's-Gravenhage /ˌsxraːvə(n)ˈɦaːɣə/ /ˌsχravə(n)ˈɦaχə/ pn
Haga
(toponiem) een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, tevens de provinciehoofdstad en de plaats waar de Nederlandse regering zetelt

iet suffix
in
(scheikunde) duidt de aanwezigheid aan van een complex anion waarin het centrale atoom de belangrijkste oxidatietoestand onder de hoogste bezit, gewoonlijk is dat twee ladingseenheden lager dan de hoogste
(mineralogie) de meest gebruikelijke uitgang voor de naam van een mineraal, soms afgeleid van de vindplaats, soms van de beschrijver, soms van andere namen

theek suffix
teka
ruimte of instelling waarin het door het eerste lid genoemde wordt bewaard en uitgeleend of uitgegeven

A symbol
A
(muziek) symbool van het A-majeurakkoord

ADHD n
ADHD
(psychologie), (initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, een gedragsziekte met concentratiestoornissen en hyperactiviteit

Aarde /ˈardə/ pn
Ziemia

Abazijns n
język abazyński
(taal) West-Kaukasische taal gesproken in Rusland en Turkije door een kleine 50.000 personen

Abchazisch /ɑpˈxazis/ n
język abchaski abchaski
(taal) een taal die in Abchazië gesproken wordt

Abessinië pn
Abisynia

Achilles pn
Achilles
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie, zoon van Peleus, de koning van de Myrmidonen in Thessalië, en de Nereïde Thetis

Aconcagua pn
Aconcagua
(toponiem) een berg in Argentinië, de hoogste van Zuid-Amerika.

Acre pn
Acre
braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noord van het land. Hoofdstad is Rio Branco

Adam pn
Adam

Adolf pn
Adolf

Adriatische Zee pn
Morze Adriatyckie
(toponiem) randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen Italië en het Balkanschiereiland

Afghaans /ɑf.ˈxans/ /ɑf.ˈχans/ /ɑv.ˈɣaːns/ adj
afgański
(demoniem) gerelateerd aan Afghanistan

Afghanistan /ɑf.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑf.ˈχa.nɪ.ˌstɑn/ /ɑv.ˈɣa.nɪ.ˌstɑn/ pn
Afganistan
(toponiem: land) een land gelegen in Centraal-Azië

Afrika pn
Afryka
(toponiem), (werelddeel) het continent ten zuiden van Europa, tussen de Indische en de Atlantische Oceaan

Afrikaans /afriˈkaːns/ adj
afrykanerski afrykański
(demoniem) komende van of betreffende het continent Afrika

Afrikaans /afriˈkaːns/ n
afrykanerski
(taal) een van het Nederlands afstammende taal die wordt gesproken in Zuid-Afrika en Namibië

Aken pn
Akwizgran
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen

Alagoas pn
Alagoas
(toponiem) Braziliaanse deelstaat gelegen in de Regio Noordoost van het land. Hoofdstad is Maceio

Albanees /ɑɫbaˈneːs/ n
albański język albański
(taal) taal die vooral in Albanië en Kosovo gesproken wordt
albański
(demoniem) (mannelijke) inwoner van Albanië, of iemand afkomstig uit Albanië

Albanië /ɑlˈbaːni.jə/ /ɑɫˈbani.jə/ pn
Albania
(toponiem: land) een land in het westen van de Balkan, grenzend aan de Adriatische en de Ionische Zee en aan Griekenland, Macedonië, Kosovo en Montenegro

Aleoeten pn
Aleuty
(toponiem: eiland) keten van vulkanische eilanden in Alaska, die zich boogvormig uitstrekt en een scheiding vormt tussen de Grote Oceaan en de Beringzee

Algerije /ɑl.ɣə.'rɛɪ̯.jə/ /ɑɫ.ɣə.'rɛː.jə/ /ɑɫ.χə.'rɛɪ̯.jə/ pn
Algieria
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Democratische Volksrepubliek Algerije. Het vormt samen met Marokko en Tunesië, waar het tussenin ligt, de Maghreb. In het zuiden grenst het van west naar oost aan de Westelijke Sahara, Mauritanië, Mali, Niger en Libië. De Middellandse Zee vormt de noordgrens

Algerijns adj
algierski
(demoniem) uit/afkomstig van Algerije

Algiers /ɑɫˈxiːrs/ /ɑɫˈɣiːrs/ pn
Algier
(toponiem) hoofdstad van Algerije

Allah pn
Allah
(religie) God bij moslims of in het Arabisch

Allerheiligen pn
Wszystkich Świętych
een rooms-katholieke feestdag op 1 november ter gezamenlijke verering van alle heiligen van de Kerk

Alpen pn
Alpy
(toponiem: gebergte) gebergte dat Italië van de rest van Europa scheidt

Altaar pn
Ołtarz
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 16u31m en 18u06m en tussen declinatie −68° en −45°)

Altair pn
Altair
(astronomie) een meervoudige, heldere ster in het sterrenbeeld Adelaar (Arend)

Amazone pn
Amazonka

Ameland pn
Ameland

Amerika /aˈmɪːriˌka/ abbreviation
Ameryka
1 en 2

Amerikaan n
Amerykanin Amerykanka
(demoniem) persoon die in Noord- Zuid- of Midden-Amerika woont of daaruit afkomstig is
(demoniem) inwoner van de Verenigde Staten van Amerika

Amerikaans adj
amerykański
(demoniem) betreffende of komende van Amerika

Amerikaanse n
Amerykanka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van de Verenigde Staten van Amerika

Amerikaanse eik pn
dąb czerwony
(bloemplanten) bepaald soort snelgroeiende boom, Quercus rubra uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), oorspronkelijk afkomstig uit het oosten van Noord-Amerika, in Europa aangeplant als sierboom.

Amerikaanse mammiappel n
mamea amerykańska
(bloemplanten) bepaald soort plant, Mammea americana uit de familie Guttiferae

Amerikaanse toverhazelaar pn
oczar wirginijski
(bloemplanten) Hamamelis virginiana een struik uit de familie Hamamelidaceae . De soort komt van nature voor in Noord-Amerika van Nova Scotia westwaarts tot Minnesota en van zuid en centraal Florida tot het oosten van Texas

Amerikaanse vogelkers n
czeremcha amerykańska
(bloemplanten) bepaald soort plant, Prunus serotina uit de rozenfamilie (Rosaceae )

Amerikaanse zwarte beer n
baribal
(roofdieren) kleinste van de drie berensoorten in Noord-Amerika, Ursus americanus

Amhaars n
amharski
(taal) een taal die in Ethiopië gesproken wordt

Amharisch n
amharski
(taal) een taal die in Ethiopië gesproken wordt

Amos /aˈmɔs/ pn
Amos Księga Amosa
(religie) boek in de Bijbel en de Tenach, waarin de profeet Amos een hoofdrol speelt

Amsterdam /ɑmstər'dɑm/ pn
Amsterdam
(toponiem) de hoofdstad van Nederland, gelegen in de provincie Noord-Holland

Andaloesië pn
Andaluzja

Andalusië pn
Andaluzja

Andes pn
Andy

Andorra pn
Andora
(toponiem: land) een kleine staat in Europa die grenst aan Frankrijk en Spanje

Andorrees adj
andorski
(demoniem) van/uit Andorra

Andromeda pn
Andromeda
(mythologie) figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie, namelijk de dochter van de Ethiopische koning en koningin Cepheus en Cassiopeia.
(astronomie) spiraalvormig extragalactisch sterrenstelsel (melkwegstelsel) in het gelijknamige sterrenbeeld

Angelsaksisch /ɑŋəl'sɑksis/ n
anglosaski
(taal) het Engels zoals het tussen 400 en 1100 werd gesproken en dat de voorloper van het moderne Engels is

Angola /ɑŋ.ˈ(g)ɣo.la/ /ɑŋ.ˈgo.la/ pn
Angola
(toponiem: land) een land in Zuidwest-Afrika, officieel de Republiek Angola grenzend aan Namibië, Zambia, Congo-Kinshasa en de Atlantische Oceaan. De Angolese exclave Cabinda ligt in het noorden tussen Congo-Kinshasa en Congo-Brazzaville aan de Atlantische Oceaan

Anguilla pn
Anguilla

Anjerrevolutie /ˈɑ.nʲər.re.voˌly.si/ /ˈɑ.ɲər.re.voˌly.tsi/ pn
rewolucja goździków
(geschiedenis) (politiek) de geweldloze militaire staatsgreep die op 25 april 1974 in Portugal plaatsvond en die een definitief einde maakte aan het autocratische bewind na het tijdperk van Salazar.

Antarctica pn
Antarktyda
(werelddeel) het continent rond de zuidpool van de aarde

Antigua en Barbuda /ɑn.ˌti.(g)ɣ<sup>ʊ</sup>a.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ /ɑn.ˌti.gwa.ɛn.bɑr.ˈbu.da/ pn
Antigua i Barbuda
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een eilandstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee, op de grens met de Atlantische Oceaan

Antwerpen /ˈantˌwɛrpə(n)/ /ˈɑntˌʋɛrpə(n)/ /ˈɑntˌβ̞ɛrpə(n)/ pn
Antwerpia
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Antwerps /ˈantwɛrps/ /ˈɑntʋɛrps/ /ˈɑntβ̞ɛrps/ adj
antwerpski
(demoniem) van, uit, betreffende of als in Antwerpen

Appalachen pn
Appalachy
(toponiem) gebergte in het oostelijk deel van Noord-Amerika dat zich over een lengte van 2500 km uitstrekt evenwijdig aan de Atlantische kust

Arabisch /ɑ'rabis/ adj
arabski
(demoniem) verwijzend naar de Arabische taal, cultuur, het alfabet of Arabië

Arabisch /ɑ'rabis/ n
arabski arabszczyzna
(taal) een taal oorspronkelijk van het Arabisch schiereiland en de taal waarin de Koran gelezen hoort te worden
arabski
een van het Aramitisch afgeleid alfabet dat gebruikt wordt voor het schrijven van het Arabisch, Perzisch, Pashto, Urdu en Oeigoers

Arabië pn
Arabia

Arafurazee pn
Morze Arafura
(toponiem) randzee van de Indische Oceaan, gelegen tussen Noord-Australië en de oostelijke eilanden van Indonesië

Aragon pn
Aragonia

Aragonees n
aragoński
(taal) taal gesproken in Aragon
(demoniem) Een inwoner van Aragon

Aramees /araˈmes/ adj
aramejski

Arctische Oceaan pn
Ocean Arktyczny
(aardrijkskunde) uitgestrekte zee ten noorden van de continenten Azië en Noord-Amerika , waarin het grote ijsveld van de Noordpool ligt

Ardèche pn
Ardèche
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk die ontspringt in het gelijknamige departement op een hoogte van ongeveer 1400 meter in het "Forêt de Mazan". Zij mondt bij Pont-Saint-Esprit op een hoogte van 50 meter uit in de Rhône.

Arend pn
Orzeł
(sterrenbeeld) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u40m en 20u35m en tussen declinatie −12° en +19°)

Argentijn /ˌɑrɣɛnˈtɛɪ̯n/ /ˌɑrɣɛnˈtɛːn/ /ˌɑrχɛnˈtɛɪ̯n/ n
Argentyńczyk
(demoniem) iemand van Argentijnse komaf

Argentinië /ˌɑrɣɛnˈtini.jə/ /ˌɑrχɛnˈtini.jə/ pn
Argentyna
(toponiem: land) een Spaanstalig land in het zuiden van Zuid-Amerika tussen het Andesgebergte en de zuidelijke Atlantische Oceaan

Armeen /ɑrˈmen/ /ɑrˈmeːn/ n
Armeńczyk Ormianin
(demoniem) een inwoner van Armenië, of iemand afkomstig uit Armenië

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ adj
ormiański armeński
(demoniem) betreffende Armenië of het Armeens

Armeens /ɑrˈmens/ /ɑrˈmeːns/ n
ormiański armeński
(taal) een taal die wordt gesproken in Armenië

Armeense /ɑrˈmensə/ /ɑrˈmeːnsə/ n
Armenka Ormianka

Armenië /ɑrˈmeni.jə/ /ɑrˈmeːni.jə/ pn
Armenia
(toponiem: land) een GOS-lidstaat in de Kaukasus (Gemenebest van Onafhankelijke Staten). Het is één van de weinige landen die niet aan zee liggen. Het grenst in het oosten aan Azerbeidzjan, in het westen aan Turkije en de Naxçivan-exclave (Azer.), in het noorden aan Georgië en in het zuiden aan Iran

Arnhem pn
Arnhem

Aruba /a.ˈru.ba/ /a.ˈry.ba/ pn
Aruba
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee.

Asjkenazi /ɑʃkə'nazi/ n
aszkenazyjczyk
(Jiddisch-Hebreeuws) Hoogduitse jood, jood afkomstig uit Midden- of Oost-Europa

Assepoester /ˈɑsəˌpustər/ pn
Kopciuszek
(vrouwelijke naam) het meisje dat hoofdpersoon is het het gelijknamige sprookje

Asturisch n
asturyjski
(taal) een taal die gesproken wordt in Asturië

Asturië pn
Asturia
(toponiem) één van de 17 autonome regio's van Spanje die in het noordwesten van het land ligt

Aswoensdag n
Popielec Środa Popielcowa
(religie) (christendom) eerste dag van de veertig dagen durende vastentijd, en daarmee de eerste dag na carnaval

Athene pn
Ateny
(toponiem) de hoofdstad van Griekenland

Atlantis pn
Atlantyda
(mythologie) (toponiem: eiland) mythologisch eiland dat in de zee zou zijn gezonkenTraditioneel wordt dit eiland meestal gesitueerd ten westen van Europa en Afrika

Atlantische Oceaan pn
Ocean Atlantycki
(aardrijkskunde) de tweede grootste oceaan op aarde, gelegen tussen Europa en Afrika enerzijds en Noord- en Zuid-Amerika anderzijds

Atlantische steur n
jesiotre zachodni
(straalvinnigen) anadrome vis die tot 4 meter lang en 250 kg zwaar kan worden, Acipenser oxyrinchus

Atlas /ɑtlɑs/ pn
Atlas
(mythologie) een figuur uit de Griekse mythologie
(toponiem) een gebergte in Noord-Afrika

Auckland pn
Auckland
(toponiem) grootste stad van Nieuw-Zeeland, gelegen op het Noordereiland

Auschwitz pn
Oświęcim
(toponiem) een stad in het Poolse woiwodschap Klein-Polen, ongeveer 60 km ten zuidwesten van Krakau

Australisch /aʊ̯ˈstraːlɪs/ /ɔʊ̯ˈstraːlis/ /ʌʊ̯ˈstralis/ adj
australijski
(demoniem) van Australië

Australië /aʊ̯ˈstraːli.jə/ /ɔʊ̯ˈstrali.jə/ /ʌʊ̯ˈstrali.jə/ pn
Australia
(toponiem: land) een soevereine staat gelegen tussen de Indische Oceaan en de Grote Oceaan (officieel het Gemenebest van Australië) met de officiële taal Engels

Australiër /aʊ̯ˈstraːli.jər/ /ɔʊ̯ˈstraːli.jər/ /ʌʊ̯ˈstrali.jər/ n
Australijczyk
(demoniem) een inwoner van Australië

Avignon pn
Awinion
(toponiem) een stad in Frankrijk

Aymara n
ajmara
(taal) een Indiaanse taal die in Zuid-Amerika wordt gesproken

Azerbeidzjan /ˌazərbɛɪ̯ˈdʒan/ /ˌazərbɛːˈdʒan/ pn
Azerbejdżan
(toponiem: land) een Aziatisch land dat grenst aan Rusland, Iran, Armenië en Georgië

Azeri /aˈzeːri/ /aˈzɪːri/ n
azerski
o (taal) een taal die vooral in Azerbeidzjan, maar ook in Iran, Georgië en Turkije gesproken wordt

Aziatisch adj
azjatycki
(antropologie) (pregnant) betreffende volkeren, culturen of gebruiken afkomstig uit Zuidoost- of Oost-Azië

Azië pn
Azja
(toponiem) (werelddeel) een continent ten oosten van Europa

Bahama's /ba.ˈha.mas/ /ba.ˈɦa.mas/ /bɑ.ˈɦa.mas/ pn
Bahamy
(toponiem: land) een onafhankelijk Engelssprekend land in het Caraïbisch gebied

Bahrein /ba.ˈrɛɪ̯n/ /bɑx.ˈrɛːn/ /bɑχ.ˈrɛɪ̯n/ pn
Bahrajn
(toponiem: land), (toponiem: eiland) een eilandstaat in de Perzische Golf en de Golf van Bahrein. Het ligt ingeklemd tussen Saoedi-Arabië in het westen en Qatar in het oosten en zuiden

Bakoe pn
Baku
(toponiem) de hoofdstad van Azerbeidzjan

Balearen pn
Baleary

Bambara n
bamana bambara
(taal) de nationale taal van Mali

Bangladesh /ˌbɑŋ.(g)ɣə.la.ˈdɛʃ/ /ˌbɑŋ.lɑ.ˈdɛʃ/ pn
Bangladesz
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië dat ligt op het Indische subcontinent en voor het grootste gedeelte aan India grenst en voor een klein stukje aan Myanmar/Birma. Het land is gelegen ten noorden van de Golf van Bengalen en omvat voornamelijk de delta van de rivier de Ganges

Bantoe /ˈbɑntu/ n
bantu
groep talen die gesproken worden door mensen in het midden en zuiden van Afrika

Barbados /ˈbɑr.ba.ˌdɔs/ pn
Barbados
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied bestaande uit één enkel eiland, dat behoort tot de Bovenwindse Eilanden van de Kleine Antillen. Het wordt ook wel Little England genoemd

Barcelona pn
Barcelona

Baskenland /'bɑskən,lɑnd/ pn
Baskonia Kraj Basków
een geografische regio bij de Spaans-Franse grens tegen de Golf van Biskaje
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s gelegen in het noorden van Spanje

Baskisch n
baskijski język baskijski
(taal) taal die wordt gesproken door de Basken

Beieren pn
Bawaria

Beiers n
bawarski
(taal) taal gesproken door ten minste 12 miljoen mensen in Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Hongarije en Italië

Beiroet /bɛɪrut/ pn
Bejrut
(toponiem) hoofdstad van Libanon

Beker pn
Puchar
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 10u48m en 11u54m en tussen declinatie −25° en −6°)

Belg /bɛlx/ /bɛɫx/ /bɛɫχ/ n
Belg
(demoniem) een staatsburger van België

Belgisch /ˈbɛl.ɣɪs/ /ˈbɛɫ.ɣis/ /ˈbɛɫ.χis/ adj
belgijski
(demoniem) met betrekking tot België

Belgisch-Kongo pn
Kongo Belgijskie

België /ˈbɛlɣijə/ /ˈbɛɫɣijə/ /ˈbɛɫχijə/ pn
Belgia

Belgrado pn
Belgrad
(toponiem) de hoofdstad van Servië

Belize /be.ˈliː.zə/ pn
Belize
(toponiem: land) (voormalig Brits Honduras) een Midden-Amerikaans land, en grenst aan Mexico in het noordwesten en Guatemala in het zuiden en westen. Aan het oosten grenst het aan de Caribische Zee

Bengaals n
bengali
(taal) een taal die in Bangladesh en West-Bengalen gesproken wordt

Bengaalse tijger n
tygrys bengalski
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris tigris , een ondersoort van de tijger, komt voor in Bangladesh, Bhutan, Myanmar, China, India en Nepal

Benin /be.ˈnin/ /ˈbe.nɪn/ pn
Benin
(toponiem: land) een land in Afrika dat in het westen aan Togo grenst, in het noordwesten aan Burkina Faso, in het noordnoordoosten aan Niger in het oosten aan Nigeria. In het zuiden ligt het aan de Golf van Guinee

Berbers n
berberyjski

Beringstraat pn
Cieśnina Beringa
de zeestraat tussen de Grote Oceaan en de Noordelijke IJszee

Beringzee pn
Morze Beringa
(toponiem) is de zee in het noordelijk deel van de Grote Oceaan

Berlijn pn
Berlin
(toponiem) de hoofdstad van Duitsland
(toponiem) één van de zestien Duitse deelstaten.

Bermuda pn
Bermudy
(toponiem: land) eilandstaat in de Atlantische Oceaan en bekend belastingparadijs

Bern pn
Berno
(toponiem) de hoofdstad van Zwitserland

Betelgeuze /ˈbe.tɔɫ.ˌχø.zə/ /ˈbe.təl.ˌɣø.zə/ /ˈbe.təɫ.ˌɣø.zə/ pn
Betelgeza
(astronomie) de één na helderste ster in het sterrenbeeld Orion, na Rigel

Bethlehem pn
Betlejem
(toponiem) stad in Judea, bekend als de geboorteplaats van Jesus

Bhutan /bu.ˈtan/ /bu.ˈtɑn/ pn
Bhutan
(toponiem: land) een land in Azië dat in de Himalaya ingeklemd ligt tussen China, Tibet en India. Het zuidelijke gedeelte van Bhutan ligt op het Indisch subcontinent

Biafra pn
Biafra

Blauwbaard pn
Sinobrody

Boedapest pn
Budapeszt
(toponiem) de hoofdstad van Hongarije

Boeddha n
Budda

Boekarest pn
Bukareszt
(toponiem) de hoofdstad van Roemenië

Bohemen pn
Czechy Bohemia
(toponiem) historische landstreek in de Tsjechische Republiek

Bokmål n
bokmål
(taal) meest gebruikte schrijfwijze van het Noors

Bolivia /boˈlivi.ja/ pn
Boliwia
(toponiem: land) een republiek in Zuid-Amerika die grenst aan Peru, Brazilië, Paraguay, Argentinië en Chili

Bologna pn
Bolonia
(toponiem) een stad in Italië

Bonaire pn
Bonaire
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee. Het is een bijzondere gemeente van Nederland

Boogschutter pn
Strzelec
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 november tot ca. 22 december

Borneo pn
Borneo

Bosnisch /ˈbɔsnis/ /ˈbɔsnɪs/ n
bośniacki
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Bosnië

Bosnië en Herzegovina /ˈbɔsni.jə ɛn ˌhɛrtsəɣoˈviːna/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəɣoˈvina/ /ˈbɔsni.jə ɛn ˌɦɛrtsəχo(ʊ̯)ˈvina/ pn
Bośnia i Hercegowina
(toponiem: land) een republiek in het zuidoosten van Europa die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië

Botswana /bɔ.ˈts<sup>ʊ</sup>a.na/ /bɔts.ˈʋa.na/ /bɔts.ˈβ̞a.na/ pn
Botswana
(toponiem: land) een land dat geheel door land is omgeven in het zuiden van Afrika met ruim 1,5 miljoen inwoners, grenzend aan Namibië, Zimbabwe en Zuid-Afrika

Boudewijn /ˈbʌʊdəˌʋɛɪn/ /ˈbʌːdəˌβ̞ɛːn/ pn
Baldwin
(mannelijke naam) een jongensnaam

Bourgondië pn
Burgundia
(toponiem) een van de 26 regio's van Frankrijk

Brandenburg pn
Brandenburgia
(toponiem) een deelstaat in het oosten van Duitsland

Brazilië /braˈzili.jə/ pn
Brazylia
(toponiem: land) een soevereine staat in Zuid-Amerika (officieel de Federale Repuliek van Brazilië, 'República Federativa do Brasil'), met als officiële taal het Portugees

Bretagne pn
Bretania
(toponiem) een schiereiland in het noordwesten van Frankrijk

Bretons n
bretoński
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Bretagne

Brit n
Brytyjczyk

Brits /brɪts/ adj
brytyjski
(demoniem) gerelateerd aan Groot-Brittannië, afkomstig uit Groot-Brittannië

Britse Maagdeneilanden pn
Brytyjskie Wyspy Dziewicze

Brittannië pn
Brytania

Brugge pn
Brugia
(toponiem) een Vlaamse provinciehoofdstad

Brunei /bry.ˈnɛɪ̯/ /bry.ˈnɛː/ n
Brunei
(toponiem: land) een land op het eiland Borneo, in Zuidoost-Azië. Het ligt aan de Zuid-Chinese Zee, en wordt verder geheel omringd door Maleisië

Brunswijk pn
Brunszwik

Brussel pn
Bruksela
(toponiem) de hoofdstad van België
(metonymisch), (geopolitiek) het bestuur van de Europese Unie, dat voornamelijk in de onder [1] genoemde stad is gevestigd

Brussels adj
brukselski

Bulgaars /bɵɫˈγ̊aːrs/ adj
bułgarski
(demoniem) met betrekking tot Bulgarije of de Bulgaarse taal

Bulgaars /bɵɫˈγ̊aːrs/ n
bułgarski
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Bulgarije

Bulgaarse n
Bułgarka

Bulgarije pn
Bułgaria
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Burkina Faso /bur.ˌki.na.ˈfa.so/ /bur.ˌki.na.ˈfɑ.so/ pn
Burkina Faso
(toponiem: land) een republiek in West-Afrika voorheen Opper-Volta genaamd. Het land grenst aan Benin, Ivoorkust, Ghana, Mali, Niger en Togo

Burundi /bu.ˈrun.di/ pn
Burundi
(toponiem: land) een land in Afrika dat grenst aan Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania

Byzantijn n
Bizantyjczyk

Byzantijns adj
bizantyjski

Calabrisch n
kalabryjski
een dialect van het Napolitaans, gesproken in Italië, meer bepaald Calabrië

Caledonië pn
Kaledonia

Californië pn
Kalifornia
(toponiem) één van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. De staat grenst aan de Pacifische Oceaan en aan de Mexicaanse deelstaat Baja California, alsmede aan de Amerikaanse deelstaten Nevada, Oregon en Arizona.

Cambodja /kɑm.ˈbɔ.dja/ /kɑm.ˈbɔ.tʃa/ pn
Kambodża
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië dat in het noorden grenst aan Laos, in het noordwesten en westen aan Thailand en in het oosten en zuidoosten aan Vietnam. Aan de kust grenst het aan de Golf van Thailand en de Zuid-Chinese Zee

Cambridge pn
Cambridge

Canada /ˈka.na.da/ /ˈkɑ.nɑ.da/ pn
Kanada
(toponiem: land) een soevereine staat in de noordelijke helft van Noord-Amerika

Canarische Eilanden pn
Wyspy Kanaryjskie

Canberra pn
Canberra
(toponiem) de federale hoofdstad van Australië, gelegen in het Australisch Hoofdstedelijk Territorium

Cantabrië pn
Kantabria
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s en provincie in het noorden van Spanje gelegen ten oosten van Asturië en ten westen van Baskenland met de hoofdstad Santander.

Capri pn
Capri

Caracas /karákas/ pn
Caracas
(toponiem) de hoofdstad van de Zuid-Amerikaanse staat Venezuela.

Carthago pn
Kartagina

Castilië pn
Kastylia
(toponiem) (geschiedenis) landstreek in Spanje en met Aragon historisch een van de beide koninkrijken waaruit Spanje opgebouwd is. Aan het eind van de 15e eeuw waren er drie koninkrijken op het Iberisch Schiereiland: Portugal, Castilië en Aragon

Castilië en León pn
Kastylia i León

Castilië-La Mancha pn
Kastylia-La Mancha

Catalaans adj
kataloński
(demoniem) betrekking hebbende op Catalonië of de Catalanen

Catalaans n
kataloński
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Catalonië

Catalonië pn
Katalonia
(toponiem) één van de 17 autonome regio’s van Spanje, gelegen in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland; de twee officiële talen zijn Catalaans en Spaans

Caïro pn
Kair
(toponiem) de hoofdstad van Egypte

Centraal-Afrikaanse Republiek /sɛn.ˌtral.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /sɛn.ˌtral.ɑ.fri.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ /sɛn.ˌtraɫ.a.fri.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ pn
Republika Środkowoafrykańska
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat geheel door land wordt omsloten

Centraal-Koerdisch n
kurdyjski
(taal) Iraanse taal gesproken door 6 miljoen mensen in Irak en Iran

Cepheus pn
Cefeusz
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 20u01m en 8u30m en tussen declinatie +51° en +89°)

Ceuta pn
Ceuta

Ceylon pn
Cejlon

Chaldea pn
Chaldeja

Chanoeka /xɑnuˈka/ n
Chanuka
(Jiddisch-Hebreeuws) feest van de herinwijding van de tempel, dat acht dagen duurt en op 25 kislev begintDeze datum valt meestal in december of de laatste dagen van november.

Chennai pn
Chennai
(toponiem) hoofdstad van de Indiase deelstaat Tamil Nadu. De voormalige naam van de stad was Madras

Cherokee /tʃɛ.ˈrɔ.ki/ /ˈtʃeː.ro.keː/ n
Czirokezi
(taal) inheemse taal gesproken door enkele duizenden mensen in Noord-Amerika

Chileens adj
chilijski

Chili /ˈʃi.li/ pn
Chile
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, grenzend aan Peru, Bolivia en Argentinië en ingeklemd liggend tussen de Stille Zuidzee en het Andesgebergte

China /ˈʃi.na/ pn
Chiny Chińska Republika Ludowa
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Volksrepubliek China

Chinees /ʃi.ˈnes/ adj
chiński
(demoniem) betreffende China; gemaakt in China

Chinees /ʃi.ˈnes/ n
chiński Chiński
(taal) o de voornaamste taal die in China gesproken wordt
chiński
(demoniem) m persoon met de Chinese nationaliteit en/of van Chinese afkomst

Chinese kool n
kapusta pekińska
(groente) bladeren van Brassica rapa subsp. pekinensis

Christus /ˈxrɪstʏs/ pn
Chrystus

Colombia /ko.ˈlɔm.bi.ja/ pn
Kolumbia
(toponiem: land) een land in het noordwesten van Zuid-Amerika. Het grenst in het noorden aan de Caribische Zee, in het oosten aan Venezuela, in het zuidoosten aan Brazilië, in het zuiden aan Peru en Ecuador, en in het westen aan Panama en de Grote Oceaan

Colombiaan n
Kolumbijczyk
(demoniem) een inwoner van Colombia of persoon die de Colombiaanse nationaliteit bezit

Comorees n
komoryjski
(taal) Bantoetaal gesproken op de Comoren, Madagaskar, Mayotte en Réunion

Comoren /ko.ˈmoː.rə(n)/ /ko.ˈmo̝ː.rə(n)/ pn
Komory
(toponiem: land) staat gevestigd op de gelijknamige eilanden

Constantinopel pn
Konstantynopol

Cornisch /ˈkɔrnis/ /ˈkɔrnɪs/ n
kornijski
(taal) een Keltische taal die gesproken wordt in Cornwall

Cornwall pn
Kornwalia
(toponiem) schiereiland in het zuidwesten van Engeland

Corsica /'kɔrsɪkɑ/ pn
Korsyka
(toponiem: eiland) Frans eiland in de Middellandse Zee, gelegen tussen Sardinië en Ligurië

Corsicaans n
Język korsykański korsykański
(taal) een taal die op Corsica gesproken wordt

Costa Rica /ˌkɔs.ta.ˈri.ka/ pn
Kostaryka
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Panama en Nicaragua

Cree n
Kri

Cuba /ˈky.ba/ pn
Kuba
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied gelegen op het eiland, officieel de Republiek Cuba

Curaçao /ky.ra.ˈsʌʊ̯/ /kyː.ra.ˈzaʊ̯/ pn
Curaçao
(toponiem: eiland) een eiland in het zuidelijke gedeelte van de Caraïbische Zee
(toponiem: land) een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden

Cyprioot n
Cypryjczyk Cypryjka
(demoniem) een inwoner van Cyprus, of iemand afkomstig uit Cyprus

Cyprus /ˈki.prʏs/ /ˈsi.prʏs/ pn
Cypr
(toponiem: land) een land in de Middellandse Zee, tussen Europa en Azië, officieel de Republiek Cyprus

Daniël pn
Daniel
(mannelijke naam) jongensnaam

David pn
Dawid

Deen /den/ /deːn/ n
Duńczyk
(demoniem) een inwoner van Denemarken

Deens /dens/ /deːns/ adj
duński
(demoniem) betreffende Denemarken of het Deens

Deens /dens/ /deːns/ n
duński język duński
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken in Denemarken

Deense /ˈdensə/ /ˈdeːnsə/ n
Dunka

Deense dog n
dog niemiecki
Duits (dus niet Deens) hondenras dat gefokt werd als waakhond

Delhi pn
Delhi
(toponiem) het nationaal hoofdstedelijk territorium van India waarin de nationale hoofdstad New Delhi gelegen is. Het territorium is gesitueerd in het noorden van het land

Den Haag pn
Haga
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland en tevens de stad waar de Nederlandse regering zetelt

Denemarken /ˈdenəˌmɑrkə(n)/ /ˈdeːnəˌmɑrkə(n)/ pn
Dania
(toponiem: land) een Scandinavisch land in Noord-Europa

Derde Rijk pn
Trzecia rzesza

Deuteronomium /dewteɾoˈnomjum/ pn
Księga Powtórzonego Prawa

Deventer /'devəntər/ adj
Deventer
uit Deventer afkomstig, van Deventer, op Deventer betrekking hebbend

Djibouti /(d)ʒi.ˈbu.ti/ /dji.ˈbu.ti/ pn
Dżibuti
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika dat aan Eritrea in het noorden, aan Ethiopië in het westen en zuiden en aan Somalië in het zuidoosten grenst

Dominicaanse Republiek /ˌdo.mi.ni.ˌkan.sə.re.py.ˈblik/ /ˌdo.mi.ni.ˌkans.re.pʏ.ˈbliːk/ pn
Dominikana
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied dat ten westen aan Haïti grenst en samen met de Dominicaanse Republiek het eiland Hispaniola vormt

Donau pn
Dunaj
(toponiem: rivier) Donau een rivier in Europa die in het Zwarte Woud in Duitsland ontspringt en naar de Zwarte Zee stroomt

Draak pn
Smok
(astronomie) sterrenbeeld nabij de noordelijke hemelpool (tussen rechte klimming 9u18m en 21u00m en tussen declinatie +48° en +86°)

Drenthe /ˈdrɛntə/ pn
Drenthe
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Groningen, Overijssel en het Duitse Nedersaksen wordt begrensd

Driehoek pn
Trójkąt
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 1u29m en 2u48m en tussen declinatie +25° en +37°)

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ adj
niemiecki
(demoniem) betreffende Duitsland of het Duits

Duits /dœʏ̯ts/ /dœːts/ n
niemiecki język niemiecki
(taal) een West-Germaanse taal die vooral gesproken wordt in Duitsland, Oostenrijk en delen van Zwitserland, Italië en België

Duitse /ˈdœʏ̯tsə/ /ˈdœːtsə/ n
Niemka
(demoniem) een vrouw van Duitse komaf

Duitse Democratische Republiek pn
Niemiecka Republika Demokratyczna

Duitse herdershond n
owczarek niemiecki
hond uit een oorspronkelijk in Duitsland gefokt ras voor het hoeden van schapen, dat nog het dichtst bij de wolf staat

Duitser /ˈdœʏ̯tsər/ /ˈdœːtsər/ n
Niemiec
(demoniem) een inwoner van Duitsland

Duitsland /ˈdœʏ̯tslɑnt/ /ˈdœːtslɑnd/ /ˈdœːtslɑnt/ pn
Niemcy
(toponiem: land) een Midden-Europese staat die wordt gevormd door een federatie van 16 deelstaten en die het Duits als officiële taal heeft

Eerste Wereldoorlog pn
I wojna światowa
(geschiedenis), (militair) een militair conflict op wereldschaal dat van 28 juli 1914 tot 11 november 1918 plaatsvond

Efeze /e.ˈfe.zə/ pn
Efez
(toponiem) in de oudheid een grote Ionische haven- en handelsstad

Efeziërs pn
List do Efezjan
(religie) boek in het Nieuwe Testament, traditioneel opgevat als een brief van Paulus aan de christenen in Efeze

Egeïsche Zee pn
Morze Egejskie

Egypte /e.ˈɣɪp.tə/ /e.ˈχɪp.tə/ pn
Egipt
(toponiem: land) een Arabisch land op de grens van Afrika en Azië

El Salvador /ɛl.ˈsɑl.va.dɔr/ /ɛɫ.ˈsɑɫ.va.dɔr/ pn
Salwador
(toponiem: land) land in Midden-Amerika dat grenst aan Guatemala, Honduras en de Stille Oceaan

Elfdaals n
język elfdalski
(taal) een regionale Noord-Germaanse taal die gesproken wordt in de Zweedse gemeente Älvdalen

Elzas /ˈɛlzɑs/ pn
Alzacja
(toponiem) regio in het oosten van Frankrijk

Elzassisch /ɛlˈzɑsis/ n
alzacki
een verzameling Alemannische dialecten die in de Elzas (Frankrijk) gesproken worden

Engeland n
Anglia
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op het eiland Groot-Brittannië in het noordwesten van Europa

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ adj
angielski angielska angielskie
(demoniem) als van, in of betrekking hebbend op Engelsen, Engeland of het Engels

Engels /ˈɛ.ŋ(g)əls/ /ˈɛ.ŋɔɫs/ /ˈɛ.ŋəɫs/ n
angielski język angielski
(taal) West-Germaanse taal die oorspronkelijk vooral in Engeland werd gesproken, maar nu ook de officiële taal is in het Verenigd Koninkrijk, Australië, Belize, Bermuda, Canada, Ierland, Jamaica, Liberia, Nieuw-Zeeland, Nigeria en de Verenigde Staten, naast de functie als wereldwijde lingua franca

Engelse hoorn n
rożek angielski
(muziekinstrument) een grotere en lagere uitvoering van de hobo

Engelsman /ɛ.ŋɔɫs.mɑn/ /ɛ.ŋəls.man/ /ɛ.ŋəɫs.mɑn/ n
Anglik
(demoniem) iemand die in Engeland woont

Equatoriaal-Guinea /ˌe.kwa.toː.ri.al.ɣi.ˈne.ja/ /ˌe.kʋa.to̝ː.ri.aɫ.χi.ˈne.ja/ /ˌe.kβ̞a.toː.ri.aɫ.ɣi.ˈne.ja/ pn
Gwinea Równikowa
(toponiem: land) een land in Afrika grenzend aan Gabon en Kameroen

Eritrea /ˌeː.ri.ˈtre.ja/ /ˌɪː.ri.ˈtre.ja/ pn
Erytrea
(toponiem: land) een Afrikaans land grenzend aan Soedan, Ethiopië, Djibouti en de Rode Zee

Eritrees /eriˈtres/ adj
erytrejski
(demoniem) met betrekking tot of afkomstig van Eritrea

Erlangen pn
Erlangen
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Beieren
een stadsdistrict in de Duitse deelstaat Beieren

Esperanto n
esperanto
(taal) een internationale kunsttaal die oorspronkelijk ontworpen is door Ludovico Zamenhof

Estisch /ˈɛstis/ /ˈɛstɪs/ n
estoński
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Estland

Estland /ˈɛslɑnd/ /ˈɛstlɑnt/ pn
Estonia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa dat grenst aan Letland en Rusland

Ethiopië /ˌe.ti.ˈjo.pi.jə/ pn
Etiopia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika grenzend aan Eritrea, Djibouti, Somalië, Kenia en Soedan

Eurazië pn
Eurazja
(toponiem) de naam van de grootste landmassa op aarde die de continenten Europa en Azië omvat

Europa /øːˈroːpa/ /ʏːˈropa/ pn
Europa
(toponiem), (werelddeel) een continent op het noordelijk halfrond, dat ten noorden van Afrika en ten westen van Azië ligt

Europeaan /ˌøːropeˈjaːn/ /ˌʏːropeˈjan/ n
Europejczyk
(demoniem) bewoner van het Europese continent of iemand die daarvan afkomstig is

Europees /øːroˈpeːs/ /ʏːroˈpes/ adj
europejski
(demoniem) afkomstig van of betreffend het continent Europa of de EU

Europees Hof voor de Rechten van de Mens pn
Europejski Trybunał Praw Człowieka

Europees Parlement pn
Parlament Europejski

Europese Centrale Bank pn
Europejski Bank Centralny

Europese Commissie pn
Komisja Europejska

Europese Hof voor de Rechten van de Mens pn
Europejski Trybunał Praw Człowieka

Europese Investeringsbank pn
Europejski Bank Inwestycyjny

Europese Ombudsman pn
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Europese Raad pn
Rada Europejska

Europese Rekenkamer pn
Europejski Trybunał Obrachunkowy

Europese Unie /ˌøː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ /ˌʏː.ro.ˌpe.sə.ˈy.ni/ pn
Unia Europejska
(toponiem: land), (geopolitiek) een intergouvernementele en supranationale organisatie van Europese staten, die momenteel uit 27 lidstaten bestaat

Europoort pn
Europort

Eva pn
Ewa
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) (jodendom, christendom, islam) eerste vrouw door God geschapen die samen met Adam tot de zondeval in het paradijs verbleef

Exodus pn
Księga Wyjścia

Extremadura pn
Estremadura

Ezechiël pn
Ezechiel Księga Ezechiela

Ezra pn
Ezdrasz

Facebook pn
Facebook
(communicatie), (internet), (media) wereldwijd veel gebruikte netwerksite voor het onderhouden van sociale contacten

Faeröer /ˈfæːrøːə̯r/ /ˈfɛːrʏːr/ pn
Wyspy Owcze
(toponiem: land) een land met zelfbestuur binnen het koninkrijk Denemarken dat bestaat uit de onder 1. genoemde eilandengroep (: Føroyar; : Færøerne)

Faeröers adj
farerski
(demoniem) gerelateerd aan of afkomstig uit Faeröer

Faeröers n
farerski
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken op de Faeröer

Falklandeilanden pn
Falklandy Malwiny

Februarirevolutie pn
rewolucja lutowa 1917
(geschiedenis) (politiek) revolutie in februari 1917 in Rusland
Rewolucja lutowa 1848
(geschiedenis) (politiek) revolutie in februari 1848 in Frankrijk

Fenicisch adj
fenicki

Fiji /ˈfi.(d)ʒi/ /ˈfi.dʒi/ pn
Fidżi
(toponiem: land) een land in Oceanië op het zuidelijk halfrond. Het bestaat uit 332 eilanden waarvan ongeveer 110 bewoond zijn

Filemon pn
List do Filemona Filemon
(religie) naam van een boek uit het Nieuwe Testament, in de vorm van een brief van Paulus gericht aan Filemon, een leider van de christelijke kerk in Klein-Azië

Filipijnen /ˌfi.li.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛɪ̯.nə(n)/ /ˌfi.lɪ.ˈpɛː.nə(n)/ pn
Filipiny
(toponiem: land) republiek in Oost-Azië bestaande uit een archipel van 7107 eilanden

Filipijns /fili'pɛɪns/ n
Filipiński
(taal) de officiële taal van de Filipijnen

Filippenzen pn
List do Filipian

Finland /ˈfɪnlɑnd/ /ˈfɪnlɑnt/ pn
Finlandia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen, Zweden en Rusland

Fins /fɪns/ adj
fiński fińska fińskie
(demoniem) betreffende Finland of het Fins

Fins /fɪns/ n
fiński język fiński
(taal) een taal die wordt gesproken in Finland

Flevoland /ˈflevoˌlɑnt/ /ˈfleːvoˌlɑnd/ /ˈfleːvoˌlɑnt/ pn
Flevoland
(toponiem: provincie) een provincie in het midden van Nederland, die door het IJsselmeer, Friesland, Gelderland, de provincie Utrecht en Noord-Holland wordt omringd, en bestaat uit de Noordoostpolder en het eiland Flevoland

Formosa pn
Formoza

Formule 1 pn
Formuła 1
(sport) sinds 1946 de hoogste categorie wedstrijden in het autoracen, die vanaf 1950 een jaarlijks wereldkampioenschap vormen

Frankfurt am Main pn
Frankfurt nad Menem

Frankisch adj
frankijski

Frankrijk /ˈfrɑŋkrɛɪ̯k/ /ˈfrɑŋkrɛːk/ pn
Francja
(toponiem: land) een West-Europees land, grenzend aan België, Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra

Frans /frɑns/ adj
francuski
(demoniem) betreffende Frankrijk of het Frans

Frans /frɑns/ n
francuski język francuski
(taal) een Gallo-Romaanse taal die vooral gesproken wordt in Frankrijk, België, Luxemburg, Zwitserland, Senegal, Canada, Monaco, Togo en Benin

Frans /frɑns/ pn
Franciszek
(mannelijke naam) een mannelijke voornaam

Frans-Polynesië pn
Polinezja Francuska

Fransman /ˈfrɑns.man/ /ˈfrɑns.mɑn/ n
Francuz
(demoniem) iemand uit Frankrijk

Franstalig adj
francuskojęzyczny
de Franse taal sprekend
van een taaluiting dat deze in het Frans is

Fries n
Fryzyjka Fryzyjczyk
(demoniem) m; een inwoner van Friesland, een lid van het Friese volk
(taal) o; Westerlauwers Fries, de Friese taal die wordt gesproken in Friesland
fryzyjski Fryzyjka Fryzyjczyk zachodniofryzyjski
(taal) o; een Friese taal of de Friese talen, d.w.z. het Westerlauwers Fries, het Saterfries en het Noord-Fries.

Friesland /ˈfrislɑnd/ /ˈfrislɑnt/ pn
Fryzja
(toponiem: provincie) (toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Groningen, Drenthe, Overijssel en Flevoland wordt begrensd

Gabon /'ɣa.bɔn/ /ɣa.'bɔn/ /χa.'bɔn/ pn
Gabon
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Gabonese Republiek

Gabonees adj
gaboński
(demoniem) op Gabon betrekking hebbend

Galaten pn
List do Galatów
(religie) boek van het Nieuwe Testament in de vorm van een brief van Paulus aan de christenen in Galatië

Galicisch adj
galisyjski
betreffende Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland

Galicisch n
galicyjski galisyjski
(taal) Romaanse taal gesproken in Galicië, een Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland; door velen beschouwd als een dialect van het Portugees

Galicië /ɣɑˈlisɪə/ /ʝɑˈlisɪə/ pn
Galicja Galicia
(toponiem) Spaanse regio in het noordwesten van het Iberisch schiereiland
Galicja
(geschiedenis) historische landstreek op de noordhellingen en het voorland van de Karpaten die tegenwoordig tot Polen en Oekraïne behoort

Galilea pn
Galilea

Gallisch n
galijski
(taal) de uitgestorven Keltische taal die in Gallia gesproken werd, gewoonlijk onderverdeeld in Cisalpijns- (xcg) en Transalpijns-Gallisch (xtg)

Gambia /'ɣɑm.bi.ja/ /'χɑm.bi.ja/ pn
Gambia
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Gambiaans adj
gambijski

Gazastrook pn
Gaza
(toponiem) exclave van Palestina tussen Egypte, Israël en de Middellandse Zee

Gelderland /ˈɣɛldərˌlɑnd/ /ˈɣɛɫdərˌlɑnt/ /ˈχɛɫdərˌlɑnt/ pn
Geldria
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door de Flevoland, Overijssel, Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Utrecht en het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen wordt omringd

Genesis pn
Księga Rodzaju

Gent pn
Gandawa
(toponiem) Vlaamse provinciehoofdstad van Oost-Vlaanderen, België

Genua pn
Genua
(toponiem) een stad in Noordwest-Italië

Georgisch /ɣeˈjɔrɣis/ /ɣeˈjɔrɣɪs/ /χeˈjɔrχis/ n
gruziński
(taal) de taal die in Georgië gesproken wordt

Georgische /ɣeˈjɔrɣisə/ /χeˈjɔrχisə/ n
Gruzinka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Georgië, of een vrouw afkomstig uit Georgië

Georgië /ɣeˈjɔrɣi.jə/ /χeˈjɔrχi.jə/ pn
Gruzja
(toponiem: land) een soevereine staat in West-Azië, gelegen in de Kaukasus. De officiële taal is het Georgisch

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ adj
germański
betrekking hebbend op de taal der Germanen en de talen die er van afstammen

Germaans /ɣɛrˈmaːns/ /χɛrˈmans/ n
germański
(taal) de taal die eertijds door de Germanen gesproken werd

Ghana /'ɣa.na/ /'χa.na/ pn
Ghana
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Ghana

Ghanees adj
ghański
(demoniem) op Ghana betrekking hebbend

Gibraltar pn
Gibraltar

Goa pn
Goa
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Panaji

God pn
Bóg
(religie) in het monotheïsme: bovennatuurlijk en volmaakt wezen, dat beschikt over superieure krachten en onsterfelijk is

Goede Vrijdag /ˌɣudə.ˈvrɛɪ̯.dɑx/ pn
Wielki Piątek
de vrijdag voor Pasen

Golf van Mexico pn
Zatoka Meksykańska
(toponiem) zee die begrenst wordt door Mexico, de Verenigde Staten van Amerika en Cuba

Goot /χot/ n
Got
(geschiedenis) lid van een Oost-Germaans volk dat een grote rol gespeeld heeft in de ondergang van het West-Romeinse Rijk.

Gotisch n
gocki
(taal) de uit de oostelijke tak van de Germaanse talen stammende en uitgestorven taal der Goten uit de eerste eeuwen van de jaartelling, vooral bekend van de bijbelvertaling van Ulfilas

Gotland /ˈɣɔtlɑnt/ /ˈʝɔtlɑnt/ pn
Gotlandia
(toponiem: eiland) Zweeds eiland in de Oostzee

Grenada /ɣre.ˈna.da/ /ɣrɛ.ˈna.da/ /χre.ˈna.da/ pn
Grenada
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied in Midden-Amerika

Griek /ɣrik/ /χrik/ n
Grek
(demoniem) een inwoner van Griekenland, of iemand afkomstig uit Griekenland

Griekenland /ˈɣrikə(n)ˌlɑnd/ /ˈɣrikə(n)ˌlɑnt/ /ˈχrikə(n)ˌlɑnt/ pn
Grecja
(toponiem: land) een land in het zuiden van Europa

Grieks /ɣriks/ /χriks/ n
grecki greka
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Griekenland en op Cyprus

Groenland /ˈɣrun.lɑnd/ /ˈɣrun.lɑnt/ /ˈχrun.lɑnt/ pn
Grenlandia
(toponiem: eiland) een groot eiland ten noordoosten van Canada, deel uitmakend van het koninkrijk Denemarken

Groenlands adj
grenlandzki

Groenlandse walvis n
wieloryb grenlandzki
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Balaena mysticetus , een grote massieve walvis met een kolossale kop uit de familie van de echte walvissen (Balaenidae )De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

Groningen /ˈɣroːˌnɪŋə(n)/ /ˈχroˌnɪŋə(n)/ pn
Groningen
(toponiem) hoofdstad van de provincie GroningenGroningen (stad) ; reisgids: Groningen (stad)
(toponiem: gemeente) gemeente in de provincie Groningen waarin de stad Groningen ligtGroningen (gemeente)
(toponiem: provincie) provincie in het noorden van Nederland, die door Friesland, Drenthe en het Duitse Oost-Friesland wordt begrensdGroningen (provincie) ; reisgids: Groningen (provincie)

Groot-Brittannië /ˌɣroːd brɪˈtɑni.jə/ /ˌχrot brɪˈtɑni.jə/ pn
Wielka Brytania
(toponiem: land) benaming voor het 'Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland', dat officieel met Verenigd Koninkrijk wordt aangeduid

Grote Beer pn
Wielka Niedźwiedzica
(astronomie) hoog aan het noordelijk halfrond duidelijk zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 8u05m en 14u27m en tussen declinatie 28° en 73°)

Grote Meren pn
Wielkie sjöarna
(toponiem) de naam voor de 5 grote meren op of nabij de grens tussen de Verenigde Staten en Canada

Guadeloupe pn
Gwadelupa

Guatemala /ˌgʋɑ.tə.ˈma.la/ /ˌgβ̞ɑ.tə.ˈma.la/ /ˌɣ<sup>ʊ</sup>a.tə.ˈma.la/ pn
Gwatemala
(toponiem: land) land in Midden-Amerika, officieel de Republiek Guatemala

Guatemalaans adj
gwatemalski

Guatemalteeks adj
gwatemalski

Guernsey pn
Guernsey

Guinee /ɣi.ˈne/ /χi.ˈne/ pn
Gwinea
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Guinee

Guinees adj
gwinejski
(demoniem) op Guinee betrekking hebbend

Gujarati n
gudżarati gudźarati
(taal) een taal die oorspronkelijk in Gujerat gesproken wordt, maar de taal wordt nu ook in Uganda, Tanzania, Kenia en Pakistan gesproken

Guyaans adj
gujański

Guyana /ɣi.ˈja.na/ /ɣβ̞i.ˈja.na/ /χi.ˈja.na/ pn
Gujana
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Coöperatieve Republiek Guyana

Guyanees adj
gujański

Göttingen /ˈgœtɪŋən/ pn
Getynga
1. + 2. stad en district

Habakuk pn
Księga Habakuka Habakuk
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Habakuk een hoofdrol speelt

Hadith n
hadis
verzamelde mondelinge overleveringen van de uitspraken en instructies van Mohammed

Haggai pn
Księga Aggeusza
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Haggai een hoofdrol speelt

Hamburg n
Hamburg

Handelingen van de apostelen pn
Dzieje Apostolskie

Hausa n
język hausa
(taal) taal die in Niger en Nigeria gesproken wordt en, als een lingua franca door veel anderen in Afrika

Hawaïaans n
hawajski
(taal) taal gesproken in de Amerikaanse staat Hawaï

Haïti /ha.ˈhi.ti/ /ɦa.ˈi.ti/ /ɦɑ.ˈi.ti/ pn
Haiti
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied

Haïtiaans adj
haitański

Hebreeuws n
hebrajski hebrajska
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) de officiële taal van Israël, de heilige taal van de Joden en de taal van de Tenach, West-Semitische taal, waarin het grootste gedeelte van de Tenach (OT) is geschreven en die in de staat Israël wordt gesproken

Heer /her/ n
Pan
(religie) de christelijke aanduiding voor God

Heilige Geest n
Duch Święty
(religie) God de geest, de derde persoon van de goddelijke Drie-eenheid

Heilige Stoel n
Stolica Apostolska Stolica Święta
de pauselijke regering

Hemelvaart pn
Wniebowstąpienie
(religie) het moment en de herdenking ervan in het christendom en de islam dat Jezus Christus na zijn verrijzenis naar God Zijn Vader in de hemel is gegaan

Hemelvaartsdag n
Wniebowstąpienie
Christelijke feestdag waarin gevierd wordt dat Jezus na de opstanding naar de Hemel ging

Henegouwen pn
Hainaut
(toponiem: provincie) Belgische, Waalse provincie met als provinciehoofdstad Bergen

Hercules pn
Herkules
(mythologie) Romeinse halfgod, gelijkgesteld met de Griekse Heracles
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u47m en 18u56m en tussen declinatie +4° en +51°)

Hermes pn
Hermes

Hettitisch n
hetycki
(taal) een dode taal die in het huidige Turkije werd gesproken (De Hettieten zijn een antiek volk dat een Indo-Europese taal sprak, en een koninkrijk stichtte rond de stad Hattusa (het tegenwoordige Boğazkale in noord-centraal Turkije))

Hildesheim pn
Hildesheim
(toponiem) een stad in de Duitse deelstaat Nedersaksen
een district in de Duitse deelstaat Nedersaksen

Hindi n
hindi hinduski
(taal) een taal die vooral gesproken wordt in de noordelijke staten van India

Hispaniola pn
Haiti

Hoe heet u? phraseologicalUnit
Jak się nazywasz?

Hof van Justitie van de Europese Unie pn
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Holland /ˈɦɔlɑnt/ pn
Holandia
(toponiem) een gedeelte van het westen van Nederland dat de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland omvat
Holandia Niderlandy
(toponiem: land)(spreektaal) (Noord-Nederlands) als pars pro toto heel Nederland.

Holocaust /ˈholokaust/ pn
Holocaust

Honduras /hɔn.ˈdyː.rɑs/ /ɦɔn.ˈduː.rɑs/ pn
Honduras
(toponiem: land) een land in Centraal Amerika, officieel de Republiek Honduras

Hondurees adj
honduraski
(demoniem) op Honduras betrekking hebbend

Hondurees n
honduraski
(demoniem) inwoner van Honduras

Hongaar /hɔŋ(g).ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈɣar/ /ɦɔŋ.ˈχar/ n
Węgier
(demoniem) iemand afkomstig uit Hongarije

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ adj
węgierski
(demoniem) betreffende Hongarije of het Hongaars

Hongaars /hɔŋ(g).ˈɣaːrs/ /ɦɔŋ.ˈɣars/ /ɦɔŋ.ˈχars/ n
węgierski
(taal) een taal die wordt gesproken in Hongarije

Hongaarse /hɔŋ(g).ˈɣar.sə/ /ɦɔŋ.ˈɣar.sə/ /ɦɔŋ.ˈχar.sə/ n
Węgierka

Hongarije /ˌhɔŋ(g)ɣaˈrɛɪ̯.jə/ /ˌɦɔŋɣaˈrɛː.jə/ /ˌɦɔɴχaˈrɛɪ̯.jə/ pn
Węgry
(toponiem: land) land in het midden van Europa, ten oosten van Oostenrijk en ten noorden van de Balkan

Hongkong /hɔŋˈkɔŋ/ pn
Hongkong
(toponiem: land) een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China die bestaat uit 236 eilanden en grenst aan de Zuid-Chinese Zee

Hooglied pn
Pieśń nad pieśniami Pieśni nad Pieśniami
(religie) boek in de Bijbel met liefdespoëzie

Hoogsilezisch n
śląski
(taal) een Slavische taal die gesproken wordt in Polen (Opper-Silezië), Tsjechië en Duitsland

Hopi n
hopi
(taal) de enige Hopi-taal, gesproken door 5 264 mensen in de Verenigde Staten, meerbepaald in Utah, Arizona en New Mexico

Hosea pn
Ozeasz

Hubbleruimtetelescoop pn
kosmiczny telescop Hubble'a
(astronomie) bepaalde telescoop die als een kunstmaan rond de aarde draait

Hudsonbaai pn
Zatoka Hudsona
(toponiem) binnenzee in Noordoost-Canada

IJsland /ˈɛɪ̯slɑnd/ /ˈɛɪ̯slɑnt/ /ˈɛːslɑnt/ pn
Islandia
(toponiem: land) een Europees land, dat omgeven is door de Atlantische Oceaan en tussen Groenland en Europa in ligt. Tot 1944 behoorde IJsland bij Denemarken, maar tegenwoordig is het zelfstandig. De officiële naam is Lýðveldið Ísland

IJslander /ˈɛɪ̯sˌlɑndər/ /ˈɛːsˌlɑndər/ n
Islandczyk
(demoniem) een inwoner van IJsland, of iemand afkomstig uit IJsland

IJslands /ˈɛɪ̯slɑnds/ /ˈɛɪ̯slɑnts/ /ˈɛːslɑnts/ n
islandzki
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken op IJsland

IP-adres /i'peʔadrɛs/ n
adres IP
(informatica) een combinatie van getallen waarmee een computer in een IP-netwerk kan worden herkend

Iberisch /iˈbeːris/ /iˈbɪːris/ /ɪˈbeːrɪs/ n
iberyjski
(taal) een uitgestorven taal van onduidelijke verwantschap die gesproken werd in delen van wat nu Spanje is tussen de zevende eeuw vóór en de tweede eeuw ná Christus

Iberisch Schiereiland pn
Półwysep Iberyjski
(toponiem) een Europees schiereiland dat zich ten zuiden van de Pyreneeën bevindt en waarop de landen Spanje en Portugal zijn gelegen

Ido n
ido

Ier /iːr/ n
Irlandczyk

Ierland /ˈiːrlɑnd/ /ˈiːrlɑnt/ pn
Irlandia
(toponiem: eiland) een groot eiland in Noordwest-Europa

Iers /iːrs/ n
irlandzki język irlandzki
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Ierland

Ierse /ˈiːrsə/ n
Irlandka

India /ˈɪn.di.ja/ pn
Indie
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Azië. In het noordwesten begrensd door Pakistan, in het noorden door China, Nepal en Bhutan en in het noordoosten door Myanmar en Bangladesh

Indische Oceaan /ˌɪndisəˌosiˈan/ /ˌɪndisˌə̯osejˈaːn/ pn
Ocean Indyjski
(toponiem) de oceaan die tussen Oost-Afrika en Zuid-Azië ligt

Indonesisch /ɪndo'nezis/ n
indonezyjski
(taal) een taal die voornamelijk in Indonesië gesproken wordt

Indonesië /ˌɪn.do.ˈne.zi.jə/ pn
Indonezja
(toponiem: land) een land dat bestaat uit een groot eilandengebied tussen Zuidoost-Azië en Australië

Internationaal Monetair Fonds pn
Międzynarodowy Fundusz Walutowy

Inuktitut n
eskimoski

Ionische Zee pn
Morze Jońskie
(toponiem) Randzee van de Middellandse Zee, gelegen tussen Zuid-Italië en West-Griekenland

Irak /i.ˈrɑk/ pn
Irak
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten dat voor een groot deel in en rond het stroomgebied van de rivieren de Eufraat en de Tigris ligt

Iran /i.ˈrɑn/ pn
Iran
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten met als hoofdstad Teheran

Islamabad pn
Islamabad

Israël /ˈɪs.ra.hɛl/ /ˈɪs.ra.ɛɫ/ pn
Izrael
1. een land in het Midden-Oosten, gelegen aan de Middellandse Zee

Italiaan /italiˈjaːn/ n
Włoch
(demoniem) een persoon die uit Italië komt

Italiaans /italiˈjaːns/ adj
włoski
(demoniem) betreffende Italië of het Italiaans

Italiaans /italiˈjaːns/ n
włoski język włoski
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Italië, San Marino, Vaticaanstad, Slovenië en Zwitserland

Italië /iˈtaːli.jə/ pn
Włochy Italia
(toponiem: land) een land in Zuid-Europa, grenzend aan Frankrijk, Zwitserland, Oostenrijk en Slovenië, de officiële taal is het Italiaans

Ivoorkust /i.ˈvoːr.kʏs/ /i.ˈvoːr.kʏst/ /i.ˈvo̝ːr.kʏst/ pn
Wybrzeże Kości Słoniowej
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republique de Côte d'Ivoir

Jakob pn
Jakub

Jakobus /jaˈkobʏs/ pn
List Jakuba

Jamaica /(d)ʒa.mɛɪ̯.ka/ /dʒɑ.mɑɪ̯.ka/ pn
Jamajka
(toponiem: land) een land in het Caraïbisch gebied ten zuiden van Cuba en ten westen van het eiland Hispaniola

Jamaicaans Patois n
jamajski język jamajski
(taal) een creooltaal die in Jamaica gesproken wordt

Janus pn
Janus
(mythologie) god uit de Romeinse mythologie
(astronomie) maan van Saturnus

Japan /jaˈpɑn/ /jɑˈpɑn/ pn
Japonia
1. een land in het oosten van Azië

Japanner n
Japończyk

Japans /jɑ'pɑns/ adj
japoński japońska japońskie
(demoniem) betreffende Japan of het Japans

Japans /jɑ'pɑns/ n
język japoński japoński
(taal) een taal die in Japan gesproken wordt

Japanse talen pn
języki japońskie
(taalkunde) taalfamilie van Japans en een tiental verwante talen die in Japan worden gesproken

Javaans adj
jawajski

Javaans n
jawajski
(taal) een taal die door meer dan 75 miljoen mensen op Java en Bali gesproken wordt

Jehova /jeˈhova/ pn
Jehowa

Jemen /ˈjemən/ /ˈjeːmən/ pn
Jemen
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Republiek Jemen

Jena pn
Jena
(toponiem) een universiteitsstad in de Duitse deelstaat Thüringen
een district in de Duitse deelstaat Thüringen

Jeremia pn
Jeremiasz Księga Jeremiasza

Jersey pn
Jersey

Jesaja pn
Księga Izajasza Izajasz

Jezus /ˈje.zʏs/ pn
Jezus
(religie) centrale figuur in het Nieuwe Testament

Jezus Christus pn
Jezus Chrystus
1. Jezus van Nazareth

Jiddisch n
jidysz
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) Germaanse taal die door Joden over de hele wereld wordt gesproken

Job /'jɔb/ pn
Hiob Job

Jodin /joˈdɪn/ n
żydówka

Joegoslavië pn
Jugosławia

Johannes pn
Jan Iwan
een van Jezus' twaalf discipelen, traditioneel beschouwd als schrijver van een Evangelie en drie brieven in het Nieuwe Testament; volgens sommige opvattingen zou de auteur een andere volgeling van Jezus zijn

Jood /jot/ n
żyd żydówka

Joost mag het weten phraseologicalUnit
Bóg jeden wie
(spreekwoord) frase waarmee men aangeeft dat iets onbekend is of dat men iets niet weet

Jordanië /jɔr.ˈda.ni.jə/ pn
Jordania
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

Joël /joˈʔel/ pn
Księga Joela Joel

Judas pn
List Judy Judasz
(religie) boek in de Bijbel, in de vorm van een brief van Judas Taddeüs

Julirevolutie pn
Rewolucja lipcowa we Francji (1830)

Jupiter /ˈjypiˌtɛr/ pn
Jowisz Jupiter

Jura n
Jura
1. kanton
2. gebergte

Kaap Trafalgar pn
Cabo Trafalgar
(aardrijkskunde) een kaap in Zuidwest-Spanje, bekend om de gelijknamige zeeslag die er uitgevochten werd

Kaap de Goede Hoop pn
Przylądek Dobrej Nadziei
(toponiem) naam van de zuidwestelijkste punt van Afrika

Kaapstad pn
Kapsztad
(toponiem) één van de hoofdsteden van Zuid-Afrika, gelegen bij de Kaap de Goede Hoop

Kaapverdië /kab.ˈvɛr.di.jə/ /kap.ˈfɛr.di.jə/ pn
Zielony Przylądek Republika Zielonego Przylądka
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Kachin n
Kaczin
(taal) Tibeto-Birmaanse taal gesproken door 900 duizend mensen in Myanmar

Kameroen /ˌka.mə.ˈrun/ pn
Kamerun
(toponiem: land) een land in Midden-Afrika, officieel de Republiek Kameroen

Kandahar pn
Kandahar
(toponiem) een stad gelegen in Zuid-Afghanistan en de hoofdstad van de gelijknamige provincie

Kannada n
kannada
(taal) taal die in de Indische staat Karnataka gesproken wordt

Kantonees n
kantoński
(taal) een Chinese taal gesproken door ongeveer 54 miljoen mensen in het zuiden van China en ook buiten het land

Karelisch n
karelski
(taal) een aan het Fins verwante taal die wordt gesproken in Karelië, Rusland en Finland

Karelië /kɑˈrelɪə/ pn
Karelia
historische regio in Noord-Europa, die gedeeltelijk deel uitmaakt van Finland maar voor het grootste deel in Rusland gelegen is

Karnataka pn
Karnataka
(toponiem) Indiase deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Bangalore

Kasjoebisch n
kaszubski
(taal) een Westslavische taal die gesproken wordt in het oosten van Pommeren

Kaspische Zee pn
Morze Kaspijskie
(toponiem) een grote door land omsloten zoutwatervlakte op de grens van Europa en Azië

Kazach n
Kazach
(demoniem) een inwoner van Kazachstan, of iemand afkomstig uit Kazachstan

Kazachs n
kazachski
(taal) een taal die van oorsprong door de Kazachen in Kazachstan gesproken werd

Kazachse n
Kazaszka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Kazachstan, of een vrouw afkomstig uit Kazachstan

Kazachstan /ˈka.zɑx.stɑn/ /ˈka.zɑχ.stɑn/ pn
Kazachstan
(toponiem: land) een land in Centraal-Azië en het uiterste oosten van Europa

Kazak n
Kazach
(demoniem) een inwoner van Kazachstan, of iemand afkomstig uit Kazachstan

Kaïn pn
Kain
(religie) oudste zoon van Adam en Eva die uit afgunst zijn broeder Abel doodsloeg

Kelt /kɛɫt/ n
Celt
lid van een Indo-Europees volk waarvan na de Romeinse tijd de meeste leden op de Britse eilanden en in Bretagne leven

Keltisch /ˈkɛl.tis/ /ˈkɛɫ.tis/ adj
celtycki
met betrekking tot Kelten

Kenia /ˈke.ni.ja/ pn
Kenia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Kenia, grenzend aan Somalië, Ethiopië, Oeganda, Tanzania en de Indische Oceaan

Kerstmis /ˈkɛrs(t)məs/ /ˈkɛrsmɪs/ /ˈkɛrstmɪs/ n
Boże Narodzenie
(religie) (feest) (kerst) een feest ter herinnering van de geboorte van Jezus met een vieringsdatum die verschilt per christelijke traditie

Keulen pn
Kolonia

Keuls n
koloński
een lokaal, Ripuarisch dialect dat in Keulen wordt gesproken

Khmer n
khmer
(taal) taal die in Cambodja gesproken wordt

Kiev pn
Kijów
(toponiem) de hoofdstad van Oekraïne

Kirgizisch n
kirgiski
(taal) de taal die in Kirgizië gesproken wordt

Kirgizië /kɪr.ˈɣi.zi.jə/ /kɪr.ˈχi.zi.jə/ pn
Kirgistan
(toponiem: land) een land in Centraal Azië, officieel de Kirgizische Republiek, dat geheel door land omsloten is

Kiribati /ˌki.ri.ˈba.ti/ pn
Kiribati
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Kiribati

Kirundi n
kirundi
(taal) de officiële taal van Burundi

Klaagliederen pn
Lamentacje Jeremiasza

Klein Duimpje pn
Paluszek

Kleine Beer pn
Mała Niedźwiedzica
(astronomie) een hoog aan het noordelijk halfrond zichtbaar sterrenbeeld (tussen rechte klimming 13u en 18u (hoofdzakelijk) en tussen declinatie +65° en +90°)

Klingon n
klingoński
(taal) een kunsttaal die uitgevonden is door Marc Okrand voor Star Trek-films

Koerdisch n
kurdyjski
(taal) een taal die door de Koerden gesproken wordt

Koeweit /ˈkuwɛɪ̯t/ /ˈkuʋɛɪ̯t/ /ˈkuβ̞ɛ:t/ pn
Kuwejt
(toponiem: land) een kleine olierijke monarchie op het Arabische schiereiland in Azië aan de kust van de Perzische Golf

Kolossenzen pn
List do Kolosan

Kongo-Vrijstaat pn
Wolne Państwo Kongo

Koningen pn
Księga Królów Księga Królewska

Koraalzee pn
Morze Koralowe
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen het noordoosten van Australië, Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonszee

Koran pn
koran Koran
(religie) (de tekst van) het heilig boek van de islam

Korea /koˈre.ja/ pn
Korea
(toponiem: land) een schiereiland in Oost-Azië

Koreaans /koreˈjaːns/ n
koreański
(taal) een taal die in Korea gesproken wordt.

Korintiërs pn
List do Koryntian

Kosovo /ˈkɔsɔˌvo/ pn
Kosowo
(toponiem: land) land op het Balkanschiereiland dat volgens Servië een provincie van Servië is, maar dat zichzelf als een onafhankelijke staat beschouwt

Kozak n
Kozaczka
(demoniem) lid van een hoofdzakelijk Slavisch ruitervolk dat rondtrok over de zuidelijke steppes van het Russische rijk

Krakau pn
Kraków
(toponiem) na Warschau en Łódź de op twee na grootste stad van Polen

Kreeft pn
Rak
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 21 juni tot ca. 23 juli

Kreeftskeerkring n
zwrotnik Raka
(aardrijkskunde)(astronomie) de breedtecirkel die op het noorderlijk halfrond de bovengrens vormt van het gebied waarin de zon zich in een loodrechte positie boven het aardoppervlak bevindt

Kremlin pn
Kreml

Kreta pn
Kreta
(toponiem: eiland) bij Griekenland behorend eiland in de Egeïsche Zee

Krim krɪm pn
Krym
(toponiem) een schiereiland aan de noordkust van de Zwarte Zee

Krim-Tataars n
krymskotatarski
(taal) één van de Turkse talen, gesproken door ongeveer een half miljoen mensen, oorspronkelijk van de Krim afkomstig maar door een deportatie in 1944 nu vooral in Oezbekistan en Kirgizië, maar ook in Moldavië, Roemenië en Turkije gesproken

Kroatisch /kroˈwatis/ /kroˈwaːtɪs/ n
chorwacki
(taal) een taal die vooral in Kroatië gesproken wordt

Kroatië /kroˈwatsi.jə/ /kroˈwaːsi.jə/ pn
Chorwacja
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten zuiden van Hongarije

Kronieken n
Księga Kronik

La Mancha pn
La Mancha

La Rioja pn
La Rioja

Ladinisch n
ladyński
(taal) Romaanse taal gesproken door 35 duizend mensen in Italië en de Verenigde StatenLadinisch is erg verwant aan het en kent als dialecten Atesino, Cadorino, Gardena, Fassano, Badiotto, Marebbano, Livinallees en Ampezzano

Ladino n
Ladino
(Jiddisch-Hebreeuws) (taal) op het Castiliaans gebaseerde taal van nakomelingen van Sefardische joden die in 1492 uit Spanje werden verdreven, geschreven met Hebreeuwse letters

Lagerhuis n
Izba Gmin

Laos /ˈla.ɔs/ pn
Laos
(toponiem: land) een land in Azië grenzend aan Myanmar, China, Vietnam, Cambodja en Thailand

Laotiaans n
laotański
(taal) een taal die in Laos gesproken wordt

Latijn n
łacina łaciński
(taal) taal van de Romeinen in de oudheid, die later in gebruik bleef in religie en wetenschap

Latijnse alfabet n
alfabet łaciński
de reeks lettertekens oorspronkelijk gebruikt om teksten in het Latijn te schrijven en tegenwoordig met aanpassingen voor veel talen gebruikt

Leeuw pn
Lew
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 juli tot ca. 23 augustus

Leiden pn
Lejda

Leo pn
Lew
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter l

Leonees n
leoński
dialect van het Asturisch, gesproken in Spanje

Lesotho /le.'sɔ.to/ pn
Lesotho Lesoto
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Lesotho

Let /lɛt/ n
Łotysz
(demoniem) een inwoner van Letland, of iemand afkomstig uit Letland

Letland /ˈlɛtlɑnd/ /ˈlɛtlɑnt/ pn
Łotwa
(toponiem: land) een Europees land aan de Oostzee

Lets /lɛts/ n
łotewski język łotewski
(taal) de officiële taal van Letland

Letse /ˈlɛtsə/ n
Łotyszka
(demoniem) een inwoonster van Letland, of een vrouw afkomstig uit Letland

Leuven /ˈløːˌvə(n)/ pn
Lowanium Leuven
(toponiem) de provinciehoofdstad van Vlaams-Brabant in België

Leviticus pn
Księga Kapłańska

Libanon /ˈli.ba.nɔn/ /ˈli.bɑ.nɔn/ pn
Liban
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Libanese Republiek

Liberia /li.'beː.ri.ja/ /li.'bɪː.ri.ja/ pn
Liberia
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Liberia

Libisch adj
libijski
(demoniem) op Libië betrekking hebbend

Libië /ˈli.bi.jə/ pn
Libia
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Grote Libisch-Arabische Socialistische Volks-Jamahiriyah

Liechtenstein /ˈlixtə(n)ˌstɛɪ̯n/ /ˌlixtə(n)ˈstɛːn/ /ˌliχtə(n)ˈstɛɪ̯n/ pn
Liechtenstein
(toponiem: land) een klein land in Europa gelegen tussen Zwitserland en Oostenrijk

Limburg /ˈlɪm.bʏrx/ /ˈlɪm.bʏrχ/ pn
Limburgia
(toponiem: provincie) een provincie in België, in het oosten van Vlaanderen, die in Vlaanderen aan Vlaams-Brabant en de provincie Antwerpen grenst, en verder aan Wallonië en aan de Nederlandse provincies Limburg en Noord-Brabant grenst

Limburgs /ˈlɪm.bʏrxs/ /ˈlɪm.bʏrχs/ n
limburgijski
(taal) verzamelnaam van een reeks variëteiten van de West-Germaanse taalfamilie, gesproken in Limburg aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse staatsgrens, in de buurt van Budel, de Voerstreek en in Selfkant in Duitsland

Litouwen /liˈtaʊ̯.wə(n)/ /liˈtɑuwə(n)/ /liˈtɔʊ̯.β̞ə(n)/ /ˈliˌtʌʊ̯.β̞ə(n)/ pn
Litwa
(toponiem: land) een Europees land ter hoogte van Wit-Rusland met de buurlanden Letland, Wit-Rusland, Polen en Rusland en de officiële naam de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika)

Litouwer /liˈtaʊ̯.wər/ /ˈlitɔʊ̯.β̞ər/ /ˈlitʌʊ̯.β̞ər/ n
Litwin
(demoniem) een inwoner van Litouwen, of iemand afkomstig uit Litouwen

Litouws /liˈtaʊ̯s/ /ˈlitɔʊ̯β̞s/ /ˈlitʌʊ̯s/ adj
litewski
(demoniem) betreffende Litouwen of het Litouws

Litouws /liˈtaʊ̯s/ /ˈlitɔʊ̯β̞s/ /ˈlitʌʊ̯s/ n
litewski język litewski
(taal) een Baltische taal die wordt gesproken in Litouwen

Litouwse /liˈtaʊ̯sə/ /ˈlitɔʊ̯β̞sə/ /ˈlitʌʊ̯sə/ n
Litwinka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Litouwen, of een vrouw afkomstig uit Litouwen

Lodewijk pn
Ludwik
(mannelijke naam) eigennaam van Frankische herkomst: Hlodovech lat. Clovis
(spellingsalfabet) spelwoord van het Nederlandse spellingalfabet voor de letter l

Lojban /ˈloʒban/ n
Lożban
(taal) een kunsttaal ontwikkeld door James Cooke Brown

Lombardije pn
Lombardia

Lombardisch adj
lombardzki

Londen /ˈlɔndən/ pn
Londyn
(toponiem) de hoofdstad van Engeland en het Verenigd Koninkrijk

Lotharingen pn
Lotaryngia

Lucas pn
Łukasz
(religie) naam van een van Jezus' volgelingen, traditioneel beschouwd als schrijver van een van de Evangeliën

Luik /lœʏ̯k/ /lœːk/ pn
Liège
(toponiem) een provinciehoofdstad in België
(toponiem: provincie) een Belgische provincie

Lukas /ˈlykɑs/ pn
Łukasz

Luxemburg /ˈlyksəmˌbʏrx/ /ˈlyksəmˌbʏrχ/ pn
Luksemburg Luksemburgia
(toponiem: land) een land in Europa, omgeven door Frankrijk, België en Duitsland
(toponiem) de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg
(toponiem: provincie) een provincie in Wallonië (België)

Luxemburger /ˈlyksəmˌbʏrɣər/ /ˈlyksəmˌbʏrχər/ n
Luksemburczyk
(demoniem) een inwoner of iemand die afkomstig is van het Groothertogdom Luxemburg

Luxemburgs /ˈlyksəmˌbʏrxs/ /ˈlyksəmˌbʏrχs/ n
luksemburski
(taal) een taal die in Luxemburg gesproken wordt

Lviv pn
Lwów

Maagd pn
Panna
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 23 augustus tot ca. 23 september

Maartrevolutie pn
Rewolucja marcowa

Maas /mas/ pn
Moza
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in Frankrijk en via België en Nederland opgaat in de Rijn-Schelde-delta

Macau pn
Makau
(toponiem: land) een stad op een eiland aan de zuidkust van China, ten westen van Hong Kong

Macedonisch n
macedoński
(taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Noord-Macedonië

Macedonië /ˌmasəˈdoni.jə/ /ˌmasəˈdoːni.jə/ pn
Macedonia
historisch Grieks koninkrijk
de grootste regio van Griekenland
(geschiedenis) land in de Balkan, sinds 12 februari 2019 heet het land officieel Noord-Macedonië

Macedoniër /ˌmasəˈdoni.jər/ /ˌmasəˈdoːni.jər/ n
Macedończyk
(demoniem) een inwoner van Macedonië, of iemand afkomstig uit Macedonië

Madagaskar /ma.da.'ɣɑs.kɑr/ /ˌma.dɑ.'χɑs.kɑr/ pn
Madagaskar
(toponiem: land) staat op het bovengenoemde eiland, de Republiek Madagaskar

Madrid pn
Madryt

Malawi /ma.'la.wi/ /ma.'la.ʋi/ /ma.'la.β̞i/ pn
Malawi
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat niet aan de zee grenst

Malayalam n
malajalam
(taal) een taal die in Kerala (een staat van India) gesproken wordt

Maldiven /mɑl.ˈdi.və(n)/ /mɑɫ.ˈdi.və(n)/ pn
Malediwy
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan

Maleachi pn
Malachiasz Księga Malachiasza

Maleis /mɑ.ˈlɛɪs/ n
malajski
(taal) een Austronesische taal en de officiële taal van Maleisië, Brunei en Singapore die ook in delen van Indonesië, Thailand en de Filipijnen gesproken wordt

Maleisië /maˈlɛ:zi.jə/ /maˈlɛɪ̯zi.jə/ pn
Malaysia Malezja
(toponiem: land) een land in het zuidoosten van Azië dat bestaat uit twee afzonderlijke delen die gescheiden worden door de Zuid-Chinese Zee

Mali /'ma.li/ pn
Mali
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Mali

Malta /ˈmɑlta/ /ˈmɑɫta/ pn
Malta
(toponiem: land) land in de Middellandse Zee, dat bestaat uit de drie eilanden van Malta, Gozo en Comino

Maltees /mɑlˈteːs/ /mɑɫˈtes/ n
maltański
1. taal
2. persoon

Maltese /mɑlˈteːsə/ /mɑɫˈtesə/ n
Maltanka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Malta, of een vrouw afkomstig uit Malta

Man /mɛn/ pn
Man
(toponiem: eiland) een eiland in de Ierse Zee

Manaus pn
Manaus

Mantsjoe n
Mandżur
(taal) taal die door de Mantsjoes gesproken werd

Manx n
manx
(taal) een Keltische taal die (als tweede taal) wordt gesproken op het eiland Man

Maori n
maoryski
(taal) taal die door de Maori's wordt gesproken

Marathi n
marathi
(taal) taal die met name in Maharashtra, een staat in India gesproken wordt, onder andere in Mumbai (Bombay)

Maria pn
Maria

Maria-Boodschap n
Zwiastowanie
het hoogfeest ter gedachtenis van de aankondiging (annunciatie) van de geboorte van Jezus aan Maria. In de Orthodoxe en Katholieke Kerk valt deze feestdag op 25 maart, negen maanden voor Kerstmis

Marokko /ma.ˈrɔ.ko/ pn
Maroko
(toponiem: land) een land in het uiterste noordwesten van Afrika

Mars pn
Mars

Marshalleilanden /mɑr.ʃəl.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəl.ɛː.lɑn.də(n)/ /mɑr.ʃəɫ.ɛɪ̯.lɑn.də(n)/ pn
Wyspy Marshalla
(toponiem: land) een land in Oceanië

Martinique pn
Martynika

Matteüs pn
Mateusz

Mauritanië /ˌmaʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmɔʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ /ˌmʌʊ̯.ri.ˈta.ni.jə/ pn
Mauretania
(toponiem: land) een land in Noord-Afrika, officieel de Islamitische Republiek Mauritanië

Mauritius /maʊ̯.'ri.si.jəs/ /mɔʊ̯.'ri.si.jəs/ /mʌʊ̯.'ri.tsi.jəs/ pn
Mauritius
(toponiem: land) een land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek Mauritius

Mayotte pn
Majotta

Melanesië pn
Melanezja

Melbourne pn
Melbourne
(toponiem) Tweede grootste stad van Australië en hoofdstad van de deelstaat Victoria

Melilla pn
Melilla

Melkweg pn
droga mleczna
(astronomie) het sterrenstelsel waarin wij ons bevinden en dat op donkere nachten als lichtende band aan de hemel te zien is.

Mercurius pn
Merkury

Mesopotamië n
Mezopotamia
Historische land tussen de rivieren Eufraat en Tigris, het huidige Irak

Messias /mɛˈsijɑs/ n
Mesjasz
(religie) Christus, Heiland

Mexico /ˈmɛg.zi.ˌko/ /ˈmɛk.si.ˌko/ pn
Meksyk
(toponiem: land) een land in Amerika, officieel de Verenigde Mexicaanse Staten grenzend aan de Verenigde Staten, Belize en Guatemala, de Grote Oceaan en de Golf van Mexico

Micha /miˈxa/ /ˈmiʃa/ pn
Księga Micheasza Micheasz
(religie) naam van meerdere personen uit de Bijbel
Leviet, nakomeling van Kehat, zoon van Uzziël (4x: 1 Kron. 23:20 +)
afstammeling van Ruben, zoon van Simi, vader van Reaja (1 Kron. 5:5)
een van de Levieten die zich na terugkeer uit de ballingschap in Babel verbinden om de Tora te onderhouden (Neh. 10:12)
man uit het gebied van Efraïm met een eigen heiligdom; de stam Dan rooft beelden en kleding daaruit; andere naam: Michajehu (19x: Recht. 17:5 +)
profeet uit Moreset in de tijd van de koningen Jotam, Achaz en Hizkia van Juda; zijn woorden staan in een naar hem genoemd Bijbelboek (Jer. 26:18, Mi. 1:1)
vader van Abdon of Achbor; andere naam: Michaja (2 Kron. 34:20)
vader van Mattanja, Leviet; andere naam: Michaja (Neh. 11:17, 11:22, 1 Kron. 9:15)
zoon van Jimla, profeet in de tijd van koning Achab van Israël; andere naam: Michajehu (2 Kron. 18:14)
zoon van Mefiboset of Meribbaäl (5x: 2 Sam. 9:12, 1 Kron. 8:34 +)
(religie) boek in de Bijbel en de Tenach, waarin de profeet Micha uit Moreset een hoofdrol speelt
(mannelijke naam) jongensnaam

Micronesia /ˌmi.kro.ˈne.zi.ja/ pn
Mikronezja
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Federale Staten van Micronesia

Middelhoogduits n
średnio-wysoko-niemiecki
(taal) Hoogduitse dialecten die in het tijdperk van de hoge middeleeuwen (1050-1350) in grote delen van Duitsland werden gesproken; ontstaan uit het Oudhoogduits en overgegaan in het Vroegnieuwhoogduits

Middellandse Zee pn
Morze Śródziemne
(aardrijkskunde) Randzee van de Atlantische Oceaan, gelegen tussen Zuid-Europa, Noord-Afrika en West-Azië

Midden-Amerika pn
Ameryka Środkowa
(toponiem) het gebied tussen Noord-Amerika en Zuid-Amerika omvattende Centraal-Amerika, Mexico en het Caribisch gebied (de Caraïben)

Midden-Europa n
Europa Środkowo-Wschodnia

Midden-Oosten n
Bliski Wschód
(aardrijkskunde) regio die bestaat uit Zuidwest-Azië en het noordoosten van Afrika

Milaan pn
Mediolan
(toponiem) stad in het noordwesten van Italië

Minecraft pn
Minecraft
(speelgoed) spel waarin je met blokjes werelden opbouwt waarin je met andere deelnemers avonturen kunt beleven en dat zowel op losse computers als internet gespeeld kan worden

Moederdag n
Dzień Matki
(feest) een dag ter ere van de moeders

Moeskroen pn
Mouscron
(toponiem) een stad in de Belgische provincie Henegouwen

Moldavië /mɔlˈdaːvi.jə/ /mɔɫˈdavi.jə/ pn
Mołdawia
(toponiem: land) een land en regio in Zuidoost-Europa grenzend aan Oekraïne en Roemenië

Monaco /moˈnako/ /ˈmo.na.ko/ pn
Monako
(toponiem: land) een dwergstaatje in Zuid-Europa, officieel het Vorstendom Monaco, dat aan Frankrijk grenst
(toponiem) de hoofdstad van Monaco

Mongolië /mɔŋ.ˈ(g)ɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈɣo.li.jə/ /mɔŋ.ˈχo.li.jə/ pn
Mongolia
(toponiem: land) een land in Azië en omringd door China in het zuiden en Rusland in het noorden

Mongools n
mongolski
(taal) macrotaal die de officiële taal van Mongolië is en die ook in China en Rusland gesproken wordt

Montenegrijns /ˌmɔntəneˈgrɛɪ̯ns/ /ˌmɔntəneˈgrɛːns/ /ˌmɔntəneˈɣrɛɪ̯ns/ n
czarnogórski
(taal) vorm van het Servo-Kroatisch, gesproken in Montenegro

Montenegro /ˌmɔntəˈnegro/ /ˌmɔntəˈneːɣro/ pn
Czarnogóra
(toponiem: land) land in Zuidoost-Europa gelegen aan de Adriatische Zee en grenzend aan Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Servië en Albanië

Montserrat /mɔnsɛ'rɑ/ pn
Montserrat

Moravië pn
Morawy

Mordovië pn
Mordwa
(toponiem) autonome republiek van Rusland, gelegen tussen Moskou en de benedenloop van de Wolga

Mozambique /ˌmo.zɑm.ˈbik/ /ˌmo.zɑm.ˈbɪk/ pn
Mozambik
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de republiek Mozambique

Murcia pn
Murcja

NAVO n
NATO
(regering) (militair) coalitie van westerse landen die militair samenwerken om elkaars veiligheid te garanderen

Nahuatl /ˈna.wɑtl̥̩/ /ˈna.wɑtl̩/ n
język nahuatl nahuatl
(taal) benaming voor een groep van verwante talen die door de Nahua, oorspronkelijke bewoners van Mexico, gesproken wordenNahuatl wordt door taalkundigen gezien als een zogenaamde macrotaal, er bestaat geen "Standaardnahuatl".

Nahum /ˈnahʏm/ pn
Księga Nahuma
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Nahum een hoofdrol speelt

Namen pn
Namur
(toponiem: provincie) een provincie in het oosten van België

Namibië /na.'mi.bi.jə/ pn
Namibia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika

Napels pn
Neapol
(toponiem) stad in Italië, hoofdstad van de regio Campanië

Napolitaans adj
neapolitański
(demoniem) afkomstig uit, met betrekking tot, of zoals gebruikelijk, in Napels

Nauru /na.ˈu.ru/ /naˈuru/ /ˈnaʊ̯.ru/ pn
Nauru
(toponiem: land) een land in de Stille Oceaan

Nauruaans /nɑuruˈwans/ n
nauruański
(taal) taal die door 6 000 mensen wordt gesproken in Nauru

Navajo n
Nawaho
(taal) taal die het zuidwesten van de Verenigde Staten wordt gesproken door 170 duizend Navajo's'

Navarra pn
Nawarra

Nederduits n
dolnoniemiecki baixo alemão
(taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in Noord-Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet de Hoogduitse klankverschuiving hebben ondergaan

Nederfrankisch /ˈne.dər.ˌfrɑŋ.kis/ n
dolnofrankijski dolnofrankoński
de verzamelnaam voor een aantal West-Germaanse talen en taalvariëteiten die van het Oudnederfrankisch afstammen

Nederland /ˈnedərˌlɑnt/ /ˈneːdərˌlɑnd/ /ˈneːdərˌlɑnt/ pn
Niderlandy Holandia
(toponiem: land) land in het westen van Europa, grenzend aan Duitsland en België, belangrijkste deel van het Koninkrijk der Nederlanden

Nederlander /ˈne.dər.ˌlɑn.dər/ n
holender niderlandzyk
(demoniem) een inwoner van Nederland of persoon die de Nederlandse nationaliteit bezit

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ adj
holenderski
(demoniem) met betrekking tot Nederland of de Nederlandse taal

Nederlands /ˈne.dər.ˌlɑnds/ /ˈne.dər.ˌlɑnts/ n
niderlandzki holenderski
(taal) West-Germaanse taal die wordt gesproken door 25 miljoen mensen in Nederland en het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, België en Suriname

Nederlandse /ˈne.dər.ˌlɑn.tsə/ /ˈne.dər.ˌlɑnd.sə/ n
Holenderka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Nederland

Nederlandse Antillen /ˌne.dər.lɑnt.sə.ɑn.ˈtɪ.lə(n)/ /ˌneː.dər.lɑnt.sə̯an.ˈtɪ.lə(n)/ pn
Antyle Holenderskie
(geschiedenis) (toponiem) voormalig land binnen het Koninkrijk der Nederlanden dat uit de eilandgebieden Aruba (tot 1986), Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten bestond. Het bestond van 1954 tot 2010

Nedersaksisch n
dolnoniemiecki baixo alemão
(taal) West-Germaanse taal bestaande uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die in het noorden van Duitsland en het noordoosten van Nederland gesproken worden en die niet hebben deelgenomen aan de Hoogduitse klankverschuiving

Nedersorbisch n
dolnołużycki
(taal) een West-Slavische taal die in het gebied Neder-Lausitz in het oosten van Duitsland gesproken wordt

Nehemia pn
Księga Nehemiasza Nehemiasz

Nepal /ˈnepɑɫ/ /ˈneːpɑl/ pn
Nepal
(toponiem: land) een land in Azië, gelegen in de Himalaya tussen India en China (Tibet)

Nepali n
nepalski
(taal) een taal die vooral in Nepal gesproken wordt

Neptunus pn
Neptun

New York /nuˈjɔːrk/ pn
Nowy Jork
m (toponiem) deelstaat van de Verenigde Staten

Nibelungenlied n
Pieśń o Nibelungach

Nicaragua /ˌni.ka.ˈra.gβ̞a/ /ˌni.ka.ˈra.ɣuwa/ /ˌni.kɑ.ˈra.gʋa/ pn
Nikaragua
(toponiem: land) een staat in Midden-Amerika, tussen Honduras en Costa Rica

Nieuw-Caledonië pn
Nowa Kaledonia

Nieuw-Zeeland /niβ̞.ˈze.lɑnt/ /nyʊ̯.ˈze.lɑnd/ pn
Nowa Zelandia
(toponiem: land) (toponiem: eiland) een land in het zuidwesten van de Grote Oceaan, gelegen naast Australië. Het bestaat uit een eilandengroep.

Nieuw-Zuid-Wales pn
Nowa Południowa Walia
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuidoosten van het land, met als hoofdstad Sydney

Nieuwe Testament pn
Nowy Testament
(religie) (christelijk) samenstelling van Bijbelboeken die de komst van Christus en het christelijk geloof beschrijven

Nieuwjaar n
Nowy Rok
(jaarwisseling) feestdag ter gelegenheid van het begin van een nieuw jaar van de gebruikte kalender

Niger /'ni.ɣər/ /'ni.χər/ pn
Niger
(toponiem: land) een land in West-Afrika
(toponiem: rivier) een rivier in West-Afrika

Nigeria /ni.'ɣeː.ri.ja/ /ni.'χɪː.ri.ja/ pn
Nigeria
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Nijmegen pn
Nijmegen

Niue pn
Niue

Nobelprijs n
Nagioda Nobla
een jaarlijkse geldprijs voor wetenschappers en anderen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd

Nogai n
Nogaj
(taal) Turkse taal gesproken door 87 duizend mensen in het zuiden van Rusland

Noor /noːr/ /no̝ːr/ n
Norweg
(demoniem) een inwoner van Noorwegen

Noord-Afrika /nɔːrt ˈafrɪkɑ/ /nɔːrt ˈɑfrɪkɑ/ pn
Północna Afryka
(toponiem) gedeelte van het Afrikaanse continent ten noorden van de Sahara

Noord-Amerika pn
Ameryka Północna
(toponiem) (werelddeel) het continent dat ten noorden van Zuid-Amerika ligt, tussen de Grote, Arctische en de Atlantische Oceaan

Noord-Brabant /noːrd.ˈbra.bɑnt/ /no̝ːrd.ˈbra.bɑnt/ /ˌnoːrd.bra.bɑnd/ pn
Brabancja Północna
(toponiem: provincie) een provincie in het zuiden van Nederland, die aan Gelderland, Limburg, Zeeland, Zuid-Holland en België grenst

Noord-Dakota pn
Dakota Północna
één van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Noord-Dakota grenst aan Canada en aan de deelstaten Zuid-Dakota, Montana en Minnesota

Noord-Europa pn
Europa Północna
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd noordelijk deel van Europa

Noord-Holland /noːrt.ˈɦɔ.lɑnt/ /no̝ːr.ˈtɔ.lɑnt/ /ˈnoːrd.hɔ.lɑnd/ pn
Holandia Północna
(toponiem: provincie) een provincie in het noordwesten van Nederland, begrensd door de Noordzee, het IJsselmeer, Flevoland, de provincie Utrecht en Zuid-Holland alsook door de Noordzee

Noord-Korea /ˌnoːrt koˈre.ja/ /ˌno̝ːrt koˈre.ja/ pn
Korea Północna
(toponiem: land) een land in Oost-Azië, officieel de Democratische Volksrepubliek Korea

Noordelijk Territorium pn
Terytorium Północne
(toponiem) Australisch territorium gelegen in het noorden van het land. Hoofdstad is Darwin

Noordereiland pn
Wyspa Północna

Noordzee /ˈnoːrdzeː/ /ˈnoːrtseː/ /ˈno̝ːrtse/ pn
Morze Północne
(toponiem) zee tussen Groot-Brittannië, Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Nederland en België

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ adj
norweski
(demoniem) betreffende Noorwegen en/of het Noors

Noors /noːrs/ /no̝ːrs/ n
norweski język norweski
(taal) de taal die wordt gesproken in Noorwegen

Noorwegen /ˈnoːrˌweɣə(n)/ /ˈnoːrˌβ̞eɣə(n)/ /ˈno̝ːrˌʋeχə(n)/ pn
Norwegia
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, op het Scandinavisch schiereiland dat aan Zweden, Finland en Rusland grenst en als officiële naam het Koninkrijk Noorwegen (Kongeriket Norge) heeft

Normandië /nɔrˈmɑndɪə/ pn
Normandia
(toponiem) een streek in het noorden van Frankrijk

Novemberrevolutie pn
Rewolucja listopadowa 1918

Numeri /ˈnumeɾi/ pn
Księga Liczb

O-benen n
kolana szpotawe
alleen meervoud (medisch) afwijking van de normale stand van de benen, waarbij de knieën naar buiten staan

Obadja /oˈbɑtja/ pn
Księga Abdiasza
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Obadja een hoofdrol speelt

Occitaans adj
oscytański okcytański
1. een taal die in het zuiden van Frankrijk gesproken wordt

Oceanië /oseˈjani.jə/ /oseˈjaːni.jə/ pn
Oceania
(toponiem) (werelddeel) de collectieve naam voor een groot aantal eilanden in de Stille Oceaan bij Papoea-Nieuw-Guinea en Australië

Odessa pn
Odessa

Oeganda /u.'ɣɑn.da/ /u.'χɑn.da/ pn
Uganda
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Republiek Oeganda

Oekraïens /ukraˈɦins/ /ukraˈʔins/ n
ukraiński język ukraiński
(taal) een Slavische taal die in Oekraïne gesproken wordt

Oekraïne /ukraˈɦinə/ /ukraˈʔinə/ pn
Ukraina
(toponiem: land) een land in Oost-Europa met als hoofdstad Kiev

Oekraïner /ukraˈɦinər/ /ukraˈʔinər/ n
Ukrainiec
(demoniem) een inwoner van Oekraïne

Oezbeeks n
uzbecki
(taal) een taal die verwant is aan het Turks en die door de Oezbeken gesproken wordt

Oezbekistan /us.ˈbe.kɪ.stɑn/ /uz.ˈbe.kɪ.stɑn/ pn
Uzbekistan
(toponiem: land) een land in centraal Azië, officieel de Republiek Oezbekistan, dat geheel door land wordt omsloten

Oktoberrevolutie pn
Rewolucja październikowa

Olympische Spelen /o.ˌlɪm.pi.sə.ˈspe.lə(n)/ pn
Igrzyska olimpijskie
(sport) vierjaarlijks sportevenement dat zijn oorsprong in de stad Olympia in de Griekse landstreek Elis heeft

Olympische Winterspelen pn
zimowe igrzyska olimpijskie
evenement dat eens in de vier jaar wordt gehouden waarbij allerlei wintersporten competitief beoefend worden door sporters die hun land vertegenwoordigen

Oman /o.ˈman/ /ˈo.mɑn/ pn
Oman
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel het Sultanaat Oman

Onzevader pn
Modlitwa Pańska
(religie) titel van het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen heeft geleerd tijdens de Bergrede

Oost-Azië pn
Azja Wschodnia

Oost-Duitsland pn
Niemcy Wschodnie

Oost-Europa pn
Europa Wschodnia

Oost-Timor /os.ˈti.mɔr/ pn
Timor Wschodni
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Azië, bestaande uit een gedeelte van het eiland Timor en de kleinere eilandjes Atauro en Jaco in het geheel. Het overige deel van het eiland Timor behoort bij Indonesië

Oost-Vlaanderen /ostˈflandərə(n)/ pn
Flandria Wschodnia
(toponiem: provincie) Belgische, Vlaamse provincie met als provinciehoofdstad Gent

Oostenrijk /ˈostə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛɪ̯k/ /ˈoːstə(n)ˌrɛːk/ pn
Austria Rakusy
(toponiem: land) een republiek in Midden-Europa grenzend aan Zwitserland en Liechtenstein in het westen, aan Duitsland en Tsjechië in het noorden, aan Slowakije en Hongarije in het oosten en aan Italië en Slovenië in het zuiden

Oostenrijker /ˈo.stə.ˌrɛɪ̯.kər/ /ˈo.stə.ˌrɛː.kər/ /ˈos.tə(n).ˌrɛɪ̯.kər/ n
Austriak Austriaczka
(demoniem) een inwoner van Oostenrijk of persoon die de Oostenrijkse nationaliteit bezit

Oostzee pn
Morze Bałtyckie Bałtyk
(toponiem) zee die tussen Zweden en de Baltische staten ligt

Openbaring n
Apokalipsa Świętego Jana
(religie) laatste boek van de Bijbel

Opper-Volta pn
Górna Wolta

Oppersorbisch n
górnołużycki
(taal) een Westslavische taal die in het gebied Opper-Lausitz in het oosten van Duitsland gesproken wordt

Oranje-Vrijstaat pn
Wolne Państwo Orania

Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling pn
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa pn
Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie

Oriya n
język orija
(taal) de officiële taal van de Indiase staat Orissa

Oslo pn
Oslo
(toponiem) de hoofdstad en grootste stad van Noorwegen, gelegen in het zuidoosten van het land
een provincie in Noorwegen

Ossetisch n
osetyjski
(taal) een taal uit de centrale Kaukasus

Ossetië pn
Osetia

Ottawa pn
Ottawa
(toponiem) de hoofdstad van Canada

Oude Testament n
stary testament
(religie) reeks boeken in de christelijke Bijbel die zijn ontleend aan de joodse Tenach

Oudengels n
język staroangielski
(taal) het Engels zoals het tussen 400 en 1100 werd gesproken en dat de voorloper van het moderne Engels is

Oudfrans n
starofrancuski
(taal) het Frans zoals dat in het noorden van Frankrijk gesproken werd van de 10e tot de 14e eeuw

Oudgrieks n
starożytna greka
(taal) een nu dode taal die werd gesproken in Griekenland

Oudhoogduits n
staro-wysoko-niemiecki
(taal) de voorloper van het huidige Duits in de periode 700-1050

Oudkerkslavisch n
język staro-cerkiewno-słowiański
(taal) de Slavische taal die rond de negende eeuw rond Thessaloniki gesproken werd

Oudnoords n
staronordyjski
(taal) een Noord-Germaanse taal die gesproken werd tussen ongeveer de 8e en de 14e eeuw en die de voorganger van de Scandinavische talen was

Oudsaksisch /ɑutˈsɑksis/ n
Język starosaksoński
(taal) de voorloper van het huidige Nedersaksisch in de periode 650-1100

Overijssel /ˌovəˈrɛɪ̯sɔɫ/ /ˌovəˈrɛɪ̯səl/ /ˌovəˈrɛːsəɫ/ pn
Overijssel
(toponiem: provincie) provincie in het oosten van Nederland, die door Friesland, Drenthe, Gelderland, Flevoland en de Duitse deelstaten Nedersaksen en Noord-Rijnland-Westfalen wordt begrensd

Oxford pn
Oksford

Pakistan /ˈpa.kɪ.ˌstɑn/ pn
Pakistan
(toponiem: land) een land in het zuiden van Azië grenzend aan India, Afghanistan, Iran en China. De officiële naam is de Islamitische Republiek Pakistan

Palau /pa.ˈlaʊ̯/ /pa.ˈlɔʊ̯/ /pa.ˈlʌʊ̯/ pn
Palau
(toponiem: land) een eilandenstaat in Oceanië

Palestina pn
Palestyna

Palmzondag pn
Niedziela Palmowa
(religie) de zondag voor Pasen

Panama /ˈpa.na.ma/ /ˈpɑ.nə.ma/ pn
Panama
(toponiem: land) een land in Centraal-Amerika dat grenst aan Costa Rica en Colombia

Panamakanaal pn
Kanał Panamski

Panamees n
Panamczyk
(demoniem) iemand afkomstig uit Panama

Papiamento n
papiamento
(taal) taal die wordt gesproken op een aantal eilanden in het Caribisch gebied, waaronder de Benedenwindse Eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao en daar officiële status heeft

Papoea-Nieuw-Guinea /ˌpa.pu.wa.niβ̞.ɣi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.niβ̞.χi.ˈne.ja/ /ˌpa.pu.wa.nyʊ̯.ɣi.ˈne.ja/ pn
Papua Nowa Gwinea Papua-Nowa Gwinea
(toponiem: land) de soevereine "Onafhankelijke Staat Papoea-Nieuw-Guinea" (Engels: Independent State of Papua New Guinea) die het onder [1] genoemde gebied en naburige eilanden omvat

Paraguay /ˈpa.ra.gʋɑɪ̯/ /ˈpa.ra.gβ̞ɑɪ̯/ /ˈpa.ra.ɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ /ˈparaˌɡwe/ pn
Paragwaj
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika, officieel de Republiek Paraguay, dat geheel door land omsloten wordt

Parijs pn
Paryż
(toponiem) de hoofdstad van Frankrijk

Parijzenaar n
paryżanin
(demoniem) een inwoner van Parijs, of iemand afkomstig uit Parijs

Pasen n
Wielkanoc
(religie) (feest) het belangrijkste feest van het christendom, waarbij de Opstanding van Jesus centraal staat

Pasjtoe n
paszto
(taal) Iraanse taal die vooral in Afghanistan en Pakistan door 50 tot 60 miljoen Pathanen wordt gesproken

Patagonië pn
Patagonia
(toponiem) benaming voor het zuidelijke deel van Zuid-Amerika, tussen de rivier de Colorado en de Straat van Magellaan

Peru /peˈru/ pn
Peru
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Perzisch n
perski
(taal) een Indo-Iraanse taal die gesproken wordt in Iran, Afghanistan en Tadzjikistan

Peshawar pn
Peszawar

Petrus pn
Piotr
(religie) naam waaronder Simon, zoon van Jona, één van de twaalf discipelen van Jezus, bekend is geworden; als heilige beschouwd als bewaker van de hemelpoort (Matt. 16:18, Marcus 3:16, Lucas 6:14, Joh. 1:43)
(religie) naam van twee boeken in het Nieuwe Testament (1 Petrus en 2 Petrus) in de vorm van brieven van de discipel Petrus

Phoenix pn
Feniks
(astronomie) sterrenbeeld zuidelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 23u24m en 2u24m en tussen declinatie −58° en −40°)

Picardië /pɪˈkɑrdɪʲə/ pn
Pikardia
(toponiem) regio in Noord-Frankrijk, noordoostelijk van Normandië

Pieter pn
Piotr
(mannelijke naam) jongensnaam

Pinksteren pn
Zesłanie Ducha Świętego
(religie) (feest) Christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neerdaalt

Piëmontees n
język piemoncki
(taal) taal gesproken door 3 106 620 mensen in Italië, Argentinië, Australië en de Verenigde Staten

Pluto pn
Pluton
Romeinse god van de onderwereld en de rijkdom
(astronomie) hemellichaam, in 1930 ontdekt en tot 24 augustus 2006 beschouwd als de negende en laatste planeet van het zonnestelsel, sindsdien geclassificeerd als dwergplaneet

Po /po/ pn
Pad
(toponiem: rivier) belangrijkste stroom in Noord-Italië

Polaris pn
Gwiazda Polarna
(astronomie) de zwakke ster die ongeveer in het verlengde van de aardas boven de Noorpool staat in het sterrenbeeld de 'Kleine beer'

Polen /ˈpolə(n)/ /ˈpoːlə(n)/ pn
Polska
(toponiem: land) een land in het midden van Europa met de officiële naam Republiek Polen (Rzeczpospolita Polska)

Polynesië pn
Polinezja
(toponiem) eilanden in de Grote Oceaan of Stille Oceaan die samen Oceanië vormen

Pool /pol/ /poɫ/ /po̝ɫ/ n
Polak
(demoniem) een inwoner van Polen, of iemand afkomstig uit Polen

Pools /poɫs/ /poːls/ /po̝ɫs/ n
polski język polski polszczyzna
(taal) een taal die in Polen gesproken wordt.

Poolse /pol.sə/ /poɫ.sə/ /po̝ɫ.sə/ n
Polka
(demoniem) een vrouw van Poolse komaf

Portugal /'pɔrtyɣɑl/ pn
Portugalia
1. een land in het zuidwesten van Europa, officieel de Portugese Republiek

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ adj
portugalski
(demoniem) verwijzend naar Portugal of naar de Portugese taal

Portugees /ˌpɔr.ty.ˈɣes/ /ˌpɔr.ty.ˈχes/ n
Portugalczyk portugalski
(demoniem) m een inwoner van Portugal of een persoon van Portugese afkomst
portugalski
(taal) o een Ibero-Romaanse taal die vooral wordt gesproken in Portugal, Brazilië, Kaapverdië, Oost-Timor, Guinee-Bissau, Macau, Sao Tomé en Principe en Angola

Portugese /pɔr.ty.ˈɣe.sə/ /ˌpɔr.ty.ˈχe.sə/ n
Portugalka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Portugal of een vrouw of meisje van Portugese afkomst.

Praag /prax/ /praç/ pn
Praga
(toponiem) hoofdstad van Tsjechië

Prediker pn
Księga Eklezjastesa Księga Koheleta

Proto-Indo-Europees n
praindoeuropejski
(taal) hypothetische, gereconstrueerde taal waar vele Europese talen, waaronder het Nederlands en het Frans, van afstammen

Provençaals n
prowansalski
(taal) vorm van het Occitaans, gesproken door 354 500 mensen in Frankrijk, Italië en Monaco

Pruisen pn
Prusy

Psalmen pn
Księga Psalmów
(religie) boek in de Bijbel met lofliederen op God

Puerto Rico pn
Portoryko
(toponiem: land) een met de Verenigde Staten geassocieerde vrijstaat in het oostelijk deel van de Caribische Zee

Punjabi n
pendżabski
(taal) taal die in de Punjab, zowel in India als in Pakistan gesproken wordt en die volgens sommige taalkundigen onderverdeeld wordt in twee talen: Oost-Punjabi (pan) en West-Punjabi (pnb)

Pyreneeën pn
Pireneje
(toponiem: gebergte) een gebergte op de grens van Frankrijk en Spanje

Qatar /ka'tar/ /ka'tɑr/ pn
Katar
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten

Quechua n
keczua
(taal) macrotaal die door indianen in Ecuador, Peru en Bolivia wordt gesproken

Quenyaans n
quenya
(taal) een door de schrijver J.R.R. Tolkien bedachte kunsttaal die toegeschreven is aan de Elven

Raad van Europa n
Rada Europy

Raad van de Europese Unie pn
Rada Unii Europejskiej

Rajasthani n
radżastański
(taal) Indische taal gesproken door 50 miljoen mensen in de staat Rajasthan in India

Ram pn
Baran
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 21 maart tot ca. 20 april

Rechters pn
Księga Sędziów

Reto-Romaans n
romansz retoromański
(taal) Romaanse taal die gesproken wordt door 40.000 mensen in Zwitserland

Rhodesië pn
Rodezja

Rijn /rɛɪ̯n/ /rɛːn/ pn
Ren
(toponiem: rivier) één van de langste en belangrijkste rivieren van Europa die op de grens ligt tussen Midden- en West-Europa

Rode Kruis pn
Czerwony Krzyż

Rode Zee pn
Morze Czerwone
langgerekte binnenzee, gelegen tussen Azië en Afrika

Roemeens /ruˈmens/ /ruˈmeːns/ adj
rumuński
(demoniem) betreffende Roemenië of het Roemeens

Roemeens /ruˈmens/ /ruˈmeːns/ n
rumuński
(taal) een Romaanse taal die wordt gesproken in Roemenië

Roemenië /ruˈmeni.jə/ /ruˈmeːni.jə/ pn
Rumunia
(toponiem: land) een land in Oost-Europa ten noorden van Bulgarije

Roma pn
Romowie
alleen meervoud volk in Europa en Azië dat traditioneel een zwervend bestaan leidt

Romanes /romaˈnɜs/ n
język cygański
(taal) een ander woord voor Romani, taal die door veel zigeuners wordt gesproken, verwant aan het Hindi

Rome /ˈro:mə/ pn
Rzym
(toponiem) de hoofdstad van Italië

Romeins adj
rzymski
(demoniem) met betrekking tot Rome

Romeinse Rijk /roˈmɛɪnsə rɛɪk/ pn
Cesarstwo rzymskie Cesarstwo Rzymskie
(geschiedenis) een historisch rijk dat op zijn hoogtepunt de gehele Middellandse Zeeregio in handen had

Roodkapje pn
Czerwony Kapturek

Rus n
Rosjanin
(demoniem) een inwoner van Rusland

Rusland pn
Rosja
(toponiem: land) een soevereine staat met het Russisch als officiële taal die zich uitstrekt van het oosten van Europa tot het oosten van Azië

Russisch /ˈrʏsis/ adj
rosyjski ruski
(demoniem) betreffende Rusland of het Russisch

Russisch /ˈrʏsis/ n
rosyjski język rosyjski
(taal) een Slavische taal die gesproken wordt in Rusland

Rwanda /ru.ˈwɑn.da/ /ru.ˈʋɑn.da/ /ˈrβ̞ɑn.da/ pn
Rwanda Ruanda
(toponiem: land) een land in Oost Afrika, officieel de Rwandese Republiek, dat geheel door land omsloten wordt

SI-stelsel abbreviation
Układ SI
1. Internationaal Stelsel van Eenheden

SPECT n
SPECT
(afkorting), (initiaalwoord), (techniek), (medisch) afkorting van: "Single Photon Emision Computed Tomography" (beeldvorming door computertomografie van enkelvoudig uitgestraalde fotonen)

Saba pn
Saba

Sahara pn
Sahara
(toponiem) grootste zandwoestijn op aarde, gelegen in Noord-Afrika

Saint Vincent en de Grenadines /sent.ˌvɪn.sɛnt.ɛn.də.χre.na.ˈdi.nəs/ pn
Saint Vincent i Grenadyny
(toponiem: land) land in het Caraïbisch gebied

Saksen pn
Saksonia
(toponiem) deelstaat in het oosten van Duitsland en vroeger van de Duitse Democratische Republiek

Salomo pn
Salomon
koning van Israël

Salomonseilanden /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛɪ̯.lɑn.də(n)/ /ˈsa.lo.mɔns.ˌɛː.lɑn.də(n)/ pn
Wyspy Salomona
(toponiem: land) land in Melanesië, bestaande uit een aantal eilanden beoosten Nieuw-Guinea

Samaria pn
Samaria

Same n
Laponka

Sami n
język lapoński
(taal) een verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami

Samisch n
język lapoński
(taal) een verzameling talen die gesproken worden in Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland door de Saami

Samoa /sa.ˈmo.wa/ pn
Samoa
(toponiem: land) een land in Oceanië ten noorden van Nieuw-Zeeland en ten oosten van Australië, dat het westelijke deel van de Samoa-eilanden omvat

Samogitisch n
żmudzki
(taal) Baltische taal gesproken door 500 duizend mensen in Litouwen

Samuel pn
Księga Samuela Samuel

San Marino /ˌsan maˈrino/ pn
San Marino
(toponiem: land) een dwergstaat in Italië met republikeinse staatsinrichting

Sanskriet n
Sanskryt sanskryt
(taal) klassieke taal en een van de officiële talen van India

Sao Tomé en Principe /saʊ̯.to.ˌme.je̞n.prɪn.ˈtsi.pə/ /ˌsa.o.to.me.ʔɛn.ˈprɪn.si.pə/ /ˌsʌu.to.me.ɛn.ˈprɪn.si.pə/ pn
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
(toponiem: land) land en eilandengroep aan de westkust van Afrika in de golf van Guinea

Saoedi-Arabië /sa.ˌu.di.ɑ.ˈra.bi.jə/ /zaʊ̯.di.ja.ˈra.bi.jə/ pn
Arabia Saudyjska
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Azië

Sardinië n
Sardynia
(toponiem: eiland) een Italiaans eiland in de Middellandse Zee

Sardisch n
Sardyński
(taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 1,3 miljoen mensen op Sardinië

Satan /ˈsatɑn/ pn
Szatan

Saturnus pn
Saturn
(astronomie) vanaf de zon gezien, de zesde planeet van ons zonnestelsel, de planeet met het ringenstelsel
een van de Romeinse goden

Saudi-Arabië /saˌudiaˈrabijə/ pn
Arabia Saudyjska
(toponiem: land) land in het zuidwesten van Azië

Saul /saˈul/ pn
Saul
(mannelijke naam) jongensnaam

Sava /ˈsa.va/ pn
Sawa
(toponiem: rivier) een rivier in Zuidoost-Europa met een lengte van 940 km

Scandinavië pn
Skandynawia
(politiek) Denemarken, Noorwegen en Zweden

Schelde /ˈsχɛldə/ pn
Skalda
(toponiem: rivier) een rivier die ontspringt in de gemeente Gouy in noordelijk Frankrijk en door Henegouwen en Vlaanderen via Gent en Antwerpen naar de Noordzee stroomt

Schiermonnikoog pn
Schiermonnikoog

Schild pn
Tarcza
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u18m en 18u56m en tussen declinatie −16° en −4°)

Schorpioen pn
Skorpion
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 oktober tot ca. 22 november

Schot n
Szkot Szkotka
(demoniem) een persoon afkomstig uit Schotland

Schotland /ˈsxɔtlɑnt/ /ˈsçɔtlɑnt/ pn
Szkocja
(toponiem) één van de delen van het Verenigd Koninkrijk

Schots-Gaelisch /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lis/ /ˌsxɔts.ɣa.ˈe.lɪs/ /ˌsχɔts.χa.ˈe.lis/ n
język szkocki gaelicki
(taal) Keltische taal die door ongeveer 60.000 personen wordt gesproken op de Schotse eilanden en in mindere mate in het westen van Schotland

Sedna n
Sedna

Sefanja pn
Księga Sofoniasza

Seine pn
Sekwana
(toponiem: rivier) een rivier in Frankrijk. Zij heeft een lengte van 776 km en een stroomgebied van 79.000 km², en ligt geheel binnen Frans grondgebied

Sellafield pn
Sellafield

Semitisch /seˈmitis/ adj
semicki
(Jiddisch-Hebreeuws) van de Semieten of het Semitisch
(taal) behorend of met betrekkint tot de taalfamilie waartoe het Arabisch en het Hebreeuws behoren

Senegal /ˈse.ne.ˌɣɑl/ /ˈse.ne.ˌχɑɫ/ pn
Senegal
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Servisch /ˈsɛrvis/ /ˈsɛrvɪs/ n
serbski
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Servië

Servië /ˈsɛrvi.jə/ n
Serbia
(toponiem: land) een land in Zuidoost-Europa

Serviër /ˈsɛrvi.jər/ n
Serb
(demoniem) een inwoner van Servië, of iemand afkomstig uit Servië

Servo-Kroatisch /sɛrvoːkroːˈaːtis/ n
serbsko-chorwacki

Seychellen /se.ˈʃɛ.lə(n)/ /sɛɪ̯.ˈʃɛ.lə(n)/ pn
Seszele
(toponiem: land) land in de Indische Oceaan, officieel de Republiek der Seychellen

Siberië pn
Syberia

Siciliaans n
sycylijski
(taal) Romaanse taal die wordt gesproken door 10 miljoen mensen op Sicilië, in Zuid-Calabrië en SalentoSiciliaans (taal)

Sicilië /sɪˈsɪlɪʲə/ pn
Sycylia
(toponiem: eiland) Italiaans eiland ten zuiden van het Italiaanse schiereiland

Sierra Leone /ˌsʲɛ.rɑ.le.ˈjo.ne/ /ˌʃæː.ra.le.ˈjo.nə/ /ˌʃɛ.ra.le.ˈjo.nə/ pn
Sierra Leone
(toponiem: land) een land in West-Afrika, officieel de Republiek Sierra Leone

Silezië /siˈleziˌʲə/ pn
Śląsk
(geschiedenis) een historische regio in Midden-Europa die zich uitstrekt aan weerszijden van de midden- en bovenloop van de Oder

Sindhi n
sindhi
(taal) een taal die in zowel Pakistan als India gesproken wordt

Singapore /sɪŋ.(g)ɣa.poːr/ /sɪŋ.gɑ.poːr/ /sɪŋ.gɑ.po̝ːr/ pn
Singapur
(toponiem: land) een stadstaat in Zuidoost-Azië

Sinksen /ˈsɪŋk.sə(n)/ n
Zesłanie Ducha Świętego
(religie) (gewestelijk) christelijk feest waarbij herdacht wordt dat de Heilige Geest over de apostelen neergedaald is

Sint Eustatius pn
Sint Eustatius

Sint Maarten /sɪnt.'maːr.tən/ pn
Sint Maarten
(toponiem: eiland) eiland in het noordoostelijke gedeelte van de Caraïbische Zee

Sint-Helena pn
Święta Helena

Sint-Petersburg pn
Petersburg Sankt Petersburg
(toponiem) een stad in Rusland, het voormalige Leningrad

Sirius pn
Syriusz
(astronomie) de heldere (dubbel-)ster in het sterrenbeeld de 'Grote Hond'

Skopje /ˈskɔp.jə/ pn
Skopje
(toponiem) de hoofdstad van de Republiek Noord-Macedonië

Slangendrager pn
Wężownik
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 15u58m en 18u42m en tussen declinatie −30° en +14°)

Slavisch adj
słowiański

Slavisch n
Słowianin

Sloveens /sloˈvens/ /sloˈveːns/ /sloˈweːns/ n
słoweński
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Slovenië

Slovenië /sloˈveni.jə/ /sloˈveːni.jə/ /sloˈweːni.jə/ pn
Słowenia
(toponiem: land) een land in Centraal-Europa

Slovio n
slovio
(taal) een internationale hulptaal die in 2001 gelanceerd is en die bedoeld om als tweede taal te dienen voor sprekers van Slavische talen

Slowaaks /slo.ˈwaks/ /slo.ˈʋaks/ /slo.ˈβ̞aks/ n
słowacki język słowacki
(taal) een Slavische taal die wordt gesproken in Slowakije

Slowakije /ˌslowaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloʋaˈkɛɪ̯.jə/ /ˌsloβ̞aˈkɛː.jə/ pn
Słowacja
(toponiem: land) een land in Midden-Europa; het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Sneeuwwitje pn
Śnieżka

Socialistische Federale Republiek Joegoslavië pn
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
(toponiem: land) officiële naam van Joegoslavië van 1963 tot 1992

Soedan /su.ˈdɑn/ /zu.ˈdaːn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Soendanees /sundaˈnes/ n
Sundajczyk
(taal) taal die vooral in het westen van Java gesproken wordt

Somalisch n
somalijski
(taal) een taal die vooral wordt gesproken in Somalië

Somalië /so.'ma.li.jə/ pn
Somalia
(toponiem: land) een land in Oost-Afrika, officieel de Somalische Republiek

Sorbisch n
łużycki
(taal) een groep Slavische talen die wordt gesproken in het oosten van Saksen en het zuidoosten van Brandenburg

Spaans /spaːns/ adj
hiszpański hiszpańszczyzna
(demoniem) met betrekking tot Spanje of het Spaans

Spaans /spaːns/ n
hiszpański hiszpańszczyzna
(taal) een Ibero-Romaanse taal die oorspronkelijk werd gesproken in (het centrale deel van) Spanje, maar nu ook in alle Zuid- en Midden-Amerikaanse landen, met uitzondering van Brazilië en de Guyana's

Spaanse /ˈspan.sə/ n
Hiszpanka
(demoniem) een inwoonster van Spanje, of een vrouw afkomstig uit Spanje

Spaanstalig adj
hiszpańskojęzyczny
Spaans als moedertaal hebbend

Spanjaard /ˈspɑ.ɲard/ /ˈspɑɲ.jart/ n
Hiszpan
(demoniem) een inwoner van Spanje, of iemand afkomstig uit Spanje

Spanje /ˈspɑ.ɲə/ /ˈspɑɲ.jə/ pn
Hiszpania
(toponiem: land) een land in het zuidwesten van Europa op het Iberisch Schiereiland met als officiële naam: Reino de España

Spitsbergen pn
Svalbard
(toponiem: eiland) een Noors eiland

Spreuken /ˈspɾøkə(n)/ n
Księga Przysłów

Sri Lanka /sri.ˈlɑŋ.ka/ pn
Sri Lanka
(toponiem: land) een republiek in Azië gelegen op een eiland ten zuiden van India

Steenbok pn
Koziorożec
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 22 december tot ca. 20 januari

Steenbokskeerkring n
zwrotnik Koziorożca

Stier pn
Byk
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 20 april tot ca. 21 mei

Stille Zaterdag phraseologicalUnit
Wielka Sobota

Stockholm pn
Sztokholm
(toponiem) de hoofdstad van Zweden

Straat Torres pn
Cieśnina Torresa
(toponiem) zeestraat tussen het Australisch vasteland en Papoea-Nieuw-Guinea

Straatsburg n
Strasburg
(toponiem) hoofdstad van de Franse regio Grand Est en thuisplaats voor diverse Europese instanties

Sudan /suˈdɑn/ pn
Sudan
(toponiem: land) land in Noordoost Afrika, officieel de Republiek Sudan

Sumatra pn
Sumatra

Suriname /ˌsy.ri.ˈna.mə/ pn
Surinam
(toponiem: land) een land in Zuid-Amerika

Swahili n
suahili
(taal) een Bantoetaal die veel gesproken wordt in Oost-Afrika

Swaziland /ˈswa.zi.ˌlɑnd/ /ˈsʋa.zi.ˌlɑnt/ /ˈsβ̞a.zi.ˌlɑnt/ pn
Suazi
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel het Koninkrijk Swaziland (dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 748, de drieletterige landcode: SWZ en de tweeletterige landcode: SZ)

Sydney pn
Sydney
(toponiem) de grootste stad van Australië en de hoofdstad van de deelstaat Nieuw-Zuid-Wales

Syrië /ˈsi.ri.jə/ /ˈzi.ri.jə/ pn
Syria
(toponiem: land) een land in het Midden-Oosten, officieel de Arabische Republiek Syrië

T-shirt n
koszulka
(kleding) dun kledingstuk voor het bovenlichaam met korte mouwen en zonder kraag

Tadzjieks n
tadżycki
(taal) de officiële taal van Tadzjikistan en een variant van het Perzisch

Tadzjikistan /taˈdʒikɪˌstɑn/ pn
Tadżykistan
(toponiem: land) een land in een land in Centraal-Azië met als hoofdstad Doesjanbe

Tagalog n
tagalog
(taal) taal die op de Filipijnen gesproken wordt

Tahitiaans n
tahitański
(taal) een Polynesche taal uit de Oceanische tak van de Austronesische talen gesproken op Tahiti

Taiwan /tɑj'ʋɑn/ pn
Tajwan

Taiwanees n
tajwański

Tallinn /'tɑlɪn/ pn
Tallinn
de hoofdstad van Estland

Talmoed /ˈtɑlmut/ n
Talmud
voor joden gezaghebbend commentaar bij het Oude Testament
(Jiddisch-Hebreeuws) verzameling van de amoraïtische discussies bij de Misjna, bestaand uit Misjna en Gemara samen
(Jiddisch-Hebreeuws) bekorting van: Talmoed Bavli

Talossaans n
talossański
(taal) een kunsttaal gemaakt in 1980 door R. Ben Madison voor zijn micronatie Talossa

Tamil n
tamilski Tamil
(taal) taal die gesproken wordt in India, Sri Lanka, Singapore, en Maleisië

Tanger pn
Tanger

Tanzania /ˌtɑn.za.ˈni.ja/ pn
Tanzania
(toponiem: land) officieel de Verenigde Republiek Tanzania is een land in Oost-Afrika. Het grenst aan de Democratische Republiek Congo, Rwanda, Burundi, Oeganda, Kenia, Mozambique, Malawi, Zambia en de Indische Oceaan

Tartaars n
tatarski
(taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Tasmanië pn
Tasmania

Tasmanzee pn
Morze Tasmana
Randzee van de Grote Oceaan, gelegen tussen Australië en Nieuw-Zeeland

Tataars n
tatarski
(taal) taal uit de Turkse talen met ongeveer anderhalf miljoen sprekers die vooral wordt gesproken in Tatarstan, een deelrepubliek van Rusland maar ook in andere delen van de vroegere Sovjet-Unie en daarbuiten

Tatarstan pn
Tatarstan
(toponiem) de autonome republiek van Rusland met de hoofdstad Kazan

Telugu n
telugu
(taal) een Dravidische taal met ongeveer 70 miljoen sprekers in India en de officiële taal van Andhra Pradesh, een deelstaat daarvan

Tenerife pn
Teneryfa
(toponiem: eiland) het grootste eiland van de Canarische Eilanden, een tot Spanje behorende eilandengroep in de Atlantische Oceaan

Terschelling pn
Terschelling

Tessalonicenzen pn
List do Tesaloniczan
(religie) naam van twee boeken uit het Nieuwe Testament in de vorm van brieven van Paulus aan de christenen in Thessaloniki: 1 Tessalonicenzen en 2 Tessalonicenzen

Texel pn
Texel

Thai n
tajski
(taal) de officiële taal van Thailand

Thailand /ˈtɑɪ̯.lɑnt/ /ˈtɛɪ̯.lɑnd/ pn
Tajlandia
(toponiem: land) een land in Azië dat vroeger Siam heette

Theems pn
Tamiza
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Engeland en de op een na grootste van Groot-Brittannië

Thora /ˈtora/ pn
Tora
de eerste vijf heilige boeken van de Tenach, die de kern van het joodse geloof uitmaken; dit zijn ook de eerste vijf boeken van het Oude Testament van de christenen
het geheel van teksten die voor het joodse geloof gezaghebbend zijn: de Tenach, en soms ook de verdere uitleg in Misjna, Talmoed en Midrasj;
de hele joodse leer

Tiber pn
Tyber
(toponiem: rivier) de rivier die stroomt door Rome in Italië

Tibet pn
Tybet
(toponiem) voormalig land in Azië
autonome regio van de Volksrepubliek China die een deel van 1. omvat

Tibetaan n
Tybetańczyk
(demoniem) inwoner van Tibet, of iemand afkomstig uit Tibet

Tibetaans adj
tybetański
(demoniem) gerelateerd aan of afkomstig uit Tibet

Tibetaans n
tybetański
(taal) een taal die wordt gesproken in Tibet en buiten Tibet door een grote groep vluchtelingen

Tilburg pn
Tilburg

Timorzee pn
Morze Timor
Randzee van de Indische Oceaan, gelegen tussen Noordwest-Australië en Timor

Timoteüs pn
Tymoteusz List do Tymoteusza

Titus /ˈtitʏs/ pn
List do Tytusa Tytus

Togo /'to.ɣo/ /ˈto.χo/ pn
Togo
(toponiem: land) een land in West-Afrika

Toki Pona n
toki pona
(taal) bepaalde minimalistische kunsttaal

Tokio pn
Tokio
(toponiem) de hoofdstad van Japan

Tonga pn
Tonga

Toscane pn
Toskania

Transvaal pn
Transwal

Trinidad en Tobago /ˌtrinidɑd ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaːɣo/ /ˌtrinidɑt ɛn toˈbaχo/ pn
Trynidad i Tobago
(toponiem: land) een land in het Caribisch gebied, officieel de Republiek Trinidad en Tobago

Triëst pn
Triest

Troje pn
Troja

Tsjaad /tʃad/ /tʃat/ pn
Czad
(toponiem: land) een land in Centraal-Afrika, officieel de Republiek Tsjaad

Tsjechisch /ˈtʃɛxis/ /ˈtʃɛxɪs/ /ˈtʃɛχis/ n
czeski
(taal) Slavische taal die vooral wordt gesproken in de Tsjechische Republiek

Tsjechische Republiek pn
Republika Czeska
(toponiem: land) een land in Midden-Europa

Tsjechië /ˈtʃɛxi.jə/ /ˈtʃɛχi.jə/ pn
Czechy
(toponiem: land) een land in Midden-Europa, officieel de Tsjechische Republiek, en is het westelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije

Tsjecho-Slowakije pn
Czechosłowacja
(geschiedenis) (toponiem) een vroegere staat in Europa, ten zuiden van Polen (van 1918 tot 1993)

Tsjernobyl /tʃɛnobil/ pn
Czarnobyl

Tsjetsjeens n
czeczeński
(taal) een taal die in Tsjetsjenië gesproken wordt

Tsjetsjenië pn
Czeczenia
(toponiem) een autonome republiek van de Russische Federatie, gelegen in de Noordelijke Kaukasus

Tunesië /ty.ˈne.zi.jə/ /tʏ.ˈne.zi.jə/ pn
Tunezja
(toponiem: land) land in Noord-Afrika, officieel de Republiek Tunesië

Turijn pn
Turyn
(toponiem) de hoofdstad van de regio Piëmont en de provincie Turijn

Turk /tʏrk/ n
Turek
(demoniem) een inwoner van Turkije, of iemand afkomstig uit Turkije

Turkije /tʏrˈkɛɪ̯.jə/ /tʏrˈkɛː.jə/ pn
Turcja
(toponiem: land) een land op de grens van Europa en Azië

Turkmeens n
język turkmeński
(taal) de taal die door de Turkmenen in Turkmenistan en Afghanistan gesproken wordt

Turkmenistan pn
Turkmenistan

Turks /tʏrks/ n
turecki język turecki
(taal) een taal die vooral in Turkije gesproken wordt

Turkse lelie n
lilia złotogłów
(bloemplanten) bepaald soort tuinplant, Lilium martagon uit de leliefamilie (Liliaceae )

Tuvalu /ˌtu.va.ˈlu/ pn
Tuvalu Tuwalu
(toponiem: land) een land in Oceanië

Tuvaluaans n
tuwalski
(taal) Austronesische taal, gesproken door 13.080 mensen in Tuvalu, Fiji, Kiribati, Nauru en Nieuw-Zeeland

Tweede Wereldoorlog pn
II wojna światowa
(geschiedenis), (militair) het geheel van afzonderlijke militaire conflicten die van 1939 tot 1945 werden uitgevochten tussen twee allianties

Tweelingen pn
Bliźnięta
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 21 mei tot 21 juni

Uranus pn
Uran Uranos

Urdu n
urdu
(taal) officiële taal van Pakistan en één van de officiële talen van India

Uruguay /ˈu.ru.ˌgʋɑɪ̯/ /ˈu.ru.ˌgβ̞ɑɪ̯/ /ˈuruˌɡwe/ /ˌu.ru.ˈɣ<sup>ʊ</sup>ɛɪ̯/ pn
Urugwaj
o (toponiem: land) een land in het zuidoosten van Zuid-Amerika, genoemd naar de gelijknamige rivier

Utrecht /ˈytrɛx/ /ˈytrɛxt/ /ˈytrɛχt/ pn
Utrecht
(toponiem) de hoofdstad van de provincie Utrecht

VN /veˈɛn /vərˌenəxdəˈna(t)sis pn
ONZ
wereldwijde organisatie waarin alle landen kunnen samenwerken

Vaderdag n
Dzień Ojca
(feest) een dag waarop vaders extra verwend worden

Valencia pn
Walencja

Valentijnsdag n
Walentynski
14 februari, de dag van de verliefden.

Vanuatu /va.nu.ˈwa.tu/ pn
Vanuatu
(toponiem: land) een land in Oceanië, officieel de Republiek Vanuatu

Vastenavond pn
śledzik

Vaticaanstad /vatiˈkanstɑt/ /vatiˈkaːnstɑd/ /vatiˈkaːnstɑt/ pn
Watykan
(toponiem: land) land in Europa, het kleinste onafhankelijke land ter wereld, het territorium van de Heilige Stoel

Veiligheidsraad pn
Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych
(politiek) orgaan van de Verenigde Naties met als primaire verantwoordelijkheid het handhaven van de internationale veiligheid en vrede

Venetiaans n
wenecki
(taal) een taal die in de Veneto-regio gesproken wordt

Venetië / pn
Wenecja
(toponiem) een stad en de bijbehorende provincie in het noordoosten van Italië

Venezuela /ˌvenəzyˈweːla/ /ˌvenəzyˈβ̞ela/ /ˌvenəzyˈβ̞eːla/ pn
Wenezuela
(toponiem: land) een land in het noorden van Zuid-Amerika

Venus pn
Wenus
(astronomie) vanaf de zon de tweede planeet van ons zonnestelsel

Verenigd Koninkrijk /vəˈrenəχt ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /vəˈreːnəxt ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ /vəˈreːnɪx ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ pn
Wielka Brytania Zjednoczone Królestwo

Verenigde Arabische Emiraten /vɛrenəɣdə arabisə emiratən/ pn
Zjednoczone Emiraty Arabskie
(toponiem: land) land in het Midden-Oosten, officieel de Verenigde Arabische Emiraten

Verenigde Arabische Republiek pn
Zjednoczona Republika Arabska
unie van Egypte en Syrië van 1958 tot 1961, en de officiële naam van Egypte van 1961 tot 1971

Verenigde Naties n
Organizacja Narodów Zjednoczonych

Verenigde Staten pn
Stany Zjednoczone Ameryki Stany Zjednoczone
(toponiem: land) een land dat een groot deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten. In het zuiden grenst het aan Mexico en in het noorden aan Canada. De officiële naam is de 'Verenigde Staten van Amerika'

Verenigde Staten van Amerika /və.ˌre.nəx.də.ˈsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmeː.ri.ka/ /və.ˌreɪ̯.nəχ.də.ˌsta.tə(n).vɑn.ɑ.ˈmɪː.ri.ka/ /vɛ.ˌʁe.nɪx.də.ˈsta.tə(n).va.na.ˈmeː.ʁi.ka/ pn
Stany Zjednoczone Ameryki
(toponiem: land) een land dat een deel van het Noord-Amerikaanse continent beslaat en opgedeeld is in vijftig staten, vaak kortweg Amerika genoemd

Vietnam pn
Wietnam

Vietnamees n
wietnamski
(taal) de officiële taal van Vietnam

Viking /ˈvikɪŋ/ n
wiking
Scandinavische krijger, behorend tot de noordelijke tak van de Germanen

Vissen pn
Ryby
(astrologie) teken van de dierenriem waar de zon in staat van ca. 19 februari tot 21 maart

Vlaams n
flamandzki
(taal) Nederlands zoals dat in Vlaanderen gesproken wordt

Vlaams-Brabant pn
Brabancja Flamandzka
(toponiem: provincie) Belgische, Vlaamse provincie met als provinciehoofdstad Leuven

Vlaamse gaai n
sójka
(zangvogels) bepaald soort kraaiachtige vogel, Garrulus glandarius

Vlaanderen pn
Flandria
(geschiedenis) het gebied dat zich uitstrekt over een deel van Noord-Frankrijk, Noord-België en Nederland dat deel was van het graafschap Vlaanderen

Vlaming /'vlamɪŋ/ n
Flamand Flamandczyk
(demoniem) een inwoner van Vlaanderen of iemand afkomstig uit Vlaanderen

Vlieland pn
Vlieland

Voerman pn
Woźnica
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 4u35m en 7u27m en tussen declinatie +28° en +56°)

Volapük n
wolapik volapük
(taal) een kunstmatige taal die in 1880 door Johann Martin Schleyer gemaakt werd

Volkenbond pn
Liga Narodów

Vosje pn
Lisek
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 18u56m en 21u28m en tussen declinatie +19° en +29°)

Vuurland pn
Ziema Ognista Ziemia Ognista
(toponiem: provincie) (toponiem: eiland) een archipel aan de zuidpunt van Zuid-Amerika

Waals adj
waloński
(demoniem) betrekking hebbend op Wallonië of de Walen

Waals n
waloński
(taal) een Gallo-Romaanse taal die verwant is aan het Frans en die in Wallonië gesproken wordt

Waals-Brabant pn
Brabancja Walońska
(toponiem: provincie) Belgische, Waalse provincie met als provinciehoofdstad Waver

Waddenzee pn
Wadden zee
(toponiem) een binnenzee die aan de ene kant grenst aan de Waddeneilanden en de Noordzee en aan de andere kant begrensd wordt door het vasteland van Nederland, Duitsland en Denemarken

Wales pn
Walia
(toponiem) een van de delen van het Verenigd Koninkrijk, gelegen op een groot eiland in het noordwesten van Europa

Walhalla pn
Walhalla
(mythologie) een speciale hemel in de Noorse mythologie, voorbehouden voor de gesneuvelden in de strijd

Walkure pn
walkiria
(mythologie) Germaanse strijdgodin uit de Noordse mythologie

Wallonië /ʋɑˈlonɪə/ pn
Walonia

Warschau pn
Warszawa
(toponiem) hoofdstad van Polen

Waterman pn
Wodnik
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat, van ca. 20 januari tot ca. 19 februari

Weegschaal pn
Waga
(astrologie) teken van de dierenriem waar de Zon in staat van ca. 23 september to ca. 23 oktober

Weichsel pn
Wisła
(toponiem: rivier) de grootste rivier van Polen

Weimarrepubliek pn
Republika Weimarska

Wellington pn
Wellington
(toponiem) Hoofdstad van Nieuw-Zeeland, gelegen op het Noordereiland

Welsh n
walijski
(taal) een Keltische taal die wordt gesproken in Wales

Welshe n
Walijka
(demoniem) een vrouwelijke inwoner van Wales, of een vrouw afkomstig uit Wales.

Wenen pn
Wiedeń
(toponiem) de hoofdstad van Oostenrijk

Wereldgezondheidsorganisatie pn
Światowa Organizacja Zdrowia

Wereldhandelsorganisatie pn
Światowa Organizacja Handlu
(handel) (politiek) (economie) intergouvernementele organisatie die toeziet op de naleving van afspraken over de handel tussen landen

West-Australië pn
Australia Zachodnia
(toponiem) grootste van de Australische deelstaten, gelegen in het westen van het land. Hoofdstad is Perth

West-Duitsland pn
Niemcy Zachodnie

West-Europa pn
Europa Zachodnia
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd westelijk deel van Europa wat in ieder geval de landen Andorra, België, Frankrijk, Monaco en Nederland omvat

West-Europees adj
zachodnioeuropejski
(demoniem) op West-Europa betrekking hebbend

West-Vlaams n
zachodnioflamandzki
(taal) een verzameling Vlaamse dialecten gesproken in West-Vlaanderen en een klein deel van Nederland en Frankrijk

West-Vlaanderen pn
Flandria Zachodnia
(toponiem: provincie) Belgische, Vlaamse provincie met als provinciehoofdstad Brugge

Westelijke Sahara pn
Sahara Zachodnia

Wijchen /ˈʋixə(n)/ pn
Wijchen

WikiWoordenboek pn
Wikisłownik
(wikitaal), (Wikimedia) de Nederlandstalige versie van Wiktionary

Wikipedia pn
Wikipedia
(wikitaal), (Wikimedia) een door de Wikimedia Foundation gecreëerde rechtenvrije encyclopedie op het internet, die door iedereen te wijzigen en aan te vullen is

Wikipediaan n
wikipedysta
(wikitaal), (Wikimedia) een gebruiker [2] op Wikipedia.

Wiktionary /ˈwikʃoˌnɛri/ /ˈʋɪkʃəˌnɛri/ pn
Wikisłownik
(wikitaal), (Wikimedia) deelproject van de Wikimedia Foundation met als doel het produceren van een compleet en rechtenvrij woordenboek en thesaurus in zoveel mogelijk talen

Wit-Rusland /wɪt.ˈrʏs.lɑnd/ /ʋɪt.ˈrʏs.lɑnt/ /β̞ɪt.ˈrʏs.lɑnt/ pn
Białoruś
(toponiem: land) een land in Oost-Europa

Wit-Russisch /ˌwɪtˈrʏsɪs/ /ˌʋɪtˈrʏsis/ /ˌβ̞ɪtˈrʏsis/ n
białoruski język białoruski
(taal) een Slavische taal die vooral in Wit-Rusland wordt gesproken

Witte Donderdag phraseologicalUnit
Wielki Czwartek

Wymysoojs n
wilamowski
(taal) West-Germaanse taal die in het de Poolse plaats Wilamowice wordt gesproken

X-benen n
nogi iksowate
alleen meervoud (medisch) afwijking van de normale stand van de benen, waarbij de knieën naar binnen gericht zijn

Xhosa /ˈkoːsa/ n
Język xhosa
(taal) een taal die in Zuid-Afrika gesproken wordt

Yamoussoukro pn
Jamusukro
(toponiem) de hoofdstad van Ivoorkust

Yoruba n
yoruba
(taal) taal die door de Yoruba in Nigeria, Benin, Togo en Sierra Leone gesproken wordt

Zacharia pn
Księga Zachariasza
(religie) boek in de Bijbel, waarin de profeet Zacharia, zoon van Iddo, een hoofdrol speelt

Zagreb [ˈzɑː.greb] pn
Zagrzeb
(toponiem) hoofdstad van Kroatië

Zalig Pasen phraseologicalUnit
Wesołych Świąt Wielkanocnych
een uitdrukking om iemand een gelukkige paasviering te wensen

Zambia /'zɑm.bi.ja/ pn
Zambia
(toponiem: land) een land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zambia, dat geheel door land wordt omsloten

Zaïre /za.ˈiː.rə/ pn
Zair

Zeeland /ˈzelɑnt/ /ˈzeːlɑnd/ /ˈzeːlɑnt/ pn
Zelandia
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Brabant, Zuid-Holland, België en de Noordzee grenst

Zeeuws n
dialekt zelandzki
(taal) een streektaal bestaande uit een verzameling Nederfrankische dialecten, gesproken in de provincie Zeeland

Zeus /zœys/ pn
Zeus
(mythologie) Griekse god, hoofd der goden, heersend vanaf de berg Olympus

Zimbabwe /zɪm.ˈbɑ.b<sup>ʊ</sup>ə/ /zɪm.ˈbɑp.wə/ pn
Zimbabwe
(toponiem: land) land in zuidelijk Afrika, officieel de Republiek Zimbabwe

Zoeloe n
zulu zuluski
(taal) Bantoetaal die door 12 miljoen mensen in Zuid-Afrika wordt gesproken

Zuid-Afrika /zœʏ̯t.'a.fri.ka/ /zœː'.dɑ.fri.ka/ /zœːt.'a.fri.ka/ pn
Republika Południowej Afryki RPA
(toponiem: land) land in het zuiden van Afrika met Afrikaans, Engels, Zoeloe, Xhosa, Swazi, Ndebele, Zuid-Sotho, Noord-Sotho, Tswana, Venda, en Tsonga als officiële talen

Zuid-Amerika /ˌzœʏ̯t aˈmɪːrika/ /ˌzœːd aˈmeːrika/ pn
Ameryka Południowa
(toponiem) (werelddeel) een continent dat ten zuiden van Noord-Amerika ligt, tussen de Grote en de Atlantische Oceaan

Zuid-Australië pn
Australia Południowa
(toponiem) Australische deelstaat gelegen in het zuiden van het land. Hoofdstad is Adelaide

Zuid-Carolina pn
Karolina Południowa
(toponiem) één van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Carolina ligt aan de Atlantische Oceaan en grenst aan de deelstaten Noord-Carolina en Georgia.

Zuid-Chinese Zee pn
Morze Południowochińskie
is een randzee van de Grote Oceaan en ligt ten zuiden van China

Zuid-Dakota pn
Dakota Południowa
(toponiem) één van de vijftig deelstaten van de Verenigde Staten. Zuid-Dakota grenst aan de deelstaten Noord-Dakota, Nebraska, Minnesota, Iowa, Wyoming en Montana.

Zuid-Europa pn
Europa Południowa
(toponiem) onnauwkeurig gedefinieerd zuidelijk deel van Europa

Zuid-Holland /zœʏ̯.ˈtɔ.lɑnt/ /zœːt.ˈɦɔ.lɑnt/ /ˈzœːd.hɔ.lɑnd/ pn
Holandia Południowa
(toponiem: provincie) een provincie in het zuidwesten van Nederland, die aan Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Zeeland en de Noordzee grenst

Zuid-Korea /ˌzœʏ̯t koˈre.ja/ /ˌzœːt koˈre.ja/ pn
Korea, Republika Korea Południowa
(toponiem: land) de soevereine 'Republiek Korea' ( in hangul: 대한민국, in hanja: 大韓民國, Tae Han Min Kuk) die het onder 1. genoemde gebied omvat; in figuurlijke betekenis ook: zij die als vertegenwoordigers van dit land optreden

Zuidereiland pn
Wyspa Południowa
(toponiem: eiland) grootste eiland van Nieuw-Zeeland, gelegen ten zuidwesten van het Noordereiland en ervan gescheiden door de Straat van Cook

Zuidpool pn
biegun południowy
(aardrijkskunde) het met ijs bedekte landplateau rond 90 graden zuiderbreedte

Zwaan pn
Łabędź
(astronomie) sterrenbeeld noordelijk van de dierenriem (tussen rechte klimming 19u07m en 22u01m en tussen declinatie +28° en +61°)

Zwarte Zee pn
Morze Czarne
de zee die ligt ingeklemd tussen Europa en Klein-Azië

Zweden /ˈzweːdə(n)/ /ˈzʋedə(n)/ /ˈzβ̞eːdə(n)/ pn
Szwecja
(toponiem: land) een land in het noorden van Europa, grenzend aan Noorwegen en Finland. De officiële naam is het Koninkrijk Zweden (Konungariket Sverige)

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ adj
szwedzki
(demoniem) betreffende Zweden of het Zweeds

Zweeds /zweds/ /zʋets/ /zβ̞ets/ n
szwedzki
(taal) een Germaanse taal die wordt gesproken in Zweden en delen van Finland.

Zwitser /ˈzwɪtsər/ /ˈzʋɪtsər/ /ˈzβ̞ɪtsər/ n
Szwajcar
(demoniem) een inwoner van Zwitserland, of iemand afkomstig uit Zwitserland

Zwitserland /ˈzwɪtsərˌlɑnd/ /ˈzʋɪtsərˌlɑnt/ /ˈzβ̞ɪtsərˌlɑnt/ pn
Szwajcaria
(toponiem: land) een soeverein land in het zuiden van Centraal-Europa met als hoofdstad Bern en als officiële talen het Duits, het Frans, het Italiaans en het Reto-Romaans

Zürich pn
Zurych

a n
a
(muziek) de tiende toon van de chromatische, en de zesde toon van de diatonische toonladder
(muziek), (afkorting) afkorting van “a-mineur”

a capella adv
a cappella
(muziek) zonder instrumentale begeleiding

aaien v
głaskać gładzić
overgankelijk zachtjes met de hand iets strelen als liefkozing

aak n
barka
v/m (scheepvaart) lang vaartuig met een platte bodem en een brede boeg meestal gebruikt om vracht te vervoeren, vrachtschip

aal n
węgorz
m (straalvinnigen) Anguilla anguilla kleine en jonge paling

aalbes n
czerwona porzeczka porzeczka
(bloemplanten) Ribes rubrum een bes, oorspronkelijk uit het westen van Europa: België, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Noord-Italië en Noord-Spanje. Het is een bladverliezende struik, normaal 1 tot 1,5 meter hoog, soms 2 m, met een handlobbig blad met vijf lobben. De bloemen zijn onopvallend geelgroen en de eetbare bessen zijn vaak felrood, soms wit of roze

aalmoezenier n
jałmużnik
(religie) rooms-katholieke geestelijke voor militairen, gevangenen en leden van jeugdbewegingen

aals n
bylica piołun
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )

aalscholver n
kormoran
(gentachtigen) benaming voor vogels uit het geslacht Phalacrocorax , pelikaanachtige en visetende zwarte watervogels die na een duik hun vleugels moet laten drogen in het bijzonder de soort Phalacrocorax carbo

aambeeld n
kowadło

aambei n
żylaki
(medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus

aambeien n
żylaki
alleen meervoud (medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus (benaming voor de aandoening)

aan adj
na
actief, in bedrijf

aan preposition
na
verbonden met, tegen, tegenaan

aan de wind phraseologicalUnit
bajdewind
(scheepvaart) een koers rond 45 graden t.o.v. de windrichting

aanbeeld n
kowadło
(techniek) (gereedschap) (metaalbewerking) het smeedblok waarop de smid het gloeiend metaal smeedt

aanbellen v
zadzwonic
bij iemand (aan de deur) bellen, op de knop van de elektrische deurbel van een huis drukken

aanbetaling n
zaliczka
(economie) een eerste betaling bij het kopen van iets op afbetaling of in termijnen

aanbevelen v
polecać
overgankelijk over iets of iemand bij iemand (positief) vertellen en adviseren om datgene/diegene te gebruiken/in te schakelen

aanbeveling n
rekomendacje

aanbevelingsbrief n
referencje
(formeel) een brief waarin men iets of iemand aanbeveelt

aanbidden v
uwielbiać
overgankelijk (religie) vereren van een god of heilige door daar een gebed aan te richten

aanbidder n
wielbiciel

aanbieden v
proponować
ditransitief iets gratis geven dus zonder geldelijke vergoeding, aanreiken, bieden, offreren, presenteren
overgankelijk iets tegen bepaalde voorwaarden of prijs verhandelbaar stellen

aanblaffen v
szczekać
overgankelijk ergens naar blaffen. (bij dieren)
overgankelijk iemand toesnauwen. (bij mensen)

aanbod n
oferta
een aanbieding

aandacht n
uwaga
(psychologie) gerichte belangstelling of interesse

aandachtig adv
uważny
op een wijze de getuigt van aandacht en interesse

aandeel n
akcja aukcja
(economie) waardepapier dat de mede-eigendom in het vermogen van een onderneming bewijst

aandeelhebber n
akcjonariusz
(economie) eigenaar van aandelen, actionaris

aandeelhouder n
akcjonariusz
(financieel) een houder van één of meer bewijzen van aandeel

aandelenmarkt n
giełda
(economie) de handel in aandelen in het algemeen

aandenken n
wspomnienie
een herinnering
een object ter herinnering ergens aan

aangeboren adj
wrodzony
bij de geboorte verkregen eigenschappen

aangeklaagde n
oskarżony
(juridisch) iemand tegen wie een aanklacht is ingediend

aangeschoten adj
postrzelony
getroffen
podpity
een beetje dronken

aangetast adj
naruszony
beschadigd door inwerking van iets

aangetekend adj
polecony
met recht op schadeloosstelling bij het verloren gaan

aangeven v
podawać
overgankelijk aanreiken, in handen geven

aangezicht n
oblicze

aangezien conjunction
ponieważ
geeft onderschikkend een reden aan.

aangifte n
powiadomienie

aangrenzend adj
graniczacy
rechtstreeks grenzend aan iets anders

aanhaling n
cytat
een letterlijke passage die door iemand anders aangehaald wordt uit een bron

aanhalingsteken n
cudzysłów
(taalkunde) leesteken om geciteerde woorden van die van de auteur te onderscheiden

aanhanger n
przyczepa
(transport) rijdend object dat achter de auto gehangen kan worden voor het vervoeren van goederen

aanhangwagen n
przyczepa

aanhouden v
aresztować zatrzymać
overgankelijk, (juridisch) arresteren

aanhouding n
zatrzymanie

aanklager n
oskarżyciel
(juridisch) iemand die een strafzaak aanspant

aanklampen v
zaczepiać
overgankelijk aanspreken, vaak op hinderlijke wijze
inergatief aanhaken, zich net aan bij de rest voegen

aankleden v
ubrać
wederkerend zich ~: zijn kledij aantrekken

aankloppen v
zapukać
onovergankelijk kloppen om binnen te komen

aankomen v
przybywać
ergatief een bestemming bereiken
tyć
ergatief zwaarder worden

aankomend adj
nadchodzacy
aanstaand

aankomst n
przyjazd przyjście
de bestemming bereiken, het aankomen

aankondigen v
ogłaszać
overgankelijk bekendmaken, verklaren

aankoop n
zakup
(handel) datgene wat men aankoopt

aanleiding n
powód
datgene wat iets tot gevolg heeft, directe oorzaak

aanloop n
rozbieg
(techniek) het op toeren komen van een aandrijfmotor, machine etc.
pęd
(sport) een loop of tred voorafgaand aan een sprong, duik, enzovoort

aanloophaven n
port pośredni

aanmatigend adj
bezczelny

aanmelden v
zarejestrować
wederkerend zich opgeven, melden dat je ergens aan deel wilt nemen
logować
wederkerend (informatica) zich bekend maken met gebruikersnaam en wachtwoord

aanmeren v
cumować

aanmoedigen v
zachecać zachęcać
overgankelijk moed inspreken, aansporen

aanmoediging n
zachęcanie
het inspreken van moed

aanname n
przypuszczenie założenie

aannemen v
adoptować
overnemen
opnemen in een vereniging

aanpak n
podejście
manier van aanpakken, manier van werken

aanpakken v
radzić sobie
overgankelijk (door hard werken) een probleem oplossen

aanpasbaar adj
giętki
in staat om zich aan te passen

aanpassen /ˈaːmpɑsə(n)/ v
przystosowywać
overgankelijk aansluiten, voegen naar, bruikbaar maken, passend maken
przymierzać
overgankelijk aantrekken om te passen

aanpassing n
adaptacja
een verandering zodat iets beter werkt
het zich aanpassen

aanraakscherm /ˈanrakˌsxɛrm/ /ˈanrakˌsχɛrm/ n
ekran dotykowy
(techniek), (informatica) een beeldscherm dat ook als invoerapparaat voor een computer kan worden gebruikt door het scherm aan te raken

aanraden v
doradzić poradzić
overgankelijk raad geven om iets te doen

aanraken v
dotykać dotknąć
overgankelijk fysiek contact maken met iets

aanraking n
dotyk kontakt
het aanraken

aanranden v
napaść
overgankelijk (verouderd) iemand te lijf gaan, fysiek aanvallen

aanrander n
napastnik
(verouderd) een aanvaller
(20e eeuw) ook een persoon, in de regel van het mannelijke geslacht die iemand anders (een vrouw) aanvalt om seksuele redenen

aanrecht n
blat
vaste tafel met kastjes langs keukenwand voorzien van een waterbestendig aanrechtblad

aanrechtblad n
kontuar
werkblad van een keuken dat water-, hitte- en krasbestendig is en makkelijk schoon te maken is

aanrijding n
kolizja
botsing met een voertuig, ongeval

aanroepen v
wywoływać
(informatica) een subprogramma uitvoeren

aanschaffen v
kupić nabyć
overgankelijk tegen betaling verwerven

aanschafprijs n
cena zakupu
(economie) de prijs die een koper daadwerkelijk betaalt bij de aanschaf van een product

aanslaan v
uderzyć
even tegen iets slaan
zakorzenić się
wortel schieten

aanslag n
zamach
terroristische aanval

aansmeren v
nasmarować
overgankelijk met iets besmeren

aanspraak n
roszczenie
(juridisch) het recht om het bezit of genot van iets te vorderen

aansprakelijk adj
odpowiedzialny
verantwoordelijk, om vergoeding of betaling aangesproken kunnen worden

aansprakelijkheid n
odpowiedzialność

aansprakelijkheidsverzekering n
ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej
(economie) overeenkomst waarbij je premie betaalt aan een verzekeraar zodat die zal betalen voor schade die je per ongeluk veroorzaakt of waarvoor je verantwoordelijk wordt gehouden

aansteken v
zapalić
overgankelijk doen ontbranden
zarazić
overgankelijk besmetten met een begin van rotting

aansteker n
zapalniczka
(gereedschap) apparaatje om vuur te maken

aansteller n
pozer
iemand die zich aanstelt

aanstelling n
przeznaczenie
benoeming in een functie, dienst etc.

aanstichten v
judzić
overgankelijk veroorzaken

aanstichter n
podżegacz

aantal n
liczba
een onbepaalde maar telbare hoeveelheid

aantasten v
zaafektować
overgankelijk (langzaam) beschadigen, aangrijpen waardoor iets lelijker wordt

aantekenboekje n
notatnik
een klein formaat dat men bij zich draagt om opmerkingen in op te schrijven

aantekening n
notatka

aantonende wijs phraseologicalUnit
tryb oznajmujący
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

aantoonbaar adj
wykazalny
mogelijk om aan te tonen

aantreffen v
napotkać
overgankelijk ontmoeten, vinden

aantrekkelijk adj
atrakcyjny pociągający
bekoorlijk, fijn, leuk, knap

aantrekken v
ubierać
overgankelijk een kracht uitoefenen die zaken naar zich toe doet bewegen
overgankelijk iets ~: kleding aandoen
ergatief een stijgende lijn vertonen

aanvaardbaar adj
akceptowalny
te aanvaarden, acceptabel, gepast

aanvaarden v
podjąć rozpocząć zacząć
overgankelijk beginnen, ondernemen
akceptować
overgankelijk in bezit ontvangen, aannemen, accepteren

aanval n
napad napaść
een poging de tegenpartij geweld aan te doen of van zijn positie te beroven en daarbij de eigen positie te verbeteren

aanvallen v
napaść zaatakować

aanvaller n
napastnik
iemand of iets die aanvalt
(sport) een persoon in de voorste linie

aanvang n
poczatek

aanvangen v
poczać
overgankelijk beginnen, starten

aanvankelijk adj
początkowy
in het begin, oorspronkelijk

aanvankelijk adv
początkowo
in het begin

aanvaring n
kolizja zderzenie
(scheepvaart) botsing van een schip met een ander schip of object
(figuurlijk) conflict

aanverwant adv
spokrewniony

aanvoegende wijs n
tryb łączący
(taalkunde) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen

aanvraag n
wniosek
verzoek, vaak min of meer officieel

aanvraagformulier n
wniosek
een papieren of elektronisch blad waarin men de benodigde informatie dient in te vullen voor het aanvragen ergens van

aanvrage n
wniosek
verzoek, vaak min of meer officieel

aanvullen /ˈanvʏlə(n)/ v
dopełnić
overgankelijk het ontbrekende bijvoegen

aanvullend adj
uzupełniajacy
die of dat aanvult

aanvulling n
uzupełnienie

aanwezig adj
obecny

aanwezigheid n
obecność
het aanwezig zijn op een bepaald tijdstip en plaats

aanwijzen v
wskazać
overgankelijk door wijzen tonen

aanwijzing n
wskazówka
het aanwijzen
een vingerwijzing, het vermoeden

aanzetten v
właczyć

aap n
małpa
(primaten) benaming voor soorten uit de orde primaten (Primates ) waartoe ook de mens behoort

aar n
kłos
bloeiwijze van granen
bovenste deel van de halm van gras- of graangewassen

aardaker n
groszek bulwiasty
(bloemplanten) bepaald soort plant, Lathyrus tuberosus uit het geslacht Lathyrus

aardappel n
ziemniak kartofel pyra
(bloemplanten) bepaald soort plant, Solanum tuberosum , uit de nachtschadefamilie

aardappelkever /ˈar.dɑ.pɔɫ.ke.vər/ /ˈar.dɑ.pəɫ.ke.vər/ /ˈaːrd.ɑ.pəl.ke.vər/ n
stonka ziemniaczana
(kevers) bepaald soort tor, Leptinotarsa decemlineata , ongeveer 1 cm lang en met een geel rugschild dat is voorzien van 10 overlangse zwarte strepen die op de aardappelplant leeft

aardappelmeel n
mąka ziemniaczana

aardappelpuree /ˈardɑˌpəɫpyˈre/ n
purée ziemniaczane
(voeding) een puree van zeer fijn gemaakte, met melk aangemengde aardappels

aardappelsalade n
sałatka ziemniaczana
(voeding) een salade die gemaakt wordt uit aardappelen

aardbei \ˈaːrt.bɛi̯\ n
truskawka poziomka
(fruit) eetbare vrucht van planten uit het geslacht Fragaria

aardbeiboom n
chróścina jagodna chruścina jagodna
(bloemplanten) bepaald soort plant, Arbutus unedo uit de heifamilie Ericaceae , een tot 3 m hoge struik of zelden een tot 12 m hoge boom met een matgrijze, gegroefde stam

aardbeving n
trzęsienie ziemi
(seismologie) een schokkende of trillende beweging van een gedeelte van de aardkorst, meestal te wijten aan verschuivingen van delen van de daaronder liggende aardmantel

aardbevingsgolf n
fala sejsmiczna

aardbewoner n
mieszkaniec Ziemi
Bewoner van de planeet aarde

aardbol /ʔardbɔl/ n
kula ziemska

aarde /ˈardə/ n
Ziemia ziemia
(astronomie) de wereld, de bewoonbare planeet van ons zonnestelsel
ziemia
de grond waarin de planten groeien

aarden v
uziemić
overgankelijk iets ~:(techn.) Een elektrisch toestel of circuit met de aarde verbinden

aardewerk n
ceramika

aardgas /artxɑs/ n
gaz ziemny
een gas dat uit de aarde komt en dat grotendeels uit methaan bestaat

aardgaswinning n
wydobycie gazu ziemnego
het ontginnen van aardgas

aardig /ˈar.dəx/ /ˈar.dəχ/ /ˈaːr.dɪx/ adj
przyjazny przyjazna przyjazne
aangenaam in omgang

aardkorst /ˈart.kɔrst/ n
skorupa ziemska
(geologie) het buitenste gedeelte van de planeet Aarde

aardkunde n
geologia

aardmuis n
nornik bury
(knaagdieren) Microtus agrestis , een zoogdier uit de orde van knaagdieren

aardoppervlak n
powierzchnia ziemi
(aardrijkskunde) het buitenste gedeelte van de aardkorst

aardpeer /ˈartpɪːr/ n
słonecznik bulwiasty
(bloemplanten) bepaald soort zonnebloem, Helianthus tuberosus , die als vaste plant wordt gekweekt

aardrijkskunde /ˈardrɛiksˌkʏndə/ n
geografia

aardrijkskundig adj
geograficzny
met betrekking tot de aardrijkskunde

aards adj
ziemski
betrekking hebbende op de aarde, tot de aarde behorend

aardvarken /ˈaːrtfɑrkə(n)/ n
mrównik
(buistandigen) bepaald soort zoogdier, Orycteropus afer , dat een lange, kleverige tong heeft, vooral 's nachts actief is en voorkomt in vrijwel geheel Afrika ten zuiden van de Sahara, als enige overlevende vertegenwoordiger van de orde der buistandigen (Tubulidentata )

aardveil n
bluszczyk kurdybanek
(bloemplanten) bepaald soort altijd groene heester die zich met wortelvezels aan de omringende omgeving vasthecht, Glechoma hederacea

aardverschuiving n
osuwisko
(geologie) het naar beneden schuiven van een grote massa grond

aarmunt n
mięta zielona
(bloemplanten) sterk geurende, vaste plant, Mentha spicata uit de lipbloemenfamilie Lamiaceae

aarsmade /ˈarsmadə/ n
owsik
(wormen) Enterobius vermicularis een kleine, maar onschadelijke, parasitaire rondworm (van ca. 5–10 mm lengte) die voorkomt in de darmen van de mens. Het wormpje is geelwit van kleur en is bij onvoldoende licht, en zonder een loep of een (binoculaire) microscoop, amper zichtbaar. Infecties met aarsmaden zijn herkenbaar aan de jeuk die in het gebied rond de anus (endeldarm) van de gastheer optreedt direct nadat een vrouwtje haar eitjes gedurende de nachtelijke uren op de huid van haar gastheer heeft afgezet. De verspreiding van de maden en de jeuk zijn alleen te voorkomen met een eenvoudige wormenkuur of door langdurige en strenge hygiënische maatregelen. De eitjes van aarsmaden worden het snelst verspreid via het intensieve lichamelijke contact tussen spelende kleuters en peuters. Besmetting met Enterobius vermicularis wordt enterobiasis genoemd

aarts- prefix
archi-

aartsbisdom /ˈaːrz.bɪz.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪs.dɔm/ /ˈaːrʦ.bɪz.dɔm/ n
arcybiskupstwo archidiecezja
(religie) het belangrijkste gebied van een kerkprovincie, dat geleid wordt door de aartsbisschop

aartsbisschop /ˈaːrzbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsxɔp/ /ˈaːrʦbɪsχɔp/ n
arcybiskup
(religie) (beroep) de voornaamste bisschop van een kerkprovincie

aartsengel n
archanioł
(religie) een hemelgeest in een rang boven een engel

aartshertog n
arcyksiążę
(adel) een keizerlijke prins in het vroegere Oostenrijk-Hongarije

aartshertogdom n
arcyksięstwo

aartshertogin n
arcyksiężniczka arcyksiężna
(adel) adellijke titel, vrouw van een aartshertog

aartspriester n
archiprezbiter

aarvederkruid n
wywłócznik kłosowy
(bloemplanten) bepaald soort vaste waterplant, Myriophyllum spicatum uit de vederkruidfamilie (Haloragaceae )

aarzelen /ˈarzələ(n)/ v
wahać się
inergatief onzeker zijn, twijfelen

aarzeling n
wahanie
onzekerheid, twijfel, weifel

aas n
as
m/o speelkaart die met A aangeduid wordt; vaak hoogste in het spel

aaseter n
padlinożerca

aasgier /'as.xir/ n
sęp kasztanowaty
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel, Neophron percnopterus , een van aas levende gier
sęp
(figuurlijk) iemand die profijt wil halen uit iemand anders tegenslag

abacus /ˈɑbɑkʏs/ n
abakus
(wiskunde) raam met staven waarop balletjes kunnen schuiven om kinderen te leren rekenen
(bouwkunde) dekplaat van een kapiteel

abattoir /a.bɑ.ˈtwaːr/ /ɑ.bɑ.ˈtβ̞ar/ n
rzeźnia ubojnia
een bedrijf waar dieren geslacht worden

abbreviatie n
skrót
afkorting, het inkorten van een woord of een frase

abces n
ropień
(medisch) een ophoping van pus in het lichaam, daarbij een onnatuurlijke holte vormend

abdicatie n
abdykacja

abdij /ɑbˈdɛɪ̯/ /ɑbˈdɛː/ n
opactwo
klooster met aan de leiding een abt of abdis

abdis /ɑbˈdɪs/ n
przeorysza opatka
(religie) bestuurster van een abdij

abdomen n
odwłok

abdominaal /ˌɑbdoʊmiˈnaːɫ/ adj
brzuszny
(medisch) de onderbuik betreffend

abductie n
abdukcja
wegvoering

aberratie n
aberracja

ablatief /ˌɑb.la.ˈtif/ /ˌɑb.la.ˈtiːf/ n
ablatyw ablatiwus
(grammatica) de zesde naamval die onder meer de instantie aangeeft waarvan iets uitgaat of vertrekt

ablaut /ˈɑb.laʊ̯t/ /ˈɑp.lɔʊ̯t/ /ˈɑp.lʌʊ̯t/ n
przegłos
(taalkunde) de op het Indo-Europees teruggaande regelmatige afwisseling van bepaalde wortelklinkers in etymologisch verwante woorden en woorddelen, die niet door de klankomgeving wordt bepaald

abnormaal adv
nienormalny
ongewoon, bijzonder

abominabel /ɑbomɪˈnabəl/ adj
obrzydliwy
bijzonder slecht.

abonnee /ɑbɔ'ne/ n
abonent abonentka
iemand die op iets geabonneerd is

abonnement n
abonament

abonneren /ɑbɔ'nerə(n)/ v
abonować zaabonować prenumerować
wederkerend zich ~ op een abonnement aangaan

abrikoos n
morela

abrupt /ɑb'rʌpt/ adv
nagły
plotseling.

abscis n
abscysa
(wiskunde) de afstand tot de opstaande as van een coördinatenstelsel

absence n
nieobecność
(medisch) een kortstondig bewustzijnsverlies als gevolg van een stoornis in de hersenen

absint /ɑp'sɪnt/ n
absynt piołunówka
(drinken) sterkedrank op basis van anijs, absintalsem Artemisia absinthium , venkel en een aantal aanvullende kruiden

absintalsem n
bylica piołun piołun
(bloemplanten) bepaald soort plant, Artemisia absinthium uit de composietenfamilie (Asteraceae )Het bittere aftreksel van deze knoppen vormt een belangrijk bestanddeel van de dranken vermout en de (klassieke) absint.

absolutie /ɑpso'lysi/ n
absolucja
het vergeven van de zonden

absoluut /ɑpso'lyt/ adj
absolutny
niet beschouwd in betrekking tot iets soortgelijks
volledig, volkomen,
beslist, zeker
geheel onafhankelijk en zonder binding met iets of iemand anders

absorberen /ɑpsɔr'berə(n)/ v
wchłaniać absorbować

absorptie n
absorpcja

abstinentie n
abstynencja

abstractie /ɑp'strɑksi/ n
abstrakcja
een begrip dat los staat van de dagelijkse werkelijkheid

abstraheren v
abstrahować
overgankelijk (kunst) van een herkenbaar figuratief beeld een minder herkenbaar of zelfs een non-figuratief beeld maken. Het is ook mogelijk om bij het abstraheren van beeldende aspecten zoals vorm, kleur, ruimte en licht uit te gaan

absurd /ɑpsʏrt/ adj
absurd bzdura
erg onlogisch

abt /ɑb/ /ɑpt/ n
opat
(religie) (beroep) het hoofd van een abdij

abuis /aˈbœys/ n
pomyłka

abyssaal adj
abisalny

acacia n
akacja
(bloemplanten) een geslacht Acacia van planten uit de onderfamilie Mimosoideae van de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae/Fabaceae). Alle soorten zijn houtig

academie n
akademia uczelnia

acanthus n
akant miękki

acarologie n
acarologia
(dierkunde) tak van de zoölogie die zich bezighoudt met de studie van mijten en teken, de orde Acarina

accent n
akcent
de manier waarop iemand de klanken uitspreekt

acceptatie /ɑk.sep.ˈtaː.tʃi/ n
akcept
het accepteren, het geaccepteerd worden

accident /ɑksiˈdɛnt/ n
wypadek
ongeval, ongeluk

accidenteel adj
przypadkowy

accijns n
akcyza
(financieel) (economie) (juridisch) belasting die direct geheven wordt bij de aan- en verkoop van verbruiksgoederen

acclimatiseren v
aklimatyzować aklimatyzować się
ergatief aan een andere omgeving wennen

accommodatie n
akomodacja
voorzieningen ten behoeve van het (aangenaam) verblijf van personen
aanpassing (aan de omstandigheden)

accordeon n
akordeon
(muziekinstrument) een muziekinstrument met doorslaande tongen waarbij door trekken en duwen dezelfde toon wordt geproduceerd

accountant n
księgowa księgowy
(beroep) (financieel) iemand die zijn beroep maakt van het inrichten en controleren van boekhoudingen en administraties

accrediteren v
akredytować
overgankelijk een officieel stempel van goedkeuring aan iets of iemand verlenen

accu /ɑky/ n
akumulator
(elektrotechniek) een toestel ('batterij') om elektriciteit op te slaan

accumulator n
akumulator
(elektrotechniek) toestel dat de opeenhoping van elektrische lading mogelijk maakt, accu

accusatief /ˌɑkusaˈtif/ /ˌɑkyzaˈtiːf/ n
biernik
(grammatica) naamval voor het lijdend voorwerp

acerola n
malpigia granatolistna
(bloemplanten) bepaald soort plant, Malpighia emarginata uit de familie Malpighiaceae

acetaat n
octan
(scheikunde) een ester of zout afgeleid van azijnzuur

aceton n
aceton
kleurloze vloeistof die als oplosmiddel wordt gebruikt met als chemische formule: C3H6O

acetylcholine /ˌɑsəˈtilxoˌlinə/ /ˌɑsəˈtiɫχoˌlinə/ /ˌɑsɛˌtylxoˈlin(ə)/ n
acetylocholina
(biologie), (scheikunde) een neurotransmitter die vooral betrokken is bij de impulsoverdracht van de zenuw naar de skeletspiercellen

acetyleen /ˌɑ.sə.ti.ˈlen/ n
acetylen
(scheikunde) een verbinding van waterstof en koolstof met de samenstelling H2C2, die als gasvormige brandstof voor het vormen van fel licht en hete vlammen gebruikt wordt

acetylsalicylzuur /xxxx/ n
kwas acetylosalicylowy
(scheikunde) carbonzuur met een pijnstillende en koortsverlagende werking, onder de naam aspirine heel vaak gebruikt als geneesmiddel

achilleshiel n
pięta Achillesa
kwetsbare plaats of plek

achillespees n
ścięgno Achillesa

acht cardinalNumeral
osiem
"8", het getal tussen zeven en negen

achtbaan /ˈɑxtbaːn/ n
kolejka górska rollercoaster
een attractie (meestal op de kermis) bestaand uit een karretje dat over een baan met bochten, stijgingen en dalingen rijdt

achtendertig cardinalNumeral
trzydzieści osiem
"38", het getal tussen zevenendertig en negenendertig, dertig plus acht

achtendertigste ordinalAdjective
trzydziesty ósmy
nummer achtendertig in een rij.

achtentachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt osiem
"88", het getal tussen zevenentachtig en negenentachtig, tachtig plus acht

achtentwintig cardinalNumeral
dwadzieścia osiem
"28", het getal tussen zevenentwintig en negenentwintig, twintig plus acht

achtenveertig cardinalNumeral
czterdzieści osiem
"48", het getal tussen zevenenveertig en negenenveertig, veertig plus acht

achtenvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt osiem
"58", het getal tussen zevenenvijftig en negenenvijftig, vijftig plus acht

achtenzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt osiem
"68", het getal tussen zevenenzestig en negenenzestig, zestig plus acht

achter preposition
za

achteraan adv
za

achterbank n
tylne siedzenie
de bank in het achterste deel van een voertuig

achterblijver n
maruder

achterdochtig adj
podejrzliwy

achtereenvolgend adj
kolejny
op deze wijze na elkaar

achtergrond n
tło
de indirecte oorzaak van actualiteiten, de achterliggende oorzaak of betekenis

achterkant /ˈɑxtәrkɑnt/ n
tył

achterkleinkind /ˈɑxtərklɛɪŋkɪnt/ n
prawnuczka
(familie) het kind van iemands kleinkind

achterlaten v
pozostawiać zostawiać
overgankelijk dumpen, weggaan van, verlaten, niet meenemen

achterlijk adj
zacofany
achterstand vertonend in de ontwikkeling (met denigrerende bijklank; meest gezegd van een persoon, kan zowel lichamelijk als geestelijk zijn)

achterna /ɑxtər'na/ adv
poniewczasie potem
iemand of iets volgend

achternaam n
nazwisko
een naam die van geslacht op geslacht en indien gewenst door het huwelijk overgedragen wordt

achterstag n
achtersztag
(scheepvaart) lijn of staalkabel die gespannen is tussen masttop en de achtersteven (hek) van een zeilboot

achteruitkijkspiegel n
lusterko wsteczne
een spiegel aan een auto of (motor)fiets waarmee men de situatie op de weg achter zich kan zien

achtervoegsel /'ɑx.tər.vux.səl/ n
przyrostek
(taalkunde) een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

achtervolging n
pościg

achterwaarts adj
do tyłu

achthoek n
ośmiokąt
een vorm met acht hoeken

achthoekig /ɑxt'ɦukəx/ adj
oktagonalny
de vorm van een (meestal regelmatige) achthoek hebbend

achthonderd /ˈɑxtˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
osiemset
"800", het getal tussen zevenhonderdnegenennegentig en achthonderdeen, acht maal honderd

achting n
szacunek
aanzien, respect

achtste /ˈɑxstə/ ordinalAdjective
ósmy

achttien cardinalNumeral
osiemnaście
"18", het getal tussen zeventien en negentien, tien plus acht

achttiende ordinalAdjective
osiemnasty

acidose n
acydemia

acne n
trądzik

acre n
akr
(verouderd), (landmeetkunde) een oude agrarische oppervlaktemaat van ongeveer een halve hectare

acrobaat n
akrobata
(beroep) artiest die allerlei moeilijke gymnastische toeren uithaalt (vaak werkend in een circus)

acrocyanose n
akrocyjanoza
(medisch) blauwkleuring van handen, voeten

acroniem n
akronim

acteur /ɑkˈtør/ n
aktor
(beroep) persoon die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, toneelspeler, iemand die acteert

actie n
akcja

actief /ɑk'tif/ adj
aktywny
(druk) met iets bezig zijnde

actiefilm n
film akcji

actiegroep n
grupa działania

actinide n
aktynowce
(scheikunde) element uit de reeks van 15 elementen met een atoomnummer van 89 tot en met 103 van het periodiek systeem

actinium n
aktyn
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ac en atoomnummer 89. Het is een zilverkleurig actinide

activa n
aktywa
alleen meervoud (boekhouding) in geld uitgedrukte waarde van de bezittingen van een onderneming

activeren v
aktywować
overgankelijk werkzaam maken

activiteit n
aktywność
(natuurkunde) mate waarin radioactieve stoffen uiteenvallen, radioactiviteit

activum n
strona czynna
bedrijvende vorm, het actief

actrice n
aktorka
(beroep) vrouw die een personage uitbeeldt in een verhaal of rollenspel, vrouw die acteert

actuaris n
aktuariusz

actueel /ɑktyˈwel/ adj
aktualny

acupuncturist n
akupunkturzysta
(medisch) (beroep) beoefenaar van de acupunctuur

acupunctuur n
akupunktura
een Chinese behandelingsmethode waarbij, ter genezing van een kwaal of ter bestrijding van pijn, op bepaalde plaatsen naalden in de huid worden gestoken

acuut /aˈkyt/ adj
pilny
plots ontstaan, op korte termijn verlopend, meestal ook spoedeisend ingrijpen vereisend

adamsappel /ˈadɑmzɑpəl/ n
jabłko Adama grdyka
(anatomie) vooruitstekende gedeelte van het strottenhoofd bij de man

adaptatie n
adaptacja
(medisch) (biologie) aanpassingsvermogen

adder n
żmija
(reptielen) een bepaalde soort giftige slangen uit de familie van adders, Vipera berus
(scheldwoord), (figuurlijk) een gevaarlijk en onbetrouwbaar persoon

addertong n
nasięźrzał

additief n
dodatki
(scheikunde) chemisch product dat toegevoegd wordt om de eigenschappen van een mengsel te verbeteren

additioneel adj
dodatkowy
bijgevoegd, toegevoegd, bijkomend

adel n
szlachta
(maatschappij) bevoorrechte en vaak ook rijke groep personen aan wie een meest erfelijke titel verleend was en aan wie voorheen een bepaald gebiedsdeel in eigendom gegeven was

adelaar /ˈadəˌlar/ n
orzeł
(havikachtigen) benaming voor sommige soorten grote roofvogels

adelaarsvaren n
orlica pospolita

ademen /ˈa.də.mə(n)/ v
oddychać
inergatief (medisch) de voor het leven nodige lucht inzuigen en weer uitdrijven

ademhaling n
oddychanie
(biologie) uitwisseling van gassen door levende wezens

adenoom n
gruczolak
(medisch) goedaardig klierweefselgezwel

adenosine n
adenozyna

adenovirus n
adenowirus
(medisch) (virussen) familie van virussen die verkoudheden veroorzaken

adequaat /a.de.'kʋat/ adv
adekwatny
correct en passend bij het beoogde doel

ader n
żyła
(anatomie) een vat waardoor zuurstofarm bloed vanuit de weefsels naar het hart beweegt

adhesie /ɑtˈhezi/ n
adhezja
(medisch) een vergroeiing van organen
(natuurkunde) onderlinge aantrekkingskracht tussen ongelijke moleculen zonder dat er sprake is van een chemische binding

adjectief n
przymiotnik
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

adjectivum n
przymiotnik
(grammatica) een woordsoort dat wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

administratie /ˌɑtminɪsˈtrasi/ /ˌɑtminɪsˈtratsi/ n
administracja
(bedrijfskunde) de plaats waar gegevens zorgvuldig worden vastgelegd zodat ze later terug te vinden of te controleren zijn

administrator n
administrator

administratrice n
administratorka

administreren v
administrować
overgankelijk zorgvuldig vastleggen van gegevens zodat het later terug te vinden of controleren is

admiraal n
admirał
(militair) (beroep) opperbevelhebber van een oorlogsvloot

admittantie n
admitancja
(natuurkunde) (elektrotechniek) de reciproke complexe impedantie

adopteren v
adoptować
overgankelijk een kind aannemen en verzorgen alsof het iemands eigen kind is

adoptie n
adopcja

adoreren v
uwielbiać
overgankelijk aanbidden, verafgoden, vereren

adrenaline n
adrenalina
(medisch) een hormoon en een neurotransmitter die wordt geproduceerd in de bijnieren en in sommige zenuwcellen en vrijkomt bij angst en stress, maar ook bij woede, kou, hitte, pijn en fysieke arbeid

adres /aˈdrɛs/ n
adres
aanduiding van de plaats, straat en huisnummer waar iemand woont of iets is gevestigd

adsorptie n
adsorbcja
(scheikunde) (natuurkunde) een fenomeen dat optreedt aan het grensvlak van twee fasen, waarbij moleculen of atomen zich aan dit grensvlak hechten

adukiboon /a.ˈdu.ki.ˌbon/ n
fasola adzuki
(bloemplanten) bepaald soort kleine, rode sojaboon, Phaseolus angularis waarvan de plant behoort tot de vlinderbloemenfamilie

advent /ɑtˈfɛnt/ n
adwent
(religie) de tijd waarin de komst en wederkomst van Jezus Christus worden verwacht

adventskalender n
kalendarz adwentowy
(kerst) (religie) de kalender bestaat vaak uit een platte kartonnen doos waarin 24 genummerde vakjes zijn aangebracht, elk nummer staat voor een datum van 1 tot 24 december, elke avond mag in de adventstijd een vakje met de juiste datum geopend worden en het daarin gevonden snoepje is dan van jou

adverteerder n
ogłoszeniodawca

advertentie n
ogłoszenie
een aankondiging in een krant, reclameblad, tijdschrift los van de redactionele inhoud

advies /ɑt'fis/ n
porada rada
een gegeven aanbeveling

adviseren /ɑtfiˈzerə(n)/ v
radzić
ditransitief raad geven aan

adviseur n
doradca
(beroep) deskundige die adviseert, een mentor, raadgever, raadsman, raadsvrouw

advocaat /ɑtfoˈkat/ n
adwokat
(juridisch), (beroep) pleiter, verdediger in rechtszaken

advocate n
adwokatka
(beroep), (juridisch) vrouwelijke vorm van advocaat

advocatuur n
adwokatura
de verzameling van alle advocaten

aerodynamica n
aerodynamika

aerofoon n
aerofon
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die een toon voortbrengen door een trillende luchtkolom

aeroob adj
aerobowy
(biologie) zuurstof behoevend

aerosol /ˌæːroˈzol/ /ˌɛːroˈzɔɫ/ n
aerozol aerosol
(scheikunde) een colloïdale suspensie van deeltjes vloeistof of vaste stof in een gasvormig medium

af en toe adv
czasami czasem
op onregelmatige tijden, met tussenpozen

afasie n
afazja
(medisch) het onvermogen te spreken

afbeelden v
przedstawiać

afbeelding /ɑfbeldɪŋ/ n
rysunek
een grafisch beeld

afbetaling n
rata
een geleidelijke betaling in termijnen

afbijtmiddel n
rozpuszczalnik
chemisch product voor het zeer drastisch schoonmaken bijv. het verwijderen van verflagen. Ook te gebruiken voor het ontstoppen van een afvoer

afbraak /'ɑfbrak/ n
rozpad
de actie van iets af te breken, het slopen

afdaling n
zejście

afdekken /ˈɑf.dɛ.kə(n)/ /ˈɑv.dɛ.kə(n)/ v
przykryć
overgankelijk iets over iets anders heen plaatsen

afdeling /ˈɑfdelɪŋ/ n
wydział
groep van werknemers die aan dezelfde taken werken, een deel van een bedrijf

afdingen v
targować
inergatief ~ op: door onderhandelen een prijs omlaag zien te krijgen

afdruk n
odcisk
resultaat van het afdrukken op papier of ander materiaal

afdrukken v
wydrukować
overgankelijk (op papier) weergeven d.m.v. een printer of een drukpers

affaire n
romans

affakkelen v
spalanie gazów na pochodniach
overgankelijk (scheikunde) verbranden van overtollig gas via een hoge fakkel

affiliëren v
afiliować

affix n
zrostek
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

affricaat /ˌɑfriˈkat/ n
afrykata
(taalkunde) een combinatie van twee medeklinkers, waarvan de eerste een plosief is en de tweede een homorgane wrijfklank

affuit n
laweta

afgezant n
emisariusz
iemand die als officiële vertegenwoordiger naar een andere partij gestuurd wordt

afgod /'ɑfxɔt/ n
bożek

afgrond /ˈɑfxrɔnt/ /ˈɑfχrɔnt/ /ˈɑvɣrɔnd/ n
czeluść otchłań
een grote steile diepte

afgunstig adj
zazdrosny
iemand niet gunnen dat die iets heeft dat men zelf wil hebben

afhangen v
zależeć
onpersoonlijk ~ van: naargelang iets verandert mee veranderen

afhankelijk adj
bluszczowaty

afhankelijkheid n
zależność

afkeer n
awersja
een sterke behoefte om zich tegen iets te keren omdat je het vervelend of verkeerd vindt

afkeuren v
odrzucać
niet geschikt verklaren

afkeuring n
dezaprobata
het uitspreken van een negatief oordeel over iets

afkoelen /'ʔɑfkulən/ v
ochłodzić (sie)
ergatief, onpersoonlijk kouder worden
overgankelijk kouder doen worden

afkoeling n
ochłoda ochłodzenie
een proces waarbij de temperatuur geleidelijk lager wordt

afkomstig adj
pochodzacy (od)
komende van/uit

afkorten v
skracać
overgankelijk, (taalkunde) kortere versies voor veelgebruikte woorden of woordgroepen bedenken

afkorting /ɑfkɔrtɪŋ/ n
skrót
(taalkunde) in het bijzonder: een aanduiding van een woord of een woordgroep door een beperkt aantal letters, dat als het gehele woord of woordgroep wordt uitgesproken

afleiden v
rozpraszać
overgankelijk de aandacht van iemand naar een ander onderwerp laten gaan

afleiding n
derywat
(taalkunde) een woord dat middels toevoeging van een voor-, in- of achtervoegsel gevormd wordt uit een ander
pochodna
(wiskunde) een serie logisch uit elkaar volgende uitdrukkingen die laten zien hoe een bepaalde formule volgt uit definities en axioma's

afleveren v
dostarczyć
ditransitief brengen naar en achterlaten op de plek van bestemming

aflevering n
odcinek
elk onderdeel van een tv-serie dat op regelmatige tijden wordt uitgebracht of uitgezonden

afloop /ˈɑflop/ /ˈɑfloːp/ n
zakończenie
einde

aflossen v
opłacać
overgankelijk geheel of gedeeltelijk terugbetalen van een schuld

aflossing n
spłata
een bedrag waarmee een schuld wordt afgelost in termijnen

afluisteren v
podsłuchiwać
overgankelijk ongemerkt luisteren naar de communicatie van anderen

afmaken v
skonczyć zakonczyć
overgankelijk iets tot voltooiing brengen

afmelden v
wylogować
wederkerend (informatica) de sessie binnen een programma beëindigen

afmeting n
wymiar
de ruimte die iets in beslag neemt (lengte, oppervlak, inhoud etc.)

afname n
spadek redukcja
het minder worden

aforisme n
aforyzm
(letterkunde) korte spreuk met een kernachtige boodschap

afpassen /'ɑfpɑsə(n)/ v
odmierzyć
overgankelijk nauwkeurig afmeten

afpersing /ˈɑf.pɛr.sɪŋ/ n
szantaż
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

afranselen v
bić
overgankelijk mishandelen door middel van het toedienen van slaag

afreageren v
odreagować
de hersenen ontdoen van woede

afrikaantje n
aksamitka
een geslacht van eenjarige planten Tagetes , uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae ), waarvan vele tientallen soorten die van nature voorkomen in de warmere streken van Midden-Amerika en vooral in Mexico

afronden v
zaokrąglać
overgankelijk (statistiek) (economie) het vervangen van een getal met te veel decimalen door het meest dichtbije getal met het gewenste aantal decimalen
kończyć
overgankelijk vervolmaken, afmaken, voltooien, afsluiten, completeren, complementeren

afscheid n
pozegnanie
een begroeting bij het elkaar verlaten

afscheiden v
oddzielić
overgankelijk afzonderen, uit de aanwezigheid van iets verwijderen

afschrijving n
amortyzacja
(economie) een jaarlijks afgeboekt bedrag op een begroting om in rekening te brengen dat sommige goederen een beperkte levensduur bezitten

afschuwelijk /ɑfˈsxyu̯ələk/ adj
okropne

afsluiten /'ɑf.slʌʏ.tə(n)/ v
zamknać
overgankelijk zorgen dat iets of iemand niet in, uit of door iets kan gaan, alle openingen dicht doen

afsnijden v
odciać
overgankelijk ergens een stuk vanaf halen, bekorten, inkorten

afspraakje n
randka
dim. tant. belofte van twee verliefde mensen om elkaar op een bepaalde tijd en plaats te ontmoeten

afspreken v
umówić sie
overgankelijk een onderling vergelijk vastleggen, overeenkomen

afstaan v
odstapić
overgankelijk uit handen geven

afstammeling n
potomek

afstand /ˈɑfstɑnt/ n
odległość
de (meetbare) ruimte tussen twee niet samenvallende objecten

afstandsbediening n
pilot
(elektrotechniek) een toestel dat vanaf afstand een ander toestel bestuurt

afstempelen v
przesteplować
overgankelijk er een stempel opzetten

afstoffen /ˈɑfstɔfə(n)/ v
odkurzać ścierać kurz
overgankelijk ontdoen van stof

afstoten v
odepchnąć

aft /ɑf/ /ɑft/ n
afta
een kleine zweer in de mond ten gevolge van een virus

aftrap /ˈɑftrɑp/ n
rozpoczęcie meczu rozpoczęcie spotkania
(voetbal) de eerste trap vanuit de middencirkel bij het begin van speeltijd van een voetbalwedstrijd

aftreding n
dymisja
het ontslag nemen uit een ambt of functie

aftrekken v
odejmować
overgankelijk, (wiskunde) rekenkundige bewerking waarbij een getal met een getal verminderd wordt
odciągać
overgankelijk iets met een trekkende beweging losmaken, verwijderen door te trekken

aftrekking /ˈɑftrɛkɪŋ/ n
odejmowanie
(wiskunde) rekenkundige bewerking waarbij een getal van een ander getal afgetrokken wordt

afval n
śmieci odpad(y)
onbruikbare resten die weggegooid worden

afvallen / ˈɑfɑlə(n) / v
chudnąć
ergatief gewicht verliezen
udpadać
ergatief vallen vanaf een hoger gelegen plek

afvallige n
apostata

afvalligheid n
apostazja
het ontrouw worden aan zijn geloof

afwachten /ˈɑfwɑxtə(n)/ /ˈɑfʋɑxtə(n)/ /ˈɑfʋɑχtə(n)/ v
odczekać
overgankelijk wachten op wat er gaat gebeuren

afwachting n
oczekiwanie

afwas n
zmywanie

afwassen /'ɑfwɑsə(n)/ /'ɑfʋɑsə(n)/ /'ɑfβ̞ɑsə(n)/ v
zmywać
overgankelijk het schoonmaken van de vaat, zoals, messen, vorken, lepels, borden

afwezig adj
nieobecny
niet op een bepaald tijdstip en plaats

afwezigheid n
nieobecność
het afwezig zijn op een bepaald tijdstip en plaats

afwijzing /'ɑfʋɛɪzɪŋ/ n
odmowa
een bericht dat op een voorstel of aanzoek niet ingegaan wordt

afwisselend adj
zmienny
elkaar vervangend, nu eens hier dan dan weer daar

afzeggen v
odwołać
overgankelijk aangeven dat men niet gaat komen
inergatief ~ voor: aangeven dat men niet gaat komen

afzender n
nadawca
iemand die iets naar een adres verzendt, de verzender

afzetten v
detronizować
overgankelijk iemand met een voertuig naar een plaats brengen en daar snel laten uitstappen

afzuigkap /ˈɑfzœʏχkɑp/ /ˈɑfzœːxkɑp/ n
wyciąg
een huishoudelijk apparaat in de keuken dat de kookluchtjes moet afvoeren

afzweren /ˈɑfzwɪːrə(n)/ v
odwoływać pod przysięgą

agaat n
agat
o (mineraal) een doorzichtige, maar soms ook opake variëteit van trigonaal kwarts en een subvariëteit van chalcedoon
m een stenen voorwerp bestaande of vervaardigd uit [1]

agenda /a.ˈɣɛn.da/ /a.ˈχɛn.da/ n
agenda
een notitieboek waarin afspraken genoteerd worden

agentschap /aɤˡɛntsxɑp/ n
agencja
lokale vertegenwoording van een grotere organisatie

agentuur n
agencja

agglomeraat n
aglomerat

agglomeratie n
aglomeracja

aggregatietoestand n
stan skupienia materii
(scheikunde) (natuurkunde) elk van de toestanden, afhankelijk van druk en temperatuur, waarin een stof kan voorkomen

agio n
ażio

agnosticisme n
agnostycyzm

agnosticus n
agnostyk
(religie) iemand die ten aanzien van het bovennatuurlijke stelt dat dit niet te kennen valt

agnostisch adj
agnostycystyczny

agoeti n
aguti złocisty
(knaagdieren) benaming voor Zuid-Amerikaans knaagdieren uit het geslacht Dasyprocta , die ongeveer 40 cm lang kunnen worden

agorafobie n
agorafobia

agressie n
agresja

agressief adj
agresywny
geneigd om aan te vallen, het initiatief nemend en doordrijvend om een overwinning of resultaat te behalen

agressiviteit n
agresywność
de neiging tot agressie
het agressief zijn

agrimonie /aɣriˈmoni/ n
rzepik
(bloemplanten) benaming voor overblijvende, kruidachtige planten uit het geslacht Agrimonia dat behooort tot de rozenfamilie (Rosaceae )

agronomie n
agronomia
(landbouw) (wetenschap) studie van de landbouw

aha interjection
aha

ahorn /a.ˈhɔrn/ n
klon
(bloemplanten) een boom of heester van het geslacht Acer

ahornsiroop n
syrop klonowy
(voeding) zoete stroop afkomstig van de esdoorn

aids n
AIDS
(medisch) (afkorting) een virusziekte waarbij het natuurlijke afweersysteem van het lichaam steeds verder afgebroken wordt

air n
poza

airbag n
poduszka powietrzna
(techniek) systeem in voertuigen waar bij een botsing snel een zak wordt opgeblazen ter bescherming van de inzittenden

aker /'akər/ n
żołądź
(verouderd) eikel, vrucht van de eik

akkerandoorn n
czyściec polny
(bloemplanten) bepaald soort eenjarige plant, Stachys arvensis uit de lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae )

akkerboterbloem /ˈɑ.kər.ˌbo.tər.ˌblum/ n
jaskier polny
(bloemplanten) bepaald soort plant, Ranunculus arvensis uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae )

akkerhoornbloem n
rogownica polna
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Cerastium arvense uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae )

akkerkers n
rzepicha leśna
(bloemplanten) bepaald soort plant, Rorippa sylvestris uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae )

akkerkool n
Łoczyga pospolita
(bloemplanten) bepaald soort plant, Lapsana communis uit de composietenfamilie (Asteraceae )

akkerpaardenstaart n
skrzyp polny

akkerwinde n
powój polny

akkerzenegroen n
dąbrówka żółtokwiatowa
(bloemplanten) bepaald soort eenjarige plant, Ajuga chamaepitys uit de lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae )

akkoord n
zgoda
overeenkomst
akord
(muziek) samenklank van minimaal 3 verschillende tonen

akoestiek /ˌakusˈtik/ n
akustyka
(natuurkunde) (muziek) de voortplanting van klank in een besloten ruimte en de ervaring die deze voortplanting bezorgd aan de luisteraar

aktetas n
aktówka
platte en rechthoekige tas van stevig materiaal, geschikt voor papieren en boeken

al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel phraseologicalUnit
kłamstwo ma krótkie nogi

alalie n
alalia
(psychologie) het niet kunnen spreken

alarmsignaal n
sygnał alarmowy
een noodsignaal, vaak in de vorm van een luid geluid of een knipperend licht, dat voor dreigend gevaar waarschuwt

alarmsysteem /ɑˈlɑrmsiˌstem/ n
system alarmowy
(techniek) een elektronisch systeem dat een alarm geeft bij gevaarlijke gebeurtenissen

albast n
alabaster

albatros n
albatros
(buissnaveligen) benaming voor vogels uit de familie Diomedeidae , grote zeevogels met lange vleugels

albe n
alba

albinisme n
albinizm
(biologie) het ontbreken van pigmentkleurstof in de huid

album n
album

alchemie n
alchemia
(wetenschap) vroegere occulte wetenschap, waarin onder andere werd geprobeerd om de Steen der Wijzen te vinden en daarmee edelmetalen uit andere elementen te vormen

alcohol n
alkohol
(scheikunde) elk van de verbindingen uit een groep koolwaterstoffen die gekenmerkt zijn door de aanwezigheid van een -O-H-verbinding

alcoholisch adj
alkoholowy
alcohol bevattend

alcoholisme n
alkoholizm

alcoholvrij adj
bezalkoholowy
(drinken) met een verwaarloosbaar alcoholgehalte

aldus adv
tak w ten sposób
zo, op deze manier
według zgodnie z
volgens

ale n
ale
Engels bier

alexandrijn n
aleksandryn

alfa /ˈɑlfa/ n
alfa
aanduiding of markering van de eerste in een volgorde

alfabet n
alfabet abecadło
de gezamenlijke lettertekens waarmee een taal schriftelijk wordt weergegeven, in hun bepaalde volgorde

alfabetisch /ɑlfɑ'betis/ adj
alfabetyczny
gerangschikt volgens de letters van het alfabet beginnend bij de A en eindigend bij de Z

alfalfa n
lucerna siewna
(groente) ontkiemde zaden van luzerne Medicago sativa

alfastraling n
promieniowanie alfa
(natuurkunde) een vorm van radioactiviteit die bestaat uit 4He-kernen

algebra /ˈɑɫɣəbra/ n
algebra
(wiskunde) een deel van de wiskunde dat zich bezighoudt met de betrekkingen van door letters en tekens aangeduide grootheden

algemeen n
ogólny powszechny generalny

algoritme n
algorytm

alhier adv
tu tutaj
in deze plaats

alibi //ˈaː.liˌbi/ n
alibi
(juridisch) het kunnen aantonen dat men elders was tijdens het zich voltrekken van een misdaad, waardoor men uitgesloten kan worden van beschuldiging

alimentatie n
alimenty

alinea /aˈlinija/ n
paragraf

alk /ɑlk/ n
alka krzywonosa
bepaald soort zeevogel die veel op de zeekoet lijkt, maar een dikkere snavel heeft, Alca torda

alkaan n
alkan

alkali n
alkalia

alkalisch adj
zasadowy
(medisch) (scheikunde) met betrekking tot alkali (base)

alkaloïde n
alkaloid
(biochemie), (medisch) (scheikunde) een stikstof bevattende plantenbase (vaak giftig)

alkeen n
alken

alkoof n
alkowa
(bouwkunde) een kleine raamloze zijkamer, vaak gebruikt als slaapkamer

alledaags adj
codzienny

alleen /ɑl.ˈen/ adj
sam
zonder gezelschap

alleenheerser n
autarcha
iemand die met onbeperkte oppermacht regeert

allegorie n
alegoria

allegorisch adj
alegoryczny
betrekking hebbend op het uitbeelden van een abstract begrip

allel /ɑ.ˈlɛl/ /ɑ.ˈlɛɫ/ n
allel
(biologie) één van de alternatieve uitvoeringen van een gen, die allemaal in homologe chromosomen op dezelfde plaats liggen

allemaal indefinitePronoun
wszystko wszyscy

allen /ˈɑlən/ cardinalNumeral
wszyscy
alle ; allemaal

allerbest adj
najlepszy

allergeen n
alergen
(medisch) stof die overgevoeligheid veroorzaakt

allergie /ˌɑlɛrˈɣi/ n
alergia uczulenie
(medisch) een ziek makende reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen).

allergisch adj
alergiczny
(medisch) overgevoelig

allergologie n
alergologia
(medisch) wetenschap die allergieën bestudeert

allerlei /ˈɑlərlɛi/ indefinitePronoun
rózne

alles indefinitePronoun
wszystko
al het mogelijke, de gehele verzameling of hoeveelheid zonder uitzondering

alliantie n
przymierze alians
een bondgenootschap, verbond

alligator n
aligator
(reptielen) een grote krokodilachtige uit het geslacht Alligator

allofoon n
alofon
(taalkunde) een alternatieve vorm die een foneem in een bepaalde fonologische context aanneemt

alluviaal adj
aluwialny

alluvium /ɑˈlʏvijʏm/ n
aluwium
(geologie) sediment van los materiaal (regoliet) dat door stromend water is afgezet

almacht /ɑɫmɑxt/ n
wszechmoc
absolute macht, macht over alles

almachtig adj
wszechmocny

almanak n
almanach

alnico n
alni

alomtegenwoordigheid n
wszechobecność omniprezencja

alopecie n
alopecja
(medisch) haaruitval

aloë n
aloes
(bloemplanten) benaming voor bloeiende, succulente planten uit het geslacht Aloe dat uit ongeveer vierhonderd soorten bestaatHet natuurlijk verspreidingsgebied is beperkt tot Afrika: van Zuid-Afrika tot tropisch Afrika, en naburige gebieden zoals Madagaskar, het Arabische schiereiland en verschillende Afrikaanse eilanden alsmede de Canarische eilanden. Het sap uit de bladeren van de aloë heeft geneeskrachtige eigenschappen.

aloë vera n
aloes zwyczajny
(bloemplanten) bepaald soort succulent, Aloe vera uit de affodilfamilie (Asphodelaceae )

alpaca n
alpaka
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Vicugna pacos uit Zuid-Amerika uit de familie van de kameelachtigen (Camelidae )
nowe srebro
(metallurgie) een zilverkleurige metaallegering met als voornaamste bestanddelen koper, nikkel en zink

alpenanemoon n
sasanka alpejska
(bloemplanten) bepaald soort overblijvende plant die te vinden is in de meeste Europese gebergtes, Pulsatilla alpina uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae )

alpenden n
sosna limba

alpenhoorn n
róg alpejski
(muziekinstrument) een van hout vervaardigd blaasinstrument met een lengte tot vier meter

alpineskiën v
narciarstwo alpejskie
(sport) sport waarbij men op ski's een heuvel of berg afdaalt

alruin n
mandragora lekarska
(bloemplanten) bepaald soort Zuid-Europese verdovende en bedwelmende overblijvende plant, Mandragora officinarum uit de nachtschadefamilie (Solanaceae ), die de giftige alkaloïden atropine en scopolamine bevat en vroeger werd gebruikt als narcoticum, pijnstiller en deels ook als hallucinogeen middel, onder meer in heksenzalf

als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel phraseologicalUnit
gdy kota nie ma, myszy harcują
(spreekwoord) als er geen toezicht is, doet men waar men zin in heeft

alsemambrosia n
ambrozja bylicolistna

alsof conjunction
jakby
luidt een vergelijking in

alstublieft adv
proszę
(formeel) toevoeging als beleefde aandrang bij een verzoek of versterking bij een bevel

alt n
alt
m (muziek) lage vrouwenstem

altaar n
ołtarz
offertafel voor godsdienstige plechtigheden

alternatief /ɑltərnaˈtif/, /ɑltɛrnaˈtif/ n
alternatywny
een andere mogelijkheid of methode

altijd adv
zawsze
op elk moment, blijven
telkens opnieuw
in elk geval

altruïsme n
altruizm

altruïstisch adj
altruistyczny
zichzelf opofferend ten gunste van andere mensen

altviool /ˈɑltfiˌjoːl/ n
altówka wiola
(muziekinstrument) een muziekinstrument in de familie van de strijkinstrumenten, verwant aan maar groter en lager klinkend dan de viool

aluminium /alyˈminijʏm/ n
glin aluminium
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Al en atoomnummer 13. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

aluminiumbrons n
brązal

alver n
ukleja

alvleesklier n
trzustka
(anatomie) een klier die enzymen afscheidt in de twaalfvingerige darm om de afbraak van zetmeel, vet en eiwitten te bevorderen

alvorens conjunction
przed
luidt een handeling in die in de tijd voorafgaat aan die van de hoofdzin

alweer adv
znowu

amalgaam /amɑl'ɣaːm/ n
amalgamat
(metallurgie) (medisch) legering van kwikzilver en een ander metaal, bijvoorbeeld zilver, vroeger veel gebruikt voor vullingen van kiezen

amandel n
drzewo migdałowe migdał
(plantkunde) kleine bladverliezende loofboom Amygdalus dulcis , die vooral in bergachtige gebieden groeit
migdał migdałowiec
(voeding) eetbare pit van de amandelvrucht

amandelboom n
drzewo migdałowe

amandelmelk n
mleko migdałowe
(drinken) een melkachtige drank die uit fijngemalen amandelen en water bereid kan worden en die gewoonlijk orchata wordt genoemd

amandelspijs n
marcepan
(voeding) een mengsel van amandelen en suiker dat wordt gebruikt in o.a. gevulde speculaas en boterletters

amandelwolfsmelk n
wilczomlecz migdałolistny

amarant n
szarłat
(bloemplanten) een geslacht Amaranthus van eenjarige, kruidachtige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae). Het geslacht komt met zo'n zestig soorten wijdverspreid voor van gematigde tot tropische streken. Tot het geslacht behoren verscheidene sier- en voedselgewassen
(voeding) zaden van Amaranthus cruentus , Amaranthus caudatus of Amaranthus hypochondriacus

amaril n
szmergiel

amateur n
amator
een persoon die iets als hobby doet en dus niet beroepsmatig

amatrice n
amatorka
vrouw die iets als hobby doet en dus niet beroepsmatig

amazonemier n
mrówka amazonka

ambacht n
rzemiosło
een handwerkvak dat vaak aanzienlijke vaardigheden vereist

ambachtelijk adj
rzemieślniczy
volgens de methoden van het oude ambacht

ambassade n
ambasada
(diplomatie) de officiële vertegenwoordiging van de ene regering in de hoofdstad van de andere

ambassadeur n
ambasador
(politiek) (beroep), (diplomatie) iemand die door de ene staat is aangesteld om deze staat bij een andere staat te vertegenwoordigen.

ambitieus adj
ambitny
vol van de wens en het vertrouwen om iets te bereiken

ambivalentie n
ambiwalencja
twee verschillende waarden of mogelijkheden hebbende

ambtelijk adj
urzedniczy urzedowy

ambtshalve adv
z urzędu
vanwege het ambt

ambulance n
ambulans karetka
(verkeer), (medisch) voertuig om gewonden of zieken van en naar het ziekenhuis te brengen

ambulant adj
ambulatoryjny
(medisch) in staat om te lopen

americium n
ameryk

amethist n
ametyst
(mineraal) een vaak prachtig violet gekleurde vorm van kristallijn kwarts, die kleine hoeveelheden titaan en ijzer bevat

amfetamine n
amfetamina
(scheikunde) stimulerend middel, uit de groep van de wekaminen

amfibie n
płaz amfibia
(dieren) gewerveld dier dat zijn leven als een soort visje in het water begint en bij het opgroeien van gedaante verandert en op het land komt wonen

amfibisch adj
amfibijny
geschikt zowel voor in het water als op het land

amfitheater n
amfiteatr

amfoor n
amfora
een door de oude Grieken en Romeinen gebruikte buikige kruik met twee oren

amfoteer adj
amfoteryczny
(scheikunde) de eigenschap hebbend om zowel als zuur en als base op te kunnen treden

amine n
amina
(scheikunde) een organische verbinding die kan worden beschouwd afgeleid te zijn van ammoniak door vervanging van één of meer N-H-bindingen door N-C-bindingen

aminozuur n
aminokwas

ammoniak n
amoniak
(scheikunde) een chemische verbinding van stikstof en waterstof met samenstelling NH3

ammonium n
amon

ammoniumnitraat n
azotan amonu
(scheikunde) NH4NO3, het ammoniumzout van salpeterzuur

amnesie n
amnezja
(medisch) geheugenverlies

amnestie n
amnestia
(juridisch) een verklaring dat afgezien zal worden van strafvervolging voor een bepaalde groep

amnion n
amnion
(anatomie) lamsvlies, het binnenste der eivliezen van het embryo in het moederlichaam

amoebe n
ameba pełzak
(protisten) eencellige eukaryoot die van vorm kan veranderen door het uitsteken en intrekken van schijnvoetjes

amplitude n
amplituda

amplitudemodulatie n
modulacja amplitudowa

ampul n
ampułka
(medisch) dichtgesmolten medicijnflesje, waarin steriele injectiestoffen worden afgeleverd
schenkkannetje voor wijn of water, gebruikt bij de mis

amputatie n
amputacja

amputeren v
amputować
overgankelijk, (medisch) een lichaamsdeel chirurgisch verwijderen

ampère n
amper

ampèremeter n
amperometr
(natuurkunde) (elektrotechniek)(elektronica) een instrument om de elektrische stroom, uitgedrukt in ampère, te bepalen

amsoi n
kapusta sitowata

amuseren v
bawić
overgankelijk op aangename wijze een indruk op iemand maken, iemand doen (glim)lachen

amylase n
amylaza

anaal adj
analny odbytowy
(medisch) met betrekking tot de darmuitgang van de mens

anabolisme n
anabolizm
(biologie) opbouw bij de stofwisseling waarbij simpele stoffen omgezet worden tot chemisch ingewikkeldere stoffen

anachronisme n
anachronizm

anachronistisch adj
anachroniczny
niet passend in de tijdsvolgorde of in de periode waarin het wordt gepresenteerd

anaconda /anaˈkɔnda/ n
anakonda
(reptielen) zeer grote en zware wurgslang uit het geslacht Eunectes in het bijzonder Eunectes murinus

anale seks n
anal
(seksualiteit) seks waarbij de anus en het rectum een rol spelen

analfabeet n
analfabeta
iemand die niet kan lezen of schrijven

analfabetisme n
analfabetyzm
het niet kunnen lezen of schrijven

analgeticum n
analgetyk
(medisch) pijnstillend middel

analogie n
analogia
een overeenkomst tussen twee verschillende zaken die bijv. kan dienen als basis voor een bepaalde redenering of vergelijking

analoog adj
analogowy
overeenkomend met
(techniek) tegenovergestelde van digitaal (geluidsopname, uurwerk), de representatie van een elektrisch signaal in een geluidsopname is dan continu en in overeenstemming met de fysieke grootheid (luchtdruk) die het geluid veroorzaakt

analyse /ɑnɐ'liːzə/ n
analiza

analyseren v
analizować
overgankelijk gedetailleerd en nauwkeurig bekijken

anamnese n
anamneza
(medisch) een vraaggesprek naar de ziektegeschiedenis

anamorfose n
anamorfoza

ananas n
ananas
(fruit) Ananas comosus (ook: Ananas sativus), een vrucht van de ananasplant

ananaskers n
miechunka peruwiańska

anarchie n
anarchia

anarchisme n
anarchizm

anarchistisch adj
anarchiczny
(politiek) (filosofie) betrekking hebbend op of volgens het anarchisme

anatomie n
anatomia

anatomisch adj
anatomiczny
(medisch) met betrekking tot de anatomie

anatoom n
anatom
(beroep), (medisch) een persoon die kennis draagt van de (menselijke) anatomie

ander adj
inny
niet deze

anderhalf cardinalNumeral
półtora półtorej

andermans /'ɑndərmɑns/ indefinitePronoun
cudzy
genitief van een andere man, wordt gebruikt in bezittelijke zin dus: 'van iemand anders'

andersom adv
odwrotnie

andesiet n
andezyt

andijvie n
endywia
(plantkunde) (voeding) (groente) Cichorium endiva , een eetbaar eenjarig gewas dat nauw verwant is aan witlof

andoorn n
czyściec (roślina)

andreaskruis n
krzyż świętego Andrzeja
(heraldiek) kruis van twee even lange, schuingeplaatste balken

androgynie n
androgynia

andrologie n
andrologia

androïde n
android

anekdote /a.nɛg.ˈdo.tə/ n
anegdota
(letterkunde) een amusant, kort verhaal

anemie n
anemia
(medisch) bloedarmoede, een gebrek aan rode bloedcellen

anemisch adj
anemiczny
(medisch) aan bloedarmoede lijdend

anemograaf n
anemograf
(meteorologie) zelfregistrerende windsnelheidsmeter

anemoon /ɑnəmon/ n
anemon
(plantkunde) een plant van het geslacht Anemone

anesthesie n
anestezja

angel n
żądło
(zoötomie) orgaan waarmee wespen, bijen en soortgelijke dieren steken

angelologie n
angelologia
(religie) leer van de Engelen

angina pectoris n
dusznica bolesna
(medisch) hartkramp, pijn op de borst

angio-oedeem n
obrzęk naczynioruchowy
(medisch) zwelling veroorzaakt door (allergische) overgevoeligheid

angiotensine n
angiotensyna

anglicanisme n
anglikanizm

anglicisme n
anglicyzm
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Engels of gevormd naar Engels voorbeeld

anglist n
anglista
(taalkunde) iemand die de Engelse taal- en letterkunde heeft bestudeerd

angst /ɑŋst/ n
strach lęk niepokój
het gevoel dat er onheil of gevaar dreigt

angstig adj
bojazliwy

angststoornis n
zaburzenia lękowe

anijs n
anise anyż
(bloemplanten) bepaald soort schermbloemige plant, Pimpinella anisum

anijszaad n
anyż
(voeding) het zaad van de anijsplant

anion n
anion

anjer n
goździk

anker n
kotwica
(scheepvaart) onderdeel van een vaartuig dat overboord wordt geworpen om dit vaartuig vast te leggen waar niet aangemeerd kan worden, scheepsanker
(bouwkunde) ijzeren voorwerp om muren, kozijnen en balken onderling te verbinden bijv. muuranker, balkanker, bintanker, blindanker, gevelanker, gripanker, haakanker, klauwanker, kozijnanker, sieranker, spouwanker, steenanker, strijkbalkanker, ankerplaat
(techniek) boogvormig deel in een uurwerk, dat met zijn beide armen beurtelings tussen de tanden van het schakelrad grijpt

annexatie /ˌɑnɛkˈsatsi/ n
aneksja
het (met geweld) grondgebied toeëigenen

annexeren /ˌɑnɛkˈsɪːrə(n)/ v
anektować
overgankelijk het toeëigenen van een grondgebied

annonce n
anons
aankondiging, bekendmaking (m.n. van een overlijdensbericht)

annuleren /ɑny'lerə/ v
anulować unieważniać
overgankelijk iets afgelasten

anomalie n
anomalia
(medisch) afwijking van organen

anoniem adj
anonimowy
naamloos

anonimisering n
anonimizacja
verwijderen van gegevens die zouden kunnen leiden tot de identificatie van de persoon waarover het gaat

anonimiteit n
anonimowość bezimienność
naamloosheid

anorexia n
anoreksja
(medisch) magerzucht, eetstoornis

anorexie n
anoreksja
(medisch) verlies van eetlust

anorganisch adj
nieorganiczny
(scheikunde) niet tot de koolstofverbindingen behorend

anosmie /a.nɔsˈmi/ n
anosmia

anoxie n
anoksja

ansjovis n
sardela

antagonist n
antagonista
(medisch) tegenwerkend middel of orgaan
(letterkunde) (film) belangrijkste tegenspeler (in een conflict)

antecedent n
antecedens
(grammatica) de naam voor het woord waarnaar een ander woord, meestal een betrekkelijk voornaamwoord, verwijst

antedateren v
antydatować
overgankelijk een eerdere datum op een document schrijven dan die van de huidige dag

antenne n
antena
(natuurkunde), (elektronica) een vrij opgestelde elektrische geleider voor het uitzenden en/of ontvangen van elektromagnetische straling in het radiofrequente gedeelte van het elektromagnetische spectrum

anti-inflammatoir adj
przeciwzapalny
(medisch) wat ontsteking tegengaat

antiallergisch adj
przeciwalergiczny
(medisch) wat overgevoeligheid tegengaat

antiastmaticum n
przeciwastmatyczny

antibacterieel adj
przeciwbakteryjny
bacteriedodend of bacteriën bestrijdend

antibioticatherapie n
terapia antybiotykowa
(medisch) behandeling met geneesmiddelen die bacteriën doden

antibioticum n
antybiotyk

antichrist n
antychryst

anticlimax n
antygradacja
(letterkunde) een weinig spannende, soms teleurstellende ontknoping van het verhaal

anticoagulans n
antykoagulant
(medisch) een stof die de bloedstolling vertraagt of tegengaat

anticonceptiemiddel n
środek antykoncepcyjny

anticonceptiepil n
pigułka antykoncepcyjna
(farmacologie) een methode van anticonceptie in de vorm van een pil, dat je niet zwanger wordt

antidepressivum /ˌɑntideprɛˈsivʏm/ n
antydepresant
(medisch) een middel tegen ziekelijke neerslachtigheid

antidiabeticum n
lek przeciwcukrzycowy
(medisch), (farmacologie) geneesmiddel ter behandeling van suikerziekte

antidiuretisch adj
antydiuretyczny
(medisch) wat de vorming van urine tegengaat

antidotum n
odtrutka
(medisch) een tegengif

antiek adj
antyczny
oud, maar waardevol

antiek n
antyczny
oude kunst-, sier- en gebruiksvoorwerpen, die verzameld en verhandeld worden

antifoon n
antyfona
(muziek), (religie) vers dat gezongen wordt als inleiding of afsluiting van een psalm

antigeen n
antygen
(medisch) lichaamsvreemde afweeropwekkende stof

antilichaam n
przeciwciało antyciało

antilope /ɑnti'lopə/ n
antylopa
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor slanke holhoornige hoefdieren die voornamelijk in Afrika leven

antimaterie n
antymateria
(natuurkunde) materie die in alles de omgekeerde eigenschappen heeft in vergelijking met de normale materie

antimoon n
antymon

antioxidant n
przeciwutleniacz antyutleniacz
(scheikunde) stof die reacties tegengaat waarbij elektronen worden uitgewisseld

antipathie n
antypatia
negatieve gevoelens die men tegen iemand koestert

antiquariaat n
antykwariat
winkel of bedrijf dat oude en tweedehands boeken verhandelt en verkoopt

antisemiet n
antysemita
iemand die een hekel heeft aan joden

antisepticum n
antyseptyka

antithese n
antyteza
(taalkunde) het tegenovergestelde, iets met een tegengestelde betekenis

antiviraal /ˌɑntiviˈraɫ/ adj
przeciwwirusowy
(medisch) werkzaam tegen virussen

antivries n
odmrażacz
een stof die veelal aan koelwater wordt toegevoegd om het vriespunt ervan te verlagen om bevriezen ervan te voorkomen

antoniem adj
antonimiczny
het bezitten van een tegengestelde betekenis

antoniem n
antonim
(taalkunde) een woord waarvan de betekenis tegengesteld is aan die van een ander woord

antrax n
wąglik
(medisch) een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

antropologie n
antropologia

antropomorfiseren v
antropomorfizować

antroposofie n
Antropozofia

antwoord /ˈɑnt.ʋɔːrt/ n
odpowiedź
de reactie op een vraag, van repliek voorzien (mondeling of schriftelijk)

antwoordapparaat n
automatyczna sekretarka sekretarka

antwoorden /ˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
odpowiadać odpowiedzieć
inergatief het geven van een antwoord

anus n
odbyt
(anatomie) opening aan het eind van de endeldarm en aan het eind van het spijsverteringskanaal waardoor afvalstoffen het lichaam verlaten

aorta /aˈɔrta/ n
aorta
(anatomie) de slagader die van het hart naar het lichaam, behalve de longen, loopt

apathie n
apatia
(medisch) lusteloosheid, gebrek aan emotie, motivatie of enthousiasme

apenstaartje /ˈapəˌstartʃə/ n
małpa
(informatica) internetsymbool: @, at-sign

aperitief n
aperitif
een eetlust opwekkende alcoholische drank die voor de maaltijd genuttigd wordt

aplasie n
aplazja
(medisch) onvolledige ontwikkeling van orgaan of lichaamsdeel

apocalyps n
apokalipsa
(religie) einde van de wereld, zoals beschreven in het Bijbelboek Openbaringen

apocalyptisch adj
apokaliptyczny

apocope n
apokopa
(taalkunde) deletie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordeinde

apocrief adj
apokryf
(bij uitbreiding) niet als gezaghebbend erkend, ongeloofwaardig, niet echt

apodictisch adj
apodyktyczny

apogeum n
apogeum

apoptose n
apoptoza
(biologie) geprogrammeerde celdood

apostel /ɑˈpɔstəl/ n
apostoł
elk van de voornaamste twaalf leerlingen van Jezus en eerste verkondigers van het christendom
(religie) verkondiger van een nieuwe leer

apostolisch adj
apostolski

apostrof n
apostrofa apostrof
(retorica) stijlfiguur waarbij de redenaar zich opeens direct richt tot een ander dan het eigenlijke publiek, meestal een afwezige persoon of een verpersoonlijkt voorwerp of idee

apotheek /apo'tek/ n
apteka
(medisch) plaats waar men geneesmiddelen en andere gezondheidsproducten kan kopen

apotheker n
aptekarz farmaceuta

apothema n
apotema
(wiskunde) een meetkundige term die zowel op een cirkel als een regelmatige veelhoek kan worden toegepast

apotheose n
apoteoza

apparaat n
urządzenie
(techniek) een door mensen gemaakt voorwerp dat is samengesteld uit verschillende onderdelen en een bepaalde functie heeft

appel /ɑ.ˈpɛl/ /ɑ.ˈpɛɫ/ /ˈɑ.pəl/ /ˈɑ.pəɫ/ /ˈɑpəɫ/ n
jabłko
(bloemplanten) (fruit) Malus ronde eetbare vrucht met wit vruchtvlees en een rode, groene of gele al dan niet gebloste of gestreepte schil; vrucht van de appelboom (in het bijzonder van de soort Malus domestica ).

appelazijn n
ocet jabłkowy

appelboom n
jabłon
boom waaraan appels groeien

appelboor n
drylownica do jabłek

appelflap /ˈɑpəɫflɑp/ n
jabłecznik
(voeding) lekkernij gemaakt van bladerdeeg, driehoekig van vorm en gevuld met een mengsel van in blokjes gesneden appel en kaneel
(voeding) lekkernij bestaande uit een schijf appel en gefrituurd deeg dat met oud en nieuw gegeten wordt

appelsap /ˈɑpəlˌsɑp/ n
sok jabłkowy
o (drinken) een vruchtensap die uit appels bereid is

appelsien /ˌɑpəlˈsin/ n
pomaranc
(België, Limburg) een sinaasappel

appeltaart n
jabłecznik
(voeding) gebak gevuld met stukjes vruchten van de appelboom

appeltak n
Ostrolot muszlowiak
(vlinders) bepaalde soort vlinder, Campaea margaritaria , uit de familie Geometridae, die in Nederland voorkomt

appendicitis n
zapalenie wyrostka

applaudisseren /ɑplɔudi'serə/ v
oklaskiwać
inergatief in de handen klappen om goedkeuring of bewondering te tonen

applaus /ɑ'plɔus/ n
aplauz
geklap in de handen als teken van goedkeuring of bewondering

april /ɑˈprɪl/ n
kwiecień
(tijdrekening) vierde maand van het jaar

aquarel n
akwarela
(schilderkunst) verf op waterbasis
(schilderkunst) schildertechniek die gebruikmaakt van 1)
(schilderkunst) schilderij, meest op daartoe vervaardigd papier, gemaakt met 2) en 1)

aquarium /ɑˈkʋariˌʲʏm/ n
akwarium
glazen bak met water waarin onderwaterflora en -fauna gehouden wordt met de bedoeling vissen, lagere dieren en/of planten te verzorgen, te tonen en/of te kweken.

ara n
ara
(papegaaiachtigen) grote bontgekleurde vogel uit Zuid-Amerika

arachnofobie n
arachnofobia

arachnologie n
arachnologia
(dierkunde) tak van de zoölogie die zich bezighoudt met de studie van de spinachtigen Arachnida

arbeid n
praca
(natuurkunde) energie die door een krachtbron geleverd wordt bij verplaatsing van een voorwerp

arbeider n
robotnik
(beroep) iemand die voor een loon handmatige arbeid verricht

arbeidsintensief adj
pracochłonny

arbeidsloon n
płaca
inkomsten die men ontvangt door het uitvoeren van werk

arbeidsrecht n
prawo pracy
(juridisch) (economie) privaatrechtelijk vakgebied dat de contractuele aspecten van arbeidsverhoudingen en de rechtsposities van werknemers en werkgevers regelt

arbeidster n
pracownica

arbiter n
arbiter

arbitrage n
arbitraż
het handelen van een scheidsrechter of arbiter (spraakgebruik)
(juridisch) het resultaat van het handelen van een arbiter

archaïsch adj
archaiczny
behorend tot of betrekking hebbend op een zeer oud tijdperk

archaïsme n
archaizm

archeologie /ˌɑr.xe.ˌjo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.xɛ.jo.lo.ˈɣi/ /ˌɑr.χe.ˌjo.lo.ˈχi/ n
archeologia
(wetenschap) studie van de niet-geschreven overblijfselen van het verleden

archeoloog n
archeolog

archetype n
archetyp

archief n
archiwum

archipel n
archipelag
(verouderd) een eilandenzee

architect n
architekt
(beroep) (kunst), (bouwkunde), iemand die gebouwen en constructies ontwerpt en de leiding neemt tijdens de bouw ervan

architectuur n
architektura
(kunst), de bouwstijl van een gebouw, bouwstijl

architraaf n
architraw

archivaris /ɑrxivaːrɨs/ n
archiwariusz
(beroep) een persoon die een archief beheert

archiveren v
archiwizować
overgankelijk iets geclassificeerd opslaan om het later gemakkelijk terug te vinden

arctische walvis n
wieloryb grenlandzki
(walvisachtigen) bepaald soort grote massief zeezoogdier met een kolossale kop, Balaena mysticetus

are n
ar

arend n
orzeł
(havikachtigen) dagactieve, middelgrote tot grote roofvogel met brede vleugels, stevige snavel en scherpe klauwen. Arenden werden en worden veel gebruikt als symbool door landen en organisaties, omdat ze macht, schoonheid en onafhankelijkheid zouden uitstralen

arginine n
arginina

argon /ˈɑrɣɔn/ n
argon
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Ar en het atoomnummer 18

argument /ˌɑrɣyˈmɛnt/ n
argument
(communicatie) een aangevoerd feit in een discussie om een zienswijze te ondersteunen

aria n
aria

aristocraat n
arystokrata
een persoon die lid is van de aristocratie; iemand met een adellijke titel

aristocratie n
arystokracja
(politiek) regeringsvorm waarbij de heerschappij in handen is van een kleine groep, de zogenaamde aristocraten, waarvan wordt verondersteld dat zij van nature de meest geschikte bestuurders zijn

aristocratisch adj
arystokratyczny
(adel) volgens de principes van een aristocratie

aritmie n
arytmia
(medisch) onregelmatige hartslag

arm /ɑrṃ/ adj
biedny ubogi
beklagenswaardig
geen of weinig natuurlijke rijkdom bezittend

arm /ɑrṃ/ n
ramię ręka
dierlijk lichaamsdeel met dezelfde functie als de menselijke arm

armband n
bransoletka

armleuning n
podłokietnik

armoede /ˈɑrəmude/ n
bieda ubóstwo
(economie) de toestand waarin iemand leeft die zeer weinig middelen voor zijn levensonderhoud heeft

armvol n
naręcze
een hoeveelheid die men in één keer in zijn armen kan dragen

aromatisch adj
aromatyczny
(medisch): met geurstof
(scheikunde): voldoend aan de regel van Hückel , volgens welke een organische verbinding aromatisch is als het molecuul aan de boven- en benedenzijde een ringvormige wolk van gedelokaliseerde π-elektronen heeft en het aantal daarvan 4n+2 is. (n = 0,1,2...)

aromatiseren v
aromatyzować
overgankelijk geur geven aan

arrangement n
aranż
(muziek) een compositie geschikt maken voor een andere instrumenten, of een andere muzikale stijl.

arrest n
areszt
een aanhouding, arrestatie, gevangenneming

arrestant n
aresztant
iemand die in hechtenis is genomen door de politie

arrestatiebevel n
arrest warrent list gończy nakaz aresztowania
(juridisch) een document dat de politie de opdracht geeft een verdachte of veroordelde aan te houden

arresteren v
aresztować
overgankelijk, (juridisch) van overheidswege in hechtenis nemen

arriveren /ɑriveːrən/ v
przybyć
ergatief de bestemming bereiken

arrogant adj
arogancki

arseen n
arsen

artefact n
artefakt
een door mensenhand gemaakt kunstvoorwerp of -product
(geschiedenis) een bewerkt voorwerp uit prehistorische tijd
(medisch) een kunstmatig veroorzaakte misvorming; zelf toegebracht letsel

arterieel adj
tętniczy
(medisch) met betrekking tot de arteriën

arteriosclerose n
arterioskleroza miazdzyca naczyn

artiest n
artysta

artieste n
artystka

artificieel adj
sztuczny
kunstmatig (ook (medisch))

artikel /ɑrˈtiːkəl/ n
artykuł
(grammatica) woordsoort die standaard voor een zelfstandig naamwoord staat

artillerie n
artyleria
(militair) het wapen dat vuursteun geeft aan de eigen troepen

artillerist n
artylerzysta
(beroep) een militair die dienst doet bij de artillerie

artisjok n
karczoch
(bloemplanten) Cynara scolymus (groente) een soort plant waarvan de vlezige schutbladeren van de gesloten bloemknop als groente worden gegeten

artistiek adj
artystyczny
aanleg hebbend voor het maken van kunst

artritis n
zapalenie stawów
(medisch) gewrichtsontsteking

artrose n
choroba zwyrodnieniowa stawów
(medisch) een aandoening van het gewrichtskraakbeen

arts n
lekarz
(medisch) (beroep) een geneeskundige die bevoegd is een praktijk uit te oefenen

as n
oś
(werktuigbouwkunde) staafvormig voorwerp waarom of waarmee iets ronddraait, aandrijfas etc.
(wiskunde) denkbeeldige lijn (aslijn) door het midden van een voorwerp, ruimte of vlak
popiół
(scheikunde) verbrandingsresidu b.v. vliegas, potas, loodas
overblijfsel van iets dat verbrand is

asbak /ˈɑzbɑk/ n
popielniczka
opvangbak voor as en peuken van sigaretten en sigaren

asbest n
azbest
(mineraal) verzamelnaam van een aantal silicaten met een vezelige structuur

ascetisme n
ascetyzm

ascorbinezuur n
kwas askorbinowy

aseksualiteit n
aseksualizm

aseptisch adj
aseptyczny
(medisch) vrij van ziektekiemen, kiemvrij

asfalt n
asfalt

asiel n
azyl

aspartaam n
aspartam

aspect n
aspekt
kant of zijde waar je naar kijkt (aan een kwestie of object)

asperge n
szparag
(bloemplanten) Asparagus officinalis subsp. officinalis een plant die in het wild vooral voorkomt in kuststreken en langs rivieren. De plant wordt vanwege de jonge scheuten geteeld als groente. Er zijn witte, groene en paarse asperges op de markt. De witte zijn onder de grond gegroeid en uit het licht gehouden, de groene en paarse asperges hebben wel zon gezien. In Noordwest-Europa zijn witte het meest gebruikelijk, in landen als Italië groene

aspirine n
aspiryna
(medisch), (farmacologie) een middel tegen allerlei kwalen met als werkzame stof acetylsalicylzuur

assertiviteit n
asertywność
het opkomen voor jezelf zonder agressief over te komen

assimileren v
asymilować
overgankelijk doen opgaan van een minderheidsgroep in een gevestigde gemeenschap, waarbij de geabsorbeerde groep onderscheidende kenmerken verliest

assist n
asysta
(sport) beslissende voorzet bij een balsport m.n. bij voetballen waardoor een andere speler kan scoren

assistent n
asystent
een mannelijk of vrouwelijk persoon die ondersteunt

assistente /ɑsɪsˈtɛntə/ n
asystentka
vrouwelijk persoon die ondersteunend werk doet

assisteren /ˌɑsɪsˈteːrə(n)/ v
asystować
overgankelijk een helpende hand bieden

associëren v
asocjować kojarzyć
tot compagnon maken of nemen

assortiment n
asortyment
aanbod van producten door een leverancier

assyriologie n
asyriologia
(wetenschap) de wetenschappelijke studie van het oude Mesopotamië

astaat n
astat

astatium n
astat
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool At en atoomnummer 85. Het is een metalliek zilverkleurig metalloïde

asterisk /ˈɑs.tə.ˌrɪs(x)/ /ˈɑs.tə.ˌrɪsk/ n
asterysk
typografisch symbool in de vorm van een sterretje in superscript met vijf of zes punten (* of ٭)

asteroïde n
asteroida
(astronomie) een klein vast hemellichaam dat net als een planeet om de zon draait

astma n
astma
(medisch) een ziekte die, door vernauwing van de luchtwegen, benauwdheid en hoestbuien veroorzaakt

astrofotografie n
astrofotografia
(fotografie) (astronomie) fotografie van objecten aan de nachtelijke hemel, zoals planeten, sterren etc.

astrologie /ɑstrolo'gi/ n
astrologia
(astrologie) de leer die gebeurtenissen aan het hemelgewelf in verband brengt met gebeurtenissen op aarde

astroloog n
astrolog
(beroep) een beoefenaar van de astrologie

astrometrie n
astrometria

astronaut /ˌɑstroˈnaʊ̯t/ /ˌɑstroˈnɔʊ̯t/ /ˌɑstroˈnʌʊ̯t/ n
astronauta astronautka
(ruimtevaart) (beroep) een (Amerikaanse) ruimtevaarder

astronomie n
astronomia
(wetenschap) de wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

astronomisch adj
astronomiczny

astronoom n
astronom

asymmetrisch adv
asymetryczny

asymptomatisch adj
bezobjawowy
(medisch) zonder ziekteverschijnselen

asymptoot /a.sɪmp.ˈtot/ n
asymptota
(wiskunde) een lijn die door een kromme of functie willekeurig dicht benaderd wordt, maar deze nooit raakt. De limiet naar oneindig van een functie

ataxie /atɑkˈsi/ n
ataksja
(medisch) een onzekere gang bij het lopen

atelier n
atelier
de werkruimte van een kunstenaar

atheïsme /ˌa.te.ˈjɪsmə/ /ˌɑ.te.ˈjɪsmə/ n
ateizm
(religie) de overtuiging of het geloof dat goden niet bestaan

atheïst /ˌa.te.ˈjɪst/ /ˌɑ.te.ˈjɪst/ n
ateista ateistka
een persoon die niet gelooft in het bestaan van goden

atlas /ɑtlɑs/ n
atlas dźwigacz
satijn

atleet /ɑtlet/ n
atleta
iemand die grote prestaties op sportief gebied verricht

atletiek n
lekkoatletyka
sporttak waarin vooral lopen, springen en werpen aan bod komen

atletisch adj
atletyczny wysportowany

atmosfeer n
atmosfera
een gasvormig omhulsel van een planeet of maan
(eenheid) een natuurkundige eenheid voor de gasdruk

atmosferisch adj
atmosferyczny

atol n
atol

atonaal adj
atonalny

atoom n
atom

atoombom n
bomba atomowa
een bom waarvan de vernietigingskracht berust op het vrijkomen van energie door de splitsing van atomen

atoomkern n
jadro atomu jądro atomowe

atoomklok n
zegar atomowy

atoomnummer n
liczba atomowa
(scheikunde), (natuurkunde) de kernlading van een atoom, het aantal protonen in een atoomkern, dat ieder chemisch element bepaald

atopie n
atopia
(medisch) abnormale aanleg om allergisch te reageren

atoxisch adj
nietrujący
(medisch) niet-giftig

atrium n
przedsionek
(medisch) voorkamer van het hart
atrium
(bouwkunde) een centrale ruimte in een gebouw

atrofie n
atrofia zanik
(medisch) verschrompeling van organen

attaché n
attaché

attentie n
uwaga

attestering n
certyfikacja
de keer dat men officieel verklaart of getuigt dat iets voldoet aan de gestelde eisen

attitude n
postawa
een houding; een denkwijze; een opstelling

attometer n
attometr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−18 meter of 0,000.000.000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool am

attoseconde n
attosekunda

attributief /ɑtrɪbʏˈtif/ adj
atrybutywny
(taalkunde) bijvoeglijke bepaling, attribuut (woordgroep die een eigenschap definieert van een gerelateerd element)

attribuut n
atrybut
(informatica) tot het wezen (de entiteit) behorende eigenschap

atypisch adj
nietypowy
afwijkend van het gemiddelde

au interjection
au
uitroep van pijn

aubergine /obɛrˈʒinə/ n
bakłażan oberżyna
(groente) purperachtige, vlezige vrucht van deze plant

audio n
audio

audiovisueel adj
audiowizualny
zichtbaar en hoorbaar

auditie n
przesłuchanie
(muziek) een examen waarbij iemand zijn muzikale vaardigheden in klank bewijst

auditief adj
audialny
(medisch) met betrekking tot het gehoor

auermetaal n
kamień do zapalniczki

augurk /ʌuˈɣɵrk/ /ʌˈʝʏrk/ n
korniszon
(bloemplanten) (voeding) Cucumis sativus een vrucht van de plant Cucumis sativus uit de komkommerfamilie die wordt ingelegd in azijn of pekel om te fermenteren. De vers gegeten komkommer en de augurk zijn verschillende cultuurvormen van dezelfde soort met verschillende eigenschappen. De vruchten die gebruikt worden voor het maken van de augurk zijn kleiner en hebben over het algemeen een dunnere schil dan de vers gegeten komkommer. De augurk mag geen smaak van zichzelf hebben; de komkommersmaak moet geheel ontbreken

augustus /aʊ̯.ˈɣʏs.tʏs/ /ɑuˈɣʏstʏs/ /ɔʊ̯.ˈɣʏs.təs/ /ʌʊ̯.ˈχʏs.təs/ n
sierpień
(tijdrekening) de achtste maand van het jaar

aura /ˈʌurɑ/ n
aura
energieveld dat mensen en ook andere levende wezens zou omgeven
(medisch) beginverschijnselen van een astmatische of epileptische aanval

auscultatie n
auskultacja
(medisch) luisteren naar lichaamsgeruis van bijv. hart of longen

ausculteren v
auskultować
overgankelijk (medisch) luisteren naar de geluiden in het lichaam

autarkie n
autarkia

auteur /ɑu̯tœːr/ n
autor
(beroep) persoon die aan de basis staat van een origineel geschreven werk

auteursrecht n
prawo autorskie

autisme ʌuˈtɪsmə ʌˈtɪsmə n
autyzm
(psychologie) een ontwikkelingsstoornis in de hersenen, zich bij personen uitend in een moeilijk contact maken met de omgeving

autistisch /ʌuˈtɪstɪs/ /ʌˈtɪstɪs/ adj
autystyczny
lijdend aan autisme

auto /ɑʊ̯to/ n
samochód auto
(verkeer)(techniek) voertuig met drie of meer wielen, een motor en een carrosserie

autobiografie n
autobiografia

autobiografisch adj
autobiograficzny

autobus n
autobus
(verkeer) een groot voertuig voor het vervoeren van een groot aantal passagiers

autochtoon adj
autochtoniczny autochtoński
oorspronkelijk in een bepaald gebied thuishorend

autocratisch adj
absolutystyczny

autodafe n
autodafe

autogram n
autograf
handtekening van een beroemd persoon

automaat n
automat
(techniek) een toestel dat, eenmaal in werking gezet, zonder verdere tussenkomst een aantal handelingen verricht

automagisch adj
automagiczny

automatie n
automatyzm
(medisch) zelfstandige handelingen en verrichtingen die gebeuren zonder zich dit bewust te zijn

automatisch adj
automatyczny
niet bestuurd door de hand van de mens
vanzelfgaand
gedachteloos.

automatiseren v
automatyzować
overgankelijk automatisch doen werken

automatisering n
automatyzacja

automobilist n
kierowca
(verkeer) een bestuurder van een auto, chauffeur

autonomie /aʊ̯.to.no.ˈmi/ /ɔʊ̯.to.no.ˈmi /ʌʊ̯.to.no.ˈmi/ n
autonomia

autonoom /ˌʌʊtoˈnom/ adj
autonomiczny
(politiek), (techniek), (filosofie), (medisch), (psychologie) op zichzelf staand, zelfstandig, onafhankelijk

autopsie n
autopsja
een lijkschouwing

autoritair adj
autorytarny

autoriteit n
autorytet
de overheid, het bevoegd gezag

autosoom n
autosom
een chromosoom dat geen geslachtschromosoom (heterosoom) is; homoloog chromosoom

autostoel n
fotel samochodowy
een zitplaats in een auto

autrice /ɑu̯ˈtri.sə/ n
autorka
(beroep) vrouw die origineel geschreven werk voortbrengt

avatar n
awatara
(informatica) visuele representatie van een persoon of dier in computerpresentaties en virtual reality in het begin alleen bestaande uit een kleine afbeelding die een bepaalde gebruiker symboliseert

averechts adj
reszka
in omgekeerde richting.

avionica n
awionika

avocado /ɑvoˈkado/ n
awokado smaczliwka
(fruit) (voeding) Persea americana een tropische vrucht van de avocadoboom

avocadoboom /ˌavoˈkadobom/ n
awokado smaczliwka
(plantkunde) Persea americana , immergroene boom uit Midden-Amerika die de avocadoperen voortbrengt

avond n
wieczór
dagdeel tussen de middag en de nacht, ongeveer van 18:00 tot 22:00 uur

avondeten n
kolacja
(voeding) een maaltijd die 's avonds genuttigd wordt

avonturier n
awanturnik
iemand die graag het avontuur opzoekt

avontuur n
przygoda wydarzenie
een onderneming waarvan de uitkomst niet bij voorbaat vaststaat, onverwacht gebeurt en gevaarlijk zijn

axioma n
aksjomat
(wiskunde) een basisbegrip dat zonder bewijs aangenomen moet worden

ayatollah n
ajatollah
de titel van een hoge sjiitische geestelijke

azalea n
azalia
sierstruik van het geslacht rhododendron

azijn /aˈzɛɪn/ /aˈzɛːn/ n
ocet
(scheikunde) verkregen door oxidatie van verdunde alcohol (CH3-COOH) (wikidata: azijn )

azijnboom n
sumak odurzający

azijnzuur n
kwas octowy
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met een sterke geur en formule CH3COOH (wikidata: azijnzuur )

azimut /azimɵt/ n
azymut
(astronomie), (landmeetkunde) de hoek in het horizontale vlak, vaak met de noord- of zuidpool als uitgangspunt

baai n
zatoka
(geologie) een landinwaartse uitstulping van een zee of oceaan

baal n
bela
een stapel bijeengebonden plantaardig materiaal zoals hooi of tabak

baan /baːn/ n
orbita
(verkeer) een verkeersweg of fysiek afgegrensd weggedeelte, voor rijverkeer of voor het opstijgen en landen van vlieg- en ruimtevaartuigen
(natuurkunde) het traject van een projectiel of hemellichaam
(techniek) het rechthoekige bovenblad van een aambeeld

baar adj
w gotówce
(financieel) in gereed geld, cash

baard /baːrt/ n
broda
(haar) typisch mannelijke gezichtsbeharing op en rond de kin

baardaap n
makak wanderu
(primaten) een alleen in India voorkomende zwarte aap met een kwastachtige staart en een opvallende grijze kraag

baardmannetje n
wąsatka
dim. tant. (zangvogels) bepaald soort vogel, Panurus biarmicas , ter grootte van een mus waarvan het mannetje een blauwgrijze kop met verticale baardstreep heeft

baarmoeder n
macica
(medisch), (anatomie) voortplantingsorgaan van vrouwen waarin de vrucht zich ontwikkelt

baarmoederhals n
szyjka macicy
(biologie) smal en buisvormig gedeelte van de baarmoeder dat aan een kant in de vagina eindigt en aan de andere kant overgaat in het baarmoederlichaam

baarmoederhalskanker n
rak szyjki macicy
vorm van kanker die zich in de baarmoederhals ontwikkelt

baars n
okoń
(straalvinnigen) Perca fluviatilis , roofvis met rode stekelvinnen, die voorkomt in zoetwater

baas /baːs/ n
szef
(informeel) iemand die leiding geeft aan anderen

babbelen v
gadać
inergatief gezellig praten over zaken van weinig belang

babbittmetaal n
babbit

baby /ˈbe.bi/ n
niemowle
een mens in de eerste fase van zijn leven

babybad /ˈbebibɑt/ n
wanienka
tobbe bedoeld om heel jonge kinderen in te wassen

babyfles n
butelka

bacil n
prątek
(medisch) (bacteriën) benaming voor soorten uit de klasse Bacilli die de vorm van een staafje of een komma hebben

bacterie n
bakteria

bacterievuur n
zaraza ogniowa
(plantkunde) plantenziekte veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora

bacteriofaag /bɑkteriɔfaɣ/ n
bakteriofag
(biologie) een virus dat bacteriën infecteert

bacteriologie n
bakteriologia
(biologie), (medisch) een wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van bacteriën

bacteriologisch adj
bakteriologiczny

bacteriën n
bakterie
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) een van de drie taxonomische domeinen, Bacteria

bad /bɑt/ n
kapiel
(sanitair), (techniek) voorwerp waarin men zich wast met water, meestal in de vorm van een vat [1] of kuip en gemaakt van hout of een harder materiaal, zoals steen of ijzer

baden v
kąpać
inergatief een bad nemen
in bad doen

badjas n
szlafrok

badkamer n
łazienka
(sanitair), (vertrek) een vertrek waar men zich kan wassen en verzorgen

badkleding n
kostium kąpielowy strój kapielowy
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

badkuip /ˈbɑtˌkœy̆p/ n
wanna
(sanitair) een waterreservoir (kuip) waarin één of enkele personen zich kunnen wassen en baden

badlaken n
recznik kapielowy
(textiel) een erg grote handdoek

badmat n
mata łazienkowa
een kleedje in de badkamer dat ervoor zorgt dat je niet uitglijdt over de (natte,) gladde tegels

badminton n
badminton
(sport) sport waarbij een shuttle met behulp van een racket over een net geslagen moet worden

badpak n
kostium kąpielowy strój kapielowy
(kleding) kledij bedoeld voor het baden en zwemmen

badplaats /bɑtplaːts/ n
kąpielisko
(toerisme) aan zee gelegen plaats waar mensen vaak gaan zwemmen

bagage /ba.ˈɣaːʃ/ /ba.ˈχa.zʲə/ n
bagaż
een verzameling van eigendommen

bagagedrager n
bagażnik

bagagewagen n
wagon bagazowy
een aanhangwagen voor het vervoer van bagage

bagatelliseren v
bagatelizować
overgankelijk iets ernstigs onbelangrijk doen voorkomen

bagel /'beɡəl/ n
bajgeł
(Jiddisch-Hebreeuws) (voeding) bepaald rond broodje met gat in het midden (waarvan de naam in de Engelse spelling 'bagel' ingeburgerd is geraakt)

bajonet n
bagnet
een steekwapen bovenop de loop van een geweer

bakbanaan /ˈbɑgbaˌnaːn/ n
banan rajski

bakboord n
bakburta bakbort
(scheepvaart) de linkerzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

bakeliet n
bakelit

baken n
bakan
een markering, meer in het bijzonder gebruikt in de lucht- en scheepvaart voor herkenningstekens

bakkebaard n
baczki
deel van het baardhaar dat groeit vanaf de kaaklijnen tot aan de haargrens boven de oren

bakken v
piec
overgankelijk, (kookkunst) voedsel bij hoge temperatuur in een oven of pan verhitten, meestal met wat olie of boter

bakker n
piekarz
(beroep) iemand die brood en taarten bakt om ze te verkopen

bakkerij n
piekarnia
(economie) (bedrijf) een werkplaats waar men brood, koek, banket en dergelijke, bakt in een oven, een broodbakkerij

bakpapier n
papier do pieczenia
(huishouden) (kookkunst) speciaal geprepareerd papier dat in de oven gebruikt wordt om te bakken etenswaar niet aan de bakplaat of de bakvorm te laten kleven (wikidata: bakpapier )

bakpoeder n
proszek do pieczenia
(kookkunst) rijsmiddel op basis van natriumbicarbonaat

baksteen n
cegła
(bouwkunde) uit klei of leem gebakken steen

bakstenen adj
ceglany

bakvis n
dziewczyna

bal n
piłka
(sport) object in de vorm van een bol en meestal gemaakt van leer [1] dat gebruikt wordt bij balspelen
bal
een danspartij

balalaika n
bałałajka bałabajka
(muziekinstrument) een driesnarig Russisch tokkelinstrument

balanceren v
balansować
inergatief evenwicht behouden om er niet vanaf te vallen

balans n
równowaga
evenwicht.
waga
een meetapparaat met twee armen (bedoeld om het verschil te kunnen meten)

baldakijn n
wiata
stoffen overdekking als ornament, meestal boven een troon, altaar of hemelbed

balein n
fiszbin
versterkingsstaafje voor corset of paraplu

balk /bɑlk/ /bɑɫk/ n
belka
(bouwkunde) deel van een constructie met een lengte die veel groter is dan de breedte en de hoogte in doorsnede, gebruikt om een ruimte te overspannen
prostopadłościan
(meetkunde) veelvlak met 6 rechthoekige zijvlakken, 8 hoekpunten en 12 ribben

balkon n
balkon
een bouwkundig onderdeel op een etage dat uit de gevel naar voren springt

ballade n
ballada

ballast n
balast
(scheepvaart) vervanging van de nuttige lading door iets dat voldoende weegt om een schip te stabiliseren

ballenbak n
suchy basen
speeltoestel voor kinderen

ballenjongen n
chłopiec do piłek
(sport) een jongen die langs het veld staat om de spelers van (nieuwe) speelballen te voorzien

ballet /bɑˈlɛt/ n
balet
(dans) een artistieke dansvorm

balletdanser n
tancerz baletowy
(beroep) een man die ballet danst

ballingschap n
banicja
gedwongen verblijf elders dan waar men thuis is

ballistiek n
balistyka
(wetenschap) leer die de banen van projectielen bestudeert

ballon n
balon
een feestartikel bestaande uit een dun rubberen zakje dat met gas of lucht kan worden gevuld

ballpoint n
długopis
(teken- en schrijfmateriaal) een pen die de inkt met een bal of kogel op het papier overbrengt

balpen n
długopis
(teken- en schrijfmateriaal) een pen die met een bal of kogel de inkt op het papier overbrengt

balsamicoazijn n
ocet balsamiczny

balsem n
balsam

balsemen v
balsamować zabalsamować
overgankelijk het prepareren van een stoffelijk overschot om het tegen ontbinding te beschermen

balts n
tok
(seksualiteit) het paargedrag van met name vogels

balustrade n
balaustrada
(bouwkunde) een laag hekwerk dat een min of verheven standplaats omsluit

bamboe /'bɑmbu/ n
bambus
(plantkunde) Bambusoideae een reuzengrassoort afkomstig uit Azië waarvan de scheuten van sommigen eetbaar zijn

bamboescheut n
pęd bambusa

banaal adj
banalny
gewoontjes, saai en voorspelbaar, weinig verheven of de zintuigen prikkelend, platvloers

banaan n
banan
(fruit) een vrucht van de bananenboom, Musa

bananenrepubliek n
republika bananowa
(politiek) een van de Midden-Amerikaanse staten zoals Honduras, Nicaragua, El Salvador of Guatemala, eens zo genoemd vanwege de bananenindustrie die daar alles overheerste
(figuurlijk) (pejoratief) een in politiek en economisch opzicht corrupt en instabiel land, dat bovendien vaak rijk is aan grondstoffen

bananenschil n
skórka od banana
de schil van een banaaan

band /bɑnt/ /bɛnt/ n
opona
ring om een voorwerp
zespół muzyczny grupa muzyczna
(muziek) groep mensen die populaire muziek ten gehore brengt

bandeloos adj
rozpustny
zonder zich bekommeren om enige normen of regels

bandiet /bɑn'dit/ n
bandyta
een schurk of misdadiger

bank /bɑŋk/ n
kanapa
(meubel) comfortabel bekleed meubelstuk waar meer mensen naast elkaar op kunnen zitten
bank
(waterbeheer) een ondiepte in het water
(bouwkunde), (financieel) gebouw waarin een als bij [2] genoemde financiële instelling gevestigd is
kanapa ławka
een opslagsysteem voor gegevens of voorwerpen b.v. beeldbank, bloedbank, boekenbank, kennisbank, spermabank

bankbiljet n
banknot
(financieel) een betaalmiddel uitgegeven door een (centrale) bank van papier of kunststof dat is bedrukt met een tekst waaruit een tegenwaarde blijkt

banketbakker n
cukiernik
(beroep) een bakker die voornamelijk taarten, klein gebak en chocolade maakt

banketbakkerij n
cukiernia
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het vervaardigen van gebak, taart en andere lekkernijen

bankier n
bankier
(beroep) iemand die financiële diensten verleent

bankrekening n
konto bankowe
(economie) (financieel) een rekening-courant bij een bank

bankroet n
upadłość
de toestand van een rechtspersoon die, blijkens rechterlijk onderzoek, niet in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen

bankrun n
panika bankowa
(financieel) verschijnsel waarbij een groot aantal klanten van één bank hun geld van hun rekeningen halen, waardoor bij de bank een acuut liquiditeitsprobleem ontstaat.

banneling /ˈbɑnəlɪŋ/ n
wygnaniec
iemand die verbannen is

banshee n
szyszymora

banvloek n
anatema ekskomunika
(religie) een kerkelijke straf waardoor geestelijken of leken worden uitgesloten van de gemeenschap der gelovigen

baobab n
baobab
(bloemplanten) een geslacht Adansonia van acht soorten dikstammige bomen uit droge, warme gebieden. Zes soorten stammen uit Madagaskar, twee nauw gelijkende soorten uit het vasteland van Afrika en één soort uit Australië

barbaar n
barbarzynka

barbaars adj
barbarzyński
zonder beperkingen opgelegd door beschaafd gedrag, meedogenloos, wreed

barbeel n
brzana
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in de middenlopen van rivieren, Barbus barbus

barbier n
golarz
(beroep) een herenkapper die ook baarden bijwerkt

barbituraat n
barbituran
(farmacologie) Een slaapmiddel in de vorm van een barbituurzuur verbinding

bard /bɑrt/ n
bard
(middeleeuwen), (cultuur), (dichtkunst), (verouderd) een zanger en dichter bij de oude Kelten en Galliërs

baren v
urodzić
overgankelijk op de wereld brengen

baret n
beret
(hoofddeksel), (militair) plat hoofddeksel zonder klep, o.a. in gebruik bij militairen

barg /bɑrx/ n
kastrowany wieprz
(veeteelt) gesneden mannetjeszwijn (beer)

bariet n
baryt

bariton n
baryton
een man die een stem tussen bas en tenor bezit

baritonsaxofoon n
saksofon barytonowy
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

barium n
bar

barman n
barman
(beroep) iemand die achter de bar staat en drankjes voor de gasten inschenkt

barnsteen n
bursztyn

barok n
barok
een 17e eeuwse kunststroming die er naar streeft grootste, dramatische momenten en beweging uit te drukken

barometer /ˈbaroˌmetər/ n
barometr
(natuurkunde), (meteorologie) een instrument dat de luchtdruk meet, weerglas

baron n
baron
(adel) adellijke titel, in rang tussen jonkheer en graaf

barones n
baronowa
(adel) vrouwelijke baron

baronie n
baronia

barrage n
grobla
(sport) een bij gelijke stand van een wedstrijd of partij toegevoegde beslissende ronde

barricade n
barykada
straatversperring die de doorgang door een straat onmogelijk maakt

barrière n
bariera
begrenzing, bescherming, belemmering

barsten v
pęknąć
ergatief heftig breken of uiteenspatten

baryon n
barion

bas /bɑs/ n
bas
(muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument uit een familie, bijvoorbeeld contrabas, basgitaar etc.

bas-reliëf n
płaskorzeźba

basaal adj
podstawowy
(medisch) aan of bij de basis liggend

basalt n
bazalt
(geologie) een mafisch vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma

base /bazə/ /bes/ n
zasada
(scheikunde) een stof die een of meer hydroxylgroepen bevat en in een waterige oplossing OH-ionen afsplitst: arrheniusbase
(scheikunde) een ion of molecuul dat de neiging heeft een proton op te nemen: brønstedbase

baseren v
bazować

basilicum /baˈsilikəm/ n
bazylia pospolita bazylia
(plantkunde) (kruid) Ocimum basilicum , een keukenkruid

basiliek n
bazylika

basis n
podstawa
grondslag
(wiskunde) grondvlak of grondlijn van een wiskundige figuur

basisonderwijs n
nauczanie poczatkowe
(onderwijs) de reguliere scholing voor kinderen van 4 tot 12 jaar, dat op de basisschool gegeven wordt

basispunt n
punkt bazowy
(wiskunde) een honderdste deel van een procent/procentpunt, weergegeven met symbool ‱.

basisschool /ˈbazɪsxoɫ/ n
szkoła podstawowa
(onderwijs) een school voor lager onderwijs

basketbal n
koszykówka piłka koszykowa
o (sport) een sport gespeeld door twee teams van vijf spelers die punten scoren door een bal in de korf van de tegenstander te gooien
m bal voor het spelen van basketbal

basmati n
ryż Basmati
geurige rijst uit India (wikidata: basmati )

bassaxofoon n
saksofon basowy
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

bassist n
basista
(muziek), (beroep) iemand die contrabas speelt
(muziek), (beroep) baszanger

bassleutel n
klucz basowy
(muziek) een teken geplaatst op de vierde lijn van een balk dat aangeeft dat deze lijn een f weergeeft

basso continuo abbreviation
bas cyfrowany bas generalny basso continuo generałbas
1. basso continuo

bastaard n
bękart
de tegenwoordig niet meer gangbare aanduiding voor een kind dat niet geboren is uit een wettig huwelijk

bataljon n
baon

batist n
batyst
een fijn, doorschijnend weefsel dat gemaakt kan zijn van linnen, wol, katoen, zijde of zelfs kunstzijde

batterij n
bateria
(elektronica) een elektrotechnische component waarin elektrische energie kan worden opgeslagen

bauxiet n
boksyt
een mineraal dat een belangrijk erts van aluminium vormt. Bauxiet bestaat voor een groot deel uit aluminiumoxide; daarnaast bevat het, afhankelijk van de oorsprong, ook verbindingen van titanium, ijzer en silicium

baviaan n
bawian pawian
(primaten), Papio , een aap van het geslacht Papio (bavianen) binnen de familie Cercopithecidae met een korte staart en een vooruitstekende snuit

beademingsapparaat n
respirator

beamen /bəʔ'amə(n)/ v
potwierdzać
overgankelijk bevestigen dat men het eens is met iets, instemmen met

beantwoorden /bə.ʔˈɑnt.ʋɔːr.də(n)/ v
odpowiadać
overgankelijk de reactie op een vraag geven

beatgeneratie n
Beat Generation

bebaard adj
brodaty
voorzien van een (lange) baard

bebossen v
zalesiać
overgankelijk met bomen bedekken

becijferen v
numerować
overgankelijk uitrekenen
overgankelijk door cijfers aanwijzen
overgankelijk (muziek) notaties door cijfers aangeven

becommentariëren v
komentować
1. van commentaar voorzien

becquerel n
bekerel

bed /bɛd/ /bɛt/ n
łózko łóżko
(meubel) een meubel gemaakt om in te slapen

bedankt interjection
dziękuję dzięki dziękujemy
uitspraak om waardering en erkenning te tonen in dagelijks gebruik.

bedaren /bə'darə(n)/ v
uspokajać się
ergatief tot rust komen, kalm worden

beddengoed n
pościel

bedekken v
pokryć
overgankelijk iets over iets heen plaatsen zodat het niet zichtbaar is

bedelen v
żebrać
inergatief om een aalmoes vragen.

bederven /bə'dɛrvə(n)/ v
gnić
ergatief verrotten, oneetbaar worden

bedevaart n
pielgrzymka

bediende n
słuzacy
(beroep) officiële benaming voor alle werknemers die geen arbeider zijn, beambte, ambtenaar of employé b.v. iemand die eten en of drinken brengt in een horecagelegenheid

bediener n
operator
iemand die een apparaat op een goede manier laat functioneren

bediening n
obsługa
de groep van personen die eten en of drinken brengen in een horecagelegenheid

bedlegerig /bɛdleɣərəɣ/ adj
obłożnie chory
niet in staat uit bed te komen

bedoelen v
znaczyć
met een woord of toespeling iets of iemand aanduiden of proberen aan te duiden

bedoeling n
znaczenie
de zin of strekking

bedoeïen n
beduin
nomadische arabier

bedragen v
wynosić

bedreigen v
grozić zagrozić
een gevaar zijn

bedriegen v
oszukiwać
overgankelijk iemand met kwade opzet in de waan brengen, misleiden

bedrieglijk adj
chybiony

bedrijf /bəˈdrɛɪ̯f/ /bəˈdrɛːf/ n
przedsiębiorstwo
(bedrijfskunde) organisatie, samenspel van mensen en middelen om producten en of diensten te leveren

bedwants n
pluskwa domowa
(halfvleugeligen) Cimex lectularius , een parasitair insect dat behoort tot de familie bedwantsen (Cimicidae) en berucht is omdat het het bed van de mens graag als tehuis kiest

beek /bek/ n
potok strumyk
een kleine, ondiepe, doorwaadbare waterloop

beekforel n
pstrąg potokowy
(straalvinnigen) bepaalde ondersoort van vissen die voorkomt in stromend water, Salmo trutta fario

beekprik n
minóg strumieniowy
(kaaklozen) zeldzaam visje dat inheems voorkomt in de Benelux, Lampetra planeri

beeld n
obraz
driedimensionaal kunstwerk

beeldhouwer n
rzeźbiarz rzeźbiarka
(beeldhouwkunst), (beroep) een beoefenaar van de beeldhouwkunst

beeldscherm n
ekran monitor

been /beːn/ n
noga
(anatomie) ledemaat waarop wordt gestaan en waarmee wordt gelopen, meestal specifiek met betrekking tot het menselijk lichaam
kość
(anatomie) stof waaruit benen/botten bestaan

beenmerg n
szpik kostny
(anatomie) een sponsachtige, rode substantie die zich in het binnenste van beenderen bevindt

beer /beːr/ /bɪːr/ n
niedźwiedź
(roofdieren) groot viervoetig zoogdier uit de familie Ursidae
knur
(veeteelt) mannelijk varken (Suidae )

beerput n
szambo
een put waarin fecaliën verzameld worden

beest /beːst/ n
bestia zwierze
(dierkunde) dier, met de nadruk op het aardse, niet-menselijke aspect

beetje /ˈbeːtʃjə/ n
troche
kleine hoeveelheid

befaamd adj
znany
op een goede manier bekend staan

beflijster n
drozd obrożny
(zangvogels) bepaald soort lijster, Turdus torquatus , die sterk op de merel lijkt met één duidelijk verschil, namelijk de witte band (bef) over de borst

begaan v
popełniać
overgankelijk iets doen dat onjuist of verboden is

begeerte n
pożądliwość Życzenie
sterk verlangen naar iets, hebzucht

begeleiden /bə.ɣə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ /bə.ɣə.ˈlɛː.də(n)/ /bə.χə.ˈlɛɪ̯.də(n)/ v
akompaniować
overgankelijk iemand op zijn weg vergezellen

begeleiding n
akompaniament
personen die iemand vergezellen of bewaken

begijnhof n
beginaż
een hofje waar vrouwen als geestelijke zusters tezamen leefden, zonder een kloostergelofte af te leggen

begin /bəˈχɪn/ n
początek
het eerste deel, het op gang komen

beginnen v
zaczynać
inergatief voor het eerst gaan doen

beginpunt n
punkt wyjścia

beginsel /bəˈɣɪnsəl/ n
zasada
regel waar je je in ieder geval aan wilt houden

beginsnelheid n
predkość poczatkowa
(natuurkunde) de snelheid die een voorwerp aanvankelijk bezit

begonia n
begonia
(bloemplanten) een geslacht Begonia van bloeiende planten uit de begoniafamilie

begraafplaats n
cmentarz
een plaats waar overledenen begraven liggen

begrafenis n
pogrzeb
ceremonie waarbij een overledene in een kist aan de aarde wordt toevertrouwd, de ceremonie wanneer de laatste eer aan iemand wordt gegeven

begraven v
chować grzebać
overgankelijk een overledene in een kist aan de aarde toevertrouwen

begrijpelijk adj
zrozumiały

begrijpen /bə.χrɛɪ.pə(n)/ v
rozumieć
overgankelijk met het verstand vatten, snappen

begrip n
pojęcie zrozumienie
het verstaan of begrijpen van iets

begroeten v
pozdrawiać
overgankelijk bij de ontmoeting een teken van erkenning en welwillendheid geven aan iemand

begroeting n
pozdrowienie
het erkennen van elkaars aanwezigheid wanneer men elkaar ontmoet

begroting /bəˈɣrotɪŋ/ n
budżet
(financieel) raming van de te maken uitgaven voor de komende tijd

beha /beˈɦaː/ n
biustonosz stanik
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen dat de borsten ondersteunt

behalen v
uzyskiwać
overgankelijk een diploma of certificaat verwerven

behandelen v
traktować
overgankelijk bespreken, spreken of schrijven over
overgankelijk medisch verzorgen

behandeling n
leczenie
(medisch) een handeling gericht op herstel

behang n
tapeta
(materiaalkunde) (techniek) (wonen) ter versiering en/of bescherming op de muur aangebrachte papieren bedekking

behangen v
tapetować
overgankelijk het bedekken van wanden met een laag papier

beheer /bə'her/ n
zarzad
het beheren van, de zorg en verantwoording voor eigendommen van derden

beheerder n
administrator zarządca
(beroep) een persoon die een systeem (al dan niet beroepsmatig) regelt en onderhoudt

beheersen v
opanować
overgankelijk volledig verstaan

behendig adj
gibki
een goede lichaamscoördinatie bezittend
handig, snel, vlug, vaardig

behoefte /ˈbə'huftə/ n
potrzeba
iets wat benodigd of zeer wenselijk is

behoeven /bəˈhuvə(n)/ v
musieć
overgankelijk moeten
potrzebować
overgankelijk nodig hebben

behoren v
nalezeć
absoluut ~ te onderdeel uitmaken van wat gebruikelijk is of tot de fatsoensnormen gerekend wordt, dienen, horen

behouden adj
zachować
gered, niet verloren gegaan

behulpzaam adj
pomocny

beide cardinalNumeral
oba obydwa
de een en de ander van twee, het tweetal

beige adj
beżowy beż

beitel n
dłuto
(gereedschap) een staafvormig, scherp stuk gereedschap met een punt of wigvormige snede aan de "kopse kant"

bejaard adj
stary

bek /bɛk/ n
dziób
(anatomie) snavel van vogels

bekend adj
znany
vertrouwd

bekendheid n
znajomość

bekendmaken v
ogłosić
openbaar maken

bekennen /bəˈkɛnə(n)/ v
przyznać
overgankelijk iets laak- of strafbaars toegeven

bekentenis n
przyznanie
(juridisch) een verklaring waarin men toegeeft een bepaalde daad gepleegd te hebben

bekeren v
nawracać
overgankelijk iemand ~: iemand tot een bepaald geloof overhalen.

bekerglas n
zlewka

bekeuring n
mandat
een boete die wordt opgelegd voor het overtreden van een wet

bekijken /bə.ˈkɛɪ̯.kə(n)/ /bə.ˈkɛː.kə(n)/ v
ogladać
overgankelijk ergens naar kijken

bekken n
miednica
(anatomie) het gebeente tussen beide heupen

bekkenbodem n
przepona miednicy

beklagen v
narzekać skarżyć się
wederkerend zich ~: ontevredenheid uiten, klachten indienen

beklemtonen v
akcentować
overgankelijk de nadruk leggen op iets

beklimmen v
wleźć
overgankelijk naar de top van iets, zoals een berg, klimmen

beknopt adj
zwięzły
tot het belangrijkste en noodzakelijkste teruggebracht

bekritiseren v
krytykować
overgankelijk kritiek uiten op iets of iemand, zeggen dat iets of iemand niet goed is

bekronen v
ukoronować
overgankelijk belonen voor uitmuntendheid

belachelijk /bəˈlɑɣələk/ /bəˈlɑχələk/ adj
śmieszny
lachwekkend, om uit te lachen, idioot, bespottelijk, vreemd

belang n
wazność interesy
iets wat belangrijk is voor een persoon, iets wat iemand veel voordeel (of nadeel) kan opleveren

belangenconflict n
konflikt interesów
de tegengestelde mening over wat belangrijk is

belanghebbende n
zainteresowany
iemand die ergens belang bij heeft

belangrijk adj
ważny
van grote betekenis

belangstelling n
zainteresowanie
bereidheid en verlangen aandacht aan iets te schenken

belasteren v
oczerniać
overgankelijk iemands goede naam geweld aandoen met onware aantijgingen

belasting n
podatek
(juridisch) (financieel) door de wet gedwongen betaling aan de overheid zonder individuele tegenprestatie van die overheid

belastingbetaler n
podatniczka
iemand die belasting betaalt (in de ogen van de rijken een sukkel)

belastingparadijs n
raj podatkowy

belastingplichtige n
podatnik
iemand die wettelijk verplicht is om belastingen te betalen

beledigen v
obrazić obrażać
overgankelijk (nare) opmerkingen maken tegen of over een persoon die dat niet leuk vindt

belediging n
obraza zniewaga wyzwisko
een krenking van iemands gevoel van eer of eigenwaarde

beleefd adj
grzeczny
van goede omgangsvormen getuigend, fatsoenlijk

beleefdheid n
grzeczność
een sociale vaardigheid, die de omgang in de maatschappij vergemakkelijkt

beleg /bəˈlɛx/ n
oblężenie
langdurige uitsluiting van de buitenwereld door een vijandige strijdmacht

belegeren v
oblegać
overgankelijk met een leger omsingeld houden

beleggen v
inwestować
overgankelijk geld steken in een naar verwachting winstgevende onderneming of in waardepapieren

beleid /bə.ˈlɛit/ n
polityka
een plan van aanpak voor het oplossen van problemen in de meest ruime zin

belemmeren /bəˈlɛmərə(n)/ v
utrudniać
overgankelijk een factor vormen die een gebeurtenis of handeling (bijna) onmogelijk maakt

beletselteken n
wielokropek
(typografie) een leesteken bestaand uit drie puntjes (…) dat een ellips aanduidt

belezen adj
oczytany

belichamen v
ucieleśniać się
1. een denkbeeld of gevoel vormgeven in iets tastbaars

belichaming n
wcielenie
zichtbaar gemaakte vorm van een idee of begrip

belichten /bə.ˈlɪx.tə(n)/ /bə.ˈlɪχ.tə(n)/ v
iluminować
overgankelijk licht schijnen op iets

beloega n
białucha
(walvisachtigen) Delphinapterus leucas een tandwalvis, meer bepaald een grondeldolfijn. Beloega komt van het Russisch белуха (beloecha), dat een afgeleide is van belaja, wat 'wit' betekent

belofte n
obietnica
een mondelinge of schriftelijke verklaring waarin men iets belooft

belonen v
wynagradzać
overgankelijk een prestatie of goede daad met geld of op een andere manier erkennen

beloning n
nagroda wynagrodzenie

beloven v
obiecywać obiecać
overgankelijk toezeggen dat iets gedaan zal worden

bemanning n
załoga
de personen die het benodigde werk aan boord van een schip of vliegtuig verrichten

bemanningslid n
członek załogi
een werknemer aan boord van een vlieg- of vaartuig

bemensing n
załoga
de personen die het benodigde werk aan boord van een schip of vliegtuig verrichten

bemiddelen v
pośredniczyć
inergatief trachten overeenstemming tussen twee partijen tot stand te brengen

bemoeien v
mieszać się wtrącać się
wederkerend zich ~ met: zich inlaten met zaken waar men niets mee te maken heeft
martwić się
wederkerend zich ~ met: zich bekommeren om iemand

bemoeilijken /bəmujləkə(n)/ /bəmujləkən/ v
utrudniać
overgankelijk moeilijker maken

benadelen v
faworyzować
overgankelijk iemand of iets nadeel toebrengen, iemand of iets schade toebrengen

benadering n
przybliżenie
(wiskunde) getalswaarde die voor een bepaald praktisch doel voldoende dicht in de buurt ligt van de exacte waarde van die grootheid

benadrukken /bəˈnadrʏkə(n)/ v
zaznaczyć

benaming n
nazwa

bende /ˈbɛn.də/ n
banda gang
een informeel georganiseerde groep mensen, meestal met kwade of misdadige motieven

beneden /bəˈnedən/ preposition
na dole

benenwagen n
piechota
(schertsend) je eigen benen als vervoersmiddel, te voet gaan

benieuwd /bəˈniu̯t/ adj
ciekawy
reikhalzend uitziend naar iets, iets graag willen weten

benijden v
zazdrościć
overgankelijk wensen dat men zelf mocht hebben wat een ander heeft en met de nodige pijn ervaren dat dat niet het geval is, jaloers zijn

benijdenswaardig adj
godny pozazdroszczenia
dat iets de moeite waard is om benijd te worden

benodigen v
potrzebować
overgankelijk nodig hebben

benoemen v
nazwać

benzeen n
benzen

benzine /bɛn'zinə/ n
benzyna
een aardolieproduct bestaande uit een mengsel van alifatische koolwaterstoffen met een ketenlegte tussen vijf en twaalf dat algemeen in gebruik is als brandstof voor verkeer en als verdunningsmiddel

beo n
gwarek

beoefenaar n
praktyczka

beoordelen v
oceniać osądzić
overgankelijk tot een oordeel komen over iets

beoordeling /bə.ˈʔoːr.de.lɪŋ/ /bə.ˈʔo̝ːr.de.lɪŋ/ n
ocena

bepalen v
ustalać
overgankelijk vaststellen, voorschrijven, regelen
overgankelijk beslissend beïnvloeden

beperken v
ograniczać
overgankelijk een verminderde reikwijdte geven, limiteren

beperking /bə.ˈpɛr.kɪŋ/ n
ograniczenie
iets dat ervoor zorgt dat er mogelijkheden begrensd worden

beperkt adj
ograniczony
verminderd, met specifieke grenzen

bepleiten v
adwokatować
overgankelijk argumenten aandragen om een te nemen beslissing in bepaalde zin te beïnvloeden

beraad n
narada
zorgvuldige gezamenlijke of innerlijke afweging van feiten en meningen

bereid adj
gotów
akkoord gaand, instemmend: bereid tot actie

bereiden v
przygotować
overgankelijk het klaarmaken van bijvoorbeeld een maaltijd

bereik n
zasieg
de afstand die afgelegd kan worden, de invloed die uitgeoefend kan worden

bereikbaar adj
dostepny osiagalny

bereiken /bə'rɛɪkən/ v
osiągać
overgankelijk het informeren van personen
overgankelijk een bepaald doel verwezenlijken, halen

berekenen v
policzyć obliczyć
overgankelijk door rekenen iets bepalen

berekening /bə.ˈre.kə.nɪŋ/ n
kalkulacja obliczenie
een numerieke uitwerking ergens van

berenmuts n
bermyca
(militair) (hoofddeksel) een ceremonieel, militair hoofddeksel gemaakt van berenvel

berg /bɛrx/ n
góra
(geologie) een substantiële opzichzelfstaande verhoging van de aardkorst
(figuurlijk), (informeel) een grote hoeveelheid

bergachtig adj
górzysty
met bergen

bergbeklimmer n
wspinacz
(sport) iemand die zich toelegt op het alpinisme

bergeend n
ohar
(eendvogels) Tadorna tadorna , een forse bijna gansachtige eend

bergpas n
przełecz
een lager gelegen deel van een bergrug

bergpiek /ˈbɛrxpik/ /ˈbɛrχpik/ n
szczyt
de piek van een berg

beriberi n
beri beri
(medisch) ziekte veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (thiamine)

bericht n
wiadomość
(communicatie) overgebrachte mededeling, mogelijk over een recente gebeurtenis

berichten v
zawiadamiać
overgankelijk van nieuws voorzien over iets, ergens inlichtingen over krijgen

beril n
beryl

berin n
niedzwiedzica niedźwiedzica
(roofdieren) vrouwelijk dier uit de berenfamilie, Ursidae

berispen v
zarzucać
overgankelijk op strenge wijze zeggen dat het gedrag wordt afgekeurd

berk /bɛrk/ n
brzoza
(plantkunde) geslacht Betula van katjes dragende loofbomen of struiken, kenmerkend is het in horizontale banden afschilferende schors

berkelium n
berkel

bermpje n
sliz sliz pospolity sliz syberyjski
(straalvinnigen) één van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers, Barbatula barbatula

beroemd /bə'rumt/ adj
sławny słynny
onder velen bekend en bewonderd

beroemdheid n
celebryta
iemand die bekend is bij een groot publiek

beroep n
zawód
(economie) een bezigheid waarmee men de kost verdient

beroepsgeheim n
tajemnica zawodowa
(juridisch) de plicht om te zwijgen over feiten en gegevens van derden, die iemand bij het uitoefenen van zijn beroep te weten is gekomen

beroepsleven n
życie zawodowe
dat deel van iemands leven dat te maken heeft met het werk dat men verricht

beroerd adj
kiepski

beroerte n
udar
(medisch) een acute beschadiging van de hersenen die veroorzaakt wordt door een bloeduitstorting in de hersenen

beroker n
podkurzacz
(gereedschap), (imkerij) een toestel dat rook produceert waarmee de imker zijn bijenvolk rustig kan houden

berouw n
żal
het betreuren van een eerdere kwalijke daad, spijt, schuldgevoel

beryllium /bəˈrilijʏm/ n
beryl
(scheikunde), (element) een chemisch element en een donkergrijs aardalkalimetaal, met symbool Be en atoomnummer 4

bes /bɛs/ n
jagoda
erfwoord (fruit) kleine vrucht

beschaamd adv
zawstydzony
vol met de neiging zich te verbergen voor anderen, verlegen

beschadigen v
uszkodzić
overgankelijk het toebrengen van schade

beschaving /bə.ˈsxa.vɪŋ/ /bə.ˈsχa.vɪŋ/ n
cywilizacja
de complexe maatschappij waarin veel van de mensen in steden leven en hun voedsel door middel van landbouw verkrijgen

bescheiden /bə'sxɛi(d)ə/ adj
skromny
geen te hoge verwachtingen van zichzelf hebbend
niet de indruk makend te hoge verwachtingen van zichzelf te hebben

bescheidenheid n
skromność

beschermen v
chronić
overgankelijk er zo goed mogelijk voor zorgen dat er niets verkeerd gebeurt

beschermheilige n
patron
een heilige onder wiens bescherming een bepaalde persoon of groep staat

bescherming /bə.ˈsxɛr.mɪŋ/ /bə.ˈsχɛr.mɪŋ/ n
ochrona
een beveiliging

beschikbaar /bə'sxɪkbar/ adj
dostępny
waarover beschikt kan worden, voorhanden

beschikbaarheid n
dostępność
De mogelijkheid om, indien nodig te kunnen beschikken over mensen, diensten of hulpmiddelen

beschimmeld adj
zagrzybiony
onderhevig aan schimmelgroei

beschrijven v
opisywać
overgankelijk in woorden uitdrukken

beschrijving /bə.ˈsrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛɪ̯.vɪŋ/ /bə.ˈsxrɛː.vɪŋ/ n
opis
op schrift gestelde kenmerken van iets of iemand

beschuldigde n
oskarzony
een persoon die de schuld heeft gekregen van iets

beschuldiging /bə.ˈsxʏl.di.ɣɪŋ/ /bə.ˈsxʏɫ.də.ɣɪŋ/ /bə.ˈsχʏɫ.də.χɪŋ/ n
oskarżenie
het aangeven dat iemand iets moreel of gerechtelijk verkeerds heeft gedaan

beseffen v
zdać sobie sprawę
overgankelijk het reëel bewust worden van iets, zich realiseren

beslaan v
podkuwać
overgankelijk een paard van een hoefijzer voorzien

beslag n
zajęcie
(juridisch) beslaglegging, inname van goederen van rechtswege, confiscatie
ciasto
(kookkunst) vloeibaar deeg (mengsel van een vaste stof, zoals meel of kalk, met een vloeistof)

beslissen v
decydować
overgankelijk vaststellen wat er gaat gebeuren

beslissing /bə.ˈslɪ.sɪŋ/ n
decyzja

besluiteloos adj
niezdecydowany
niet in staat een besluit te nemen en daardoor inactief

besluiten /bəˈslœytə(n)/ v
decydować
overgankelijk vaststellen hoe het moet, het maken van een keuze

besmettelijk /bə'smɛtələk/ adj
zakaźny
(medisch) het vermogen hebbend gemakkelijk van persoon op persoon overgedragen te worden

besmetten /bə'smɛtə(n)/ v
zakażać
overgankelijk blootstellen aan een ziektekiem, gif of radioactief materiaal en dan drager worden van de ziektekiem, gif of radioactief materiaal.

besnijden v
obrzezać
overgankelijk (bij mannen) de voorhuid van de penis verwijderen

besnijdenis /bəˈsnɛidənɪs/ n
obrzezanie

besparen v
oszczedzać
overgankelijk minder van iets gebruiken of verbruiken
inergatief, (economie) ~ op: minder geld uitgeven, bezuinigen

bespelen v
grać
overgankelijk muziek maken op een muziekinstrument

bespreking /bə.ˈspre.kɪŋ/ n
dyskusja
een mondeling overleg
een tekst met een oordeel, een rescensie

besprenkelen v
pokropić
overgankelijk druppels van een vloeistof ergens over strooien

bestaan v
istnieć
absoluut daadwerkelijk in het universum voorkomen, het zijn, mogelijk zijn
składać
absoluut ~ uit: samengesteld zijn uit bepaalde delen

bestand n
plik
(informatica) een verzameling van gegevens die een eenheid vormen (en geschikt zijn voor (computer)verwerking), computerbestand, databestand of gegevensbestand

bestek n
sztućce
(huishouden) deel van het gerei waarmee het eten aan tafel behandeld wordt, als verzamelnaam voor messen, vorken en lepels

bestelen v
okraść
overgankelijk iemand ~: iemand iets wederrechtelijk ontnemen

bestellen /bəˈstɛlə(n)/ v
zamawiać zamówić
overgankelijk in de toekomst laten leveren door dat eerder af te spreken

bestelling /bə.ˈstɛ.lɪŋ/ n
zamówienie
een verzoek of opdracht om diensten of goederen te leveren (en te bezorgen)

bestelwagen n
bus
(verkeer) auto die structureel ingericht is voor het vervoer van goederen

bestemmen v
przeznaczać
overgankelijk een bepaald doel, functie voor iets aanwijzen
zenden aan, geven aan, bewaren voor

bestemming /bə.ˈstɛ.mɪŋ/ n
cel
het eindpunt van een route, het doel

bestormen /bəstɔrmə(n)/ v
szturmować
overgankelijk met een strijdmacht snel te voet een positie van de vijand trachten te overweldigen

bestraffen v
ukarać

bestralen v
naświetlić
overgankelijk aan straling blootstellen

bestrijden v
zwalczać
overgankelijk de strijd aanbinden met iets of iemand

bestuderen v
studiować
overgankelijk je er grondig in verdiepen

bestuiving n
zapylenie

besturen v
kierować
overgankelijk zorgen dat [een toestel] de gewenste taken uitvoert
overgankelijk het vervullen van regeringstaken over een gebied

besturingssysteem n
system operacyjny
(informatica) een geheel van systeemapplicaties dat de uitvoering van andere programma's bestuurt

bestuur /bə'styr/ n
zarząd
groep van mensen die de leiding van een organisatie heeft

bestuurder /bəˈstyrdər/ n
kierowca szofer
(beroep), (bedrijfskunde) een persoon die een bedrijf of organisatie leiding geeft

bestuurdersstoel n
siedzenie kierowcy
(verkeer) de zitting waarop de chauffeur van een voertuig zit

bestuursvergadering n
posiedzenie zarządu
vergadering van het bestuur

betaalbaar adj
niedrogi
niet te duur om te betalen

betalen /bə.ˈtaː.lə(n)/ v
płacić
ditransitief geld (of andere zaken) geven aan iemand om de kosten te voldoen

betaler n
płatniczka
iemand die betaalt

betaling /bə.ˈta.lɪŋ/ n
wypłata zapłata
het overhandigen of overboeken van geld in ruil voor goed of dienst

betekenen v
znaczyć oznaczać
overgankelijk ergens voor staan, als inhoud hebben, veroorzaken

betekenis n
znaczenie
wat iets betekent, waar iets voor staat

beter /'beːtər/ adj
lepiej

betogen v
argumentować
overgankelijk een opvatting bepleiten door een serie argumenten als een verhaal presenteren

betoger n
demonstrant

betovergrootvader n
prapradziad
(familie) vader van een overgrootouder

betrappen v
przyłapać
overgankelijk iemand ~: getuige worden van het feit dat iemand iets (verbodens) doet

betreffen v
dotyczyć
overgankelijk gaan over, als onderwerp hebben

betreffend adj
dotyczacy
waar het over gaat

betreffende preposition
dotyczace
over, omtrent, aangaande

betreuren v
żałować
overgankelijk leedwezen tonen over iets, iets jammer vinden

betreurenswaardig /bətrørən'swardəx/ adj
godny pożałowania
waard betreurd te worden

betrokkenheid n
zaangażowanie

betrouwbaarheid n
niezawodność

betrouwbaarheidsinterval /bə.ˈtraʊ̯.bar.hɛɪ̯ds.ˌɪn.tər.ˌvɑl/ /bə.ˈtrɔʊ̯β̞.bar.ɦɛːts.ˌɪn.tər.ˌvɑɫ/ /bə.ˈtrʌʊ̯.bar.ɦɛɪ̯ts.ˌɪn.tər.ˌvɑɫ/ n
przedział ufności
(statistiek) een statistische intervalschatting voor een parameter

betwijfelen v
watpić

beuk n
buk
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fagus sylvatica , een Europese hardhoutboom die inheems is in de Benelux en tot 46 meter hoog kan wordenWordt ook gebruikt als (deel van de) aanduiding voor andere bomen uit het geslacht Fagus .
nawa
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken

beuken v
bachnąć
inergatief ergens fors op slaan

beukennootje n
bukiew
dim. tant. (voeding) vrucht van de beuk, Fagus sylvatica

beul /bøːl/ n
kat
(beroep) traditioneel de uitvoerder van overheidswege opgelegde lijfstraffen en aangesteld om ter dood veroordeelden te executeren
(pejoratief) wreedaard

beurs n
giełda
(economie), (handel) het beursgebouw waar effecten (waardepapieren) gekocht en verkocht worden
portmonetka giełda
een houder voor munten en biljetten
stypendium
(financieel) toelage voor iemand die studeren wil

beurt /bøːrt/ n
kolej
gelegenheid of opdracht die bewust telkens aan een andere persoon uit een groep gegeven wordt

bevallen /bə.'vɑ.lə(n)/ v
podobać sie
ergatief iets als aangenaam ervaren

bevallig adj
urodziwy
-gewoonlijk vrouwelijke- schoonheid bezittend die bij anderen -gewoonlijk mannen- in de smaak valt.

bevatten /be'vatən/ v
zawierać
overgankelijk omvatten, in zich sluiten

bevederd adj
opierzony
voorzien van vogelveren

beveiligen /bəˈvɛiləxə(n)/ v
chronić
overgankelijk er zo goed mogelijk voor zorgen dat er niets verkeerds gebeurt

beveiliging /bə.ˈvɛɪ̯.lə.χɪŋ/ /bə.ˈvɛɪ̯.lɪ.ɣɪŋ/ /bə.ˈvɛː.lə.ɣɪŋ/ n
ochrona
de genomen maatregelen die er zo goed mogelijk voor zorgen dat er niets verkeerds gebeurt

bevel n
rozkaz
verplicht uit te voeren opdracht zonder enige tegenspraak; verbaal geuit gebod

beven v
drżeć
inergatief hard en heftig trillen door angst of door kou

bever n
bóbr
(knaagdieren), benaming voor zoogdieren uit het geslacht Castor , met platte staart die meestal in het water vertoeven, Castor fiber of Castor canadensis

beverrat n
nutria
(knaagdieren) Myocastor coypus , een schadelijk knaagdier, leeft vooral in moerassige omgeving

bevestigen v
potwierdzać
ditransitief iemand mededelen dat iets zoals gevraagd is of verondersteld wordt

bevestiging /bə.ˈvɛs.ti.ɣɪŋ(g)/ /bə.ˈvɛs.tə.ɣɪŋ/ /bə.ˈvɛs.tə.χɪŋ/ n
potwierdzenie
het bevestigen, het mededelen aan iemand dat iets is zoals gevraagd is of verondersteld wordt

bevinden v
znajdować się
wederkerend zich ~: op een bepaalde plaats zijn, aanwezig zijn, zich ophouden

bevoegd adj
kompetentny

bevolking n
liczba ludności ludność
(demografie) alle inwoners van een bepaald land, staat of gebied

bevolkt adj
populated zaludniony
waar volk zich bevindt

bevorderen v
awansować
overgankelijk een hogere rang verlenen aan iemand
overgankelijk aanmoedigen, promoten, stimuleren, verbeteren

bevriezen /bə'vrizə(n)/ v
zamarzać
ergatief door afkoeling in vaste toestand komen
overgankelijk iets door afkoeling in vaste toestand doen komen

bevriezing /bə.ˈvri.zɪŋ/ n
zamarzniecie
door blootstelling aan temperaturen beneden het vriespunt aan ijsvorming onderhevig zijn

bevrijden v
oswabadzać
overgankelijk iemand of een bevolking van gevangenschap of onderdrukking verlossen

bevrijder n
wyzwoliciel
iemand die andere persoon bevrijdt

bevrijding /bə.ˈvrɛɪ̯.dɪŋ/ /bə.ˈvrɛː.dɪŋ/ n
wyzwolenie
het vrij maken van mensen die gevangen gehouden of onderdrukt worden.

bevroren adj
zamarzniety
door afkoeling in vaste toestand gekomen; volledig met ijs bedekt

bevuilen v
brudzić
overgankelijk vuil maken; verontreinigen

bewaargeving n
depozyt
(juridisch) overeenkomst waarbij de nemer zich tegenover de gever verbindt een roerend goed dat de gever hem toevertrouwt, onder verplichting om het te bewaren en in natura terug te geven

bewaken /bə'wakə(n)/ v
chronić
overgankelijk toezicht houden op de veiligheid van iets of iemand

bewaker n
straznik
(beroep) een persoon die toezicht houdt op de veiligheid van iets of iemand

bewaking /bə.ˈwa.kɪŋ/ /bə.ˈʋa.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞a.kɪŋ/ n
inwigilacja

bewapenen /bə.ˈwaː.pə.nə(n)/ v
uzbrajać
overgankelijk iets of iemand van wapens voorzien
uzbrajać się
wederkerend zich ~: wapens uit hun opslag halen en gaan dragen

bewapening /bə.ˈwa.pə.nɪŋ/ /bə.ˈʋa.pə.nɪŋ/ /bə.ˈβ̞a.pə.nɪŋ/ n
uzbrojenie

bewegen /bə.ˈweː.ɣə(n)/ /bə.ˈʋe.χə(n)/ /bə.ˈβ̞e.ɣə(n)/ v
poruszać (sie)
inergatief van plaats veranderen, niet stilstaan

beweging /bə.ˈwe.ɣɪŋ(g)/ /bə.ˈʋe.χɪŋ/ /bə.ˈβ̞e.ɣɪŋ/ n
ruch
in de staat verkeren waarin de locatie steeds verandert
van plaats/positie veranderen
een organisatie

beweren v
twierdzić
overgankelijk iets met stelligheid verklaren waarvan het voor anderen niet duidelijk is of het waar is

bewerken /bə'wɛrkə(n)/ v
obrabiać
overgankelijk veranderen om iets voor een of ander doel geschikt te maken
iets met een mes anders maken

bewerking /bə.ˈwɛr.kɪŋ/ /bə.ˈʋɛr.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɛr.kɪŋ/ n
edycja
een verandering om iets voor een bepaald doel geschikt te maken

bewieroken v
kadzić
(religie) wierookdampen over iets of iemand aanbrengen
(figuurlijk) iemand lof toezwaaien

bewijs n
dowód
datgene wat de juistheid van een bewering onweerlegbaar vast (kan) leggen

bewijsmateriaal n
materiał dowodowy
alles wat de juistheid van een bewering onweerlegbaar vastlegt

bewijzen v
udowadniać
overgankelijk aantonen; staven

bewolking /bə.ˈwɔl.kɪŋ/ /bə.ˈʋɔɫ.kɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɔɫ.kɪŋ/ n
zachmurzenie
het geheel aan wolken dat in de lucht aanwezig is

bewolkt /bəˈʋɔɫkt/ adj
zachmurzony pochmurny
met wolken bedekt

bewonderaar n
wielbiciel
een persoon die iemand bewondert, de fan, supporter, aanhanger

bewonderen v
podziwiać
overgankelijk bekijken met respect, iets zo goed vinden dat je het haast een wonder vindt

bewonderenswaardig adj
godny podziwu
wat het verdient bewonderd te worden

bewondering /bə.ˈwɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈʋɔn.də.rɪŋ/ /bə.ˈβ̞ɔn.də.rɪŋ/ n
podziw
het bekijken met enig ontzag

bewonen v
zamieszkiwać
overgankelijk wonen in, wonen op

bewoner n
mieszkaniec
iemand die in of op iets woont

bewoning /bə.ˈwo.nɪŋ/ /bə.ˈʋo.nɪŋ/ /bə.ˈβ̞o.nɪŋ/ n
zamieszkiwanie
de permanente aanwezigheid van een bepaalde plaats

bewoording /bə.ˈwoːr.dɪŋ/ /bə.ˈʋo̝ːr.dɪŋ/ /bə.ˈβ̞oːr.dɪŋ/ n
fraza
een beschrijving in woorden

bewust [bəˈʋɵst] adj
świadom
iets waarvan kennis is genomen, iets wat met nadenken gebeurt of juist niet gebeurt, opzettelijk, expres

bewusteloos /bəw'ɤstəlos/ adv
nieprzytomny
in een toestand waarin men het bewustzijn voor de omgeving is verloren, buiten kennis, in comazijn

bewusteloosheid n
nieprzytomność
de staat van het bewusteloos zijn

bewustzijn /bə'wɤ(st)sɛin/ n
świadomość
(psychologie) een toestand waarin men gewaarwordingen uit zijn omgeving ondergaat en besef heeft van het eigen ik, wakker

bezaansmast abbreviation
bezanmaszt
1. de achterste mast van een zeilschip

bezem n
miotła
(gereedschap) (huishouden) een huishoudelijk voorwerp om stof en vuil bij elkaar te vegen

bezemsteel n
kij od miotły
de lange stok waaraan de borstel van een bezem bevestigd is

bezet adj
zajety
gedomineerd door de aanwezigheid van een vreemd leger

bezeten adj
opętany
onder de invloed van een boze geest zijn

bezetten v
zajmować
overgankelijk in gebruik hebben zodat iemand anders er geen gebruik van kan maken

bezetter n
okupant
iemand die bezet, meer in het bijzonder de bezetter van een overwonnen natie in oorlogstijd

bezetting /bə.ˈzɛ.tɪŋ/ n
okupacja skład
toestand waarbij het grondgebied van een land wordt bestuurd door een ander land

bezichtigen v
zwiedzać odwiedzać
overgankelijk naar een object kijken, bekijken, observeren

bezienswaardig adj
warto zobaczyć
interessant om naar te kijken

bezienswaardigheid n
osobliwość
een plaats die of een voorwerp dat door velen bezocht en bekeken wordt

bezig /bezəx/ adj
zajęty
aan het werken
altijd aan het werken, vlijtig

bezigheid n
zajecie
iets waarmee men bezig is

bezit n
posiadanie
(juridisch) het houden of genieten van een goed, dat iemand in persoon, of door een ander in zijn feitelijke macht heeft, alsof het aan hem toebehoort

bezitten /bə'zɪtə(n)/ v
posiadać
overgankelijk iets in eigendom hebben

bezitter n
posiadacz
(juridisch) iemand die het bezit van iets heeft, maar niet noodzakelijk ook DE eigendom

bezitting n
dobytek
dat wat iemand in eigendom heeft, dat wat van iemand is

bezoek /bə'zuk/ n
odwiedziny wizyta
het bezoeken, de visite

bezoeken /bəˈzukə(n)/ v
odwiedzać
overgankelijk bij iets of iemand langsgaan of langskomen

bezuinigen /bə'zʌʏniɣə(n)/ v
oszczedzać
inergatief (economie) door zuinig met geld of iets anders om te gaan de uitgaven verminderen, ergens minder middelen aan besteden

bezwaar n
sprzeciw
bedenking
moeilijkheid, nadeel

bezweet adj
spocony
met zweet op de huid

beëindigen v
skonczyć
overgankelijk tot een afsluiting brengen

biatlon n
biathlon biatlon
een skisport waarbij de deelnemers op bepaalde punten in een langlaufcircuit met een geweer op een doel moeten schieten

bibliobus n
bibliobus
een rijdende bibliotheek, een bus die gebruikt wordt om boeken rond te brengen

bibliothecaris /ˌbiblijote'kaːrɪs/ n
bibliotekarz
(beroep) beheerder van een bibliotheek

bibliotheek /bib(l)ijo'tek/ n
biblioteka
een plaats waar boeken verzameld staan

bicarbonaat n
wodorowęglan

biceps n
biceps
(anatomie) spier in de bovenarm van dit type, die zorgt voor de buiging van de arm bij de elleboog (de biceps brachii)

bidden v
modlić się modlić
inergatief (religie) in gebed zijn, een godheid iets vragen

bidet n
bidet
(huishouden), (sanitair) soort van aan de muur bevestigde kom of bak voor het met behulp van water reinigen van de geslachtsdelen, billen en anus na gebruik van het toilet, of om de voeten te wassen

bidon n
bidon
waterfles voor op de fiets

bidsprinkhaan n
modliszka
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Mantodea , roofdieren die hun prooi met de voorpoten vangen

bidstoel /ˈbɪt.stul/ /ˈbɪt.stuɫ/ n
klęcznik

biecht n
spowiedź
(religie) het belijden van de eigen zonden aan een priester, zodat deze de zonden in naam van Jezus vergeeft, en de biechteling met de kerk verzoent

biechtstoel n
konfesjonał
een meubelstuk dat bedoeld is voor het aanhoren en afleggen van de biecht

biechtvader n
spowiednik
een priester die biechten afneemt

biedermeier n
biedermeier
een ronde bloemschikking met veel bloemen

biefstuk n
befsztyk
(voeding) een lap rundvlees, kalfsvlees of paardenvlees van de bovenbil

bier n
piwo
(drinken) alcoholische drank die bereid is uit gefermenteerde mout met toevoeging van hop en kruiden

bierbuik n
brzuszek piwny
vette buik zoals die door uitbundig biergebruik kan ontstaan

bieslook n
szczypior szczypiorek
(plantkunde) bepaald soort plant Allium schoenoprasum uit de familie van de ui Allium
(kruid) groene sprietjes van Allium schoenoprasum (wikidata: bieslook )

biest /bist/ n
siara
de verdikte melk die afgegeven wordt door een koe die recentelijk gekalfd heeft

biet n
burak zwyczajny ćwikła

bifenyl n
bifenyl difenyl

bifobie n
bifobia

big /bɪx/ /bɪχ/ n
prosię prosiak
(veeteelt) (evenhoevigen) een jong van het varken

bij /bɛɪ̯/ n
pszczoła
(vliesvleugeligen) benaming voor vliegende insecten uit het geslacht Antophila die leven van nectar en honing

bijbel n
Biblia
(religie) exemplaar van de Bijbel, het heilige boek van de christenen

bijbetalen v
dopłacać
ditransitief een additioneel bedrag betalen

bijblijven v
nadążać
ergatief zorgen dat men niet achterblijft bij de voortgang van iets

bijdrage /ˈbɛːdraʝə/ /ˈbɛːɪdraɣə/ n
wkład
wat men als zijn aandeel geeft tot een gemeenschappelijk doel

bijdragen v
dokładać się
overgankelijk iets ~ aan: een aandeel leveren

bijeneter n
żołna
(scharrelaarvogels) benaming voor veelkleurige en insectenetende vogels die behoren tot één van de soorten van de familie Meropidae

bijenkorf n
ul
(imkerij) kunstmatige behuizing waarbinnen een bijenvolk zijn raten kan bouwen, oorspronkelijk in de vorm van een gevlochten korf

bijenteelt /ˈbɛː.jə(n)ˌteɫt/ n
pszczelarstwo
(veeteelt) het houden van bijen

bijgeloof /ˈbɛɪ̯.ɣə.ˌlof/ /ˈbɛɪ̯.χə.ˌlof/ /ˈbɛː.ɣə.ˌlof/ n
przesąd zabobon
een geloof in iets extra's en onnatuurlijks

bijgelovig adj
przesadny przesądny
vatbaar voor bijgeloof, van personen

bijholte n
zatoka przynosowa
(anatomie) een holte in het voorhoofd, de bovenkaak of het zeefbeen

bijl /bɛɪ̯l/ /bɛːɫ/ n
topór siekiera
(gereedschap) hakwerktuig met een smalle snee en een lange steel die vooral voor het kappen van bomen gebruikt en gewoonlijk met twee handen gehanteerd wordt

bijlage n
załącznik
document dat bij een ander document of stuk tekst als aanhangsel is toegevoegd
(informatica) een bestand dat bij een e-mail is meegezonden

bijna /'bɛɪ.na/ adv
prawie
op zo'n manier dat het niet veel scheelt of iets is zo

bijnaam n
przezwisko przydomek
breed bekende, niet-officiële naam van een persoon, een groep van personen of een zaak

bijnier n
nadnercze

bijpassend adj
pasujacy
goed staan bij elkaar

bijstaan v
asystować
overgankelijk een helpende hand bieden

bijstand n
pomoc społeczna
(economie) (regering) een van staatswege geboden basisuitkering aan iemand die geen inkomen heeft

bijt /bɛi̯t/ n
przerębel
gat dat geslagen werd door een mens in het ijs van een bevroren wateroppervlak

bijten /ˈbɛi̯tə(n)/ v
gryzć gryźć
overgankelijk iets afsnijden of afscheuren door tanden tegen elkaar te duwen tijdens vechten of om te eten

bijvoegende wijs n
tryb łączący
(taalkunde) een werkwoordswijs waarmee men een wens of onzekerheid tot uitdrukking kan brengen

bijvoeglijk naamwoord /bɛɪ̯ˌvuχlək ˈnamʋo̞rt/ /bɛːˌvuxlək ˈnamβ̞oːrt/ /ˌbɛɪ̯vuɣ(ə)lɪk ˈnaːmwoːrd/ n
przymiotnik
(grammatica) een woordsoort die wordt gebruikt om een eigenschap of hoedanigheid van een zelfstandig naamwoord te benoemen

bijvoet n
bylica pospolita
(bloemplanten) Artemisia vulgaris , een plant uit de composietenfamilie Asteraceae

bijvoorbeeld abbreviation
na przykład
1. als voorbeeld, om tot voorbeeld te dienen

bijwerken /'bɛɪʋɛrkə(n)/ v
uaktualniać
overgankelijk zorgen dat alle veranderingen die inmiddels nodig geworden waren doorgevoerd zijn

bijwerking /bɛiʋɛrkɪŋ/ n
efekt uboczny

bijwoord n
przysłówek
(taalkunde) een woord dat een bijvoeglijk naamwoord, een werkwoord, een telwoord of een ander bijwoord nader bepaalt

bijziend adj
krótkowzroczny
alleen van dichtbij scherp kunnen zien

bijzin /bɛizɪn/ n
zdanie podrzędnie złożone
(taalkunde) een deel van een uiting dat een ondergeschikte rol speelt ten opzichte van de hoofdzin

bikini n
bikini
(kleding), (zwemmen) tweedelige zwemkleding voor de vrouw

bil /bɪl/ n
pośladek
(anatomie) elk van beide lichaamsdelen gevormd door de grote spieren die het bekken aan de achterkant bedekken

bilateraal adj
bilateralny
(medisch) aan twee kanten, in twee richtingen (buitenkanten)

biljart n
bilard
(spel) spel waarbij door middel van een lange, dunne houten stok (de keu), ballen in een rechthoekige bak met lage randen worden bespeeld
carambole-biljart, specifiek biljartspel waarbij de speelbal twee andere 2 ballen moet raken

biljartbal n
kula bilardowa
(sport) gladde, massieve en vrijwel perfect bolvormige bal gebruikt in het biljartspel

biljet n
banknot
een stuk van staatswege uitgegeven papier waaraan geldswaarde is toegekend

biljoengoud n
bilon (stop)

bilzekruid n
lulek
(plantkunde) (kruid) (medisch) Hyoscyamus niger een of meer inheemse giftplanten uit de nachtschadefamilie met een stinkende geur, kleverige, behaarde en getande bladeren en trechtervormige vuilgele bloemen

binden v
wizać
vastmaken (evt. figuurlijk), bevestigen

binding n
wiązanie

bindsla n
sałata rzymska
(plantkunde) slasoort Lactuca sativa var. longifolia met een stevige rechte krop (wikidata: bindsla )

bindweefsel /ˈbɪntˌʋeːf.səl/ n
tkanka łączna
(anatomie) een vorm van weefsel dat deel uitmaakt van alle organen van het lichaam van mens en dier en een steunende, dan wel verzorgende functie heeft

bingo interjection
bingo
een uitroep gebruikt door spelers van bingo om aanspraak te maken op een overwinning

bingo n
bingo
(spel) kansspel, waarbij elke speler een eigen formulier met rijen nummers heeft en hierop die nummers aftekent die door een spelleider willekeurig worden getrokken en omgeroepen, totdat een speler een complete rij afgetekende nummers heeft en "Bingo!" roept

binnen preposition
w środku

binnenband /ˈbɪnənˌbɑnt/ n
detka dętka
(techniek) binnenste band, de band waarin de lucht aanwezig is

binnengaan v
wchodzić
ergatief ergens in gaan

binnenkomen v
wchodzić
ergatief een ruimte betreden (vanuit die ruimte gezien)

binnenkort adv
wkrótce
binnen afzienbare tijd

binnenoor n
ucho wewnętrzne
(anatomie) binnenste deel van het oor achter het middenoor

binnenste n
wnetrze
inwendige

binoculair adj
binokularny
(optica) voor twee ogen

bio-energie n
bioenergia

biochemicus n
biochemiczka
(beroep) een wetenschapper die de biochemie beoefent

biochemie /'bioˌxemi/ n
biochemia
(wetenschap) (scheikunde) de wetenschap die de chemische processen van het leven op moleculair niveau bestudeert, de studie van de diverse biomoleculen

biochemisch adj
biochemiczny
(medisch) (scheikunde) met betrekking tot de chemische omzetting van stoffen in levende wezens

biocide /bio:sidə/ n
biocyd

biodegradatie n
biodegradacja
(medisch) natuurlijke afbreekbaarheid veroorzaakt door de ("biologische") activiteit (stofwisseling) van micro-organismen

biodiversiteit /ˈbiodivɛrsiˌtɛɪt/ n
bioróżnorodność różnorodność biologiczna
soortenrijkdom, het aantal verschillende diersoorten

biograaf n
biograf
(beroep) levensbeschrijver

biografie n
biografia

biografisch adj
biograficzny

biologie /ˌbiʲoloˈɣi/ /ˌbiʲoloˈχi/ n
biologia
(wetenschap) de wetenschap van de levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen

biologisch /ˌbijo'loːɣis/ adj
biologiczny
gebaseerd op de levende natuur
van gelijke afstamming

bioloog /ˌbioˈlox/ /ˌbioˈloχ/ n
biolog
(biologie) (beroep) een wetenschapper die de biologie beoefent

biomassa n
biomasa

biometrie n
biometria
wiskundige-statistische kant van de biologie
verzameling van technieken die gericht zijn op het meten en vaststellen van alle meetbare eigenschappen van levende wezens, bijvoorbeeld ter identificatie

bionica n
bionika

biopsie n
biopsja
(medisch) een stukje weefsel uit een orgaan verwijderen voor onderzoek

bioscoop n
kino
(media) gebouw waarin mensen in stoelen naar een film geprojecteerd op een groot scherm kunnen kijken

biosfeer n
biosfera

biosynthese /ˈbiosɪnˌtezə/ n
biosynteza
(biologie) (medisch) de opbouw van (organische) stoffen in het lichaam

biotoop n
biotop
een gebied met een uniform landschapstype waarin bepaalde organismen kunnen gedijen

biotransformatie n
biotransformacja
(medisch) omvorming van stoffen binnen het levende weefsel

bischierig adj
bi
(lhbt) nieuwsgierig naar een relatie of seksuele activiteit met een persoon waarvan het geslacht niet hun voorkeur heeft

bisdom /ˈbɪzdɔm/ n
diecezja
(religie) kerkrechtelijk afgebakend gebied dat onder de bevoegdheid van een bisschop staat

biseksualiteit n
biseksualizm

biseksueel /bisɛksye:l/ adj
biseksualny biseksualista
(psychologie) (lhbt) seksueel gericht op beide geslachten

bismut n
bizmut

bisschop /bɪsxɔp/ n
biskup
(religie) (beroep) een christelijke geestelijke die aan het hoofd staat van een bisdom

bit /bɪt/ abbreviation
bit
1. in de informatica en de computertechnologie de kleinste eenheid van informatie

bit /bɪt/ n
bit
(paardrijden) een metalen staaf die een paard in de bek gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken

bitcoin n
bitcoin

bitter adv
gorzki
boos, verdrietig, teleurgesteld

bittervoorn n
rozanka rozanka a. siekierka
(straalvinnigen) bepaalde vissoort die voorkomt in schoon stilstaand of langzaam stromend water Rhodeus amarus

bitumen n
bitum
een viskeuze vloeistof die van nature voorkomt als de minst vluchtige fractie van ruwe aardolie

bivak /ˈbivɑk/ n
biwak
kampement voor een leger of expeditie

bivakkeren /bivɑ'kerən/ v
biwak
inergatief in de open lucht een kamp hebben

bivakmuts n
kominiarka
(hoofddeksel) muts die het hele hoofd bedekt, nek inbegrepen, met openingen om door te kijken en te ademen

bizar adj
arcydziwny

bizon n
bizon
(evenhoevigen) Noord-Amerikaans zoogdier, Bison bison , uit de familie van de holhoornigen (Bovidae )De wetenschappelijke naam van de soort werd als Bos bison in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De wisent of "Europese bizon" is een nauw verwante soort.

blaar /blaːr/ n
pęcherz
(medisch) onderhuidse vochtophoping

blaas n
pęcherz
(anatomie) hol orgaan dat gevuld is met een hoeveelheid gas en/of vloeistof (hiermee wordt in het dagelijks spraakgebruik meestal de urineblaas bedoeld)

blaasinstrument n
instrument dety instrument dęty
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarvan de klank wordt voortgebracht door een luchtstroom

blad /blɑt/ n
liść kartka
(beschrijvende plantkunde) plat, groen onderdeel van planten dat groeit aan een tak
arkusz kartka liść
(teken- en schrijfmateriaal) vel papier

bladerdeeg /ˈbladərˌdex/ n
ciasto francuskie
een deegsoort die in rechthoekige plakken wordt gebruikt en bestaat uit dunne laagjes

bladgoud n
folia złota
een dun folie van goud dat wordt gebruikt voor decoratieve doeleinden

bladgroenkorrel /ˈblɑdɣrunˌkɔrəl/ n
chloroplast
(biologie) een organel dat in planten en algen lichtenergie vastlegt

bladluis n
mszyca
(halfvleugeligen) Aphidoidea klein plantenetend schadelijk insect dat zich met stekende en zuigende monddelen (stiletten) passief voedt met sappen uit het floëem. Het floëemsap stroomt door de zeefvaten en staat onder hoge druk. Het wordt door de plant in het voedselkanaal van de bladluis geperst zodra de stiletten een floëemvat aanprikken

bladsteel n
ogonek

bladwijzer n
zakładka
strook kaartkarton, leer of stof om een bladzijde in een boek mee te markeren, zonder dat die bladzijde daarvan schade oploopt

bladzijde /ˈblɑtsɛidɚ/ n
strona
elk van de beide zijden van een blad papier in boek, krant of tijdschrift

blaffen v
szczekać
inergatief (dierengeluid) geluid maken dat kenmerkend is voor een hond

blamage n
blamaż
een afgang veroorzaakt door eigen falen

blancheren v
blanszować
overgankelijk (kookkunst) het gedurende zeer korte tijd in kokend water gaar laten worden van voedingsmiddelen, zodat geur, smaak en uiterlijk optimaal behouden blijven

blank /blɑŋk/ adj
biały
met een lichte huidskleur
niet beschreven of bedrukt

blankvoorn n
ploc ploc aralska
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Rutilus rutilus zeer algemeen in heel Europa ten noorden van Pyreneeën en Alpen levende vis, maar niet in Schotland en Ierland; hij komt ook voor in grote delen van W.-Azië

blaten /ˈblatə(n)/ v
beczeć
inergatief (dierengeluid) het geluid van een schaap maken

blauw /blʌʊ/ adj
niebieski błękitny
(kleur) de kleur blauw hebbend

blauw /blʌʊ/ n
błękit niebieski
(kleur) primaire kleur die zich in het spectrum bevindt tussen cyaan en violet

blauwband n
kielb amurski
(straalvinnigen) bepaald soort visje van maximaal 11 cm dat van oorsprong uit Azië komt Pseudorasbora parva

blauwborst n
podróżniczek
(zangvogels) bepaald soort lijsterachtige, Luscinia svecica , die bij ons plaatselijk algemeen broedt in vochtige gebieden

blauwe bes n
borówka wysoka
(plantkunde) Vaccinium corymbosum , een plant uit de heifamilie (Ericaceae )#:▸ Alleen de bloesem van de appel, braam en blauwe bes zijn roze. Alle andere fruitgewassen hebben witte bloesem.

blauwe bosbes n
borówka czarna
(bloemplanten) bepaald soort vaste plant, Vaccinium myrtillus uit de heidefamilie (Ericaceae ) waarvan de bessen eetbaar zijn

blauwe gaai n
modrosójka błękitna
(zangvogels) witte kraaiachtige met lavendelblauw verenkleed op de rug en kop die voorkomt in Noord-Amerika Cyanocitta cristata

blauwe kiekendief n
błotniak zbożowy
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel uit de familie van de arendachtigen, Circus cyaneus

blauwe reiger n
czapla siwa
(roeipotigen) bepaald soort grote vogel, Ardea cinerea , met een lengte van circa 90 cm

blauwe vinvis n
płetwal błękitny
(walvisachtigen) Balaenoptera musculus een baleinwalvis uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De blauwe vinvis is het grootste dier dat op aarde leeft en wordt gemiddeld ongeveer 26 tot 30 meter lang en kan 150 tot 170 ton zwaar worden

blauwneus n
certa
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtige riviervis Vimba vimba die van oorsprong uit Oost-Europa komt; algemeen in België en een aantal malen in de Nederlandse rivieren gesignaleerd

blauwogig adj
niebieskooki
met blauwe ogen

blazen /'bla.zə(n)/ /'ble.zə(n)/ v
dmuchać
inergatief een luchtstroom veroorzaken

bleek adj
blady
gering van kleur

bleek schildzaad n
smagliczka kielichowata
(bloemplanten) bepaald soort eenjarige plant, Alyssum alyssoides , met grijs behaarde bladeren en lichtgele bloemen in dichte trossen

bleekheid n
bladość
het witter, minder donkergekleurd zijn dan normaal, vaak als teken van ziekte

bleken v
bielić
overgankelijk witter of lichter doen worden

blij /blɛi̯/ adj
zadowolony

blijspel n
komedia
(toneel) een toneelstuk, film of boek dat het doel heeft het publiek te vermaken en aan het lachen te maken

blijven /blɛ.və(n)/ v
zostawać
koppelwerkwoord ~ + predikaat niet veranderen, voortduren
modaal werkwoord ~ + onbepaalde wijs niet veranderen, voortduren, doorgaan

blik n
puszka konserwa
cilindervormig luchtdicht afgesloten vaatje van dun metaal voor het bewaren van voedsel, drank of andere waar die kan bederven als er lucht bijkomt

blikopener n
otwieracz do konserw

bliksem /blɪksəm/ n
piorun błyskawica
(meteorologie) (elektrotechniek) lichtgevende stralen die uit de hemel barsten bij onweer ten gevolge van een elektrische ontlading

bliksemafleider n
piorunochron
(elektrotechniek) een metalen stang of constructie die de bliksem aantrekt en naar de grond afvoert

blikvanger n
bajer
iets dat bedoeld is om sterk de aandacht te trekken

blind adj
ślepy niewidomy
niet in staat te zien

blindedarmontsteking n
zapalenie wyrostka

blindheid /'blɪndɦɛɪt/ n
ślepota
een toestand waarin men niet in staat is te zien

bloed n
krew
lichaamsvocht dat rondstroomt in de slagaderen en aderen ter verspreiding van zuurstof en andere voor de levensprocessen onontbeerlijke stoffen

bloedarmoede n
niedokrwistość

bloedbaan n
krwiobieg
het gesloten systeem van hart en vaten waardoor bloed stroomt

bloedbank n
bank krwi

bloedcel n
krwinka

bloeddonatie n
krwiodawstwo
(medisch) het voor transfusie afstaan van bloed
(medisch) door een bloeddonor afgestaan bloed

bloeddonor n
krwiodawca

bloeddruk n
ciśnienie krwi

bloeden /'bludən/ v
krwawić
inergatief het vloeien van bloed uit het lichaam

bloedgroep n
grupa krwi

bloedhond n
ogar
Brits hondenras, hoogbenig, kortharig, grote kop met losse huid, lange hangende oren en een lange staart

bloeding n
krwawienie

bloedonderzoek n
badanie krwi

bloedplasma n
osocze
de vloeistof van het bloed waar geen bloedlichaampjes meer in zitten maar nog wel stollingseiwitten

bloedserum n
surowica

bloedtransfusie n
transfuzja krwi

bloeduitstorting n
krwiak
(medisch) ophoping van bloed in of onder de huid na een bloeding, meestal gepaard met een zwelling en een blauwe plek

bloedvat n
naczynie krwionośne
(anatomie) kanaal waardoor bloed stroomt

bloedverwantschap n
pokrewieństwo
het genetisch aan elkaar verwant zijn

bloedworst /'blutʋɔrst/ n
kaszanka
(voeding) vleeswaar vervaardigd van het bloed en het vet van een varken

bloedzuiger n
pijawka
(medisch) (wormen) benaming voor dieren uit de onderklasse Hirudinea , waarvan de bekendste soorten zich met zuignappen hechten aan de huid van andere dieren en zich voeden met hun bloed

bloeien v
kwitnąć
inergatief het dragen van open, actieve bloeiwijzen
inergatief overdrachtelijk het bijzonder goed maken

bloem n
kwiat
(plantkunde) een deel van plant met zaden
maka
fijngemalen gezeefd poeder, meestal van granen

bloemist n
kwiaciarz
(beroep) iemand die bloemen en planten verkoopt en boeketten en bloemstukken samenstelt, bloemenverkoper

bloemkool n
kalafior
(voeding) (groente) Brassica oleracea var. botrytis een kool met vlezige bleekgele bloemstengels die als groente gegeten wordt

bloemlezing n
antologia

bloempot n
doniczka
pot van aardewerk of kunststof waarin men een plant kweekt

bloempotkapsel n
czupryna

bloes n
bluzka
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met knoopjes aan de voorzijde

bloesem /blusəm/ v
rozkwit
1. het bloemengeheel van een vruchtboom

blok /blɔk/ n
blok
een vaak hoekig massief stuk materiaal
(muziekinstrument) een onderdeel dat de buis van een eindgeblazen fluit afsluit en een luchtkanaal openlaat dat gericht is op het labium, de lip

blokfluit n
flet prosty
(muziekinstrument) een eenvoudig houten blaasinstrument dat recht voor de mond wordt bespeeld

blokkade n
blokada

blokken /ˈblɔkə(n)/ v
kuć
inergatief heel hard studeren

blokschaaf n
strug hebel
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken

blond /blɔnd/ /blɔnt/ adj
blond
(kleur) een lichte haarkleurvariant

bloody mary n
krwawa mary
(drinken) cocktail van wodka en tomatensap

blootstellen v
odsłonić
overgankelijk ~ aan in aanraking doen komen met een besmetting of straling

blouse n
bluzka
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam

blozen v
zaczerwienić
inergatief rood worden in het gezicht, bijvoorbeeld van verlegenheid of schaamte

blues n
blues
(muziek) een melancholieke muziekstijl, ongeveer tussen 1860 en 1900 ontstaan, die oorspronkelijk werd beoefend door Amerikaanse negerslaven

blut /blɵt/ adj
spłukany
(financieel) geen geld meer hebbend

boa n
boa
(reptielen) wurgslang uit de onderfamilie Boinae , sommige soorten kunnen erg lang worden

bobine n
cewka zapłonowa

bobsleeën v
bobsleje
(sport) een sport bedrijven waarbij een bochtig ijsparcours wordt afgelegd in een bestuurbare slee

bocht n
zakret
(verkeer) van richting veranderende, gebogen weg of pad, kromming
zatoka
brede baai aan de kustlijn

bod n
oferta

bodem n
dno
een onderkant
gleba ziemia
de grond die normaliter de water bedekt is

bodemkunde /ˈbodəmˌkʏndə/ n
edafologia

bodhrán n
bodhrán
(muziekinstrument) een Ierse lijsttrommel

boe interjection
bu

boeddhist n
buddysta
(religie) volger van de leer van Boeddha

boeg n
dziób
(scheepvaart) de voorkant van een schip

boegbeeld n
galion
(scheepvaart) een beeld dat ter versiering aangebracht werd op de voorsteven van een schip

boegspriet n
bukszpryt
(scheepvaart) uitstekend rondhout aan de voorsteven van een zeilschip

boei /buj/ n
boja pława
(scheepvaart) een drijvend en verankerd voorwerp om de vaargeul in ondiepe wateren aan te geven

boeien /bujə(n)/ v
kajdany
overgankelijk iemands vrijheid beperken door hem vast te binden aan hand of voet; in de boeien slaan
overgankelijk iemands aandacht vasthouden

boek n
książka księga
een ingebonden bundel bedrukte of beschreven vellen papier

boekanier n
bukanier

boekbinder n
introligator

boekdeel /ˈbuɡdel/ n
tom
drukwerk dat zoveel bladzijden heeft dat het in aparte band kan worden gebonden, maar waarvan de inhoud onderdeel is van een groter werk

boeken /ˈbukən/ v
księgi
overgankelijk reserveren van bijvoorbeeld een hotelkamer

boekenkast /ˈbu.kə.ˌkɑs/ /ˈbu.kə.ˌkɑst/ n
regał biblioteczka
een kast voor de opslag en het laten zien van boeken

boekenlegger n
zakładka
strook kaartkarton, leer of stof om een bladzijde in een boek mee te markeren, zonder dat die bladzijde daarvan schade oploopt

boekhandel n
ksiegarnia
boekwinkel

boekhouder n
księgowy
(beroep) iemand die de inkomsten en uitgaven van een organisatie bijhoudt

boekhouding n
księgowość
afdeling waar de administratie wordt bijgehouden

boekje n
książeczka
1. verkleinwoord enkelvoud van boek

boeklong /ˈbu.klɔŋ(g)/ /ˈbu.klɔŋ/ n
płucotchawki
(zoötomie) een long die gestapeld en gevouwen is in weefsel, zo dat de gevouwen structuur er onder de microscoop uitziet als de bladzijden van een boek, en die gelegen in een speciale lichaamsholte

boekweit n
gryka
(voeding) gepelde zaden van Fagopyrum esculentum , geschikt voor een glutenvrij dieet

boekweitmeel n
mąka gryczana
(voeding) fijn gemalen gepelde zaden van boekweit Fagopyrum esculentum (wikidata: boekweitmeel )

boekwinkel /ˈbuk.wɪŋ.kəl/ /ˈbuk.ʋɪŋ.kɔɫ/ /ˈbuk.β̞ɪŋ.kəɫ/ n
księgarnia
(economie) een winkel waar boeken verkocht worden

boemerang n
bumerang
een gebogen werpstok die de neiging heeft, als het geen doel getroffen heeft, terug te keren naar de werper

boer /buːr/ n
rolnik chłop
(landbouw) (beroep) landbouwer, agrariër, landman
wieśniak
(scheldwoord) persoon zonder of met weinig beschaving
walet
(kaartspel) speelkaart waarvan de waarde meestal tussen die van de 10 en de vrouw ligt

boerderij n
gospodarstwo farma
(landbouw) een onderneming van een boer

boeren /buːrən/ v
bekać
een boer laten

boerenkool /burə'kol/ n
jarmuż
(groente) sterk gekrulde bladeren van Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata

boerenstand n
chłopstwo
de klasse van de boeren

boerenwormkruid pn
wrotycz pospolity
(plantkunde) Chrysanthemum vulgare Tanacetum vulgare een of meer samengesteldbloemige planten van de soort Chrysanthemum vulgare, vroeger gebruikt als wormafdrijvend middel.

boerenzwaluw /ˈburə(n)ˈzwalyw/ n
dymówka jaskółka dymówka
(zangvogels) Hirundo rustica , een kleine trek- en zangvogel

boerka n
burka
(kleding) het gehele lichaam, inclusief gezicht en ogen, verhullend gewaad dat vrouwen volgens streng islamitische opvattingen in het openbaar behoren te dragen

boerkini n
burkini

boernoes n
burnus
Noord-Afrikaanse mantel met een capuchon
lang gewaad voor vrouwen uit Noord-Afrika
(militair) officiersmantel met twee rijen knopen

boete n
mandat
een bedrag dat je moet betalen als je een overtreding hebt begaan
kara
(religie) straf voor (vermeend?) bedreven kwaad

boetedoening n
pokuta

boeten /ˈbutən/ v
pokutować
inergatief ~ voor: straf ondergaan, nadeel ondervinden van een foute handeling

boetiek n
butik

bof /bɔf/ n
świnka
(medisch) infectieziekte waarbij men een dik hoofd krijgt

bohrium n
bohr
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Bh en atoomnummer 107. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

bojaar n
bojar

bok n
kozioł
(dierkunde) mannelijke geit

boksbeugel n
kastet
een gevechtswapen bestaande uit een stuk ijzer dat men gebruikt om mee te slaan

boksen n
boks
(sport) een tactische vechtsport

bokshandschoen n
rękawica bokserska
handschoen die gedragen moet worden tijdens het boksen

bokvis n
bops złotokres
(straalvinnigen) straalvinnige vis Boops boops uit de familie van zeebrasems Sparidae (wikidata: bokvis )

bol n
sfera
(wiskunde) (o.a. stereometrie) driedimensionaal lichaam, begrensd door een gebogen oppervlak waarvan alle punten even ver verwijderd zijn van het middelpunt, sfeer

bolbliksem n
piorun kulisty
(meteorologie) een helder oplichtend bolvormig object met een diameter van maximaal 40 centimeter, dat soms waargenomen wordt in de buurt van een blikseminslag en dan gedurende meerdere seconden zichtbaar is

bolder n
poler
(scheepvaart) een stevig bevestigingspunt op een schip of de kade om een schip aan vast te leggen

bolderik n
kąkol
(plantkunde) Agrostemma githago een plant uit de anjerfamilie Caryophyllaceae

bolhoed n
melonik
(hoofddeksel) ronde, bolvormige hoed

bolhoop n
gromady
(astronomie) een bolvormige groep sterren zoals die in galactische halo's kunnen worden aangetroffen

bolsjewiek n
bolszewiczka
(politiek) lid van een factie van de marxistische Russische Sociaaldemocratische Arbeiderspartij (RSDAP) die zich afsplitsten van de mensjewistische factie bij het Tweede Partijcongres in 1903

bolsjewisme n
bolszewizm

bom /bɔm/ n
bomba
vernietigingstuig dat gevuld is met explosieven

bomauto n
samochód-pułapka
auto geladen met explosieven gebruikt als wapen bij terroristische aanslagen

bombardement n
bombardowanie
(militair) beschieting met bommen, het werpen van bommen

bombarderen v
bombardować
overgankelijk bommen of andere projectielen afvuren op iets of iemand

bommenwerper n
bombowiec
(militair) (luchtvaart) een oorlogsvliegtuig dat is ontworpen voor het werpen van bommen op gronddoelen.

bonenkruid n
cząber

bonobo n
bonobo szympans karłowaty
(primaten) Pan paniscus een mensaap en daarmee een van de primaten. De bonobo staat samen met haar naaste verwant de chimpansee (Pan troglodytes) van alle levende diersoorten het dichtst bij de mens. De bonobo stond vroeger ook bekend als dwergchimpansee

bont /bɔnt/ adj
barwny
met veel verschillende felle kleuren

bont /bɔnt/ n
futro

bontbekplevier n
sieweczka obrożna
(steltloperachtigen) bepaalde vogelsoort uit de familie van plevieren, Charadrius hiaticula

bontjas n
kożuch

boodschap n
wiadomość
(communicatie) overgebracht bericht

boodschapper /ˈbotsxɑpər/ n
kurier posłaniec
(beroep) (verouderd) iets dat, of iemand die berichten overbrengt naar personen die door de afzender niet rechtstreeks aangesproken kunnen worden, of bereikbaar zijn, door afstand, tijdverschil of slechte onderlinge verhoudingen, tegenwoordig zou men zeggen: koerier

boog /box/ n
łuk
een wapen waarmee een pijl weggeschoten kan worden -> handboog
(wiskunde) een cirkelboog
(bouwkunde) een deel van een bouwwerk waar iets of iemand onderdoor kan gaan(vgl. spitsboog, triomfboog)

boogschieten n
łucznictwo
(sport) een sport waarbij pijlen worden weggeschoten naar een doel met behulp van een boog

boogschutter n
łucznik łuczniczka
(sport) iemand die schiet met een boog

boom n
drzewo
(plantkunde) een meerjarige plant die als karakteristiek heeft dat hij één of meer verhoute stammen heeft

boomgaard n
sad
een stuk grond met vruchtbomen

boomkangoeroe /ˈbom.kɑn.ɣə.ru/ /ˈbom.kɑn.χə.ru/ n
drzewiak
(buideldieren) een dier uit het geslacht der boomkangoeroes (Dendrolagus)

boomklever n
kowalik bargiel
(zangvogels) bepaald soort vogeltje, Sitta europaea , met een blauwe rugzijde en een oranjegele buikzijde dat bij het zoeken naar voedsel in de schorsspleten in de boomstam op en neer kan klimmen

boomleeuwerik /ˈbom.leː.β̞əˌrɪk/ /ˈbom.lɪː.β̞əˌrɪk/ n
lerka
(zangvogels) een vogelsoort die inheems is in Nederland en België uit de familie Alaudidae, Lullula arborea

boommarter /ˈbom.mɑr.tər/ n
kuna leśna
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes martes , die vooral in bosrijk gebied te vinden is

boompieper /ˈbom.pi.pər/ n
świergotek drzewny
(zangvogels) insectenetende zangvogel Anthus trivialis die inheems is vrijwel geheel Europa

boomslang /'bomslɑŋ/ n
boomslang
(reptielen) bepaald landdier zonder poten Dispholidus typus , behorend de familie gladde slangen Colubridae , dat leeft in Sub-Saharaans Afrika

boomstam /'bomstɑm/ n
pień drzewa
(bosbouw), (plantkunde) een rechtop gaande houten schacht van een boom

boomvalk n
kobuz
(valkachtigen) kleine sierlijke valk, Falco subbuteo , familie van de torenvalk

boon n
fasola
(voeding) zaadje uit de peulvrucht van enige vlinderbloemige planten, waarvan men alleen de zaden ofwel de gehele vrucht eet (wikidata: boon )

boor n
wiertło
(gereedschap) rond zijn as ronddraaiend werktuig om gaten mee te maken
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde, met symbool B en atoomnummer 5

boord /bɔːrt/ n
pokład
m o (scheepvaart) het dek van een schip

boormachine n
wiertarka
(gereedschap) machine waarmee men kan boren

boos /boʊs/ /boːs/ adj
zły
blijk gevend van een emotie waarbij men zeer negatief is en daarvoor vaak de ander de schuld geeft
kwaadaardig, zondig

boosaardig /bo'zardəx/ adv
złośliwy
met de intentie om kwaad te doen

boot /boʊt/ /boːt/ n
łódź statek
(scheepvaart) klein vaartuig

bootsman n
bosman
(beroep), (scheepvaart) een rang gelijk aan sergeant bij de marine en de hoogste onderofficier bij de koopvaardij

boraat n
boran
(scheikunde) zout van boorzuur met de chemische formule BO33−

borax n
boraks

bord /bɔRd/ /bɔrt/ n
talerz
(huishouden) een schijfvormig voorwerp dat wordt gebruikt om voedsel van te eten
tablica
(communicatie) (transport) een vlak voorwerp waarop een voor veel mensen bedoelde tekst of teken is gezet, bijv. in het verkeer

bordeel n
burdel
(seksualiteit) een huis waarin tegen betaling seksuele diensten worden aangeboden

bordspel n
gra planszowa

borduren v
haftować
overgankelijk met naald en draad versieringen aanbrengen op een stuk weefsel

borduurwerk n
haft
iets wat men geborduurd heeft op aan het borduren is

boren v
borować wiercić
overgankelijk met een werktuig dat om zijn as draait een rond gat in iets maken

borg n
poręczyciel
iemand die garant staat voor een eventueel te betalen bedrag, de borgsteller

borgtocht n
poręczenie majątkowe
(juridisch) (burgerlijk recht) een overeenkomst waarbij de borgsteller garant staat voor de schulden van de schuldenaar.

borium n
bor
(scheikunde), (element) een chemisch element en een zwart metalloïde

borst /bɔrst/ n
pierś biust
(anatomie) elk van de twee vooruitstekende klieren bij vrouwen waaruit zich de moedermelk afscheidt

borstbeen n
mostek
(anatomie) plat been waaraan de ribben aan de voorzijde vastgehecht zijn

borstel n
szczotka
(gereedschap) een gebruiksvoorwerp bestaande uit een bundel of bundels haren of vezels die in een houder of aan een blad van hout of een andere stof zijn vastgehecht

borstkas n
klatka piersiowa
(anatomie) geraamte van de borst die de borstholte begrenst

borstvoeding n
karmienie piersią

bos /bɔs/ n
las
o (ecologie) groep bomen

bosanemoon n
zawilec gajowy

bosbes n
borówka borówka czarna
(plantkunde) plant uit het geslacht Vaccinium
borówka czarna
(plantkunde) Vaccinium myrtillus wilde bessendragende struik in Europa

bosbrand n
pożar lasu
(bosbouw) brand van of in een bos

bosrietzanger n
łozówka

bossanova n
bossa nova

bosui n
cebulka zielona
(groente) een jonge, onvolgroeide geboste ui met blad

bosuil n
puszczyk puszczyk zwyczajny
(uilen) bepaald soort vogel, Strix aluco die zowel overdag als 's nachts kan jagen

boswachter n
leśnik
(beroep) een beheerder van een boswachterij

boswilg n
wierzba iwa
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Salix caprea , die inheems is in de Benelux en tot 14 meter hoog kan worden en behoort tot de wilgenfamilie Salicaceae

bot n
flądra fląderka
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Platichthys flesus

botanicus n
botanik

botanie n
botanika
(wetenschap) (plantkunde) een onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van planten

boter /ˈbotər/ n
masło
(voeding) oneigenlijk vervangproduct voor het onder [1] genoemde voedingsmiddel, geproduceerd uit plantenvet

boterbloem n
jaskier
(bloemplanten) een geslacht Ranunculus van een aantal meestal overblijvende, kruidachtig planten met helder gele of soms witte bloemen uit de familie Ranunculaceae . Het geslacht omvat onder andere de boterbloemen en de waterranonkels. Afhankelijk van de taxonomische opvatting telt het tussen de 250 tot 600 soorten

boterham /ˈbotərhɑm/ n
kanapka
een belegde snee brood

boterzuur n
kwas masłowy
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met de formule CH3(CH2)2COOH

botsen /ˈbɔt.sə(n)/ v
odbijać się
ergatief met een flinke snelheid tegen elkaar aankomen

botsing /ˈbɔt.sɪŋ/ n
kolizja zderzenie
het botsen

bougie n
Świeca zapłonowa świeca zapłonowa
(motortechniek) het onderdeel van een verbrandingsmotor dat door een vonk het mengsel van brandstofdamp en lucht in de cilinder tot ontploffing brengt

bouillon n
bulion rosół
(kookkunst) (voeding) een aftreksel van magere vleesresten, beenderen of vis dat vaak de basis van een soep is

boulimie n
bulimia
(medisch) boulimia nervosa, psychologische toestand waarin een persoon terugkerende eetbuien heeft

bouwen /ˈbɑu̯ə(n)/ v
budować wznosić
overgankelijk, (bouwkunde) een constructie oprichten door het samenvoegen van onderdelen

bouwkunde n
budownictwo
(wetenschap), (techniek) de leer van het bouwen van alles wat voor bewoning of huisvesting van mensen en hun bedrijvigheden bedoeld is

bouwmaatschappij n
firma budowlana

boven /ˈboː.vən/ preposition
na górze
op een plaats hoger gelegen dan

bovenarm n
ramię
(anatomie) het bovenste gedeelte van de arm tussen de schouder en de elleboog

bovendien /bovənˈdin/ adv
oprócz tego
op de koop toe, daarenboven

bovengenoemd adj
wyzej wymieniony
verwijzend naar iets wat eerder in dezelfde tekst genoemd was

bovennatuurlijk /bovəˈnɑtyrlək/ adj
nadnaturalny
behorende tot een orde van dingen, die buiten het bereik van de menselijke zintuigen ligt, hetzij in de zin van goddelijk, of in verband met spokerij en toverij

bowling n
bowling
(sport) een sport waarbij de speler door middel van een bowlingbal moet proberen om alle tien de pins omver te gooien

boycot n
bojkot

boycotten v
bojkotować
overgankelijk iemand uitsluiten, niet meer willen werken voor, leveren aan of kopen bij

braakbal n
wypluwka

braakmiddel n
emetyk
(farmacologie) middel dat overgeven opwekt

braam n
jeżyna
(fruit) Rubus, zwarte vrucht van de braamstruik

braamsluiper /ˈbramslœʏpər/ n
piegża
(zangvogels) bepaald soort zangvogel, Sylvia curruca , uit de familie van zangers Syviidae

brabbelen v
gaworzyć
1. slecht en onduidelijk praten met name van baby's

braden v
smazyć
overgankelijk, (kookkunst) vlees bereiden door het in olie of vet te verhitten

braken /brakə(n)/ v
wymiotować
overgankelijk het verwijderen van voedsel en/of andere stoffen uit de maag via de mond en soms de neus.

brand /ˈbrɑnd/ /ˈbrɑnt/ n
pożar
verbranding met vuur

brandblusser n
gaśnica
een draagbaar toestel dat dient om een kleine of een beginnende brand te bestrijden

brandbom n
bomba zapalająca
bom die als doel heeft het getroffen object in brand te steken

branden v
palić
absoluut verteerd worden door vuur

brandewijn n
brandy
(drinken) een soort sterke drank

brandgans n
bernikla
(eendvogels) bepaald soort gans, Branta leucopsis , uit de familie Anatidae

brandhout n
drewno na opał
hout dat gebruikt wordt om te verbranden

brandkraan /ˈbrɑntkran/ n
hydrant
aansluitpunt voor een brandslang aan het waterleidingnet

brandnetel n
pokrzywa
(bloemplanten) Urtica dioica een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt
(bloemplanten) Urtica urens een harige plant die bij aanraking een brandend gevoel en zwelling veroorzaakt

brandstichter n
podpalacz
iemand die expres brand veroorzaakt

brandstichting n
podpalenie

brandstof n
paliwo
stof waaruit door middel van verbranding of een ander chemisch proces energie wordt gewonnen

brandstofcel n
Ogniwo paliwowe
(natuurkunde) een elektrochemisch toestel dat chemische energie van een doorgaande reactie direct omzet in elektrische energie, waarbij anders dan bij een batterij of accu voortdurend nieuwe reagentia van buiten kunnen worden aangevoerd

brandweer n
straz pozarna straż pożarna

brandweerkazerne n
remiza

brandweerman n
strażak
(beroep) speciaal voor het bestrijden van branden opgeleid lid van de brandweer

brasem n
leszcz
(straalvinnigen) bepaalde karperachtige vissoort Abramis brama

brassière n
stanik
(kleding) dameskledingstuk dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat en dat dient om de borsten te ondersteunen

breed adj
szeroki

breedband /ˈbred.bɑnd/ /ˈbred.bɑnt/ n
szerokopasmowy dostęp do Internetu
(techniek) een internetverbinding met een hoog debiet; vooral gebruikt in tegenstelling tot een inbelverbinding

breedgeschouderd adj
barczysty
breed van borst en schouders, breedgebouwd

breedte n
szerokość
(wiskunde)afmeting loodrecht op de hoogte of de lengte

breedtegraad n
szerokość geograficzna szerokość
(astronomie)(aardrijkskunde) een cirkel op het aardoppervlak, parallel aan de evenaar, waarop alle punten met gelijke geografische breedte (noord of zuid) liggen

breekijzer n
łom
(gereedschap) stevige metalen stang, meestal voorzien van een gespleten einde, de koevoet, gebruikt om zaken open te breken

breien /ˈbrɛ.jə(n)/ v
dziać
overgankelijk een weefsel vervaardigen uit een gesponnen draad met behulp van twee of meer pennen

breinaald /ˈbrɛɪ̯nald/ /ˈbrɛɪ̯naɫt/ /ˈbrɛːnalt/ n
drut
een naald die gebruikt kan worden bij het breien

breken v
rozbijać złamać
ergatief (algemeen) in stukken uiteenvallen
overgankelijk in stukken uiteen doen vallen

brekingsindex n
współczynnik załamania

brengen /ˈbrɛŋ.ə(n)/ v
przynosić
overgankelijk ergens heen gaan om iets of iemand daar af te geven

bretel n
szelki
(kleding) elk van de draaglinten die moeten belettten dat de broek of rok afzakt

breuk n
ułamek
(wiskunde) de uitkomst (quotiënt) van een deling van twee of meer gehele getallen

brevier n
brewiarz

bridge n
bridż
(kaartspel) een spel gespeeld door vier spelers, verdeeld in twee paren en gespeeld in dertien slagen
(muziekinstrument) de kam van een elektrische gitaar

brie n
brie
zachte Franse schimmelkaas

brief /brif/ n
list
(communicatie), (letterkunde) een geschreven bericht van een persoon naar een ander, meestal in een omslag per post verzonden

briefkaart n
kartka pocztowa
een korte brief in de vorm van een kaart meestal met voorgedrukte postzegel

briefopener n
nóż do otwierania kopert
een doorgaans sierlijk mesje dat men gebruikt om briefomslagen met te openen

bries /bris/ n
bryza
(meteorologie) zachte frisse wind

brievenbus n
skrzynka pocztowa skrzynka na listy

bril n
okulary
(optica) optisch instrument dat gebruikt wordt om het zicht te verbeteren of de ogen te beschermen

brilbeer /ˈbrɪl.beːr/ /ˈbrɪɫ.beːr/ /ˈbrɪɫ.bɪːr/ n
andoniedźwiedź okularowy
(roofdieren) Tremarctos ornatu de enige nu nog levende soort in het geslacht Tremarctos van de beren (Ursidae) met grote cirkels rond de ogen, als een bril. Het is de enige berensoort die zijn oorsprong in Zuid-Amerika heeft

brilduiker n
gągoł
(eendvogels) Bucephala clangula , duikeend die in boomholtes nestelt uit de familie Anatidae

broccoli /ˈbrɔkɔlɪ/ n
brokuł
(groente) de nog gesloten bloemknoppen van deze plant die als groente worden gegeten. Van de groenten bevat broccoli de meeste glucosinolaten die mogelijk een werking tegen kanker zouden kunnen hebben

brochure n
broszura

broeden /'bru.də(n)/ v
wysiadywać
inergatief (dierkunde) een gelegd ei met lichaamswarmte warm houden

broeder /brudər/ n
brat
een kloosterling die geen priester is of die daarvoor wordt opgeleid
een lid van een christelijke gemeente

broedermoord n
bratobójstwo
moord van de ene broer op een andere broer, ook figuurlijk gebruikt

broederschap n
bractwo
kerkelijk goedgekeurde vereniging van leken met een godvruchtig doel
vereniging van beroepsgenoten
braterstwo
vriendschappelijke betrekking als tussen broers

broeikaseffect n
efekt cieplarniany

broeikasgas n
gaz cieplarniany

broek /bruk/ n
spodnie
(kleding) kledingstuk dat het onderlichaam en beide benen, elk met een afzonderlijke pijp omhult

broekspijp n
nogawka

broer /bruːr/ n
brat
(familie) een mannelijk kind van dezelfde ouders

brokaat n
brokat
zijdeweefsel met ingeweven, meestal grote figuren, vaak met goud- of zilverdraad doorweven

bromfiets n
motorower moped cyclomotor

bromide n
bromek

bromium n
brom
(element) wetenschappelijke naam voor het scheikundig element Broom met atoomnummer 35

brommer n
motorower moped cyclomotor

bron /ˈbron/ n
zródło źródło
daar waar men informatie vandaan haalt
het begin van een waterloop

bronchiaal adj
oskrzelowy
(medisch) met betrekking tot de luchtpijp-takken

bronchitis n
zapalenie oskrzeli
(medisch) ontsteking van de luchtpijptak

bronchoscopie n
bronchoskopia
(medisch) medisch onderzoek van de luchtpijp d.m.v. een bronchoscoop

brons n
brązy brąz

bronzen adj
brązowy
van brons gemaakt

bronzen v
brązowy
aan iets een bronskleur geven met bronspoeder , vernis enz
ergatief een rode of bruine kleur verwerven

brood /broːt/ n
chleb pieczywo
(voeding) een meelproduct dat gemaakt wordt door meeldeeg te bakken, te koken of te stomen

broodje n
bułka
(voeding) klein brood, vaak versierd, belegd of in een speciale vorm, voor één persoon

broodkruimel n
bułka tarta

broodrooster n
toster

broom n
brom

brouwen v
warzyć
inergatief iets met een keel-r uitspreken.

brouwer n
piwowar
(beroep) iemand die bier maakt om te verhandelen (tegenwoordig ook wel als hobby)

brouwerij /brɔuə'rɛi/ n
browar
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het brouwen van bier

brug /brʏx/ /brʏχ/ n
most
(bouwkunde), (verkeer), (waterbeheer) kunstmatige weg over een diepte

bruggenhoofd n
przyczółek
de versterkte plaats waar een brug met de oever verbonden is
het eerst veroverde stuk land bij een invasie ook in figuurlijke zin

bruid /brœy̯t/ n
panna młoda
een vrouw die in het huwelijk treedt

bruidegom n
pan młody
man die in het huwelijk treedt, het is de mannelijke vorm van bruid en dat is opmerkelijk want er zijn veel meer vrouwelijke vormen van mannelijke woorden

bruidsschat n
posag wiano
een gift die een vrouw van haar ouders meekrijgt als ze in het huwelijk treedt.

bruikbaar adj
użyteczny praktyczny
nuttig, eenvoudig in het gebruik

bruikleen n
umowa użyczenia
(juridisch) lening waarbij de uitlener aan de ontlener om niet een niet-vervangbare goed in gebruik verleent, onder de verplichting dat de ontlener, na daarvan gebruik te hebben gemaakt of na een bepaalde tijd, dat goed teruggeeft

bruiloft n
wesele ślub
gedenkfeest van een huwelijk

bruin adj
brązowy brąz
(kleur) met een kleur zoals die van koffie of chocola, in een tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruin n
brąz brązowy
(kleur) kleur zoals die van koffie of chocola, tertiaire kleur die wordt verkregen door rood, geel en blauw te combineren

bruine beer /ˌbrœʏnəˈbeːr/ n
niedźwiedź brunatny
(roofdieren) Ursus arctos zoogdier uit de familie der beren (Ursidae) dat in Europa, Azië en Amerika voorkomt

bruine dwergmeerval n
sumik karlowaty
(straalvinnigen) bepaalde soort zoetwatervis, Ameiurus nebulosus , die tot 50 cm lang en 2,5 kg zwaar kan wordenVan oorsprong komt hij uit het oosten van de Verenigde Staten en Canada.

bruine kiekendief n
błotniak stawowy
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel, Circus aeruginosus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

bruine rat phraseologicalUnit
szczur wędrowny
(knaagdieren) grijsbruin knaagdier met een kale geringde staart Rattus norvegicus

bruinig /ˈbrœʏnəχ/ /ˈbrœːnəx/ /ˈbrœːnɪx/ adj
brązowawy
op bruin lijkend

bruinkool n
węgiel brunatny

bruinvis /ˈbrœy̯nvɪs/ n
morświn
(walvisachtigen) kleine, solitair of in los school levende tandwalvis uit de familie Phocoenidae , zich kenmerkend door zijn stompe snuit, spatelvormige tanden, lage driehoekige rugvin en horizontale staartvin, en die tijdens het zwemmen uit het water opspringt

brulaap n
wyjec
(primaten) Amerikaanse apen die een brullend lawaai kunnen produceren van het geslacht Alouatta uit de familie grijpstaartapen (Atelidae)

brunette n
brunet
een vrouw met (donker)bruin (of zwart) haar en soms ook met een donkere gelaatstint

brus /brʏs/ n
rodzeństwo
(familie) een ander kind van dezelfde ouders, dat zorgtaken op zich neemt

brutaal adj
bezczelny
(verouderd) beestachtig
geen respect hebbend voor iets of iemand, onbeschoft, lomp
(figuurlijk) vrij in het uiten van zijn gemoed, vrijpostig

bruut /ˈbryt/ adj
brutalny
nietsontziend en gewelddadig

btw n
VAT
(initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor belasting over de toegevoegde waarde, de omzetbelasting

buffel 'bɵfəl n
bawół
(evenhoevigen) een verzamelnaam voor een aantal zware holhoornige rundersoorten met vaak forse hoorns

buffer n
bufor
(informatica) tijdelijk geheugen in rekenmachines, computers , randapparaten e.d

buideldier n
torbacz
(dierkunde) zoogdiersoort uit de infraklasse Marsupialia waarvan de wijfjes een buidel hebben, waarin hun vroeggeboren jongen verder in opgroeien

buigen /bœʏ̯χə(n)/ /bœːɣə(n)/ v
giąć
onovergankelijk krom worden, (door vervorming) doen afwijken
wygiąć
inergatief een buiging maken
wederkerend zich ~ over: aandacht besteden aan iets

buiging n
pokłon ukłon
buiging (beweging), knikkende beweging met hoofd en bovenlichaam om een persoon van hoge status te begroeten; artiesten maken na een optreden meestal een buiging naar het publiek.
fleksja odmiana
(taalkunde) het veranderen van woordvormen naar gelang van de functie die ze in de zin vervullen.

buigspier n
zginacz
(anatomie) spier die zorgt dat een ledemaat buigt

buik /bœʏ̯k/ /bœːk/ n
brzuch
(anatomie) het onderste deel van de voorkant van de romp van mens of dier dat van boven door het middenrif en van onderen door de bekkengordel begrenst is

buikdans n
taniec brzucha

buikpijn /ˈbœʏ̯k.pɛɪ̯n/ /ˈbœːk.pɛɪ̯n/ /ˈbœːk.pɛːn/ n
ból brzucha
(medisch) pijn in de buik

buikspreker n
brzuchomówca

buil n
sito do mąki
m grote zeef voor het zeven van meel

builenpest n
dżuma dymienicza
(medisch) de meest voorkomende vorm van pest en wordt veroorzaakt door de Yersinia pestis -bacterie en overgebracht door de rattenvlo

buis n
rura
v/m een hol, cilindrisch voorwerp

buiten /ˈbœʏ̯tə(n)/ /ˈbœːtə(n)/ adv
na zewnatrz

buitenechtelijk adj
pozamałżeński
niet binnen het raamwerk van het huwelijk

buitenland n
zagranica
ieder land buiten het eigene

buitenlander /ˈbœytə(n)lɑndər/ n
cudzoziemiec
iemand die in het buitenland woont, of iemand afkomstig uit het buitenland

buitenlands adj
cudzoziemski zagraniczny
op het buitenland betrekking hebbend

buitenpost n
oddalona osiedla
een afgelegen plaats ver van het centrum

buitenspel n
spalony

buizen v
oblać
zakken voor een examen

buizerd n
myszołów zwyczajny myszołów
(havikachtigen) bepaald soort middelgrote roofvogel, Buteo buteo , die vooral van veldmuizen leeft

bukken /ˈbɵkən/ v
nachylać się
wederkerend zich ~: het lichaam geheel voorover buigen (om bij iets lagers te komen)

bul /bʏl/ n
byk
(dierkunde) mannelijk rund en het mannetje van sommige andere zoogdieren en zeezoogdieren
oorkonde bij het behalen van een academische graad

buldog n
buldog
stevig gebouwde hond met een grote kop en afhangende liphoeken, destijds gefokt om tegen stieren te vechten

bulgur n
bulgur
(voeding) gestoomde, daarna gedroogde en vervolgens grof gemalen of gebroken tarwekorrels, meestal durumtarwe

bulldozer n
buldożer spychacz
(werktuigbouwkunde) zware van rupsbanden voorziene machine om terreinen te egaliseren met behulp van een schuiver die stenen en aarde kan verplaatsen

bult n
garb

bultrug /ˈbʏltrʏx/ n
długopłetwiec humbak
(walvisachtigen) Megaptera novaeangliae een relatief grote vinvis, die zich van andere vinvissen onderscheidt door zijn lange borstvinnen, zijn gedrongen lichaam en de knobbels op zijn bek en onderkaak. Volwassen bultruggen variëren in lengte van 12 tot 16 meter en wegen zo'n 25 à 30 ton

bumper n
zderzak
stootstang voor en achter op de auto

bundel n
pęk
zijdelings bijeengehouden verzameling langwerpige voorwerpen

bunker n
bunkier
uitgegraven en met beton zwaar versterkte verdedigingsstelling

bunsenbrander n
palnik Bunsena
(scheikunde) gasbrander met regelbare luchttoevoer die men gebruikt in een laboratorium

bunzing n
tchórz
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela putorius , klein marterachtig, behendig roofdiertje

burcht n
zamek
kasteel, plaats versterkt met een gracht, aarden wal en/of zware stenen muren

bureau n
biurko
(meubel) een werkmeubel voor administratief- en studiewerk
biuro
een (politie)kantoor

bureaucratie n
biurokracja

buret n
biureta
(scheikunde) een lang, dun, cilindrisch stuk glaswerk met een nauwkeurig geijkte maatverdeling en een kraantje aan de onderzijde

burgemeester n
prezydent miasta burmistrz
(beroep), (politiek) hoofd van het gemeentebestuur

burgemeesteres n
burmistrzyni

burger n
obywatel
inwoner van een stad of staat die bepaalde wettelijke rechten en plichten heeft

burgerlijk /ˈbʏrɣərlək/ adj
burżuazyjny
tot de burgers behorend, tot de middenstand behorend

burgermaatschappij n
społeczeństwo obywatelskie
de samenleving van niet-militairen

burgeroorlog n
wojna domowa
(militair) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen binnen hetzelfde land, waarbij soms ook het leger betrokken is

burgerrechten n
prawa obywatelskie
1. een recht dat men geniet als staatsburger van een land

burggraaf n
wicehrabia
(leenstelsel), (adel) edelman, één rang lager dan graaf

burggravin n
wicehrabina

bus /bɵs/ n
autobus
(verkeer) vervoermiddel op de weg voor een aanzienlijk aantal passagiers (autobus)

bushalte /ˈbʏshɑltə/ /ˈbʏshɑɫtə/ n
przystanek autobusowy
(verkeer) een plek waar een bus stopt en mensen in en uit de bus kunnen stappen

buskruit n
proch
(scheikunde), (militair) een ontplofbaar mengsel van fijngepoederde kool, zwavel en salpeter

buste n
popiersie
vrouwenborst, boezem, vrouwenbovenlijf
borstbeeld

bustehouder n
biustonosz stanik
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat uit schouderriemen, twee cups en een centrale band bestaat, en dient om de borsten te ondersteunen

butaan n
butan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C4H10

buteen n
buten

butternutpompoen n
dynia piżmowa
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae (wikidata: butternutpompoen )

buur /byr/ n
sąsiad sąsiadka
een persoon die in andermans omgeving woont

buurman n
sąsiad
een man naast wie men woont

buurt /byrt/ n
dzielnica okolica
een (deel van een) wijk
de nabijheid

buurvrouw n
sąsiadka
vrouw woonachtig in het belendende huis

byte /bɑjt/ n
bajt
(informatica) het kleinste adresseerbare gedeelte van een computergeheugen bestaande uit 8 bits

bèta n
beta

cabaret /ˌkɑbɑˈrɛ(t)/ n
kabaret
(kunst) kleinkunst, vermaak met toneel, zang, dans, en voordracht

cacao /kakaˈoː/ /kaˈkɑu/ n
kakao
(voeding) (drinken) product verkregen uit de bonen van de cacaoboom dat onder andere wordt gebruikt voor de bereiding van chocolade

cacaopoeder n
kakao w proszku
een poederachtige substantie die wordt verkregen door het onder hoge druk persen van de cacaomassa van cacaobonen

cactus n
kaktus
(plantkunde) een vetplant met stekels

cactusvijg n
opuncja
(fruit) Opuntia ficus-indica een stekelige vrucht van de Opuntia

cadeau /kaˈdoː/ n
prezent
iets dat men aan iemand geeft zonder tegenprestatie, meestal ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis

cadeaubon n
karta podarunkowa
een tegoedbon die als cadeau gegeven wordt

cadmium n
kadm
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cd en atoomnummer 48. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

cafetaria n
kafeteria
een eenvoudige eetgelegenheid, waar men vooral gefrituurde gerechten kan eten

cafeïne n
kofeina
(scheikunde) een alkaloïde met structuurformule C8H10N4O2 die van nature wordt aangetroffen in koffiebonen en theebladeren en een stimulerende werking heeft

café /kɑ'fe/ n
kawiarnia
(horeca) een uitgaansgelegenheid waar men hoofdzakelijk dranken kan nuttigen

calcium n
wapń
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ca en atoomnummer 20. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

calciumcarbonaat n
węglan wapnia

calculator /kɑlkʏˈlatɔr/ n
kalkulator
machine dat rekenkundige berekeningen kan uitvoeren

calculeren v
kalkulować wyliczać
overgankelijk iemand berekent iets

californium n
kaliforn
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide met het symbool Cf en het atoomnummer 98

calorie n
kaloria
(thermodynamica), (eenheid), (verouderd) een eenheid van warmte, gelijk aan de warmte benodigd om een gram water een graad (kelvin of Celsius) in temperatuur te doen stijgen, weergegeven met symbool cal

calqueerpapier n
kalka

calvinisme n
kalwinizm
(religie) gereformeerde substroming binnen het Christendom waarin o.a. het voorbestemd zijn centraal staat

cambrium /ˈkɑmbrijʏm/ n
kambr

camera /ˈkaməˌra/ n
kamera
(fotografie) een apparaat om beelden mee te registreren

camouflage n
kamuflaż

camoufleren /kɑmuflerən/ v
maskować
overgankelijk een voorwerp onopvallend maken

camping /ˈkɑmpɪŋ/ /ˈkɛmpɪŋ/ n
kemping
(toerisme) een terrein met voorzieningen om te kamperen

campus /ˈkɑmpʏs/ n
kampus
universiteitsterrein met woningen voor studenten en docenten

candela n
kandela

candidiasis n
drożdżyca
(medisch) schimmelziekte van huid en slijmvliezen

canon /'ka.nɔn/ n
kanon
(muziek) de strengste vorm van een meerstemmige compositie, waarin de stemmen elkaar in de tijd verschoven imiteren

cantaloupe n
kantalupa
(plantkunde) variëteit Cucumis melo var. cantalupensis van de meloenplant Cucumis melo (wikidata: cantaloupe )

cantate n
kantata

cantharel /ˌkɑntaˈrɛɫ/ n
pieprznik
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak

canvas n
płótno

capaciteit n
pojemność zdolność
mogelijkheid om iets te bevatten, hoeveelheid ruimte die voor een bepaald doel gevuld kan worden

capibara /ˌkapiˈbaːra/ n
kapibara
(knaagdieren) Hydrochoerus hydrochaeris een knaagdier uit de familie Caviidae. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lange oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, de natuurlijke biotoop. Het komt voor in het waterrijke gebied van Brazilië en Noord-Argentië

capillariteit /ˌka.pɪ.la.ri.ˈtɛɪ̯t/ n
zjawiska kapilarne

capitulatie n
kapitulacja
internationaalrechtelijke verklaring dat een partij de strijd tijdens een oorlog opgeeft

capituleren v
kapitulować
inergatief het verzet staken, zich overgeven

capoeira /kapu'ɪ:ra/ n
capoeira
een dans- en vechtsport afkomstig uit Brazilië

cappuccino n
cappuccino
(drinken) een kopje koffie dat uit gelijke delen espresso, melk en melkschuim bestaat; espresso waaraan men melkschuim toevoegt

capsule n
kapsułka
een omhulsel, veelal van gelatine met een medicijn erin

capuchon /ˌka.py.ˈʃɔ̃ː/ /ˌkɑ.py.ˈʃɔn/ n
kaptur
(hoofddeksel), (kleding) hoofdkap bevestigd aan een kledingstuk

caracal n
karakal
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Caracal caracal , een slanke, middelgrote, niet gevlekte kat van 6–22 kg met een korte staart en lange oorpluimenHet dier leeft afhankelijk van het leefgebied van verschillende prooisoorten, voornamelijk knaagdieren en vogels en komt voor in heel Afrika, het Arabische schiereiland, het Midden-Oosten, centraal en zuidwest-Azië tot in India. Hij leeft in droge bossen, savannes, struikgewas, heuvelachtige steppen en dorre bergachtige streken. De soort staat wereldwijd op de lijst van de IUCN als niet-bedreigde soort, ondanks dat er weinig bekend is over de populatieontwikkeling in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied.

carbidgas n
acetylen
(scheikunde) acetyleen, een gas dat o.a. verkregen kan worden uit carbid en water (CaC2 + 2H2O --> C2H2 + Ca(OH)2 ); bij verbranding geeft het fel licht en een hoge vlamtemperatuur

carbonaat n
węglan

carbonzuur n
kwas karboksylowy
(scheikunde) een organische verbinding die de functionele groep -COOH bezit

carcinoom n
rak
(medisch) kankergezwel, bestaande uit epitheelcellen

cardiologie /kɑrdijolo'xi/ n
kardiologia
(medisch) een medisch specialisme dat zich bezighoudt met het opsporen, diagnosticeren en behandelen van hartziekten

cardiologisch adj
kardiologiczny
(medisch) met betrekking tot hartziekten

cardioloog /kɑrdijo'lox/ n
kardiolog

cariës n
próchnica

carnaval n
karnawał
(feest) volksfeest waarbij onder meer grote verkleedpartijen plaatsvinden, en dat plaatsvindt gedurende de vier dagen die aan de vastentijd voorafgaan

carnivoor /kɑrniˈvor/ n
miesozerca
(dierkunde) een vleesetend dier

caroteen n
karoten

carrière n
kariera
(economie), (maatschappij) professionele loopbaan, ontwikkeling van de werkgerelateerde maatschappelijke positie

carrosserie n
karoseria
(verkeer), (techniek) koetswerk van een motorisch voertuig (meestal een auto of bus)

cartograaf n
kartograf
(aardrijkskunde) (beroep) iemand die land-, zee- en/of luchtkaarten maakt

cartografie n
kartografia
(aardrijkskunde) de kunst en wetenschap van het vervaardigen van land-, zee- en/of luchtkaarten

cashew n
nanercz zachodni

casino n
kasyno
een gelegenheid waar in een luxe omgeving gegokt wordt

cassave n
maniok
(plantkunde) (voeding) Manihot esculenta , een eetbare wortelknol waarvan cassavemeel wordt bereid

cassette n
kaseta
(techniek) een behuizing voor video- en audiobanden

cassie n
cynamonowiec wonny
(specerij) bast van de Cinnamomum cassia gebruikt in gerechten (wikidata: cassie )

castraat n
kastrat

castratie n
kastracja
(medisch) ontmanning, het volledig verwijderen van de teelballen bij de man

castreren v
kastrować
overgankelijk een sterilisatie uitvoeren van een man of mannelijk dier door verwijdering van de zaadballen

casus n
przypadek
(taalkunde) een naamval

catacombe n
katakumb
een ondergrondse ruimte of gangenstelsel, de ruimte onder de tribunes van een stadion

catamaran n
katamaran
vaartuig met twee drijvende delen (de rompen), die boven de waterlijn parallel aan elkaar gemonteerd zijn

cataract n
katarakta zaćma
(medisch) grijze staar, een troebeling van de ooglens die het zien verstoort

catastrofe n
katastrofa kataklizm
een algemene ramp

catechismus n
katechizm
(religie) (onderwijs) de leer van een godsdienst in de vorm van vragen en antwoorden gebruikt in het godsdienstonderwijs aan jongeren en leken

categorie n
kategoria
onderdeel van een rangschikking, rang, groep

categorisch adj
kategoryczny
betrekking hebbend op een indeling in categorieën

categorisch adv
kategorycznie
op categorische wijze

cavalcade n
kawalkada
optocht te paard

cavalerie n
jazda
(militair) (geschiedenis) strijdmacht te paard

cavia n
świnka morska
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit het geslacht Cavia , van oorsprong afkomstig uit Zuid-Amerika, die vooral als huisdier gehouden worden

cayennepeper n
pieprz cayenne
(specerij) (verse of gedroogde) vrucht van Capsicum annuum of Capsicum fastigiatus gebruikt als scherpe specerij (wikidata: cayennepeper )

cd n
CD
(initiaalwoord), (afkorting) de afkorting voor compact disc, een rond en plat medium voor opslag van digitale audio en data

cedent n
cedenta zbywającego
(juridisch) iemand die een vorderingsrecht overdraagt door een cessie

ceder /ˈsedər/ n
cedr
(coniferen) benaming voor bomen uit het geslacht Cedrus dat behoort tot de dennenfamilie

cel n
cela komórka
(juridisch), (misdaad) een kleine ruimte waar iemand voor straf moet zitten (in een gevangenis)
(religie) een kleine ruimte in een klooster
komórka cela
(biologie) de kleinste eenheid binnen een levend organisme waarin alle genetische informatie vervat zit
een zeshoekige opslagplaats in een bijenraat
(techniek) een element van een batterij, een accu of een ander apparaat

celebreren v
świętować
overgankelijk plechtig herdenken

celesta n
czelesta
(muziekinstrument) een slagwerkinstrument met een klavier waarmee metalen staven worden aangeslagen

celfysiologie n
fizjologia komórek
(biologie) de wetenschap van de functies en processen binnen organische cellen

cello n
wiolonczela
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de cellist tussen de knieën wordt gehouden

celluloid n
celuloid
stof bestaande uit nitrocellulose o.a. gebruikt voor de drager van fotografische en cinematografische film.
film, in contrast met video

cellulose /ˌsɛ.ly.ˈlo.zə/ n
celuloza
een polysacharide die door nagenoeg alle planten wordt gemaakt en die de plant stevigheid geeft

celmembraan n
błona komórkowa
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren

celwand /sɛlʋɑnd/ n
ściana komórkowa
(biologie) een sterk omhulsel dat een cel om het plasmamembraan heen kan synthetiseren

cement n
cement
(bouwkunde) een bouwmateriaal bestaande uit kalk, zand en grind

cementfabriek n
cementownia
een fabriek waar cement geproduceerd wordt

cementmolen n
betoniarka
een toestel voor het mengen van de bestanddelen van de mortel of beton

censureren v
cenzurować
overgankelijk bewust informatie uit de media weghalen

censuur /sɛnˈsyr/, /sɛnˈzyr/ n
cenzura
controle van de kant van een autoriteit (vaak de overheid, ook de kerk) op de informatiestroom

cent /sɛnt/ n
cent

centimeter /'sɛntiˌmetər/ n
centymetr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat die gelijk is aan één honderdste van een meter, weergegeven met symbool cm

centraal adj
centralny
in het midden gelegen

centrale verwarming n
centralne ogrzewanie
een verwarmingssysteem, waarbij de warmte voor de verwarming van de vertrekken van een gebouw, centraal wordt opgewekt en met behulp van een warmteoverbrengend medium wordt overgebracht naar deze vertrekken.

centrifugaalpomp n
pompa odśrodkowa
(werktuigbouwkunde) pomp die een vloeistof verpompt door het met een draaiend rad (rotor of waaier) naar buiten te slingeren

centrifuge n
wirówka
(techniek) toestel dat gebruikmakend van de middelpuntvliedende kracht, de mogelijkheid biedt om stoffen te scheiden, te zuiveren of te drogen

centrifugeren v
wirować
overgankelijk met een centrifuge scheiden, zuiveren of drogen

centrum n
centrum
middelpunt,in het midden gelegen

cerebraal adj
mózgowy
(medisch) met betrekking tot de grote hersenen

ceremonie n
ceremonia
een plechtige bijeenkomst om bijvoorbeeld iets te vieren, te herdenken of in te wijden, dan wel als religieus ritueel

cerium n
cer

certificaat /ˌsɛrtifiˈkat/ n
certyfikat
een schriftelijk bewijs

cesium n
cez

cessie n
cesja przelew
(juridisch) overdracht van een vorderingsrecht door de oorspronkelijke schuldeiser (de cedent) aan een derde (de cessionaris)

cessionaris n
cesjonariusza nabywcy
(juridisch) iemand die een vorderingsrecht verkrijgt door een cessie

chakra n
czakra
(religie) een energiecentrum in oosterse culturen

champagne /ʃɑmˈpɑɲə/ n
szampan
(drinken) een witte of rosé schuimwijn uit de champagnestreek in Frankrijk, die in het bijzonder bij feestelijke aangelegenheden wordt geschonken

champignon /ˌʃɑmpiˈjɔn/ n
pieczarka
(voeding), (schimmels) een eetbare en speciaal gekweekte witte paddenstoel; Agaricus bisporus en Agaricus bitorquis

chanson n
chanson

chantage n
szantaż
mensen onder voor de buitenwereld onzichtbare bedreiging zaken tegen hun wil laten doen

chanteren v
szantażować
overgankelijk onder bedreiging een schandaal te veroorzaken iemand geld afhandig maken

chaos n
chaos
grote wanorde, ongeordendheid, verwarring

chaostheorie n
teoria chaosu
(wetenschap) deelgebied van de wiskunde en natuurwetenschappen dat zich bezighoudt met het gedrag van dynamische systemen zoals dat sterk door hun begintoestand wordt bepaald

chaotisch adj
chaotyczny

charisma n
charyzma
persoonlijke uitstraling

charlatan /ˈʃar.la.tan/ n
szarlatan

charmant adj
uroczy
aangenaam in omgang

charme /sjarme/ n
urok
de eigenschappen van iemand waardoor die persoon aardig, leuk en vriendelijk wordt gevonden

chassidisme /χɑsiˈdɪsmə/ n
chasydyzm
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) religieus-joodse beweging/stroming, ontstaan in Oost-Europa in de 18de eeuw

chatten /ˈtʃɑtə(n)/ /ˈtʃɛtə(n)/ v
czacie
inergatief op synchrone wijze met elkaar korte tekstberichten uitwisselen

chauffeur /ʃaʊ̯.ˈføːr/ /ʃo.ˈføːr/ /ʃo.ˈfʏːr/ n
szofer kierowca
(verkeer) de bestuurder van een motorvoertuig (ook (beroep))

chauvinisme n
szowinizm

chauvinist n
szowinista

chauvinistisch adj
szowinista
behept met een overdreven vorm van vaderlandsliefde

chazan /χaˈzɑn/ n
chazan
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) voorzanger in de synagoge, die de dienst leidt

checken /ˈtʃɛkən/ v
sprawdzić
overgankelijk controleren, nakijken

cheeta n
gepard
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Acinonyx jubatus , zeer snelle Afrikaanse katachtige

chef /ʃɛf/ n
kierownik
(beroep) de baas, iemand die de leiding heeft

chemie n
chemia
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de kennis van de stoffen zoals die zijn opgebouwd uit atomen

chemisch adj
chemiczny
(scheikunde) dat wat tot de chemie behoort, volgens de chemie

chemoreceptor n
chemoreceptor
(biologie) een membraaneiwit dat gevoelig is voor scheikundige prikkels

chemotherapie n
chemoterapia
(medisch) behandeling van kanker met medicijnen

cheque /ʃɛk/ n
czek

cherimoya n
flaszowiec peruwiański
(fruit) eetbare hartvormige vrucht van Annona cherimola

cherub /ˈxerʏp/ n
cherub
(Jiddisch-Hebreeuws) deels menselijk, deels dierlijk wezen met vleugels en één of meer gezichten waarvan de functie verband houdt met het goddelijke (91×: Gen. 3:24, Ex. 25:18 +, Num. 7:89, 1 Sam. 4:4, 2 Sam. 22:11, 1 Kon. 6:23 +, 2 Kon. 19:15, Jes. 37:16, Ez. 9:3 +, Ps. 18:11 +, 1 Kron. 13:6 +, 2 Kron. 3:7 +)

chi n
chi

chic /sʲik/ adj
elegancki
modieus verfijnd

chilipeper /'ʃílipepər/ n
papryka chili
(plantkunde) vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)
(specerij) gedroogde specerij gemaakt van de vruchten van het geslacht Capsicum van de nachtschadefamilie (Solanaceae)

chimpansee /ˌʃɪm.pɑn.ˈse/ n
szympan szympans
(primaten) Pan troglodytes een Afrikaanse mensaap. Zijn nauwste verwant is de dwergchimpansee of bonobo (Pan paniscus). Beide chimpansees worden beschouwd als de nauwste nog levende verwanten van de mens. Sommige wetenschappers beschouwen de relatie tussen mens en chimpansee op basis van DNA-onderzoek als nauw genoeg om de chimpansee en de bonobo net als de mens in het geslacht Homo te plaatsen

chinchilla n
szynszyla

chip n
czip
(elektronica) klein stukje halfgeleiderkristal waarop geïntegreerde circuits zijn aangebracht

chirograaf n
cyrograf
(oorkondeleer, diplomatiek) oorkondevorm waarbij twee of meer gelijkluidende akten op hetzelfde vel papier of perkament werden geschreven en deze akten van elkaar werden losgesneden, zodat partijen achteraf aan elkaar kunnen passen om daarmee de echtheid te bewijzen

chirurg /ʃi'rʏr(ə)x/ n
chirurg
(medisch) (beroep) een specialist die operaties verricht

chirurgie n
chirurgia
(medisch) de wetenschap van en de vaardigheid in het opereren

chloor n
chlor

chloroform n
chloroform

chloroplast /xlorɔplɑst/ n
chloroplast
(plantkunde) een organel dat in planten en algen lichtenergie vastlegt

chocola /ˌʃo.ko.ˈla/ n
czekolada
(voeding) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

chocolade /ˌʃo.ko.ˈla.də/ /ˌʃɔko.ˈla.də/ n
czekolada
(voeding) (drinken) een lekkernij die gemaakt is van cacao, suiker en cacaoboter

chocoladepudding n
budyn czekoladowy

cholera /χoləra/ n
cholera
(medisch) een zeer besmettelijke infectieziekte die de darmen aantast

cholesterol n
cholesterol
(biochemie) vet dat in je lichaamscellen zit, zoals galvet, lichaamsvet

choreografie n
choreografia

christelijk /krɪs.tə.lək/ adj
chrześcijański
te maken hebbend met het christendom, confessioneel, gelovig

christen /ˈkrɪs.tən/ n
chrześcijanin
(religie) belijder van de christelijke godsdienst

christendom /ˈkrɪ.stən.ˌdɔm/ n
chrześcijaństwo chrystianizm
(religie) een monotheïstische godsdienst gebaseerd op het evangelie en leven van Jezus zoals beschreven in het Nieuwe Testament

chromium n
chrom

chromosomaal /ˌɣro.mo.zo.ˈmal/ /ˌɣro.mo.zo.ˈmaɫ/ /ˌχro.mo.zo.ˈmaɫ/ adj
chromosomowy
(biologie) (medisch) met betrekking tot de chromosomen, de eiwitten die erfelijke informatie bevatten

chromosoom /ˌχroʊmoʊˈsoʊm/ n
chromosom
(biologie) staafachtig lichaampje in de celkern dat drager van erfelijke eigenschappen is

chroneem n
chronem
(taalkunde) (theoretisch) geluidssegment dat fonemen die alleen in duur verschillen van elkaar onderscheidt

chronisch /ˈxronis/, /ˈkronis/ adj
chroniczny
voortdurend, aanhoudend, nooit helemaal genezend

chronologie /xrono.lo'ɣiː/ n
chronologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het rangschikken in de tijd van historische gebeurtenissen

chronologisch adj
chronologiczny
naar tijdstip gerangschikt

chroom n
chrom

chylomicron /ˌxi.lo.mi.ˈkrɔn/ /ˌχi.lo.mi.ˈkrɔn/ n
chylomikrony
(biologie) een grote door darmwandcellen geproduceerde lipoproteïne, waarin lipiden uit het voedsel van de darmwandcellen naar andere weefsels worden getransporteerd

cicade n
cykada
(halfvleugeligen) Auchenorrhyncha groot, halfvleugelig insect behorend tot een groep van insecten die vertegenwoordigd wordt door ongeveer 40.000 verschillende soorten. Cicaden vormen een onderorde die behoort tot de orde van de halfvleugeligen (Hemiptera). Zij leven in Zuid-Europa en in de tropen

cider n
cydr jabłecznik
(drinken) vruchtenwijn uit gegist appelsap of perensap (wikidata: cider )

cijfer n
cyfra
(wiskunde) een enkelvoudig symbool om een telbaar aantal aan te duiden. Bijvoorbeeld 0 en 7 zijn cijfers, maar 19 niet

cilinder n
walec

cilinderinhoud n
objętość skokowa
de inhoud van het deel van de cilinder waarlangs de zuiger zich verplaatst, het slagvolume

cilindrisch adj
cylindryczny
zoals een cilinder, cilindervormig, buisvormig

cinematograaf n
kinematograf
voorloper van de filmprojector

cipres n
cyprys
(coniferen) bepaald soort slanke naaldboom uit het gebied rond de Middellandse Zee, Cupressus sempervirens

circulatie n
krazenie

circus n
cyrk
attractie in een circustent waar artiesten van allerlei aard hun kunsten en behendigheden vertonen in een ronde arena

cirkel /ˈsɪrkəɫ/ n
okrąg krąg

cirkelen v
kołować
inergatief in cirkels ronddraaien of rondvliegen

cirkelzaag /ˈsɪrkəlzax/ n
cyrkularka
(gereedschap) motorzaag met een rond zaagblad

cirrose n
marskość
(medisch) elk proces waarbij orgaancellen worden vervangen door schrompelend bindweefsel

citaat /siˈtat/ n
cytat
(taalkunde) een letterlijke passage die door iemand anders aangehaald wordt uit een bron

citer n
cytra
(muziekinstrument) een snaarinstrument dat voornamelijk gebruikt wordt in het Duitstalige deel van Europa

citeren v
cytować zacytować
overgankelijk letterlijk overnemen wat iemand anders over een onderwerp gezegd of geschreven heeft

citroen n
cytryna
(fruit) Citrus limon Citrus medica ovale, gele zure vrucht van de citroenboom

citroenboom n
cytryna
(plantkunde) Citrus limon, een uit China afkomstige boomsoort waarvan de citroen de vrucht is

citroenmelisse n
melisa lekarska
(plantkunde) (medisch) (kruid) Melissa officinalis , een vaste plant die naar citroen ruikt; van de bladeren kan thee gezet worden

civetkat n
cyweta
(roofdieren) Viverra , een geslacht van kleine slank gebouwde roofdieren dat in Afrika en Zuidoost-Azië voorkomt

civiele techniek n
inżynieria lądowa

clair-obscur n
chiaroscuro
(kunst) een artistieke techniek waarbij scherpe lichtcontrasten gebruikt worden voor het bereiken van een bepaald effect

classificatie n
klasyfikacja

clausule /klʌʊˈsylə/ n
klauzula
(juridisch) een extra bepaling in een ambtelijke brief

clematis n
powojnik
(bloemplanten) een geslacht Clematis van lianen en overblijvende kruiden uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ) met veel bloemen

clerus n
kler
de leiders van een kerkgenootschap

cliché n
klisza
(taalkunde) (tekstkritiek) beschrijving, uitdrukking of stijlfiguur, die te veel of fout gebruikt is, zodat het aan betekenis verloren heeft

clitoris n
łechtaczka
(anatomie), (seksualiteit) gevoelig orgaan bovenaan de schaamspleet van de vrouw dat voor de seksuele opwinding zorgt

cloaca n
kloaka
(biologie) de gecombineerde darm- en urineuitgang bij bepaalde diersoorten

cloud n
chmura
(informatica) computernetwerk waarbij allerlei gegevens op aanvraag beschikbaar worden gesteld (meestal via internet), terwijl de eindgebruiker niet weet op hoeveel of welke server(s) de applicatie draait of waar die servers precies staan

clown /kloːn/ /klʌːun/ n
klaun pajac
(beroep) komische wit geschminkte artiest, oorspronkelijk uit het circus
(figuurlijk) bespottelijk, belachelijk iemand

club /klɵp/ n
klub
(maatschappij) een besloten gemeenschap waarin de leden hun gemeenschappelijke belangen van niet economische aard behartigen
(sport) slaginstrument voor het golfspel

coalitie /kowaˈli(t)si/ n
koalicja
verbond van twee of meer partijen, mogendheden of staten om een gemeenschappelijk doel te bereiken

coaster n
kabotażowiec
(scheepvaart) vrachtschip kleiner dan 1800 Bruto Register Ton (1 BRT = 2,83 m³)

coca n
koka
(plantkunde) Erythroxylum coca een plant die zijn oorsprong vindt in Zuid-Amerika en die groeit op grotere hoogte, waarvan een aftreksel van de bladeren in Zuid-Amerika, met name in Bolivia en Peru wordt gekauwd als middel tegen hoogteziekte en als stimulans voor arbeiders in de mijnbouw

cocaïne n
kokaina
(scheikunde) een drug die bereid wordt uit de bladeren van de coca die euforie en ongevoeligheid voor pijn veroorzaakt en leidt tot verslaving

cocktail n
koktajl
(drinken) drankje bestaande uit gemixte, veelal alcoholische dranken

cocon n
kokon

code /'kodə/ n
kod

codicil n
kodycyl

cognitief /kɔxniˈtif/ adj
poznawczy
met betrekking tot het leerproces, (kennen)

cokes n
koks
ontgaste steenkool
ontgaste steenkool

cola n
cola kola
(drinken) een uit kolanoten vervaardigde bruinkleurige drank met prik (frisdrank)

colbert n
marynarka

collaborateur n
kolaborant
iemand die samenwerkt, een medewerker
(pregnant) iemand die in bezette landen met de vijand samenwerkt

collaboreren v
kolaborować
inergatief sinds W.O. II: met de vijand samenwerken ('heulen')

collage n
kolaż

collectief n
zbiorowy
meerdere groepen die onder één noemer worden aangesproken, groep samenwerkende personen, samenwerkingsverband

collectivisme n
kolektywizm
het stellen van het belang van de gemeenschap boven dat van het individu

collega /kɔˈleɣa/ /kɔˈleχa/ n
kolega
een persoon die voor hetzelfde bedrijf werkt.
een vak- of ambtgenoot.

college /kɔˈleʒə/ n
wykład
(onderwijs) bijeenkomst waarin een docent een bepaald onderwerp uitlegt aan studenten

colloïde n
koloid

colonoscopie n
kolonoskopia
(medisch) dikke darmonderzoek waarbij men met een endoscoop het darmslijmvlies onderzoekt en zo nodig een biopsie kan nemen

coloradokever n
stonka ziemniaczana
(kevers) Leptinotarsa decemlineata een kever uit de familie van de bladkevers (Chrysomelidae) van ongeveer 1 cm lang met een geel rugschild dat is voorzien van 10 overlangse zwarte strepen die zich voedt met bladeren en bloemen van planten uit de nachtschadefamilie (o.a. de aardappelplant)

colorectaal adj
odbytniczy
(medisch) met betrekking tot de karteldarm en de endeldarm

colostrum n
siara młodziwo
(medisch) de eerste, gelige moedermelk die een baby krijgt die rijk is aan antistoffen en afweercellen

coltan n
koltan

coma /ˈkoːmaː/ n
śpiączka
(medisch) volkomen bewustloosheid

combinatie n
kombinacja

combinatietang n
kombinerki
(gereedschap) werktuig waarmee je zowel op verschillende manieren kan vastknijpen als afknippen

comité n
komitet

commandant n
dowódca
(militair) (beroep) iemand die commandeert (het commando heeft over een leger of vloot)

commando /kɔ.ˈmɑn.do/ n
komando
(militair) (beroep) iemand uit een eenheid die extra getraind wordt voor speciale missies
o (militair) speciaal getrainde groep militairen voor speciale missies

commentaar /kɔmən'tar/ n
komentarz
toelichting of verklaring, uitleg
kritiek en/of opinie

commentator n
komentator

commercieel /kɔmərˈʃel/, /kɔmɛrˈsjel/ adj
komercyjny
(handel) zakelijk, handels-

commissie n
komisja
groep personen met een bepaalde opdracht of voor een bepaald doel bijeengeroepen

communaal adj
gminny
gemeenschappelijk

communicatie /ˌkɔ.my.nɪ.ˈkaː.si/ /ˌkɔmyniˈkasi/ /ˌkɔmyniˈkaʦi/ n
komunikacja
het uitwisselen van informatie waarbij zender, ontvanger, inhoud en communicatiemedium betrokken zijn

communiceren v
porozumiewać
inergatief door middel van communicatie met elkaar in contact komen; uitwisselen van informatie

communie /kɔ.ˈmy.ni/ /kɔ.ˈmyː.nɪə̯/ n
komunia
de gemeenschap met lichaam en bloed van Jezus Christus in de vorm van brood en wijn in de katholieke kerk

communiqué n
komunikat

communisme /kɔmyˈnɪsmə/ n
komunizm
(politiek) (economie) (filosofie) atheïstische ideologie die gericht is op gemeenschappelijk bezit van productiemiddelen en verbruiksgoederen

compact adj
zwarta
van geringe omvang, gedrongen, klein

compagnie n
kompania
een gezelschap met commerciële doelstellingen, gewoonlijk met een toegekend monopolie, vennootschap, handelsvereniging

compensatie n
rekompensata
iets wat minder is uitgevallen, weer goed (proberen te) maken (met een extra toegift), terug in balans brengen

competent adj
kompetentny
bevoegd; bekwaam

competitie n
rywalizacja
(sport) reeks wedstrijden tussen verschillende clubs

compileren v
kompilować

complex /kɔmplɛks/ adj
kompleks
ingewikkeld, moeilijk, uit veel onderdelen bestaand

complexiteitstheorie n
złożoność obliczeniowa
(wetenschap) de studie van de complexiteit en mate van oplosbaarheid van wiskundige vraagstukken binnen het kader van de theoretische informatica

complicatie n
komplikacja
(medisch) bijkomende ziekte (verergering)

compliceren v
komplikować
overgankelijk (nodeloos) ingewikkeld maken

compliment n
komplement
een lovende of vleiende opmerking

componist n
kompozytor
(muziek) (beroep) iemand die muziekstukken schrijft

composietmateriaal n
materiał kompozytowy
een samengesteld materiaal dat is opgebouwd uit verschillende componenten (wikidata: composietmateriaal )

compost n
kompost
residu dat ontstaat na ontbinding van organisch materiaal (d.w.z. van plantaardige of dierlijke oorsprong)

composteren v
kompostować
overgankelijk tot compost verwerken

compressie n
kompresja
samendrukking, samenpersing

compromis /kɔmproˈmi/, /kɔmproˈmɪs/ n
kompromis
overeenkomst waarbij de betrokken partijen concessies doen om tot een voor allen aanvaardbare oplossing te komen

computer /kɔm.ˈpju.tər/ /kɔm.ˈpɪ̯uː.tər/ n
komputer
(informatica) programmeerbare machine die door een reeks instructies bewerkingen kan uitvoeren

computerprogramma n
program komputerowy
(informatica) een programma dat geïnstalleerd en gebruikt kan worden op een computer

computerspel n
gra komputerowa
een spel dat via of met de computer gespeeld wordt

computertaal n
język komputerowy
de taal waarin computerprogramma's worden geschreven, de programmeertaal

computervirus n
wirus komputerowy
(informatica) schadelijk computerprogramma dat zich kopieert naar andere programma's en van binnenuit de computer kapotmaakt

computerwetenschap n
informatyka

concentratie n
stężenie

concentratiekamp n
obóz koncentracyjny
afgesloten terrein met barakken waar machthebbers bepaalde groepen mensen zonder rechtsgang onder dwang van de samenleving afgezonderd houden

concentreren v
koncentrować
overgankelijk centraliseren, op één plek samenbrengen
wederkerend zich ~ op één zaak toespitsen

concentrisch adj
współśrodkowy
van cirkels of bollen dat ze het zelfde middelpunt hebben (maar niet dezelfde straal)

concept /kɔnˈsɛpt/ n
koncept
een voorlopig ontwerp, een schets van een project

concert n
koncert
(muziek) een muziekuitvoering door een orkest, ensemble, een koor etc.

conclaaf n
konklawe
een besloten kerkvergadering van kardinalen waarbij een paus gekozen wordt

concluderen /ˌkɔŋklyˈderən/ v
dedukować
overgankelijk tot een besluit komen, een conclusie trekken

conclusie /kɔŋˈklyzi/ n
konkluzja

concreet /kɔnˈkret/ adj
konkretnie
in de realiteit bestaande, in tegenstelling tot slechts in gedachten

concubine n
konkubina
vrouw met wie een man in ongehuwde staat (concubinaat) samenleeft

concurrentie n
konkurencja
(economie) het mede-wedijveren om iets, in het bijzonder een vorm van winst, in de situatie zijn dat je de concurrent van iemand bent

concurrentievoordeel n
przewaga konkurencyjna
(economie) het voordeel dat ontstaat wanneer een onderneming op een bepaalde markt een product kan aanbieden dat zich op een positieve manier onderscheidt van andere producten

condensatie /kɔndɛn'zasi/ n
skraplanie

condensator n
kondensator
(elektrotechniek) elektrisch onderdeel dat een hoeveelheid elektrische lading kan opslaan

conditie n
kondycja
gezondheidstoestand
voorwaarde

condoom n
prezerwatywa

condor n
kondor
(havikachtigen) benaming voor sommige roofvogels uit de Amerikaanse tak (Cathartidae ) van de gierenfamilie

conductantie n
konduktancja

confectie n
Konfekcja
confectiekleding. Kleding die in massa geproduceerd wordt

conferentie n
konferencja

confisqueren v
konfiskować
overgankelijk (juridisch) van staatswege in beslag nemen

conflict n
konflikt

confrontatie n
konfrontacja

confucianisme n
konfucjanizm

congres /kɔŋˈɣrɛs/ /kɔŋˈχrɛs/ n
kongres
een grote vergadering van deskundigen op een bepaald vakgebied

conisch adj
koniczny
de vorm hebbend van een (afgeknotte) kegel

conjugatie n
połączenie
(medisch) binding

conjunctief /ˈkɔn.jʏŋk.tif/ n
tryb łączący
(taalkunde) (vaktaal) een werkwoordswijs waarmee men een wens, onzekerheid of mogelijkheid tot uitdrukking kan brengen

consacreren v
poświęcić
overgankelijk (religie) consecratie verrichten

consequentie n
konsekwencja
een noodzakelijk gevolg

conservatief /kɔnzɛrvaˈtif/, /kɔnsɛrvaˈtif/ adj
konserwatywny konserwatysta
vasthoudend aan het oude en vertrouwde, het nieuwe wantrouwen

conservatorium n
konserwatorium
(onderwijs), (muziek) een school in het hoger onderwijs waar men zich kan laten opleiden tot professioneel musicus, acteur/actrice of danser(es)

consortium n
konsorcjum

constantaan n
konstantan

constipatie n
konstypacja
(medisch) verstopping, harde of uitblijvende ontlasting

constitutioneel adj
konstytucyjny

consul n
konsul
(beroep) gevolmachtigd vertegenwoordiger van een vreemde regering in een land.
(geschiedenis) (beroep) elk van de beide eerste overheidspersonen tijdens de Republiek in Rome.

consulaat n
konsulat
(diplomatie) officiële vertegenwoordiging van een staat in het buitenland, voor het behartigen van de belangen van de vertoevende landgenoten, in dat land met minder bevoegdheden dan een ambassade

consulent n
doradca
(beroep) een deskundige raadgever (mannelijk)

consumeren v
spożywać
overgankelijk (economie) het verbruiken van goederen en diensten

consummeren v
skonsumować
overgankelijk volbrengen, voltrekken. Tegenwoordig alleen nog gebruikt in de betekenis: het voltrekken van het huwelijk door geslachtsgemeenschap.

consumptie n
konsumpcja spozycie
(economie) het verbruiken van goederen

contact /kɔn.ˈtɑk/ /kɔn.ˈtɑkt/ n
kontakt
(natuurkunde) een toestand waarbij twee voorwerpen elkaar raken
(communicatie) onderlinge communicatie
een contactpersoon
(elektrotechniek) een verbinding van twee elektrische geleidingen
(elektrotechniek) een elektrische schakelaar
(geologie) de grens tussen stollings- en nevengesteente

contacteren v
kontaktować
overgankelijk contact opnemen met

contactlens n
soczewka kontaktowa szkło kontaktowe
een zeer kleine kunststof lens die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril

container n
kontener

containerschip n
kontenerowiec

contaminatie n
skażenie
(medisch) verontreiniging of besmetting met chemische stof of bacterie

contant adj
w gotówce
(financieel), (economie) in gereed geld, cash
in contanten betalen: in munten en biljetten betalen

context /ˈkɔntɛkst/ n
kontekst
verband waarin iets zich voordoet

continent n
kontynent
een werelddeel

continu adj
ciagły

continueren /ˌkɔntinyˈweːrə(n)/ v
kontynuować trwać
overgankelijk voortzetten

continuïteit n
ciągłość

contrabas n
kontrabas
(muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument van de strijkinstrumenten met een lagere toon dan de bas

contract /kɔnˈtrɑkt/ n
kontrakt
(juridisch) een schriftelijk vastgelegde overeenkomst

contraproductief adj
negatywny

contrast n
kontrast przeciwienstwo
opvallende tegenstelling

controle n
kontrola

controleren v
sprawdzić
overgankelijk toezicht houden

controleur n
kontroler
(beroep) iemand die belast is met de controle

contusie n
kontuzja
(medisch) kneuzing

convectie n
konwekcja

converseren v
konwersować
inergatief een gesprek voeren

copernicium n
copernicium kopernik
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Cn en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal

coronair adj
wieńcowy
(medisch) met betrekking tot de kransslagaders van het hart

corporeel adj
cielesny
lichamelijk

correct adj
poprawny
foutloos, goed
burgerlijk, saai, onberispelijk uit moreel oogpunt, zonder af te wijken van de etiquette, politiek correct

correlatie n
korelacja
(medisch), (wiskunde) samenhang, wederzijdse betrekking

correleren v
korelować
1. in onderling verband staan van twee of meer variabelen

corresponderen v
korespondować

corrosie n
korozja
(scheikunde) roest, aantasting van een materiaal door elektrochemische reacties

corrupt adj
skorumpowany
met behulp van geschenken, geld e.d. over te halen om zijn plicht, partij, of overtuiging te verzaken

corruptie n
korupcja
bedrog vanwege oneerlijkheid, omkoping. Corruptie leidt tot privileges aan degene die betaalt en onthoudt deze aan degene die niet betaalt.

corticosteroïde n
Kortykosteroidy
(medisch) bijnierschorshormoon

cosmeticum n
kosmetyk
(medisch) schoonheidsmiddel

coulomb n
kulomb

courant n
gazeta
(verouderd), (media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws (die meestal dagelijks verschijnt)

courgette n
cukinia
(groente) Cucurbita pepo, een groente uit de komkommerfamilie

couscous n
kuskus

covidioot n
covidiota covidiotka
(scheldwoord) iemand die tijdens de coronapandemie de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus niet naleeft

cowboy n
kowboj
(beroep) iemand die op de wijze van het Westen van Amerika een kudde runderen hoedt

coyote n
kojot
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Canis latrans , een hondachtige die nauw verwant is aan de wolf (Canis lupus ) en voorkomt in een gebied dat zich uitstrekt van Alaska tot Midden-Amerika

coëfficiënt n
współczynnik
(wiskunde) een vermenigvuldigingsfactor van een zeker object. (variabele, vector, functie, differentiaalquotiënt etc.)

coöperatie n
spółdzielnia
(economie) zelfstandige, op samenwerking opgerichte vereniging die tot doel heeft in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens met hen gesloten overeenkomst

coördinatie n
koordynacja
onderlinge afstemming, het coördineren

coördinator n
koordynator
(beroep) iemand die werkzaamheden van anderen op elkaar afstemt

coördineren v
koordynować
overgankelijk zo organiseren dat alles en iedereen goed kan samenwerken

cranberry n
żurawina żurawina wielkoowocowa
(bloemplanten) bepaald soort struik Vaccinium macrocarpon uit de heidefamilie Ericaceae

craniaal adj
czaszkowy
(medisch) met betrekking tot de schedel

creatief /krejaˈtif/ adj
twórczy
scheppend vermogen bezittend, met een scheppende geest

creationisme n
kreacjonizm

creativiteit n
kreatywność
gedrevenheid of vaardigheid om iets oorspronkelijks te maken

crediteur n
wierzyciel
(boekhouding) iemand aan wie iemand iets (meestal geld) verschuldigd is

crematie n
kremacja
de lijkverbranding, de verassing

crematorium n
krematorium
centrum voor lijkverbranding

cremeren v
kremować

creool n
Kreol
in Latijns-Amerika geboren nazaten van een samensmelting van Afrikaanse slaven en mestiezen (Spaans en Indiaanse vermenging)

creooltaal n
język kreolski
(taalkunde) een taal die is ontstaan doordat bevolkingsgroepen die twee verschillende talen spraken met elkaar in contact kwamen en een nieuwe taal ontwikkelden

creëren /kreˈjeːrə(n)/ v
tworzyć kreować
overgankelijk iets nieuws maken, iets scheppen

crimineel n
kryminalny
(juridisch) iemand die de wet breekt

criminologie n
kryminologia
(wetenschap) sociologie van misdaad en misdadigheid

criminoloog n
kryminolog
(beroep) beoefenaar van de criminologie

crisis n
kryzys
een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel ernstig verstoord raakt maar die in principe van voorbijgaande aard zou moeten zijn

criterium /kriˈterijʏm/ n
kryterium
toets, een doorslaggevende reden, maatstaf

croissant /krʋɑˈsɑ̃/ n
rogalik croissant
(voeding) halvemaanvormig broodje gebakken van bladerdeeg

cruisecontrol n
tempomat
een uit de auto-industrie afkomstig middel om de snelheid van een voertuig vast te zetten, zodat men zelf geen gas hoeft te geven

cruiseschip n
wycieczkowiec statek wycieczkowy
(scheepvaart) een passagiersschip dat gebouwd en uitgerust wordt om er cruises mee te maken

cryptoanalyse n
kryptoanaliza

cultureel /kʏltyˈrel/ adj
kulturalny
met betrekking tot cultuur, met betrekking tot de kunsten

cultuur /kɵl'tyːr/ n
kultura
het patroon van menselijke activiteit en de symbolische structuren, die deze activiteiten een zekere betekenis geven met name kunst en wetenschap

cumulatief /kymylaˈtif/ adj
narastający
opstapelend, gesommeerd over alle bijdragen tot heden

cupcake n
babeczka
(voeding) klein gebakje, meestal gebakken in een klein papieren of aluminium bakje

curcumine n
kurkumina
(voeding) gele voedselkleurstof verkregen uit de wortelstok van de kurkumaplant Curcuma longa (wikidata: curcumine )

curettage n
abrazja
(medisch) uitkrabbing bijv. om de inhoud van de baarmoeder te verwijderen

curie n
Kuria Rzymska
het bestuursorgaan van de Heilige Stoel ten behoeve van de gehele Rooms-Katholieke Kerk

curiositeit n
ciekawostka
iets merkwaardigs

curium n
kiur

curling n
curling
een precisiesport die lijkt op bowls, jeu de boules en bocce, die op ijs gespeeld wordt gespeeld met zware stenen in plaats van metalen (of plastic) ballen

cursief adj
pochyły
(typografie), (taalkunde) een schuingedrukt lettertype

cursus n
kurs

curve n
krzywa

cyanose n
sinica
(medisch) blauw verkleurde huid meestal als gevolg van een zuurstoftekort

cyberaanval n
cyberatak

cybernetica n
cybernetyka
(wetenschap) wetenschap van de besturing van systemen: controle van en communicatie binnen biologische en mechanische systemen

cyclisch /ˈsiklis/ adj
cykliczny
regelmatig terugkerend

cycloon n
cyklon
(meteorologie) een lagedrukgebied
een tropische wervelstorm
een toestel gebruikt om een mengsel van materialen te scheiden op basis van dichtheid

cycloop n
cyklop

cyclus n
cykl
terugkerende, regelmatige reeks

cynisch /ˈsinis/ adj
cyniczny

cyrillisch /sɪˈrɪlɪs/ adj
cyrylica
betrekking hebbend op het alfabet dat door zes Slavische talen en ook door talen in Azië onder invloed van het Russisch gebruikt wordt

cyrillisch alfabet n
cyrylica
(taalkunde) een alfabet dat geschreven wordt in het cyrillisch schrift. Talen die het cyrillisch schrift gebruiken zijn de zes natuurlijke Slavische talen (Bulgaars, Macedonisch, Oekraïens, Russisch, Servisch en Wit-Russisch) en nog veel andere talen van de voormalige Sovjet-Unie, Azië en Oost-Europa.

cyste n
torbiel cysta
(biologie) (medisch) holte gevuld met vocht

cystoscopie n
cystoskopia
(medisch) kijkonderzoek van de blaas met de cystoscoop

cytoplasma /ˌsitɔˈplɑsma/ n
cytoplazma

cytoskelet /ˈsitoskəˌlɛt/ n
cytoszkielet
(biologie) structuren die samen de cel stevigheid geven

cytosol /ˈsitɔzɔl/ n
cytozol
(biologie) het cytoplasma zonder de daartoe behorende organellen

cytotoxisch adj
cytotoksyczny
(medisch) giftig voor cellen

d'r /dər/ personalPronoun
jej ją
clitische vorm van haar, accusatief van zij, derde persoon enkelvoud.
clitische vorm van haar, datief van zij, derde persoon enkelvoud.

d'r /dər/ possessivePronoun
jej
clitische vorm van haar, bezit aanduidend door een 3e persoon vrouwelijk enkelvoud.

daad /daːt/ n
czyn
(palindroom) bewust gepleegde handeling, doelgericht

daadwerkelijk adj
w rzeczywistości
ook echt plaats vindend

daar /daːr/ adv
tam
op een bepaalde plek, op die plek

daar /daːr/ conjunction
tam
geeft onderschikkend een reden aan

daciet /daˈsit/ n
dacyt
(geologie) vulkanisch stollingsgesteente met een felsische samenstelling

dactyloscoperen v
daktyloskopować
overgankelijk vingerafdrukken afnemen

dadel n
daktyl
(fruit) zoete bruine vrucht van de dadelpalm, Phoenix dactylifera

dader /ˈdadər/ n
sprawca
iemand die iets (slechts) gedaan heeft

dag /dɑx/ /dɑχ/ interjection
cześć hej
ontmoetingsgroet
cześć pa
afscheidsgroet

dag /dɑx/ /dɑχ/ n
dzień doba
(tijdrekening), (eenheid) tijd waarin een hemellichaam volledig om zijn eigen as draait (voor de aarde 24 uur)
dzień
(tijdrekening) tijd tussen zonsop- en zonsondergang

dagblad n
gazeta
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws, een krant die iedere dag (behalve zondag) verschijnt

dagboek n
dzienniczek

dagdagelijks adv
codziennie
(België) iedere dag

dagelijks adv
codziennie codzienny
iedere dag

dageraad n
brzask
het aanbreken van de nieuwe dag [3], de tijd net voor zonsopkomst

daglicht /'dɑxlɪxt/ n
światło dzienne
licht van de zon dat overdag de wereld verlicht

dagpauwoog n
rusałka pawik
(vlinders) bepaalde soort dagvlinder, Aglais io , die in Nederland en België de bekendste soort uit de familie Nymphalidae, de vossen, parelmoervlinders en weerschijnvlinders is

dagvaarding n
wezwanie do sądu
(juridisch) een schriftelijke oproep om voor een rechtbank te verschijnen

dahlia n
dalia
een plantengeslacht uit de composietenfamilie, dat een tiental soorten omvat die wild voorkomen in Mexico als cultivar zijn er duizenden variëteiten

dak /dɑk/ n
dach
(bouwkunde) het deel dat een gebouw aan de bovenkant bedekt en bescherming biedt tegen het weer

dakgoot n
rynna
(bouwkunde) een langgerekte bakvormige of halfronde constructie voor het van het dak afvoeren van hemelwater

dakloze n
bezdomny
iemand die op de straat leeft, zonder vaste verblijfplaats

dakpan n
dachówka
elkaar overlappende stenen of betonnen elementen waarmee een schuin dak lekdicht gedekt wordt

dakvenster n
facjata
(bouwkunde) raam dat in een dak zit

dal /dɑl/ n
dolina
1. een laagte in een heuvel- of bergstreek

dalen v
tracić na wartości
ergatief naar beneden gaan

dalmatiër n
dalmatynczyk dalmatyńczyk

dam n
zapora tama
1,2 een waterkering

damast n
adamaszek
weeftechniek, waarbij tekeningen aangebracht worden op een achtergrond van dezelfde kleur

dame /daːmə/ n
dama pani
beschaafde vrouw
dama hetman królowa
(schaak) koningin in het schaakspel

dames en heren n
panie i panowie
standaard aanhef voor het toespreken van een publiek

dames gaan voor phraseologicalUnit
panie przodem
etiquetteregel die voorschrijft dat mannen voorrang geven aan vrouwen

damhert n
daniel
(evenhoevigen) Dama dama evenhoevige uit de familie van de hertachtigen (Cervidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Cervus dama in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Tussen de ijstijden leefden de damherten onder andere tot in West-Europa, maar de laatste ijstijd heeft de dieren naar Klein-Azië verdreven. De Romeinen brachten de soort weer met zich mee en verspreidden het dier door het gehele Romeinse Rijk. Tegenwoordig komt het op alle continenten behalve Antarctica voor. Het damhert is de soort die het vaakst gehouden wordt in hertenkampen. Het Mesopotamisch damhert (Dama mesopotamica) uit Iran en Irak wordt vaak als ondersoort van het damhert beschouwd

dammen /ˈdɑ.mə/ n
warcaby
(spel), (sport), een bordspel

dammen /ˈdɑ.mə/ v
grać w warcaby
inergatief, (spel), (sport), het damspel spelen

damp /dɑmp/ n
para
(natuurkunde) de gasvormige toestand van een stof die bij kamertemperatuur vloeibaar of vast is, de toestand die ontstaan is door verdamping

dan adv
następnie
op een eerder genoemd tijdstip in de toekomst

dan conjunction
aniżeli
na een vergrotende trap van een bijvoeglijk naamwoord of van een bijwoord

dan wel conjunction
albo

dank u interjection
dziękuję dzięki dziękujemy
beleefde uitdrukking van dankbaarheid

dankbaar adj
wdzięczny
erkentelijk voor ontvangen hulp

dankbaarheid n
wdzięczność
het dankbaar zijn

danken /dɑŋkən/ v
dziękować

dankzij preposition
dzięki
door de positieve werking van

dans /dɑns/ n
taniec
(dans) (kunst) een verzameling sierlijke bewegingen, meestal op basis van een muzikaal ritme

dansen /ˈdɑnsən/ v
tanczyć tańczyć
inergatief sierlijk en ritmisch bewegen, gewoonlijk op muziek

danser /'dɑnsər/ n
tancerz
(beroep) mannelijk persoon die danst

danseres /dɑnsə'rɛs/ n
tancerka
(beroep) een vrouwelijk persoon die danst

dapper /ˈdɑpər/ adj
odważny
geen angst voor gevaar tonend, iemand die dapper is doet moedige, heldhaftige dingen die goed zijn en andere mensen niet durven

dar n
truteń
(dierkunde), (imkerij) mannelijke bij

darm /dɑrm/ n
jelito
(anatomie) onderdeel van het spijsverteringsstelsel tussen de maag en de anus

darmstadtium n
darmsztadt darmstadt

darwinisme n
darwinizm
(biologie) evolutieleer die het ontstaan van de soorten verklaart door natuurlijke selectie uit varianten die bij reproductie optreden

das /dɑs/ n
borsuk jaźwiec
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Meles meles , marterachtig roofdier
krawat
(kleding) lange, smalle reep stof die om de hals wordt geknoopt

dashboard n
deska rozdzielcza
paneel met instrumenten waarmee een voertuig of installatie kan worden bestuurd of bediend

daslook /ˈdɑs.lok/ n
czosnek niedźwiedzi trzemucha
Allium ursinum sterk riekende, eetbare plant uit de lookfamilie

dat conjunction
że
een voegwoord dat een lijdend-voorwerpszin inluidt

daten v
chodzić
meerdere dates, afspraakjes maken met iemand

dateren v
datować
overgankelijk de datum van ontstaan bepalen

datief n
celownik
(grammatica) derde van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen, voor een meewerkend voorwerp. Voorbeeld: De datief van ik is mij of me: Je geeft mij/me een boek

datsja n
dacza
Russisch buitenverblijf

datum /ˈdatʏm/ n
data
(tijdrekening) een tijdsaanduiding die bestaat uit een dag(nummer), een maand en een jaar

dauphin n
delfin

dauw n
rosa

de article
który
voorafgaand aan een zelfstandig naamwoord om aan te geven dat het niet om een willekeurig persoon of ding gaat, maar dat duidelijk is om wie of wat het specifiek gaat

de handdoek in de ring werpen phraseologicalUnit
rozkładać ręce
(zegswijze) het opgeven

de koe bij de hoorns vatten v
wziąć byka za rogi
een lastige kwestie voortvarend en vastberaden aanpakken

de mens is voor de mens een mens phraseologicalUnit
człowiek człowiekowi człowiekiem
mensen zijn de belangrijkste vijanden van mensen

de soep wordt nooit zo heet gegeten als zij wordt opgediend phraseologicalUnit
nie taki diabeł straszny, jak go malują
(spreekwoord) iets lijkt in het begin altijd erger dan het is

de teerling is geworpen interjection
kości zostały rzucone
(spreekwoord) er is een onomkeerbare stap gezet

dealer n
dealer
verkoper (meestal) van één merk auto's
drugshandelaar

debat n
debata

debiteur n
dluznik

debugger n
debugger

debutant n
debiutant
een mannelijk persoon die voor de eerste maal in het openbaar optreedt, speelt of publiceert

debuteren v
debiutować
inergatief voor de eerste keer in het openbaar optreden, spelen of publiceren

decaan n
dekan
o (scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C10H22
m (beroep) een docent die een adviserende rol heeft ten aanzien van studiekeuzes
dziekan
m (beroep) (onderwijs) het hoofd van een faculteit van een universiteit

decameter n
dekametr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 101 meter, 10 meter of 0,01 kilometer, weergegeven met symbool dam

december n
grudzień
(tijdrekening) de twaalfde en tevens laatste maand van het jaar

decigram n
decygram

decimeter /ˈdesiˌmetər/ n
decymetr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één tiende meter, weergegeven met symbool dm

declameren v
deklamować
overgankelijk letterkundige werken mondeling voordragen

declinatie /dekliˈna(t)si/ n
deklinacja odmiana
(aardrijkskunde) van een punt op aarde, de hoek tussen het magnetische en het geografische noorden
(astronomie) de afstand (in booggraden) van een hemelobject ten opzichte van de hemelequator
(taalkunde) de flexie van een naamwoord of voornaamwoord naar geslacht, getal en naamval

decoder n
dekoder
(informatica) apparaat of softwarematige functie die een gecodeerd signaal omzet in een bruikbaar signaal

decoderen v
rozszyfrować
overgankelijk uit code overbrengen in gewone taal

decoratief adj
dekoracyjny

deeg n
ciasto
(kookkunst) ongebakken kneedbare uitgangsmateriaal voor het bakken van diverse broden en gebak, vervaardigd van meel aangevuld met rijsmiddelen als gist, bakpoederof ei, vloeistoffen als melk of water en smaakstoffen zoals suiker en zout

deegroller n
wałek do ciasta wałek
(huishouden) (kookkunst) rol om deeg uit te rollen

deel /ˈdeːl/ n
część
een afsplitsing van een hoeveelheid, maat of gewicht, van een geheel waarbij samenstelling, functies of eigenschappen gelijk zijn of buiten beschouwing blijven (kenmerkend is dat de soortnaam van het geheel en de afgesplitsing gelijk is)
een werk / boek / aflevering van een serie (bij een boekenserie, filmserie tv-serie)

deelnemen /ˈdelnemə(n)/ v
brać udział uczestniczyć
~ aan: meedoen, meevoelen

deelnemer n
uczestnik
iemand die meedoet aan een wedstrijd of ander evenement

deeltal n
dzielna

deelteken n
znak dzielenia
(wiskunde) het symbool : of ÷ of / om een deling aan te duiden

deeltje n
cząstka

deeltjesfysica n
fizyka cząstek

deeltjesversneller n
akcelerator cząstek akcelerator

deelwoord n
imiesłów

defaitisme n
defetyzm
ongeloof in het eigen succes, moedeloosheid

defecatie n
defekacja
(medisch) stoelgang, het produceren van ontlasting

defectief adj
ułomny
van iets dat het gebreken vertoont

defenestreren v
defenestrować wyrzucić przez okno
overgankelijk uit het raam gooien (vooral als middel om politieke tegenstanders uit de weg te ruimen)

definitie n
definicja
begripsafbakening, precieze omschrijving van een concept

definiëren v
definiować

deflatie n
deflacja
(economie) het vallen van het prijspeil waardoor het geld in waarde toeneemt

defragmentatie n
defragmentacja

degelijk adj
niezawodny
goed tegen een stootje kunnend, niet snel kapot gaand
(van personen) eerlijk, oprecht, net in zijn manieren, saai

degeneratie n
zwyrodnienie

degradatie n
degradacja
(scheikunde) afbraak van een molecule in een chemische reactie naar 1 of meer met een eenvoudiger structuur

dekbed n
kołdra pierzyna
dikke deken, meestal bestaande uit een grote hoes met daarin isolerend materiaal, met de functie om iemand te bedekken en warm te houden tijdens de slaap

deken /dekə(n)/ n
koc
(textiel) een (vaak dikke) doek, met de functie om iemand te bedekken en daarmee warm te houden (tijdens de slaap)

dekken v
pokrywać
overgankelijk voorzien van een dak
overgankelijk een verzekering voor een eventualiteit afgesloten hebben
overgankelijk ondersteuning voor iets verlenen
overgankelijk (dierkunde) (veeteelt) een bronstig vrouwtje (bijv. merrie, koe, ooi) bevruchten (door het mannetje)
nakryć
overgankelijk de tafel ~ alles op tafel leggen en zetten voor het houden van een maaltijd

dekking n
nakrycie

dekpunt /'dɛk.pɵnt/ n
punkt stały
(wiskunde) de waarde van het argument van een functie waarvoor de functie gelijk is aan het argument

deksel n
pokrywka
een voorwerp om een hol open lichaam mee af te dekken

delegatie n
delegacja
een klein aantal mensen als vertegenwoordigers van een grote groep, afvaardiging, vertegenwoordigig
(juridisch) overneming van een schuld door de oorspronkelijke schuldenaar (de delegant) aan een derde (de gedelegeerde of overnemer)

delen /'de.lə(n)/ v
podzielić
overgankelijk in meer dan één stuk snijden of hakken

deler n
dzielnik

delta n
delta

demagogie n
demagogia

demo n
reklamówka
(verkorting) het tonen en uitleggen van iets

democratie n
demokracja

democratisch adj
demokratyczny
(politiek) in overeenstemming met de principes van een democratie

democratiseren v
demokratyzować

demografie n
demografia
(wetenschap) de studie van alles wat de omvang, samenstelling en spreiding van een bepaalde bevolkingsgroep en de veranderingen hierin betreft

demonisch adj
biesowski

demonstratie n
demonstracja
(politiek) betoging, protestmars

demonstreren v
demonstrować

demystificeren v
odczarować
iets helder en duidelijk maken zodat het geheimzinnige ervan verdwijnt

den n
sosna
(coniferen) kegeldragende naaldboom van het geslacht Pinus

dendriet n
dendryt

dendritisch adj
dendrytyczny
(medisch) vertakt
(kristallografie) boomvormig vertakt

denken /ˈdɛŋkə(n)/ v
myśleć
inergatief een oplossing proberen te zoeken, nadenken
een bepaalde mening toegedaan zijn

dennenappel n
szyszka

dennenwolfsklauw n
wroniec widlasty

deo /ˈdejo/ n
dezodorant
een middel dat gebruikt wordt om de geur van transpiratie weg te nemen of te voorkomen

deodorant /ˌdejodɔːˈrɑnt/ n
dezodorant
een middel dat gebruikt wordt om de geur van transpiratie weg te nemen of te voorkomen

deontologie n
deontologia

depigmentatie n
depigmentacja odbarwienie
(medisch) verdwijning van kleur (pigment)

deportatie n
deportacja

depreciatie n
amortyzacja

depressie n
depresja zaburzenia depresyjne
(medisch) ziekelijke neerslachtigheid
depresja
(meteorologie) gebied met lage luchtdruk
(economie) langdurige inzinking in de economische ontwikkeling

deprivatie /depriˈvaʦi/ n
deprywacja

derde /ˈdɛrdə/ ordinalAdjective
trzeci
betrekking hebbend op nummer drie in een rij

derde naamval n
celownik

derde persoon n
trzecia osoba

derdenbeding n
estipulação em favor de terceiro
(juridisch) overeenkomst, waarbij de bedinger zijnerzijds te presteren belooft, als de belover een bepaalde prestatie jegens een derde levert, op grond waarvan de derde na aanvaarding het recht verkrijgt om de prestatie te vorderen

derivaat n
pochodna
(scheikunde), (medisch) een afgeleide stof met een overeenkomstige structuur

dermatologie n
dermatologia
(medisch) een specialisme binnen de geneeskunde dat zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dermatologisch adj
dermatologiczny
(medisch) met betrekking tot de huidziekten

dermatoloog n
dermatolog
(medisch) (beroep) huidspecialist, specialist binnen de geneeskunde die zich bezighoudt met aandoeningen van de huid, de nagels en het haar, samen huidziekten genoemd

dertien cardinalNumeral
trzynaście
"13", het getal tussen twaalf en veertien

dertiende ordinalAdjective
trzynasty

dertig cardinalNumeral
trzydzieści
"30", het getal tussen negenentwintig en eenendertig, drie maal tien

dertigste ordinalAdjective
trzydziesty

desambigueren v
ujednoznaczniać
overgankelijk eenduidig maken, van zijn dubbelzinnigheid ontdoen

desinfectans n
dezynfektant
(medisch) ziektekiemdodend middel

desinformatie n
dezinformacja
onjuiste of misleidende informatie, die bewust verstrekt wordt om anderen te bedriegen

deskundig adj
specjalistyczny
met kennis van zaken

deskundige n
ekspert specjalista
(beroep) iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard

desorptie n
desorpcja
(scheikunde) proces waarin een specifieke soort atomen of moleculen wordt losgemaakt uit een vaste stof en daaruit verdwijnt

desoxyribonucleïnezuur n
kwas deoksyrybonukleinowy kwas dezoksyrybonukleinowy

despoot n
despota

despotisme n
despotyzm

detail n
detal
onderdeel, kleinigheid

detecteerbaar adj
odczuwalny
(natuurkunde) mogelijk instrumenteel waar te nemen

detecteren v
wykrywać
overgankelijk ergens een signaal van door middel van apparatuur opvangen

detectie n
detekcja
opsporing, ontdekking

detector n
detektor
(elektronica) demodulator

detergens /de'tɛrɣɛns/ n
detergent
(medisch) geneesmiddel dat zuivert

detineren v
zatrzymać
overgankelijk iemand van staatswege gevangen houden

deugd /døxt/ n
cnota
iets dat goed is in zedelijk opzicht

deugdzaam adj
cnotliwy
bereid zich te gedragen in overeenstemming met algemeen aanvaarde waarden

deur /døːr/ n
drzwi
(bouwkunde) een afsluiting van een toegang tot een ruimte, gemaakt van hout, metaal of kunststof

deurklopper n
kołatka
een instrument waarmee bezoekers aangeven dat ze aan de deur staan door een (metalen) klopper tegen de deur(plaat) te slaan

deurknop n
klamka
een handvat waarmee men een deur kan openen of (af)sluiten

deurkruk n
klamka
handvat dat de grendel van een deur bedient

deurmat n
wycieraczka
een kleine mat, waarop men bij de deur de schoenen kan afvegen

deurwaarder /dørwardər/ n
komornik sądowy
(juridisch) (beroep) gerechtelijk ambtenaar die voornamelijk assisteert bij rechtszaken, exploten en executien doet, verkoopingen houdt, dagvaardingen uitbrengt en beslagen legt

deuterium /dœyˈterijʏm/ n
deuter
(scheikunde) een isotoop van waterstof

devies n
motto
(adel) wordt een korte tekst verstaan, die de bedoeling van iets weergeeft

deïsme /deʲɪsmə/ n
deizm

diabetes n
cukrzyca
(medisch) Meestal gebruikt voor diabetes mellitus: een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam geen of te weinig insuline produceert en de patiënt dus zelf de hoeveelheid glucose in zijn/haar bloed moet controleren oftewel regelen

diadeem n
diadem
band (met edelstenen versierd) voor om het hoofd

diadeemmeerkat n
koczkodan czarnosiwy
(primaten) Cercopithecus mitis een apensoort uit centraal en oostelijk Afrika, zuidelijk tot in de bergen van Zuid-Afrika

diagnose /dijaɣˈnozə/, /dijɑɣˈnozə/ n
diagnoza
(medisch) vaststelling van een ziekte
vaststelling (van de oorzaak van een probleem)

diagnosticeren /'dɪɑɣnɔstɪ'seːrə(n)/ v
diagnozować
overgankelijk een diagnose stellen, de oorzaak van een probleem achterhalen

diagnostisch adj
diagnostyczny

diagonaal adj
diagonal

diagonaal n
przekątna
(wiskunde) rechte lijn die twee niet-opeenvolgende hoekpunten van een veelhoek verbindt

diagonaalmatrix n
macierz diagonalna
(wiskunde) een vierkante matrix waarvan alle elementen buiten de hoofddiagonaal (↘) 0 zijn

diagram n
diagram wykres
een symbolische en grafische voorstelling van een aantal zaken en hun onderling verband

diaken n
diakon

dialect /diaˈlɛkt/ n
dialekt narzecze
(taalkunde) een taalvariëteit met onderscheidende grammaticale, fonologische en andere kenmerken

dialectologie /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈɣi/ /ˌdi.ja.ˌlɛk.to.lo.ˈχi/ n
dialektologia
(taalkunde) de wetenschap die regionale verschillen tussen taalvariëteiten bestudeert

dialoog n
dialog

dialyse n
dializa
(medisch) bloedzuivering met een kunstnier, nierdialyse, hemodialyse

diamagnetisch adj
diamagnetyczny
(natuurkunde) de eigenschap bezittend door een magnetisch veld afgestoten te worden doordat alle inwendige spins gepaard zijn

diamant n
diament
o (mineraal) een uiterst hard, doorzichtig mineraal met kubische symmetrie dat uit koolstof bestaat
m een edelsteen gesneden uit [1]

diameter n
średnica
(wiskunde) middellijn van een cirkel of bol

diapauze n
diapauza

diarree /diɑ're/ n
biegunka
(medisch) een darmstoornis die dunne ontlasting veroorzaakt

diaspoor n
diaspor

dicht adj
gęsty
nauw aaneengesloten, zonder veel tussenruimte
waar niets in of doorheen kan gaan, moeilijk doordringbaar

dichtbij /dɪxtˈbɛː/ /dɪɣ.ˈbɛɪ̯/ /dɪχˈbɛɪ/ adj
blisko
niet ver van hier

dichtbij /dɪxtˈbɛː/ /dɪɣ.ˈbɛɪ̯/ /dɪχˈbɛɪ/ preposition
blisko

dichter n
poeta
(beroep) iemand die poëtische kunst voortbrengt

dichtheid n
gęstość
(maatschappelijk); compactheid

dichttimmeren v
zabijać
overgankelijk deuren of ramen met planken afsluiten

dictator n
dyktator
(politiek) iemand die als enige de macht in een land in handen heeft

dictatuur n
dyktatura
(politiek) staatsvorm waarbij de macht vrijwel volledig in handen van één of enkele personen ligt

dicteren v
dyktować

didymium /diˈdimijʏm/ n
dydym
(scheikunde) scheikundige stof, ontdekt in 1841 en beschouwd als element met symbool Di totdat het in 1885 een mengsel van twee nieuwe elementen, neodymium en praseodymium, bleek te zijn

dieet n
dieta
(medisch) aanpassing in het eet- en voedingspatroon

dief /dif/ n
złodziej złodziejka
(misdaad) iemand die steelt

diefstal n
kradzież kradziez
(juridisch), (misdaad) het zich onrechtmatig toe-eigenen van goederen of andere bezittingen die aan een ander toebehoren

dienblad n
taca

dienen /ˈdinən/ v
służyć
overgankelijk iemand ~: werken voor; in dienst zijn van

dienst n
służba
bepaalde vorm van hulpverlening, bijstand of assistentie
een eenheid voor werktijd, zoals bij ploegendienst
(maatschappij) een dienstverlenende instantie, vaak als onderdeel van een overkoepelende organisatie
(economie) een economisch product (goed) in niet-fysieke vorm
(religie) kerkdienst, een godsdienstoefening
(militair) dienstplicht, het ingevolge van de opkomstplicht verplicht dienen van een militair (historisch in Nederland)
(militair) militaire ~, het vrijwillig dienen van een beroepsmilitair
in dienst zijn van: een aanstelling hebben bij een bedrijf of organisatie

dienstplicht /ˈdinst.plɪxt/ n
pobór
(militair) verplichting om (tijdelijk) ergens te werken, met name bij de strijdkrachten van een land

diep adj
głęboki
waar de bodem ver naar beneden is, diepliggend

diepgeworteld adj
głęboko zakorzeniony
van iets dat het al lange tijd tot de kern van iemands identiteit hoort

diepte /'diptə/ n
głębokość
de mate waarin iets diep is

diepvriezer n
zamrazarka

dier /diːr/ n
zwierzę
(dierkunde) met zintuigen uitgerust meercellig organisme dat zijn energie verkrijgt uit andere dierlijke of plantaardige organismen

dierbaar /ˈdirbar/ adj
drogi ukochany
waaraan men grote waarde hecht en waarvan je veel houdt

dierenarts n
lekarz weterynarii
(medisch) (beroep) arts voor dieren, met name kleine huisdieren

dierentuin /ˈdiːrə(n)ˌtœʏ̯n/ /ˈdiːrə(n)ˌtœːn/ n
zoo
(dierkunde) een verzameling levende, oorspronkelijk wilde dieren die in een vaak parkachtige omgeving in gevangenschap worden gehouden om het publiek de gelegenheid te geven ze te kunnen bekijken

diergeneeskunde n
medycyna weterynaryjna weterynaria
(wetenschap) (dierkunde) wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van dierziektes

dierkunde n
zoologia
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

diesel /ˈdisəl/ n
diesel
voertuig dat met een dieselmotor wordt aangedreven

dieselmotor n
silnik o zapłonie samoczynnym

difenyl n
bifenyl difenyl

differentiaalvergelijking n
równanie różniczkowe
(wiskunde) vergelijking voor een functie waarin een of meer van de afgeleiden van die functie voorkomen

differentiëren /dɪfərɛn'(t)ʃerə(n)/ v
odróżniać
overgankelijk vanuit een homogeen geheel tot verschillende vormen komen

diffusie n
dyfuzja
(natuurkunde) verbreiding (verspreiding) van een aantal deeltjes (in een vloeistof, gas of vaste stof)
(natuurkunde) ongelijkmatige terugkaatsing van warmte- of lichtstralen, verstrooiing

difterie n
błonica
(medisch) infectieziekte gekenmerkt door een slijmvliesontsteking van onder andere de keel

diftong /ˈdɪftɔŋ/ n
dyftong
(taalkunde) een foneem dat uit twee klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan

diftongering n
diftongizacja
(taalkunde) het verschijnsel dat een monoftong overgaat in een diftong

digitaal adj
cyfrowy

digraaf n
dwuznak

dij /dɛj/ n
udo
(anatomie) het deel van het menselijk been tussen heup en knie

dijbeen n
kość udowa 大腿骨

dijk n
grobla
(waterbeheer) een opgeworpen aarden wal op het land meestal bestemd als waterkering ter directe bescherming van het achterliggende land

dik /dɪk/ adj
gruby
een naar verhouding grote dwarsdoorsnede hebbend
de genoemde dwarsdoorsnede hebbend
een naar verhouding grote lichaamsomvang hebbend
ruim.
hecht.
nauw aaneengesloten
weinig vloeibaar

dikkopje n
babka mała caboz-de-areia
(straalvinnigen) Pomatoschistus minutus langs de kust bewonende grondelsoort, gekenmerkt door de meer dan 60 schubben in de zijlijn en een variabele kleuring, waardoor hij bijna onzichtbaar is in de zanderige getijdenpoelen die hij vaak bezoekt, leeft voornamelijk van kleine schaaldieren

dikwijls adv
często

dilemma /dɪ'lɛmɑ/ n
dylemat
moeilijke keuze waarbij iedere keus die je kunt maken voordelen én nadelen heeft

dille n
koper koperek
(kruid) de bladeren van Anethum graveolens , vers en gedroogd, die gebruikt worden als kruid (wikidata: dille )

dimensie n
wymiar
afmeting in een bepaalde richting
(wiskunde) een van de parameters die een ruimte beschrijven zoals hoogte,breedte en diepte
(natuurkunde) de categorie waartoe een bepaalde meetbare grootheid behoort

dimorfisme n
dymorfizm

diner n
bankiet
(voeding) (enigszins deftig) warme avondmaaltijd
(voeding), (feest) feestmaal met gasten

dineren v
jeść kolację
inergatief het diner gebruiken

ding n
rzecz
voorwerp dat geen dier of mens is

dinges /ˈdɪ.ŋəs/ n
wihajster

dingo n
dingo
(roofdieren) Canis lupus dingo een verwilderde hond uit Australië die vermoedelijk afstamt van de Indische steppewolf (Canis lupus pallipes). Waarschijnlijk zijn ze door mensen zo'n 5000 jaar geleden als huisdier meegenomen. Ze zijn echter weer verwilderd en hebben zo als exoot een leefwijze ontwikkeld die sterk lijkt op die van wolven. Dingo's zijn een stuk kleiner dan wolven en hebben het gewicht van een middelgrote hond (10 tot 20 kilo)

dinosaurus /ˌdinoˈsʌʊrəs/ n
dinozaur
(reptielen) een lid van een uitgestorven groep van reptielen, waartoe de grootste landdieren behoren die ooit bestaan hebben.

dinsdag n
wtorek
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na maandag en voor woensdag komt

diode n
dioda

diplodocus n
diplodok

diploma n
dyplom
(onderwijs) een bewijs van bevoegdheid, bewijs dat je een examen hebt gehaald

diplomaat n
dyplomata
(diplomatie) (beroep) iemand die in het buitenland zorgt voor de politieke relaties met zijn eigen land

diplomatie n
dyplomacja
de kunst en de kunde van het voeren van overleg tussen twee groepen om daarmee een bepaald doel te bereiken

diplomatiek adj
dyplomatyczny
(diplomatie) betrekking hebbende op de diplomatie

dirigent n
dyrygent
(muziek), (beroep) een leider van een orkest, koor of ander muziekgezelschap

discografie n
dyskografia
(muziek) beschrijvend overzicht van grammofoonplaten of cd's van een artiest, in een bepaalde periode enz

discotheek n
dyskoteka

discreet adj
dyskretny
zonder aandacht te trekken , onopvallend

discrepantie n
rozbieżność
onverwachte onderlinge afwijking

discretie n
dyskrecja
bescheidenheid of kiesheid
geheimhouding

discriminatie n
dyskryminacja

discus /ˈdɪskʏs/ n
dysk
(sport) zware werpschijf die gebruikt wordt bij de atletische sport discuswerpen

discussie n
dyskusja
een gedachtewisseling waarbij doorgaans verschillende meningen worden uitgewisseld

discussiëren v
dyskutować

discuswerpen n
rzut dyskiem
(sport), een atletiekdiscipline waarbij men een discus zo ver mogelijk probeert te werpen

disjunctie n
alternatywa

diskette n
dyskietka
(informatica) een kleine flexibele magneetschijf waarop data vanuit de computer kan worden geschreven of afgelezen

diskwalificatie n
dyskwalifikacja

dissel /dɪsəl/ n
ciesak ciosła cieślica
een houtbewerkingsgereedschap om b.v. een waterbak uit te hakken uit een boomstam (drinkbak in de alpen)

dissertatie n
dysertacja

dissonantie n
dysonans

distaal adj
dalszy
(tandheelkunde) de zijde van de tand of kies die het verst verwijderd is van de middellijn

distel n
oset

distilleren v
destylować
overgankelijk (scheikunde) afzonderen van een gezuiverd product door het verhitten van een mengsel en afkoelen van de dampen

distributie n
dystrybucja
verdeling, verspreiding

district n
dzielnica
(regering) het gebied met een eigen lokale overheid

dit demonstrativePronoun
ten to ta

divers adj
odmienny
onderling duidelijk verschillend
rozmaity
(pregnant) (sociologie) (politiek) gekenmerkt door de aanwezigheid van mensen met een verschillend achtergrond in etniciteit, geslacht of geaardheid e.d. in een organisatie of op het werk

dividend n
dywidenda
(financieel) uitkering van (een deel van de) winst aan de aandeelhouders van een onderneming

diwaterstofmonoxide n
monotlenek diwodoru
1. (weinig gebruikte) scheikundige term voor water (H2O)

dobbelsteen n
kość
(spel) kubusvormig voorwerp met op elk van de zijden een van de ogenaantallen één tot en met zes

dochter /ˈdɔxtər/ n
córka
(familie) een vrouwelijk kind

doctor /ˈdɔktɔr/ abbreviation
doktor
1. een academicus die een goedgekeurd proefschrift heeft geschreven

doctrine n
doktryna
(politiek) (religie) een verzameling leerstellingen of dogma's die niet ter discussie staan

document n
dokument
(letterkunde) een geschrift met belangrijke gegevens, of waaraan een zekere literaire betekenis wordt toegekend

documentair adj
dokumentalny

documentaire n
dokumentalny
een op waarheid beruste film

documentatie /dokymɛn'taʦi/ n
dokumentacja
geschreven materiaal dat een bepaald onderwerp om- en beschrijft

documenteren v
dokumentować
overgankelijk onderbouwen, staven met documenten

dodelijk /'do:dələk/ adj
śmiertelny
de dood veroorzakend

doden /ˈdo.də(n)/ v
zabijać zabić
overgankelijk van het leven beroven, vermoorden

dodendans n
taniec śmierci
de (vermeende) dans van De Dood die de levenden naar het hiernamaals brengt

dodenmasker n
maska pośmiertna
een afgietsel van het gelaat van een dood persoon, gewoonlijk gemaakt van was of gips

doedelzak /ˈdudɔɫˌzɑk/ /ˈdudəlˌzɑk/ n
kobza dudy
(muziekinstrument) een rietinstrument waarbij het riet indirect bespeeld wordt via een luchtzak

doek n
kurtyna
m of o (materiaalkunde) textiel waaruit [1], [3] en [4] vervaardigd worden

doel /ˈdul/ n
cel
het punt waarop men zich richt
bramka
(sport) een van de twee gemarkeerde ruimten op een sportveld, een bal die daarin op correcte wijze terechtkomt, levert een doelpunt op voor de tegenstander

doelgroep n
grupa docelowa

doellat n
poprzeczka
(sport) de balk aan de bovenkant van een (voetbal)doel

doellijn n
linia bramkowa
(sport) de lijn die het doel scheidt van de rest van het veld

doelloos adj
bezcelowy
zonder te weten waartoe iets dient of waar men heen wil

doelman n
bramkarz

doelpunt n
gol

doen v
robić zrobić
overgankelijk een actie ondernemen

doerian n
durian
(bloemplanten) Durio zibethinus een 20 tot 50 m hoge, groenblijvende boom met uitgespreide takken en een dichte kruin met zeer smakelijke maar stinkende vruchten

doge n
doża

dogma /'dɔɣma/ n
dogmat
(religie) (politiek) een vastomlijnd geloofsartikel dat aan geen beredenering meer is onderworpen

dogmatisch adj
dogmatyczny

dok n
dok
(scheepvaart), (waterbeheer) voor buitenwater afsluitbaar gedeelte van een scheepswerf of een drijvende (ponton-)constructie waarmee, door het in- of uitlaten van water, schepen voor inspectie, onderhoud en reparatie kunnen worden drooggezet

doka n
ciemnia
kamer zonder daglicht waarin foto's kunnen worden ontwikkeld en afgedrukt

dokter /ˈdɔktər/ n
lekarz doktor

dokwerker /ˈdɔkˌʋɛr.kər/ n
sztauer
(beroep) (scheepvaart) iemand die in de havens werkt

dol /dɔl/ n
dulka
(scheepvaart) een U-vormig steunpunt waarin een roeispaan rust

dolboord n
reling
(scheepvaart) bovenste rand van een (roei)boot

dolce far niente phraseologicalUnit
błogie lenistwo

dolfijn /dɔlˈfɛɪ̯n/ /dɔlˈfɛːn/ /dɔɫˈfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛɪ̯n/ /ˈdɔlfɛːn/ /ˈdɔɫfɛɪ̯n/ n
delfin
(walvisachtigen) middelgrote, in school levende tandwalvis uit de familie Delphinidae , slank met zeer gladde huid, een spitse snuit, een hoge sikkelvormige rugvin en een horizontale staartvin

dolk n
sztylet

dollar / ˈdɔlɑr / n
dolar
(numismatiek) naam voor munten of biljetten met de waarde van 1 dollar, zoals die in landen als Australië, Canada en de VS worden

dom adj
głupi głupia głupie
van weinig verstand getuigend

domesticatie n
udomowienie
(biologie) de door herhaalde teeltkeuze adaptatie van wilde dieren en planten tot leven in intieme omgang met en ten voordele van de mens

domesticeren /domɛsti'serə(n)/ v
udomowić
wilde dieren en planten geschikt maken voor (huishoudelijk) gebruik door mensen

dominant n
dominanta
(muziek) hoofdtoon, de toon of een akkoord op de vijfde trede van een toonladder

dominantie n
dominacja
overheersing

dominee n
pasterz
(beroep) (religie) voorganger van een protestantse eredienst

domineren /domiˈnɪːrə(n)/ v
dominować
overgankelijk het meest nadrukkelijk op de voorgrond treden

domino-effect n
efekt domina
het verschijnsel dat in een rij dominostenen de laatste steen omvalt, met als gevolg dat alle andere stenen ook omvallen
(figuurlijk) niet te stoppen aaneenschakeling van meestal ongewenste gebeurtenissen, die alle het logische gevolg zijn van één eerdere gebeurtenis

dommelen v
drzemać
inergatief half in slaap zijn

donatie n
dar
een schenking, een gift

donder n
grzmot
(meteorologie) een zeer luid geluid bij onweer

donderdag n
czwartek
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na woensdag en voor vrijdag komt

donderen /ˈdɔndərə(n)/ v
grzmieć
onpersoonlijk, (meteorologie) het weerklinken van luid gerommel ten gevolge van bliksemontlading
inergatief op luide en barse toon een bevel geven of zijn ongenoegen uiten

donker adj
ciemny ciemna ciemne
zonder licht

dons n
puch
fijne veren die onder de taaiere buitenveren zitten, vaak gebruikt als vulstof voor kussens, dekbedden en slaapzakken

dood /doːt/ adj
martwy
(figuurlijk) niet langer werkend, niet meer functionerend

dood /doːt/ n
śmierć zgon
(biologie), (medisch), (palindroom) het tot het einde komen van een leven, de overgang naar de onder [1] genoemde toestand
śmierć
(biologie), (kunst), (palindroom) skeletvormige figuur, vaak met zeis, die bovengenoemde toestand personifieert

doodgraver n
grabarz
(beroep) persoon die een graf graaft

doodseskader /ˈdoːts.ɛsˌka.dər/ n
szwadron śmierci
(politiek) bende die gevormd is om een of meerdere personen te dodenVeel doodseskaders zijn militaire of paramilitaire groeperingen en worden door een bepaalde organisatie of regering om politieke redenen gevormd.

doodskist n
trumna

doodsoorzaak n
przyczyna śmierci przyczyna zgonu
datgene wat iemands dood veroorzaakt heeft

doodstil adj
milczeć jak grób
geheel geluidloos, uiterst kalm en rustig

doodstraf n
kara śmierci
(juridisch) als straf gedood worden

doof /doːf/ adj
głuchy
niet of minder goed tot horen in staat zijn

doofheid n
głuchota

dooi n
odwilż
het smelten van ijs, sneeuw of andere bevroren zaken

dooien /'dojə(n)/ v
tajać
onpersoonlijk, (meteorologie) het stijgen van de buitentemperatuur boven het vriespunt waardoor alle ijs en sneeuw begint te smelten

dooier n
żółtko

doop n
chrzest
(religie) (christendom) plechtige besprenkeling of onderdompeling waarmee iemand tot een kerk gaat behoren en zonden afgewassen worden

doopsel n
chrzest
sacrament waarbij door besprenkeling of onderdompeling iemand tot de christelijk kerk wordt toegelaten en zonden afgewassen worden

doopvont /ˈdop.vɔnt/ n
chrzcielnica
(religie) een bekken voor de bediening van de doop en het bewaren van het doopwater in een kerkgebouw

door /ˈdoːr/ [doːr] [dʊːr] preposition
przez
de handelende persoon bij een lijdende vorm
de oorzaak
in
tijdens, gedurende
doorheen, binnenin van de ene kant naar de andere kant
doorheen, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: doorheen, van de ene kant naar de andere kant, aan de ene kant naar binnen en aan de andere kant naar buiten
als achterzetsel: van het begin tot het einde, gedurende
door ... te + infinitief; de procedure die gevolgd wordt om het doel te bereiken
de ene stof is door de andere gemengd

door en door adv
na wskroś
volkomen, volledig

doorbraak n
przełom
een cruciale ontdekking of gebeurtenis die de weg opent naar belangrijke ontwikkelingen

doordenken /dorˈdɛŋkə(n)/ /do̝rˈdɛŋkə(n)/ /ˈdordɛŋkə(n)/ /ˈdo̝rdɛŋkə(n)/ v
przemyśleć
ergens over blijven denken, ergens aan blijven denken.

doorn n
cierń
(plantkunde) scherp uitsteeksel aan een plant

doornappel n
bieluń dziędzierzawa
(plantkunde) Datura stramonium , een zeer giftige plant die hallucinogene alkaloïden bevat

doornenkroon /ˈdornəkron/ n
korona cierniowa
van doorntakken gevlochten kroon als symbool van het martelaarschap

doornhaai n
koleń pospolity
(kraakbeenvissen) bepaalde soort vis, Squalus acanthias , die de meest algemeen voorkomende haaiensoort in de Noordzee is

doorreizen v
objechać

doorsteken v
przeszyć
overgankelijk geheel doorboren met een scherp hulpmiddel.

doorzetten v
wytrwać
1. volhouden

doorzichtig /doːrˈzɪxtəx/ /doːrˈzɪxtɪx/ /do̝ːrˈzɪχtəχ/ adj
przezroczysty
waar licht zo ongehinderd door kan treden dat het zicht erdoor niet belemmerd wordt

doos /doʊs/ /doːs/ n
pudełko pudło
een veelal kartonnen balkvormig opslagmiddel

dop /dɔp/ n
nakrętka
kapje ter afsluiting van iets

dopamine n
dopamina
(farmacologie) een catecholamine dat fungeert als neurotransmitter (en soms als hormoon) op verschillende plaatsen in het lichaam van mensen en dieren

dopen v
chrzcić
overgankelijk (religie) iemand ritueel met water besprenkelen of erin onderdompelen en zodoende tot een geloof toelaten

doping n
doping
(medisch) stimulerende (genees)middelen

dopplereffect n
efekt Dopplera
schijnbare frequentieverschuiving als de zender en ontvanger bewegen ten opzichte van elkaar

dorp /dɔrp/ n
wieś wioska
een kleine, permanente nederzetting

dorpeling n
wieśniak
inwoner van een kleine plaats op het platteland

dorpskerk /ˈdɔrps.kɛrk/ n
wiejski kościół
(religie) een kerkgemeenschap in een dorp

dorsen v
młócić

dorsmachine n
młocarnia
(landbouw) toestel dat de graankorrels uit de korenaren slaat

dorst n
pragnienie

dorsvlegel n
cep

dorsvloer n
gumno klepisko
(landbouw) vloer waarop gedorst wordt

dosis n
dawka
(medisch) hoeveelheid van een geneesmiddel die je per keer moet innemen

douairière n
majętna wdowa
(adel) weduwe van een edelman
(verouderd) (aangevuld met de titel van de overleden echtgenoot) aanduiding voor de weduwe van een edelman

douane n
cło
(politiek) een overheidsdienst die belast is met de controle op het internationaal verkeer van mensen, dieren en goederen

douche /duʃ/ n
prysznic
(sanitair) bad [1] in de vorm van een neerwaartse waterstraal die op het lichaam belandt

douchen /ˈduʃə(n)/ v
brać prysznic
inergatief een douche nemen

downloaden /ˈdɑunlodə(n)/ v
pobrać
een bestand van een computer of server op afstand naar een lokale computer of server overbrengen

downvoten /ˈdɑunvoʊtə(n)/ v
oceniać negatywnie
overgankelijk, (internet) met een stem tegen afwijzen in een populariteitspeiling

dozijn n
tuzin
(eenheid) een set van twaalf

draad /draːt/ n
drut
(natuurkunde), (elektronica) de meestal geïsoleerd uitgevoerde, betrekkelijk dunne elektrische geleider in verbindingsmateriaal zoals snoeren en kabeltjes

draadloos /drat.los/ /ˈdraːd.loːs/ adj
bezprzewodowy bezsznurowy
waarbij geen draden nodig zijn voor de overdracht van een signaal

draagbaar /ˈdraxbar/ /ˈdraχbar/ adj
przenośny
te dragen, met de mogelijkheid gedragen te worden

draaggolf n
fala nośna
(natuurkunde), (elektronica) door een radiozender uitgezonden elektromagnetische golf waarvan de frequentie geschikt is voor het overbruggen van grote afstanden. Het signaal van geluid, beeld, en data, wordt er als inhoud aan 'meegegeven' (erop gemoduleerd)

draagmoeder /ˈdraːɣ.mudər/ n
matka zastępcza

draagstok n
koromysło
een houten staaf die over de schouder wordt gedragen en aan beide uiteinden een even zware last heeft hangen

draaibank n
tokarka
(gereedschap) een machine die een ingeklemd werkstuk ronddraait zodat dit met beitels en boren kan worden bewerkt

draaiboek n
scenariusz

draaideur n
drzwi obrotowe
constructie van drie of vier deurbladen die rondom een gezamenlijke verticale as kunnen draaien, ter vervanging van een gewone deur m.n. gebruikt in winkels, ziekenhuizen enz

draaien /ˈdraːi̯ən/ v
kręcić
overgankelijk, (techniek) manier van verspanen waarbij het te bewerken product op de draaibank ligt en ronddraait

draaier n
tokarz
(beroep) iemand die met een draaibank werkt

draaiing n
obrót

draailier n
lira korbowa
(muziekinstrument) een strijkinstrument, met een strijkwiel dat bourdonsnaren en één of twee melodiesnaren in trilling brengt, en met tangenten/toetsen om de toonhoogte te bepalen

draaimolen n
karuzela

draaiorgel n
katarynka
(muziekinstrument) een mechanisch bediend of automatisch spelend orgel, meestal op straat spelend

draak /draːk/ n
smok
(mythologie) afschrikwekkend fabeldier, voorgesteld als een gevleugeld, vuurspuwend reptielachtig wezen met spitse tong en lange staart

draf /drɑf/ n
kłus
(paardrijden) gang van paard, en andere viervoeters, sneller dan de stap maar langzamer dan de galop

dragen v
nosić
overgankelijk al van de vloer houdend vervoeren
overgankelijk als kledingstuk of sieraad aanhebben

drager n
nosiciel
een persoon die (letterlijk) draagt

dragon /ˈdraɣɔn/ n
estragon
(kruid) de bladeren van Artemisia dracunculus worden gebruikt om gerechten te kruiden (wikidata: dragon )

dragonder n
dragon
(militair) lichte cavalerist met de bewapening van een infanterist

drainage n
drenaż
vochtafvoering

drama n
dramat
een droevige of aangrijpende gebeurtenis
een bepaald soort film of toneelstuk

drank /drɑŋk/ n
napój
(drinken) te drinken vloeistof om de dorst te lessen
(drinken), (pregnant) als [1], maar dan specifiek met alcohol

drastisch /ˈdrɑs.tis/ /ˈdrɑs.tɪs/ adj
drastyczne
doelgericht zeer ingrijpend

draven v
kłusować
(van paarden) in draf gaan

dravik n
stokłosa
(plantkunde) naam voor grassen uit het geslacht Bromus uit de grassenfamilie (Gramineae oftewel Poaceae)

drempel n
próg
(bouwkunde) onderdorpel van een kozijn

drie cardinalNumeral
trzy trójka
om een plaats in een volgorde aan te geven

drie n
trójka trzy
het cijfer 3

driedekker n
trójpłat
(luchtvaart) vliegtuig met drie vleugels

driedimensionaal adj
trójwymiarowy
(wiskunde) met drie afmetingen, hoogte, breedte en diepte

driehoek n
trójkąt
(meetkunde) tweedimensionale geometrische vorm, bestaande uit 3 hoeken en 3 zijden

driehoekig adj
trójkątny

driehoeksverhouding n
trójkąt miłosny
(romantische) verhouding waarbij drie mensen zijn betrokken

driehonderd /ˈdriˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
trzysta
"300", het getal tussen tweehonderdnegenennegentig en driehonderdeen, drie maal honderd

driekleur n
trójkolorowy

drielandenpunt n
trójstyk
(aardrijkskunde) plek waar de grenzen van drie landen elkaar treffen

drietand n
trójząb

driewieler n
trycykl

drieëndertig cardinalNumeral
trzydzieści trzy
"33", het getal tussen tweeëndertig en vierendertig, dertig plus drie

drieënnegentig cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt trzy
"93", het getal tussen tweeënnegentig en vierennegentig, negentig plus drie

drieëntachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt trzy
"83", het getal tussen tweeëntachtig en vierentachtig, tachtig plus drie

drieëntwintig cardinalNumeral
dwadzieścia trzy
"23", het getal tussen tweeëntwintig en vierentwintig, twintig plus drie

drieënveertig cardinalNumeral
czterdzieści trzy
"43", het getal tussen tweeënveertig en vierenveertig, veertig plus drie

drieënvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt trzy
"53", het getal tussen tweeënvijftig en vierenvijftig, vijftig plus drie

drieënzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt trzy
"63", het getal tussen tweeënzestig en vierenzestig, zestig plus drie

drieënzeventig /ˈdrijənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt trzy
"73", het getal tussen tweeënzeventig en vierenzeventig, zeventig plus drie

drijfgas n
napędzany aerozolem
gas dat in spuitbussen gebruikt wordt om de inhoud onder druk te zetten

drijfzand /drɛifsɑnt/ n
kurzawka

dringend adj
pilny

drinken /'drɪŋkə(n)/ v
pić

drinkwater n
woda pitna
(drinken) water dat geschikt is om gedronken te worden

droes n
zołzy
(diergeneeskunde) is een besmettelijke ziekte van de bovenste luchtwegen bij paarden en andere paardachtigen, veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi

drogen v
suszyć
overgankelijk vocht laten of doen verdampen

droger n
suszarka
een toestel dat natte voorwerpen, bijvoorbeeld wasgoed droogmaakt

drogisterij n
drogeria
(bedrijf) winkel van een drogist

drol n
gówno
uitwerpsel, ontlasting

dromedaris n
dromader
(evenhoevigen) Camelus dromedarius , herkauwer uit Afrika met vetbult op de rug

dromen v
śnić marzyć
inergatief ervaren van een reeks van gebeurtenissen of beelden, terwijl je slaapt

dronkenschap n
pijaństwo
het zwaar onder invloed van alcohol zijn

droog /droːx/ adj
suchy
geen of zeer weinig vocht bevattend

droogte n
susza
lange periode zonder of met minder neerslag

droogtrommel n
suszarka bębnowa

droom n
sen
beelden die men ziet wanneer men slaapt
marzenie sen
een gedachte waarvan met graag had gehad dat ze werkelijkheid werd

droomuitlegging n
onejromancja
het duiden van de betekenis van de dromen die iemand heeft

drop n
lukrecja
(snoepgoed) zwart gekleurd snoepgoed gemaakt van o.a. zoethoutextract, bindmiddel, suiker. (jap: Vlaams).

dropping n
zrzut
uit een vliegtuig werpen van bepaalde goederen, bijvoorbeeld medicijnen of voedsel, in gebieden die (door welke reden dan ook) over land moeilijk bereikbaar zijn

drug n
drag

drugshandel n
handel narkotykami

drugsverslaafde /'drɵksfər'slaːfdə n
narkoman
iemand die verslaafd is aan drugs

druif n
winogrono
(fruit) besvrucht van de wijnstok Vitis vinifera waar wijn van gemaakt kan worden (wikidata: druif )

druipen v
kapać

druiventros n
grono kiść
groep dicht bij elkaar groeiende druiven met een gemeenschappelijke steel; bundel druiven

druk n
ciśnienie
(natuurkunde) pressie, kracht die over een oppervlakte uitgeoefend wordt

drukken v
dociskać
inergatief duwend kracht uitoefenen op

drukker n
drukarz
(beroep) een persoon die afdrukken maakt

drukwerk n
druki
papier gevuld door een printer of een drukpers

drumstel n
perkusja

druppel /drɵ.pəl/ n
kropla

druïde n
druid

dryade n
driada
(mythologie) mythologisch, vrouwelijk wezen dat in een bos of boom leeft

dubbel /ˈdʏbəl/ adj
podwójny
tweemaal zoveel

dubbeldekker n
dwupłat

dubbelster /ˈdʏ.bəl.ˌstɛr/ /ˈdʏ.bəɫ.ˌstɛr/ n
gwiazda podwójna
(astronomie) twee sterren die om elkaar heen bewegen

dubbelzinnigheid /dʏbəl'zɪnəxhɛit/ n
wieloznaczność
iets dat op meerdere manieren te interpreteren is

dubnium n
dubn
(scheikunde), (element) een scheikundig element en vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal met het symbool Db en het atoomnummer 105

dubstep n
dubstep
(muziek) een subgenre van elektronische dansmuziek dat eind jaren negentig is ontstaan in Engeland

duidelijk /ˈdœy̯dələk/ adj
jasny
niet mis te verstaan
goed te herkennen

duif /dœʏ̯f/ /dœːf/ n
gołąb
(duifachtigen) benaming voor vogels uit de familie Columbidae die een koerend geluid maken

duikboot n
łódź podwodna

duiken /ˈdœy̯kə(n)/ v
nurkować
inergatief het zich onder water voortbewegen (van bijvoorbeeld duikboten) of zwemmen (van mensen)
zanurkować nurkować
in het water springen zodat de armen eerst het water in gaan
zanurkować dać nurka
ergatief snel verbergen of ontwijken

duiksport /'dœykspɔrt/ n
nurkowanie z akwalungiem
(sport) als tijdverdrijf langduriger en diep onder water verblijven en zwemmen

duim /dœy̯m/ n
kciuk
(anatomie) eerste, kortste en dikste vinger, gelegen naast de wijsvinger, met twee geledingen, die zowel naast als tegenover de andere vingers geplaatst kan worden
cal
(eenheid), (verouderd) oude lengtemaat. De exacte lengte is streek-afhankelijk; bijvoorbeeld, de Engelse duim is 2.54 cm (inch), de Amsterdamse duim is 2.573 cm

duimnagel n
paznokieć kciuka
het hoornen gedeelte van de eerste vinger van de hand

duin /dœʏ̯n/ /dœːn/ n
wydma diuna

duister adj
ciemny
in weinig of geen licht badend

duisternis /ˈdœʏstərˌnɪs/ n
ciemność
een toestand van weinig of geen verlichting
(figuurlijk) een toestand van weinig of geen geestelijke verlichting

duivel n
diabeł czart

duizeligheid n
zawroty głowy
het gevoel zijn evenwicht te verliezen

duizend /ˈdœy̆zənt/ n
tysiąc
het getal 1000

duizendblad n
krwawnik pospolity

duizendpoot n
stonoga
(veelpotigen) geleedpotig dier met een groot aantal poten uit de klasse Chilopoda

duizendste ordinalAdjective
tysięczny

dukaat n
dukat
oude munt, vaak van goud maar ook van zilver die vroeger in Europa gebruikt werd

dulden v
tolerować
overgankelijk bereid zijn iets ongestraft te laten

dun /dʏn/ adj
cienki
van geringe dikte

dunken v
zdawać
onpersoonlijk koppelwerkwoord voorkomen (het oordeel zijn van), als mening hebben

dunlipharder n
mugil ramada
(straalvinnigen) bepaalde soort vis, Chelon ramada , die vooral voorkomt in zee en brak water, af en toe wordt hij in het zoete water van de Benelux aangetroffen

dunne darm n
jelito cienkie
(anatomie) deel van het spijsverteringskanaal tussen de maag en de dikke darm

duo n
duet
zitplaats voor een bijrijder op een motorfiets
toegevoegde zitplaats achterop een vervoermiddel dat gewoonlijk voor één persoon bestemd is

duren /'dyːrə(n)/ v
trwać
absoluut een bepaalde tijd in beslag nemen

durum n
pszenica twarda
(plantkunde) Triticum durum enige tetraploïde tarwesoort die nog veel wordt verbouwd, geschikt voor het maken van pastas (wikidata: durum )

dus conjunction
tak więc więc
om die reden, daarom (signaalwoord)

duur adj
drogi
(handel) van iets dat je wilt kopen, dat je er veel geld voor moet betalen

duurzaam /ˈdyːr.zam/ adj
długofalowy
lang meegaand

duwen /dy.ʋǝⁿ/ v
pchać
overgankelijk door druk uit te oefenen doen voortbewegen

dwaas n
głupiec
(scheldwoord) iemand die onverstandig denkt en/of handelt

dwang /dʋɑŋ/ n
przymus

dwangarbeid n
praca przymusowa
werk dat door gevangenen onder dwang gedaan moet worden

dwangarbeider n
katorżnik

dwangbuis n
kaftan bezpieczeństwa
(kleding) een kledingstuk dat de drager bewegingsvrijheid van de armen en handen ontneemt

dwangmatig adj
kompulsywny

dwangstoornis n
zaburzenia obsesyjno-kompulsywne
(psychologie) psychische stoornis die gekenmerkt wordt door dwanggedachten en dwanghandelingen

dwarsbomen /ˈdwɑrzbomə(n)/ v
pokrzyżować
overgankelijk tegenwerken, moeilijkheden geven

dwarsfluit /ˈdʋɑrsflœʏt/ n
flet poprzeczny
(muziekinstrument) een blaasinstrument dat dwars op de lippen geblazen wordt

dwerg n
karzeł
(mythologie) mensachtig wezen dat corpulent is, een baard heeft en een muts draagt, en erg kort van stuk is

dwerggans n
gęś mała
(eendvogels) Anser erythropus een vrij zeldzame Euraziatische gans die wat kleiner is dan de kolgans

dwergplaneet n
planeta karłowata
(astronomie) Rond en massief hemellichaam dat in een vaste baan om een ster heen draait, maar niet voldoende eigen massa heeft om een planeet te kunnen worden genoemd

dwergvinvis n
płetwal karłowaty
(walvisachtigen) Balaenoptera acutorostrata een in zee levend zoogdier dat hoort tot de suborde van baleinwalvissen met een gemiddelde lengte van 7 tot 7,5 meter, met een maximum van 9 tot 11 meter voor vrouwtjes en 9 tot 10 meter voor mannetjes. Beide geslachten wegen in volwassen vorm gemiddeld 4 à 5 ton en maximaal 14 ton

dwingen v
zmuszać zmusić
overgankelijk iemand zonder rekening te houden met zijn wil iets opleggen

dynamiet n
dynamit
(scheikunde) springstof waarin nitroglycerine door een poreuze stof (infusoriënaarde) wordt vastgehouden

dynamo n
dynamo

dysenterie n
dyzenteria
(medisch) besmettelijke darmontsteking, buikloop met bloedontlasting (bloeddiarree)

dysfemisme n
dysfemizm
(taalkunde) de vervanging van een woord of uitdrukking door een grover, vulgairder of beledigender alternatief met identieke betekenis

dyskinesie n
dyskinezy

dyslexie /dɪslɛkˈsi/ n
dysleksja
(psychologie) (medisch) (onderwijs) het onvermogen om woorden, waarvan men wel de letters ziet, in hun betekenis te vatten

dysprosium n
dysproz
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Dy en atoomnummer 66. Het is een zilvergrijs lanthanide

e-mail /ˈiːmeːɫ/ /ˈiːmɪːɫ/ n
e-mail
(informatica) systeem voor het verzenden van berichten via een computernetwerk
(communicatie) bericht dat verstuurd is via e-mail

e-mailadres n
adres poczty elektronicznej
adres voor het ontvangen en verzenden van e-mail (digitaal, elektronisch postverkeer), bestaande uit een combinatie van gebruikersnaam en domeinnaam, die door het at-sign (apenstaartje) gescheiden worden

eau de cologne n
woda kolońska
Keuls water, reukwater met 2-3% reukbestanddelen

eb n
odpływ
een getijde waarbij het water van de zee zakt, in tegenstelling tot vloed, waarbij het water stijgt

ebben n
hebanowy
het zwarte en zware hout van een ebbenboom, behorende tot één uit een aantal tropische soorten uit het geslacht Diospyros (familie Ebenaceae )

echo /ˈɛ.xo/ /ˈɛ.χo/ n
echo
(muziek) een hoorbare terugkaatsing van een gemaakt geluid

echografie n
ultrasonografie
(medisch) beeld (of foto) van organen dat gemaakt wordt via geluidsgolven die worden teruggekaatst

echolalie n
echolalia
(psychologie) (medisch) het dwangmatig herhalen van woorden of zinnen, zonder de betekenis ervan daadwerkelijk te doorgronden

echolocatie n
echolokacja

echt adj
prawdziwy
waarachtig, juist, niet vervalst, authentiek

echtelieden n
małżeństwo
mensen die met elkaar getrouwd zijn

echter conjunction
jednak
een beperkende tegenwerping, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) beperkt

echtgenoot /ˈɛxtxəˌnot/ n
mąż
(familie) een mannelijke huwelijkspartner

echtgenote /ˈɛxtxəˌnotə/ /ˈɛχtχəˌnotə/ n
żona
(familie) vrouw waarmee je getrouwd bent

echtpaar /ɛx(t)par/ n
małżeństwo
twee mensen (m/m, m/v of v/v) die met elkaar getrouwd zijn m/m m/v of v/v

echtscheiding n
rozwód
(juridisch) (familie) formele verbreking van een huwelijksband

eclectisch adj
eklektyczny

ecologie /ˌe.ko.lo.ˈɣi/ /ˌe.ko.lo.ˈχi/ n
ekologia
(wetenschap) (biologie) de tak van wetenschap die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert

ecologisch adj
ekologiczny

ecoloog /ˌe.ko.ˈlox/ /ˌe.ko.ˈloχ/ n
ekolog
(beroep) een wetenschapper die het samenspel tussen organismen onderling en hun relatie met hun omgeving bestudeert

economie n
ekonomia gospodarka
(economie), de economische praktijk ofwel het geheel van productie, handelsverkeer en diensten binnen een bepaalde regio

economisch adj
ekonomiczny
betreffende economie

econoom n
ekonomista
(economie), (beroep) deskundige op het gebied van de economie, die economische gegevens bestudeert en economisch beleid aandraagt

ecosysteem n
ekosystem
(biologie) het geheel van alle organismen in een bepaald gebied, hun onderlinge wisselwerkingen en hun leefomgeving

ectoplasma n
ektoplazma

eczeem n
wyprysk egzema
(medisch) oppervlakkige vaak jeukende huidontsteking die gepaard gaat met schilfers, bulten, kloofjes en korstjes; meestal veroorzaakt door een allergische reactie

edelgas n
gaz szlachtetny
(scheikunde) de naam voor elk element uit de achtste chemische reeks van het periodiek systeem. De overeenkomst van de elementen uit de edelgasreeks is de buitenste elektronenschil die geheel gevuld is

edelhert n
jeleń szlachetny
(evenhoevigen) Cervus elaphus , een Europese hertensoort

edelmetaal n
metal szlachetny
(scheikunde) een metaal dat niet licht aan corrosie of oxidatie ten prooi valt

edelsteen n
kamień szlachetny klejnot
een stuk van een zeldzame, harde, kostbare en glanzende steensoort, een stuk edelgesteente bijvoorbeeld diamant

editie n
edycja

educatie n
edukacja

eed /et/ n
przysięga
een plechtige verzekering dat men de waarheid spreekt of een belofte zal nakomen

eekhoorn /ˈekˌhɔːrn/ n
wiewiórka
(knaagdieren) benaming voor knaagdieren uit de familie Sciuridae

eekhoorntjesbrood n
borowik szlachetny
(schimmels) Boletus edulis , een eetbare paddenstoel

een adj
jeden

een blauwtje lopen v
dostać kosza
worden afgewezen door iemand die je amoureus benaderd hebt

een gegeven paard niet in de bek kijken v
darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby

een kat in de zak kopen phraseologicalUnit
kupic kota w worku kupować kota w worku
(zegswijze) (verouderd) een aankoop doen zonder de koopwaar aanschouwd te hebben

eenbes n
czworolist pospolity

eend /eːnt/ n
kaczka
m (eendvogels) benaming voor veel watervogels uit de familie Anatidae

eendagsvlieg n
jętka
(haften) insect uit de orde Ephemeroptera dat na het larvenstadium uit het water te zijn gekomen nog slechts korte tijd blijft leven

eendracht n
zgoda

eenduidig /enˈdœydəx/ adj
jednoznaczny
zonder twijfel, wat maar op één manier is uit te leggen, wat maar op één manier is te duiden

eenendertig cardinalNumeral
trzydzieści jeden
"31", het getal tussen dertig en tweeëndertig, dertig plus een

eenennegentig cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt jeden
"91", het getal tussen negentig en tweeënnegentig, negentig plus een

eenentachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt jeden
"81", het getal tussen tachtig en tweeëntachtig, tachtig plus een of negen maal negen

eenentwintig /ˌe.nən.ˈtʋɪn.təχ/ cardinalNumeral
dwadzieścia jeden
"21", het getal tussen twintig en tweeëntwintig, twintig plus een

eenenveertig cardinalNumeral
czterdzieści jeden
"41", het getal tussen veertig en tweeënveertig, veertig plus een

eenenvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt jeden
"51", het getal tussen vijftig en tweeënvijftig, vijftig plus een

eenenzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt jeden
"61", het getal tussen zestig en tweeënzestig, zestig plus een

eenenzeventig /ˈenənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt jeden
"71", het getal tussen zeventig en tweeënzeventig, zeventig plus een

eenheid n
jedność
bij elkaar horend geheel met kenmerkende eigenschappen.
jednostka
maat waarin hoeveelheden worden uitgedrukt.

eenheidsmatrix n
macierz jednostkowa
(wiskunde) een matrix waarvan alle diagonale elementen 1 zijn en alle andere 0

eenhoorn n
jednorożec

eenlettergrepig adj
jednosylabowy
(taalkunde) uit een enkele lettergreep bestaand

eenogig adj
jednooki
in het bezit van (slechts) één oog

eenpersoonskamer n
jedynka
(bouwkunde) kamer voor het verblijf van één persoon (bijvoorbeeld in een hotel of ziekenhuis)

eensgezind /ˈensxəzɪnt/ adj
jednomyślny
dezelfde mening en doel hebbend

eenterm n
jednomian

eenvoudig /eːnˈvɑudəx/ /eːnˈvɑudəχ/ adj
prosty
zonder overdaad of vertoon

eenwieler n
monocykl
een fiets met één wiel vooral gebruikt voor acrobatiek

eenzaamheid n
samotność
de hoedanigheid van het eenzaam zijn

eenzijdig adj
jednostronny
met of aan één kant, belang, partij etc; waarbij geen andere(n) betrokken zijn, of buiten beschouwing blijven

eer /er/ n
honor
aanzien, roem

eergister /ˈeːrɣɪstər/ /ˈɪːrχɪstər/ adv
przedwczoraj
(tijdrekening) de voorlaatste dag die voltooid is

eergisteren /ˈɪːrɣɪstərə(n)/ /ˈɪːrχɪstərə(n)/ adv
przedwczoraj
(tijdrekening) de voorlaatste dag die voltooid is

eerlijk /ˈeːrlək/ adv
szczery
op een gepaste, eervolle wijze

eerlijkheid /'erlək,hɛɪd/ n
szczerość
het vertellen van de waarheid

eerste n
pierwszy
1. nummer één in een volgorde

eerste naamval n
mianownik

eerste persoon phraseologicalUnit
pierwsza osoba
(grammatica) grammaticale term die de spreker of sprekers aanduidt

eervol adj
czcigodny

eetbaar /ˈeːitbaːr/ /ˈeːtbaːr/ adj
jadalny
geschikt om gegeten te worden

eetkamer /ˈetkamər/ n
jadalnia
een kamer waar maaltijden worden genuttigd

eetlepel /etlepəl/ n
łyżka
(huishouden) bestek gemaakt van metaal
de hoeveelheid die in een eetlepel past (met een volume van 15 ml)

eetlust n
apetyt
de behoefte om voedsel tot zich te nemen

eetstokje n
pałeczka

eeuw /eːu̯/ n
stulecie wiek
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 100 jaar

eeuwfeest n
stulecie
een feestelijke herdenking naar aanleiding van het honderdjarig bestaan van iets

eeuwig /eːwɪx/ /eːʋəχ/ /eːβ̞əx/ adj
wieczny
voortdurend, zonder einde

eeuwig /eːwɪx/ /eːʋəχ/ /eːβ̞əx/ adv
na zawsze
voortdurend, zonder einde

eeuwigheid /ɪːβ̞əχɛɪ̯t/ n
wieczność
(filosofie), (religie) de oneindige tijd die nog zal komen

effectief adv
efektywny
op effectieve wijze

efficiënt adj
wydajny
veel nuttig effect hebbend in verhouding tot de gedane moeite

efficiëntie n
efektywność
de mate waarin nuttig gebruik gemaakt wordt van het beschikbare bij een bepaald proces

eg /ɛx/ /ɛχ/ n
brona
(landbouw) (tuinbouw) werktuig dat gebruikt wordt voor het zaaiklaar maken van de grond door het maken van kleine geultjes

egel /ˈexəl/ n
jeż
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Erinaceus europaeus , vooral bekend om zijn stekelvacht en zijn gewoonte om zich bij gevaar op te rollenDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

egoïsme /xxxx/ n
egoizm
het uitsluitend op eigen belangen en gewin uit zijn

egoïst n
egoista
een zelfzuchtig persoon

egoïstisch adj
egoistyczny
(psychologie) zelfzuchtig, gefocust op eigen voordeel

ei /ɛɪ/ /ɛɪ̯/ /ɛː/ n
jajko jajo
(voeding) dierlijk voedingsmiddel voor de mens in een schaal

eidereend n
edredon
(eendvogels) bepaald soort zeevogel, Somateria mollissima , leverancier van het dons in dekbedden en kussens

eidetisch adj
ejdetyczny
betrekking hebbend op de visuele vermogens

eierstok n
jajnik
(anatomie) deel van het geslachtsorgaan van de vrouw waar onbevruchte eicellen bewaard worden

eigen /ˈɛi̯ɣə(n)/ adj
własny

eigenaar n
właściciel
iemand die iets in eigendom heeft

eigendom /'ʔɛɪɣəndɔm/ n
własność
zaak die men zijn eigen mag noemen, bezit

eigennaam n
nazwa własna
(taalkunde) een naam waardoor men een mens, dier of ding zich van andere van dezelfde soort onderscheidt

eigenschap n
właściwość
een gegeven karakteristiek die eigen is aan een bepaalde persoon of zaak

eik /ɛi̯k/ /ɛːk/ n
dąb
(plantkunde) Quercus , een geslacht van loofbomen

eikel /ˈɛɪkəɫ/ n
żołądź
(plantkunde) vrucht van de eikenboom
(anatomie) (medisch) top van de penis

eiken /ɛɪ̯kə(n)/ /ɛːkə(n)/ adj
dębowy
vervaardigd van het hout van de eik

eiland /ɛilɑnt/ n
wyspa
(aardrijkskunde) een stuk land dat omringd is door water

eileider n
jajowód
(anatomie) deel van de geslachtsorganen van de vrouw

eind goed, al goed phraseologicalUnit
Wszystko dobre, co się dobrze kończy wszystko dobre, co się dobrze kończy
(gezegde) als alles goed komt vergeet men al snel de moeilijkheden die er geweest zijn

einde /ˈɛɪ̯ndə/ /ˈɛːndə/ n
koniec
het punt in ruimte of tijd waar iets ophoudt

eindig adj
ograniczony
een einde hebbende

eindigheid n
skończoności
het feit dat iets een einde heeft, met name dat het leven tijdelijk is

einsteinium n
einstein
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Es en atoomnummer 99. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

eis /ɛɪ̯s/ n
wymaganie
een dwingende vraag, een noodzakelijke voorwaarde voor iets

eiwit /ɛiwɪt/ n
białko
(dierkunde), (kookkunst) het deel van een ei waarin de dooier ligt
(biochemie) een tot een klasse van polymere stoffen met een hoog moleculair gewicht behorende stof die samengesteld is uit diverse alfa-aminozuren verbonden door peptidebindingen

ejaculatie n
ejakulacja

ejaculeren v
ejakulować
inergatief sperma uitwerpen

ekster n
sroka
(zangvogels) bepaald soort zwartwitte kraaiachtige vogel, Pica pica , met een lange staart

el n
łokieć
(eenheid), (verouderd) een oude lengtemaat gebaseerd op de lengte van de menselijke ellepijp, gewoonlijk 60 à 70 centimeter

eland n
łoś
(evenhoevigen) Alces alces , een groot hert uit de poolstreken met een opvallend groot en breed vertakt gewei

elasticiteit n
elastyczność

elastisch /e'lɑstis/ adj
elastyczny
rekbaar

elastomeer n
elastomer

elegant /eləˈɣɑnt/ adj
elegancki
een prettige uitstraling hebbend door de subtiele afwerking

elektricien n
elektryk
(elektrotechniek) (beroep) vakman die elektrische installaties aanlegt en onderhoudt

elektriciteit /eˌlɛktrɪsiˈtɛɪt/ n
elektryczność
(elektrotechniek) de elektrische stroom als energiedrager

elektriciteitscentrale n
elektrownia
(elektrotechniek) een krachtcentale waar elektriciteit wordt opgewekt

elektrisch adj
elektryczny
(natuurkunde) (elektrotechniek) door middel van elektriciteit

elektrische auto phraseologicalUnit
samochód elektryczny
(transport) een voertuig dat wordt aangedreven door een elektromotor waarbij de elektriciteit afkomstig is van accu's, brandstofcellen of zonnecellen

elektrochemie n
elektrochemia

elektrode n
elektroda

elektromagneet n
elektromagnes
(natuurkunde) een magneet waarvan het veld door een elektrische stroom veroorzaakt wordt

elektromagnetisch adj
elektromagnetyczny

elektromagnetisme n
elektromagnetyzm

elektromotor n
silnik elektryczny

elektron n
elektron
(natuurkunde), (scheikunde) (elektrotechniek) (elektronica) één van de buiten de kern van het atoom gelegen elementaire deeltjes, het lichtste deeltje met een elektrische negatieve lading

elektronica n
elektronika
(wetenschap) (elektrotechniek) de tak van elektrotechniek die zich bezighoudt met het gedrag van elektronen in de vrije ruimte of vaste stof hetgeen leidt tot actieve componenten zoals elektronenbuizen en transistors of in niet-lineaire componenten zoals b.v. diodes

elektronisch adj
elektroniczny

elektrotechniek n
elektrotechnika
(techniek) (wetenschap) de studie en praktische toepassing van alles wat met elektriciteit en elektromagnetisme te maken heeft en waarvan (elektronica) maar een heel klein onderdeel vormt

elektrotherapie n
elektroterapia

elektrum n
elektrum
(metallurgie) legering van goud en zilver

element n
pierwiastek żywioł

elementair adj
elementarny

elementair deeltje n
cząstka elementarna

elf cardinalNumeral
jedenaście
11, het getal tussen tien en twaalf

elfde /ˈɛlf.də/ /ˈɛlv.də/ ordinalAdjective
jedenasty
nummer elf in een rij

elft n
aloza
(straalvinnigen) haringachtige, die paait in de bovenloop van rivieren en beken en ooit inheems was in de Benelux, Alosa alosa

elizabethaans adj
elżbietański
(kunst) volgens de Engelse stijl in cultuur en architectuur die opgang deed gedurende de regeringsperiode van Elizabeth I 1551 tot 1603

elleboog n
łokieć
(anatomie) gewricht in het midden van de arm dat de bovenarm met de onderarm verbind

ellende n
nędza
armoedige, beklagenswaardige omstandigheden die zorgen voor lijden en verdriet

ellendig adj
nędzny
erg onaangenaam

ellepijp /ˈɛləpɛɪp/ /ˈɛləpɛːp/ n
kość łokciowa
(anatomie) een van de twee beenderen in de onderarm

ellips n
elipsa
(wiskunde) is een twee-dimensionale figuur die wordt gevormd door alle punten waarvoor de som van de afstanden tot twee gekozen punten, een vaste waarde heeft

els n
olcha olsza
(plantkunde) Alnus , een geslacht bomen uit de berkenfamilie (Betulaceae)

embleem n
emblemat godło
een concrete figuur waarmee een abstract begrip zoals een godheid, een ideaal, een gevoel enz. wordt verbeeld

embolie n
zator

embryo n
embrion zarodek
(medisch) een organisme in het eerste ontwikkelingsstadium na de bevruchting

embryonaal adj
embrionalny
betrekking hebbend op de ongeboren vrucht van een organisme

emfyseem n
rozedma
(medisch) een longziekte waarbij de longen sterker uitgerekt zijn dan normaal terwijl de interne microstructuur ervan, in de vorm van de longblaasjes en de fijne tussenschotjes daartussen, deels verloren is gegaan

emigreren /ˌemiˈχrɪːrə(n)/ v
emigrować
ergatief naar het buitenland verhuizen

emiraat /emɪˈraːt/ n
emirat
gebied dat bestuurd wordt door een emir
het zijn van een emir

emmer /ˈɛmər/ n
wiadro ceber
1. busvormig vat (met hengsel), waarin men vloeistoffen of vaste stoffen kan verplaatsen

emoe n
emu
(loopvogels) bepaalde soort drietenige vogel Dromaius novaehollandiae uit Australië

emoji n
emoji
(communicatie) ideogrammen die worden gebruikt in Japanse elektronische berichten en webpagina's

emotie n
emocja
een hevig gevoel

emotieloos adj
beznamiętny
zonder gevoelens

emotioneel adj
emocjonalny
zeer vatbaar voor gevoelens

empirisch adj
empiryczny
(wetenschap) wat op ervaring of proefneming berust, proefondervindelijk

empyeem n
ropniak

emulsie n
emulsja

en conjunction
i oraz

en/of conjunction
i/lub
als aanduiding tussen delen van een opsomming als die zowel afzonderlijk van als gezamenlijk met elkaar van toepassing zijn

enantiomeer n
enancjomer
(scheikunde) een stereo-isomeer dat het spiegelbeeld is van zijn tegenvoeter

encefalopathie n
encefalopatia

enclave /ɛn.'kla.və/ n
enklawa
stuk grond dat door vreemd grondgebied is ingesloten

encycliek n
encyklika
een brief van de paus aan alle katholieke gelovigen

encyclopedie /ˌɛnsiklopeˈdi/ n
encyklopedia
(letterkunde), (taalkunde) gestructureerde en geschreven verzameling van menselijke kennis, in boekvorm of digitaal

endeldarm n
odbytnica
(anatomie) laatste deel van het spijsverteringskanaal vlak voor de anus

endemisch adj
endemiczny
(biologie) van nature alleen in een specifiek gebied voorkomend

endocrinologie n
endokrynologia
(medisch) de wetenschap die zich bezighoudt met de afscheidingen van klieren in het lichaam

endocrinoloog n
endokrynolog

endoscoop n
endoskop

endoscopie n
endoskopia
(medisch) (kijk)onderzoek van lichaamsholten of inwendige kanalen met een endoscoop

energie n
energia
het (fysiek) vermogen waarmee arbeid kan worden verricht
het (geestelijk) vermogen waarmee denkwerk kan worden verricht

enerzijds adv
z jednej strony
aan de ene kant (gebruikt als inleiding van het eerste deel van een tegenstelling)

eng /ɛŋ/ adj
przerażający
angst veroorzakend

engel n
anioł
(religie) (monotheïsme) geestelijk hemels wezen dat God dient en bemiddelt tussen God en mens

enig adj
jedyny
uniek

enkel adj
pojedynczy
niet dubbel, bijvoorbeeld enkel spoor, enkele reis

enkel n
kostka
m (anatomie) gewricht dat de voet met het been verbindt

enkele indefinitePronoun
niektóre niektórzy
een onbepaald, meestal klein aantal

enkelvoud n
liczba pojedyncza
een woord dat in die vorm naar één voorwerp of mens verwijst of dat aanduidt dat slechts één persoon de handeling uitvoert

enquête /ɑŋ.ˈkɛː.tə/ /ɑ̃.ˈkɛt/ n
ankieta
een onderzoek door meerdere mensen een vragenlijst te laten beantwoorden

ensceneren v
wywołać
1.

entiteit n
podmiot

entomologie n
entomologia

entrecote n
antrykot

entropie n
entropia
(thermodynamica) een getal evenredig met de logaritme van het aantal realiseringmogelijkheden, ook wel gedefinieerd als de reversibele warmte gedeeld door de temperatuur

enveloppe n
koperta
een papieren omslag voor brieven

enzovoorts abbreviation
i tak dalej i tym podobne i tym podobnie
1. een aanduiding van het feit dat een verdere opsomming overbodig geacht wordt

enzym /ɛnˈzim/ n
enzym
(biochemie) een organisch molecuul dat biologische reacties mogelijk maakt of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden of van samenstelling te veranderen

epenthesis /'epɛnˌtezɪs/ n
epenteza
(taalkunde) insertie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordmidden

epicentrum n
epicentrum
(seismologie) het punt op het aardoppervlak loodrecht boven de haard van de aardbeving

epidemie /epideˈmi/ n
epidemia
(medisch) besmettelijke ziekte die zich snel verspreidt onder een groep van mensen

epidemiologie n
epidemiologia

epidemiologisch adj
epidemiologiczny
(medisch) met betrekking tot verspreiding van ziekten onder (delen) van de bevolking

epidemisch adj
epidemiczny

epifyse /ˌepiˈfizə/ n
szyszynka
(anatomie) een klier die onderdeel is van de epithalamus en melatonine uitscheidt

epifyt n
epifit

epigenetica n
epigenetyka
(genetica) het vakgebied binnen de genetica dat de invloed bestudeert van de omkeerbare erfelijke veranderingen in de genexpressie die optreden zonder wijzigingen in de sequentie (volgorde van de basenparen) van het DNA in de celkern

epigrafie n
epigrafika

epilepsie n
epilepsja padaczka
(medisch) vallende ziekte, toevallen die hun oorsprong hebben in de hersenen

epileptisch adj
epileptyczny

epiloog n
posłowie epilog
een naschrift toegevoegd aan een boek of film, nawoord, narede

episch adj
epicki epiczny

epistasie n
epistaza

epitheel n
nabłonek
(biologie) dekweefsel, bovenste laag van de huid en slijmvliezen

epitheton /eˈpitetɔn/ n
epitet

eponiem n
eponim
(taalkunde) woord dat gevormd is op basis van een eigennaam van een persoon

epoxyhars n
żywica epoksydowa
(scheikunde) kunsthars dat veel wordt gebruikt als tweecomponentenlijm

epsilon n
epsilon
ε, vijfde letter uit het Griekse alfabet

equator n
równik
(aardrijkskunde), (landmeetkunde) de denkbeeldige scheidslijn tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond op aarde of op de hemelglobe

equinoctiaal adj
równonocny
betrekking hebbend op de evenaar

equinox n
równonoc
(astronomie) het moment dat de zon het denkbeeldige vlak van de evenaar in zuidelijke of noordelijke richting passeert, de nacht duurt dan evenlang als de dag (nachtevening)

erbium n
erb
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilverwit lanthanide met het symbool Er en het atoomnummer 68

erectie n
erekcja
(medisch) oprichting van het mannelijk lid, meestal door seksuele opwinding

ereprijs n
przetacznik
(bloemplanten) een groot geslacht Veronica van planten. In Nederland zijn er 23 wilde soorten bekend. Daarnaast zijn er ook nog een aantal soorten in cultuur. Er zijn overblijvende kruiden , maar er zijn ook soorten die eenjarig zijn. Wereldwijd zijn meer dan 500 soorten bekend

erf n
podwórko
het grondgebied direct rond een boerderij

erfdienstbaarheid n
służebność
(juridisch) een last waarmee een onroerend goed, het dienend of lijdend erf, ten behoeve van een ander onroerend goed, het heersend erf, is bezwaard

erfelijk adj
dziedziczny
(medisch) wat op genetische wijze door nazaten verkregen kan worden
(leenstelsel) overdraagbaar op de erfgenaam

erfgenaam n
dziedzic spadkobierca
persoon die bij wet of testament is aangewezen als erfgenaam en daarom bij overlijden door erfopvolging een nalatenschap (erfenis) geheel, of samen met anderen gedeeltelijk, verkrijgt

erfopvolging n
sukcesja
de regeling, die binnen een monarchie of andere dynastie geldt, voor het geval waarin een heersend monarch overlijdt

erfpacht n
emfiteuza
(juridisch) pacht waarvan de duur niet aan het leven van de pachter verbonden is en die op diens erfgenamen overgaat

erfstuk n
dziedzictwo
een veelal kostbaar goed van van generatie op generatie door vererving overgegeven wordt

erfzonde n
grzech pierworodny
(religie) (christendom) schending van Gods regels door de eerste mens Adam als last die op ieder mens rust; kader om de natuur van de mens te begrijpen

erg adj
straszny
verschrikkelijk, deerniswekkend, hevig, bar, heftig

erg adv
bardzo
in hoge mate, danig, zeer, heel

erg n
wiedza świadomość

ergens adv
gdzieś

ergernis n
zdenerwowanie rozdrażnienie
een zaak die gevoelens van onvrede oproept

ergonomie n
ergonomia

erkennen /ɛrˈkɛnə(n)/ v
przyznawać
overgankelijk inzien, toegeven
uznawać
overgankelijk als wettig, echt, juist aanvaarden

erkenning n
akceptacja
een bevestiging van de juistheid of geldigheid van iets

erker /ˈɛrkər/ n
wykusz
(bouwkunde) uitbouw aan een gevel waardoor een kamer boven de straat of tuin uitspringt, vaak met veel ramen zodat er meer licht in de kamer valt

ernst n
powaga
stemming waarin men de dingen in hun wezenlijke waarde wil zien

erosie n
erozja
(aardrijkskunde) afslijting van land door de werking van wind, ijs, stromend water en de zee, bodemerosie

erotica n
erotyka
erotisch kunstwerk
erotische voorwerpen

erotisch adj
erotyczny

erts n
ruda
(geologie) steen die een (economisch rendabel) winbaar metaal bevat

eruptie n
erupcja wulkanu
(geologie) het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

ervaren adj
doświadczony
bekwaam door ondervinding

ervaren v
doświadczyć przejść
iets beleven, doormaken, ondervinden

ervaring n
doświadczenie
een vorm van kennis; iets door ondervinding geleerd hebben

erven /'ʔɛr.və(n)/ v
dziedziczyć
overgankelijk de eigendommen van een overledene, meestal een familielid, rechtens verkrijgen

erwt n
groch
(bloemplanten) (voeding) Pisum sativum een eenjarige plant die behoort tot de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae ) waarvan de peulvrucht eetbaar is. Veel van de genetische onderzoeken die Gregor Mendel tot de wetten van de genetica leidden, deed hij aan erwten

erwtenschieter n
pukawka
speelgoedpistool, bestaande uit een buis waardoor erwten of kleine voorwerpen worden geblazen

erysipelas n
róża

erytropoëse n
erytropoeza
(medisch) de vorming van rode bloedlichaampjes

es n
jesion
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Fraxinus excelsior , die inheems is in de Benelux en tot 40 meter hoog kan worden

escalatie n
eskalacja

escaleren v
nasilać się
ergatief stapsgewijs toenemen in omvang, intensiteit, uit de hand lopen

eschatologie /ɛsˌxatolo'gi/ n
eschatologia

esdoorn /ˈɛsdorn/ n
klon
(bloemplanten) een geslacht Acer van loofbomen en heesters. Afhankelijk van de taxonomische opvatting wordt dit geslacht ingedeeld bij de esdoornfamilie (Aceraceae ) of de zeepboomfamilie (Sapindaceae ). Esdoorns komen voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond. Enkele soorten komen voor in Zuidoost-Azië en Indonesië. Het geslacht zal zo'n 120 soorten tellen

eskadron n
eskadron
(militair) een kleine tactische eenheid bij de cavalerie (tegenwoordig gemechaniseerd of gemotoriseerd) of Koninklijke Marechaussee bestaande uit 3 of 4 peletons (totaal ongeveer 150 ruiters) met een ritmeester aan het hoofd

espresso n
espresso
(drinken) geconcentreerde koffie, gebrouwen door het stuwen van heet (niet-kokend) water onder hoge druk door fijngemalen koffie

essentie n
esencja
het meeste belangrijke

ester n
ester
(scheikunde) een koolstofverbinding met de functionele groep -C(=O)-O-C-

esthetica /ɛsˈtetiˌka/ n
estetyka
(filosofie) het filosofisch discours over het wezen van kunst of het wezen van schoonheid

esthetisch adj
estetyczny

estrogeen n
estrogeny
(medisch) een vrouwelijk hormoon

eten /ˈetə(n)/ n
jedzenie jeść
dat wat iemand tot zich neemt om diens metabolisme in werking te houden

eten /ˈetə(n)/ v
jeść zjeść
overgankelijk het nuttigen van voedsel

ethaan n
etan
(scheikunde) gasvormige koolwaterstof met de formule C2H6

ethanol /etaˈnɔl/ n
etanol
(IUPAC-naam) een chemische verbinding met twee koolstofatomen en een alcoholgroep

ether n
eter
(scheikunde) een organische verbinding met de functionele groep R-O-R'

ethiek n
etyka
(filosofie) een praktische wijsbegeerte die zich bezighoudt met wat goed en kwaad is

ethisch adj
etyczny

ethyl n
etyl
(scheikunde) koolwaterstofgroep C2H5 of -CH2CH3

etiket n
etykietka
stuk papier met informatie dat ergens opgeplakt zit

etiologie n
etiologia
(medisch) onderdeel van de pathologie dat zich bezighoudt met de oorzaken van ziekten

etnisch adj
etniczny

etnografie n
etnografia

etnografisch adj
etnograficzny
betrekking hebbend op de beschrijving van volkeren

etnologie /ɛtnoːloːɣi/ /ɛtnoːloːʝi/ n
etnologia

etter /ɛtər/ n
ropa
(medisch) wittig vocht met witte bloedlichaampjes en bacteriën dat bij een ontsteking afgescheiden wordt

etteren v
ropieć
inergatief (medisch) het bij sommige ontstekingen afscheiden van een geelgroen wondvocht (etter)
inergatief treiteren, vervelend doen

etymologie n
etymologia źródłosłów
(taalkunde) woordherkomst, woordafleiding; de geschiedenis van een woord
(wetenschap) de studie naar de oorsprong en de verandering van vorm en betekenis van woorden

etymologisch adj
etymologiczny
betrekking hebbend op de afleiding en de oorsprong van woorden

eucharistie n
eucharystia
(figuurlijk) eucharistieviering, de kerkelijke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd

eufemisme n
Eufemizm eufemizm
het gebruik van een woord om sterkere variant, vaak een grof of vulgair woord, te vervangen door een minder grof of vulgair woord of uitdrukking, bijvoorbeeld heengegaan in plaats van dood
het woord of de uitdrukking die op die manier gebruikt wordt

eufonium n
eufonium
(muziekinstrument) een koperblaasinstrument uit de tubafamilie
(muziekinstrument) een instrument van gestemde (drink-)glazen die door wrijven een zangerige toon voortbrengen

euforie /ˌø.fo̝.ˈri/ n
euforia
verhoogd gevoel van welzijn; gevoel van zeer groot welbehagen; gevoel van zich wel te bevinden; ook kunstmatig opgewekt door het gebruik van opium enz., en bij sommige ziektetoestanden bestaand

euforisch adj
euforyczny

eugenetica n
eugenika

eukaryoten /œykɑriotən/ n
eukariot jądrowiec
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) een van de drie taxonomische domeinen, Eukaryota

eunuch n
eunuch

euro /'øː.ro/ /'ɵː.ro/ abbreviation
euro
1. munt en munteenheid
kangur górski
3. Macropus robustus, kangoeroe

europium n
europ
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Eu en atoomnummer 63. Het is een zilverwit lanthanide

euthanasie n
eutanazja
het leven van een patiënt op een waardige wijze beëindigen met medicijnen, op verzoek van de patiënt en uitgevoerd door een arts. Als aan de wettelijke eisen is voldaan is euthanasie in Nederland niet strafbaar.

eutrofiëring n
eutrofizacja

evacuatie n
ewakuacja

evacueren /evɑky'erə(n)/ v
ewakuować

evaluatie n
ocena
bespreking en beoordeling van de gang van zaken

evangelie n
ewangelia

even adj
parzysty
(wiskunde) deelbaar door twee (d.w.z. met een ander rond [3] getal als uitkomst)

evenaar /evəˈnar/ /ˈevənar/ n
równik
(aardrijkskunde) denkbeeldige cirkel die op een hemellichaam het noordelijk van het zuidelijk halfrond scheidt

eveneens adv
także
ook, op dezelfde manier

evenement n
impreza
(maatschappij) belangrijke gebeurtenis met een georganiseerd karakter

eventueel adj
ewentualny

evenwicht /'evənʋɪxt/ n
równowaga
(natuurkunde) toestand waarin het gewicht aan beide zijden van een balans gelijk is
bij uitbreding: toestand waarbij verschillende op eenzelfde lichaam werkende krachten elkaar opheffen
toestand van rust of overeenstemming, doordat van verschillende krachten geen de andere te zeer overtreft
(psychologie) toestand van overeenstemming tussen neigingen en vermogens
(scheikunde) toestand waarbij geen verdere omzetting meer plaatsheeft of die in de ene richting gelijk is aan die in de andere

evenwichtsbalk n
balans
(sport) een turntoestel dat bij het damesturnen wordt gebruikt

ever n
dzik
(evenhoevigen) de voorouder van het varken Sus scrofa

everzwijn n
dzik
(evenhoevigen) wild varken Sus scrofa , de voorouder van het varken

evolueren v
ewoluować
ergatief aan een proces van geleidelijke veranderingen onderhevig zijn

evolutie /ˌevoˈlysi/ /ˌevoˈlytsi/ n
ewolucja
ontwikkeling, verandering

evolutionair adj
ewolucyjny

ex- prefix
eks-

examen n
egzamin
(onderwijs) onderzoek naar de kennis of vaardigheden van iemand door middel van ondervraging of opgedragen verrichtingen

excentriekeling n
ekscentrycy
iemand die een ongewoon, vreemd, abnormaal of onbehoorlijk gedrag vertoont

exciton n
ekscyton
(natuurkunde) een gebonden elektron-gatpaar in een halfgeleider

exclusief adj
wyłączny
wat andere mogelijkheden uitsluit, iets uitsluitend

excommunicatie n
ekskomunika

excommuniceren v
rzucić klątwę

executeren v
stracać

executeur n
wykonawca testamentu
(juridisch) executeur-testamentair (testamentuitvoerder): uitvoerder van uiterste wilsbeschikkingen in een codicil of testament (Belgisch erfrecht; Nederlands erfrecht tot 2003); bij uiterste wilsbeschikking in een notariële of onderhandse akte (testament) door erflater benoemd beheerder van een nalatenschap en afwikkelaar van de nalatenschapsschulden (geldend Nederlands erfrecht)

executie n
postępowanie egzekucyjne
(juridisch) uitvoering van een vonnis, tenuitvoerbrenging

exegese n
egzegeza

exemplaar /ɛksɛm'plar/ n
egzemplarz
een individueel voorbeeld ergens van

exhibitionist n
ekshibicjonista

exogamie n
egzogamia

exoniem n
egzonim

exoplaneet n
planeta pozasłoneczna

exotisch adj
egzotyczny
(biologie) vanuit verre vreemde landen, uitheems

expansie n
ekspansja

expeditie n
ekspedycja

experiment n
eksperyment doświadczenie

experimenteel adj
eksperymentalny
gemaakt om te experimenteren, met betrekking tot een proefneming
vernieuwend zonder dat nog duidelijk is of het ook een verbetering is

experimenteren v
eksperymentować
inergatief iets uitproberen, een proef nemen, een experiment uitvoeren

expertsysteem n
system ekspertowy
(informatica) een computersysteem dat specifieke kennis van menselijke experts representeert en gebruikt om een probleem binnen een bepaald gebied op te lossen

explosie n
eksplozja

explosief adj
wybuchowy
ontplofbaar

explosief n
wybuchowy
ontplofbare stof of voorwerp

exporteren v
eksport
(informatica) uitvoeren van gegevens uit een informatiesysteem zodat ze geschikt zijn om in een ander informatiesysteem te worden geïmporteerd

exporteur n
eksporter

expressionisme n
ekspresjonizm

extase /ɛk'stazə/ n
ekstaza
een toestand van buiten zichzelf zijn door verrukking

extractie n
wydobywanie
uittrekking

extreem adj
ekstremum
uiterst, uitzonderlijk

extremisme n
ekstremizm

eyeliner n
kredka do oczu
vloeibaar make-up-product om lijnen rondom, boven of onder de ogen aan te brengen

ezel /ˈezəɫ/ n
osioł
(onevenhoevigen) bepaald paardachtig zoogdier, Equus asinus , met lange oren dat zeer eigenwijs is

ezelin n
oślica
(onevenhoevigen) vrouwelijke ezel

faam /fam/ n
sława
reputatie
roem

faas n
pas
(heraldiek) een der herautstukken; een horizontale band die het middelste derde deel van het veld van het wapen beslaat

fabel /ˈfabəl/ n
bajka
(letterkunde) een kort moraliserend verhaal met dieren of zaken als handelende personen
(letterkunde) een verzinsel

fabriek /fa'brik/ n
fabryka
(economie) plaats waar op industriële schaal productie bedreven wordt

fabrikant n
producent

factuur n
faktura
document met een beschrijving van goederen die een bedrijf (aan een ander bedrijf) geleverd heeft

faculteit n
fakultet wydział
(onderwijs) het college van hoogleraren, al dan niet met het personeel en de studenten van een hoofdafdeling van een universiteit of hogeschool
silnia
(wiskunde) product van een reeks factoren die telkens met één toenemen met de eerste factor gelijk aan één dus: de faculteit van een natuurlijk getal n, genoteerd als n! (n faculteit), is gedefinieerd als het product van de getallen 1 tot en met n.

fagocytose n
fagocytoza
(biologie) vernietiging door een cel van schadelijke bestanddelen die in het levend weefsel zijn binnengedrongen

fagot n
fagot
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument met dubbelriet

faleristiek n
falerystyka
(wetenschap) (hulp)wetenschap die de vorm en de geschiedenis van de ridderorden én andere onderscheidingen bestudeert

fall-out n
opad promieniotwórczy
aanduiding voor het stralingsgevaar dat wordt gevormd door neerdalend stof dat in de minuten tot dagen na een kernexplosie in de atmosfeer of aan het aardoppervlak als radioactief stof neerdaalt rond het explosiepunt of (door verspreiding in de lucht en op de wind) ver daarvandaan

fallisch adj
falliczny
(medisch) met betrekking tot het mannelijk lid

familie /fa.ˈmi.li/ /fa.ˈmiː.lɪ̯ə/ n
rodzina
(familie) groep mensen met (bloed)verwantschap door een gemeenschappelijke oorsprong

familierecht n
prawo rodzinne
(juridisch) civielrechtelijk rechtsgebied dat zich bezighoudt met afstamming, adoptie, huwelijk en echtscheiding en andere zaken in verband met de hoedanigheid, familiebetrekkingen en bevoegdheden van personen.

fanatisme n
fanatyzm

fandango n
fandango

fanfare /foɱ.ˈfaːr/ /fɑn.ˈfa.rə/ n
fanfara

fantasie n
fantazja wyobraźnia
vermogen om nieuwe gedachten te kunnen vormen, mogelijk niet altijd op waarheid berust

fantastisch /fɑnˈtɑstis/ adj
fantastyczny

farad n
farad

farao /ˈfarao/ n
faraon
(Jiddisch-Hebreeuws) titel van de koning van Egypte, ook gebruikt als eigennaam; de enige farao's die in het OT bij hun eigen naam worden genoemd, zijn Chofra, Necho, Sisak en Tirhaka (274×: Gen. 12:15 +, Ex. 1:11 +, Deut. 6:21 +, 1 Sam. 2:27 +, 1 Kon. 3:1 +, 2 Kon. 17:7 +, Jes. 19:11 +, Jer. 25:19 +, Ez. 17:17 +, Ps. 135:9 +, Hoogl. 1:9, Neh. 9:10, 1 Kron. 4:18, 2 Kron. 8:11; ook 5× in NT)

faraomier n
mrówka faraona

farmaceut n
aptekarz

farmaceutisch adj
farmaceutyczny
(medisch) uit de farmacie, met betrekking tot de productie van geneesmiddelen

farmacie n
farmacja

farmacologie n
farmakologia

farmacologisch adj
farmakologiczny
(medisch) betreffende de farmacologie

fascinatie n
fascynacja

fascineren v
fascynować
overgankelijk iemands aandacht vasthouden

fascisme /fɑˈsʲɪsmə/ n
faszyzm
(sociologie) ideologie, berustende op nationalistische, autoritaire en corporatieve beginselen

fascistisch adj
faszystowski
van het fascisme

fase /ˡfazə/ n
faza
periode als onderdeel van een langere ontwikkeling

faseruimte n
przestrzeń fazowa

fataal adj
fatalny
leidend tot een ongelukkig lot, het einde, de dood

fatsoen /fɑt'sun/ n
przyzwoitość
goede manieren

fauna /ˈfʌʊna/ /ˈfʌːna/ n
fauna
(biologie) het geheel aan dieren in een gebied

favoriet adj
beniaminek

fazant n
bażant
(hoendervogels) bepaald soort kleurrijke vogel, Phasianus colchicus

façade /fa.ˈsa.də/ n
fasada
de zichtbare buitenmuur van een gebouw, specifiek die aan de voorkant

februari /febryˈwaːri/ n
luty
(tijdrekening) de tweede maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

fecaal adj
fekalny
(medisch) met betrekking tot de ontlasting

federalisme n
federalizm

fee /fe:/ n
wróżka wiła
v vrouwelijk wezen in sprookjes met bovennatuurlijke krachten
v/m (Jiddisch-Hebreeuws) zeventiende letter van het alfabet, in gespirantiseerde versie

feest n
święto
vermakelijke en vreugdevolle sociale bijeenkomst

feestdag n
święto

feestmaaltijd n
biesiada
een extra lekkere, uitgebreide maaltijd die men met meerdere mensen gebruikt als een feestelijke gebeurtenis

feit /fɛi̯t/ n
fakt
een gebeurtenis of omstandigheid die werkelijk gebeurd is

fellatio n
fellatio
(seksualiteit) het stimuleren van de penis met de mond, tong of keel

feloek n
feluka
(scheepvaart) een zeilvaartuig zonder verdek, sterk gelijkend op de Arabische dhow

feminisme n
feminizm
(filosofie) streven naar het opheffen van de achterstelling van vrouwen en vrouwelijke eigenschappen door een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen

femtoseconde n
femtosekunda

fenegriek n
kozieradka pospolita
(plantkunde) vlinderbloemige, sterk riekende plant Trigonella foenum-graecum (wikidata: fenegriek )

feniks n
feniks

fennek n
fenek
(roofdieren) Vulpes zerda een vos die voorkomt in de woestijnen van Afrika en het Arabisch Schiereiland. Hoewel hij veel lijkt op de fossiele Otarocyon is hij nauwer verwant aan de grootoorvos en de leden van het geslacht Vulpes

fenologie n
fenologia

fenomenologie n
fenomenologia

fenylalanine /fenilɑlɑninə/ n
fenyloalanina
(scheikunde) C9H11NO2; een essentieel aminozuur, nodig voor diverse biochemische processen; één van de twintig natuurlijk voorkomende aminozuren

feodaal adj
feudalny

fermium n
ferm
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fm en atoomnummer 100. Het is vermoedelijk een grijs of zilverkleurig actinide

ferriet n
ferryt

fes n
fes
(muziek) met een halve toon verlaagde toon "f"

feuilleton n
felieton
(media), (letterkunde) vervolgverhaal in een krant of tijdschrift, dan wel op de radio of televisie

fez /fɛs/ n
fez
(hoofddeksel) bepaald soort hoed met een Turkse oorsprong

fibrillatie n
migotanie
(medisch) samentrekking van afzonderlijke spiervezels en een vorm van hartritmestoornis

fibrine n
fibryna
(biologie) (medisch) onoplosbaar eiwit in het bloedplasma, gevormd tijdens het bloedstollingsproces uit fibrinogeen en trombine

fibrinogeen n
fibrynogen
(biologie) een plasma-eiwit dat door trombine in fibrine kan worden omgezet

fictie n
beletrystyka

fictief adj
fikcyjny

fiduciair adj
fiducjarny

fiets /fits/ n
rower
(verkeer) tweewielig vervoermiddel dat door middel van spierkracht middels pedalen wordt voortbewogen

fietsenrek /ˈfitsərɛk/ n
stojak
rek om fietsen te parkeren

fietser /ˈfiːtsər/ n
rowerzysta rowerzystka
(verkeer) iemand die met een fiets rijdt

fietsketting n
Łańcuch rowerowy
onderdeel van de kettingaandrijving van een fiets voor de energieoverdracht van de trapas naar het achterwiel via een systeem van ketting en tandwielen

fietspad /ˈfitspɑt/ n
ścieżka rowerowa
(verkeer) een weggedeelte of vrijliggend pad dat is gereserveerd voor het gebruik door fietsers en snorfietsers

fietspomp n
pompka rowerowa

fietszadel /fitsadəl/ /fitsadəɫ/ n
siodło rowerowe

figuur /fi.ˈɣyːr/ /fi.ˈχyːr/ n
figura

figuurzaag n
laubzega
(gereedschap) een heel fijn zaagje in de vorm van een dun zaagblad dat verticaal wordt gespannen in een lange horizontale beugel

fijne feestdagen phraseologicalUnit
Wesołych Świąt
(kerst) veelgebruikte kerstwens waarmee iemand een plezierig kerstfeest wordt toegewenst

fijt n
zastrzał
(medisch) verergering van een nagelriemontsteking (paronychia) naar een ontsteking van de gehele vinger

filantropisch adj
filantropijny
betrekking hebbend op een menslievend, goed doel

filatelie n
filatelistyka

file /faɪl/ /filə/ n
korek
v/m (verkeer) lange rij met stilstaande of langzaam voortbewegende voertuigen of personen

filiaal /filiˈjal/ n
filia
een vestiging van een bedrijf of organisatie dat meerdere vestigingen heeft

film n
film
(natuurkunde) een dunne laag
(filmkunst) een opname van bewegende beelden die een verhaal vertelt

filmen v
filmować
bewegende beelden opnemen en vastleggen

filologie n
filologia

filosofie /filozoˈfi/ n
filozofia
de oudste theoretische discipline die het verlangen heeft en streeft naar kennis en wijsheid

filosofisch adj
filozoficzny
wat verband houdt met de filosofie

filosoof n
filozof

filter /fɪltər/ n
filtr
(scheikunde) (huishouden) een poreus voorwerp waar water of gassen doorheen kunnen om gezuiverd te worden

filtratie n
filtracja
filtering

finale n
finał
(muziek) het slotstuk van een meerdelig toneel- of muziekstuk

financieel adj
finansowy
met betrekking tot geld, geldelijk

financieren v
finansować
overgankelijk voorzien van de benodigde geldmiddelen.

fiool n
fiolka
(medisch) een medicijnflesje

firma n
firma
(juridisch) een handelsvennootschap waarbij de vennoten hoofdelijk voor het geheel aansprakelijk zijn
(economie) een zaak of bedrijf

firmware n
oprogramowanie sprzętowe
software die in de hardware ingeprogrammeerd is

fistel n
fistuła
(medisch) een kanaalvormige zweer

fjord /fjɔrd/ /fjɔrt/ n
fiord
(aardrijkskunde), (scheepvaart) een bepaald type van inham in een bergachtige kust, gekenmerkt door steile wanden die door gletsjerwerking zijn uitgesleten

flamingo n
flaming czerwonak
(flamingoachtigen) bepaald soort roze reigerachtige waadvogel met een haakvormige snavel uit de familie Phoenicopteridae

flanel n
flanela
(kleding) een textielsoort van los gesponnen garen, gewoonlijk van geruwde wollen of katoenen stof, maar ook wel van kunstvezels vervaardigd

flauw adj
kiepski
(figuurlijk) in overdrachtelijke zin smakeloos

flensje n
naleśnik
(voeding) dun soort pannenkoekje dat zowel als hoofdgerecht en als nagerecht gegeten wordt

flerovium n
flerow
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Fl en atoomnummer 114. Het is een hoofdmetaal

fles /flɛs/ n
butelka flaszka
een langgerekt, cilindrisch en meestal van glas vervaardigd vat met een nauwe hals die met een dop of kurk af te sluiten is

flexie /ˈflɛk.si/ n
fleksja odmiana
(medisch) een buiging, een buigbeweging in een gewricht door de buigspieren
(taalkunde) de vormverandering van een woord naar gelang zijn grammaticale functie in de zin

flottielje n
flotylla

floëem /floˈem/ n
floem
(beschrijvende plantkunde) het levende gedeelte van de vaatbundels in planten

fluisteren v
szeptać
inergatief spreken met gedempte stem

fluit n
flet
(muziekinstrument) een blaasinstrument
(scheepvaart) een zeventiende en achtiende eeuws, zeegaand vrachtschip met drie masten
een wijn/champagneglas met voet, het antieke model (17e eeuw) is erg lang en taps toelopend, het moderne is korter en boller, maar nog wel vrij slank

fluiten v
grać gwizdać
een fluit bespelen
met een fluit een signaal geven
gwizdać
geluid van een fluit voortbrengen

fluitenkruid n
trybula leśna
(plantkunde) Anthriscus sylvestris , plant uit de schermbloemen familie

fluitist n
flecista
(muziek), (beroep) musicus die een fluit bespeelt

fluitketel n
czajnik

fluittoon n
gwizd
een hoog, hoorbaar geluid dat lijkt op dat van een fluit
(medisch) een toon die iemand kan horen als er sprake is van een gehooraandoening

fluor n
fluor
(scheikunde), (element) een chemisch element met symbool F en atoomnummer 9 en een geelgroen halogeen

fluorescentie n
fluorescencja
(natuurkunde), (scheikunde) het uitzenden van licht waarbij een elektron een foton absorbeert, in een aangeslagen toestand belandt en vervolgens terugvalt naar de grondtoestand onder uitzending van een foton van lagere energie

fluoride n
fluorek

fluweel n
aksamit
(textiel) een zachte, fijngeweven stof, waarbij rechtopstaande pluizen, de zg. pool van zijde of katoen met de kettingdraden zijn meegeweven en afgesneden

fly-over n
wiadukt
een vidaduct ter voorkoming van een gelijkvloerse kruising

fobie n
fobia
(medisch) een ziekelijke vrees

focus /ˈfokʏs/ n
ognisko
(natuurkunde) een punt of verzameling van punten waar alle stralengangen van een optisch element samenkomen

foetus n
płód
(medisch) een nog niet voldragen menselijke of dierlijke vrucht dat in de baarmoeder verblijft

fok n
kliwer
m; (scheepvaart) driehoekig zeil bevestigd aan de voorstag, het fokzeil

fokken v
hodować
overgankelijk dieren houden om ze te laten voortplanten

fokkenmast n
fokmaszt
(scheepvaart) de voorste mast van een driemastschip

folie /ˈfo.li/ n
folia
dun en buigzaam vel van een metaal of kunststof

folklore n
folklor
alle traditionele cultuuruitingen van een volk

fonds n
fundusz inwestycyjny
effect (waardepapier) van een bepaalde uitgevende instelling b.v. een aandelenfonds, beleggingsfonds, indexfonds, obligatiefonds

fondue n
fondue

foneem n
fonem
(taalkunde) een term uit de fonologie die verwijst naar een verzameling klanken die allemaal dezelfde betekenisonderscheidende functie hebben

fonetisch adj
fonetyczny

fonologie /ˌfonoloˈɣi/ n
fonologia
(taalkunde) het functioneren van klanken in een bepaalde taal

fonoloog /ˌfonɔˈloɣ/ n
fonolog
(taalkunde), (beroep) een persoon die fonologie gestudeerd heeft

fontanel n
ciemiączko
(medisch) nog niet verbeende plek in de schedel van een baby
(muziekinstrument) een beschermkoker rond de kleppen van sommige oude muziekinstrumenten als de pommer en schalmei

fontein /fɔnˈtɛɪn/ /fɔnˈtɛːn/ n
fontanna
kunstmatige bron, aangelegd om water omhoog te spuiten
omhoogspuitende waterstraal

fopspeen n
smoczek

forel n
pstrąg
(straalvinnigen) benaming voor zalmachtige zoetwatervissen uit de geslachten Salmo , Salvelinus en Oncorhynchus

forensisch adj
kryminalistyczny
(juridisch) betrekking hebbend op justitie

formaldehyde n
aldehyd mrówkowy
(scheikunde) gas met de formule H2CO gebruikt voor de synthese van kunststoffen en desinfectie

formalist n
formalista
iemand die zich angstvallig houdt aan regels en voorschriften

formant n
formant
een resonantie (een significante smalle piek) op een bepaalde frequentie

formatteren v
formatować
overgankelijk (informatica) de harde schijf of een verwisselbare schijf initialiseren

formeel /fɔrˈmel/ adj
formalny
met inachtneming van strikte omgangsvormen

formule n
wzór

formuleren v
formułować
overgankelijk in woorden omzetten

formulier /fɔrmyˈlir/ n
formularz blankiet
een stuk papier waarop voorgedrukte vragen kunnen worden beantwoord

fornuis n
piec

fortuinlijk adj
szczęśliwy

fosfaat n
fosforan
(scheikunde) (voeding) een zout van één van de vormen van fosforzuur

fosfor n
fosfor
(scheikunde), (element) met symbool P en atoomnummer 15. Het is een niet-metaal dat in verschillende kleuren kan voorkomen waarvan rood en wit het bekendst zijn

fosforbrons n
fosfobrąz

foto n
fotografia zdjęcie
(fotografie) fotografische opname
(fotografie) afdruk van een fotografische opname

fotocamera n
kamera
(fotografie) een toestel om mee te fotograferen

fotochemie n
fotochemia

fotofobie n
światłowstręt
(medisch) lichtschuwheid

fotogeniek adj
fotogeniczny
op foto's een voordelige indruk makend

fotograaf n
fotograf
(beroep) iemand die foto's maakt

fotograferen v
fotografować
overgankelijk een afbeelding maken door de projectie van beeld op een lichtgevoelige laag

fotografie n
Fotografia fotografia
de kunst om door chemische inwerking van licht op een gevoelige plaat afbeeldingen te maken

fotokopiëren v
kserować
overgankelijk een fotokopie maken van iets

foton n
foton
(natuurkunde) een elementair deeltje waaruit elektromagnetische straling is samengesteld

fotoshoppen v
fotoszopować
overgankelijk bewerken van foto's en ander digitaal beeldmateriaal via de computer

fotosynthese n
fotosynteza
(biologie) proces waarbij organismen energie uit zonlicht omzetten in chemische energie

fototoestel n
kamera
(fotografie) een toestel om mee te fotograferen

fouilleren v
rewidować
overgankelijk iemand aftasten of er iets op het lijf gedragen wordt

fouriertransformatie n
transformacja Fouriera

fout /fɑut/ n
błąd pomyłka
vergissing, onjuistheid

foutmarge n
margines błędu
mate van onzekerheid bij de uitslag van een steekproef, statistische meting enzovoort

foxterriër n
foksterier
naam voor twee verschillende hondenrassen: de gladharige foxterriër en de draadharige foxterriër, rassen speciaal gekweekt voor de vossenjacht

foyer /fwɑ.ˈjeː(r)/ /fʋa.ˈje/ n
foyer
verzamelplaats, zaal voor de verpozing (bijvoorbeeld in een hotel of schouwburg)

fractie /ˈfrɑksi/ n
ułamek
breuk, deel van een geheel, klein deel
klub parlamentarny
(politiek) de gezamenlijke vertegenwoordigers van een politieke partij in een volksvertegenwoordiging;

fragment n
fragment

fragmentatie n
fragmentacja

framboos n
malina
(fruit) vrucht van de frambozenstruik

francium n
frans
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Fr en atoomnummer 87. Het is een donkergrijs metalliek alkalimetaal

franje n
frędzel
(kleding) reeks afhangende draden die ter versiering aan de rand van een kleed of kledingstuk gehangen worden

frank /frɑŋk/ n
frank
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die onder andere in Burundi, de Comoren, Congo, Djibouti, Guinee, Rwanda en Zwitserland gebruikt worden, en voorheen in België en Frankrijk gebruikt werden
(numismatiek) muntstuk met de waarde van 1 frank

frase n
zdanie
(taalkunde) een aantal woorden die een begrip uitdrukken, vaak een zinsdeel, soms een hele zin

frasering n
frazowanie
het in frasen onderverdelen, met name gezegd van het articuleren van afzonderlijke muzikale zinnen in een muziekstuk, dat hierdoor als geheel beter moet klinken

frater /fratər/ n
rzepołuch
(zangvogels) bepaald soort vogel, Linaria flavirostris , uit de vinkenfamilie

fraude n
oszustwo
(juridisch) bedrog of gesjoemel door valsheid in geschrifte

freesmachine n
frezarka

freeware n
freeware
(informatica) gratis software die echter wel volledig beschermd is door auteursrechten

fregat n
fregata
(scheepvaart) oorlogsschip
(zeilvaart) driemaster

frequentie n
częstotliwość częstość
aantal keren of herhalingen per tijdseenheid

frequentiemodulatie n
modulacja częstotliwości

fret n
fretka
(roofdieren) bepaald soort klein marterachtig zoogdier, Mustela putorius furo

frezen v
frezować
overgankelijk, (techniek) een verspanende bewerking uitvoeren met behulp van een roterend gereedschap, de frees

friet n
frytki
(voeding) de benaming voor een gerecht van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

frisling n
warchlak
(evenhoevigen) (jagerswoord) jong van een everzwijn

frites n
frytki
(voeding) gerecht vervaardigd van in reepjes gesneden aardappel gebakken in olie

frons n
zmarszczenie brwi
v/m: rimpel in het gelaat, die vaak een uitdrukking van verbazing of ongeloof is

fronsen v
marszczyć brwi
overgankelijk de wenkbrauwen ~ van verbazing of afkeuring de wenkbrauwen ophalen

front n
front
voorkant, voorzijde
(militair) voorste gevechtslinie van een leger in een oorlog, frontlinie

frontaal adj
czołowy
met betrekking tot de voorkant van iets

frontispice n
frontyspis
(bouwkunde) decoratie rond de belangrijkste ingang van een gebouw
een grote illustratie op de bladzijde tegenover de titelpagina van een boek

frontlijn n
linia walki
(militair) de lijn waarlangs gevochten wordt in een frontoorlog

fructose n
fruktoza
(voeding) bepaalde suiker die veel in zoete vruchten voorkomt

fruit /frœʏ̯t/ /frœːt/ n
owoc
(voeding) voedsel dat bestaat uit eetbare vruchten echter let op!

fruitboom n
drzewo owocowe
(plantkunde) boom die fruit oplevert

frustratie n
frustracja
(psychologie) een gevoel van ongenoegen omdat verwachte voortgang uitblijft

frustreren v
frustrować

fuif /fœyf/ n
impreza

functie /ˈfʏŋksi/ n
funkcja
doel of taak binnen een geheel van een systeem of apparaat
positie, ambt of betrekking binnen een bedrijf of organisatie
(informatica) een subroutine (als eenheid beschouwd deel van een computerprogramma dat aangeroepen kan worden) die een waarde oplevert.

functiewoord n
funktor

functioneren v
funkcjonować
inergatief ~ als een bepaalde functie vervullen

fundamentalisme n
fundamentalizm
een orthodoxe, antiliberale godsdienstige richting

fundamenteel adj
fundamentalny
aan de basis staande

fungicide n
fungicyd

fusie n
fuzja

fut /fʏt/ n
energia
de benodigde energie en zin ergens voor

fuut n
perkoz
(futen) met name de soort watervogel, Podiceps cristatus , met slank lichaam, lange hals en puntige snavel

fysica /ˈfizika/ n
fizyka
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

fysicus n
fizyk

fysiologie n
fizjologia

fysiologisch adj
fizjologiczny
(medisch) door de natuur bepaald, de natuurlijke verrichtingen van levende wezens of hun organen betreffend

fytopathologie n
fitopatologia

föhn /føn/ n
fen
een toestel dat een warme luchtstroom voortbrengt voor het drogen en opmaken van het kapsel, een haarföhn

gaai /ɣaːj/ n
sójka
(zangvogels) middelgrote, gewoonlijk vrij kleurrijke zangvogel met een vrij lange staart, uit het geslacht Garrulus van de kraaienfamilie (Corvidae ) en in het bijzonder de soort Garrulus glandarius

gaan /ɣaːn/ /χaːn/ v
iść chodzić
ergatief zich in een bepaalde richting bewegen, meestal van de spreker af

gaarkeuken n
jadłodajnia
een instelling die in tijden van honger en gebrek tracht door het beschikbaar stellen van gratis voedsel de nood te lenigen

gaas /ɣas/ n
bandaż
een uit dunne gevlochten metalen draadjes gemaakte mat

gade n
małżonka małżonek
(formeel) echtgenoot, echtgenote

gadolinium /ɣadoˈlinijʏm/ n
gadolin
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Gd en atoomnummer 64. Het is een zilverwit lanthanide

gaffel /ˈɣɑ.fəl/ /ˈɣɑ.fəɫ/ /ˈχɑ.fəɫ/ n
gafel
(scheepvaart) meer of minder van de mast schuin omhoog uitstaand rondhout, om de bovenkant van een zeil (het bovenlijk) uit te houden

gal n
żółć
(anatomie) uit de lever afkomstig vocht dat een rol speelt in de spijsvertering, met name van vet

galactisch adj
galaktyczny

galblaas n
woreczek żółciowy pęcherzyk żółciowy
(anatomie) een peervormig hol orgaan dat aan de rechterkant van het lichaam, achter (d.w.z. meer naar binnen) en onder de lever ligt

galeniet n
galena
(mineraal) een loodsulfide met de chemische formule PbS

galerij n
galeria

galg /χɑlx/ n
szubienica
(juridisch) houten constructie bestaande uit één of meer staande balken met een horizontale balk haaks daarop en één of meer diagonale balken ter ondersteuning, in het verleden veel gebruikt om mensen door ophanging ter dood te brengen

galgenstrop /'ɣɑlɣə(n)strɔp/ n
pętla
een tot strop geknoopt touw zoals dat aan een galg gehangen wordt ter verhanging van een veroordeelde

galjoen n
galeon
o (scheepvaart) een historisch zeilschip met een hoge achtersteven

gallium n
gal
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ga en atoomnummer 31. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal.

galm n
pogłos
een langdurige naklank

galop n
cwał
de snelste gang van een paard

galsteen n
kamień żółciowy
(medisch) een vaste structuur in de galwegen of de galblaas bestaande uit neergeslagen cholesterol, bilirubine of kalkzouten

galvanisch adj
galwaniczny
(scheikunde) door een elektrochemisch proces aangebracht

gamma n
gamma
(taalkunde) derde letter van het Griekse alfabet
lettercijfer voor 0,001 mg
(muziek) reeks noten in opvolgende toonhoogte met een bepaalde toonafstand
reeks die geordend is naar een eigenschap als sterkte, intensiteit of kleur
(handel) geheel van verschillende producten of diensten waaruit bij een leverancier kan worden gekozen
(wetenschap) (onderwijs) iemand die mens en samenleving bestudeert met kwantitatieve methodenOok vaak als eerste deel van een samenstelling die naar zo'n vakgebied verwijst.

gang n
korytarz
(bouwkunde) lange, smalle doorloopruimte in een gebouw of ondergronds

gangboord n
trap
(scheepvaart) smalle strook aan de zijkant van het dek van een schip direct naast de reling

ganglion n
zwój
(medisch) zenuwknoop
torbiel galaretowata
(medisch) een holte in of bij een gewrichtskapsel of peesschede die gevuld is met geelachtige glijstof

gangpad /ˈɣɑŋ(g).pɑd/ /ˈɣɑŋ.pɑt/ /ˈχɑŋ.pɑt/ n
przejście
een pad voor wandelaars, voetpad

gangreen /gɑŋ'gren/ n
gangrena
(medisch) de afsterving en ontbinding van een levend organisme

gannef /ˈɣɑnəf/ n
opryszek
(Bargoens), meestal (scheldwoord) dief, oplichter, schurk
meestal (schertsend) boef, schelm (over kinderen die op een slimme manier toch hun zin krijgen)

gans n
gęś
(eendvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Anser en Branta , grote, stevig gebouwde watervogels

ganzenlever n
wątroba gęsia
(zoötomie), (voeding) orgaan dat een grote rol speelt in de stofwisseling van een gans Anser anser , na het slachten vaak gegeten als delicatesse

gapen /ˈɣa.pə(n)/ /ˈɣaː.pə(n)/ /ˈχa.pə(n)/ v
ziewać
inergatief heel diep inademen met de mond ver open, moeilijk om bewust tegen te gaan

garage /ɣa.ˈra.zʲǝ/ n
garaż
een overdekte ruimte waarin men auto's zou kunnen stallen

garanderen /ɣarɑndɪːrə(n)/ v
gwarantować
overgankelijk de uitkomst ergens van verzekeren

garantie /ɣa'rɑn(t)si/ /ɣa'rɑnsi/ n
gwarancja
een verklaring waarin men verklaart voor bepaalde gevolgen in te staan

garde n
trzepaczka
(huishouden) keukengerei bestaande uit een stel gebogen draden waarmee geklopt en geklutst kan worden

gareel n
uprząż

gareelblok n
orczyk
bewegelijke zwengel of driehoek aan een wagen, kar of ploeg, waar de trekstrengen van het trekdier aan vastliggen om de verschillen in trekspanning op de afzonderlijke strengen uit te balanceren

garf n
snop
(landbouw) samengebonden hoeveelheid graanhalmen of andere afgemaaide gewassen

garnaal n
krewetka

gas /ɣɑs/ /χɑs/ n
gaz
(natuurkunde), (thermodynamica) aggregatietoestand; stof met een veranderlijk volume die uit losse moleculen of atomen bestaat

gasleiding n
gazociąg
een buis waardoor verschillende materialen in gasvorm vervoerd kunnen worden

gaspedaal n
akcelerator
(verkeer) het rechter pedaal van een auto waarmee de brandstoftoevoer naar de motor geregeld wordt

gast /ɣɑst/ /χɑst/ n
gość
(maatschappij) iemand die als bezoeker ergens wordt ontvangen, verwelkomd of op een bijzondere wijze behandeld

gastenverblijf n
pensjonat
ruimte voor gasten, vaak in een apart gebouw

gastheer n
gospodarz
een man die een gast ontvangt en verzorgt met eten en drinken
(biologie) een organisme dat een ander organisme draagt

gastronomie n
gastronomia

gastvrij /ɣɑstˈfrɛɪ/ /ʝɑstˈfrɛː/ adj
gościnny
gul in het onthalen of herbergen van gasten

gastvrijheid n
gościnność

gastvrouw n
gospodyni pani domu

gat /ɣɑt/ /χɑt/ n
dziura otwór
opening of holte
brak niedobór
(overdrachtelijk) een tekort of ontbrekend deel
ubytek dziura
(verkleinwoord), (tandheelkunde) gaatje: een geval van tandwolf

gausscurve n
krzywa dzwonowa
(statistiek) een curve, die altijd sysmetrisch is, die een kans weergeeft gebaseerd op het gemiddelde en de standaardafwijking

gave n
dar
een bijzondere aanleg, een talent
(religie) een geschenk van God, van een godheid

gazelle n
gazela
(evenhoevigen) benaming voor slanke hoefdieren uit de geslachten Gazella , Eudorcas en Nanger , leden van de antilopefamilie Antilopinae . Er zijn ongeveer vijftien soorten, waaronder de thomsongazelle. Gazellen spelen een belangrijke rol in verschillende religies en legendes

gebarentaal n
język migowy

gebed /ɣə'bɛt/ n
modlitwa
het bidden.

gebergte n
góra pasmo górskie
een verzameling van bergen die met elkaar een groter geheel vormen

gebeuren /ɣə'bɵːrə(n)/ v
wydarzyć się
ergatief plaatshebben, werkelijkheid worden

gebeurtenis n
wydarzenie
iets dat gebeurt of gebeurd is

gebied /ɣəˈbit/ /χəˈbit/ n
obszar
een deel van het aardoppervlak

gebiedende wijs n
tryb rozkazujący
de vorm waarin een werkwoord gebruikt wordt als iets zeker gedaan moet worden

gebit n
uzębienie
(anatomie) alle tanden en kiezen van een dier of mens

geblaat /xəˈblat/ n
bek
(dierengeluid) mekkerend geluid van een schaap

gebladerte /ɣəˈbladərtə/ /χəˈbladərtə/ n
listowie
een verzameling van bladeren van één of meer bomen

gebod n
przykazanie

geboorte /ɣəˈboːrtə/ /χəˈbo̝ːrtə/ n
narodziny poród
bevalling, actie waarbij een organisme uit zijn/haar moeder komt en aan zijn zelfstandige leven begint

geboortecijfer n
współczynnik urodzeń
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel geboorten er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden

geboren /ɣə'borɘn/ adj
narodzony
ter wereld gebracht, gebaard (gezegd over mensen of dieren)
begonnen, ontstaan (overdrachtelijk)
door herkomst of natuurlijke aanleg (een bepaalde eigenschap bezitten)

gebouw n
budynek gmach
(bouwkunde) een constructie van enige omvang die verbonden is met de grond en waarin men kan wonen of werken

gebrek n
brak
een tekort
een defect, een mankement

gebruik n
stosowanie
toepassen van iets

gebruikelijk adj
zwykły
naar gewoonte, zoals men regelmatig doet

gebruiken /ɣəˈbrœʏkən/ /χəˈbrœʏkən/ v
używać stosować
overgankelijk zich bedienen van, toepassen

gebruiker /ɣə'brœːkər/ /χə'brœʏkər/ n
uźytkownik użytkownik
iemand die iets gebruikt

gebruiksaanwijzing n
instrukcja obsługi
meestal schriftelijke instructie die bij een product wordt gegeven

gedachte /ɣə'dɑɣdə/ /ɣəˈdɑxtə/ n
myśl
hetgeen wat men denkt

gedachtegang n
tok myślenia
een reeks op elkaar volgende denkstappen

gedeeltelijk /ɣəˈdeltələk/ /ʝəˈdeltələk/ adj
częściowo

gedegen adj
dokładny
degelijk, grondig

gedicht n
wiersz poemat
(dichtkunst) een in versmaat of in dichterlijke stijl opgesteld stuk tekst

gedrag n
zachowanie
de manier waarop iemand optreedt of waarop iets ergens op reageert

gedragen /ɣə.'dra.ɣə(n)/ v
postąpić
wederkerend zich ~: de manieren die iemand meest in de omgang met anderen aan de dag legt

geduld /ɣədʏɫt/ n
cierpliwość
de rust en bereidheid om te wachten

geduldig /gə'dʌldəx/ adj
cierpliwy
bereid te wachten en tegenslagen te verdragen

gedurende /ɣəˈdyrəndə/ preposition
podczas
binnen het tijdsverloop van (om aan te geven binnen welke periode iets gebeurt)

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ adj
żółty
met een kleur als een eierdooier of een citroen

geel /ɣeːl/ /ɣeːɫ/ /χeɪɫ/ n
żółty guzek żółćy żółty
(kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte van ca. 570 - 582 nm
żółty guzek
(diergeneeskunde) aandoening van keel, luchtpijp en krop veroorzaakt door een ééncellige parasiet, Trichomonas gallinae

geelzucht n
żółtaczka

geen indefinitePronoun
nie żaden, żadna, żadno
niemand

geer /ɣer/ n
giron
(heraldiek) ieder van de gelijke driehoekige vakken die door gelijktijdig gebruik van een aantal hoofdlijnen ontstaan

geest /ɣeːst/ /χeːst/ n
duch
dat wat zich afspeelt in iemands gedachten
een onsubstantieel wezen

geestig adj
dowcipny
op een spitse manier grappig, humoristisch, mogelijk wat scherp en/of ironisch

geeuwen /ɣɪːwə(n)/ v
ziewać
inergatief onwillekeurig den mond opsperren en tevens diep inademen en weer uitademen

gefluister n
szept

gegeerd adj
promień
(heraldiek) met driehoekige vlakken (geren) bezet

gegeven /ɣəˈɣevə(n)/ /χəˈχevə(n)/ n
dana
een bekend geval of feit

gegiechel n
chichot
steeds maar zachtjes en verlegen lachen vooral door meisje of vrouwen

gegrinnik n
chichot
aanhoudend zachtjes, spottend lachen

gehechtheid n
przywiązanie
het zich zo door liefde verbonden voelen aan iets of iemand dat men er zich moeilijk van kan losmaken

geheel n
całość

geheim /ɣəɦɛɪm/ adj
tajny sekretny
opzettelijk verborgen

geheim /ɣəɦɛɪm/ n
sekretny tajny
informatie die verborgen wordt en bestemd is om dat te blijven

geheugen n
pamięć
het deel van de hersenen waarin herinneringen worden opgeslagen
(informatica) snel toegankelijke plaats om data op te slaan waarin programma's worden opgeslagen die uitgevoerd worden

geheugenmetaal n
stopy z pamięcią kształtu

geheugenverlies n
amnezja

gehoor n
słuch
(anatomie) het organische systeem om geluiden waar te nemen

gehoornd adj
rogaty
voorzien van horens, horens dragend

gehoorzaam /ɣə'hoːrzam/ /ɣə'ɦoːrzam/ /χə'ɦo̝ːrzam/ adj
posłuszny
bereid gehoor te geven aan regels of bevelen

gehoorzamen v
przestrzegać
overgankelijk gevolg geven aan een opdracht of bevel

gehuwd adj
żonaty

geit /ˈɣɛɪ̯t/ /ˈɣɛːt/ /ˈχɛɪ̯t/ n
koza
(evenhoevigen) (veeteelt) bepaald soort zoogdier Capra aegagrus hircus

geitenkaas n
kozi ser

geitenmelk n
kozie mleko mleko kozie
(voeding) vocht dat de tepels van een geit (Capra hircus ) afscheiden om haar jong te voeden, ook gebruikt voor menselijke consumptie (wikidata: geitenmelk )

gek /ɣɛk/ /χɛk/ adj
szalony
ongebruikelijk, raar, vreemd, ongewoon
anders dan verwacht
zwaar geïrriteerd
abnormaal zoals bij een geestelijke stoornis
abnormaal op een komische manier

gekko n
gekon
(reptielen) Gekko een geslacht van hagedissen dat behoort tot de gekko's (Gekkota ) en de familie Gekkonidae

geld /ˈɣɛlt/ /ˈχɛlt/ n
pieniądze pieniądz
in vaste eenheden verdeeld ruilmiddel dat in een samenleving wordt gebruikt voor betalen en sparen

geldig /ɣɛldəx/ adj
ważny
waarvan de waarde of wettigheid erkend wordt

geldstraf n
mandat
straf die bestaat uit het betalen van een geldbedrag (boete)

geldstuk n
moneta

geldverspilling n
strata pieniędzy
de besteding van geld aan minder voordelige doeleinden dan mogelijk zou zijn geweest

gele koorts n
żółta febra

geleden /ɣəˈledə(n)/ /χəˈledə(n)/ adv
temu
een woord om aan te duiden dat iets zich in het verleden af heeft gespeeld

geleedpotige /ɣə.let.ˈpo.tə.ɣə/ /ɣə.ˈleːd.ˌpoː.ti.ɣə/ /χə.let.ˈpo.tə.χə/ n
stawonóg
(dierkunde) een dier met een uitwendig skelet van chitine, eventueel versterkt met calciumcarbonaat, waarvan de poten een aantal gewrichten hebben

geleerde n
uczona
iemand die onderricht en bekwaam is in een bepaalde tak van de wetenschap

gelegenheid /ɣǝ.'le.ɣǝn.ɦɛjt/ n
okazja
mogelijkheid tot

geleiden v
przewodzić

geleider n
przewodnik
(natuurkunde) (elektrotechniek) materiaal met een naar verhouding hoog aantal beweeglijke ladingsdragers, waardoor het een elektrische stroom makkelijk doorlaat
(natuurkunde) materiaal dat iets anders doorlaat dan elektriciteit, zoals warmte of geluid, warmtegeleider

gelijk /ɣə'lɛɪk/ adj
równy
met elkaar overeenstemmend

gelijk /ɣə'lɛɪk/ n
racja
juistheid, recht

gelijkbenig /ɣəlɛɪgˈbenəx/ adj
równoramienny
(wiskunde) (gezegd van een driehoek) waarvan twee aanliggende zijden gelijk in lengte zijn
(wiskunde) (gezegd van een trapezium) waarvan de twee niet-evenwijdige zijden gelijk in lengte zijn

gelijkenis n
podobieństwo
de mate waarin iets of iemand aan een ander doet denken

gelijkheid n
równość

gelijkstroom n
prąd stały

gelijktijdigheid n
jednoczesność
het op hetzelfde moment plaatsvinden van meerdere gebeurtenissen

gelijkzijdig adj
równoboczny
(wiskunde) waarvan alle zijden gelijk in lengte zijn

gelofte /ɣə'lɔftə/ n
przysięga
een plechtige verklaring iets voortaan te zullen doen of na te zullen laten

geloof /ɣəˈlof/ /χəˈlof/ n
wiara
(religie) een godsdienstige overtuiging
przekonanie
de overtuiging dat iets zo is

geloofwaardigheid n
wiarygodność
de mate waarin iets of iemand verdient geloofd te worden

geloven v
wierzyć
overgankelijk overtuigd zijn dat iets waar is

gelovige /ɣə.ˈlo.vi.ɣə/ /ɣə.ˈlo.və.ɣə/ /χə.ˈlo.və.χə/ n
wierny
iemand die een bepaald geloof aanhangt

geluiddicht adj
dźwiękoszczelny
zodanig geïsoleerd dat geluiden niet binnen kunnen dringen of de ruimte verlaten

geluk /ɣəˈlɵk/ /χəˈlɵk/ n
szczęście
prettige loop van de omstandigheden

gelukkig adj
szczęśliwy
in een tevredene toestand zijn, zich goed voelen

gember n
imbir
(plantkunde), (specerij) Zingiber officinale , een specerij met een scherpe smaak gemaakt van de wortelstok van een tropische plant

gemberpoeder n
mielony imbir
(specerij) fijngemalen gedroogde wortels van Zingiber officinale (wikidata: gemberpoeder )

gemeenschap n
wspólnota
het met één of meer anderen deel hebben aan iets
(maatschappij), (pregnant) geheel van personen of zaken die tot elkaar in een bepaald opzicht in een geregelde betrekking staan
społeczność
(maatschappij) samenleving

gemeenschappelijk /ɣəmenˈsxɑpələk/ /χəmenˈsχɑpələk/ adj
wspólny
gerelateerd aan meer dan een entiteit;

gemeente /ɣəˈmentə/ /ɣəˈmeɪntə/ /ʝəˈmentə/ n
gmina
bestuurlijke eenheid in een staat, onder bestuur van een raad, een burgemeester en wethouders of schepenen

gemenebest n
wspólnota
gemeenschap van onafhankelijke landen

gemiddeld /ɣəˈmɪdəld/ /ɣəˈmɪdəlt/ /χəˈmɪdəɫt/ adv
przeciętnie
in de meeste gevallen

gemiddelde /ɣəˈmɪdəldə/ n
średnia
(wiskunde) de som van een aantal getallen gedeeld door het aantal ervan

gems n
kozica
(evenhoevigen) Rupicapra rupicapra klein, uiterst behendig, geitachtig hoefdier dat leeft in de hooggebergtes van Europa en West-Azië, met aan de top naar achteren gekromde hoorns en twee donkere strepen langs de kop

gen n
gen
(biologie) drager van informatie van de erfelijke eigenschappen

genade n
łaska

genadeloos adj
bezlitosny

genadeslag n
coup de grâce
de laatste slag toegebracht aan een zwaargewonde vijand om hem uit zijn lijden te helpen

gendarme n
żandarm

gender /ˈdʒɛndər/ n
gender
(sociologie) geheel van sociale en culturele kenmerken die maatschappelijk worden gekoppeld aan een bepaalde sekse

genealogie n
genealogia
een discipline van de geschiedkunde die zich bezighoudt met voorouderonderzoek dan wel de afstamming van de familienaam

genealogisch adj
genealogiczny

geneesheer n
lekarz doktor

geneeskunde /γ̊əˈneːskʏndə/ n
medycyna
(wetenschap) de wetenschap die zich richt op de aard, de oorzaken en de geneesmiddelen van ziekten

geneesmiddel n
lek
(medisch) een chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent

generaal n
generał
(militair) (beroep) iemand met de hoogste rang die het bevel heeft over een leger

generatie n
pokolenie
alle personen die min of meer tegelijkertijd geboren zijn

generator /ˌɣenəˈratɔr/ /ˌχenəˈratɔr/ n
generator
een apparaat of persoon die iets genereert (doet ontstaan)

generiek adj
ogólny
algemeen, niet specifiek

generiek n
czołówka
(Vlaams) de namenlijst aan het begin of eind van een film of televisieprogramma; begintitels / aftiteling

genetica n
genetyka
(wetenschap) de wetenschap van alles wat de werking van genen betreft, in het bijzonder erfelijke overdracht

genetisch /ɣəˈnetis/ adj
genetyczny
gerelateerd aan de erfelijkheid

geneuzel n
bełkot
het aanhoudend zaniken, zeuren en neuzelen

genezing / xəˈneziŋ / n
wyzdrowienie
het proces van het weer gezond worden

genie /ʒəˈni/ n
geniusz
iemand die buitengewoon slim is of die ergens uitzonderlijk goed in is

genieten /ɣə.ni.tə(n)/ v
cieszyć się
overgankelijk voordeel hebben van iets.

genitief n
dopełniacz
(grammatica) een van de acht naamvallen van de Indo-Europese talen die oorspronkelijk een oorzakelijk voorwerp aanduidde, later vooral een bezitsrelatie

genoeg indefinitePronoun
dosyć

genoom /xəˈnom/ n
genom
een verzameling van alle genen van de chromosomen van een organisme

genotype n
genotyp
(wetenschap) het geheel van genetische kenmerken dat een soort onderscheidt

genre n
gatunek
categorie in een kunstvorm (literatuur, muziek, film, enz.) met specifieke kenmerken

genster n
iskra
klein rondvliegend gloeiend korreltje of brokstukje

gentiaan n
goryczka

gentrificatie n
gentryfikacja

genus n
rodzaj
(grammatica) geslacht [4]

geocentrisch adj
geocentryczny

geochemie n
geochemia

geodesie n
geodezja

geofoon n
geofon

geofysica n
geofizyka

geografie n
geografia
(wetenschap) wetenschap die de aarde beschrijft

geografisch adj
geograficzny
aardrijkskundig, met betrekking tot de aardrijkskunde

geologie n
geologia
(aardrijkskunde) wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met alles wat te maken heeft met de bouw en ontwikkeling van de aardkorst

geologisch adj
geologiczny
op de geologie betrekking hebbend

geoloog n
geolog

geometrie n
geometria
(wiskunde) een tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

geomorfologie n
geomorfologia

geoorde fuut n
perkoz zausznik
(futen) Podiceps nigricollis futensoort met zwarte nek, zwarte kop en een goudgele oorpluim

gepensioneerde n
emeryt

gerecht n
danie potrawa
(kookkunst) een bepaald soort voedsel op een bepaalde wijze bereid
sąd
(juridisch) rechtbank, de rechter

gereedschapskist n
niezbędnik
(gereedschap) afsluitbare bak waarin gereedschap opgeborgen en bijeengehouden wordt

geriatrisch adj
geriatryczny
(medisch) met betrekking tot de medische zorg voor de oudere mens

germanisme n
germanizm
(taalkunde) (pejoratief) woord of uitdrukking overgenomen uit het Duits of gevormd naar het Duits

germanium n
german
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ge en atoomnummer 32. Het is een grijswit metalloïde

gerontologie n
gerontologia
(medisch) (wetenschap) tak van wetenschap die het "ouder worden" bestudeert, zowel in lichamelijk, maatschappelijk als in geestelijk opzicht

gerst n
jęczmień
(graan) zaad van Hordeum vulgare , onder andere gebruikt voor het maken van bier (wikidata: gerst )

gerstekorrel n
prosaki
(medisch) wit gezwelletje aan het ooglid door verstopping van de talg- of zweetklieren

gerucht /ɣə'rɵxt/ n
plotka
lawaai; een klein geluid
een mededeling of nieuwtje dat de ronde doet maar nog niet bevestigd is, zodat je niet zeker bent of het waar is

gerundium n
odsłownik
(taalkunde) zelfstandig gebruikte verbogen infinitief, zoals die voorkomt in het Latijn, maar ook in andere talen zoals het Middelnederlands

geschenk /ɣəˈsxɛŋk/ /ʝəˈsçɛŋk/ n
prezent
iets dat men iemand geeft, meestal ter gelegenheid van een speciale gebeurtenis

geschiedenis /ɣəˈsxidəˌnɪs/ n
historia
het geheel van gebeurtenissen van het verleden
(wetenschap) de wetenschap die de gebeurtenissen van het verleden beschrijft, geschiedkunde

geschiedschrijving n
historiografia

geselen /ɣesələ(n)/ v
biczować
overgankelijk iemand met een zweep of gesel tuchtigen

geslacht /χəˈslɑχt/ n
rodzaj
(biologie) genus, taxon, samengesteld uit een of meer soorten; geslachten worden gegroepeerd in families
rodzaj (gramatyczny)
(grammatica) grammaticaal geslacht, genus

geslachtsorgaan /ɣəˈslɑxtsɔrɣaːn/ /ʝəˈslɑxtsɔrʝaːn/ n
narząd płciowy
(seksualiteit) lichaamsdeel dat de voortplanting van de soort dient

geslachtsziekte n
choroba weneryczna
(medisch) (seksualiteit) een aandoening aan de geslachtsorganen, vaak een seksueel overdraagbare aandoening

gesofisticeerd adj
wymyślny
technologisch hoogstaand

gesp /ɣɛsp/ n
sprzączka klamra
beugel met tong of pin om twee uiteindes van één of twee riemen of linten aan elkaar te fixeren

gespierd adj
muskularny umięśniony
met sterk ontwikkelde stevige spieren

gesprek n
rozmowa
(communicatie) een mondelinge conversatie waarbij informatie uitgewisseld wordt

gesprekspartner n
interlokutor
een persoon die deelneemt aan een gesprek

gestatie n
ciąża
(medisch) zwangerschap

gesteente /ɣəˈstentə/ n
skała
(geologie) het materiaal waaruit de aardkorst bestaat, bestaande uit mineralen

gestippelde alver n
bystrzanka
(straalvinnigen) bepaalde soort zoetwatervis, Alburnoides bipunctatus

getal n
liczba

getalenteerd adj
utalentowany
talent hebbend, een aangeboren bekwaamheid in iets hebbend

getijcentrale n
elektrownia pływowa
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een elektrische centrale die functioneert op het verschil tussen eb en vloed

getijdencentrale n
elektrownia pływowa
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) elektrische centrale die werkt door middel van getijdenstromen ontstaan door het hoogteverschil tussen eb en vloed

getouwtrek n
przeciąganie liny
(figuurlijk) langdurige strijd waarbij twee partijen strijden over een zaak

getrouw adj
wierny

getrouwd adj
żonaty
een echtpaar vormend

getuige n
świadek
(juridisch) iemand die een gebeurtenis heeft meegemaak of op andere wijze, veelal onder ede, een verklaring kan geven ten aanzien van de ware toedracht van een zaak

getuigen v
zeznawać
inergatief ~ over: een veelal beëdigde verklaring afleggen ten aanzien van de ware toedracht van een zaak

getuigenis n
świadectwo

geur /ɣøːr/ /χøːr/ n
zapach
(biologie) gewaarwording met de neus van de aanwezigheid van een gasvormige uitwaseming

gevaar /ɣəˈvar/ n
niebezpieczeństwo
(groot) risico.

gevaarlijk /ɣəˈvarlək/ /ɣəˈvaːrlɪk/ /χəˈvarlək/ adj
niebezpieczny
gevaar met zich meebrengend

geval n
przypadek
één bepaalde mogelijkheid uit meerdere mogelijke

gevangene n
więzień
iemand die gevangen genomen is

gevangenis /ɣǝvɑŋǝnis/ n
więzienie
(juridisch), (misdaad) een gebouw waarin veroordeelde personen gevangen worden gehouden vanwege hun misdaden

gevarendriehoek n
trójkąt odblaskowy
(verkeer) een driehoekige rode reflector die in sommige Europese landen verplicht in de auto aanwezig moet zijn

gevecht /ɣəˈvɛxt/ /χəˈvɛxt/ n
walka
een handgemeen

geven /ˈɣevə(n)/ /ˈχevə(n)/ v
dawać przekazywać
overdragen van het bezit van iets aan iemand anders

gevleugeld adj
skrzydlaty
met vleugels, voorzien van vleugels

gevoel /ɣəˈvul/ n
uczucie
een gewaarwording veroorzaakt door een prikkeling van het zenuwstelsel
een emotionele gewaarwording

gevoeligheid n
czułość wrażliwość
een aandoenlijkheid
de nauwkeurigheid van instrumenten
czułość
de lichtgevoeligheid van een film

gevogelte n
drób
een verzamelnaam voor vogels die gekweekt worden als voedsel

gevolg /ɣәˈvɔlx/ /ɣәˈvɔɫx/ /χәˈvɔɫχ/ n
skutek
resultaat dat voortkomt uit iets anders (de oorzaak)

geweer n
karabin

gewei n
poroże róg
(zoötomie) een stel uit been bestaande hoorns van herten; al dan niet vertakt

geweld n
przemoc
elke dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis uitgeoefend op personen, goederen of zaken

geweldig /ɣə'ʋɛldəx/ adj
ogromny
bijzonder groot, enorm
świetny
bijzonder goed

gewenning n
habituacja
een proces waarbij een eerder ongewone prikkel steeds meer als normaal ervaren gaat worden

geweten /ɣəˈʋetə(n)/ n
sumienie
het deel van iemand waarmee die persoon zijn daden op goed en kwaad beoordeelt.

gewicht /ɣəˈʋɪxt/ /χəˈʋɪxt/ n
ciężar waga
(natuurkunde) de kracht die een voorwerp op zijn ondersteuning of ophanging uitoefent

gewichtheffen n
podnoszenie ciężarów
(krachtsport) een sport waarbij de beoefenaars proberen om zware gewichten op te heffen die aan stalen staven zijn bevestigd

gewichtheffer /xə'wɪxthɛfər/ n
ciężarowiec
(sport) beoefenaar van het gewichtheffen

gewichtsverlies n
odchudzanie
het minder worden van de massa van een persoon of voorwerp

gewone esdoorn n
klon jawor
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Acer pseudoplatanus , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden

gewone vinvis n
finwal
(walvisachtigen) Balaenoptera physalus walvisachtige uit de familie van de vinvissen (Balaenopteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Balaena physalus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het is een groot zeezoogdier, lang en gestroomlijnd met puntige kop

gewoon /ɣəˈwoːn/ /ɣəˈβ̞oːn/ /χəˈʋon/ adj
zwyczajny

gewoon sneeuwklokje n
Śnieżyczka przebiśnieg
(bloemplanten) Galanthus nivalis een bolgewas uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). De plant is afkomstig uit Zuid-Europa en in de Lage Landen sinds de achttiende eeuw plaatselijk ingeburgerd, oorspronkelijk vooral als stinsenplant. Hij wordt veel aangeplant en verwildert gemakkelijk

gewoonte /ɣəˈwoːntə/ /ɣəˈβ̞oːntə/ /χəˈʋontə/ n
zwyczaj nawyk
vaste wijze om dingen te doen

gewricht n
staw
(anatomie) beweegbare verbinding van twee of meer beenderen

gezant n
wysłannik

gezegde n
orzeczenie
(grammatica) het geheel van alle werk- en naamwoorden in een zin die samen met het onderwerp de zinsbasis (zinskern) vormen

gezelschap /ɣə'zɛlsxɑp/ n
asysta
een groep mensen die iets gemeen hebben
iemand ~ houden: bij iemand blijven die anders alleen zou zijn
społeczeństwo
een vereniging met een bepaald doel

gezicht n
twarz
(anatomie) de voorkant van een menselijk hoofd

gezichtspunt n
wizja

gezond /xə.ˈzɔnt/ /ɣə.ˈzɔnt/ adj
zdrowy
vrij van ziektes en zeertes
bevorderlijk voor een goede conditie

gezondheid n
zdrowie
(medisch) welbevinden, in goede staat zijn

gezwoeg n
trud
aan houdend hard en moeizaam werken

geïntegreerde schakeling n
scalak

gids /ɣɪts/ /χɪts/ n
przewodnik
(beroep) persoon die een groep begeleidt en uitleg geeft

giechelen /ˈɣixələ(n)/ v
chichotać
inergatief een snelle, wat ingehouden vorm van lachen die vooral bij jonge meisjes past

giek n
bom
(scheepvaart) rondhout bevestigd aan het onderlijk van een zeil

gier /ɣiːr/ /χiːr/ n
sęp
(havikachtigen) benaming voor grote aasetende roofvogels met een kale kop en machtige vleugels

gierig adj
skąpy
geen geld of bezit aan een ander willende geven

gierst n
proso
(plantkunde), (graan) graansoort Panicum miliaceum soort graan met fijne korrels, een historisch belangrijk graangewas in Europa, vóór de introductie van de aardappel. Thans vooral in Azië en Afrika verbouwd (wikidata: gierst )

gierzwaluw /ˈɣirˌzʋalyw/ n
jerzyk
(gierzwaluwachtigen) bepaald soort vogel, Apus apus , die als zomergast in de Benelux voorkomt

gieten v
lać

gieter n
konewka
(beroep) een soort emmer met sproeibuis om de planten te begieten

gieterij n
odlewnia
(bedrijf) een bedrijf dat zich toelegt op het gieten van metalen voorwerpen

gietijzer n
żeliwo

gif /ɣɪf/ /χɪf/ n
trucizna
(fysiologie) substantie die in kleine hoeveelheden schadelijk of dodelijk is

giftig /ˈɣɪftəx/ /ˈχɪftəx/ adj
trujący toksyczny
gif bevattend

gigabyte n
gigabajt

gigantisch adj
ogromny

gigawatt n
gigawat
(natuurkunde), (eenheid) een eenheid voor arbeidsvermogen, gelijk aan 109 watt of 1.000.000 kilowatt, weergegeven met symbool GW

gijzelaar /ˈɣɛɪ̯zəlaːr/ /ˈɣɛːzəlaːr/ /ˈχɛɪ̯zəlaːr/ n
zakładnik zakładniczka
een veelal onschuldig persoon die tegen de eigen wil door een gijzelnemer gevangen wordt gehouden en die bedreigd wordt met het doel iets van derden gedaan te krijgen

gijzelen /'ɣɛɪzələ(n)/ v
brać zakładnika
overgankelijk iemand gevangen nemen om daarmee een losprijs te bedingen

gilde /ˈɣɪldə/ /ˈχɪɫdə/ n
cech

gin n
gin

ginseng n
wszechlek
Panax ginseng bereidingen uit de wortels van soorten uit het geslacht Panax in de Klimopfamilie (Araliaceae)

gips n
gips
(scheikunde) een uit calciumsulfaat en water uithardende witte vaste stof: CaSO4·2H2O

giraf /ʒi'rɑf/ n
żyrafa
(evenhoevigen) Giraffa camelopardalis , een herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns

giraffe n
żyrafa
(evenhoevigen) Giraffa herkauwend dier dat in Midden-Afrika leeft met een zeer lange hals, een geel en bruin gevlekte huid en kleine hoorns Giraffa camelopardalis

gist n
drożdże
(biologie) de naam voor een aantal soorten eukaryote micro-organismen

gister /ˈɣɪstər/ /ˈχɪstər/ adv
wczoraj
de laatste dag die voltooid is

gisteren /ˈɣɪstərə(n)/ /ˈχɪstərə(n)/ adv
wczoraj
(tijdrekening) de laatste dag die voltooid is

giswerk n
domysł
iets wat men doet door gokken en raden

gitaar /ɣi'tar/ n
gitara
(muziekinstrument) een muziekinstrument, gewoonlijk met zes snaren, bespeeld met de vingers of een plectrum

glaciologie n
glacjologia

glad adj
gładki

gladiator n
gladiator

gladstrijken v
gładzić
door strijken glad of effen maken

glas /ɣlɑs/ /χlɑs/ n
szklanka szkło
(materiaalkunde) niet-kristallijne vaste stof
szkło szklanka
(materiaalkunde) een glas (volgens betekenis 1) op basis van siliciumoxide (SiO2), dat veel wordt gebruikt voor de vervaardiging van vensters, glazen (betekenis 3) e.d (wikidata: glas )
(drinken) een uit glas (volgens betekenis 2) vervaardigd object dat dranken of andere vloeistoffen kan bevatten

glasachtig lichaam n
ciało szkliste

glasharmonica n
harmonika szklana
(muziekinstrument) een instrument van gestemde, draaiende glazen schalen dat tot klinken wordt gebracht door wrijving met natte vingers

glasnost n
głasnost

glaswol n
wełna szklana
isolatiemateriaal gemaakt van glas

glaucoom n
jaskra
(medisch) een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval en uiteindelijk tot blindheid leidt

glazuur n
glazura
glasachtige laag ter bedekking van aardewerk, dakpannen, bakstenen, plavuizen en tegels
(biologie) de buitenste laag van de tandkroon die rond de dentine gelegen is, tandglazuur
(voeding) (kookkunst) mengsel van poedersuiker en water waarmee cake, taart enz. wordt afgewerkt

gletsjer n
lodowiec
(glaciologie) een ijsmassa die gevormd wordt op land en dik en groot genoeg is om bergafwaarts te stromen

glijbaan n
zjeżdżalnia

glijden /ˈxlɛɪdə(n)/ /ˈɣlɛːdə(n)/ v
ślizgać się
ergatief met geringe wrijving gericht voortschuiven

glimlach n
uśmiech
een gelaatsuitdrukking die een geluidloze lach verraadt

glimlachen /'ɣlɪmlɑχən/ v
uśmiechać się
inergatief zacht onhoorbaar lachen

gloed /ɣlut/ n
żar

gloeidraad n
żarnik

gloeilamp /ˈɣluilɑmp/ n
żarówka
een lamp die licht produceert met een gloeidraadje

glossarium n
glosariusz

glottisslag /ˈɣlɔtɪˌslɑx/ n
zwarcie krtaniowe
een klank die met de stembanden in de keel geproduceerd wordt en tot de plosieven gerekend wordt

gluten /'ɣly.tə(n)/ n
gluten

glycerine n
glicerol gliceryna

glycerol n
glicerol gliceryna

gneis n
gnejs
(geologie) een metamorf gesteente met verschillend gekleurde banden of aders

gnoe n
gnu
(evenhoevigen) Connochaetes individu van een geslacht van evenhoevigen behorende tot de familie der holhoornigen (Bovidae) (die ook de antilopes, geiten, schapen, gemzen en runderen omvat). Het geslacht kent twee soorten, die leven op de grasvlakten van zuidelijk en oostelijk Afrika

god /ɣɔd/ /ɣɔt/ /χɔt/ n
bóg
(religie) hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

goddelijk adj
boski

godgans adj
cały
(informeel) heel, geheel (vooral van tijdsperiodes zoals bijvoorbeeld dag)

godheid n
bóstwo
(religie) een hypothetisch bovennatuurlijk wezen dat verantwoordelijk wordt geacht voor (bepaalde aspecten van) de werkelijkheid

godin /ɣoˈdɪn/ n
bogini
een vrouwelijke godheid

godslastering n
bluźnierstwo
(religie) belediging of bespotting van God/een godheid

godvrezend adj
bogobojny
veel eerbied en angst hebben voor god en zijn geboden
braaf, netjes en bescheiden

goed adj
dobry
kwaliteit bezittend, aan verwachtingen voldoend

goed adv
dobrze
op goede wijze

goedemiddag interjection
dzień dobry

goedemorgen /ˌɣudəˈmɔrɣə(n)/ interjection
dzień dobry
groet die in de morgen gebruikt wordt

goedenacht interjection
dobranoc
een wens uitgesproken in de avond voor het slapengaan

goedenavond interjection
dobry wieczór
een groet die in de avond gebruikt wordt

goederentrein n
pociąg towarowy
(spoorwegen) trein die uitsluitend is bestemd om goederen te vervoeren

goedheid n
dobroć
de hoedanigheid van het goed zijn

goedkeuren v
aprobować
toestemming verlenen

goedkoop adj
tani
(handel) laag in prijs

goelag n
gułag

gok /ɣɔk/ /χɔk/ n
hazard
een keuze zonder het juiste antwoord te weten

gokken /ˈɣɔkən/ /ˈχɔkən/ v
ryzykować
inergatief (Jiddisch-Hebreeuws) iets van waarde, veelal geld, inzetten op de mogelijke uitkomst van iets onzekers

golf /χɔl(ə)f/ n
fala
een meestal door de wind veroorzaakte opwaartse verstoring van de waterspiegel
(natuurkunde) een natuurkundige verstoring die zich voortplant via een medium als water of lucht
(figuurlijk) een plotse tijdelijke toename van een verschijnsel
(taalkunde) spelwoord van het ITU/NAVO-spellingalfabet voor de letter g
(elektronica) frequentieband voor radioverkeer
golf
(sport) een balspel waarbij een golfbal met een golfclub in een aantal slagen in de hole moet worden geslagen.
zatoka fala
(aardrijkskunde) een grote baai

golfbreker n
ostroga brzegowa
(waterbeheer) een langs kust of oever gebouwde constructie om de kracht van golven en stroom te weerstaan of te absorberen om daarmee de wal tegen afkalving te beschermen en/of rustig water als anker/aanlegplaats te verkrijgen

golfgeleider n
falowód

golflengte n
długość fali

gonade n
gonada

gondel /ˈɣɔndəl/ n
gondola
een pleziervaartuig in Venetië

gong n
gong
(muziekinstrument) een hangend slagwerk

gonorroe n
rzeżączka
(medisch) een geslachtziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Neisseria gonorrhea

googelen /ˈgu:gələ(n)/ /ˈɡu.ɡə.lə(n)/ /ˈɣu.ɣə.lə(n)/ v
guglać googlować
overgankelijk naar informatie zoeken op het internet, m.n. met Google

googol n
googol

googolplex n
dziesięć do potęgi dziesięciu do potęgi stu

gootsteen /ˈɣotsten/ n
zlew
een bak, meestal ingebouwd in een aanrecht, onder een kraan en met een afvoer

gordeldier n
pancernik pancerniki
(gordeldierachtigen) benaming voor zoogdieren met pantser van beweegbare schubben uit de familie Dasypodidae

gordelroos n
półpasiec

gordijn /ɣɔrˈdɛːn/ /χɔrˈdɛɪn/ n
zasłona kurtyna
een doek ter afdekking van bijvoorbeeld een raam

gorilla n
goryl
(primaten) Afrikaanse mensaap uit het geslacht Gorilla , de grootste nog levende primaten verdeeld in twee soorten waarvan de westelijke gorilla de grootste populatie kent

gors /ɣɔrs/ /χɔrs/ n
trznadel
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Emberizidae

gort n
kasza

gospelmuziek n
gospel

gotspe /χɔtspə/ n
hucpa

goud /ɣʌʊt/ n
złoto
(scheikunde), (element) een edelmetaal met atoomnummer 79 dat wordt aangegeven met het symbool Au, het is een geel metalliek overgangsmetaal

goudader n
bonanza
een plaats waar een verhoogde concentratie goud in de grond zit
figuurlijk een plaats waar veel geld te verdienen is

goudbes n
miechunka peruwiańska
(bloemplanten) Physalis peruviana een tot twee meter hoge, overblijvende, kruidachtige plant uit de nachtschadefamilie (Solanaceae ). De plant heeft breed vertakte zijscheuten. Het blad, de bloemsteel en de kelk zijn zacht behaard. De afwisselend geplaatste bladeren zijn 10-17 cm lang, groen en hartvormig, met gekartelde randen. De bloemen komen solitair uit de bladoksels en vertakkingen van stengels. De klokvormige kelk bestaat uit vijf driehoekige delen. Na de bloei vormt de kelk zich tot een omhulsel van de bes

goudbrons n
brąz koryncki

gouden medaille phraseologicalUnit
złoty medal

goudhaantje n
mysikrólik
(zangvogels) bepaald soort klein vogeltje met een goudkleurig kruintje Regulus regulus

goudplevier n
siewka złota
(steltloperachtigen) soort plevier, Pluvialis apricaria , uit de familie Charadriidae

goudsmid n
złotnik
(beroep) een smid die met goud werkt

goudvink n
gil gil zwyczajny
(zangvogels) bepaald soort vogel, Pyrrhul pyrrhula uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae )

goudvis /ˈɣaʊ̯d.vɪs/ /ˈɣɔʊ̯t.fɪs/ /ˈχʌʊ̯t.fɪs/ n
złota rybka
(straalvinnigen) bepaald soort kleine goudkleurige of rode vis die uit China afkomstig is en die door veel mensen thuis gehouden wordt Carassius auratus auratus

goulash n
gulasz
(voeding) een stoofschotel van o.a. rundvlees, paprika en uien, tevens het nationale gerecht van Hongarije

gouverneur n
gubernator
(beroep) het hoofd van een regering, van een kolonie, staat of andere subnationale staatseenheid

graad n
stopień
(wiskunde) eenheid om hoeken te meten (1/360 deel van de cirkelomtrek), onderverdeeld in minuten en seconden, booggraad

graaf /ɣraf/ n
hrabia graf
(leenstelsel), (adel) edelman, erfelijk bestuurder van een graafschap; oorspronkelijk leenman van een vorst, één rang lager dan markies, naderhand steeds meer zelfstandig heerser

graafschap n
hrabstwo

graag /ɣrax/ /χraχ/ adv
chętnie
met plezier

graag gedaan interjection
nie ma za co
beleefd antwoord nadat je bedankt bent

graal n
graal
een verborgen of verloren gegaan heilig voorwerp, volgens sommigen de beker gebruikt bij het laatste avondmaal door Jesus en zijn discipelen

graan /ɣran/ n
zboże

graat n
ość

gradenboog n
kątomierz
(wiskunde) een instrument waarmee een hoek van een gekende grote uitgezet of gemeten kan worden

graf /ɣrɑf/ /χrɑf/ n
grób mogiła grobowiec
ruimte om één of meer lijken in te begraven
plaats waar één of meer lijken begraven liggen

grafheuvel n
kopiec
kunstmatige heuvel die is opgeworpen om als graf te dienen

grafiet n
grafit
(mineraal) in plaatjes gekristalliseerde koolstof, o.a. gebruikt als tekenstift

grafisch adj
graficzny

grafschrift n
epitafium
op een grafsteen gegraveerde korte tekst, gewijd aan de overledene

grafsteen n
nagrobek
een rechtopstaande gebeeldhouwde steen die de aanwezigheid van een graf markeert

gram n
gram
(natuurkunde), (eenheid) een afgeleide eenheid voor massa (gewicht), éénduizendste van de SI-eenheid "kilogram" (0,001 kg), weergegeven met symbool g

grammatica n
gramatyka
(taalkunde) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

grammaticaal adj
gramatyczny

grampositieve bacteriën /ɣṛɑm.ˌpo.zi.ˈtiː.və.bɑk.ˈteːri.jə(n)/ /χrɑm.ˌpo.zi.ˈti.və.bɑk.ˈtɪː.ri.jə(n)/ n
bakterie Gram-dodatnie
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) verzamelnaam voor soorten met een dikke laag peptidoglycaan in hun celwand

granaat n
granat
(militair) een met springlading gevuld projectiel
o: (mineraal) een groep kubische mineralen behorende tot de nesosilicaten, meest voorkomend in metamorf gesteente en gebruikt als halfedelsteen

granaatappel n
granat granatowiec
(fruit) vrucht van een dergelijke boom

granaatwerper n
granatnik
(militair) wapen, of deel van een wapen, bestemd voor het lanceren van stuwloze ontploffende projectielen

graniet /ɣɾaˈni:t/ n
granit
(geologie) hard stollingsgesteente bestaande uit lichtgekleurde, met het blote oog onderscheidbare mineralen

granulocyt /ˌɣranyloˈsit/ n
granulocyt
(biologie) een type witte bloedcel die gekarakteriseerd wordt door de aanwezigheid van granulen in het cytoplasma

grap /ɣrɑp/ /χrɑp/ n
żart
verhaal dat of handeling die erop gericht is om de lachlust op te wekken

grapefruit n
grejpfrut
(fruit) Citrus paradisi een gele of rode, enigszins bitter smakende citrusvrucht

grapefruitsap n
sok grejpfrutowy
(drinken) sap van de vrucht van de boom Citrus paradisi (wikidata: grapefruitsap )

grappa n
grappa
(drinken) een Italiaanse alcoholische drank, vervaardigd uit de destillatie van restanten van druiven na de wijnbereiding

grappig /ˈɣrɑpəχ/ adj
zabawny
de lust tot (glim-) lachen opwekkend

gras /ɣrɑs/ n
trawa
(plantkunde) plantenfamilie omvattende gras (zie betekenis 2), graan, rijst, bamboe
bepaalde groep van soorten binnen die familie die gebruikt wordt in de tuin, op (sport)velden, in de wei...

grasgroen adj
trawiastozielony

grasmodderpaard n
koń trawiasto-błotny

grasmus n
pokrzewka cierniówka
(zangvogels) Sylvia communis , een zangvogel uit de familie zangers Syviidae

graspieper n
Świergotek łąkowy
(zangvogels) Anthus pratensis , een zangvogel uit de familie Motacillidae

graszode n
darń

gratie n
łaska
(juridisch) het afzien van de uitvoering van een straf

gratis adj
za darmo
wat zonder betaling verkregen wordt

grauwe gans n
Gęś gęgawa
(eendvogels) bepaalde soort grijsbruine vogel met oranje snavel, Anser anser , uit de familie der Anatidae

grauwe kiekendief n
błotniak łąkowy
(havikachtigen) bepaalde soort roofvogel, Circus pygargus , uit de familie van de arendachtigen Accipitridae

graven v
kopać wykopywać
overgankelijk een gat in de grond maken met de handen of met een graafwerktuig

graveren v
grawerować
overgankelijk met een scherp gereedschap een tekening of tekst krassen in glas of metaal

gravin n
hrabina
(adel) vrouwelijke graaf

gravure n
grawerka
decoratie in metaal, glas of edelsteen gesneden

grazen /'χrazə(n)/ v
paść
inergatief het eten van gras en andere bodemvegetatie zoals bijvoorbeeld runderen dit doen

gregoriaans adj
gregoriański

grens /ɣrɛns/ n
granica
een al dan niet denkbeeldige scheidingslijn
granica brzeg
(aardrijkskunde) (politiek) de raaklijn tussen twee landen

grenzen v
granicznyć
absoluut ~ aan als aansluitende buur hebben

griep /ɣrip/ n
grypa
(medisch) een virusziekte die jaarlijks vele mensen ziek maakt en die voor ouderen gevaarlijk kan zijn

griesmeel n
semolina
(voeding) grof gemalen meel ven tarwe, spelt, mais of rijst

griet /ɣrit/ /χrit/ n
nagład
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Scophthalmus rhombus uit de familie van tarbotachtigen Scophthalmidae

griezelig adj
niesamowity

griffioen n
gryf
Oudgrieks fabeldier met de kop, voorpoten en vleugels van een adelaar en de romp, achterpoten en staart van een leeuw

grijs adj
szary
(kleur) de kleur grijs hebbend

grijsharig /ɣrɛɪsˈɦarəx/ adj
siwowłosy
met grijs haar

grijze walvis n
pływacz szary
(walvisachtigen) Eschrichtius robustus een baleinwalvis uit de familie grijze walvissen (Eschrichtiidae), waarvan hij de enige levende soort is. De grijze walvis trekt jaarlijks tussen het voedselgebied en het gebied waar de jongen ter wereld komen. Het is een stevige zwarte walvis, met bolvormig voorhoofd en een heel kleine snuit. Het lichaam is bedekt met kenmerkende grijs-witte patronen, littekens die achterbleven na het afvallen van de vele parasieten waardoor ze worden geplaagd

gril n
kaprys
v/m onredelijk en willekeurig gedrag

grill n
grill

grimmig adj
ponury

grind n
żwir

grisaille n
grisaille

grizzlybeer /ˈgrɪzliˌbeːr/ /ˈɣrɪzliˌbeːr/ n
grizli grizzly niedźwiedź szary
(roofdieren) Ursus arctos horribilis , een Amerikaanse ondersoort van de bruine beer

groei /ɣruj/ /χruj/ n
wzrost
het groter worden

groeien /ˈɣrui̯ə(n)/ v
rosnąć
ergatief groter worden

groen adj
zielony
(kleur) met de kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben

groen n
zieleń zielony
(kleur) kleur zoals bladeren van planten die meestal hebben, geel met blauw gemengd; secundaire kleur, in het spectrum gelegen tussen geel en cyaan, met een golflengte van ca. 550 nm

groen licht n
zielone światło
(verkeer) een stop- of verkeerslicht waarvan alleen de groenkleurige lamp brandt
goedkeuring, toestemming om door te gaan

groente n
owoce warzywo
(plantkunde) (voeding) eetbare planten of delen daarvan, echter let op!

groenwier n
zielenica
(algen) organisme behorend tot de stam Chlorophyta

groep /ɣrup/ /ʝrup/ n
grupa
uit meerdere personen, dieren of eenheden bestaand geheel

groeperen v
grupować
overgankelijk in groepen stellen

groepsdruk n
presja rówieśnicza
sociale druk

groepsimmuniteit n
odporność stadna

groepsseks n
seks grupowy
(seksualiteit) seksueel contact tussen meer dan twee personen tegelijkertijd

groet /ˈɣrut/ /ˈχrut/ n
pozdrowienie
een uiting waarbij men elkaars aanwezigheid erkent wanneer men elkaar ontmoet

groeten /ˈɣrutə(n)/ n
witać
1. iemand goedendag of gedag zeggen

grog n
grog
(drinken) alcoholisch mengsel van rum, suiker en heet water

grommen v
warczeć
inergatief een dreigend geluid voortbrengen

grondbezitter n
właściciel ziemski
(economie) (landbouw) iemand die veel land in eigendom heeft

grondstof n
surowiec

grondwater n
woda gruntowa
al het water dat zich in de aardbodem bevindt

grondwet n
konstytucja
(regering) wet die de principes van een staat definieert

groot /ɣroːt/ adj
duży wielki
meer dan normaal in formaat
machtig, belangrijk
wielki duży
bewonderenswaardig, goed
dorosły duży
volwassen

groothandel n
hurt
(economie) de handel die producten van fabrikanten koopt en doorverkoopt aan o.a. kleinhandelaars.

groothertog n
wielki książę
(adel) adellijke titel die hoger is dan die van hertog maar lager dan die van koning

groothertogdom n
wielkie księstwo
(adel) een gebied waarover een groothertog heerst

groothoekobjectief n
obiektyw szerokokątny

grootmoeder n
babka babcia babunia
(familie) de moeder van een ouder

grootmoedigheid n
wielkoduszność
op een krachtige manier heel gul zijn

grootoorvos n
otocjon

grootouder /ˈgrotˌʌʊdər/ n
dziadkowie
(familie) de ouder van een ouder

grootte n
rozmiar

grootvader /ˈɣroːtˌfaːdər/ n
dziadek
(familie) de vader van een ouder

grootvorst n
wielki książę
groothertog

grootzeil n
grot
(scheepvaart) in de klassieke zeilvaart de onderste, grootste zeil aan de grote mast
(scheepvaart) in de moderne zeilvaart het zeil bevestigd met het voorlijk aan de achterkant van de (grootste) mast

grot /ɣrɔt/ n
jaskinia
een onderaardse holte

grote beer n
niedźwiedziówka kaja
(vlinders) grote bruine nachtvlinder met witte strepen, Arctia caja uit de Arctiinae .

grote bonte specht n
dzięcioł duży
(spechtvogels) bepaald soort vrij grote vogel met zwarte rug- en lichtere buikzijde, Dendrocopos major

grote burgemeester n
mewa blada
(steltloperachtigen) soort zeevogel van ongeveer 70 centimeter groot, Larus hyperboreus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae

grote hersenen n
kresomózgowie
1. de eindhersenen en de tussenhersenen vormen samen de grote hersenen

grote mantelmeeuw n
mewa siodłata
(steltloperachtigen) soort zeevogel, Larus marinus , uit de familie van meeuwen en sternen Laridae

grote muggenorchis n
gółka długoostrogowa
(plantkunde) bepaald soort orchidee Gymnadenia conopsea

grote pimpernel n
krwiściąg lekarski
(bloemplanten) Sanguisorba officinalis een plant die behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae )

grote poolwalvis n
wieloryb grenlandzki
(walvisachtigen) Balaena mysticetus een grote massieve walvis met een kolossale kop uit de familie van de echte walvissen (Balaenidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus

grote stern n
rybitwa ezubata
(steltloperachtigen) bepaalde soort zeevogel, te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje, Sterna sandvicensis

grote zee-eend n
uhla
(eendvogels) Melanitta fusca , een vrijwel geheel zwarte eendensoort die voornamelijk op zee voorkomt

grotesk adj
groteskowy
op afschrikwekkende wijze buitenissig

gruis n
piasek

grutto /ˈxrʏto/ /ˈɣrʏto/ n
szlamik rycyk
(steltloperachtigen) bepaald soort weidevogel en een van de grootste steltlopers, Limosa limosa

gruzelementen /'ɣryzələ'mɛntə(n)/ n
kawałeczki
stukken die ontstaan wanneer een voorwerp breekt

guave n
guajawa gujawa
(fruit) de vrucht van Psidium guajava (wikidata: guave )

guerrilla n
guerilla

guldenroede n
nawłoć

gulp /ɣɵlp/ n
rozporek
een door een strook stof afgesloten opening aan de voorzijde van een broek van de man, bedoeld om het plassen te vergemakkelijken

guppy n
gupik
(straalvinnigen) bepaald soort levendbarend tandkarpertje en aquariumvisje uit Zuid-Amerika, Poecilia reticulata

gymnastiek n
gimnastyka
(sport) oefeningen voor de gezondheid van een mens

gynaecologie n
ginekologia

gyroscoop /ˌɣiroˈskop/ n
żyroskop

haag n
żywopłot
een afscheiding bestaande uit kreupelhout of struikgewas

haagbeuk n
grab
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Carpinus betulus , die veel in heggen voorkomt, inheems is in de Benelux en tot 25 meter hoog kan worden en behoort tot de berkenfamilie, Betulaceae

haai /haːɪ̯/ /ɦaɪ̯/ n
rekin
(kraakbeenvissen) benaming voor roofvissen uit de superorde Selachimorpha

haak /haːk/ n
hak

haakbus n
arkebuz

haakje n
nawias
dim. tant. elk van de tekens, rond of met hoeken, om woorden of getallen af te zonderen dus ( ) [ ]

haan /ɦan/ n
kogut
(dierkunde) mannelijk dier bij de hoenderachtige vogels

haar n
włosy włos
(anatomie) hoofdhaar, uitgroeisel van het epidermis dat delen van het hoofd bedekt

haar personalPronoun
ją jej
accusatief van zij, derde persoon enkelvoud
datief van zij, derde persoon enkelvoud

haar possessivePronoun
jej
bezit aanduidend door een derde persoon vrouwelijk enkelvoud

haarband n
czółko
sierband die in het haar gedragen wordt

haard n
kominek
(wonen) een plaats in de woning bedoeld om er een vuur te branden

haarspeld /ˈharspɛlt/ n
spinka do włosów
een doorgaans dunne speld waarmee het haar kan worden opgestoken

haas n
zając
(haasachtigen) benaming voor dier uit het geslacht Lepus , met lange achterpoten, een gespleten lip en lange oren

haast /hast/ adv
prawie
bijna

haast /hast/ n
pośpiech
de drang hebben om iets snel te doen

haastig adj
pośpieszny
zich niet de tijd nemend

haat /ɦaːt/ n
nienawiść
sterk gevoel van vijandschap

hafnium n
hafn
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hf en atoomnummer 72. Het is een staalgrijs overgangsmetaal

hagedis n
jaszczurka
(reptielen) langstaartig, geschubd reptiel uit de onderorde Lacertilia (Sauria)

hagel /haɣəɫ/ n
grad
(meteorologie) bolvormig ijs dat als neerslag uit de hemel valt

hagelen v
grad pada
onpersoonlijk, (meteorologie) het uit de hemel neerkomen van hagelstenen

hagelgeweer n
strzelba
een vuurwapen om voornamelijk hagelpatronen mee af te schieten

hagelsteen /ˈhaɣəɫˌsten/ n
gradowina
een klontje ijs dat als neerslag uit de lucht komt

hak n
obcas
(anatomie) hiel van de voet
motyka
(gereedschap) werktuig om de grond mee open te hakken

hakhout n
lasek
houtgewas dat ieder 6-10 jaar gekapt wordt meestal om te gebruiken als brandhout

halen /ˈɦalə(n)/ v
aportować
overgankelijk ergens heengaan met als doel om iets of iemand mee terug te brengen

half /ɦɑlf/ adj
połowiczny
de helft zijnde

halfgeleider n
półprzewodniki półprzewodnik
(natuurkunde) een stof die de elektriciteit slecht of alleen in bepaalde omstandigheden geleidt
(elektrotechniek) (elektronica) een elektronisch onderdeel dat is opgebouwd uit halfgeleidende materialen

halfrond n
półkula
(wiskunde), (geologie) (aardrijkskunde) het oppervlak van een halve bol, met name van de aarde

halfzus n
przyrodnia siostra

hallo interjection
cześć hej
groet

hallucinatie n
halucynacja

hallucinogeen adj
halucynogenny

halogeen n
halogen

hals n
szyja

halsader n
żyła szyjna
(anatomie) ader die zuurstofarm bloed van het hoofd naar het hart leidt

halsstarrigheid n
upartość
het te vasthoudend zijn

halster n
kantar

halte /ˈhɑɫtə/ n
przystanek
een plaats waar gestopt wordt
een plaats waar een bus of tram stopt

halter n
ciężarek

ham /ɦɑm/ n
szynka
(voeding) het vlees van de achterkant van een varken o.a. geschikt als beleg voor de boterham

hamburger /ˈham.bʏr.ɣər/ /ˈhɑm.bʏr.ɣər/ /ˈhɑm.bʏr.χər/ n
hamburger
(voeding) schijf rundvlees die gebakken of gegrild wordt, een burger

hamel n
skop
(dierkunde) (landbouw) gecastreerde ram

hamer /ˈhamər/ n
młotek młot
(gereedschap) werktuig dat kan worden gebruikt om te slaan
młot młotek
(anatomie) één van de drie gehoorbeentjes in het oor

hamster n
chomik
(knaagdieren) Cricetus cricetus , klein knaagdiertje dat als huisdier gehouden kan worden

hamsteren v
gromadzić
overgankelijk een voorraad aanleggen bij voedselschaarste

hand /ɦɑnt/ n
dłoń ręka
(anatomie) uiterste deel van de arm, voorbij de pols

handbal n
piłka ręczna szczypiorniak

handboei /ˈɦɑnt.buj/ n
kajdanki
een paar aan elkaar verbonden afsluitbare ringen, meestal van staal of een moeilijk te breken kunststof vervaardigd waarmee iemand de handen gebonden worden

handdoek /hɑnduk/ n
ręcznik
(textiel) een doek waarmee men zich afdroogt

handdruk n
uścisk dłoni

handel /ˈɦɑndəl/ n
handel
(economie) de in- en verkoop van goederen

handelen v
działać
inergatief iets doen, al of niet met de handen, optreden, gedrag
handlować
inergatief handel drijven

handeling n
czyn
datgene dat gedaan is

handelspapier n
dokument zbywalny
(financieel) waardepapier dat recht geeft op een bepaalde hoeveelheid goederen en voor verhandeling vatbaar is, zoals ceel, cheque, orderbriefje, wissel(brief) en cognossement.

handelsreizigersprobleem n
problem komiwojażera
een bekend informaticavraagstuk: Gegeven n steden samen met de afstand tussen ieder paar van deze steden, vind dan de kortste weg die precies één keer langs iedere stad komt.

handelsvloot n
flota handlowa
groep schepen waarmee handel wordt gedreven

handig /ˈɦɑndɪɣ/ /ˈɦɑndɪχ/ adj
zręczny
goed met de handen om kunnen gaan

handkar n
taczka
een 2 wielige kar die met menskracht wordt bewogen

handoplegging n
nakładanie rąk
(religie) het leggen van de hand op iemands hoofd om een spiritueel of paranormaal effect te bewerkstelligen

handrem n
hamulec ręczny
met de hand bediende rem

handschoen /hɑnd.sxun/ /ɦɑnt.sxun/ /ɦɑnt.sχun/ n
rękawica rękawiczka
(kleding) een handkledingstuk met aparte vingers

handtekening n
podpis

handvol n
garść
klein aantal

hanengevecht n
walka kogutów
(spel) (illegaal) door mensen georganiseerd gevecht tussen kamphanen waarbij de toeschouwers kunnen wedden op de uitkomst van het gevecht

hanenkam /ˈhanə(n)kɑm/ n
grzebień
(schimmels) (voeding) Cantharellus cibarius , een eetbare paddenstoel met een lichte pepersmaak
een kam van een haan
een kamvormig kapsel midden over het overigens kaalgeschoren hoofd

hangbrug n
most wiszący
(waterbeheer) brug die is opgebouwd uit twee (soms één) hoge pijlers of pylonen waartussen een dikke kabel gespannen is, aan deze dikke kabel worden enkele dunnere kabels gehangen om de weg te dragen en horizontaal te houden

hangmat /ˈɦɑŋmɑt/ n
hamak
een doek of net dat aan de uiteinden opgehangen wordt en waarin personen kunnen liggen

hangslot n
kłódka
een slot dat aan een beugel hangt

hap n
kęs
(voeding) voedsel of iets anders dat je door het openen en sluiten van je lippen in je mond krijgt

haptisch adj
dotykowy
betrekking hebbend op de tastzin

harde schijf phraseologicalUnit
dysk
(informatica) Vooralsnog het meest gebruikte externe geheugen in een computer, een elektromechanisch computeronderdeel waarop gegevens bewaard kunnen worden

harde tarwegriesmeel n
kasza z pszenicy durum
(voeding) grof gemalen meel van harde tarwe Triticum durum , gebruikt voor het maken van pasta (wikidata: harde tarwegriesmeel )

harder /'ɦɑrdər/ n
cefal
(visserij) (Antillen) bepaald soort zeevis, Mugil curema

hardgekookt adj
na twardo
door koken stijf geworden (met name van eieren)

hardhorig adj
głuchawy
(medisch) slecht kunnen horen

hardware n
hardware sprzęt komputerowy
(informatica) elektronische en mechanische delen in en om computersystemen

harig adj
włochaty

haring /ˈɦarɪŋ/ n
śledź
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) bepaald soort zilvergrijze zoutwatervis, geschikt voor consumptie, Clupea harengus

haringhaai n
lamna śledziowa
(kraakbeenvissen) bepaalde middelgrote haai en consumptievis, Lamna nasus

hark n
grabie
(gereedschap) tuingereedschap aan lange steel, met een reeks tanden aan de onderzijde

harlekijn n
arlekin
een grappig, koddig persoon in het algemeen

harmonium n
fisharmonia
(muziekinstrument) een toetsinstrument dat gerekend wordt tot de aerofonen

harp n
harfa
(muziekinstrument) een instrument met een driehoekige vorm met voor elke toon een aparte snaar

harpij n
harpia
(scheldwoord) feeks

harpoen /hɑrˈpun/ /ɦɑrˈpun/ n
harpun
een grote pijl met weerhaken aan een touw
een speer met weerhaken

hars /ɦɑrs/ n
żywica
(plantkunde) het stroeve en plakkerige product van boomsappen, met name van naaldbomen

hart /ɦɑrt/ n
serce

hartaanval n
zawał serca zawał mięśnia sercowego
(medisch) het afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader of een tak hiervan

hartfalen n
niewydolność serca
(medisch) een aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen om aan de behoeften van de weefsels te voldoen

hartig adj
niesłodki

hartkamer /ˈhɑrt.ka.mər/ /ˈɦɑrt.ka.mər/ n
komora
(anatomie) één van twee kamers van het hart

hartklep /ˈhɑrtklɛp/ n
zastawka serca
(anatomie) hartweefsel in de vorm van een vlies dat samengetrokken door een spiertje terugstromen van het verder gepompte bloed tegengaat

hartslag n
bicie serca

hartspecialist n
kardiolog

hartstilstand /ˈhɑrtstɪlstand/ /ˈhɑrtstɪlstɑnt/ /ˈhɑrtstɪɫstɑnt/ n
NZK
(medisch) het stoppen van het kloppen van een hart

hartsvanger n
kord

hashtag n
hashtag
grafisch symbool # dat men zonder spatie voor een woord plaatst om aan te geven wat het onderwerp van een bericht is (zoals men in verschillende socialemediawesites zoals Twitter, Instagram, Facebook, Google+ en You Tube gebruikt)

hassium n
has
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Hs en atoomnummer 108. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

haten /'ɦatə(n)/ v
nienawidzić nienawidzieć
overgankelijk kwade gevoelens jegens iemand koesteren

hatsjie interjection
apsik

hauw n
łuszczynka
(plantkunde) een droge doosvrucht, die minstens driemaal zo lang als breed is, zoals bij koolzaad en pinksterbloem

haven /ɦavə(n)/ n
port przystań
(waterbeheer) natuurlijke of aangelegde aanlegplaats voor schepen

haver n
owies zwyczajny
(plantkunde) éénjarig graangewas Avena sativa dat behoort tot de Grassenfamilie (wikidata: haver )
owies owies zwyczajny
(graan), (voeding) zaden van het graangewas Avena sativa (wikidata: haver )

havermeel /ˈhavərˌmɪːɫ/ n
mąka owsiana
(voeding) zeer fijn gemalen haver (wikidata: havermeel )

havermelk n
mleko owsiane
(drinken) plantaardige melk op basis van hele haverkorrels (wikidata: havermelk )

havermoutpap n
owsianka

havervlokken n
płatki owsiane
havervlokken

havik /ˈɦavɪk/ n
jastrząb gołębiarz jastrząb
(havikachtigen) Accipiter gentilis , een roofvogel die op kleine zoogdieren en vogels jaagt
jastrząb
(figuurlijk), (politiek) iemand die graag een oorlog wil uitlokken

hazelaar n
leszczyna
(bloemplanten) Corylus avellana een in West-Europa inheemse struik uit de berkenfamilie (Betulaceae ). De vrucht van de hazelaar is de hazelnoot, waarvan de kern eetbaar is

hazelmuis /ˈɦa.zəlˌmœːs/ /ˈɦa.zəɫˌmœʏ̯s/ n
orzesznica
(knaagdieren) knaagdier in de familie van slaapmuizen, Muscardinus avellanarius

hazelnoot /ˈhazəɫˌnot/ n
orzech laskowy
(plantkunde) Corylus avellana een vrucht van de hazelaar

hazenlip /ˈhaː.zə(n)ˌlɪp/ n
zajęcza warga

hazewind n
chart
snelle hond uit een ras dat is gefokt voor wedrennen of jacht op hazen

hebben /ˈɦɛbə(n)/ v
mieć
hebben + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd
musieć
hebben + te: moeten: Wij hebben dit te accepteren
mieć
absoluut als onderdeel hebben, omvatten, bevatten

hebbes interjection
mam cię
een uitroep geuit wanneer men iets heeft weten te vangen

hebzuchtig adj
chciwy
blijk gevend van hebzucht, hebberig

hectisch adj
hektyczny
zeer druk en chaotisch

hectoliter n
hektolitr
(wiskunde), (eenheid) een inhoudsmaat ter grootte van 100 liter, weergegeven met symbool hl, hL of hℓ

hectometer n
hektometr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 102 meter, 100 meter of 0,1 kilometer, weergegeven met symbool hm

hede /ˈɦeː.də/ n
pakuły
verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de langere draden

hedonisme n
hedonizm
een filosofische leer die stelt dat (zinnelijk) genot het richtsnoer van het menselijk handelen hoort te zijn en het hoogste goed is

heek n
morszczuk europejski morszczuk zwyczajny

heel /heːl/ adj
cały
niet stuk, niet gebroken

heelal /he.ˈlal/ /ɦe.ˈlaɫ/ n
wszechświat
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

heer /ɦɪːr/ n
pan
m man
m deftig persoon
m belangrijk persoon
m welgemanierd persoon, gentleman
m heerser
m persoon in wiens dienst men staat, meester, baas
m bezitter van een heerlijkheid
m houder van zekere adellijke titel
m aanspreektitel voor mannelijke personen
m (kaartspel) een van de vaste kaarten, waarvan de waarde meestal tussen die van vrouw en aas in ligt
o (verouderd) (militair) (onveranderlijk); leger

heermoes n
skrzyp polny

heerser n
władca
(politiek) iemand die de macht uitoefent

heester n
krzew

heet /ɦeːt/ adj
gorący
heel warm
scherp, pittig, brandend van smaak
op enige wijze seksueel getint of seksueel aantrekkelijk

heg n
żywopłot
een (meestal lijnvormige) aanplanting van struiken en/of bomen die dient om ruimten te scheiden

hegemonie n
hegemonia

heggenmus n
pokrzywnica płochacz pokrzywnica
(zangvogels) Prunella modularis ; een zangvogel ter grootte van een huismus met opvallend grijs op de kop

heide /ˈhɛɪ̯də/ /ˈhɛːdə/ n
wrzosowisko
een met heidekruid begroeide vlakte

heiden n
poganin
mensen die geen jood of christen zijn

heidens adj
pogański
van de heidenen

heilbot n
halibut kulbak
(straalvinnigen) bepaald soort grote schol, reus onder de platvissen en consumptievis, Hippoglossus hippoglossus

heiligdom n
sanktuarium świątynia
(religie) plaats of gebouw gewijd aan een god of godin

heilige n
święta

heiligschennis n
świętokradztwo
vergrijp aan iets heiligs, ontheiliging

heimwee /'hɛɪmʋe/ n
tęsknota
sterk verlangen naar een plek die als thuis ervaren wordt

hekel n
niesmak
sterke afkeer

heks /ɦɛks/ n
czarownica wiedźma
valse tovenares in sprookjes en mythen

heksenjacht /ˈhɛksə(n)ˌjɑxt/ n
polowanie na czarownice
het jagen op vermeende heksen

hekserij n
czary

hel /'ɦɛl/ n
piekło
(religie) (christendom, islam) toestand van straf en afwezigheid van God waar de zielen van verstokt zondige, verdoemde mensen zich na de dood in bevinden

helaas adv
niestety
jammer genoeg, spijtig genoeg

held /ɦɛlt/ n
bohater heros

heldenmoed n
bohaterskość
de durf en de kracht van mensen, die zich, met gevaar voor eigen leven, voor de goede zaak inzetten

heldhaftigheid n
dzielność
het heel moedig en dapper zijn

helen /'ɦelə(n)/ v
leczyć
ergatief gezond worden

helft /ɦɛlft/ n
połowa pół

helikopter /ɦelɪˈkɔptər/ abbreviation
helikopter śmigłowiec
1. luchtvaartuig dat d.m.v. een hefschroef verticaal kan opstijgen en landen

heling /ˈhe.lɪŋ/ n
paserstwo
(juridisch) het verkopen van gestolen goederen zonder dat de verkoper ze zelf gestolen heeft

heliocentrisch adj
heliocentryczny

helium n
hel
(scheikunde), (element) een chemisch element en een inert edelgas, met symbool He en atoomnummer 2

hellebaard n
halabarda
antiek wapen bestaande uit een lange stok met aan het uiteinde een verticale metalen piek en zijdelings een bijl en een steekwapen

helling n
stok zbocze
een glooiing in het landschap

helm /ɦɛlm/ n
hełm kask
m; (hoofddeksel) beschermend hoofddeksel

helmstok n
rumpel

helpen /ˈɦɛlpə(n)/ v
pomagać pomóc
overgankelijk iemand bijstaan

hem /ɦɛm/ personalPronoun
jego go
accusatief m derde persoon enkelvoud
jemu mu
datief m derde persoon enkelvoud

hematiet n
hematyt
roodkleurig mineraal dat ferri-oxidekristallen bevat

hemel /ˈɦeːməl/ n
niebo niebiosa
lucht, onmetelijke ruimte die overal op aarde bovenaan zichtbaar is
niebo raj
(religie) de gelukzalige toestand of plaats waar God verblijft of de goden verblijven, waar mensen na de dood heen kunnen gaan

hemellichaam n
ciało niebieskie

hemels adj
niebiański

hemiool n
hemiola
(muziek) een ritmische accentverschuiving die bijvoorbeeld een driedelige maat verandert in een tweedelige.

hemisfeer n
półkula

hemofilie n
hemofilia
(medisch) bloederziekte

hemorroïde n
żylaki
(medisch) knobbelachtige zwelling van aders in het onderste deel van de endeldarm en in de anus

hen /ɦɛn/ n
kura
(dierkunde) vrouwtje van hoenderachtige vogels

hengst /ɦɛŋst/ n
ogier
(onevenhoevigen) (paardrijden) een al dan niet gecastreerd mannelijk paard

hennep /ˈɦɛ.nəp/ n
konopie konopie siewne

hennepvreter n
zaraza gałęzista

hepatisch adj
wątrobowy
(medisch) met betrekking tot de lever

hepatitis n
zapalenie wątroby
(medisch) leverontsteking

heptaan n
heptan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C7H16

heraldiek /herɑl'dik/ n
heraldyka
de wetenschap die zich bezighoudt met de wapenkunde

herberg n
karczma zajazd
(horeca), (toerisme) eet- en overnachtingsgelegenheid die kleiner, goedkoper en eenvoudiger is dan een hotel

herbergen v
ulokować
overgankelijk huisvesten

herdenken v
uczcić pamięć
overgankelijk plechtig aandacht schenken aan een gebeurtenis uit het verleden

herdenking n
wspomnienie

herder /'ɦɛrdər/ n
pasterz
(beroep) (veeteelt) begeleider en bewaker, meestal van een kudde schapen of ander vee

herdershond n
owczarek
hond die een kudde bewaakt

heremiet n
pustelnik
een geestelijke die in afzondering leeft

heremietibis n
ibis grzywiasty
(roeipotigen) Geronticus eremita een ibis met kale kop die in vroeger eeuwen in Europa heel gewoon was

heremietkreeft n
krab pustelnik
(kreeftachtigen) een kreeftachtige Eupagurus bernhardus uit de orde van tienpotigen, die in de schelp van een zeeslak woont

herformuleren v
przeformułować
overgankelijk iets op een nieuwe wijze in woorden uitdrukken

herfst n
jesień
jaargetijde tussen zomer en winter

herfsttijloos n
zimowit jesienny
(plantkunde) bepaald soort plant, Colchicum autumnale uit de herfsttijloosfamilie (Colchicaceae )

hergroeperen v
przegrupować
overgankelijk organisaties of delen daarvan op nieuwe wijze rangschikken

herhalen v
powtarzać
nog eens, of meerdere keren, hetzelfde ondervinden, uitvoeren of laten weerkeren

herhaling n
powtórzenie
het nogmaals plaatsvinden

herik n
gorczyca polna
(bloemplanten) Sinapis arvensis een eenjarige plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae ) met heldergele bloemen, gelobde, eironde bladeren en een stijfbehaarde stengel

herinneren /ɦɛr.'ɪ.nə.rə(n)/ v
przypominać
overgankelijk opnieuw in gedachte brengen

herinnering n
wspomnienie

herkauwer n
przeżuwacz zwierzę przeżuwające
(evenhoevigen) een herbivoor uit de onderorde Ruminantia die zijn voedsel herkauwt

herkomst n
pochodzenie

herkrijgen v
odzyskać
overgankelijk opnieuw verwerven

hermelijn n
gronostaj
m (roofdieren) bepaald klein wezelachtig zoogdier, Mustela erminea

hermeneutisch adj
hermeneutyczny
(religie) de uitleg van een (religieuze) tekst betreffend

hernemen /ɦɛr'nemə(n)/ v
odzyskać
overgankelijk opnieuw krijgen, opnieuw verkrijgen
(verouderd) opnieuw de draad van het gesprek opnemen
overgankelijk (verouderd) opnieuw innemen

heropleving n
odrodzenie
opnieuw in actie komen; opnieuw actief worden

heroverwegen v
ponownie rozważać
overgankelijk opnieuw op details bezien

heroïne n
heroina
(medisch) (scheikunde) (farmacologie) een zeer verslavend verdovend middel gewonnen uit gezuiverde morfine

herrijzen v
odżyć
ergatief opnieuw oprijzen, opnieuw gaan leven of functioneren

hersendood n
śmierć mózgu

hersenen n
mózg
(anatomie) waarnemend, aansturend, controlerend en informatieverwerkend orgaan in dieren
(figuurlijk) denkvermogen, intelligentie

hersenschors n
kora mózgowa
de buitenste laag van de grote hersenen

hersenschudding n
wstrząs mózgu
(medisch) schade aan de hersenen door uitwendig geweld

hersenspoeling n
pranie mózgu
(psychologie) (politiek) (religie) indoctrinatietechniek waarbij iemand zodanig aan psychische druk wordt blootgesteld, dat zijn oude gedachte- en ideeënpatronen, inclusief zijn normen-en-waardenstelsel, wordt uitgewist en vervangen door nieuwe

hert n
jeleń
(evenhoevigen) benaming voor herkauwende zoogdieren uit de familie Cervidae , waarvan de mannetjes een gewei hebben

hertog n
książę
(adel) geschiedkundige term voor een landsheer, oorspronkelijk van een hoger hiërarchisch niveau dan de graaf, de heerser in een hertogdom

hertogdom n
księstwo
het gebied dat onder leiding staat of stond van een hertog

hertogin n
księżna
(adel) adellijke titel, vrouw van een hertog

hertz n
herc
(natuurkunde), (eenheid) de SI-eenheid voor frequentie van trillingen, weergegeven met symbool Hz

herwaarderen v
przewartościować
1. opnieuw, en vaak positiever, beoordelen

het /(ɦ)ət/ /hɛt/ personalPronoun
ono to
3e persoon enkelvoud onzijdig.

het kind met het badwater weggooien v
wylewać dziecko z kąpielą

heten /'he.tə(n)/ /'ɦe.tə(n)/ v
nazywać
zelfstandig werkwoord in de betekenis 'de naam hebben'.

heterogeen adj
heterogenny

heterogeniteit n
niejednorodność

heteroseksualiteit n
heteroseksualizm

heteroseksueel adj
heteroseksualny
gericht op het andere geslacht of betrekking hebbend op liefde voor mensen met een ander geslacht

heterozygoot /ˈhetroziˌgot/ adj
heterozygoty
(biologie) in het bezit zijnde van twee allelen van een gen bij een (diploïd) organisme

heup n
biodro

heupfles n
piersiówka
een kleine platte fles die daardoor makkelijk in een broekzak gedragen kan worden (wikidata: heupfles )

heuptas n
nerka
tasje dat je om je heupen als een riem kan dragen

heuristisch adj
heurystyczny
(filosofie) instaat om op een zelfstandige, systematische manier iets te vinden

heuvel /ˈhøvəɫ/ n
wzgórze pagórek
verhoging in het landschap die lager is dan een berg

heuvelachtig /'ɦøvəlɑxtəx/ adj
pagórkowaty
met aanzienlijke hellingen en hoogteverschillen

hevel /'ɦevəl/ n
lewar
een geheel met vloeistof gevulde pijp of slang waarvan het ene einde lager gehouden wordt dan de andere, waardoor vloeistof van de laatste mond naar de eerste stroomt

hexaan n
heksan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C6H14

hexagonaal adj
sześciokątny
(kristallografie) als hoofdas van de rotatiesymmetrie een zestallige as bezittend

hiel n
pięta
(anatomie) een enigszins uitstekend deel achteraan de voet

hier /ɦiːr/ adv
tu tutaj
op deze plaats

hiernamaals n
życie pozagrobowe
leven na de dood

high /hɑj/ adj
naćpany
(spreektaal) in een euforische toestand van veranderd bewustzijn verkerend (al dan niet door drugsgebruik)

hij /hɛɪ̯/ /ɦɛɪ̯/ /ɦɛː/ personalPronoun
on
mannelijk derde persoon enkelvoud nominatief dat men gebruikt voor verwijzingen naar mannelijke personen of mannelijke zelfstandige naamwoorden

hijgen v
dyszeć
inergatief zwaar ademhalen ten gevolge van een lichamelijke inspanning

hijskraan n
żuraw
(techniek) een constructie om zware lasten op te tillen

hik n
czkawka
(medisch) een periodiek optredende, spontane, onwillekeurige samentrekking van het middenrif tijdens inademing, gevolgd door het plots sluiten van het strotklepje, wat een kenmerkend geluid veroorzaakt

hikken ˈɦɪkə(n) v
czkać
inergatief een kort geluid voortbrengen door een onwillekeurige samentrekking van het middenrif

hinde /ˈhɪndə/ n
sarna łania
(evenhoevigen) een vrouwelijk hert

hinderlaag n
zasadzka

hindoeïsme n
hinduizm

hinkelen n
gra w klasy
kinderspel, waarbij men zich volgens bepaalde regels deels op één been springend verplaatst tussen een aantal vakken die op de grond zijn aangegeven

hinken v
utykać

hinniken v
rżeć
inergatief (dierengeluid) het geluid van een paard voortbrengen

hippie n
ruch hippisowski

histogram n
histogram

histologisch adj
histologiczny
(medisch) met betrekking tot de weefselleer

historicus n
historyk

historisch adj
historyczny

hitte /ˈhɪtə/ n
gorąco

hittegolf n
fala upałów

hitteschild n
osłona termiczna
voorziening die een ruimtevaartuig tijdens de afdaling in een atmosfeer beschermt tegen thermische beschadiging

hiv n
HIV
(virussen) menselijk immuundeficiëntievirus, de soort die aids kan veroorzaken

hiërarchie n
hierarchia
rangorde (van waardigheidsbekleders)

hiërarchisch adj
hierarchiczny
van of volgens de opeenvolging van rangen

hobbelpaard n
koń na biegunach

hobbit n
hobbit
een fantasyfiguur uit de werken van J.R.R. Tolkien
een klein persoon

hobby /hɔbi/ n
hobby
een liefhebberij of bezigheid ter ontspanning voor in de vrije tijd

hobo n
obój
(muziekinstrument) een orkestinstrument, behoort tot de houtblazers, het wordt met een dubbelriet aangeblazen

hockey n
hokej
(sport) balspel waarbij twee elftallen de bal met een stok in elkaars doel proberen te slaan.

hockeystick n
kij hokejowy

hoe /ɦu/ adv
jak
vragend: op welke wijze?
betrekkelijk: op welke wijze.

hoed /hud/ /ɦut/ n
kapelusz
(hoofddeksel) een hoofddeksel
(mycologie) het bovenste gedeelte van het vruchtlichaam van een zwam

hoedenmaker n
kapelusznik
(beroep) iemand die hoofddeksels voor mensen maakt

hoef /ɦuf/ n
kopyto
(zoötomie) vergrote, voortdurend doorgroeiende teennagel die de derde teenkootje omgeeft en vaak zeer is versterkt om het gewicht van hoefdieren te dragen

hoefbevangenheid n
ochwat

hoefblad n
lepiężnik
Petasites hybridus plant met grote bladeren die aan de rand van wateren groeit

hoefdier n
kopytne kopytny
(dierkunde) benaming voor een groot, viervoetig, meestal plantenetend zoogdier dat (vaak zeer harde) voortdurend doorgroeiende hoeven bezit

hoefijzer n
podkowa

hoefsmid n
kowal

hoek /ɦuk/ n
kąt róg
een punt waar twee benen of halve rechten samenkomen

hoekig adj
kanciasty

hoeksteen /ˈhuk.steːn/ n
kamień węgielny
een steen die gebruikt wordt om de hoekpunten van bouwwerken te verstevigen
(figuurlijk) een zeer belangrijk onderdeel van iets dat andere onderdelen samenhoudt

hoer /ɦur/ n
kurwa
een vrouw die tegen betaling seksuele diensten verricht

hoera n
hura
toejuiching, applaus

hoeslaken n
prześcieradło z gumką
(huishouden) een laken dat als een hoes om een matras past en door de elastieken hoeken niet verschuift

hoest n
kaszel
een reflexmatige explosieve uitademing

hoesten v
kaszleć
inergatief een reflexmatige explosieve uitademing, die ontstaat bij prikkeling van de luchtwegen en deze reinigt van slijm en vreemde voorwerpen

hoeveel interrogativeCardinalNumeral
ile
welk aantal ?

hoeveelheid /huˈvɪ:ɫhɛɪt/ n
ilość liczba kwota
de kwantiteit waarin iets aanwezig is

hogedichtheidpolyetheen n
polietylen wysokiej gęstości
(scheikunde) polymerisatieproduct van etheen, een specifieke variant van polyetheen

hogedrukgebied n
antycyklon wyż
(meteorologie) een gebied waar relatief een hogere druk heerst dan elders

hogedrukpan n
szybkowar

hoki n
miruna
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Macruronus novaezelandiae (wikidata: hoki )

hol n
jaskinia
grot, spelonk
pieczara
ondergrondse woning of schuilplaats van een dier

holenbeer n
niedźwiedź jaskiniowy
(roofdieren) Ursus spelaeus was een grote berensoort die leefde tijdens het Pleistoceen. Hij kwam voor in grote delen van Europa, van het zuiden van Engeland tot in de Kaukasus. De mannelijke exemplaren konden tot 3,5 meter hoog zijn wanneer ze op hun achterpoten stonden en tot rond 600 kilo wegen. Dit is ongeveer drie keer het gewicht van een doorsnee Europese bruine beer en even zwaar als de grootste hedendaagse beren, er waren ook exemplaren van 1000 kilo. De holenbeer en de bruine verschilden niet alleen in grootte, maar weken ook in andere opzichten van elkaar af. Zo werd de holenbeer onder meer gekenmerkt door een minder geprononceerde snuit en een lager voorhoofd. Zijn voorpoten waren langer en sterker dan zijn achterpoten. De holenbeer at hoofdzakelijk plantaardig voedsel

holenduif n
siniak (ptak)
(duifachtigen) bepaald soort vogel, Columba oenas , die in in holle bomen broedt

holmium n
holm
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ho en atoomnummer 67. Het is een zilverwit lanthanide

holocaust /ˈholokaust/ n
całopalenie
opzettelijke massale vernietiging van mensen of dieren

holoceen n
aluwialny

holoniem n
holonim
(taalkunde) benaming voor het geheel waartoe de betekenis van een bepaald woord behoort

homeopaat n
homeopata
(beroep) aanhanger of beoefenaar van de homeopathische geneeswijze

homeopathie n
homeopatia

homeopathisch adj
homeopatyczny
(medisch) volgens de homeopathie

homeostase n
homeostaza
(medisch) zelfregulering, chemisch en fysiologisch evenwicht

hommel /ˈhɔməɫ/ n
trzmiel bąk
(vliesvleugeligen) Bombus insect uit een geslacht van insecten die behoren tot de familie Apidae . Er zijn wereldwijd ongeveer 250 soorten hommels die van nature voorkomen in Europa, Noord-Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika. Verschillende Europese hommelsoorten zijn door de mens geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland en Tasmanië. In België en Nederland komen ongeveer dertig verschillende soorten voor, waarvan enkele zeldzaam zijn

homofobie n
homofobia

homofoon n
homofon
(taalkunde) woord dat hetzelfde wordt uitgesproken als een ander woord, maar anders wordt geschreven en een andere betekenis heeft

homogeen adj
homogeniczny

homograaf n
homograf
(taalkunde) een begrip dat aangeeft dat twee woorden, hoewel hetzelfde geschreven, verschillend worden uitgesproken

homohuwelijk n
małżeństwo homoseksualne
(lhbt) een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht

homoniem n
homonim
(taalkunde) een woord dat hetzelfde wordt uitgesproken en/of geschreven als een ander woord – al dan niet van dezelfde woordsoort – maar daarmee in betekenis verschilt

homoseksualiteit n
homoseksualizm

homoseksueel adj
homoseksualny
(lhbt) betrekking hebbend op de liefde voor mensen van mannen voor mannen of vrouwen voor vrouwen

hond /ˈhɔnd/ /ˈɦɔnt/ n
pies suka
(roofdieren) Canis lupus familiaris zoogdier uit de familie van de hondachtigen (Canidae), en een gedomesticeerde ondersoort van de wolf die al sinds duizenden jaren door mensen op alle continenten wordt gebruikt

hondengevecht n
walka psów

hondenweer /ˈhɔn.də.ˌʋer/ n
psia pogoda

honderd /ˈɦɔndərt/ cardinalNumeral
sto
"100", het getal tussen negenennegentig en honderdeen, tien maal tien

honderdduizend cardinalNumeral
sto tysięcy
het getal 100.000 = 10 5, een tiende deel van een miljoen

hondsdolheid n
wścieklizna

hondsroos n
róża dzika

honger /ˈɦɔŋər/ n
głód
behoefte aan voedsel

hongersnood n
głód klęska głodu
een wijdverspreide honger als gevolg van voedselschaarste

hongerstaking n
głodówka
het weigeren van voedsel uit protest

honing n
miód
(imkerij), (voeding) een zoete stof die door bijen en enkele andere insecten uit bloemennectar wordt gewonnen, waarna deze door o.a. mensen wordt geconsumeerd

honingbij n
pszczoła
(vliesvleugeligen) Apis mellifera een bijensoort die honing maakt uit nectar en bloemen bestuift

honingdas n
miodożer
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mellivora capensis , een marterachtige uit de woestijnen van Afrika en Azië

honingraat n
płast

honkbal n
baseball
o (sport) balsport waarbij de bal met een knuppel geslagen wordt en de spelers langs een drietal honken trachten rond te lopen tot zij weer de thuisplaat bereiken

hoofd /ɦoːft/ n
głowa
(anatomie) bovenste deel van het lichaam boven de hals, waarin zich de hersenen en oren, ogen en neus bevinden

hoofdgerecht n
danie główne
(voeding) belangrijkste en vaak ook zwaarste gang van een maaltijd

hoofdgroepmetaal n
głównej
(scheikunde) een scheikundig element uit de reeks hoofdgroepmetalen van het periodiek systeem

hoofdlettergevoelig /'ɦo:ftlɛtərɣə'vu:ləx /'ɦo:ftlɛtərʝə'vu:ləx/ adj
rozróżniający wielkość liter
(informatica) woorden geschreven met een hoofdletter anders verwerkend dan dezelfde woorden zonder hoofdletter

hoofdluis n
wesz
(dierluizen) Pediculus humanus capitis klein, vleugelloos en bloedzuigend insect dat parasiterend leeft in het hoofdhaar

hoofdpagina n
strona główna
(informatica) de voorste pagina van een website

hoofdpijn n
ból głowy
(medisch) pijn in het hoofd

hoofdredacteur n
redaktor naczelny
(beroep), (media) iemand die eindverantwoordelijkheid draagt voor de inhoud van een krant of dergelijke publicatie

hoofdsom n
kapitał
de hoogte van een factuur, rente en administratiekosten niet meegerekend

hoofdstad /'ɦof(t).stɑt/ n
stolica
(regering) een belangrijke stad waarvandaan meestal het land, de staat, deelstaat of provincie wordt bestuurd

hoofdstel n
uzda
(paardrijden) het tuig dat een paard om het hoofd gedaan wordt om het dier berijdbaar te maken, een paardenhoofdstel

hoofdstuk n
rozdział
bepaalde opdeling van tekst of beeld in een boek, toneelstuk of film

hoofdtelwoord n
liczebnik główny
(grammatica) een telwoord dat een hoeveelheid of aantal aanduidt

hoofdzakelijk adv
główny
in belangrijke mate, in overwegende mate

hoog /ɦoʊ̯χ/ /'ɦoʊ̯χə/ /ˈɦoʊ̯χst/ /ɦoːx/ /'ɦoːɣə/ /ˈɦoːxst/ adj
wysoki
fysiek ver boven iets anders
vergevorderd in een rangorde of volgorde
(geluid) met een groot aantal trillingen per tijdseenheid
met een groot aanzien
(aardrijkskunde) meer boven de zeespiegel gelegen
(aardrijkskunde) meer naar het Noorden gelegen

hoogoven n
wielki piec
(metallurgie) smeltoven voor de bereiding van ijzer uit ijzererts en steenkool

hoogte n
wysokość nad poziomem morza
(geologie) een verheffing van de aardkorst
wysokość
(algemeen) de mate waarin iets hoog is, niveau, peil, stand

hoogtevrees /ˈɦoxtəvres/ /ˈɦoçtəvres/ n
akrofobia
buitensporige angst voor hoogten

hoogverraad n
zdrada stanu

hoogwater /ˈhoxwatər/ n
powódź
een hoge waterstand in 't algemeen

hooi n
siano
(landbouw) gedroogd gras

hooiberg /ˈɦojbɛrx/ n
stóg
(landbouw) een ter bewaring opgestapelde hoeveelheid gedroogd gras

hooikoorts n
katar sienny

hoop /ɦoːp/ n
nadzieja
een verwachting van iets wenselijks

hoorbaar adj
słyszalny
dat wat gehoord kan worden

hoornaar /hoːrnar/ /ho̝ːrnar/ n
szerszeń
(vliesvleugeligen) Vespa soort grote wesp, lid van een geslacht van eusociale wespachtigen. Sommige soorten kunnen tot 5,5 cm lang worden. De hoornaars vormen samen het geslacht Vespa en onderscheiden zich van de andere wespen door de grootte van hun vertex (het deel van het hoofd achter de ogen)

hoorndrager n
rogacz
bedrogen echtgenoot

hop n
dudek
(neushoornvogelachtigen) bepaald soort vogel, Upupa epops , met typische kuif
chmiel
(bloemplanten) (drinken) Humulus lupulus bepaalde plant die onder andere wordt gebruikt bij de bereiding van bier

hopeloos adj
zrozpaczony
waaraan hoop op succes ontbreekt

hopen /ˈɦoːpə(n)/ v
mieć nadzieję mieć nadzieję
overgankelijk wensen, graag zien dat er iets wel of niet voorvalt

horen /hɔː.rən/ v
słyszeć słuchać
overgankelijk geluid waarnemen met het oor

horizon n
horyzont

horizont n
horyzont

horizontaal adj
horyzontalny
in de richting die haaks staat op die van de zwaartekracht van de aarde

horloge n
zegarek
(tijdrekening) een draagbaar voorwerp waarop de tijd kan worden afgelezen

hormonaal adj
hormonalny
(medisch) met betrekking tot hormonen

hormoon n
hormon
(biochemie), (biologie), (medisch) een stof die door een endocriene klier wordt afgescheiden en een bepaald effect veroorzaakt in het lichaam

horoscoop n
horoskop

hors-d'oeuvre n
przystawka
(voeding) een koud voorgerecht dat meestal na de soep wordt geserveerd dat vaak een aardappelsalade als basis heeft

hortensia n
hortensja
(plantkunde) plant met grote bolvormige bloemen (die eigenlijk een verzameling zijn van veel afzonderlijke bloemen) uit het geslacht Hydrangea

hospice n
hospicjum
instelling met een huiselijke sfeer die zich in terminale zorg heeft gespecialiseerd

hostie n
hostia
(religie) rond plat offerbrood dat volgens de katholieke leer na de consacratie door de priester veranderd is in het lichaam en bloed van Jezus

hotel /hoˈtɛl/ /ɦoˈtɛɫ/ n
hotel
(horeca) (toerisme) gebouw waar men tegen betaling kan eten en overnachten, meestal grootschaliger, duurder en luxueuzer dan bijv. een herberg of hostel

hotelkamer n
pokój hotelowy
een kamer die voor gasten per nacht te huur is in een hotel

houden /ˈɦɑʊdə(n)/ v
zachować
overgankelijk niet laten varen, het bezit ervan niet verliezen

houder n
dysponent

houderschap n
dzierżenie
(juridisch) het louter, in ofwel eigen ofwel feitelijke macht houden van een goed voor rekening van een ander (de bezitter)

houding /ˈhɑudɪŋ/ n
postawa
een pose; manier van doen

hout /ɦɑʊ̯t/ n
drewno drzewo
o (materiaalkunde) materiaal in het binnenste van houtige planten (bomen, struiken, etc.) (wikidata: hout )

houtblaasinstrument n
instrument dęty drewniany
(muziekinstrument) een muziekinstrument waarmee het geluid onstaat, door de splitsing van een geblazen luchtstroom op de rand van een mondgat of van een labium; dan wel door het persen van de luchtstroom langs een enkel of dubbel strookje riet

houtduif n
Gołąb grzywacz grzywacz
(duifachtigen) bepaalde soort wilde duif, Columba palumbus

houthakker n
drwal
(beroep) iemand die beroepsmatig houthakt

houtig adj
drzewiasty
lijkend op hout

houting n
sieja
(straalvinnigen) bepaald soort zoutwatervis, Coregonus oxyrinchus , die in zoetwater paait, inheems in de Benelux

houtskool n
węgiel drzewny
verkoold hout dat wordt gebruikt als brandstof, als grondstof voor buskruit of als medicament

houtsnip n
słonka
(steltloperachtigen) Scolopax rusticola , een vogel uit de familie van snipachtigen, Scolopacidae

houtworm n
kornik
(kevers) benaming voor verschillende in hout levende insectenlarven

houtzagerij n
tartak
(bedrijf) bedrijf waar men ruw rondhout verzaagt tot planken en balken

houwen v
rąbać
inergatief iets met een scherp werktuig trachten af te hakken

houwitser n
haubica
(militair) een soort krombaangeschut dat de projectielen in een kromme baan over hindernissen heen kan schieten en vaak een relatief korte loop heeft

hoveling /hovəlɪŋ/ n
dworzanin
een onderdaan die tot het dagelijkse gezelschap van een vorst behoort

hovenier n
ogrodnik

huid /hœːd/ /ɦœʏ̯t/ /ɦœːt/ n
skóra
(anatomie) vel, de buitenste laag weefsel die het lichaam bedekt

huidarts n
dermatolog

huif n
karnal
(valkerij) kapje dat een valk wordt opgezet om de vogel rustig te houden

huig /hœːx/ /ɦœʏ̯χ/ /ɦœːx/ n
języczek
(anatomie) een lapje afhangend weefsel aan het uiteinde van het zachte verhemelte, waarmee onder andere het neuskanaal kan worden afgesloten

huilbaby n
beksa
(medisch) een niet zieke, zich goed ontwikkelende baby die zoveel huilt dat dat door duur, frequentie en/of intensiteit vragen oproept bij ouders en professionals

huilen /ɦœy̯lə(n)/ v
płakać
inergatief traanvocht uitscheiden als gevolg van een negatieve emotie zoals verdriet of pijn, of soms juist als uiting van vreugde of opluchting

huis /hœːs/ /ɦœʏ̯s/ /ɦœːs/ n
dom
(bouwkunde), (wonen) gebouw bestemd om in te wonen

huisarrest n
areszt domowy
(juridisch) een strafbepaling waarbij iemand verboden wordt het eigen huis te verlaten of er onbeperkt mensen te ontvangen

huisbaas n
wynajmujący

huisdier /ˈɦœyzdiːr/ n
zwierzę domowe
(dierkunde) een dier dat in het huis of om het huis woont en leeft

huismuis n
mysz domowa
(knaagdieren) bepaald soort knaagdier dat vaak in en rond gebouwen voorkomt, Mus musculus

huismus n
wróbel zwyczajny wróbel
(zangvogels) Passer domesticus , een kleine zangvogel vaak in bebouwde omgeving leeft

huisnummer n
numer domu

huisschilder n
malarz
(beroep) iemand die beroepsmatig schilderwerken aan en in gebouwen uitvoert

huisvredebreuk /ˈhœysfredəbrøk/ n
naruszenie miru domowego
(juridisch) zonder toestemming binnendringen of aanwezig zijn in iemands woning

huisvrouw n
gospodyni domowa
een vrouw die thuisblijft om het huishouden te doen

huiswerk n
praca domowa
schoolwerk dat thuis verricht moet worden

huiszoekingsbevel n
nakaz przeszukania
een machtiging, uitgegeven door justitie, voor het binnentreden van de woning

huiszwaluw n
jaskółka oknówka
(zangvogels) Delichon urbica , een zwaluw die zijn nest tegen de huizen aanbouwt

hulp /ɦʏlp/ n
pomoc
handeling om iemand steun of bijstand te verlenen

hulpwerkwoord n
czasownik posiłkowy
(taalkunde) een werkwoord dat samen met een ander werkwoord de tijd of de hoedanigheid van het werkwoord vaststelt

hulst n
ostrokrzew
(bloemplanten) bepaald soort groenblijvende boom of heester met stekelige leerachtige bladeren en rode bessen, Ilex aquifolium , die inheems is in de Benelux en tot 10 meter hoog kan worden

humanist n
humanista
(filosofie) aanhanger van het humanisme

humanistisch adj
humanistyczny

humanitair adj
humanitarny

hummus n
hummus
(voeding) puree van o.m. gekookte kikkererwten, oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten (Libanon) (wikidata: hummus )

humor n
humor

hunebed /ˈɦynəbɛt/ n
dolmen
(archeologie) megalithische grafkamer uit de jonge steentijd die bestaat uit rechtopstaande draagstenen, overdekt door platte dekstenen

huren /ɦyrə(n)/ v
wynajmować
tegen betaling gebruiken

hurken v
kucki
inergatief op de onderbenen gaan zitten

hut /ɦʏt/ n
chata szałas
(bouwkunde) een primitieve behuizing voor mens en huisdier, gemaakt van ter plaatse aanwezig materiaal: hout, plaggen, leem e.d. (een behuizing voor uitsluitend dieren, wordt nooit een 'hut' genoemd)
een eenvoudige behuizing als vacantieverblijf op een kampeerterrein of in recreatiegebied

huur /ɦyr/ n
najem
(juridisch) het tijdelijk gebruik van goederen of diensten tegen betaling

huurbescherming n
kontrola czynszów
(juridisch) de wettelijke bescherming die een huurder heeft in zijn relatie met de verhuurder

huwbaar adj
na wydanie
geschikt om in het huwelijk te treden

huwelijk /ɦiu̯ələk/ n
małżeństwo ślub
(juridisch), (familie), (maatschappij) ambtelijke duurzame verbintenis tussen twee of meer mensen

huwelijksakte n
akt małżeństwa
(juridisch), (familie), (maatschappij) een akte die door de ambtenaar van de burgerlijke stand is opgemaakt waarin staat dat twee mensen met elkaar getrouwd zijn en dus voldoen aan de wettelijke eisen die daaraan gesteld zijn

huwelijkscontract n
intercyza
(juridisch) (België) overeenkomst tussen echtgenoten waarbij bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk worden geregeld, bijv. huwelijksvermogensstelsel, een contractuele erfstelling, inbreng van bepaalde goederen, enz.

huwelijksreis /ˈɦiu̯ələksˌrɛɪ̯s/ n
podróż poślubna
de reis die een pasgetrouwd stel gewoonlijk onmiddellijk na hun trouwen onderneemt

huwelijksvoorwaarde n
intercyza
(juridisch) (in het meervoud) overeenkomst tussen echtgenoten waarbij bepaalde vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk worden geregeld, bijv. huwelijksvermogensstelsel, een contractuele erfstelling, inbreng van bepaalde goederen, enz.

huzaar /hʊ.ˈzaːʁ/ n
husar husarz
(beroep), (militair) een ruiterijsoldaat

hydraat /hi'drat/ n
hydrat
(scheikunde) een moleculaire verbinding van een stof met water

hydratatie n
hydratacja
(scheikunde) chemisch proces waarbij water aan een scheikundige verbinding wordt toegevoegd

hydraulisch adj
hydrauliczny

hydro-elektrisch adj
hydroelektryczny
(elektrotechniek) betrekking hebbend op de productie van elektriciteit door waterkracht

hydrografie n
hydrografia

hydrologie n
hydrologia

hyena n
hiena
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit de onderfamilie Hyaeninae , middelgrote nachtroofdieren

hygiëne n
higiena

hygiënisch adj
higieniczny
schoon, gezond

hygrometer n
wilgotnościomierz
(meteorologie) een instrument om vochtigheid van de lucht te meten

hyperbolisch adj
hiperboliczny
de vorm van een hyperbool hebbend of daarop lijkend
(letterkunde) als in een hyperbool d.w.z. zwaar overdreven

hyperbool n
hiperbola

hypercorrectie n
hiperpoprawność

hyperlink n
hiperłącze
(informatica) een gekleurd en/of onderstreept tekstgedeelte dat een onderliggende verwijzing bevat

hyperoniem n
hiperonim
(taalkunde) een woord dat een verzameling van verwante specifiekere woorden omvat, een overkoepelende term

hyperplasie n
rozrost
(medisch) bovenmatige vermeerdering van weefsel

hypertensie n
nadciśnienie
(medisch) verhoogde bloeddruk

hyperthermie n
hipertermia

hypertrofie n
hipertrofia
(medisch) bovenmatige groei

hyperurikemie n
hiperurykemia

hypnose n
hipnoza
een kunstmatig gecreëerde staat van bewustzijn waarin men ontspannen is en geconcentreerd op een bepaald onderwerp

hypnotiseren v
hipnotyzować
overgankelijk het onder hypnose brengen van mensen

hypocentrum n
hipocentrum

hypochonder adj
hipochondryczka

hypodermaal adj
podskórny
(medisch) onder de huid toegediend, onderhuids

hypofyse /ˌhipoˈfizə/ n
przysadka mózgowa
(anatomie) een klier aan de onderzijde van de hersenen, die o.a. groeihormoon produceert en de schildklier aanstuurt

hypomanie n
hipomania
(medisch) lichte vorm van ziekelijke aandrift (psychische opwindingstoestand)

hyponiem n
hiponim
(taalkunde) een woord dat behoort tot een verzameling van vergelijkbare woorden die met een algemenere term wordt aangeduid

hypotensie n
hipotonia
(medisch) lage bloeddruk

hypothalamus n
podwzgórze
(anatomie) deel van de hersenen dat een directe verbinding heeft met het hormonale systeem

hypothecair adj
hipoteczny

hypotheek n
hipoteka
(juridisch) zakelijke zekerheid die een onroerend goed zonder buitenbezitstelling bezwaart om een vordering tot terugbetaling van een geldlening bij voorrang boven concurrente schuldeisers te verhalen

hypothermie n
hipotermia
(medisch) onderkoeling

hypothese /hipoˈtezə/ n
hipoteza

hypothetisch adj
hipotetyczny
op een vooronderstelling berustend

hysop n
hyzop lekarski
(plantkunde) Hyssopus officinalis , een gewas met geneeskundige kracht

hysterisch adj
histeryczny

hüttenkäse n
cottage cheese
(voeding) zeer eiwitrijke, op kwark lijkende ongerijpte kaas van niet geperste wrongel, met een frisse smaak (wikidata: hüttenkäse )

ibis n
ibis
(ooievaarachtigen) een vogel met een lange gebogen snavel behorend tot de familie Threskiornithidae

ibuprofen n
ibuprofen
(medisch), (farmacologie) iso-butyl-propanoic-phenylic acid) is een pijnstillend middel dat behoort tot de groep van niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID's)

iconografie n
ikonografia

iconostase n
ikonostas
(religie) (schilderkunst) een iconenwand die het altaar van het schip scheidt in de Russisch-orthodoxe kerk

ideaal /idiˈjal/ adj
ideał
zo gunstig als mogelijk

ideaal /idiˈjal/ n
ideał
iets wat men zich voorstelt als het hoogste en dat men wil verwezenlijken

idealiseren v
idealizować wyidealizować
overgankelijk iets gunstiger of zelfs als ideaal beoordelen

idealist /ideja'lɪst/ n
idealista
iemand die idealen nastreeft
(filosofie) aanhanger van het idealisme

idee /iˈde/ n
idea pomysł
o; gedachte, plan

idee-fixe n
idée fixe
(medisch) een gedachte, angst of gevoel waardoor iemand volledig beheerst wordt en dat iemand niet van zich af kan zetten

identificeren v
identyfikować

identiteit n
tożsamość
(van persoonheid) een kenmerk dat je onderscheidt van anderen en bepaalt wie je bent

identiteitskaart /idɛnti'tɛitskart/ n
dowód osobisty
een identiteitsbewijs dat op een kaart gedrukt is

ideofoon n
ideofon
(taalkunde) een woordsoort van woorden die de associatie met een klank, kleur, gevoel, smaak of andere gewaarwoording oproepen

ideogram /ˌideo'ɣrɑm/ n
ideogram
(taalkunde) een grafisch teken dat een voorwerp symboliseert

ideologie /ˌideoloˈɣi/ n
ideologia
(filosofie) (politiek) (religie) het geheel van ideeën dat ten grondslag ligt aan een wijsgerig stelsel, m.b.t. hun maatschappelijke of politieke strekking

ideologisch adj
ideologiczny
van, betreffend of volgens een ideologie

ideoloog n
ideolog
(beroep) iemand die een ideologie opstelt

idiomatisch adj
idiomatyczny
het idioom betreffend

idioom n
idiom
een bijzondere uitdrukking in een bepaalde taal die samengesteld is door eigenaardig taalgebruik

idioot /idi'ot/ n
idiota idiotka
(medisch) iemand die zwakzinnig is in de hoogste graad
(pejoratief) iemand die heel dom is
(pejoratief) scheldwoord voor iemand met een afwijkend standpunt of van afwijkend gedrag

idiopathisch adj
idiopatyczny
(medisch) van onbekende oorzaak

idyllisch adj
idylliczny
bekoorlijk door landelijke eenvoud en liefelijkheid

ie personalPronoun
on
(Noord-Nederlands) clitische vorm van de 3e persoon enkelvoud mannelijk nominatief.

iedereen /i.də.ˈreːn/ indefinitePronoun
każdy
elke persoon

iemand indefinitePronoun
ktoś

iets adv
coś
een beetje, enigszins

ieveranst adv
gdzieś

iglo /ˈiɣlo/ n
igloo iglu
(bouwkunde) een traditionele, meestal ronde behuizing van de Inuit die vervaardigd is van stevige sneeuwblokken

ijdel adj
próżny
vol van zelfbewondering, een te hoge dunk hebbend van het eigen voorkomen en/of de eigen bekwaamheden

ijdelheid n
próżność
het zich toeleggen op betekenisloze uiterlijkheden

ijs /ɛɪ̯s/ /ɛːs/ n
lód
(natuurkunde) de vaste vorm van water, bevroren water
(voeding) een lekkernij, meestal op basis van zuivel, die in bevroren toestand wordt gegeten

ijsbaan n
lodowisko
een ijsbaan in een sporthal, kunstijsbaan

ijsbeer n
niedźwiedź polarny niedźwiedź biały
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Ursus maritimus , een grote witte beer die van nature in het Noordpoolgebied leeft

ijsberg n
góra lodowa
(glaciologie), (scheepvaart) een zeer groot brok ijs dat in de zee drijft

ijsbergsla n
sałata lodowa
(groente) bladeren van Lactuca sativa (var. capitata), een knapperig soort sla

ijsbreker n
lodołamacz
(scheepvaart) een sterk, krachtig schip dat speciaal gebouwd en uitgerust wordt om zich een weg door het ijs te banen en alzo een vaargeul voor andere schepen te openen

ijsdansen v
pary taneczne
inergatief (sport) een discipline van het kunstschaatsen

ijsduiker n
nur lodowiec
(duikers) bepaald soort vogel Gavia immer , uit het geslacht Zeeduikers

ijshockey n
hokej na lodzie
(sport) ijssport waarbij twee teams van ieder vijf personen plus goalie met behulp van een stick een schijfje (puck) in het doel van de tegenstander proberen te schieten

ijsje /ˈɛɪʃə/ n
lody
een van roomijs of waterijs vervaardigde lekkernij

ijspriem n
szpikulec
(huishouden) (gereedschap) handgreep met ronde, scherpgepunte stalen pen om van een ijsstaaf kleine brokjes af te hakken

ijsthee n
herbata mrożona
(drinken) een theevariant, het is een gekoelde normaal gezette thee, op smaak gebracht met suiker en vaak citroen

ijsvogel /ˈɛɪ̯sfoχɔɫ/ /ˈɛɪ̯zvoːɣəl/ /ˈɛːsfoːɣəl/ n
zimorodek
(scharrelaarvogels) bepaald soort blauwgroen vogeltje met oranje borst en spitse snavel, Alcedo atthis , dat vooral van visjes leeft

ijzel /'ɛɪ̯zəl/ /'ɛɪ̯zəɫ/ /'ɛːzəɫ/ n
gołoledź
(meteorologie) onderkoelde regen die in ijs overgaat eenmaal in aanraking met de grond

ijzer /ˈɛi̯zər/ n
żelazo
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Fe en het atoomnummer 26, ook wel bekend als een grijs overgangsmetaal

ijzererts n
ruda żelaza

ijzerhard n
werbena pospolita

ijzeroxide n
tlenek żelaza
(scheikunde) een verbinding van ijzer en zuurstof, waarin zuurstof de oxidatietoestand -2 bezit

ijzertijd n
epoka żelaza

ijzig adj
lodowaty

ik personalPronoun
ja
nominatief (onderwerp), verwijst naar de spreker of schrijver.

ik hou van je phraseologicalUnit
kocham cię
een verklaring van liefde aan iemand

illustratie n
ilustracja

illustrator n
ilustrator

imaginair adj
urojona

imbeciel adj
głuptak

imitator n
naśladowca
iemand die een ander persoon nadoet

imiteren /ˌimiˈterən/ v
imitować
overgankelijk doen wat iemand anders doet

imker n
pszczelarz
(beroep) iemand die bijen houdt voor het verkrijgen van honing

imkerij n
pszczelarstwo
het houden van bijen

immigrant /ˈɪmiɣrɑnt/ n
imigrant

immigratie n
imigracja
(demografie) het zich metterwoon vestigen van allochtonen in een land

immigreren v
imigrować
ergatief een land binnenkomen om zich er metterwoon te vestigen

immuniseren v
uodparniać
1. beschermen tegen een infectieziekte door het geven van een ongevaarlijke vorm van een micro-organisme dat wel het immuunsysteem stimuleert maar geen ziekte veroorzaakt

immuniteit n
odporność
(medisch) onvatbaarheid voor een ziekte

immunologie n
immunologia
(medisch) (fysiologie) de leer van het afweersysteem dat verantwoordelijk is voor: afweer tegen besmettelijke ziekten; allergische reacties; en afstotingsreacties tegen (vreemde) weefsels

immunologisch adj
immunologiczny
(medisch) met betrekking tot onvatbaarheid voor schadelijke invloeden

impala n
impala

impedantie n
impedancja
(elektrotechniek) de frequentieafhankelijke mate waarin een materiaal het passeren van elektrische lading bemoeilijkt (schijnbare weerstand)

imperatief n
tryb rozkazujący
de vorm waarin een werkwoord gebruikt wordt als iets zeker gedaan moet worden

imperiaal n
imperialny

impertinent adj
arogancki
te intiem en niet ter zake doende

impetigo n
liszajec
(medisch) etterige huidontsteking

implantaat n
implant
(medisch) een stof, voorwerp, toestel etc. dat in een lichaam wordt aangebracht

impliceren v
sugerować
inergatief stilzwijgend ten gevolge hebben

implosie n
implozja
(natuurkunde), (techniek) een zeer snel ineenklappen van een holle ruimte door overdruk van buitenaf, doorgaans met een knal, maar in principe zonder vuurverschijnselen.

impotentie n
impotencja
(medisch) onvermogen tot geslachtsgemeenschap

impresario n
agent
(beroep) een organisator van toneeluitvoeringen, concerten enz

impressionisme n
impresjonizm

impressionist n
impresjonista

improviseren v
improwizować
inergatief iets bedenken zonder vooropgesteld plan

impuls /ɪmˈpʏls/ n
pęd
(natuurkunde) een vector wiens lengte gelijk is aan het product van massa en snelheid

in preposition
w do
binnen een periode, in minder tijd dan een periode:

in het land der blinden is eenoog koning phraseologicalUnit
w kraju ślepców jednooki jest królem
(spreekwoord) in een omgeving waar weinig gepresteerd wordt krijgen bescheiden talenten of prestaties al gauw overdreven waardering

in plaats van abbreviation
zamiast
1. als vervanger van

inademen /ˈɪnadəmə(n)/ v
wdychać zrobić wdech
inergatief lucht uit de omgeving opnemen

inademing n
inhalacja
de beweging van lucht van buiten, via de luchtwegen naar de longblaasjes

inbegrepen adj
wliczony
erbij horend, erbij geteld

inbraak n
kradzież z włamaniem
het zich, met geweld, onbevoegd toegang verschaffen tot een gebouw

inbreker n
włamywacz
iemand die inbreekt

inbussleutel /ˈɪmbʏˌsløtəl/ n
imbusowy

incel n
incel
man die onvoldoende of nooit seks heeft ondanks dit wel te willen

incest n
kazirodztwo

inchecken /ˈɪntʃɛˌkə(n)/ v
meldować się
zich aanmelden aan een balie om een instapkaart te krijgen en eventueel bagage af te geven, voor vertrek met een vliegtuig of schip

incompetentie /ˌiŋkɔmpəˈtɛn(t)si/ n
inkompetencja niekompetencja

incontinentie n
inkontynencja
(medisch) het onvermogen om urine of ontlasting op te houden

incubator n
inkubator

inculturatie /ˌɪŋkʏltyˈrasi/ /ˌɪŋkʏltyˈraʦi/ n
inkulturacja
(religie), (geschiedenis) het proces waarbij elementen uit een bepaalde religie of cultuur geïntegreerd worden in een andere cultuur; meestal gebruikt in rooms-katholieke context

inderdaad /ˌɪndərˈdad/ /ˌɪndərˈdat/ adv
naprawdę
een bevestiging dat iets het geval is

indiaan n
indianin
inwoner van Amerika voor de komst van de Europeanen

indicatief n
tryb oznajmujący
(taalkunde) de vorm van het werkwoord die de werkelijkheid aangeeft

indienen v
składać złożyć
overgankelijk een document zoals een aanvraag of protest, afgeven aan een instantie

indigo /ɪn.ˈdi.ɣo/ /ɪn.ˈdi.χo/ n
indygo
o (kleur) een kleur die in het het lichtspectrum voorkomt met een golflengte van 440 tot 420 nanometer

indium n
ind
(scheikunde), (element) een scheikundig element en zilvergrijs overgangsmetaal met het symbool In en het atoomnummer 49

individueel adj
indywidualny
afzonderlijk, op zichzelf

indoctrinatie n
indoktrynacja

indoctrineren v
indoktrynować
overgankelijk dwingen om bepaalde opvattingen te aanvaarden

indruk /ˈɪndrʏk/ v
wrażenie

inductantie n
indukcyjność

industrialiseren v
uprzemysławiać
ergatief het veranderen van de economie door het vergroten van de nijverheid

industrie n
przemysł
nijverheid

inertie n
bezwład
(natuurkunde) (scheikunde) traagheid

infectie n
infekcja zakażenie
(medisch) een besmetting van lichaamsweefsel met ziekteverwekkers als bacteriën, virussen, schimmels of parasieten en de daaropvolgende ontstekingsreactie

infiltreren v
infiltrować

infinitief /ɪɱfinitif/ n
bezokolicznik
het hele werkwoord

inflatie n
inflacja
(economie) stijging van het prijspeil, waardoor het geld in waarde daalt

informatica n
informatyka
(wetenschap), (wiskunde) de leer van de mechanische verzameling en verwerking van informatie

informaticus n
informatyk
(beroep) beoefenaar van de informatica

informatie n
informacja
de kennis die iemand te horen krijgt
de verstrekking van kennis

informatiemaatschappij n
społeczeństwo informacyjne
samenleving, waarin informatie als de belangrijkste productiefactor gezien wordt.

informatiesysteem n
sistema de informação
(informatica), het geheel van mensen, middelen, procedures en regels dat de informatievoorziening verzorgt

infrarood adj
podczerwony

infrastructuur /ˈɪɱfrastrʏktyr/ n
infrastruktura
het totaal van onroerende voorzieningen zoals (spoor)wegen, vliegvelden, havens, bekabeling, riolering enzovoort

ingang n
wejście
een trefwoord dat te vinden is in een woordenboek
een opening waar iets doorheen kan of waardoor men binnenkomt (toegang)

ingenieur n
inżynier
(beroep) iemand die is opgeleid in het hoger onderwijs om allerhande technische, technologische en organisatorische problemen op te lossen

ingewanden n
jelito
alleen meervoud (anatomie) verzamelnaam voor de inwendige organen van het darmkanaal

inhalator n
inhalator

inham /'ɪnɦɑm/ n
zatoczka

inheems /ɪnˈhems/ adj
miejscowy
(biologie) van oorsprong ergens voorkomend

inhoud /ˈɪnhɑut/ n
zawartość
datgene wat bevat is in een ander lichaam
het geheel van handelingen en gedachten vervat in een boek of ander medium
objętość
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte

inhoudsopgave n
spis treści
een al of niet genummerde opsomming van de hoofdstukken en paragrafen in een boek, gerangschikt in de volgorde waarin de onderdelen verschijnen

inhuldiging n
inauguracja
feestelijke gelegenheid waarbij iemand wordt gehuldigd, zoals een koning/vorst door diens onderdanen, bij aanvaarding van diens ambt

initiaalwoord /ˌiniˈtʃalwort/ n
akronim skrótowiec
(taalkunde) een woord dat is samengesteld uit de beginletters van afzonderlijke woorden en dat wordt uitgesproken als een reeks letternamen (omschrijving volgens de Nederlandse Taalunie). Vergelijk met de omschrijving van het woord letternaam in het Afrikaans
(taalkunde) een woord dat bestaat uit de initialen van de voornamen en familienaam. Soms worden voor de uitspraak noodzakelijke klinkers tussen gevoegd (Grote Winkler Prins Encyclopedie, 9e druk (1991))

initialiseren /ini(t)ʃali'zerə(n)/ v
inicjalizować
1.

initiatie n
inicjacja

inkerving n
koleina
met een scherp voorwerp gemaakte snee die iets niet in twee delen verdeelt

inkomen n
dochód
(economie) regelmatig verkregen som geld (bijv. uit arbeid of vermogen)

inkt n
atrament tusz
(teken- en schrijfmateriaal) een gekleurde vloeistof waarmee men kan schrijven en tekenen

inktpot /ˈɪŋtpot/ n
kałamarz
een meestal glazen of plastic vaatje waar inkt in bewaard wordt

inktvis /ˈɪŋktfɪs/ n
mątwa
(koppotigen) een koppotig weekdier met vangarmen dat een inktachtig vocht afscheidt ter verdediging

inleiding /ˈɪnlɛɪdɪŋ/ /ˈɪnlɛːdɪŋ/ n
wprowadzenie
een tekst waarmee men een indruk probeert te geven van de inhoud van een langere tekst

inmaken v
kisić

innen v
zrealizować
overgankelijk verschuldigd geld in ontvangst nemen

innoveren v
unowocześnić
inergatief iets nieuws bedenken of maken

inquisitie n
inkwizycja
een rechtbank van de Rooms-Katholieke Kerk, die was belast met de opsporing, het onderzoek en het straffen van 'ketters' (niet-christenen)

inrichten v
urządzać
overgankelijk een woning ~: een ruimte geschikt maken voor bewoning met vloerbedekking, behang, huisraad, enzovoort

inrit n
wjazd
een weg die van de straat naar een gebouw e.d. voert

inroepen v
apelować
overgankelijk vragen of iemand tussenbeide of te hulp komt

insect n
owad
(dierkunde) geleedpotige met drie paar poten en geen, één of twee paar vleugels

insgelijks adv
nawzajem

insinuatie n
insynuacja

insinueren v
insynuować

inslag /ɪnslɑx/ n
wątek
de horizontale draden die tijdens het weven tussen de opgespannen draden van de schering ingebracht worden

inspannen /'ɪnspɑnə(n)/ v
zaprząc konia
overgankelijk het voor een voertuig of ploeg vastmaken van een lastdier
wysiliać się
wederkerend zich ~: moeite doen

inspanning n
wysiłek
de fysieke moeite die men voor iets doet

inspiratie /ɪnspi'rasi/ n
inspiracja
een gevoel over hoe men iets kan aanpakken

instabiliteit n
niestabilność
het instabiel zijn, de onbestendigheid

installatie n
instalacja
(kunst) een (veelzijdige) kunstvorm

installeren v
instalować
overgankelijk, (informatica) een computerprogramma op de computer zetten en voor gebruik gereedmaken
overgankelijk, (techniek) plaatsen van toestellen, het daarop aansluiten van geleidingen zodat een praktisch bruikbare inrichting wordt verkregen

instellen v
nastawić
overgankelijk het op een gewenste wijze regelen van iets

instelling n
instytucja
(techniek) keer dat iets wordt ingesteld; dat wat ingesteld is
(bedrijfskunde) organisatie [3] die vaak subsidie van de overheid krijgt

instemmen v
skinąć
inergatief het eens zijn

instinct n
instynkt
(biologie) gedrag dat geheel genetisch bepaald is

instorten v
bachnąć
ergatief zwichten voor de zwaartekracht

instrument n
instrument
(gereedschap) werktuig
(muziek) verkort voor muziekinstrument

instrumentaal adj
instrumentalny

insuline /ˌɪnzyˈlinə/ n
insulina
(biochemie) een hormoon gemaakt in de bètacellen van de pancreas in de zogenaamde eilandjes van Langerhans, dat de lever aanzet bloedglucose op te nemen en op te slaan in de vorm van glycogeen

insult n
napad
(medisch) een epileptische aanval, een toeval

intact adj
cały
in goede staat, onaangetast

integendeel /ɪnˈtexə(n)del/ adv
przeciwnie

integraal adj
całka

integratie /ɪntəˈɣra(t)si/ n
integracja

intelligent /ɪntɛli'xɛnt/ adj
inteligentny
met een goed verstand of daarvan blijk gevend

intelligentie n
inteligencja
een eigenschap van de werking van de hersenen van mensen met veel verschillende functies

intelligentiequotiënt n
iloraz inteligencji

intelligentsia n
inteligencja
(sociologie) de klasse der intellectuelen

intens adj
intensywny
zeer krachtig, hevig

intensiveren v
intensyfikować

intentieverklaring n
list intencyjny
een verklaring van een partij omtrent een bedoeling (intentie)

interactie /ɪntərˈɑksi/ n
interakcja
onderlinge beïnvloeding, wisselwerking

interdisciplinair adj
interdyscyplinarny

interessant adj
interesujący ciekawy
wekt interesse

interesse n
zainteresowanie
belang
belangstelling
iets waar belangstelling voor is

interesseren v
interesować
overgankelijk nieuwsgierig maken

interface n
interfejs

interferentie n
interferencja
(natuurkunde) (optica) (elektrotechniek) de gezamenlijke werking van meerdere golven op dezelfde tijd en plaats

interlinie n
interlinia
(typografie) de afstand tussen twee opeenvolgende regels
(typografie) de afstand tussen twee letters van opeenvolgende regels

internationaal adj
międzynarodowy
waar meer dan één land bij is betrokken, in is vertegenwoordigd e.d.

interneren v
internować
overgankelijk een verplichte verblijfplaats aanwijzen

internet n
internet Internet
(telecommunicatie) een wereldwijd netwerk van computers met een gemeenschappelijk, gestandaardiseerd protocol (het Internet Protocol, IP)

internetcafé n
kafejka internetowa
(informatica) een plaats waar je tegen betaling een computer kan gebruiken om te internetten

internist n
internista
(beroep) (medisch) arts die gespecialiseerd is in inwendige ziekten

interpretatie n
interpretacja
de manier waarop je iets beschouwt, duiding, lezing, uitlegging

interpreteren v
interpretować
overgankelijk uitleggen, opvatten, begrijpen

interpunctie /'ɪntɛrpɵŋktsi/ n
interpunkcja

interval n
interwał
de tijd tussen twee tijdstippen van een tijdlijn, of de afstand tussen twee punten van een lijn
(muziek) de afstand tussen twee verschillende tonen van een diatonische toonladder

interviewen v
przeprowadzać wywiad
overgankelijk een vraaggesprek met iemand houden

intiem adj
intymny
persoonlijk, zeer vertrouwelijk

intikken v
wystukać wystukiwać
1. via het toetsenbord invoeren van data in een computersysteem

intolerantie n
nietolerancja
(medisch) onvermogen om te verdragen

intoxicatie n
intoksykacja
(medisch) vergiftiging

intraveneus adj
dożylny
(medisch) in de ader gelegen of plaatvindend

intrigeren v
intrygować
overgankelijk interesse wekken, fascineren
inergatief met slinkse streken te werk gaan, een heimelijke invloed aanwenden om zijn doel te bereiken

intrinsiek adj
rzeczywisty

introduceren v
wprowadzać
overgankelijk iets nieuws inbrengen of invoeren in een bepaalde omgeving of een groter geheel
overgankelijk (tijdelijk) een nieuw persoon toegang verschaffen tot een besloten gezelschap of voorziening
overgankelijk iemand voor het eerst aan een publiek of groep mensen voorstellen

intron /ˈɪntrɔn/ n
intron
(biologie) stukje DNA dat zich bevindt in een gen maar dat niet wordt gebruikt om het eiwit te coderen

intrusief adj
natrętny

inventaris n
inwentarz

inversie n
inwersja odwrócenie

investeren v
inwestować

investering n
inwestycja
een opoffering in tijd, geld of mankracht ten behoeve van een doel dat pas op lange termijn wordt behaald

invloed /ˈɪnvluːt/ n
wpływ
inwerking van een persoon, zaak of omstandigheid op een andere
het vermogen om op iets of anderen in te werken

invloedrijk adj
wpływowy

invoer n
wejście

involucrum n
okrywa
(beschrijvende plantkunde) krans of spiraal van schutbladen rond een bloeiwijze

inwendig /ɪɱ.'wɛn.dɪx/ /ɪɱ.'ʋɛn.dəχ/ /ɪɱ.'β̞ɛn.dəx/ adj
wewnętrzny

ion /jɔn n
jon

ionosfeer n
jonosfera

iridium n
iryd
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Ir en atoomnummer 77. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

ironie /ɪroˈniː/ n
ironia
vorm van spot waarbij je het tegendeel zegt van wat je bedoelt

irrelevant adj
nie à propos
van geen belang voor de huidige zaak

irritant adj
irytujący
in hoge mate vervelend

irriteren v
drażnić
overgankelijk op onaangename wijze prikkelen

ischemie n
niedokrwienie
1. plaatselijk tekort aan bloedtoevoer

ischias n
rwa kulszowa
(medisch) een zenuwontsteking bij de heup

islam n
islam
(religie) monotheïstische godsdienst die na alle profeten uit het jodendom en Christus, Mohammed als laatste profeet ziet

isobaar n
izobara
(thermodynamica) een verzameling punten onder constant houden van de druk gemeten

isolatie n
izolacja
(medisch) ruimtelijke afzondering van anderen, als sanitaire maatregel

isoleren v
izolować
overgankelijk elektrisch contact onmogelijk maken
overgankelijk warmteuitwisseling voorkomen of verminderen

isotoop n
izotop

ivoor n
kość słoniowa

ja /jaː/ adv
tak no
duidt bevestiging, instemming, toestemming, inwilliging of toegeving aan

ja /jaː/ interjection
tak
kreet van opwinding

jaagpad /'jaxpɑt/ n
ścieżka holownicza
een pad langs de kant van een kanaal of vaart waarover eertijds de trekdieren van de trekschuit werden voortgedreven

jaar /ja:r/ n
rok lata
(tijdrekening), (eenheid) de duur van een omloop van de aarde om de zon van circa 365 dagen

jaarlijks /ˈjar.ləks/ /ˈjar.lɪks/ adj
roczny
eenmaal per jaar

jaarlijks /ˈjar.ləks/ /ˈjar.lɪks/ adv
corocznie

jaarling n
roczniak
een dier dat een jaar oud is

jacht /jɑxt/ n
polowanie myślistwo
v/m het achtervolgen van wilde dieren met als doel ze te doden en op te eten
jacht
o (scheepvaart) een snel vaartuig

jachthobo n
obój da caccia
(muziekinstrument) een primitieve hobo met een gekromde resonantiebuis, die ondermeer als signaalinstrument bij de jacht is gebruikt

jachthond n
ogar gończy
hond die speciaal gefokt wordt voor de jacht

jachthoorn n
trąbka myśliwska
(muziekinstrument) een hoorn als signaalinstrument op de jacht

jachthut /jɑxtɦʏt/ n
chata myśliwska
hut gebruikt als uitkijktoren bij het jagen

jachtluipaard n
gepard
(roofdieren) een zeer snel, betrekkelijk groot Afrikaans katachtig roofdier, Acinonyx jubatus , gekenmerkt door een lange staart, geelachtige huid met donkere vlekken, lange poten met niet-intrekbare klauwen en een kleine kop met een eigenaardige zwarte traanstreep van ooghoek naar mondhoek

jagen /ˈjaːɣə(n)/ v
polować
inergatief bewegende wezens (bijv. dieren) proberen te vangen

jager n
myśliwy łowca
(beroep) iemand die op jacht gaat

jager-verzamelaar n
łowca-zbieracz

jageres n
łowczyni
een vrouw die jaagt

jaguar n
jaguar
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera onca , uit de familie van de katachtigen dat voorkomt in Midden-Amerika en een groot deel van Zuid-AmerikaHij lijkt oppervlakkig sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd en heeft een forsere rozettentekening.

jaguarundi n
jaguarundi
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Herpailurus yaguaroundi , uit de geslachtengroep Acinonychini van de katachtigenVerondersteld wordt dat dit roofdier zich uit dezelfde voorouder als de poema heeft ontwikkeld. Het is de enige soort van het geslacht Herpailurus .

jak n
jak

jakhals n
szakal
(roofdieren) soort hondachtig roofdier, Canis aureus

jakobsladder n
wielosił błękitny
(plantkunde) Polemonium caeruleum is een kruidachtige, vaste plant uit de vlambloemfamilie Polemoniaceae

jakobsschelp n
przegrzebek
(tweekleppigen) benaming voor bepaald soort mosselachtig schelpdier

jaloers adj
zazdrosny
een negatief gevoel veroorzaakt doordat iemand iets heeft of kan krijgen wat je ook wilt hebben of reeds hebt

jaloezie /jɑluˈziː/ n
żaluzja
zonnescherm, bestaande uit horizontale lamellen

jamboree n
jamboree
een grote bijeenkomst van scouts in de leeftijd van 14 tot 17 jaar uit landen verspreid over de gehele wereld die eens per 4 jaar wordt georganiseerd

jan-van-gent n
głuptak
(gentachtigen) bepaalde zeevogel, Morus bassanus uit de familie Sulidae , in de orde van de Pelikaanachtigen

januari /jɑnyˈwaːri/ n
styczeń
(tijdrekening) de eerste maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jargon /jɑr.ˈɣɔn/ n
żargon
(taalkunde) vaktaal, specifiek taalgebruik binnen een bepaalde groep, vaak moeilijk te volgen voor een buitenstaander

jarige n
solenizant
iemand die jarig is

jas n
płaszcz
(kleding) kledingstuk voor in de buitenlucht, dat over andere kledingstukken heen gedragen wordt en dat zowel de romp als de armen bedekt
(kaartspel) de troefboer, dat wil zeggen de boer van de kleur speelkaarten die van hogere waarde is dan de andere kleuren kaarten

jasmijn n
jaśmin
(plantkunde) een stuikgewas uit het geslacht Jasminum, met name Jasminum officinale, behorende tot de olijffamilie (Oleaceae)

jaspis n
jaspis

jawel /'jɑʋɛl/ adv
owszem
ja, antwoordend op een ontkennende vraag

jeneverbes n
jałowiec
(coniferen) Juniperus communis een conifeer die ook in de Benelux voorkomt

jeugd /ˈjøːxt/ n
młodzież młodość
de tijd van iemands leven dat iemand nog jong is
de jongeren van een samenleving

jeugdherberg n
schronisko młodzieżowe

jeuk n
swędzenie
kriebel

jeuken v
swędzieć

jezuïet /je.zy.ˈit/ n
jezuita
(religie) lid van de Sociëteit van Jezus, een rooms-katholieke orde

jicht n
dna
(medisch) een pijnlijke ontsteking als gevolg van gekristalliseerd uraat in een gewricht

jihad n
dżihad

jij /jEi/ /jɛɪ̯/ /jɛː/ personalPronoun
ty
tweede persoon enkelvoud informeel

jodelen /ˈjodələ(n)/ v
jodłować
inergatief zingen met een snelle wisseling van buikstem naar kopstem

jodin /joˈdin/ n
żydówka Żydówka
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) volgens de joodse traditie een vrouw die geboren is uit een joodse moeder; verder een vrouw die is toegetreden tot het jodendom; ook een vrouw die het joodse geloof belijdt# verouderde spelling of vorm van Jodin tot 2006

jodium n
jod
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 Het is een violet- donkergrijs halogeen

johannesbroodboom n
szarańczyn strąkowy

joint n
joint

jojo n
jo-jo
(speelgoed) speelgoed, bestaande uit twee schijfjes die langs een koord, dat ertussen gewonden is, afloopt, en door het impulsmoment zichzelf weer omhoog werkt
(informeel) sufferd

joker v
dżoker joker

jong /jɔŋ/ adj
młody
van geringe leeftijd

jongen n
chłopiec
onvolwassen man

jongerentaal n
język młodzieżowy
het taalgebruik van jongeren

jongleren /jɔŋˈle.rə(n)/ v
żonglować

jongleur /jɔŋˈlør/ n
żongler
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, acrobaat, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.
(cultuur), (muziek), (verouderd) een langs herbergen, jaarmarkten rondtrekkend artiest, goochelaar, acrobaat, muzikant, zanger van liedjes en komediant
(cultuur) (beroep) de artiest die zo veel mogelijk objecten weet op te gooien en weer weet op te vangen, zonder dat er één op de grond terecht komt (die jongleert)

jonk n
dżonka
(scheepvaart) voor en achter hoog oplopend Chinees zeilschip met drie masten

jood n
żyd
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) aanhanger van het joodse geloof, volgens de joodse traditie iemand of een man die geboren is uit een joodse moeder; verder iemand of een man die is toegetreden tot het jodendom; ook iemand of een man die het joodse geloof belijdt
jod
(scheikunde) korter woord voor het element jodium, voornamelijk bij geneesmiddelen

joods /jots/ adj
żydowski
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) te maken hebbend met de joodse godsdienst, het jodendom

jota n
jota
een kleinigheid

journalist n
dziennikarz
(beroep) (media) verslaggever, iemand die nieuwsfeiten publiceert

jouw /jɑu̯/ possessivePronoun
twój
(informeel) van jou

joviaal adj
serdeczny
aardig en vriendschappelijk in omgang

jubelen /jybələ/ v
radować się
inergatief juichen

jubileum n
jubileusz
feestelijke herdenking van de dag waarop iets gebeurde of begon

judaskus n
judaszowy pocałunek
(figuurlijk) vriendelijk gebaar van een iemand die veinst een vriend te zijn, kort voordat zijn ware bedoelingen duidelijk worden

judo /'jy.do/ n
judo dżudo
(sport) een Japanse vechtsport, heden ten dage beoefend als wedstrijdsport

juffrouw /jʏˈfrɑu/ n
panna

juk n
jarzmo
houten pasvorm die op de schouders gedragen wordt en twee te dragen gewichten (emmers, manden) verbindt

jukbeen n
kość jarzmowa
(anatomie) één van de beenderen van de schedel (os zygomaticum)

juli /jyˈlɛi/ n
lipiec
(tijdrekening) de zevende maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

jullie /ˈjʏli/ personalPronoun
wy
nominatief (onderwerp)

juni n
czerwiec
(tijdrekening) de zesde maand van het jaar volgens de gregoriaanse kalender

junkfood n
śmieciowe jedzenie
(voeding) een verzamelnaam voor voedsel dat snel bereid en geserveerd wordt en relatief goedkoop is, maar helaas wel ongezond is

juridisch adj
prawny prawniczy
betrekking hebbend op het recht en de rechtsleer

jurk /jʌrək/ n
sukienka suknia
(kleding) een kledingstuk voor vrouwen, dat van de schouders tot op de benen reikt en die vaak helemaal bedekt

jury n
jury
een groep mensen die oordeelkundig geacht wordt en gevraagd een oordeel ergens over uit te spreken

jus n
jus

jute adj
juta
gemaakt van jute

juweel n
kamień szlachetny
sieraad van grote schoonheid en hoge waarde

juwelier n
jubiler
(beroep) iemand die juwelen vervaardigt en erin handelt

kaaiman n
kajman
(reptielen) krokodilachtige uit de onderfamilie Caimaninae van de familie alligators

kaak n
szczęka żuchwa
(palindroom) (anatomie) het beendergestel dat de mondholte omsluit en waarin de tanden en kiezen geplaatst zijn

kaakklem n
tężec
(medisch) een mogelijk dodelijke infectieziekte veroorzaakt door Colistridium tetani

kaal /kal/ adj
łysy
zonder of met heel weinig hoofdhaar, veren, bladeren, begroeiing, enzovoort

kaalheid n
łysienie
het kaal zijn

kaap n
przylądek
(aardrijkskunde) een in zee vooruitstekende landpunt.

kaapstander /ˈkaːp.stɑn.dər/ n
kabestan
(techniek), (scheepvaart) een vertikaal opgestelde windas die rondgedraaid wordt door middel van vier of meer handspaken, en waarmee zware lasten kunnen worden geheven of verplaatst

kaarden v
gręplować
overgankelijk het behandelen van ruwe katoen of wol met behulp van een kaard

kaars /kars/ n
świeca świeczka
een staaf of klomp van brandbaar materiaal met een lont

kaarsendover /'karsəndovər/ n
gasidło
een werktuig om kaarsen mee te doven

kaart n
mapa
(kaartspel) een kartonnen of plastic vel uit een kaartspel, om mee te spelen

kaartspel /kartspɛl/ n
gra karciana
een spel met speelkaarten

kaas /kas/ n
ser
(voeding) voedingsproduct gemaakt van gestremde melk

kaasdoek n
etamina
(huishouden) is een los geweven doek, gemaakt van katoen of netels, die in de keuken als een vorm van zeef wordt gebruikt

kaasfondue /ˈkasfɔndy/ n
fonue
(voeding) een gerecht waarbij etenswaren in een saus van kaas gedompeld worden

kaasjeskruid n
ślaz

kaasschaaf /ˈkasxaf/ /ˈkasχaf/ n
krajacz do sera
(huishouden) een gebruiksvoorwerp waarmee een dun plakje van een stuk kaas kan worden gesneden

kabbelen /'kɑbələ(n)/ v
marszczyć się
ergatief zacht stromen en geluid maken

kabel n
kabel
(techniek) lijn van 3 tot 6 ineengedraaide touwen van hennep, kunststof, staal of ander materiaal

kabeljauw n
dorsz dorsz atlantycki
(straalvinnigen) (visserij) (voeding) middelgrote zoutwatervis en uitstekende consumptievis, Gadus morhua

kabinet n
gabinet

kabouter n
gnom
(folklore) sprookjesfiguur in de vorm van een klein mannetje, traditioneel met een puntmuts dat meestal wat mensenschuw is en zich plagerig of juist vriendelijk gedraagt

kachel /ˈkɑ.xəl/ /ˈkɑ.xəɫ/ /ˈkɑ.χɔɫ/ n
piecyk
een apparaat waarin energie wordt omgezet in warmte met de bedoeling een ruimte te verwarmen

kachtel /ˈkɑxtəl/ /ˈkɑxtəɫ/ /ˈkɑχtəɫ/ n
źrebię źrebak
(dierkunde), (West- en Frans-Vlaanderen, Zeeland) een jong van een paard

kadaster n
kataster

kadaver n
zwłoki
(dierkunde) dood lichaam van een dier

kaddisj /ˈkɑdiʃ/ n
kadisz
(religie) een joods gebed waarin Gods naam wordt geheiligd, onder meer uitgesproken bij het begraven en herdenken van overledenen

kader n
rama
rand die om iets (m.n. een afbeelding of schilderij) heen wordt aangebracht
framuga
(figuurlijk): situationele context, raamwerk, verband, achtergrond
kadra
(bedrijfskunde) (meervoud) leidinggevende medewerkers in een organisatie

kaf /kɑf/ n
plewa
o (voeding) de vliezen rondom de graankorrels

kaftan n
kaftan
lang kleed met riem om het middel dat lijkt op een jurk, gedragen door mannen uit het Midden-Oosten

kajak n
kajak
(palindroom) een gesloten kano om in wild water of op zee te varen

kajuit n
kajuta
een gemeenschappelijke verblijfplaats op schepen

kaki /kaki/ n
khaki

kakkerlak n
karaluch
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Blattodea , oppervlakkig lijkend op een kever maar hier wel sterk van verschillend

kakofonie n
kakofonia
een rommelig geheel van vele klanken door elkaar

kalender n
kalendarz
(tijdrekening) tabel die de verdeling van het jaar in dagen, weken of jaren aangeeft, evt. met feestdagen enz

kalf n
cielę cielak
(dierkunde) (veeteelt) jong van het rund en sommige andere zoogdieren

kalfsvlees n
cielęcina

kalief n
kalif

kalifaat n
kalifat

kalium n
potas
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool K en atoomnummer 19. Het is een zilverwit alkalimetaal

kaliumchloride n
chlorek potasu

kalk /ˈkɑl(ə)k/ n
wapno
(scheikunde) (bouwkunde) aanduiding voor een aantal alkalische zouten van calcium, zoals calciumoxide (ook wel ongebluste kalk), calciumhydroxide (gebluste kalk) en calciumcarbonaat en calciumwaterstofcarbonaat

kalkoen n
indyk indyczka
(hoendervogels) (landbouw) bepaald soort gedomesticeerde vogel, Meleagris gallopavo

kalkoven n
wapiennik

kalksteen n
wapień

kallipygisch /ˌkɑ.lɪ.ˈpi.ɣɪs/ adj
o kształtnych pośladkach
met een mooi achterste

kalm /kɑlm/ adj
spokojny
weinig in beroering, zonder opwinding

kalmte n
spokój

kalven v
cielić się
inergatief (veeteelt) een jong baren bij runderen

kam /kɑm/ n
grzebień
getand object om haren mee te verzorgen

kameel /kɑ'mel/ n
wielbłąd
(evenhoevigen) Camelus bactrianus , een hoefdier met twee bulten op de rug

kameleon n
kameleon
(reptielen) tropische hagedis uit de familie Chamaeleonidae vooral bekend voor zijn snelle kleurveranderingen
(figuurlijk) persoon die almaar van mening verandert of zich telkens volledig aanpast aan zijn omgeving

kamer n
pokój izba
een van de rest door muren afgescheiden deel van een huis met een eigen functie

kameraad n
towarzysz

kamerjas n
podomka
(kleding) een lange huisjas

kamertemperatuur n
temperatura pokojowa

kamfer n
kamfora

kammen /kɑmə(n)/ v
czesać
overgankelijk met een kam haar in orde brengen

kamp n
obóz
o een plaats waar een aantal troepen geruime tijd of permanent gehuisvest zijn.
m een persoon of groep die een overeenkomst, gevecht of strijd aangaat met een andere persoon of groep

kamperen v
biwakować
inergatief in de buitenlucht verblijven met een tent

kamperfoelie n
suchodrzew

kampioen /kɑmpiun/ n
mistrz
(sport) de winnaar van een kampioenschap

kampioenschap n
mistrzostwo
(sport) wedstrijd waar bepaald wordt wie de kampioenstitel mag dragen

kampvuur n
ognisko
vuur in de buitenlucht waaromheen mensen zich (voor de gezelligheid) verzamelen

kan n
dzban
(huishouden) serviesgoed om vloeistoffen uit te schenken

kanaal /ka'naːl/ n
kanał

kanarie n
kanarek
bepaald soort kleine vogel, Serinus canaria

kandelaar n
świecznik

kandidaat /kɑndiˈdat/ n
kandydat
(politiek) iemand die zich verkiesbaar gesteld heeft voor een politiek ambt
iemand die zich beschikbaar geteld heeft voor een baan of functie

kaneel /kɑˈnel/ n
cynamonowiec cynamon
(specerij) een specerij van de gedroogde binnenbast van de kaneelboom, gebruikt als smaakmaker in vele gerechten

kangoeroe n
kangur kangurzyca
(buideldieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Macropus , met korte voorpoten, lange achterpoten, een lange sterke steunstaart die hun jongen in een huidplooi op de buik mee kunnen dragen

kanji n
kanji
(taalkunde) schrift dat wordt gebruikt om het Japans weer te geven
(taalkunde) teken in het gelijknamige schrift

kanker n
rak
(medisch) aandoening die gekenmerkt wordt door het ongecontroleerd vermenigvuldigen van cellen

kannibaal n
kanibal ludożerca
mens die of dier dat vlees van zijn eigen soort eet

kannibalisme n
antropofagia
(voeding) het eten van het vlees van een soortgenoot m.n. als het gaat over mensen die mensenvlees eten

kano n
kanu

kanon n
armata działo
een instrument om explosieve projectielen weg te schieten

kanonneerboot n
kanonierka
(militair) een kleine boot met enkele stukken zwaar geschut

kans n
szansa
mogelijkheid dat er iets gaat gebeuren
szansa okazja
een mooie gelegenheid

kanselier n
kanclerz
(regering) eerste minister
hoofd van een griffie

kansspel n
hazard

kant /kɑnt/ n
koronka
m/o, (textiel) een vorm van vlechtwerk gemaakt van dunne linnen of katoenen draden

kantine n
stołówka
eetgelegenheid in bedrijven, scholen, verenigingen

kantoor n
biuro
een instelling waar allerlei administratieve handelingen worden uitgevoerd

kanunnik n
kanonik
(religie) een titel die aan bepaalde geestelijken wordt verleend binnen enkele christelijke kerkgemeenschappen.

kaolien n
kaolin

kapel n
kaplica
klein kerkgebouw

kapelaan n
kapelan
een priester van de katholieke kerk, werkzaam in een parochie

kaper n
kaper
(geschiedenis), (scheepvaart) vroegere zeerover die met een machtiging van de overheid werkte

kaperbrief /ˈka.pər.ˌbrif/ n
list kaperski
(geschiedenis) (scheepvaart) een brief door de overheid of koning geschreven, waarmee een schip dat die brieven aan boord had het recht werd gegeven om schepen van vijandelijke mogendheden aan te vallen en leeg te roven

kapitein /kapiˈtɛin/ n
kapitan
(beroep) (scheepvaart) gezagvoerder van een schip [1], bijv. van een koopvaardijschip

kapmeeuw n
mewa śmieszka
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel, Larus ridibundus , een soort meeuw met een gekleurde kop en een lachende roep

kapmes /'kɑpmɛs/ n
maczeta
lang stevig mes waarmee men zich al kappend een weg kan banen in het oerwoud

kapoen n
kapłon

kapotje /ka'pɔtʲə/ n
gumka
dim. tant. (informeel), (seksualiteit) voorbehoedsmiddel dat om de penis aangebracht wordt

kappa n
kappa

kapper n
fryzjer

kappertje /'kɑ.pər.cə/ n
kapary cierniste
(voeding) een klein groen bloemknopje van de kappertjesplant, Capparis spinosa , dat meestal op zuur bewaard wordt en dat als kruiderij gebruikt wordt

kapseizen /kɑpsɛɪ̯zə(n)/ /kɑpsɛːzə(n)/ v
wywracać się
ergatief, (scheepvaart) ondersteboven komen liggen

kapsel n
fryzura
de manier waarop het haar geknipt is

karabijn n
karabinek
(militair) een geweer met ingekorte loop en soms ook ingekorte schoudersteun

karaf n
dekanter
(huishouden) tafelfles met wijde buik en smalle hals voor het schenken van wijn, water, likeur enz.

karakter n
charakter
aard, geaardheid, inborst, natuur, wezen

karakteriseren v
barwić

karamel n
karmel
gebrande suiker

karaoke n
karaoke
vorm van vermaak, waarbij muziek wordt afgespeeld van een lied, en de amateur zanger in een microfoon de tekst (die op een televisiescherm te lezen is) live zingt

karate n
karate
(sport) Japanse gevechtsport

karavaan n
karawana
groep reizigers

karbonade /kɑrboˈnadə/ n
kotlet
(voeding) een stuk vlees van een varken, kalf of lam

kardemom n
kardamon
(plantkunde) een kruidachtige plant Elettaria cardamomum , groene kardemom, uit de gemberfamilie Sjabloon:species:Zingiberaceae (wikidata: kardemom )

kardinaal n
kardynał
(religie) hoge geestelijke in de hiërarchie van de Rooms-Katholieke Kerk, hij mag deelnemen aan de verkiezing van een nieuwe paus

kardoen n
kard
(groente) bladeren van Cynara cardunculus (wikidata: kardoen )

kariboe n
karibu
Rangifer tarandus een zoogdier uit de familie der hertachtigen (Cervidae ) dat in het wild voorkomt in de taiga en toendra van Noord-Europa, het noorden van Azië en Noord-Amerika

karikaturiseren v
karykaturować
overgankelijk een karikatuur maken van

karnemelk n
maślanka
(drinken) gefermenteerde melk (vroeger: melkproduct dat overblijft na het karnen van de melk) (wikidata: karnemelk )

karper n
karp
(straalvinnigen) bepaald soort grote zoetwatervis met een hoge rug, die van oorsprong uit Azië komt, Cyprinus carpio

karst n
kras
(geologie) de verzameling verschijnselen die samenhangen met de oplosbaarheid van kalksteen onder invloed van koolzuur in de atmosfeer

karteldarm n
okrężnica

karton /kɑrˈtɔn/ n
karton
bordpapieren verpakking

karveel n
karawela

karwij n
kminek kminek zwyczajny
(plantkunde) plant Carum carvi uit de schermbloemenfamilie Apiaceae (wikidata: karwij )

kas /'kɑs/ n
szklarnia
(tuinbouw) een doorzichtige en meest glazen constructie die het cultiveren mogelijk maakt van planten die een ander klimaat vergen dan buiten heerst

kaskraker n
blockbuster
een film of uitvoering die alle verwachtingen overtreft wat betreft de opkomst van publiek

kassa /ˈkɑsa/ n
kasa
(handel) een plaats in een winkel waar men zijn aankopen betaalt
(techniek), (handel) een machine in een winkel om van een klant ontvangen geld te registreren en te bewaren

kassier n
kasjer
(beroep) iemand die het beheer heeft over kas en de kaswijzigingen bijhoudt

kast /kɑs/ /kɑst/ n
szafa
(meubel) een meubel om gebruiksvoorwerpen in op te bergen, meestal voorzien van horizontale schappen

kastanje n
kasztan
(plantkunde) eetbare vrucht van de betreffende boom

kastanjebruin adj
kasztanowaty

kaste /kɑstə/ n
kasta
(religie) een streng gescheiden stand binnen de hindoeïstische samenleving

kasteel n
zamek
(bouwkunde) middeleeuwse versterkte woning

kastenstelsel n
system kastowy
(sociologie) een systeem van rangen en standen in de maatschappij

kasuaris n
kazuar
(loopvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Casuarius , grote vogels afkomstig uit de tropische regenwouden van Nieuw-Guinea en Australië

kat n
kot
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Felis sylvestris catus , tot de katachtigen behorende soort die tam is geworden

katabolisme n
katabolizm
(medisch) geheel van de afbraakprocessen in een lichaam

katafalk n
katafalk

katalysator n
katalizator

katapult n
katapulta
apparaat om stenen en andere objecten mee weg te schieten
Y-vormig speeltuig met een elastiek tussen beide opstaande uiteinden om steentjes e.d. mee weg te schieten
inrichting om vliegtuigen mee te lanceren

kater n
kocur
(dierkunde) mannetje van de kat
kac
beroerde gevoel dat ontstaat na het gebruik van te veel alcohol

kathedraal /kɑtədral/ n
katedra
een hoofdkerk van een bisdom

katheter n
cewnik kateter
(medisch) een buisje dat tijdelijk in een lichaamsholte wordt aangebracht, bijv. om lichaamsvocht op te vangen of een medicijn toe te dienen

kathode n
katoda
(scheikunde) een elektrische geleider waarlangs elektronen een elektrolyt binnengeleid worden

katholiek /ˌka.to.ˈlik/ adj
katolicki
(religie) overeenkomstig de geloofsleer van de Katholieke Kerk
(religie) te maken hebbend met de Katholieke Kerk

kation n
kation

katoen /kɑˈtun/ n
bawełna
(textiel) een zachte vezel die uit de opperhuid (epidermis) van de zaden van de katoenplant groeit (wikidata: katoen )

katrol n
wielokrążek
(techniek) een werktuigonderdeel dat het mogelijk maakt een last met een beperkte kracht op te hijsen, te laten zakken of te verplaatsen

kauw n
kawka
(zangvogels) Corvus monedula , eem zwarte zangvogel met een grijze nek uit de Corvidae

kauwen v
żuć przeżuwać

kauwgom n
guma
een zacht samenhangend snoepgoed dat niet bedoeld is om in te slikken

kaviaar n
kawior ikra

kazemat n
kazamata
(militair) een tegen vijandelijk vuur gedekte en van schietgaten voorziene ruimte voor de opstelling van een vuurwapen, aanvankelijk deel uitmakend van een vesting

kazuifel n
ornat
(religie) mouwloos opperkleed dat door een priester gedragen wordt bij het lezen van de mis

keel /keːl/ n
gardło
v/m: (anatomie) voorste, uitwendige gedeelte van de hals

keelpijn /'kelpɛɪn/ n
ból gardła
(medisch) pijnlijke irritatie van het slijmvlies in de keelholte, meestal door een ontsteking ervan

keep /keːp/ n
jer
inkeping, insnijding, kerf met betrekkelijk wijde opening
(zangvogels)Fringilla montifringilla een trekkende zangvogel uit de familie van vinkachtigen (Fringillidae ) met een wat nasale raspende lokroep, een witte stuit en een donkergrijze kop, waarvan het mannetje de oranjekleurige schoudervlek en borst heeft, en die broedt in Scandinavië en Noord-Rusland

keerkring n
zwrotnik

keerzijde n
rewers
de andere kant van een munt of medaille, meestal de minder goede of mooie kant
de achterzijde, de ruwe kant van een blad (papier, perkament, e.d.), dat in een gebonden boek de linkerbladzijde is, verso
(figuurlijk) de minder mooie kant van een (schijnbaar) gelukkige of mooie zaak

kegel /ˈke.xəl/ n
stożek kręgiel
(wiskunde) een meetkundig lichaam met een cirkel als grondvlak en uitlopend in een punt

kegelsnede n
stożkowa krzywa stożkowa
(wiskunde) een kromme gevormd door het snijden van een kegel met een plat vlak

kei n
głaz
brok gesteente

keizer n
cesarz imperator
(beroep) (adel) (regering) een monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerin n
cesarzowa imperatorowa
(adel) een vrouwelijke monarch van de allerhoogste rang, oorspronkelijk die van het Romeinse rijk

keizerlijk adj
cesarski

keizerrijk n
imperium cesarstwo
(regering) het gebied waar een keizer het staatshoofd is

keizersnede n
cesarskie cięcie
(medisch) operatieve verlossing in tegenstelling tot een gewone bevalling

kelder /ˈkɛldər/ n
piwnica
een ondergrondse bergruimte

kelk n
kielich

kelner n
kelner

kemphaan n
bojownik batalion
(steltloperachtigen) bepaald soort vogel, Calidris pugnax , uit de familie van de snipachtigen Scolopacidae

kenmerken /'kɛnmɛrkə(n)/ v
cechować charakteryzować
overgankelijk een herkenningspunt ergens van zijn

kennen /ˈkɛnə(n)/ v
znać
overgankelijk bekend, vertrouwd zijn met
overgankelijk door studie of oefening geleerd hebben

kenner n
znawca

kennis /ˈkɛnɪs/ n
wiedza
wat je weet of hebt geleerd
znajomy
iemand met wie men bekend is

keper n
krokiew

keppel /ˈkɛpəl/ n
jarmułka
(Jiddisch-Hebreeuws) (kleding) hoofddeksel in de vorm van een ondiep bolsegment, gedragen door religieuze (Joodse) mannen

kerf n
karb
een ingesneden groef

kerk /kɛrk/ n
kościół cerkiew zbór
(religie) (bouwkunde) openbaar gebouw voor religieuze handelingen of samenkomsten
(religie) georganiseerde groep die bepaalde religieuze, m.n. christelijke, standpunten aanhangt (bijv. Katholieke Kerk, Gereformeerde Kerk etc.)

kerkbank /ˈkɛrk.bɑŋk/ n
ławka
(religie) een bank in een kerkgebouw waarop een dienst kan worden bijgewoond

kerkdienst /ˈkɛrɡdinst/ n
nabożeństwo
(religie) een bijeenkomst van een christelijke gemeente waarin God vereerd wordt

kerker /kɛrkər/ n
loch
een ondergrondse ruimte die bestemd is voor het opsluiten van gevangenen

kerkhof n
cmentarz
terrein waar overledenen begraven worden

kerkuil /ˈkɛrgœːl/ /ˈkɛrkœʏ̯ɫ/ /ˈkɛrkœːl/ n
płomykówka
(uilen) bepaald soort vogel, Tyto alba , met een lichte onderzijde en een opvallende, hartvormige sluier die gewoonlijk in gebouwen broedt

kermis n
kiermasz
een feest met attracties

kernenergie n
energetyka jądrowa
(techniek) energie geproduceerd door kernfusie of kernsplijting, waarmee in een kerncentrale elektriciteit wordt opgewekt

kernfusie n
fuzja jądrowa
(natuurkunde) het proces waarbij twee atoomkernen botsen en één zwaardere kern vormen waarbij energie vrij komt

kerngezin n
rodzina nuklearna
(familie) ouders en hun minderjarige kinderen

kernreactor n
reaktor jądrowy

kernsmelting n
stopienie rdzenia reaktora jądrowego
(techniek) een rampzalige gebeurtenis waarbij de brandstof van een kernreactor smelt door het wegvallen van de koeling

kerosine n
nafta
(scheikunde) een vrij zware fractie alkanen die met name als vliegtuigbrandstof gebruikt wordt

kerrie n
curry
(specerij) in de keuken gebruikt mengsel van specerijen (wikidata: kerrie )

kers n
czereśnia wiśnia
(fruit) steenvrucht van een kersenboom, Prunus subg. Cerasus (wikidata: kers )

kersenboom n
czereśnia
(bloemplanten) benaming voor bomen waaraan kleine ronde vruchten groeien, uit het ondergeslacht Prunus subg. Cerasus

kerstavond /kɛr.ˈsta.vɔnt/ /kɛr.ˈz(d)a.vɔnd/ n
Wigilia

kerstbal /ˈkɛrsd.bɑɫ/ /ˈkɛrz.bɑl/ n
bańka
m (kerst) een bal die men als versiering ophangt, vaak aan de takken van een kerstboom

kerstboom /ˈkɛrsd.bom/ /ˈkɛrz.bom/ n
choinka
(kerst), (plantkunde) rond Kerstmis opgestelde naaldboom met allerlei versieringen

kerstdag /ˈkɛrs.dɑx/ /ˈkɛrs.dɑχ/ /ˈkɛrz.dɑx/ n
Boże Narodzenie

kerstenen /ˈkɛr.stə.ˌnə(n)/ v
chrystianizować
overgankelijk (religie) heidense volkeren, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context

kerstening /ˈkɛr.stə.ˌnɪŋ/ n
chrystianizacja
(religie) het proces waarbij heidense volkeren zich, al dan niet massaal, tot het christendom bekeren; veelal in historische context

kerstkaart /ˈkɛrs.kart/ /ˈkɛrst.kart/ n
kartka
(kerst) (post) een wenskaart die wordt gekenmerkt door een kerstgroet en wensen voor het komende nieuwe jaar

kerstlied /ˈkɛrs.lid/ /ˈkɛrst.lit/ n
kolęda
(muziek) (kerst) een op Kerstmis betrekking hebbend lied

kerstroos n
ciemiernik biały
(bloemplanten) Helleborus niger plant uit het geslacht nieskruid, waartoe ook de lenteroos (Helleborus oriëntalis) en stinkend nieskruid (Helleborus foetida ) behoren en die in de winter bloeit. De kerstroos staat bekend als heksenkruid
(plantkunde) Euphorbia pulcherrima

kerststal /ˈkɛr.stɑl/ /ˈkɛr.stɑɫ/ n
szopka bożonarodzeniowa
(kerst) een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom

kerstster /ˈkɛrstɛr/ n
gwiazda betlejemska poinsecja

kervel n
trybula ogrodowa
(plantkunde) een eenjarige plant Anthriscus cerefolium uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae ) wikidata: kervel
trybula
(kruid) de groene bladeren van Anthriscus cerefolium worden gebruikt als keukenkruid, zowel vers als gedroogd (wikidata: kervel )

ketchup n
keczup
(voeding) een Amerikaanse saus op basis van tomaten (wikidata: ketchup )

ketel n
kocioł parowy
meestal rond metalen vat, vaak geschikt om onder druk gezet te worden

keteldal /ˈke.təl.dɑl/ /ˈke.təɫ.dɑɫ/ /ˈkeː.təl.dɑl/ n
cyrk lodowcowy
(geologie) een half cirkelvormige vallei gevormd door de erosie die een gletsjer veroorzaakt

ketelsteen n
kamień kotłowy

keten n
sieć
uit losse, vaak metalen, schakels in een enkele rij aaneengeregen voorwerp

ketter n
heretyczka
(religie) iemand die vanwege afwijking van de katholieke leer tot misdadiger verklaard was

ketterij /ˌkɛtəˈrɛɪ/ n
herezja
het ingaan in woord of gedachte tegen de doctrines van de kerk

ketting /'kɛtɪŋ/ n
naszyjnik
een snoer bestaande uit een draad die door doorboorde kralen of andere voorwerpen gevoerd is

keuken /ˈkøːkə(n)/ n
kuchnia
een plaats waar gekookt wordt, ruimte waarin mensen hun voedsel bereiden
(figuurlijk) (kookkunst) de wijze waarop in een land of streek gekookt wordt

keukengerei n
naczynia kuchenne
alle gebruiksvoorwerpen in de keuken

keurvorst n
elektor

kever /ˈkevər/ /ˈkɛvər/ n
chrząszcz żuk
(insecten) benaming voor insecten uit de orde Coleoptera

keyboard /ˈkiːbɔː(r)d/ /ˈkiːbɔː(r)t/ n
keyboard
(muziekinstrument) een elektronisch muziekinstrument met een toetsenbord
klawiatura
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

kibboets /ˈkɪbuts/ n
kibuc

kiekendief n
błotniak
benaming voor roofvogels uit het geslacht Circus

kiel n
kil stępka
m (scheepvaart) verlenging van de onderzijde van een (zeil)schip die dient om het verlijeren tegen te gaan en het schip een grotere stabiliteit te geven

kielzog n
kilwater
de waterstromen die een varend schip achterlaat, kielwater

kiem n
zarazek

kiemwortel /'kim.ʋɔr.təl/ n
korzeń zarodkowy radykuła
(beschrijvende plantkunde) het eerste wortelachtige deel van een zaailing dat bij ontkieming verschijnt

kieskeurig adj
wybredny
niet snel tevreden met een keuze

kiespijn /kispɛin/ n
ból zęba
pijn in één of meerdere kiezen

kieuw n
blaszka
(zoötomie) ademhalingsorgaan van vele in water levende dieren

kievit n
czajka

kiezen v
decydować
(politiek) selecteren door van stemrecht gebruik te maken
inergatief ~ voor: een bepaalde handelwijze of mogelijkheid prefereren boven alle andere
wybierać
overgankelijk uit meerdere mogelijkheden één nemen

kiezer n
wyborca
(politiek) iemand die stemt bij een politieke verkiezing

kijken v
patrzeć zobaczyć popatrzeć

kijker n
telewidz
iemand die naar iets kijkt

kikker n
żaba
(dierkunde) benaming voor amfibieën uit de orde Anura , gewervelde dieren met vier poten zonder staart

kikkerdril n
skrzek
Kikkers zetten de eieren (kikkerdril; ook wel kikkerrit genoemd) af in het water, dit is een verzameling eieren die een gelatineus en glibberig, doorzichtig omhulsel hebben.

kikkererwt n
ciecierzyca pospolita
(plantkunde) plant Cicer arietinum
(voeding) zaden van Cicer arietinum voedzame, roze-gelige, wat rondhoekige erwt met nootachtige smaak (wikidata: kikkererwt )

kikkererwtenmeel n
mąka z ciecierzycy
(voeding) fijn gemalen kikkererwten (wikidata: kikkererwtenmeel )

kikkervisje n
kijanka
(kikkers) Anura larve van de kikker of pad, in het stadium van uit het ei komen tot 6-9 weken; het bestaat uit een ovaalvormig lichaam en een lange staart en heeft alleen inwendige kieuwen

kilogram abbreviation
kilogram kilo
1. kilogram

kilometer / ˈkilometər / n
kilometr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 103 meter of 1.000 meter, weergegeven met symbool km

kilometerteller n
drogomierz
meetinstrument dat de totaal afgelegde afstand in kilometers aangeeft

kin /kɪn/ n
podbródek broda
(anatomie) het vooruitstekende deel van de onderkaak

kind n
dziecko dziecię
(maatschappij), (juridisch) mens [1] in de leeftijd tussen 0 en 18 jaar, iemand die nog minderjarig is
persoon voortkomend uit; zoon of dochter

kinderarbeid n
praca dzieci

kinderarts n
pediatra
(medisch) (beroep) een arts die gespecialiseerd is in de behandeling van kinderen

kinderkamer n
pokój dziecinny
(huishouden) een kamer die speciaal is ingericht voor kinderen

kinderlied n
rymowanka

kinderwagen n
wózek dziecięcy
een voertuig waarin zuigelingen of kleuters met de hand verreden kunnen worden

kinetisch adj
kinetyczny
(medisch) wat beweging veroorzaakt

kinine n
chinina

kinkhoest /kɪŋk(h)ust/ n
krztusiec koklusz
(medisch) een bepaalde kinderziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella pertussis

kip /kɪp/ n
kura kurczak
(hoendervogels) (vrouwelijke) gedomesticeerde vogel van het geslacht huishoen, Gallus gallus

kippenhok n
kurnik
hok voor kippen

kippenlever n
wątroba z kurczaka
(zoötomie) orgaan dat een grote rol speelt in de stofwisseling van een hoen, Gallus gallus

kippenvel /ˈkɪpəvɛɫ/ n
gęsia skórka
het verschijnsel waarbij als gevolg van kou, afgrijzen of schrik de huid er uit ziet als die van een geplukte kip

kippenvet n
tłuszcz z kurczaka

kits /kɪts/ adj
kecz
(spreektaal) in orde, goed, prettig

kitsch n
kicz
schijnkunst die niet aanslaat met veel versieringen en/of de verkeerde materialen waarvan de meeste mensen denken dat het wansmaak is

kiwi n
kiwi
(fruit) harige, bruine vrucht met groen vruchtvlees van het plantengeslacht Actinidia (wikidata: kiwi )

klaaglied n
elegia

klaarblijkelijk adj
oczywisty jasny
kennelijk.

klaarspelen v
dokonać
overgankelijk iets moeilijks in orde of ten einde brengen

klacht n
skarga
(juridisch) een aanklacht

klagen v
narzekać
inergatief ongenoegen uiten

klamboe n
moskitiera
fijn net waaronder men slaapt om muggen buiten te houden

klamp n
knaga
(techniek) een plank of lat die haaks of schuin over andere is aangebracht, als deel van de constructie of als houvast voor hand of voet
(scheepvaart) een klemconstructie, of een (vaak dubbele) haak waaraan een touw (tijdelijk) kan worden belegd/bevestigd

klankbord n
abat-voix
houten hemel boven een spreekgestoelte dat het geluid van de spreker weerkaatst

klankverandering /ˈklɑŋk.və.ˌrɑn.də.rɪŋ/ n
proces fonetyczny
(taalkunde) het verschijnsel dat een klank in een taal in de loop van de tijd vervangen wordt door een andere klank

klant n
klient
(economie) afnemer van een product of dienst van een leverancier

klaploper n
pasożyt

klaproos n
mak mak polny
(plantkunde) Papaver rhoeas , een plant met een felrode bloem uit de familie Papaveraceae

klarinet n
klarnet
(muziekinstrument) een houten blaasinstrument waarop de melodie wordt gespeeld in een harmonie

klas /klɑs/ n
klasa
(onderwijs) een groep leerlingen die een tijdlang gezamenlijk les krijgen
(onderwijs) een leerjaar op school
(onderwijs) een klaslokaal

klaslokaal n
klasa
(onderwijs) een ruimte in een school voor het geven van les aan scholieren

klasse n
klasa

klauw /klʌu/ n
pazur
poot / kromme nagel van een roofdier
(informeel) (grof) hand

klauwplaat n
uchwyt
(gereedschap), (metaalbewerking) het onderdeel van een draaibank waarin een werkstuk wordt vastgeklemd

klavecimbel n
klawesyn
(muziekinstrument) toetsinstrument waarbij de in het verlengde van de toetsen geplaatste snaren worden getokkeld

klaver n
koniczyna

klaverboer n
walet trefl
(kaartspel) speelkaart van de soort klaveren die hoger is dan een klavertien en lager dan een klavervrouw en bij klaverjassen een speciale functie heeft

klaveren n
trefl
(kaartspel) een van de vier (Franse) kleuren in het kaartspel

kleding /kledɪŋ/ n
odzież
(textiel) het textiel voor de bedekking van het lichaam

kledingstuk n
ubranie
een deel van de kleding

kleefrijst n
ryż kleisty
(voeding) rijstsoort die veel zetmeel bevat en daardoor na het koken aan elkaar plakt, zaden van Oryza sativa ) var. glutinosa (wikidata: kleefrijst )

kleerkast n
szafa

kleermaker /ˈklermakər/ n
krawiec
(beroep) iemand wiens beroep bestaat uit het maken van kleding

kleermot n
mól włosienniczek
Tineola bisselliella bruin nachtvlindertje waarvan de rupsen wolgoederen eten en tijdens het eten een web spinnen

klei /klɛɪ̯/ /klɛː/ n
glina
(geologie) een zeer fijne, klastisch sedimentaire grondsoort, die voor meer dan 25% bestaat uit lutum (gronddeeltjes kleiner dan 2 µm)

klein adj
mały mała małe
van geringe grootte
van geringe waarde, van weinig belang

klein bier n
małe piwo
niet veel, onbelangrijk

klein kruiskruid n
starzec zwyczajny

kleindochter /ˈklɛɪndɔxtər/ n
wnuczka
(familie) een dochter van iemands kind, een vrouwelijk kleinkind

kleine burgemeester n
mewa polarna
(steltloperachtigen) bepaald soort meeuw, Larus glaucoides , die ongeveer 56 centimeter groot kan worden

kleine modderkruiper n
koza
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis, Cobitis taenia , de kleinste van de drie in de Benelux inheemse modderkruipers

kleingeld /ˈklɛːnɣɛlt/ n
bilon
geld in kleine coupures, vooral in munten

kleinhandel n
handel detaliczny
(economie) de handel die tastbare producten direct aan consumenten verkoopt

kleinkind /ˈklɛːŋkɪnt/ /ˈklɛːɪŋkɪnt/ n
wnuk
(familie) kind van zoon of dochter

kleinood n
klejnot
klein voorwerp van hoge waarde

kleinzoon /ˈklɛɪnzon/ n
wnuczek wnuk
(familie) een zoon van iemands kind, een mannelijk kleinkind

kleiput n
glinianka
plaats waar men klei opgraaft om te gebruiken in steenfabrieken

kleisteen n
iłowiec
(geologie) een sedimentair gesteente dat voornamelijk bestaat uit klei, zonder duidelijke splijting

klemtoon n
akcent

klep n
zastawka
scharnierend bevestigde afsluiting die open en dicht kan
(informeel) orgaan in het hoofd van humanen waar ongewenst geluid uit komt, mond

kleptocratie n
kleptokracja

kleptomanie n
kleptomania
de onweerstaanbare drang om te stelen

kleren /ˈkleː.rən/ n
odzież
alleen meervoud kleding of kledingstukken

kletsen v
gawędzić
inergatief op een informele manier praten

kletskous n
gaduła

kleur /kløːr/ n
kolor barwa
het onderscheid dat gemaakt wordt op basis van het verschil in golflengte van licht

kleuren /ˈklørə(n)/ v
barwić
overgankelijk van kleur voorzien met potloden, stiften, waskrijt etc.

kleurloos adj
bezbarwny
zonder kleur

kleurpotlood n
kredka

kleurrijk adj
barwisty
vol opvallende kleuren

kleurstof n
barwnik
(kleur) (voeding) stof waarmee men iets kleurt

kliek n
banda

klier /klir/ n
gruczoł
(biologie) een orgaan dat een stof afscheidt.

klif n
klif
(geologie) steile hoge rots

klikken v
klik
inergatief (informatica) met een muis of anderszins een keuze kenbaar maken door op een vlak op het scherm te drukken; clicken

klimaat n
klimat
(aardrijkskunde) (klimatologie) de gemiddelde natuurlijke gesteldheid van de lucht en het weer in een gebied op een planeet

klimaatontkenner n
zaprzeczająca zmianie klimatu

klimaatverandering n
zmiana klimatu
(klimatologie), (geschiedenis) de verandering van het klimaat in een bepaald gebied over een bepaalde periode, m.n. de wereldwijde opwarming sinds de 19e eeuw

klimaatzone n
strefa klimatyczna

klimatologie /klɪmɑtoloˈɣi/ n
klimatologia
(wetenschap) leer van de lucht- en weersgesteldheid

klimatologisch /klɪmɑtoˈloxɪs/ adj
klimatologiczny
op het klimaat of de klimatologie betrekking hebbend

klimmen /'klɪmə(n)/ v
rosnąć
bewegen in een omhooggaande richting dan wel over obstakels

klimop /'klɪ.mɔp/ n
bluszcz
(plantkunde) Hedera helix , een groenblijvende houtige plant die groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en tegen bomen waaraan de plant zich met korte luchtwortels vastklampt

klimplant n
roślina pnąca
planten die tegen voorwerpen aan omhoog kunnen groeien

klimrek n
małpi gaj
sport- of speeltoestel waarop men klimt

kliniek n
klinika
(medisch) inrichting waar patiënten medische zorg krijgen en worden verpleegd

klinisch adj
kliniczny
(medisch) direct voor de arts (hulpverlener) zichtbaar

klink /klɪŋk/ n
klamka
handvat om de deur te openen of te sluiten
antaba
constructie om een deur gesloten te houden

klinker /ˈklɪŋkər/ n
samogłoska
(taalkunde) een klank van de menselijke spraak waarbij geen obstructie in de ademstroom aangebracht wordt

klinknagel n
nit
(werktuigbouwkunde) een metalen verbinding tussen twee platen bestaande uit twee cilidrische delen die van weerszijden die meestal onder verhitting door vervorming vast bevestigd worden

klis n
łopian łopuch
(plantkunde) Arctium een geslacht van planten uit de familie Asteraceae met stekelige, droge bloemen
(plantkunde) Arctium bloemhoofdje met stekels van zo'n plant

klit n
łopian łopuch
(plantkunde) Arctium bloemhoofdje met stekeltjes

klok n
zegar
(natuurkunde), (tijdrekening) een instrument dat de tijd bijhoudt
dzwon
(muziekinstrument) een belvormige idiofoon, vooral bekend van kerktorens en carillons

klokhuis /ˈklɔkɦœs/ /ˈklɔkɦœʏs/ n
ogryzek
binnenste van vruchten als appels en peren, met een holle ruimte voor de pitten

klokje n
dzwonek

klokkentoren n
wieża zegarowa
(bouwkunde) smal hoog bouwwerk met bovenin een of meer wijzerplaten van een uurwerk

klomp /klɔmp/ n
drewniak sabot
(schoeisel) schoeisel van hout, eventueel in combinatie met leer

klonen v
klonować sklonować
(biologie) een identieke kopie van een levend wezen maken

kloof n
kanion
een ten gevolge van erosie, diep uitgesleten rivierdal, met steile wanden

kloon /klon/ n
klon
(dierkunde) een levend wezen dat een exacte genetische kopie is van een ander wezen

klooster /klostər/ n
klasztor
(bouwkunde), (religie) een gebouw waarin een kloostergemeenschap gevestigd is
(religie), (metonymisch) een kloostergemeenschap als zodanig

klopjacht n
nagonka

kloppen /ˈklɔpə(n)/ v
bić
overgankelijk verslaan in een wedstrijd

kluizenaar n
anachoreta
iemand die alleen en in afzondering leeft

kluut /klyt/ n
szablodziób
(steltloperachtigen) bepaald soort watervogel, Recurvirostra avosetta , uit de familie Recurvirostridae

kluwen n
kłębek
los om zichzelf opgewonden hoeveelheid wol, garen enz

knaagdier /ˈknaxdiːr/ /ˈknaɣdiːr/ n
gryzoń
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Rodentia , vrij kleine zoogdieren met twee paar op beitels lijkende en steeds aangroeiende snijtanden

knabbelen v
chrupać

knagen /'knaɣə(n)/ v
gryźć
met de tanden aanvreten

knap adj
piękny
(van mensen) mooi, aantrekkelijk

knapzak n
węzełek
een zak waarin men proviand voor een tocht kan bewaren en meenemen

kneden v
miesić gnieść
overgankelijk een massa soepel maken door er steeds in te knijpen

kneu n
makolągwa
(zangvogels) bepaald soort vinkachtige, Carduelis cannabina

knevelen v
kneblować
overgankelijk binden, boeien

knie n
kolano
(anatomie) gewricht in het midden van het been dat het bovenbeen met het onderbeen verbindt

kniebuiging n
klękanie
(cultuur) als eerbetoon aan een hogergeplaatste (persoon of godheid)

knielen v
klęczeć
op de knieën gaan

knijpen /'knɛɪpə(n)/ v
szczypać
overgankelijk tussen twee punten druk uitoefenen

knijptang n
kleszcze
tang waarmee je spijkers kunt uittrekken

knikken /'knɪkə(n)/ v
kiwnąć
een verticale beweging met het hoofd maken

knikker n
kulka szklana kulka
(speelgoed) balletje van glas, marmer, steen, hout of klei, meestal gebruikt door kinderen om ermee te knikkeren

knippen v
ciąć
met een schaar (uit)snijden

knoflook n
czosnek pospolity czosnek
(plantkunde), (kookkunst), (voeding) Allium sativum , een bolgewas dat familie is van ui en bieslook

knokkel n
kłykieć
(anatomie) het gewricht dat de vingers met de hand verbindt, vooral zichtbaar als men de vingers buigt

knokken /ˈknɔkən/ v
walczyć
inergatief vechten
inergatief (figuurlijk) vechten

knol /knɔl/ n
bulwa
een verdikte wortelstok waarin een plant voedsel opslaat
rzepa
(groente) koolraap, een eetbare wortel van een plant uit het geslacht Brassica

knolselderij n
seler

knoop n
węzeł guzik
(textielindustrie), (scheepvaart) een vastgetrokken lus in garen, draad, koord of touw om daarin een verdikking te maken, om einden ervan aan elkaar te bevestigen of ter bevestiging aan een ander voorwerp of weefsel
węzeł
(scheepvaart), (eenheid) een snelheidsmaat die in de zeevaart gebruikt wordt

knoopsgat n
dziurka od guzika
(kleding) spleet die in een stuk stof is gemaakt zodat een ander stuk stof daaraan kan worden vastgemaakt met behulp van een op het tweede stuk stof bevestigd schijfje dat net door die spleet past

knopen v
wiązać
overgankelijk een vastzittende lus in een koord, draad of touw maken

knots n
maczuga

knuffel n
przytulenie
liefdevolle omhelzing

knuffelen v
miziać się
omhelzen, een knuffel geven

knuppel /ˈknʏpəl/ n
pałka
korte dikke stok, bedoeld om lijfstraf mee uit te delen

knut n
kuczmany
(tweevleugeligen) Ceratopogonidae een klein stekend mugje uit de familie Ceratopogonidae van muggen uit de orde tweevleugeligen (Diptera). Ze worden ook knaasjes, knijten (Vlaanderen), knozels (Zuid-Nederland), mietsen (Noord-Nederland), mampieren (Suriname) of meurzen (Nieuwkoop) genoemd, en soms ook zandvliegjes, een benaming die in vaktaal op soorten uit de familie motmuggen of Psychodidae slaat. Wereldwijd komen er 5989 beschreven soorten voor

knutselen /knʌtsələ(n)/ v
majstrować
inergatief zelf voorwerpen uit liefhebberij vervaardigen met gebruik van gereedschap als hamer, zaag en schaaf

koala n
koala
(buideldieren) Phascolarctos cinereus , een Australisch buideldier

kobalt n
kobalt
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Co en atoomnummer 27. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

kobbe n
pająk
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae

kodiakbeer n
Kodiak
(roofdieren) Ursus arctos middendorffi de grootste ondersoort van de bruine beer, sommige individuen zijn zelfs groter en zwaarder dan de ijsbeer

koe n
krowa
(evenhoevigen) (veeteelt) wijfje van het huisrund en van andere rundersoorten

koek n
ciasto

koekenpan n
patelnia
(kookkunst) Een koekenpan (Nederlands-Nederlands) of kortweg pan (Belgisch-Nederlands) is een platte pan met een lang handvat.

koekje n
ciastko ciasteczko
dim. tant. (voeding) klein baksel dat meestal bij de koffie of thee genuttigd wordt

koekoek n
kukułka
(koekoeksvogels) bepaald soort vogel, Cuculus canorus , die zijn jongen door vogels van andere soorten laat grootbrengen

koekoeksklok n
zegar z kukułką
een type klok die het geluid van de koekoek als uursignaal heeft

koelie /ˈku:li/ n
kulis

koelkast n
lodówka
(elektronica) (huishouden) een huishoudelijk apparaat voorzien van een koelinstallatie, waarin men consumptiemiddelen kan plaatsen die koel moeten blijven

koelvloeistof n
chłodziwo
(motortechniek) een vloeistof die dient om warmte te transporteren

koepel /ˈkupəl/ n
kopuła
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve bol of een halve ellipsoïde
(wiskunde) een ruimtelijke figuur, veelvlak

koers n
kurs

koestal n
obora
(veeteelt) overdekte ruimte waarin koeien kunnen verblijven

koeterwaals /ˌku.tər.ˈʋaːls/ n
chińszczyzna
aanduiding voor een onverstaanbare taal

koets n
kareta
(verkeer) vierwielig rijtuig met vering, vaak gesloten, dat getrokken wordt door paarden

koetsier n
woźnica
(beroep) iemand die de paarden van een koets ment

koffer n
walizka
draagbare bergruimte van stevig materiaal met een handvat, waarin spullen kunnen worden meegenomen tijdens het reizen

kofferbak n
bagażnik
het gedeelte van een auto waar de bagage in geplaatst wordt

koffie n
kawa
gemalen gebrande koffiebonen waarmee de onder [1] genoemde drank wordt bereid

koffie verkeerd n
café au lait

koffie-extract n
ekstrakt kawy
sterk geconcentreerd aftreksel van koffie

koffieboon n
ziarenko kawy

koffiedik n
fusy
(drinken) het donkere bezinksel van gemalen koffiebonen dat overblijft na het zetten van koffie

koffiehuis n
kawiarnia
een uitspanning waar men koffie kan nuttigen

koffiemolen n
młynek (urządzenie domowe) młynek do kawy
(huishouden) huishoudelijk apparaat waarin koffiebonen kunnen worden gemalen

koffieplant n
kawowiec

kogel n
kula pocisk
loden projectiel gevuld met buskruit dat gebruikt wordt als munitie van een wapen
kula
zware metalen bal die gebruikt wordt bij het kogelstoten

kogellager n
łożysko kulkowe
(werktuigbouwkunde) een constructie met vrij draaiende kogels die er voor zorgt dat een draaibeweging met weinig wrijving kan worden uitgevoerd

kogelvrij adj
kuloodporny
niet door afgeschoten kogels te bereiken of te doordringen

kok /kɔk/ n
kucharz

koken /ˈkokə(n)/ v
gotować
overgankelijk vloeistof verwarmen totdat er zich in de hele vloeistof bellen vormen die naar boven stijgen en openspringen
gotować warzyć
overgankelijk (kookkunst) met behulp van ingrediënten een maaltijd klaarmaken

kokmeeuw n
mewa śmieszka
(steltloperachtigen) bepaald soort zeevogel met een gekleurde kop en een lachende roep, Chroicocephalus ridibundus

kokosboom /ˈko.kɔsˌbom/ n
palma kokosowa
(plantkunde) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft

kokosnoot /'kokɔsnot/ n
orzech kokosowy
(plantkunde) een holle vrucht van de kokospalm met wit vruchtvlees en een vezelige bast

kokosolie /ˈko.kɔsˌo.li/ n
olej kokosowy
(voeding) een soort plantaardige olie gewonnen uit kokosnoten

kokospalm /ˈko.kɔsˌpɑlm/ /ˈko.kɔsˌpɑɫm/ n
palma kokosowa kokos właściwy
(bloemplanten) Cocos nucifera een palm behorend tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae ) die tot 30 m hoog kan worden en 4-6 m lange bladeren heeft. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd

kolchoz n
kołchoz

kolencentrale n
elektrownia węglowa
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) thermische centrale die elektrische stroom opwekt door verbranding van steenkool

kolgans n
gęś białoczelna
(eendvogels) Anser albifrons ganzensoort van Noord-Amerika en Europa met een witte kol vlak voor zijn snavel

kolibrie n
koliber
(gierzwaluwachtigen) een zeer klein vogeltje met een zeer snelle vleugelslag van de familie Trochilidae uit de orde der grootvleugeligen

kolom n
kolumna

kolonel n
pułkownik
(militair) een hoge militaire rang

koloniaal adj
kolonialny
betrekking hebbend op koloniën en het hebben van koloniën

kolonialisme /'kolonijaˌlismə/ n
kolonializm
politiek systeem waarbij een land voor eigen voordeel een of meer andere landen bestuurt

kolonie /koˈloni/ n
kolonia
een vestiging van een deel van een bevolking, buiten het eigenlijke territorium van dat volk

kolonisatie n
kolonizacja

koloniseren v
kolonizować
(politiek) koloniën vormen

kolonist n
osadnik
iemand die zich in een kolonie heeft gevestigd

kolos n
kolos

kolossaal adj
kolosalny

kom n
miska
(huishouden) eetgerei zoals een bord, maar dan dieper

komedie /koˈmedi/ n
komedia
(toneel) toneelstuk met een komische plot

komeet n
kometa
(astronomie) een licht hemellichaam van ijs, gas en stof, zich in een baan ver buiten die van de planeten bewegend, dat bij het naderen van de zon een wolk van gas en gruis in de vorm van een staart ontwikkelt

komen v
przychodzić przyjść
ergatief bewegen van verder weg naar dichterbij
dochodzić przychodzić
ergatief een orgasme hebben, klaarkomen

komiek n
komik
(beroep) iemand die een publiek vermaakt door ze aan het lachen te brengen

komijn n
kmin rzymski nasiona kminku
(specerij) synoniem voor de zaden (komijnzaad) van Cuminum cyminum , met een zeer sterk, doordringend aroma dat de spijsvertering bevordert (wikidata: komijn )
(plantkunde) plant Cuminum cyminum uit de schermbloemfamilie Apiaceae

komijnzaad n
nasiona kminku
(voeding) (specerij) gedroogde hele zaden van Cuminum cyminum , dat men o.m. aantreft in Leidse kaas

komisch adj
komediowy

komkommer /kɔm.ˈkɔ.mər/ n
ogórek
(voeding) (fruit) (groente) Cucumis sativus een langwerpige vrucht die men vooral rauw als salade eet (en die meestal als groente wordt beschouwd)

komma /ˈkɔma/ n
przecinek
(taalkunde) een leesteken dat een pauze aangeeft, weergegeven met symbool ,

kompas n
kompas
(techniek) instrument [1] waarvan de naald het magnetische noorden aanwijst

kompel n
górnik
(beroep) een persoon die werkzaam is in de mijnbouw

konijn /kɔˈnɛɪn/ /kɔˈnɛːn/ n
królik trusia
(haasachtigen) bepaald soort zoogdier Oryctolagus cuniculus dat ook gedomesticeerd kan worden gehouden

koning /ˈkonɪŋ/ /ˈkoːnɪŋ/ n
król
(regering)(adel) het mannelijk hoofd van een koninkrijk
(kaartspel) een speelkaart waarvan de waarde meestal tussen die van de vrouw en de aas ligt

koningin /konɪˈŋɣɪn/ /konɪˈŋɪn/ /koʊnɪˈŋɪn/ n
królowa

koningsas n
wałek królewski
(motortechniek) een spil met conische tandwielen, die de rotatie van de krukas van een zuigermotor overbrengt op de nokkenas

koningschap n
królewskość

koningskaars n
dziewanna drobnokwiatow

koningsmantel n
rusałka żałobnik
(vlinders) Nymphalis antiopa een dagvlinder uit de Nymphalidae-familie

koningswater n
woda królewska
de triviale naam voor het 3:1-mengsel van geconcentreerd zoutzuur en geconcentreerd salpeterzuur waarin edele metalen zoals goud en platina oplossen

koninklijk /ˈkonɪŋklək/ adj
królewski
betrekking hebbend op een koning, koningin, aan of bij hem, haar behorend, van hem, haar uitgaand

koninkrijk /ˈkonɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛɪ̯k/ /ˈkoːnɪŋkˌrɛːk/ n
królestwo
(regering)(adel) staatsvorm met een koning aan het hoofd

kont n
dupa
(informeel) (anatomie) billen, achterwerk

konvooi n
konwój
groep uit veiligheidsreden, samenreizende voertuigen of schepen

kooi /koːɪ/ n
klatka
(techniek) een uit tralies of gaas gemaakt voorwerp dat een ruimte omsluit
koja
(veeteelt) stal voor schapen, kippen of varkens
(scheepvaart) slaapplaats van boord van een schip

kookboek n
książka kucharska
handboek met recepten voor de bereiding van gerechten

kool n
kapusta
(bloemplanten) (groente) een geslacht Brassica uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het geslacht bevat een aantal landbouw- en tuingewassen. De bloemen bestaan uit vier kelkbladen, vier kroonbladen, zes meeldraden en twee vruchtbladen
węgiel
een zwarte brandstof die voornamelijk uit koolstof bestaat

kooldioxide n
dwutlenek węgla
(scheikunde) reukloos gas dat ontstaat bij volledige verbranding van koolstof (CO2)

koolhydraat n
węglowodan
(biochemie) (medisch) (voeding) een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen met de brutoformule Cn(H2O)n

koolmees n
sikora bogatka bogatka

koolraap n
brukiew

koolrabi n
kalarepa

koolstof /ˈkol.stɔf/ n
węgiel
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos of zwart niet-metaal, met symbool C en atoomnummer 6

koolstofdioxide n
dwutlenek węgla

koolstofmonoxide n
tlenek węgla
(scheikunde) verbinding met moleculen van één atoom zuurstof en één atoom koolstof (CO)

koolvis n
czarniak
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis met donker gekleurde mondholte en rug die voorkomt in het hoge noorden van de Atlantische Oceaan, Pollachius virens uit de familie van kabeljauwen Gadidae in de orde kabeljauwachtigen Gadiformes

koolwaterstof /kol'watərstɔf/ n
węglowodór
(scheikunde) een verbinding die uit koolstof en waterstof is opgebouwd

koolzuur /'kolzyr/ n
kwas węglowy
(scheikunde) een verbinding van water en koolstofdioxide met de formule H2CO3

koopje /kopjə/ n
okazja

koopkracht n
siła nabywcza
(economie) de hoeveelheid goederen of diensten die gekocht kan worden met een bepaald geldbedrag, bijvoorbeeld het besteedbaar inkomen

koopman n
kupiec

koopvaardijschip n
statek handlowy
zeeschip voor het vervoer van handelsgoederen

koor n
chór
(muziek) een groep mensen die samen zingen

koorde n
cięciwa
(wiskunde) een rechte die twee punten van een cirkel of een kromme verbindt

koorts n
gorączka
(medisch) verhoging van de lichaamstemperatuur

koosjer /ˈkoʃər/ adj
koszerny

koot n
pęcina
(zoötomie) gedeelte van de ondervoet bij het paard tussen kogelgewricht en hoef

kootje n
paliczek
(anatomie) benig lid van het geraamte van vingers en tenen voorbij de middenhands- of middenvoetsbeenderen van een gewervelde

kop /kɔp/ n
filiżanka
bakje om te drinken
główka
(numismatiek) de zijde van een geldstuk met de afbeelding van een menselijk hoofd

kopbal n
główka
(voetbal) bij voetbal het spelen van de bal met het hoofd

kopen v
kupować
overgankelijk, (handel) in ruil voor geld iets in bezit krijgen

koper n
miedź
o: (scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Cu en atoomnummer 29. Het is een roodgeel overgangsmetaal

koperslager n
kotlarz
(beroep) een ambachtsman die platen koper of andere zachte metalen bewerkt. Dit bewerken omvat verschillende bewerkingen, zoals knippen, buigen, solderen en felsen.

kopiëren /kopi<sup>j</sup>'ɪːrə(n)/ v
kopiować podwajać
overgankelijk een duplicaat maken van
naśladować udawać
overgankelijk imiteren

koplamp /ˈkɔplɑmp/ n
reflektor samochodowy
een witte of gele lamp aan de voorzijde van een voertuig

koppelaar n
swat
(beroep) (familie) iemand die probeert om mensen in contact met elkaar te brengen om een huwelijk te bewerkstelligen
iemand die probeert mensen van verschillende groepen met elkaar in contact te brengen

koppeling n
sprzęgło
(techniek) een constructie die in een motor of voertuig mechanische krachten op een te onderbreken wijze overbrengt

koppelwerkwoord n
łącznik spójka
(taalkunde) een werkwoord dat een eigenschap koppelt aan het onderwerp

koppig /ˈkɔpəx/ /ˈkɔpəç/ adj
uparty
vasthoudend aan eigen wil of inzicht

kopschot n
headshot
een meestal dodelijk schot in het hoofd

koptelefoon n
słuchawki
(elektrotechniek) stel van twee kleine luidsprekers die men tegen of in de oren plaatst

koraal n
koral
(dierkunde) skelet van de koraalpoliep

korf n
kosz
een mand van vlechtwerk

korfbal n
korfball
(sport) sport waarbij teams die uit zowel mannen als vrouwen bestaan scoren wanneer het lukt de bal bij de tegenstanders door een mand (korf) zonder bodem te gooien

korhoen n
cietrzew
(hoendervogels) Lyrurus tetrix een vogel uit de ruigpoothoenders

koriander /korijɑndər/ n
kolendra siewna
(specerij) gedroogde zaden van Coriandrum sativum , veel gebruikt in de oosterse keuken
(kruid) (gedroogde) bladeren van Coriandrum sativum

korianderblad /korijɑndərblɑt/ n
liście kolendry
(kruid) (gedroogd) blad van Coriandrum sativum (wikidata: korianderblad )

kornet n
kornet
op een bugel gelijkend koperen blaasinstrument
1. rang van vaandrig bij de cavalerie en de artillerie bij de Koninklijke Landmacht

kornoelje n
dereń

korrel n
ziarenko
een enkele zaad van graan

korset n
gorset

korst /kɔrst/ n
skórka
een harde buitenste laag om iets dat verder relatief zacht is

kort adv
krótki
2. van geringe lengte
1. van geringe duur

korting n
rabat zniżka
verlaging van een te betalen bedrag
verlaging van een te ontvangen bedrag

kortsluiting /ˈkɔrt.slœy.tɪŋ/ n
zwarcie
het plaatsvinden van een gewenste of ongewenste weerstandloze verbinding in een stroomkring

korund n
korund

korvet n
korweta
(verouderd) militair zeilschip met 140 bemanningsleden

kosmologie n
kosmologia

kosmonaut n
kosmonauta

kosmos n
kosmos
(astronomie) het gehele tijd-ruimte continuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

kostbaar adj
drogi

kosteloos adj
bezpłatny darmowy nieopłatny
zonder kosten

kosten v
kosztować
absoluut als te betalen prijs hebben

koster n
zakrystian
(beroep) kerkelijke bediende, die met de zorg van het kerkgebouw, en het vlot verloop van de kerkdiensten belast is

kostuum n
kostium

kotelet /kotəˈlɛt/ n
kotlet
(voeding) een stuk vlees van een varken, kalf of lam dat nog vastzit aan een stuk rib

kotsen v
rzygać
inergatief, (informeel) de maaginhoud via de mond weer naar buiten werken

kotter n
kuter

koud /kʌʊt/ adv
zimno zimny
(spreektaal) amper, nauwelijks (voornamelijk in combinatie met een tijdsaanduiding)

koude /ˈkɑu̯də/ n
zimno
het koud zijn

kous /kaʊ̯s/ /kɔʊ̯s/ /kʌʊ̯s/ n
pończocha
(kleding) een aansluitend, meer of minder elastisch kledingstuk dat de voet en (een deel van) het been bedekt

kozijn n
kuzyn
(familie) (verouderd) zoon van oom of tante

kraag /krax/ n
kołnierz
(kleding) een kledingstuk rond de hals

kraai /kraɪ̯/ /kraːɪ̯/ n
wrona czarnowron
bepaald soort zwarte vogel, Corvus corone

kraaien /ˈkraɪ̯.jə/ /ˈkraː.jə/ v
piać
inergatief (dierengeluid) het voor de haan kenmerkende geluid voortbrengen

kraaiennest n
bocianie gniazdo
nest van een kraai
(scheepvaart) uitkijkplaats in de mast van een schip, mastkorf

kraak n
ośmiornica
(koppotigen) een zeemonster, waarschijnlijk de inmiddels goed gedocumenteerde reuzenpijlinktvis, dat ondanks herhaalde waarnemingen door zeelui, door wetenschap en gemeenschap als mythisch werd afgedaan
(koppotigen) Octopus vulgaris , een inktvis zonder inwendig skelet

kraakbeen /ˈkrakben/ n
chrząstka
(biologie) een speciale vorm van bindweefsel met een elastisch karakter als gevolg van eigenschappen van de extracellulaire matrix

kraal n
koralik

kraam n
stragan

kraan n
kran
v/m, (techniek) mechanisme waarmee de stroming van vloeistof of gas geregeld kan worden
żuraw
v/m, (techniek) (van kabels en katrollen voorzien) werktuig om voorwerpen in de hoogte te verplaatsen

kraanvogel n
żuraw
(kraanvogelachtigen) bepaald soort grote vogel, Grus grus , met lange poten en een lange nek

krab /krɑp/ n
krab
(kreeftachtigen) kreeftachtige die leeft in de nabijheid van water

kracht n
siła
omvang van het vermogen om veranderingen te veroorzaken

kramp n
kurcz skurcz
(medisch) een toestand van onwillekeurige en aanhoudende samentrekking van een spier

kransslagader n
tętnica wieńcowa
twee uit de aorta ontspringende slagaders die de hartspier van bloed voorzien

krant n
gazeta
(media) klassiek massamedium, gedrukt op papier en gericht op het verspreiden van nieuws

krantenpapier /'krɑntəpaˌpir/ n
gazeta
een soort papier zoals waarop de kranten gedrukt worden

kraslot n
zdrapka
een lot waarbij men direct weet of men wel of niet gewonnen heeft als men een beschermfolie wegkrast

kreeft /kreːft/ n
homar
(kreeftachtigen) benaming voor schaaldieren uit de infraorde Astacidea , geleedpotige waterdieren die overal voorkomen, zowel in zoetwater als zoutwater

krekel n
świerszcz
(rechtvleugeligen) een insect van de familie Gryllidae van de orde Orthoptera (sprinkhanen en krekels). Krekels behoren tot de subgroep langsprietigen (Ensifera )

krent n
porzeczka
(voeding) een gedroogde, pitloze druif van een druivenras dat zeer kleine vruchten geeft, de Vitis vinifera 'Korinthiaka

kreuken v
marszczyć
ergatief gekreukt raken

kreunen /krønə(n)/ v
jęczeć
inergatief ongearticuleerde geluiden maken, vaak van pijn of ander leed

krib /krɪp/ n
ostroga regulacyjna
(waterbeheer) kleine, vaak stenen golfbrekertjes die op regelmatige afstanden langs de oever in het water steken om het afkalven van de oever tegen te gaan en/of om de stroomsnelheid te beïnvloeden

kribbe n
żłób
(veeteelt) een voor veevoer gebruikte bak die aan de bovenzijde veel ruimer is dan op de bodem

kriek n
wiśnia

krijger n
wojownik
iemand die zich toelegt op het voeren van oorlog, met name tussen stammen

krijgsheer n
watażka

krijgslist n
chwyt
een handeling die erop gericht is om door list en bedrog de vijand te misleiden, zoals het verspreiden van valse geruchten

krijgsmacht n
siły zbrojne

krijgsolifant n
słoń bojowy
(militair) een olifant die vroeger tijdens op het land uitgevochten oorlogen werd ingezet als strijddier

krijsen v
krzyczeć
inergatief luidkeels schreeuwend een hoog geluid voortbrengen

krijt n
kreda
wit mineraal dat uit calciumcarbonaat bestaat
schrijfmateriaal uit dat materiaal vervaardigd
(geologie) geologisch tijdperk, derde en laatste periode van het era mesozoïcum, van 145 tot 66 miljoen jaar geleden

krimpen v
kurczyć się
ergatief kleiner in omvang worden

kristal n
kryształ
(kristallografie) een hoeveelheid ordelijk gerangschikte atomen of moleculen in vaste vorm

kristalliseren v
krystalizować
ergatief (scheikunde) het vormingsproces van geordende vaste fasen uit een smelt, damp of oplossing

kristalsuiker n
cukier kryształ

kritiek adj
arcyważny
op het scherp van de snede, met onzekere uitkomst, cruciaal voor de toekomst

kritiek n
krytyka
uitingen waarmee bepaald gedrag, een bepaalde zienswijze e.d. van anderen worden veroordeeld of in twijfel getrokken
(letterkunde) een document dat kunstzinnig commentaar levert op een optreden, tentoonstelling, boek, film of andere kunstuiting

kroeg /krux/ n
pub bar
(horeca) publieke drinkgelegenheid

kroket n
krokiet
(voeding) een rol ragout die gepaneerd en gefrituurd wordt

krokodil /krokoˈdɪl/ n
krokodyl
(reptielen) een groot, in het water levend reptiel dat behoort tot de familie der Crocodylidae

krokodilwachter /kroko'dɨlwɑχtər/ n
pijawnik
(steltloperachtigen) Pluvianus aegyptius , insectenetende Afrikaanse vogelsoort

krokus n
krokus
(bloemplanten) een geslacht Crocus uit de lissenfamilie (Iridaceae ), dat 90 soorten omvat. Hiervan is circa een derde deel herfstbloeier

krom adj
krzywy
niet recht

kromhoorn n
krzywuła
(muziekinstrument) een dubbelrietinstrument met gekapt riet en gebogen pijp uit de renaissance

kronen v
ukoronować koronować
overgankelijk iemand tot koning of koningin maken door hem of haar in een ceremonie een kroon op het hoofd te zetten

kroniek n
kronika

kroning /ˈkronɪŋ/ n
koronacja
ceremonie waarbij een kroon op het hoofd van een vorst, meestal een keizer of koning, wordt geplaatst

kroon n
korona
(hoofddeksel), (adel) hoofddeksel dat door een vorst [1] gedragen wordt
żyrandol
een lichtbron bestaande uit een krans van lichtbronnen

krop n
główka
ronde dichte opeenstapeling van bladeren

kropandijvie n
endywia szerokolistna
(plantkunde) éénjarige plant Cichorium endiva var. latifolia (wikidata: kropandijvie )

kruid /krœʏ̯t/ /krœːd/ /krœːt/ n
zioło

kruiden v
przyprawiać przyprawić
(kookkunst) specerij bij een gerecht doen

kruidenier n
sklepikarz
winkelier in levensmiddelen
sklep spożywczy
winkel met levensmiddelen

kruidnagel n
goździki goździk
(specerij) gedroogde bloemknoppen van de kruidnagelboom Syzygium aromaticum , een specerij met een zeer overheersende smaak (wikidata: kruidnagel )

kruier /krœyjər/ n
bagażowy
(beroep) iemand die bagage vervoert op o.a. stations en vliegvelden

kruik n
dzban

kruimel /ˈkrœy.məl/ n
okruch

kruipen /'krʌʏ.pə(n)/ v
czołgać się

kruis n
krzyż
(wiskunde) geometrisch figuur waarin twee rechte lijnen elkaar snijden
(religie) christelijk religieus symbool afgeleid van de kruisiging van Jezus Christus

kruisbek n
krzyżodziób świerkowy
(zangvogels) Loxia curvirostra kleine vinkachtige zangvogel

kruisbes n
agrest
(fruit) Ribes uva-crispa , een bes die behoort tot het geslacht Ribes, evenals de witte bes, de rode bes en de zwarte bes (wikidata: kruisbes )

kruiser /ˈkrœʏsər/ n
krążownik
(militair) (scheepvaart) een oorlogsschip dat hoge snelheden kan halen
(scheepvaart) een type jacht

kruishout n
znacznik stolarski
(gereedschap) een door een blok hout verschuifbare liniaal, die is voorzien van een ijzeren punt, waarmee aftekenlijnen parallel met de zijkant van een werkstuk, kunnen worden gekrast

kruisigen v
ukrzyżować
overgankelijk een vorm van executeren: aan het kruis hangen tot de dood erop volgt

kruising n
skrzyżowanie
een soort bevruchting bij planten en dieren van exemplaren van een soort of ras door exemplaren van een ander ras

kruispunt n
skrzyżowanie
(verkeer) een plaats waar twee of meer wegen elkaar kruisen, kruising, wegkruising

kruissnelheid n
prędkość przelotowa
(verkeer) snelheid waarmee een voertuig zich efficiënt over langere afstanden kan voortbewegen

kruisvaarder n
krzyżowiec
(middeleeuwen) iemand die deelnam aan de militaire bezetting van het Heilige Land tussen 1095-1291

kruisvormig /krœʏ̯sˈvɔr.məχ/ /krœːsˈvɔr.məx/ adj
krzyżowy
de vorm van een kruis hebbend

kruisweg n
Droga Krzyżowa

kruiswoordpuzzel n
krzyżówka

kruiswoordraadsel n
krzyżówka
(spel) kruiswoordpuzzel

kruiwagen n
taczka
een eenwielige kar met twee lange handgrepen voor het transport van zware, meestal losse lading

kruk n
kula
steun vanaf de oksel bij het lopen

krulandijvie n
endywia kędzierzawa
(plantkunde) éénjarige plant Cichorium endiva var. crispum (wikidata: krulandijvie )

krultang n
lokówka

krypton n
krypton
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas

kubisch adj
kubiczny
(kristallografie) als hoofdassen vier gelijkwaardige drietallige assen bezittend in de richting van de lichaamsdiagonaal van een kubus samen met drie gelijkwaardige assen in de richting van de ribben van de kubus die ten minste twee- en ten hoogste viertallig zijn

kubisme n
kubizm
(kunst) 20-eeuwse stroming binnen de beeldende kunst waarin de werkelijkheid op een sterk vereenvoudigde manier wordt weergegeven

kubus n
sześcian
(wiskunde) een regelmatig zesvlakkig lichaam, begrensd door zes gelijke vierkanten

kudde /'kɵdə/ n
stado trzoda
een groep samenlevende (zoog)dieren

kuiforopendola n
kacykowiec rdzaworzytny
(zangvogels) Psarocolius decumanus een vogel uit de familie van de troepialen Icteridae

kuiken /ˈkœʏ̯kə(n)/ /ˈkœːkə(n)/ n
pisklę
(dierkunde) (veeteelt) jong hoen, of meer algemeen: donzig jong vogeltje

kuil n
dziura
een uitholling in de grond, een gegraven gat

kuis adj
cnotliwy

kuit n
łydka
(anatomie) achterzijde van het been tussen knie en enkel
ikra
(dierkunde) visseneitjes

kukeleku /kykələky/ interjection
kukuryku
het geluid van een haan

kumquat n
kumkwat
(plantkunde) citrusplant Citrus japonica uit het Verre Oosten (wikidata: kumquat )

kunnen v
móc
modaal werkwoord, overgankelijk, inergatief in staat zijn, het vermogen hebben tot iets

kunst n
sztuka umiejętność
(cultuur) toepassing van opvallende vaardigheid en verbeelding om iets moois of betekenisvols te scheppen

kunstenaar n
artysta
(beroep) iemand die zijn creatieve talenten gebruikt om kunst te maken

kunstenares n
artystka

kunsthandelaar n
marszand
iemand die voor zijn beroep kunst koopt en verkoopt

kunstmatig adj
sztuczny
door menselijk, moedwillig ingrijpen tot stand gekomen

kunstmest n
nawóz
(landbouw), (scheikunde) een combinatie van chemische stoffen die aan de aarde wordt toegevoegd ter bemesting daarvan

kunstschaatsen n
łyżwiarstwo figurowe
(sport) sport waarbij individuelen, paren en groepen schaatsers rotaties, sprongen en andere bewegingen op het ijs maken, die vaak met muziek wordt uitgevoerd

kunstschilder n
malarz
(beroep) een schilder van kunstwerken

kunstschilderes n
malarka
(beroep) een schilderes van kunstwerken

kunsttaal /ˈkʏns.tal/ /ˈkʏns.taɫ/ n
język sztuczny
een artificiële of geconstrueerde taal is een taal waarvan de structuur, vocabulair en grammatica speciaal ontworpen is door een individu of een kleine groep, inplaats van op een natuurlijke wijze geëvolueerd in een cultuur

kunstwerk /kʌnstwɛrk/ n
dzieło sztuki
(kunst) resultaat van een inspanning om iets te maken dat bijzonder mooi of indringend is

kurk /kʏrk/ n
szpunt
een van kurk gemaakte soort afdichting voor flessen
korek
licht, poreus materiaal, afkomstig van de kurkeik (wikidata: kurk )

kurkeik /kʏr.kɛi̯k/ /kʏr.kɛːk/ /kʏrk.ʔɛi̯k/ n
dąb korkowy
(bloemplanten) Quercus suber een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ), die van nature voorkomt in Zuid-Europa en Noord-Afrika en die het hele jaar groen blijft. Deze eik wordt aangeplant als sierboom in parken en tuinen. Verder wordt de boom vooral in Spanje en Portugal gekweekt vanwege de kurk. De hoogte is 20 m

kurkentrekker n
korkociąg
(huishouden) een werktuig om flessen te ontkurken

kurkuma n
kurkuma
(specerij) wortelstok, eventueel vermalen als poeder, van Curcuma longa gebruikt als geeloranje specerij en kleurstof, vormt de basis van vele curry-kruidenmengsels (wikidata: kurkuma )

kus /kʏs/ n
pocałunek
het de lippen ergens tegenaandrukken om affectie uit te drukken

kussen /ˈkʏsə(n)/ n
poduszka
een met zacht materiaal gevulde zak, dienende om het (slaap)comfort van de gebruiker te verbeteren

kussen /ˈkʏsə(n)/ v
całować
overgankelijk een kus of zoen geven

kust /'kɵst/ n
wybrzeże brzeg
(geologie) de waterkant langs de zee

kut /kɵt/ n
pizda
(vulgair) (anatomie) vrouwelijk schaamdeel

kutwijf /ˈkɵtwɛɪf/ n
cipa
(vulgair) (scheldwoord) onaangename vrouw #:⚠️ Dit gebruik van het woord roept twijfels op over de gebruiker.

kuuroord n
uzdrowisko
een oord met geneeskrachtige baden

kwaadaardig adj
szkodliwy
schade aanrichtend, schadelijk

kwaadaardigheid n
pakość
het innerlijk slecht zijn

kwab /kʋɑp/ n
płat
(anatomie) een gedeelte van een in delen opgedeeld orgaan

kwabaal n
miętus
(straalvinnigen) bepaald soort vis die inheems is in Europa, Lota lota

kwak /kʋɑk/ n
ślepowron
(roeipotigen) bepaalde reigersoort, Nycticorax nycticorax

kwaken v
rechotać
inergatief (dierengeluid) het geluid van een eend of kikker maken
inergatief (figuurlijk), (informeel) redeloos over iets praten

kwal /kʋɑl/ n
meduza
(neteldieren), Medusozoa vrijzwemmend, voornamelijk in zee levend ongewerveld dier met een geleiachtig lichaam in de vorm van een klok of paraplu

kwalificatie n
kwalifikacja

kwalitatief /kvalitɑ'tif/ adj
jakościowy
naar de hoedanigheid, betreffende de kwaliteit

kwaliteit n
jakość
peil van uitmuntendheid
onderscheidende eigenschap of geschiktheid (voor een bepaald doel)

kwantitatief adj
ilościowy
met betrekking tot de hoeveelheid; met betrekking tot het aantal

kwantum n
kwant
(natuurkunde) de kleinste karakteristieke eenheid van een natuurkundige grootheid zoals energie, massa, werking enz

kwantumcryptografie n
kryptologia kwantowa
(natuurkunde) (informatica) vorm van onkraakbare beveiliging voor elektronische communicatie of dataverkeer

kwantumgetal n
liczba kwantowa
(natuurkunde) getal dat in de kwantummechanica wordt gebruikt voor het beschrijven van de eigenschappen van bepaalde deeltjes

kwantummechanica n
mechanika kwantowa
(natuurkunde) studie en beschrijving van het gedrag van de kleinste deeltjes

kwantumoptica n
optyka kwantowa
(optica) een discipline van de natuurkunde die de kwantumeffecten die bij licht optreden bestudeert en gebruikt

kwantumveldentheorie n
kwantowa teoria pola
(natuurkunde) een theoretisch kader voor de constructie van kwantummechanische modellen van veld-achtige systemen of, equivalent, veeldeeltjessystemen

kwantumverstrengeling n
splątanie kwantowe

kwart n
ćwierć
een vierde deel
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de vierde toon van een diatonische toonladder

kwartaal n
kwartał
(tijdrekening), (eenheid) een kwart van een kalenderjaar

kwartel n
przepiórka
(hoendervogels) Coturnix coturnix , vederwild en hoendervogel

kwartelkoning n
derkacz
(kraanvogelachtigen) bepaald soort vogel, Crex crex , in Nederland zeldzame ral die leeft in de graslanden met gelig kleed en kenmerkende roep

kwartet n
kwartet
(muziek) een groep van vier muzikanten

kwartier n
kwadrans
(tijdrekening), (eenheid) een kwart uur

kwarts n
kwarc
(kristallografie) (mineraal) een vorm van siliciumdioxide, SiO2 in kristalvorm met grote kristallen of als microscopisch kleine aggregaten

kwast /kʋɑst/ n
lemoniada
(drinken) zelfgemaakte limonade van uitgeperste citroen, water en suiker naar smaak

kwatrijn n
czterowiersz
(dichtkunst) gedicht of couplet met vier regels met aaba als rijmschema

kweepeer /ˈkwe.peːr/ /ˈkʋe.pɪːr/ /ˈkβ̞e.peːr/ n
pigwa pospolita
(fruit) een peervormige vrucht van de Cydonia oblonga

kweken /'kʋekə(n)/ v
uprawiać
dieren of planten verzorgen en hun voortplanting mogelijk maken

kwellen v
dręczyć
overgankelijk pijn of ergernis bezorgen

kwetsbaar /kwɛtsbar/ adj
wrażliwy
weinig beschermd tegen beschadiging
bezbronny
(bridge) na een spel gewonnen te hebben onderworpen aan een andere puntentelling die verlies zwaarder bestraft en winst sterker beloont

kwetsen /kwɛtsə(n)/ v
ranić
beschadigen, schaden
beledigen, schofferen

kwijt /kʋɛi̯t/ adj
zagubiony
~ + oorzakelijk voorwerp niet meer weten waar iets is

kwijtschelding n
umorzenie długu

kwik n
rtęć
1. een scheikundig element en zilverwit overgangsmetaal met symbool Hg en atoomnummer 80

kwikstaart n
pliszka siwa
(zangvogels) benaming voor vogels uit de geslachten Motacilla en Dendronanthus , bonte vogels met lange beweeglijke staart uit de familie Motacillidae

kwikzilver n
rtęć
een metaal dat vloeibaar is bij kamertemperatuur

kwispedoor n
spluwaczka
een pot bestemd voor het opvangen van sputum

kwispelen v
machać
inergatief druk met de staart zwaaien

kwistig /ˈkʋɪstəx/ /ˈkβ̞istəç/ adj
marnotrawny
op lichtzinnige wijze verbruikend

kwitantie n
kwit

la n
la
(muziek) de zesde muzieknoot in de toonladder

laag /lax/ adj
niski
fysiek onder iets zijn; van geringe hoogte zijn
niet vergevorderd zijn in een rangorde of volgorde
(geluid) met een klein aantal trillingen per tijdseenheid
met een beperkt aanzien

laag /lax/ n
warstwa
iets dat zich in twee richtingen uitstrekt maar in de derde een beperkte dikte heeft

laagland n
nizina

laan n
aleja
weg die aan beide kanten wordt geflankeerd door bomen

laar n
polana
een open plek in een bos

laars /lars/ n
kozaki
(schoeisel) een schoen met een hoge schacht die een deel van het been bedekt

laat adj
spóźniony
na het voorziene ogenblik
późno późny
's avonds, 's nachts

laatst adj
ostatni
1. overtreffende trap van laat

labiaal n
wargowy
(taalkunde) met de lippen gevormde medeklinker, lipklank

laboratorium n
laboratorium
ruimte voor wetenschappelijk onderzoek

labyrint n
labirynt
een stelsel van paden of dwaalwegen, zodanig aangelegd dat men daarin moeilijk de weg kan vinden

lach /lɑx/ /lɑχ/ n
śmiech
een vrolijkheidsuiting door middel van het optrekken van de mondhoeken en vaak het voortbrengen van een geluid

lachen v
śmiać się rechotać
zichtbaar en/of hoorbaar blij zijn met iets of iets grappig vinden

lactase n
laktaza
enzym dat in de dunne darm lactose kan afbreken in glucose en galactose

lactose n
laktoza
(voeding) (scheikunde) C12H22O11 is een suiker die o.a. in melk voorkomt en is minder zoet dan sacharose en glucose

lactose-intolerantie n
nietolerancja laktozy
(medisch) het niet kunnen verdragen van melksuiker, waardoor darmklachten ontstaan

lacune n
luka
iets dat ontbreekt

ladder /ˈlɑdər/ n
drabina
een houten of metalen voorwerp met treden om makkelijk op hoger gelegen plaatsen te komen

lade n
szuflada
platte uitschuifbare bak in een meubelstuk, bedoeld als bergplaats van losse voorwerpen

laden /ˈlaːdə(n)/ v
ładować
overgankelijk van een lading voorzien
overgankelijk, (natuurkunde) van elektrische energie voorzien

lading /'ladɪŋ/ n
ładunek
(transport) goederen (cargo, vracht) die vervoerd worden
ładowność
een grote hoeveelheid
ładunek elektryczny
(natuurkunde) opeengehoopte elektriciteit

laesie n
lezja
(medisch) beschadiging van het weefsel in een organisme, die doorgaans het gevolg is van ziekte of lichamelijke verwonding

laf /lɑf/ adj
tchórzliwy
een gebrek aan moed tonend

lafheid /ˈlɑfɦɛit/ n
bojaźliwość
de neiging keuzes te maken die van weinig moed getuigen

lagune n
laguna
een ondiep meer aan de kust, dat afgesneden is van de zee door een zandbank, een smalle landtong of iets dergelijks

lak n
lakier
stof die een dunne beschermlaag vormt nadat ze opgelost in een vluchtig oplosmiddel op oppervlakken als hout, metaal en verf is aangebracht

laken /ˈlakə(n)/ n
prześcieradło
(textiel), (huishouden) rechthoekig stuk stof, bijvoorbeeld ter bedekking bij het slapen

lam n
jagnię
(dierkunde) jong van het schaap

lama n
lama
(evenhoevigen) soort eeltpotig zoogdier Lama glama dat van nature voorkomt in Zuid-Amerika

lamantijn n
manaty
(zeekoeien) in het water levende zoogdieren uit het geslacht Trichechus

lamp /lɑmp/ n
lampa
(techniek) een voorwerp gemaakt om licht te geven, meestal bestaand uit een lichtbron en een armatuur [2]

lampenkap n
abażur
kap over een lamp om het licht af te schermen

lampetkan n
dzban
een kan met waswater, vaak samen met een ondiepe teil, de waskom (lampetkom), bedoeld om zich in de morgen mee te kunnen wassen

lamprei n
minogi
(kaaklozen) benaming voor vissen uit de familie Petromyzontidae

lancet n
lancet
een dubbelsnedig operatiemes

land n
ląd
(geologie) gedeelte van het aardoppervlak dat boven water (rivieren, zeeën, oceanen e.d.) uitsteekt
(landbouw) dat deel van de aardbodem dat geschikt is voor of gebruikt wordt voor bebouwing of landbouw en veeteelt
kraj państwo
(geopolitiek) een geografisch afgebakend gebied dat aan één bepaald gezag is onderworpen, en zodoende geldt als eigen staat
wieś kraj
niet-verstedelijkt gebied

landbouw /ˈlɑntbɑuw/ n
rolnictwo
(landbouw) het cultiveren van land voor het voortbrengen van voedsel en andere nuttige producten

landbrug n
pomost lądowy
een tijdelijke verbinding tussen twee landmassa’s

landelijk adj
sielski
met betrekking tot minder bevolkte, niet-stedelijke gebieden

landen v
lądować
ergatief vanuit de zee, de lucht of de ruimte voet op vaste bodem zetten

landing n
lądowanie
is het deel van de vlucht van vliegtuigen, vogels of ruimtevaartuigen waarbij deze de grond of het water bereiken

landkaart /lɑntkart/ n
mapa
een abstracte weergave van (een stuk van) de aarde

landmerk n
symbol
(scheepvaart), (luchtvaart) een markant punt in een landschap, langs de kust, of aan de horizon

landschap n
krajobraz pejzaż

landschildpad n
żółw lądowy
(reptielen) schildpad uit de familie Testudinidae

landtong n
przylądek
smalle strook land die zich in zee of meer uitstrekt

lang adj
długi
van grote duur, langdurig
wysoki
van grote lengte

langbenig adj
długonogi
een of meer lange benen hebbend

langlaufen n
biegi narciarskie
(sport) wedstrijdsport waarbij de sporters zich voortbewegen op lange ski's

langoest n
langusta
(kreeftachtigen) (Palinurus vulgaris) is een kreeftachtige uit de orde van tienpotige

langpootmug n
komarnica koziułka

langs preposition
po
terzijde van, evenwijdig aan

langskomen /lɑŋskomə(n)/ v
mijać
ergatief voorbijgaan
ergatief langsgaan, op bezoek komen

langverwacht adj
długo oczekiwany
waar al lang naar uitgekeken werd

langzaam /ˈlɑŋzam/ adj
powolny
met weinig snelheid

lans n
harpun
(militair), (middeleeuwen) een lang steekwapen met een metalen punt

lanthaan n
lantan
(scheikunde), (element) een scheikundig element en een zilverwit lanthanide met het symbool La en het atoomnummer 57

lanthanide n
lantanowce

lanthanium n
lantan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool La en atoomnummer 57. Het is een zilverwit lanthanide

lap n
łata
een stuk van iets

laparoscopie n
laparoskopia
(medisch) met een kijkbuis in de buikholte kijken en opereren

lapmiddel n
prowizorka
een tijdelijke oplossing die geen definitieve oplossing is

laptop n
laptop notebook
(informatica) kleine draagbare computer

larve n
larwa
(dierkunde) jeugdstadium van de meeste insecten en veel amfibieën

lasagne n
lasagne

laser n
laser
(optica) lichtbron die uiterst intense lichtstraal van één kleur uitzendt

lassen v
spawać
overgankelijk (techniek) door plaatselijke sterke verhitting van de voeg twee metalen voorwerpen met elkaar verbinden

lasser n
spawacz
(beroep) iemand die stukken metaal op een naad door sterke plaatselijke verhitting verbindt

last n
przeszkoda restrykcja trudność
iets wat een mens hindert

lastdier n
zwierzę juczne
een gedomesticeerd dier dat men gebruikt om vracht te vervoeren

lastercampagne n
kampania oszczerstw
actie met als doel iets of iemand in de goede naam aan te tasten

latei n
nadproże
(bouwkunde) een dragend element van hout, steen, beton of ijzer boven een muuropening

laten v
zostawić
overgankelijk het niet doen
overgankelijk er niets aan veranderen
overgankelijk vertrekken zonder hem mee te nemen
aansporing om iets te doen

latent adj
ukryty
verborgen blijvend

later /ˈlaː.tər/ adj
nara

latex /'la.tɛks/ n
lateks

laurier n
wawrzyn laur
(plantkunde) groenblijvende boom of struik Laurus nobilis van de familie Lauraceae (wikidata: laurier )
(kruid) de (gedroogde) bladeren laurierblad van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurier )

laurierblad n
liść laurowy
(kruid) (gedroogde) bladeren van Laurus nobilis gebruikt in de keuken (wikidata: laurierblad )

lauw /laʊ̯/ /lʌʊ̯/ /lʌː/ adj
letni
een temperatuuraanduiding die tussen warm en koud ligt

lava n
lawa
(geologie) vloeibaar gesteente dat uit een vulkaan tevoorschijn komt

lavakoepel n
lopuła wulkaniczna
(geologie) koepelvormige structuur die onstaat als lava die rijk is aan silica naar buiten treedt uit de barsten en spleten van een groeiende kussenachtige structuur

lavas n
lubczyk ogrodowy
(plantkunde) bepaald kruid, Levisticum officinale , dat zowel in de keuken als in de geneeskunde gebruikt wordt

lavendel /laˈvɛndəl/ n
lawenda
(bloemplanten) (kruid) een geslacht Lavandula van dwergstruiken (chamefyten) uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Lavendelsoorten worden aangeplant in tuinen omwille van de paarse kleur en de geur van de bloemen

laveren v
halsować
inergatief (scheepvaart) bij tegenwind zigzagswijze opzeilen

lawaai /la'ʋaj/ n
hałas
luid en storend geluid

lawine /la'ʋinə/ n
lawina
een sneeuwverschuiving op een berghelling

lawrencium n
lorens
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lr en atoomnummer 103. Het is een vermoedelijk zilverwit of grijs actinide

lecithine n
lecytyna
(scheikunde) fosfatidylcholine, een fosfolipide die de hoofdmoot uitmaakt van een fosfatidefractie die uit eidooier

lectuur n
lektura
verwijst naar alles wat gelezen kan worden

led /lɛt/ n
LED
(elektrotechniek) (letterwoord) een lichtuitzendende (lichtemitterende) diode en een elektronische lichtbron

ledemaat /ˈledəmat/ n
kończyny
(anatomie) een aan de romp aanhangend onderdeel van het lichaam dat door spieren bewogen kan worden en dat uit verscheidene geledingen bestaat

ledigheid n
bezczynność
het niets doen, het niets te doen hebben

leeftijd n
wiek
de tijd dat iemand leeft of geleefd heeft, het totaal aantal levensjaren

leeftijdgenoot n
jednolatek
iemand die ongeveer even oud is

leeg /lex/ adj
pusty próżna próżne pusta puste
zonder inhoud

leek /lek/ n
laik
iemand die niet deskundig is op een bepaald gebied
(religie) iemand die niet tot den geestelijken stand behoort, de gewone gelovige

leem /lem/ /leɪm/ n
glina zwykła
kleiachtige, in vochtige toestand plastische grond met een zandgehalte groter dan 20%

leen /len/ n
lenno
(leenstelsel) onroerend goed (bijv. land, ambt of geldelijke inkomsten) dat door de leenheer voor genot en gebruik werd uitgeleend aan de vazal, in ruil voor een verplichting van persoonlijke trouw, militaire bijstand en belastinginkomsten

leenvertaling /ˈlenvərˌtalɪŋ/ n
kalka
(taalkunde) woord of vaste verbinding, gevormd door de onderdelen van een woord of vaste verbinding in andere taal stuk voor stuk letterlijk te vertalen

leenwoord /ˈlenʋɔːrt/ n
zapożyczenie
(taalkunde) een woord dat door een taal uit een andere taal overgenomen is

leerboek n
podręcznik
(onderwijs) een boek bedoeld om er iets uit te leren

leerling n
uczeń
(onderwijs) iemand die onderwijs volgt

leerstoornis n
trudności w uczeniu się
(psychologie) (medisch) stoornis bij het leren

leesbaar adj
czytelny

leesbril n
okulary do czytania
(optica) een bril die op leesafstand een scherp beeld geeft

leest /lest/ n
kopyto
een houten of metalen vorm waarop een schoen vervaardigd of gerepareerd wordt

leesteken n
znak interpunkcyjny
(typografie) een onuitgesproken teken dat aan schrijftaal wordt toegevoegd om de zinsstructuur te verhelderen

leeuw n
lew
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft

leeuwenbek n
lwia paszcza
(bloemplanten) een plantengeslacht Antirrhinum uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae ) waarvan de bloemen lijken op de muil van een leeuw

leeuwendeel n
lwia część

leeuwerik n
skowronek

leeuwin n
lwica
(dierkunde) vrouwtje van de leeuw

legaal adj
prawomierny prawowierny
in overeenstemming met de wet

legaat n
legat
m officier bij de oude Romeinen
m pauselijk gezant
spadek
o testamentaire beschikking waarbij de erflater aan een persoon bepaalde goederen nalaat

leger /ˈleːɣər/ /ˈleːχər/ n
armia
(militair) een militaire strijdmacht

legering n
stop aliaż
(metallurgie) materiaal met metaalachtige eigenschappen dat bestaat uit een vaste oplossing of verbinding van twee of meer elementen; waarvan met op enkele uitzonderingen na, de bestanddelen gewoonlijk metalen zijn

legioen n
legion

leguaan /ˌleɣyˈwan/ n
legwan iguana
(reptielen) naam voor hagedissensoorten uit de familie Iguanidae

leiden v
doprowadzać
overgankelijk een leidinggevende functie hebben

leidingwater n
woda wodociągowa

leidmotief n
leitmotiv

leisteen n
łupek
(geologie) een blauwgrijze gesteente ontstaan door de metamorfose van klei of schalie, dat veel als dakbedekking wordt gebruikt

lek n
przeciek
opening waardoor een vloeistof of een gas in of uit kan

lekkage n
przeciek

lekken v
przeciekać
overgankelijk vloeistof laten ontsnappen

lekker adj
smaczny apetyczny
aangenaam van smaak

lekkernij /ˌlɛ.kər.ˈnɛi/ n
smakołyk

lelie n
liliowate lilia

lelietje-van-dalen /le.li.tʲə.vɑn.da.ləⁿ/ n
konwalia majowa
(bloemplanten) bepaald soort kleine tot 30 centimeter hoge vaste plant, Convallaria majalis , die in het wild voorkomt in bosrijke streken, maar ook als tuinplant wordt gehouden

lelijk /ˈleːlək/ adj
brzydki
onprettig om naar te kijken, niet mooi

lemma n
lemat
(wiskunde) een hulpstelling waarvan de juistheid in afwachting van nader bewijs wordt aangenomen

lemming n
leming
(knaagdieren) een knaagdier dat vooral in het hoge noorden op de toendra's voorkomt

lende n
lędźwie
(anatomie) laagste deel van de rug voor het kruis

lenen /ˈlenə(n)/ v
pożyczać
overgankelijk iets wat eigendom is van een ander tijdelijk gebruiken, al dan niet in ruil voor een kleine vergoeding

leng n
molwa pospolita
(straalvinnigen) (voeding) kabeljauwachtige zoutwatervis met kleine kop en zeer lang lichaam die vooral in de Noordzee en de Middellandse Zee voorkomt Molva molva

lengte /ˈlɛŋktə/ n
długość
(natuurkunde), (wiskunde) de grootste afmeting van een voorwerp

lengtegraad n
długość geograficzna

lening /lenɪŋ/ n
pożyczka

leninisme n
leninizm

lens /lɛns/ n
soczewka
(optica) een geslepen stuk transparant materiaal dat lichtstralen breekt
(fotografie) een stelsel van lenzen(1) of lensdelen dat op een camera zit zodat er een scherp beeld op de film of CCD wordt geprojecteerd
(optica) een zeer kleine glazen of kunststof lens(1) die men direct op de oogbol plaatst ter vervanging van een bril.

lente n
wiosna
(meteorologie) eerste jaargetijde, één van de vier seizoenen

lepel /ˈlepəɫ/ n
łyżka łyżeczka
(huishouden) (eetgerei) een voorwerp bestaande uit een greep en een kom(metje), waarmee vloeibaar voedsel wordt gegeten

lepelaar n
warzęcha
(roeipotigen) Platalea leucorodia , een steltloper ter grootte van een ooievaar met een lepelvormige snavel

lepelblad n
warzucha
(plantkunde) benaming voor kruisbloemige planten van het geslacht Cochlearia

lepelsteur n
wiosłonos amerykański
(straalvinnigen) bepaald soort vis met lepelvormig verbrede bek die 2 meter lang kan worden en meer dan 80 kilogram kan wegen, Polyodon spathula

lepra n
trąd

leraar /ˈleːraˑr/ n
nauczyciel
(onderwijs), (beroep) iemand die lesgeeft

lerares n
nauczycielka

leren /ˈleːrə/ /ˈlɪːrə/ v
uczyć się
kennis of vaardigheid verwerven
uczyć się uczyć
kennis of vaardigheid doen verwerven

les /lɛs/ n
lekcja
(onderwijs) onderricht gedurende een korte tijd

lessen /ˈlɛsə(n)/ v
gasić
overgankelijk met vocht de dorst beëindigen

lessenaar n
mównica
meubel met een hellend bovenblad als overzichtelijke plaats voor een te lezen of te schrijven tekstVaak is er onder het bovenblad een bergplaats. De omvang kan sterk uiteenlopen: een open kastje dat op een tafel wordt gezet, een hoog meubel dat zelf op de grond staat en in kerken en scholen kan het ook om een constructie met een zitplaats gaan.

lethargie n
letarg
een toestand van geestelijke ongevoeligheid
(medisch) een ziekelijke slaapzucht

letter n
litera
(taalkunde) een teken om in geschreven taal een klank van de gesproken taal weer te geven

lettergreep /ˈlɛtərˌxrep/ /ˈlɛtərˌɣrep/ n
sylaba zgłoska
(taalkunde) elk van de groepen waarin een woord kan worden verdeeld

lettertype /ˈlɛtərˌtipə/ n
krój pisma
(typografie) een stylistisch samenhangende set tekens die meestal letters, cijfers en leestekens uitbeelden

letterzetter /'lɛtərzɛtər/ n
zecer
(beroep) iemand die met de hand of een toestel letters zet in voorbereiding van het drukken van een bladzijde
zecer kornik drukarz
(kevers) Ips typographus , een schorskever die vooral leeft op de spar

leugen /ˈløːɣən/ /ˈlʏːχən/ n
kłamstwo
mededeling die niet waar is, met de bedoeling om anderen te misleiden

leugenaar n
kłamca
iemand die bewust dingen zegt die niet waar zijn

leukemie n
białaczka
(medisch) bloedkanker

leven /'levən/ n
życie żywot
een voortbestaan van organismen, gericht op groei en/of vermenigvuldiging
de tijdsspanne die men levend doorbrengt

leven /'levən/ v
żyć
het doormaken van het leven, het doormaken van de periode tussen geboorte en dood

levend adj
żywcem

levendig adj
energiczny
vol opgewekte drukte

levensbedreigend adj
zagrażający życiu
dat iets zo gevaarlijk is dat je er aan dood kunt gaan

levenslang adj
dożywotni
een heel leven durend, tot de dood durend

levensomstandigheden n
warunki bytowe
de mate waarin een omgeving geschikt is om in te leven

levensstijl n
styl życia

levensvorm n
forma życia
de manier van leven van een levend wezen

lever /ˈlevər/ n
wątroba
(anatomie) vitaal orgaan voor opslag van bloed, galproductie en stofwisseling (wikidata: lever )

leverancier n
dostawca

leverbloempje /ˈlevərˌblumpʲə/ n
Przylaszczka przylaszczka pospolita
(bloemplanten) Hepatica nobilis een hemikryptofyte plant uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae ). De Nederlandse naam is ontleend aan de omtrek van de bladeren, die de vorm van een lever heeft. Ook de Engelse naam liverleaf en het Duitse Leberblümchen verwijzen hiernaar. Ook de wetenschappelijke geslachtsnaam wijst daarop: hepaticus (-a, -um) betekent de lever betreffende, lever-

leveren /ˈlevərə(n)/ v
dostarczać
overgankelijk iemand iets ~: voor de aanvoer van iets zorg dragen

levertraan n
tran

leverworst n
wątrobianka

leviathan /leˈvijatɑn/ n
lewiatan
(mythologie) reusachtige waterslang, zoals Leviathan beschreven in de Bijbel (Jes. 27:1, Ps. 74:14, 104:26, Job 3:8, 41:1-34), wordt wel vertaald als krokodil

lexeem n
leksem

lezen /ˈlezə(n)/ v
czytać przeczytać
zien en interpreteren van tekst

lezer n
czytelnik
iemand die (een bepaald geschrift) leest

libel /li.ˈbɛl/ /li.ˈbɛɫ/ n
ważka libella poziomica poziomnica
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Odonata , netvleugeligen met een lang achterlijf

libido /'libido/ n
chuć
(medisch) (seksualiteit) geslachtsdrift

libratie n
libracja

libretto n
libretto
de gangbare benaming voor het tekstboekje van een opera, operette, ballet of musical

lichaam /lɪxam/ n
ciało organizm
(anatomie) het geheel van botten, vlees en organen van een mens of dier
ciało
(figuurlijk), (wetenschap) een hoeveelheid materie met een bepaalde vorm

lichaamsbeweging /ˈlɪxamsbəˌweɣɪŋ/ n
ćwiczenie
bezigheden die bijdragen aan de lichamelijke conditie

lichaamsdeel /ˈlɪxaːmzdeːl/ n
część ciała
onderdeel van een lichaam

lichaamstaal n
mowa ciala

lichaamstemperatuur /ˈlɪxaːmstɛmpɛrɑˌtyːr/ n
temperatura ciała
(biologie) temperatuur die binnen in het lichaam van een dier of mens heerst

licht adj
jasny światło
bleek, helder van tint of kleur
lekki lekka lekkie lekcy
van een gering gewicht

licht n
światło
(natuurkunde) elektromagnetische golven die met het oog kunnen worden waargenomen(met een golflengte van 420-780nm)
oświetlenie światło
lamp of andere lichtbron

lichtjaar n
rok świetlny
(astronomie), (eenheid) de afstand die het licht in één jaar aflegt in een vacuüm, ongeveer 9460 miljard kilometer

lichtsnelheid n
prędkość światła
(natuurkunde) de snelheid waarmee het licht zich voortplant in het luchtledige (ongeveer 299792 km/s)

lid n
członek
iemand die behoort tot een groep, vereniging, organisatie of sekte
mannelijk geslachtsdeel
powieka
ooglid

lidmaatschap n
członkostwo
de status van iemand als lid van een organisatie

lidstaat n
państwo członkowskie
(politiek) een staat die toegetreden is tot een inter- of supranationale organisatie

lidwoord n
rodzajnik przedimek

lied n
piosenka
(muziek) muzikale vorm waarin tekst op muziek wordt verklankt, vaak vormgegeven in couplet en refrein

liefdadigheid n
charytatywność
het zonder eigenbelang geven van hulp

liefde /ˈlivdə/ n
miłość
(sociologie) uiting of gevoel van grote genegenheid en/of het zich aangetrokken voelen

liefdesbrief n
list miłosny
brief die gestuurd wordt aan een geliefde en waarin men van zijn liefde blijk geeft

liefhebben v
kochać
absoluut liefde voelen tot iemand of iets

liefkozen v
pieścić

liegen /'li.ɣə(n)/ v
kłamać łgać
met opzet dingen vertellen die niet de waarheid zijn maar wel als dusdanig worden gepresenteerd

lier /lir/ n
lira
(muziekinstrument) een Grieks snaarinstrument

lies n
pachwina
(anatomie) gedeelte van de buikstreek die met de liesplooi de grens vormt tussen onderlichaam en dij

lieveheersbeestje n
biedronka boża krówka
(kevers) benaming voor kevertjes uit de familie Coccinellidae

lievevrouwebedstro /ˌlivə'vraʊ̯wəˌbɛtstro/ /ˌlivəˌvrɔʊ̯β̞ə'bɛtstro/ /ˌlivəˌvrʌʊ̯β̞ə'bɛtstro/ n
przytulia wonna marzanka wonna
(plantkunde) Galium odoratum syn. Asperula odorata , een geurig ruwkruid

lift /lɪft/ n
winda dźwig
(techniek) een verticaal transportsysteem voor goederen en mensen

lifter n
autostopowicz
(verkeer) iemand die gratis als passagier meerijdt met een langs de weg aangehouden auto

liftkracht n
siła nośna
(natuurkunde) opwaartse kracht die een vleugel met gebogen bovenvlak en vlakke bodem ondervindt wanneer zij horizontaal door een gas of vloeistof beweegt

liga n
liga

ligament n
wiązadło
(medisch) bindweefselband

ligand n
addent ligand

ligbed n
leżanka
een bed waarop met verzetbaar hoofdeinde waarop je languit kunt liggen om uit te rusten, te relaxen of te zonnen maar meestal niet om op te slapen, een ligbed kan in tegenstelling tot een ligstoel helemaal plat gemaakt worden

ligfiets n
rower poziomy

liggen v
leżeć
inergatief zich horizontaal in toestand van rust gelegd hebben
ergatief op een bepaalde plaats bevinden

ligging n
położenie
de wijze waarop iets of iemand gelegen is

ligstoel /'lɪxstul/ n
leżak
een stoel waarin men gemakkelijk kan liggen

liguster n
ligustr
(bloemplanten) een geslacht Ligustrum van planten uit de olijffamilie (Oleaceae ) waartoe onder ander de wilde liguster en de haagliguster behoren. Ze komt van nature voor op alle continenten behalve Amerika. Na invoer gedraagt liguster zich daar als invasieve exoot en wordt bestreden

lijden v
cierpieć
inergatief smart en ellende ondergaan; verdragen;

lijdend voorwerp phraseologicalUnit
dopełnienie bliższe
(grammatica) zinsdeel waarop de actie van een overgankelijk werkwoord rechtstreeks van toepassing is

lijdende vorm n
strona bierna
(grammatica) het stelsel vormen van een werkwoord dat aangeeft dat het onderwerp de handeling ondergaat

lijf /lɛi̯f/ n
ciało
(anatomie) het menselijk lichaam

lijfeigenschap n
pańszczyzna

lijfrente n
umową renty
(financieel) een bedrag dat periodiek aan een bepaalde begunstigde wordt uitbetaald, bij voorbeeld vanuit een lijfrenteverzekering waarvoor men eerst vele jaren premie heeft betaald

lijfstraf n
kara cielesna
een straf waarbij iemand lijfelijk pijn gedaan wordt

lijfwacht /ˈlɛɪfʋɑxt/ n
ochroniarz
een lid van een lijfwacht

lijger n
lygrys
(dierkunde) hybride kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger (Panthera leo x tigris)

lijk n
trup zwłoki
dood lichaam, met name van een mens

lijken /ˈlɛ.kə(n)/ /ˈlɛi.kə(n)/ v
zdawać się
koppelwerkwoord naar aanschijn zijn

lijkkleed n
kir
doek waarin men een overledene wikkelt; kleed dat men over een lijkkist legt tijdens de begrafenis

lijkwade n
całun
de kleding waarin een overledene begraven wordt

lijkwagen n
karawan
een voortuig ingericht om een stoffelijk overschot te vervoeren

lijkzak n
worek na zwłoki
een zak bestemd voor transport en opslag van lijken

lijm n
klej
tussenstof die twee of meer delen permanent aan elkaar bevestigt

lijmen v
kleić
twee of meer delen aan elkaar bevestigen met behulp van een kleefstof

lijn /lɛi̯n/ n
prosta
(wiskunde) Een denkbeeldige verbinding (zonder dikte) tussen twee punten in een 2 of 3 dimensionale ruimte

lijst /lɛist/ n
lista
een opsomming van zaken die onder elkaar staan

lijster n
drozd
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie lijsters (Turdidae )

lijsterbes n
jarząb
(plantkunde) Sorbus geslacht van loofbomen en heesters uit de rozenfamilie

likdoorn n
nagniotek

like n
lajk

liken v
dać lajka

likeur n
likier
(drinken) een drank bereid met gestookte alcohol, aangevuld met smaakstoffen en veelal ook suiker

likken v
lizać
overgankelijk met de tong aanraken

lila n
barwa liliowa
(kleur) lichte tint van paars

limaboon n
fasola półksiężycowata
(plantkunde) plant Phaseolus lunatus (wikidata: limaboon )
(voeding) zaden van Phaseolus lunatus (wikidata: limaboon )

limerick n
limeryk
(dichterlijk) een dichtvorm van 5 regels met een vrij strak metrum, bestaande uit twee drievoetige amfibrachen (∪—∪ ∪—∪ ∪—∪), twee regels amfibrachen en jambe (∪—∪ ∪—) en afgesloten door weer een drievoetige amfibrachys

limnologie n
limnologia

limoen n
lima limeta
m (fruit) naar citroen smakende groene citrusvrucht, Citrus aurantiifolia

limonade n
lemoniada
(drinken) oorspronkelijk: een drank die vervaardigd is van citroensap, suiker en water

linde /ˈlɪndə/ n
lipa
bepaalde loofboomsoort Tilia

linguïst n
językoznawca
(beroep) (taalkunde) beoefenaar van de taalkunde

linguïstiek n
lingwistyka
wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

liniaal /ˌliniˈ<sup>ʲ</sup>aɫ/ n
linijka
een meetinstrument waarmee lengtes kunnen worden opgemeten

link n
link
(informatica) een verwijzing

links adj
lewy
tegenovergestelde van rechts

linkshandig adj
leworęczny
wanneer men de linkerhand verkiest boven de rechter voor alledaagse handelingen

linosnede n
linoryt

lint n
taśma
(kleding) lange, smalle strook stof

lintworm n
tasiemiec
(wormen) (medisch) Cestoda een platte worm die parasiteert in de darm bij mens en dier

linze n
soczewica

lip n
warga
(anatomie) elk van beide vlezige uitstekels van de mondopening

lipide /liˈpidə/ n
lipid
(biologie), (scheikunde) vetten en vetachtige stoffen die in de biochemie een belangrijke rol spelen

lippendienst n
słowa bez pokrycia

lippenstift n
szminka
(cosmetica) stift met zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen
(cosmetica) zacht, meestal roodgekleurd materiaal dat op de lippen opgebracht wordt om de kleur daarvan beter te laten uitkomen

lisdodde n
pałka
(plantkunde) Typha sp. een plant van moerassen en oevers met een sigaarachtige aar

lispelen /ˈlɪspələ(n)/ v
seplenienie

list /'lɪst/ n
podstęp
een oplossing voor een probleem waardoor tegenstrevers worden verrast, in ongunstige zin: slim bedrog
(verouderd) het vermogen om een oplossing die tegenstrevers verrast, te bedenken

litanie n
litania
(religie) een gebed in een christelijke eredienst om God (of Maria, of een of meer heiligen) aan te roepen en te smeken om genade, een geschenk of een genezing

liter /litər/ n
litr
(wiskunde) (eenheid) een inhoudsmaat voor voornamelijk vloeistoffen en gassen, gelijk aan 1.000 milliliter, gelijk aan 0,001 kiloliter, gelijk aan 0,001 kubieke meter, gelijk aan één kubieke decimeter, weergegeven met symbool l, L of ℓ

literair adj
literacki

literatuur n
literatura
(kunst) het geheel van als kunstzinnig beschouwde geschreven werken, m.n. proza of poëzie
(wetenschap) de verzameling geschreven en na controle door vakgenoten gepubliceerde mededelingen van een vakgebied

lithium /ˈlitiˌʲʏm/ n
lit
(scheikunde), (element) chemisch element en een zilverwit alkalimetaal, met symbool Li en atoomnummer 3.

litteken n
blizna
zichtbaar overblijfsel van een oude verwonding

liturgie n
liturgia
(religie) eertijds een dienst ten bate aan de gemeenschap waartoe de rijken verplicht waren, later de diensten en rituelen van de religieuze bijeenkomsten van christenen

livermorium n
liwermor
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lv en atoomnummer 116. Het is een hoofdmetaal

lobotomie n
lobotomia

locatief /loka'tif/ n
miejscownik
(taalkunde) de zevende naamval die een betrekking van plaats aanduidt

loden v
ołowiany
(scheepvaart) (verouderd) de waterdiepte peilen met een dieplood, en eventueel tevens een monster van de bodem nemen door een vetgemaakte holte in de onderkant van het dieplood

loeien /ˈlu.jə(n)/ v
muczeć
(dierengeluid) een langgerekt klagend geluid voortbrengen zoals dat van een koe

loempia n
sajgonka
(voeding) met vlees en groente gevulde en gefrituurde lap deeg, een Chinees-Indische snack of voorgerecht

loep n
lupa

loewak n
Łaskun muzang

lof n
cykoria
2. groente
pochwała
1. prijzen

log n
log
(scheepvaart) (verouderd) snelheidsmeter voor zeegaande schepen geijkt in knopen (zeemijlen per uur)

logaritme n
logarytm
(wiskunde) de exponent van de macht waartoe een gegeven getal verheven moet worden om een ander getal te krijgen

logboek n
dziennik pokładowy
(scheepvaart) een boek waarin tijdens de reis per schip alle gegevens over de navigatie worden genoteerd

logger n
lugier
(scheepvaart) een vissersschip, tegenwoordig met een motor aangedreven, dat vroeger een loggergetuigd zeilschip was

logica n
logika

logisch /ˈloɣis/ adj
logiczny
voor de hand liggend
(wiskunde) betrekking hebbend op de logica

logistiek adj
logistyka

logo n
logo
(verkorting) verkorting van "logogram", een abstract symbool van een gemeente, bedrijf, stichting e.d. of een herkenningsteken waarin een naam of afkorting op kunstzinnige wijze is verbeeld

lok /lɔk/ n
kędzior
haarlok, pluk haar

lokaas n
przynęta
(visserij) een stukje vlees of vis bedoeld om een dier mee te kunnen vangen

lolly /ˈlɔlɪ/ n
lizak
snoepje, bestaande uit een stuk geglaceerde vruchtensuiker op een stokje

lom n
brosma
m (straalvinnigen) (voeding) bepaald soort zeevis, Brosme brosme , behorende tot de dorsvissen

long /lɔŋ/ n
płuco
(anatomie) orgaan waarin gaswisseling plaatsvindt tussen lucht en bloed ten behoeve van het metabolisme

longontsteking /'lɔŋɔntsteːkɪŋ/ n
zapalenie płuc
(medisch) een ontsteking in de longen

longslagader n
tętnica płucna
(anatomie) bloedvat dat vanuit de rechter hartkamer naar de longen gaat

longvis n
ryba dwudyszna
Sarcopterygii vis met kieuwen én longen

lont n
bezpiecznik
koord voor het (veilig) aansteken van iets ontplofbaars

lood n
ołów
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Pb en atoomnummer 82, het is een donkergrijs hoofdgroepmetaal met een hoog soortelijke gewicht

loodgieter n
hydraulik
(beroep) vakman die zich bezighoudt met de aanleg en het onderhoud van sanitair, verwarmingsinstallaties, waterleidingen en/of riolering

loodrecht adj
prostopadły
(wiskunde) in een rechte hoek (90 graden)

loods /loːts/ n
pilot
(beroep) (scheepvaart) een persoon die schepen begeleidt bij het varen van en naar een haven

loofboom n
drzewo liściaste
(biologie) boom met bladeren
(biologie) bladverliezend boom

loog /loːx/ n
ług
(scheikunde) een alkalische substantie

looier n
garbarz
(beroep) een persoon die van de huid van dieren leer maakt

looiig adj
ciężki
van groot gewicht

loon /loːn/ n
pensja wynagrodzenie
(economie) financiële vergoeding voor geleverde arbeid

loonlijst n
lista płac

loop /loːp/ n
lufa
voorste deel van een wapen

loopgraaf /ˈlopχraf/ n
okop
(militair) een uitgegraven geul, diep en breed genoeg dat men er in kan lopen zonder bloot te staan aan vijandelijk vuur

lopen v
chodzić iść
(Noord-Nederlands) ergatief stappen, gaan, wandelen
(Noord-Nederlands) inergatief stappen, gaan

loper n
goniec laufer
(schaak) een schaakstuk dat zich slechts diagonaal verplaatsen mag

losgeld n
okup
geld betaald voor iemands vrijlating

losmaken v
odwiązać
overgankelijk ervoor zorgen dat iets of iemand los wordt

lot n
los
noodlot, datgene wat het toeval iemand toebedeelt
toevalskans of teken daarvan

loterij n
loteria

lucht /lʏxt/ n
powietrze
(natuurkunde) het mengsel van gassen waaruit de atmosfeer bestaat

luchtfilter n
filtr powietrza

luchtgitaar n
gitara powietrzna
een denkbeeldige gitaar waarop de "muzikant" speelt, of liever de bewegingen maakt alsof hij een gitaar bespeelt

luchthaven n
lotnisko
(luchtvaart) een vliegveld voor verkeersvliegtuigen met accommodatie voor ontvangst en vertrek van passagiers

luchtkussenvaartuig n
poduszkowiec
(scheepvaart) een vaartuig dat zowel over water als over land op een luchtkussen voortzweeft

luchtmacht /ˈlʏxmɑxt/ /ˈlʏχmɑχt/ n
siły powietrzne
een krijgsmacht in de lucht die bestaant uit vliegtuigen, raketten, projectielen en personeel

luchtpijp n
tchawica

luchtruim n
przestrzeń powietrzna
(luchtvaart) de luchtlagen boven een bepaald grondgebied

luchtvaart n
lotnictwo
(verkeer) verkeer in de lucht

luchtverkeersleiding n
kontrola ruchu lotniczego

lucifer n
zapałka
een stokje met een zwavelkopje, dienende om vuur te maken

lui /lœʏ/ /lœː/ adj
leniwy
werkschuw, niet houdend van inspanning of werk

luiaard n
leniwiec
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Folivora

luier n
pielucha pieluszka

luiheid /ˈlœʏhɛɪt/ n
lenistwo
het ontbreken van de wil iets te doen

luipaard n
lampart leopard
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera pardus , een katachtige

luis /lœʏ̯s/ /lœːs/ n
wesz
(dierkunde) benaming voor verschillende meestal vleugelloze insecten die parasiteren op dieren en planten

luisteren /'lœstərə(n)/ v
słuchać
inergatief ~ naar gericht waarnemen met het oor

luit n
lutnia
(muziekinstrument) een snaarinstrument met een peervormige resonantiekast en een vlak bovenblad, de hals en kop staan meestal haaks op elkaar

luitenant n
porucznik
(militair) officiersrang in het leger

lul n
chuj
(vulgair) geslachtsdeel van de man

luminantie n
luminancja

luminescentie n
luminescencja
(natuurkunde), (scheikunde), (biologie) het uitzenden van licht door voorwerpen, zonder dat de temperatuur zo hoog gestegen is dat hierdoor de uitstraling zou kunnen worden veroorzaakt

lunair adj
księżycowy

lunchen v
obiadować
de lunch gebruiken

lupine n
łubin
(plantkunde) geslacht 'Lupinus uit de vlinderbloemenfamilie Fabaceae met telt zo'n 200 soorten en vele hybriden en cultivars (wikidata: lupine )

lutetium n
lutet
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Lu en atoomnummer 71. Het is een zilverwit lanthanide

luxe /lyks/ n
luksus
niet alledaagse dingen die gebruikt worden voor het persoonlijk genot

luxueus adj
luksusowy

lymfangitis n
zapalenie naczyń chłonnych

lymfoom n
chłoniaki

lynchen v
linczować
overgankelijk iemand executeren zonder rechtsgeldig proces, met name door opknoping

lynx n
ryś
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx lynx , katachtige met opvallende oorpluimen

lyrisch adj
liryczny

maag /maːx/ n
żołądek
(anatomie) Ventriculus, een orgaan dat dient om voedsel te verteren

maag-darmstelsel n
układ pokarmowy
(anatomie) het kanaal waarin de spijsvertering plaatsvindt

maagd /maːxt/ /maːçt/ n
dziewica
iemand die nog nooit geslachtsgemeenschap gehad heeft

maagdelijk adj
dziewicza

maagdelijkheid n
dziewictwo
(seksualiteit) eigenschap dat je niet eerder geslachtsverkeer hebt gehad

maagdenvlies /ˈmaɣdəˌvlis/ /ˈmaʝdəˌvlis/ n
błona dziewicza
(anatomie) vlies dat de schede gedeeltelijk afsluit van de uitwendige schaamdelen

maagzuur n
kwas żołądkowy

maaien /ˈmaɪ̯ə(n)/ v
kosić
overgankelijk met een werktuig het bovengrondse deel ergens van verwijderen

maal /ma:l/ v
raz
1 1. telkens terugkerend tijdstip waarop iets gebeurt

maalteken /ˈmaɫtekə(n)/ n
symbol mnożenia
(wiskunde) het symbool × of · of * om een vermenigvuldiging aan te duiden

maaltijd n
posiłek
(voeding) een hoeveelheid toebereid voedsel die voldoende is geruime tijd de lichamelijke behoefte te bevredigen

maan /maːn/ n
księżyc miesiąc

maand /maːnt/ n
miesiąc
(tijdrekening), (eenheid) elk van de twaalf met een eigen naam onderscheiden tijdvakken van 28, 30 of 31 dagen waarin een jaar verdeeld wordt

maandag /ˈmaːndɑx/ n
poniedziałek
(tijdrekening), (dag) een dag van de week, de eerste dag na het weekeinde

maandelijks /ˈman.də.ləks/ /ˈmaːn.də.lɪks/ adj
miesięcznie
iedere maand een keer

maandelijks /ˈman.də.ləks/ /ˈmaːn.də.lɪks/ adv
comiesięczny
iedere maand een keer

maanlanding n
lądowanie na Księżycu

maanlicht n
światło księżyca
(astronomie) het zonlicht dat van de maan naar de aarde reflecteert

maansverduistering /ˈmansvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈmansvərˌdœːstərɪŋ/ n
zaćmienie Księżyca
(astronomie) het verschijnsel dat de maan verduisterd raakt doordat ze in de schaduw van de aarde komt te staan

maanzaad n
mak

maar /maːr/ conjunction
ale chociaż
nevenschikkend voegwoord dat een tegenwerping inleidt, introduceert een zin(sdeel) dat het voorgaande zin(sdeel) tegenspreekt of daarmee inhoudelijk contrasteert

maarschalk n
marszałek

maart /maːrt/ n
marzec
(tijdrekening) derde maand van het jaar

maat /maːt/ n
miara takt
v/m (gestandaardiseerde) eenheid van lengte, oppervlakte of inhoud
v/m (kleding) aanduiding van de grootte van een kledingstuk of schoen: een maatje te groot
takt
v/m (muziek) manier om een muziekstuk in te delen

maatkolf n
kolba miarowa
(scheikunde) een glazen kolf met een geijkte maatstreep voor het nauwkeurig bepalen van een volume vloeistof

maatregel n
środek
iets dat wordt beslist om een doel te treffen

maatschappelijk /matsxɑpələk/ adj
społeczny
op de maatschappij betrekking hebbend

maatschappij n
społeczność
(economie) vereniging tot het drijven van handel
(sociologie) de wereld, omgang en verkeer der mensen

maatstaf n
miara
eenheid, grootheid, standaardnorm of criterium waaraan iets anders (bijv. een andere grootheid) wordt afgemeten

macaroni n
rurki
(voeding) gerecht op basis van gebogen pijpjes van deeg

machine /mɑˈʃinə/ n
maszyna

machinekamer n
maszynownia
een ruimte voor machines

macht /mɑxt/ n
potęga władza
het vermogen zijn wil op te leggen

machtig /ˈmɑxtəx/ /ˈmɑxtɪx/ /ˈmɑχtəχ/ adj
mocny
meer invloed hebbend dan anderen

machtsbalans n
równowaga sił
de gelijke macht van verschillende personen, organisaties of landen die er voor zorgt dat iemand niet zijn wil kan opleggen aan een ander

macramé n
makrama
een handwerktechniek om decoraties of weefsel te maken, door het met de hand knopen van draden

macroscopisch adj
makroskopowy
met het blote oog waarneembaar

made n
czerw larwa
(dierkunde) pootloze larve van een vlieg of mug

madeliefje n
stokrotka pospolita
(plantkunde) Bellis perennis een kleine, overblijvende plant uit de composietenfamilie met een klein wit bloempje met een geel hart

maffia n
mafia
(misdaad) criminele organisatie, oorspronkelijk van Sicilië, later ook in de Verenigde Staten

magazijn n
magazyn
winkel met groot assortiment

magenta n
magenta
(kleur) een kleur tussen rood en blauw

mager /ˈma.ɣər/ /ˈma.χər/ adj
chudy
zeer dun met weinig vet

magerzucht n
anoreksja
het ziekelijke verlangen om steeds slanker te worden

magisch adj
magiczny
met een bijzondere, bovennatuurlijke betekenis

magnalium n
magnal

magneet n
magnes
(natuurkunde) voorwerp dat een magnetisch veld verspreidt
(figuurlijk) persoon, zaak of plaats die grote aantrekkingskracht uitoefent op iets of iemand

magneetveld n
pole magnetyczne

magnesium n
magnez
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mg en atoomnummer 12. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

magnetisch adj
magnetyczny
(natuurkunde) verschijnselen vertonend die toegeschreven kunnen worden aan een kringstroom of roterende lading

magnetiseren v
magnesować

magnetisme n
magnetyzm

magnetron /ˈmɑɣ.nə.trɔn/ /ˈmɑχ.nə.trɔn/ n
kuchenka mikrofalowa mikrofalówka mikrofala
(huishouden) m toestel waarin met zeer korte en gerichte elektromagnetische golven voedsel in zeer korte tijd warm kan worden gemaakt
magnetron
(elektrotechniek) o

mais /mɑjs/ n
kukurydza kukurydza zwyczajna
(plantkunde), (graan) Zea mays een graansoort afkomstig uit Midden-Amerika (wikidata: mais )

maiszetmeel /ˈmɑjsɛtmel/ n
skrobia kukurydziana
(scheikunde) (plantkunde) verbinding van glucose en koolhydraten die als voedingsstof voor de maiskiem in maiskorrels zit
(voeding) bindmiddel dat uit maiskorrels wordt gewonnen (wikidata: maiszetmeel )

majesteit n
majestat
(adel) een vorst of vorstin waaraan als titel [1] wordt toegedicht

majoor n
major

majoraat n
ordynacja

makaak /ma'kak/ n
makak
(primaten) een aap behorende tot een geslacht (Macaca) van apen van de Oude Wereld die leven in Azië van India en Tibet oostwaarts tot Japan, Java, de Filipijnen en Celebes en één soort in Noordwest-Afrika (de berberaap, Macaca sylvanus)

makaron /makaˈrɔn/ n
makaronik
(voeding) klein rond luchtig gevuld koekje gemaakt van amandelspijs en eiwit, met naar plaats en tijd verschillende bereidingswijzen, vanaf de twintigste eeuw ook twee zulke koekjes op elkaar met een zachte vulling ertussen, vaak met opvallende kleuren

maken /ˈmaːkən/ v
robić zrobić

makkelijk adj
łatwy
niet moeilijk, waar weinig moeite en inspanning voor vereist is

makreel n
makrela
(straalvinnigen) bepaalde soort zeevis, Scomber scombrus , familie van de makreelachtigen zoals tonijn en boniet

malaria n
malaria
(medisch) infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten van het geslacht Plasmodium , op mensen overgebracht door malariamuggen

malen /malə(n)/ v
mleć
overgankelijk tussen twee harde voorwerpen fijnwrijven

maliënkolder n
kolczuga
(militair) (kleding) (geschiedenis) hemd gemaakt van ijzeren ringetjes

malware n
szkodliwe oprogramowanie złośliwe oprogramowanie malware
(informatica) elke soort schadelijke software die het door de gebruiker gewenste gebruik van een computer verstoort of daar illegale functies uitvoert

mama /ˈmɑmaː/ n
mama
informele benaming voor moeder door haar kind

mammie /ˈmɑmi/ n
mama
(kindertaal), (familie) moeder

mammoet n
mamut
(slurfdieren) benaming zoogdieren uit het geslacht Mammuthus , sinds de laatste ijstijd uitgestorven

man n
mężczyzna
(biologie) persoon van het mannelijk geslacht

manager n
manager
(bedrijfskunde) (beroep) persoon die de leiding heeft over een afdeling binnen een grotere organisatie

manchet n
mankiet
een dubbele of stevige stof rond de opening van de mouw of hals

manchetknoop n
spinka do mankietu
een sierknoop die de manchet aan de mouw van een overhemd sluit

mand /mɑnt/ n
kosz
(gereedschap) een bak gemaakt van gevlochten rotan of tenen voorzien van een handvat

mandarijn n
mandarynka
(fruit) Citrus reticulata Citrus reticulata var. 'mandarine' Citrus × tangerina een citrusvrucht

mandarijnschil n
skórka mandarynki
(fruit) schil van Citrus reticulata , Citrus reticulata var. 'mandarine' of Citrus × tangerina

mandoline n
mandolina
(muziekinstrument) een klein, luitvormig tokkelinstrument met vier paar snaren waarop met een plectrum getokkeld wordt

manenrob n
uchatka patagońska
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Otaria flavescens , dat leeft aan de kusten van het zuidelijk deel van Zuid-Amerika; de bul heeft een met manen bezette nek

manenwolf n
wilk grzywiasty
(roofdieren) Chrysocyon brachyurus , Zuid-Amerikaanse wilde hondachtige, meer verwant met de vos dan met de wolf

manga /'mɑŋga n
manga
een Japans stripboek, ongeacht de stijl.

mangaan n
mangan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mn en atoomnummer 25. Het is een zilverkleurig overgangsmetaal

mangat /'mɑnɣɑt/ n
właz
een opening in een stoomketel of riool waardoor een man naar binnen kan. Een in het Nederlands veel gebruikelijkere term voor een mangat in een riool is 'put'.

mangelen /ˈmɑŋələ(n)/ v
maglować
overgankelijk door de mangel halen, met een mangel glad maken

maniak n
maniaczka

manie n
mania
(medisch) ziekelijke neiging (opgewonden psychische toestand)

manier / mɑˈniːr/ n
sposób

manifest adj
manifest
(medisch) duidelijk, onmiddellijk herkenbaar

manifest n
manifest
(politiek), (letterkunde) openlijke bekendmaking (over het algemeen in documentvorm) van een staatshoofd, regering, leider of politieke partij waarin bepaalde handelingen worden verklaard en/of verdedigd

maniok n
maniok
(voeding) eetbare wortel van Manihot esculenta (wikidata: maniok )

manipulatie n
manipulacja

manipuleren v
manipulować

mannelijk adj
męski
(biologie) tot het geslacht behorend dat voor bevruchting zorgt
(grammatica) behorend tot het woordgeslacht dat vrouwelijk noch onzijdig is

mannentrouw n
ołownik uszkowaty
(plantkunde) Plumbago auriculata een plant uit de strandkruidfamilie Plumbaginaceae

mannetjesorchis n
storczyk męski

manometer n
manometr

manusje-van-alles /ˌmanɵsʲəvɑnˈɑləs/ n
majster-klepka
iemand die bekwaam is in het doen van allerlei verschillende klusjes

manuur n
osobogodzina
(economie) hoeveelheid werk die één persoon in één uur kan verrichten

maoïsme n
maoizm
(politiek) variant van het communisme zoals uitgedragen en toegepast in China gedurende het derde kwart van de 20e eeuw

maoïst n
maoista
communist die zich vooral heeft laten inspireren door Mao Zedong

map /mɑp/ n
folder
(informatica) deel van het bestandssysteem, waarin een aantal bestanden op gestructureerde wijze bewaard kunnen worden

maraboe n
marabut

marcheren v
maszerować

maretak n
jemioła
(plantkunde) Viscum album een halfparasitische plant die op bomen vooral vanaf Zuid-Limburg in zuidelijke richting voorkomt

margarine n
margaryna

margay n
margaj
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus wiedii , een kleine katachtige die tot de groep van de pardelkatten behoort.

marinade n
marynata

marine /maːˈrinə/ n
marynarka wojenna
(militair) (scheepvaart) v strijdmacht die voor oorlogvoering op zee kan worden ingezet, zeemacht

marjolein n
majeranek
(kruid) de blaadjes van echte marjolein (Origanum majorana ), vers en gedroogd, worden gebruikt als kruid ( (wikidata: marjolein ))

markeerstift /mɑr.ˈkeːr.stɪft/ n
zakreślacz
(Noord-Nederland), (teken- en schrijfmateriaal) een viltstift waarmee men stukken tekst aan de hand van kleuren doet opvallen

markeren /mɑr.kɪː.rə(n)/ v
zaznaczać
overgankelijk het afbakenen van een grens

markies n
markiz

markt n
rynek
(handel) plein of straat waar handelaren hun waar (3) aan de klanten verkopen
(economie), (handel) het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en aangeboden hoeveelheden van een bepaald product of een bepaalde dienst verhandeld worden tegen een bepaalde prijs

markteconomie n
gospodarka rynkowa

marktprijs n
cena rynkowa
(economie) de prijs die ontstaat door vraag en aanbod

marmer /mɑremər/ n
marmur
een fijnkorrelige getransformeerde kalksteen dat gepolijst gebruikt wordt in de bouw- en de beeldhouwkunst

marmot n
świstak świszcz
(knaagdieren) Marmota knaagdier dat vooral in het hooggebergte leeft maar ook veel als huisdier wordt gehouden

mars /mɑrs/ n
marsz
(militair) regelmatige manier van lopen met afgemeten passen, vooral gebruikt door soldaten en bij plechtigheden.
een wandeltocht.
een mand of bak die op de rug gedragen wordt.

marsala n
Marsala
(drinken) een Italiaanse versterkte wijn die gemaakt wordt in de omgeving van Marsala op het westelijk deel van Sicilië (wikidata: marsala )

marsepein n
marcepan
(voeding) een zoete lekkernij die traditioneel gemaakt is van amandelen en suiker

marshmallow n
pianka
(voeding) sponzig snoepje

martelaar /mɑrtəlar/ n
męczennik
iemand die voor een goede zaak lijdt of sterft en daarmee tot symbool wordt gezien van de strijd voor die zaak, iemand die gemarteld wordt of is

martelen v
torturować
overgankelijk een gevangene onderwerpen aan lichamelijke en/of geestelijke pijniging, voornamelijk teneinde informatie los te krijgen

marteling n
tortura
het opzettelijk toebrengen van pijn en letsel aan een gevangene die zich niet weren kan

marter n
kuna
(roofdieren) benaming voor zoogdieren uit het geslacht Martes , met een lange staart en een meestal bruine pels

martini n
martini
(drinken) cocktail van gin en droge witte vermout

marxisme n
marksizm
(politiek) de socialistische ideologie van de volgelingen van Karl Marx

mascara n
maskara
(cosmetica) donkere kleurstof voor de wimpers

masker /'mɑskər/ n
maska
een voorwerp geplaatst voor het gelaat dat de indruk wekt van een andere identiteit van de drager
een voorwerp geplaatst voor het gelaat voor andere redenen, zoals beveiliging of zuurstoftoevoer

masochisme n
masochizm
het beleven van (seksueel) genot aan onderwerping of kleinering

massa /ˈmɑsaː/ n
masa
(natuurkunde), (scheikunde) de totale hoeveelheid materie in een object (gewicht is massa bepaald aan de hand van de graviteit of door de inertie van dat object)

massage n
masaż

massamoord n
masowe morderstwo
moord op een groot aantal personen

massavernietigingswapen n
broń masowego rażenia
(militair) een wapen dat zeer velen doodt

masseren v
masować
overgankelijk het toepassen van uitwendige druk op de zachte weefsels

mast n
maszt
(scheepvaart) lange, rechtop staande paal midden op het schip waaraan vlaggen, zeilen en/of ra's bevestigd kunnen worden
lange paal voor vlaggen - vlaggenmast
hoge antenne
varkensvoer, bestaande uit eikels en beukennoten
słup
palen waartussen (elektriciteits- of telefoon-)draden gespannen kunnen worden

mastectomie n
mastektomia

mastiff n
mastif
grote hond met een heel los rimpelig vel bij het hoofd

masturberen v
masturbować

mastworp n
wyblinka

materie n
materia

matras /mɑtrɑs/ n
materac
lichaamsondersteunend onderdeel van een bed

matrix n
macierz matryca
(wiskunde) een rechthoekig blok getallen waaraan bepaalde rekenregels toegekend worden

matrone n
matrona
(pejoratief) getrouwde, forse, bazige wat oudere vrouw

matroos n
marynarz
(beroep), (scheepvaart) een zeeman van de laagste rang

mausoleum n
mauzoleum
groot en rijk versierd graf

maximaal /ˈmɑksimal/ adj
maksymalny
het grootst mogelijk

maximum abbreviation
maksimum
1. grootst mogelijke hoeveelheid

mayonaise /ˌmajoˈnɛːzə/ n
majonez
(voeding) een saus op basis van eieren met hierin minstens 70% olie

mazelen n
odra
(medisch) kinderziekte veroorzaakt door een morbillivirus en gekenmerkt door rode stipjes op de huid

maïs /ˈmaʲɪs/ /ˈmɛɪ̯s/ n
kukurydza kukurydza zwyczajna
(bloemplanten) bepaalde graansoort afkomstig uit Midden-Amerika, Zea mays

mechanica n
mechanika

mechanisch adj
mechaniczny
met betrekking op de mechanica, machinaal, automatisch zonder na te denken

mechanisme n
mechanizm
(techniek) een constructie van onderling beweegbaar aan elkaar verbonden delen, machinerie

medaille n
medal
metalen schijf, in het bijzonder als onderscheidingsteken na bepaalde prestaties, zoals bij sporters en militairen

mededeling /medədelɪŋ/ n
doniesienie
informatie die bekend wordt gemaakt

medeklinker /ˈme.dəˌklɪŋ.kər/ n
spółgłoska
(taalkunde) een klank waarbij de lucht niet ongehinderd door de mond naar buiten kan

medelijden /medəlɛidə/ n
litość współczucie
verdriet over het leed van anderen

medeplichtig /ˌmedəˈplɪxtəx/ adj
pomocnictwo
(juridisch) bewust bijgedragen hebbend tot een bepaalde wandaad

medeplichtige n
wspólnik
behulpzaam persoon bij een misdrijf

mediaan n
mediana

mediahistoricus n
historyk mediów
(beroep), (wetenschap) iemand die zich bezighoudt met het onderzoek naar en de beschrijving van de geschiedenis van de media

mediatie n
mediacje

medicijn n
lek lekarstwo farmaceutyk
(medisch) chemische stof die een bepaalde, gewenste werking op het (dierlijk of menselijk) lichaam uitoefent

medisch adj
medyczny
op de geneeskunde betrekking hebbend

meditatie n
medytacja
spirituele bezigheid waarbij men zich diep concentreert

meedogenloos adj
bezlitosny

meekrap n
marzana
(plantkunde) Rubia tinctorum een plant behorend tot de sterbladigenfamilie Rubiaceae

meel /mel/ /meɫ/ /mɪːɫ/ n
mąka
(voeding) gemalen graan

meeltor n
mącznik
(kevers) Tenebrio molitor kever waarvan de meelworm het larvale stadium is

meer /meːr/ n
jezioro
(aardrijkskunde) groot water dat helemaal omringd is door land

meerderheid n
większość
een groep die binnen een groter geheel in aantal meer dan de helft uitmaakt

meerderjarig adj
pełnoletni
(juridisch) de leeftijd bereikt hebbend dat men alle rechten en plichten van een volwassene heeft

meerkat n
koczkodan
(primaten) Cercopithecini één van een aantal Afrikaanse apensoorten uit de Cercopithecini-geslachtsgroep

meerkoet n
łyska
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Fulica atra een vogel uit de familie van de rallen, koeten en waterhoentjes (Rallidae) en het geslacht koeten (Fulica) geheel zwart met witte snavel en voorhoofdschild

meertalig adj
wielojęzyczny
gerelateerd aan meedere talen
(persoon) meerdere talen sprekend

meertaligheid n
wielojęzyczność
de vaardigheid om meerdere talen vloeiend te kunnen spreken

meerval /ˈmeːrvɑɫ/ n
sumowate sum
(straalvinnigen) benaming voor grote roofvissen uit het geslacht Siluris

meervoud n
liczba mnoga
woord dat in die vorm aan meerdere voorwerpen, mensen of dieren refereert

meerwaarde n
wartość dodana
een extra waarde

mees n
sikora
(zangvogels) benaming voor kleine weinig schuwe vogels uit de familie Paridae

meeste indefiniteCardinalNumeral
najwięcej
de grootste hoeveelheid, het hoogste aantal, de meerderheid

meester n
mistrz majster
(figuurlijk) iemand die iets onder controle heeft
iemand die het doctoraal examen in de rechtsgeleerdheid heeft afgelegd

meesterwortel n
gorysz miarz

meet n
meta
een grensstreep, een eindstreep

meeteenheid n
jednostka miary
(scheikunde) (natuurkunde) (elektrotechniek) eenheid die gebruikt wordt om meetresultaten in uit te drukken

meeting n
konwent
een bijeenkomst

meetkunde /'metkɵndə/ n
geometria
(wiskunde) tak van de wiskunde die zich bezighoudt met ruimtelijke figuren

meeuw /meːβ̞/ /mɪːβ̞/ n
mewa
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie Laridae

megabyte n
megabajt

mei n
maj
(tijdrekening) de vijfde maand van het jaar

meidoorn /ˈmɛɪ̯.dorn/ n
głóg
(plantkunde) (medisch) Crataegus plantengeslacht of zijn bloesems, ook haagdoorn of steendoorn genoemd

meikever n
chrabąszcz chrabąszcz majowy
(kevers) Melolontha melolontha , schildvleugelig insect dat in mei te voorschijn komt

meineed n
krzywoprzysięstwo
de verkondiging van één of meerdere leugens terwijl men heeft gezworen de waarheid te vertellen

meiose /mɛɪˈozə/ n
mejoza
(biologie) celdeling waarbij geslachtscellen ontstaan

meisje /ˈmɛɪ̯ʃə/ /ˈmɛːsjə/ n
dziewczyna
jonge, ongehuwde vrouw

meisjesnaam /ˈmɛɪ̯ʃəsˌnam/ /ˈmɛːsjəsˌnam/ n
nazwisko panieńskie
eigen achternaam van een vrouw die de naam van haar echtgenoot of geregistreerd partner voert

meitnerium n
meitner
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

melanine n
melanina
(biologie) een groep van organische, bruinkleurige pigmenten

melanisme n
melanizm
(biologie) een abnormaal zwarte huid en haar of veren door een aangeboren overmaat aan het organisch pigment “melanine”

melanoom n
czerniak

melasse n
melasa
(voeding) een restproduct bij de suikerproductie

melde n
łoboda
(bloemplanten) een geslacht Atriplex van kruidachtige en struikvormige planten uit de amarantenfamilie (Amaranthaceae ). Het geslacht kent honderd tot tweehonderd soorten

melk /mɛlk/ n
mleko

melkboer n
mleczarz

melkchocolade n
czekolada mleczna
(voeding) chocolade die bereid is met room of melk

melkdistel n
mlecz

melken /mɛlkə(n)/ v
doić
overgankelijk, (veeteelt) de melk uit de klieren van een zoogdier halen

melkklier n
gruczoł mlekowy
(anatomie) het orgaan dat bij het zoogdier de melk produceert

melktand n
ząb mleczny
(anatomie) een tand uit de eerste set tijdelijke tanden van de mens en sommige andere dieren (zoals de hond of de koe), die na verloop van tijd worden vervangen door de permanente tanden

melkzuur n
kwas mlekowy
(voeding) (scheikunde) organisch zuur (C3H6O3) dat door gisting ontstaat o.a. in melk en zuurkool

melodie n
melodia
(muziek) een opeenvolging van toonhoogtes die een bepaald muzikaal gestalte vormt

melodieus adj
melodyjny
aangenaam klinkend

meloen n
melon

melomaan n
meloman
iemand die heel veel van muziek houdt

membraan /mɛmbran/ n
błona
(biologie) een dun vlies van met name fosfolipiden en eiwitten dat een cel in staat stelt één of meerdere interne milieus te creëren

membraanpomp n
pompa membranowa
pomp waar de pompwerking ontstaat door een membraan te laten trillen

membranofoon n
membranofony
(muziekinstrument) een verzamelnaam voor muziekinstrumenten die toon/geluid voortbrengen door het trillen van een gespannen vel

meme /ˈme:mə/ n
mem

mendelevium /ˌmɛndeˈleviʏm/ n
mendelew

meneer /məˈneːr/ /məˈnɪːr/ n
dżentelmen
een formele manier om een man aan te spreken

mengen v
mieszać
overgankelijk het homogeniseren van twee of meer zaken

mengsel n
mieszanina

menhir n
menhir
(geschiedenis) grote prehistorische stenen zuil uit Bretagne

menigte n
tłum
een grote groep mensen dicht op elkaar

menopauze n
przekwitanie
(medisch) levensfase waarin vrouwen niet langer menstrueren

menora /məno'ra/ n
menora
(Jiddisch-Hebreeuws) kandelaar voor de viering van Chanoeka, met acht armen plus een extra arm, sjamasj, voor het licht waarmee de andere worden aangestoken

mens n
człowiek
m de (primaten) Homo sapiens , het zoogdier waar wij toe gerekend worden en dat zich door zijn rede en taal van de dieren onderscheidt

mensaap n
antropoid
(primaten) een gemeenschappelijke naam voor dieren uit de orde van de primaten

menselijk adj
ludzki
zoals de mens

menselijkheid /ˈmɛnsələkɦɛjt/ n
człowieczeństwo

mensenhandel n
handel ludźmi

mensenrechten n
prawa człowieka
alleen meervoud (juridisch), (politiek) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen

mensheid n
ludzkość
een verzamelnaam voor alle mensen ter wereld met al hun onderlinge sociale relaties

menstruatie n
menstruacja
(biologie) maandelijkse bloeding bij vrouwen en geslachtsrijpe meisjes

mentaliteit /ˌmɛn.taː.liˈtɛit/ n
mentalność

menthol n
mentol
(scheikunde) vluchtige olie die een belangrijk bestanddeel is van pepermuntolie, een organische verbinding met een sterke muntgeur

mentor n
mentor

menu n
menu

menuet n
menuet
(dans) statige Franse hofdans in 3/4 maat vooral populair in de 17de en 18de eeuw

meppen v
bić
overgankelijk hard slaan

merel /meːrəl/ /ˈmɪːrəɫ/ n
kos zwyczajny kos
(zangvogels) bepaald soort zwarte vogel met een gele snavel, Turdus merula , uit de familie van de lijsters

merengue n
merengue

merg n
szpik rdzeń
(anatomie) het zachte weefsel in de kern van een bot
(plantkunde) het parenchymatische binnenste gedeelte van de plantenstengel of wortel

meritocratie n
merytokracja

merk /ˈmɛrk/ n
marka
(handel) een symbool of naam voor producten van een bepaalde producent of handelsonderneming

meroniem n
meronim
(taalkunde) een term die een deel van iets anders weergeeft

merrie /ˈmɛri/ n
klacz kobyła
(dierkunde) (paardrijden) een vrouwelijk paard

mes /mɛs/ n
nóż
(gereedschap) (huishouden) een dun lang werktuig met een scherp geslepen kant waarmee gesneden kan worden

meson n
mezon
(natuurkunde) een elementair deeltje dat uit een quark en een antiquark bestaat

messenmaker n
nożownik
(beroep), (techniek) iemand wiens beroep het maken en slijpen van messen is
(bedrijf), (techniek) fabriek die snijwerktuigen vervaardigt

mest n
gnój obornik
1. uitwerpselen van sommige dieren waarmee men land vruchtbaar maakt

met /mɛd/ /mɛt/ preposition
z

metaal n
metal
ieder element dat gekenmerkt wordt door glans en het vermogen om warmte en elektriciteit te geleiden

metaaldetector n
bramka
instrument om metalen voorwerpen op te sporen

metabolisme n
metabolizm
(biologie) (medisch) het geheel van de biochemische processen op celniveau

metafoor /me.ta.ˈfɔːr/ /mæː.ta.ˈfoːr/ n
metafora
(taalkunde) beeldspraak waarbij men een woord B zegt in plaats van het woord A terwijl er tussen A en B een verband is van gelijkenis

metafysisch /ˌmetaˈfizis/ adj
metafizyczny
bovennatuurlijk, (nog) niet met de gangbare wetenschap te verklaren

metallurgie n
metalurgia

metalogica n
metalogika
vorm van logica die de grondbeginselen van de logica bestudeert

metataal n
metajęzyk
(taalkunde) taal met behulp waarvan dezelfde of een andere taal wordt beschreven

metatheorie n
metateoria
(wetenschap) wetenschappelijke theorie waarmee een of meerdere andere theorieën beschreven worden

meten v
mierzyć
overgankelijk de waarde van een bepaalde grootheid bepalen door deze te vergelijken met een ijkwaarde

meteoor n
meteor
(astronomie) een kortstondig lichtspoor aan de hemel door de verbranding van een uit de ruimte vallende meteoriet

meteorologie /meteˌjoroloˈɣi/ n
meteorologia
(wetenschap) de studie van het weer en het klimaat

meter n
metr
m (natuurkunde), (eenheid) de SI-basiseenheid van lengte, weergegeven met symbool m
miernik
m (techniek) meetinstrument, gereedschap of toestel om grootheden (maten, gewichten) te bepalen (zie ook meter)
mierniczy
m (techniek) iemand die metingen verricht of meters afleest
matka chrzestna
v: een doopmoeder

metgezel n
kompan

methaan n
metan
(scheikunde) de eenvoudigste koolwaterstof met formule CH4

methanol n
alkohol metylowy metanol
(scheikunde) methylalcohol CH3OH

methode /meˈtodə/ n
metoda

methodisme n
metodyzm
(religie) Een stroming in het Angelsaksische protestantisme verwant aan het remonstrantisme van Arminius

methyl n
metyl

meting n
pomiar

metonymia /mæː.to.ˈny.mi.ja/ n
metonimia

metonymie /mæː.to.ny.ˈmiː/ n
metonimia

metriek adj
metryczny

metro n
metro
(verkeer) ondergronds openbaar vervoer, meestal per trein of tram

metrologie /ˌmetroloˈɣi/ n
metrologia
(wetenschap) de studie van het meten

metronoom n
metronom

metropool n
metropolia
wereldstad

metselaar n
murarz
(beroep) een bouwvakker gespecialiseerd in metselen

mettertijd /ˌmɛ.tər.ˈtɛɪ̯t/ adv
z czasem
na verloop van (een zekere) tijd

meubel n
mebel
een gebruiksvoorwerp dat behoort tot de inrichting van een kamer, zoals een bank, stoel, tafel, kast, bed e.d.

meute n
sfora zgraja
oorspronkelijk een groep jachthonden die gebruikt wordt voor bijvoorbeeld de vossenjacht

mevrouw n
pani
formele manier om een vrouw aan te spreken

mezoeza /mə'zuza/ n
mezuza
(Jiddisch-Hebreeuws) kokertje aan deurpost met teksten uit het Bijbelboek Deuteronomium, om te herinneren aan de geboden

miauw interjection
miau
het geluid van een kat

miauwen v
miauczeć
inergatief (dierengeluid) het kenmerkende jankende geluid van een kat voortbrengen

micel n
micela

micro-organisme /ˈmiːkroʔɔrɣaːnɪzmə/ /ˈmiːkroʔɔrʝaːnɪzmə/ n
mikroorganizm
(biologie) meestal eencellig wezen, dat niet met het blote oog zichtbaar is

microbe n
mikrob
(biologie) levend micro-organisme; een eencellig organisme

microbiologie n
mikrobilogia mikrobiologia
(wetenschap) de tak van de biologie die zich bezighoudt met micro-organismen en hun effecten op de mens en andere levende organismen

microfoon n
mikrofon

microgram n
mikrogram
(natuurkunde), (eenheid) een massa (gewicht) met een waarde van één miljoenste gram of 0,001 milligram, weergegeven met symbool μg

micrometer n
mikrometr
(techniek) een meetinstrument waarmee zeer nauwkeurig dikten, afstanden en diepten kunnen worden gemeten
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljoenste meter of 0,001 millimeter, weergegeven met symbool μm

microscoop /mɪkroˈskoːp/ n
mikroskop
(optica) instrument voor het bestuderen van objecten die te klein zijn om goed met het blote oog gezien te kunnen worden

microscopisch adj
mikroskopijny
zeer klein, voor het blote oog onzichtbaar, alleen door een microscoop waarneembaar

microseconde n
mikrosekunda

middag n
południe
(tijdrekening) het midden van de dag, 12.00
(tijdrekening) (in Nederland) het gedeelte van de dag tussen 12.00 en 18.00 uur; namiddag

middageten n
obiad
(voeding) een maaltijd die tussen de ochtend en de middag genuttigd wordt

middel /ˈmɪdəɫ/ n
pas
(anatomie) het middendeel van het lichaam
środek
iets met behulp waarvan een doel bereikt kan worden
(medisch) iets dat wordt aangewend om ziekte, ongesteldheid te bestrijden, (verkort voor geneesmiddel)
(financieel) geld, bezit

middeleeuwen /ˈmɪdəɫe:wə(n)/ n
średniowiecze
(geschiedenis) de periode tussen ongeveer 300 n.Chr. tot 1500 n.Chr.

middeleeuws /ˈmɪdəɫɪ:ws/ adj
średniowieczny
gerelateerd aan de middeleeuwen

middelgebergte n
góry średniej wysokości
(aardrijkskunde) gebergte met bergtoppen tussen de 500 en 1500 meter hoog

middellijn n
średnica
(wiskunde) een rechte lijn, getrokken door twee punten en het middelpunt van een cirkel

middelmatig /ˌmɪdəɫˈmatəx/ adj
marny
niet in positieve zin opvallen

middelvinger n
palec środkowy
(anatomie) de derde vinger, gelegen tussen de ringvinger en de wijsvinger

midden /'mɪdə(n)/ n
środek
het centrale deel of het punt halverwege uitersten

middenklasse n
klasa średnia
maatschappelijke, economische klasse tussen de arbeidersklasse en de bovenklasse (elite)

middenoor n
ucho środkowe

middenrif n
przepona
(biologie), (anatomie) spier- en peesachtig tussenschot tussen borstholte en buikholte

middernacht /ˌmɪdərˈnɑxt/ /ˌmɪdərˈnɑχt/ n
północ
(tijdrekening) het midden van de nacht, twaalf uur 's nachts

middernachtzon n
dzień polarny

midlifecrisis n
kryzys wieku średniego

miegen v
szczać sikać
inergatief (spreektaal) via de blaas als vloeistof lozen van lichamelijke afvalstoffen

mier /mir/ n
mrówka
(vliesvleugeligen) Formicidae een kruipend, in grote kolonies levend omnivoor insect

mierenegel n
kolczatka

miereneter n
mrówkojad
(dierkunde) benaming voor tandloze zoogdieren uit de onderorde Vermilingua , formicivoor die mieren vangt met lange kleverige tong

mierenleeuw n
mrówkolew pospolity

mierikswortel n
chrzan pospolity
(voeding)(kruid) de wortel van Armoracia rusticana wordt als pikant kruid gebruikt (wikidata: mierikswortel )

mietje n
cipa
dim. tant. (pejoratief) doetje, slapjanus, kleinzielig, kleinzerig persoon
ciota
(scheldwoord) (slappe, verwijfde) homo

migraine n
migrena
(medisch) schele hoofdpijn

mijden v
unikać
overgankelijk ontwijken, trachten niet in aanraking te komen met iets of iemand

mijl /mɛi̯l/ abbreviation
mila

mijlpaal n
kamień milowy
een paal die op elke mijl staat

mijn /mɛi̯n/ n
kopalnia
een plaats waar delfstoffen gewonnen worden, onderaards of in een open groeve
mina
voorwerp gevuld met springstof die ontploft bij aanraking en dergelijke

mijn /mɛi̯n/ possessivePronoun
mój
van de eerste persoon enkelvoud

mijnbouw n
górnictwo
(mijnbouw) het bedrijven van winning van delfstoffen

mijnwerker n
górnik
(beroep) een persoon die werkzaam is in de mijnbouw

mijt n
roztocze roztocz
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de superorde Acariformes kleine geleedpotige, overwegend parasitisch levende diertjes

mijter n
mitra
een hoofddeksel dat door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders gedragen wordt op plechtige gelegenheden

milieu /mi.li.ˈjøː/ /mɪɫˈjø/ n
środowisko
(biologie) de wereldwijde natuurlijke omgeving

milieubescherming n
ochrona środowiska
alle maatregelen die gericht zijn op de instandhouding van een leefbare leefomgeving

militair /ˌmiliˈtæːr/ /ˌmiliˈtɛːr/ adj
wojskowy
met het leger te maken hebbend

militarisme n
militaryzm

miljard n
miliard
het getal 1.000.000.000

miljoen n
milion
het getal 1.000.000
1.000.000 eenheden of exemplaren

miljonair n
milioner
iemand die een vermogen heeft van meer dan een miljoen eenheden van een bepaalde valuta (bijvoorbeeld euro, dollar)

milkshake n
koktajl mleczny
(drinken) een dikke koude drank, een mengsel gemaakt van melk, roomijs en vruchten

millennium n
tysiąclecie
(tijdrekening), (eenheid) een periode van 1000 jaar

millimeter n
milimetr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat ter grootte van een duizendste meter, 0,1 centimeter, weergegeven met symbool mm

milliseconde n
milisekunda

milt /mɪlt/ n
śledziona
(anatomie) een klier in de buikholte die een rol speelt bij het zuiveren en de opslag van bloed

miltvuur /ˈmɪltfyr/ n
wąglik
(medisch) een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Bacillus anthracis

mimosa n
mimoza
(drinken) een cocktail gemaakt uit mousserende wijn en gekoeld citrusvruchtensap

min adv
minus
minus, verminderd met (-)
min of meer: met weinig of met veel; meer of minder

minachting /ˈmɪnɑxtɪŋ/ n
pogarda lekceważenie
het minderwaardig vinden, het geen gunstige mening hebben over

minder /ˈmɪndər/ indefiniteCardinalNumeral
mniej
vergrotende trap onverbogen vorm van weinig

minderheid n
mniejszość
een groep die binnen een groter geheel in aantal minder dan de helft uitmaakt

minderjarig adj
nieletni
(juridisch) onder de 18 jaar, waardoor de rechten en plichten van een volwassene nog niet gelden

minderwaardigheidscomplex n
kompleks niższości

mineraal /minəˈral/ n
minerał

mineraalwater n
woda mineralna
(drinken) water dat mineralen bevat die de smaak veranderen of het water een (vermeende) therapeutische waarde geven

mineralogie n
mineralogia

mineur adj
moll
(muziek) een toonsoort met een ingetogen karakter
(muziek) “klein” in de benaming van bepaalde intervallen, akkoorden en toonladders; vaak genoemd in combinatie met het terts-interval

minigolf n
minigolf
een sport en een populaire vakantiebezigheid. De bedoeling is een parcours van 18 holes met zo min mogelijk slagen af te leggen. Het spel is een variant op golf, met het verschil dat bij golf grote afstanden moeten worden overbrugd en met midgetgolf slechts enkele meters

minimaal /ˈminimal/ adj
minimalny
het kleinst mogelijk

minimalistisch adj
minimalistyczny
tot het uiterst minimale, tot het essentiële teruggebracht; van alle overbodigheid bevrijd

minimum abbreviation
minimum
1. kleinst mogelijke hoeveelheid

minister n
minister
(regering) (beroep) een persoon die deelneemt aan de regering van een land

minister-president n
premier
(beroep) (regering) de minister die het kabinet aanvoert

ministerie /ˌminɪsˈtɪːri/ n
ministério
(regering) een afdeling van een overheid waar het beleid van de regering wordt uitgevoerd

ministerieel adj
ministerialny

minst /mɪnst/ indefiniteCardinalNumeral
najmniej

minstreel n
trubadurzy
(middeleeuwen), (cultuur), (muziek), (verouderd) een in het Zuid-Frankrijk van weleer, langs kastelen en vorstenhoven rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.

minteken n
minus

minuut n
minuta
(tijdrekening), (eenheid) eenheid van tijd
eenheid voor hoeken

minzaamheid n
delikatność
neerbuigende vriendelijkheid als karakter eigenschap

mis n
msza
(religie) een eucharistieviering, de katholieke eredienst waarin het sacrament van de eucharistie wordt gevierd

misandrie n
mizoandria
een ziekelijke afkeer van mannen

misbruik /'mɪsbrʌʏk/ n
nadużycie

misdaad n
przestępstwo
(juridisch) (België) zwaarste categorie van bestrafte handelingen in het Wetboek van Strafrecht

misdienaar n
ministrant
iemand die de priester helpt tijdens het opdragen van de mis

mishandelen /mɪsˈhɑndələn/ v
maltretować
overgankelijk iemand slecht behandelen en pijn doen of verwonden

mishandeling n
znęcanie się
het moedwillig toebrengen van psychisch en/of fysiek letsel

miskraam n
poronienie

misleiden v
mylić
overgankelijk iemand ~ iemand in de waan van iets brengen

mislukking n
porażka
iets dat niet goed is gegaan

mispel n
nieszpułka
(bloemplanten) bepaald soort loofboom Mespilus germanica , die inheems is in de Benelux, tot 6 meter hoog kan worden en de gelijknamige vrucht voortbrengt
(fruit) vrucht van de mispelboom, Mespilus germanica

misschien adv
może może być
duidt aan dat er een bepaalde kans bestaat dat de uitspraak waar is

misselijk /'mɪsələk/ adj
mający mdłości
tot braken geneigd

misselijkheid n
mdłości

missen /ˈmɪsə(n)/ v
chybiać
overgankelijk niet raken, niet treffen
de afwezigheid voelen van

mist /mɪst/ n
mgła
(meteorologie) laaghangende bewolking die het zicht belemmert

mistig adj
mglisty
met mist, met beperkt zicht door mist

misverstand /ˈmɪsfərstɑnt/ n
nieporozumienie
het verkeerd begrijpen van elkaars bedoelingen

mitochondrium /ˌmito'xɔndriɵm/ n
mitochondrium
(biologie) een organel dat energie voor een cel beschikbaar maakt

mitose /miˈtozə/ n
mitoza
(medisch) (biologie) gewone celdeling

mobieltje /moˈbilcə/ n
telefon komórkowy
een gsm, een draagbare telefoon

mobilisatie n
mobilizacja

modder /ˈmɔdər/ n
błoto
mengsel van aarde, vuil en water

mode /ˈmodə/ n
moda

model n
makieta

moderniseren /mo.dɛr.ni.ˈzɪː.rə(n)/ /mo.dɛr.nɪ.ˈzeː.rə(n)/ v
modernizować
overgankelijk modern maken

moderniteit n
nowoczesność

modieus adj
gustowny
volgens de mode

moe /muː/ adj
zmęczony
geneigd tot rusten of slapen, afgemat

moed /mud/ /mut/ n
odwaga
dapperheid, lef, branie

moeder n
matka mama
persoon of zaak die op een moeder lijkt omdat dit het oorspronkelijk voortbrengende is bijv. moederbedrijf

moederbord n
płyta główna

moederkoek /ˈmudər.kuk/ n
łożysko
(anatomie) orgaan bestaande uit baarmoederslijmvlies en embryoblaasje dat zorgt voor de uitwisseling van voedingsstoffen, zuurstof en afvalstoffen tussen moeder en ongeboren kind

moederlijk adj
macierzyński
met de liefde en zorg van een moeder

moederschap n
macierzyństwo
het fungeren als moeder

moedertaal n
język ojczysty

moedig /ˈmuːdəx/ /ˈmuːdəç/ adj
odważny
geen angst voor gevaar tonend

moeflon n
muflon
(evenhoevigen) Ovis orientalis het kleinste wilde schaap. De naam moeflon wordt soms ook per abuis gebruikt voor de argali (Ovis ammon), een verwante soort. Argali's zijn echter groter dan moeflons

moeilijk /mu<sup>ɪ</sup>lɛ<sup>ɪ</sup>k/ adj
trudny
niet gemakkelijk, waar moeite, geduld en inspanning voor vereist is

moeilijkheid n
trudność
iets dat moeilijk of lastig is

moeite /ˈmuitə/ n
fatyga
een grote inspanning

moer n
nakrętka rozlewisko
(werktuigbouwkunde) blokje met een gat dat van schroefdraad is voorzien zodat het op een schroefbout past

moeras n
rozlewisko

moervos n
lisica liszka
wijfje van de vos

moesson n
monsun
(meteorologie) de regentijd in tropische gebieden met een droge tijd en een regentijd

moeten v
musieć
modaal werkwoord: gedwongen zijn

mof n
Szwab
(scheldwoord) Duitser, met name veel gebruikt om te verwijzen naar de Duitse bezetter ten tijde van de Tweede Wereldoorlog

mogelijk adj
możliwy
een keuze om iets te doen

mogelijk adv
możliwie possibly
van iets dat het misschien zou kunnen

mogelijkheid n
możliwość
iets wat gedaan kan worden of kan gebeuren,

mogen /'mo.χə(n)/ v
móc
onpersoonlijk toegestaan zijn

mok n
kubek
(gereedschap) (huishouden) een (stenen) drinkbeker, meestal voorzien van een oor
(diergeneeskunde) een verzamelnaam voor verschillende vormen van huidirritaties en -ontstekingen aan de onderbenen van een paard, voornamelijk in de kootholte

mol n
kret
(insecteneters) bepaald soort zoogdier, Talpa europaea zwart, zoogdier met spitse snuit en voorzien van graafpoten, dat leeft in gegraven gangen in de grond
mol
(scheikunde), (eenheid) mol, hoeveelheid van een stof die net zo veel deeltjes bevat als er atomen zijn in 12 gram koolstof-12

moleculair adj
molekularny
(medisch) bestaande uit moleculen

molecuul /moləˈkyɫ/ n
cząsteczka molekuła
(scheikunde) een neutraal deeltje bestaande uit meer dan één door chemische bindingen bijeengehouden atomen

molen n
młyn
(techniek) een installatie die de stroming van lucht of water als energiebron gebruikt voor het aandrijven van allerlei machines

molenaar /ˈmolənar/ n
młynarz
(beroep) iemand die het werken in een molen als beroep heeft

molensteen n
kamień młyński
een ronde steen die onder andere in windmolens en watermolens wordt gebruikt voor het malen van granen en andere producten, zoals boekweit, erwten en bonen, lijnkoeken en eikenschors

mollig adj
pulchny
een beetje dik, 'volslank', rondvormig

molotovcocktail n
koktajl Mołotowa
met brandbare stof gevulde glazen fles die via een lont of lap stof wordt ontstoken

molybdeen n
molibden
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Mo en atoomnummer 42. Het is een grijs overgangsmetaal

moment n
moment chwila
zeer korte tijd

mompelen v
mamrotać
inergatief geluiden maken die moeilijk te verstaan zijn

monarch n
monarcha

monarchie n
monarchia
(regering)(adel) is van origine een regeringsvorm waarbij alle macht bij één persoon berust

mond n
usta buzia
(anatomie) ingang van het spijsverteringskanaal, hoofdzakelijk gezegd van dit orgaan bij mensen; zowel voor de ingang zelf als de achterliggende holte gebruikt

mond-en-klauwzeer abbreviation
pryszczyca
1. een zeer besmettelijke virusziekte (Aphtae epizooticae) die evenhoevige dieren, vooral runderen treft

mondeling adj
ustny
via het gesproken woord

mondharmonica n
harmonijka ustna
(muziekinstrument) instrument met doorslaande tongen dat met de mond bespeeld wordt

mondharp n
drumla
(muziek) een klein tokkelinstrument en lamellofoon waarbij de klank gevormd wordt door een dunne lamel aan te tokkelen waarbij het frame tussen de tanden of tegen de lippen wordt gehouden

monding /ˈmɔndɪŋ/ n
ujście
plaats waar een rivier uitkomt in zee of meer

mondstuk n
ustnik
(muziek) dat deel van een blaasinstrument dat in de mond genomen wordt of aan de lippen gezet

mondwater /ˈmɔntwatər/ n
płyn do płukania jamy ustnej
reinigende vloeistof waarmee de mondholte kan worden gespoeld, vaak gebruikt om onprettig ruikende adem tegen te gaan

mongool n
Mongoł
(medisch) iemand met het syndroom van Down (downsyndroom), meestal als verkleinvorm mongooltje

monitor /ˈmoniˌtɔr/ n
monitor
(informatica) een scherm waarop de informatie uit een computer zichtbaar wordt gemaakt

monnik n
mnich zakonnik
(religie) man die uit religieuze overwegingen teruggetrokken leeft, voornamelijk in een klooster

monnikskap n
tojad
(plantkunde) (medisch) Aconitum een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae) waarvan de leden zeer giftig zijn en een kapvormig bovenste bloemblad hebben en waarvan sommigen o.a. worden gebruikt in zalven tegen zenuwpijnen

monocle n
monokl
(optica) een bril voor één oog

monocultuur /ˈmonokʏɫˌtyːr/ n
monokultura
(landbouw) landbouw met één gespecialiseerd gewas

monoftong /ˈmonɔfˌtɔŋ/ n
monoftong
(taalkunde) de benaming voor één enkele klinker die de nucleus vormt van een lettergreep

monoftongering n
monoftongizacja
(taalkunde) het verschijnsel dat een diftong of triftong overgaat in een monoftong

monografie n
monografia
een wetenschappelijk boek of verhandeling over één onderwerp of een beperkte groep van samenhangende onderwerpen, in het algemeen geschreven door één auteur

monogram n
monogram
een figuur waarin de initialen van een naam op kunstzinnige wijze zijn verweven

monoliet n
monolit

monoloog /ˌmonoˈlox/ n
monolog
een gesprek gevoerd door één persoon, meestal op toneel

monopolie n
monopol
(economie) het geheel beheersen van een markt door een enkele leverancier

monorail n
kolej jednoszynowa
(verkeer) spoorsysteem, waarbij het voertuig over een enkelrailig spoor rijdt (of zweeft)

monotheïsme n
monoteizm

monster n
potwór
schrikwekkend wezen

montage n
montaż

monument n
monument pomnik
een groot gedenkteken

mooi /moːj/ adj
ładny
prettig in voorkomen, aangenaam om naar te kijken.

moord /ˈmoːrd/ /ˈmoːrt/ /ˈmʊːrt/ n
zabójstwo morderstwo
(pejoratief) handeling met het doel en het gevolg dat iemand dood gaat

moordenaar /mordənar/ n
morderca zabójca
iemand die een moord gepleegd heeft

moordpartij n
masakra

mop n
dowcip kawał
anekdote met een verrassend en komisch slot

moraal /moˈral/ n
morał

moratorium n
moratorium
(juridisch) een uitstel van betaling

morfeem n
morfem
(taalkunde) de kleinst mogelijke morfosyntactische eenheid in een taal

morfologie /ˌmɔr.fo.lo.ˈɣi/ /ˌmɔr.fo.lo.ˈχi/ n
morfologia
(geologie) de wetenschap die de vorm van de oppervlakte van de aarde bestudeert

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ adv
jutro
(tijdrekening) de eerstvolgende dag na vandaag

morgen /ˈmɔrxə(n)/ /ˈmɔrɣə(n)/ n
rano
(tijdrekening) het eerste deel van de dag, na de nacht en vóór de middag

morsen /'mɔrsə(n)/ v
rozlać się
overgankelijk materiaal daar laten belanden waar niet thuis hoort

morsig adj
brudny niechlujny
onzindelijk, slonzig

mortier n
moździerz
(gereedschap) een kom waarin met een stamper allerlei stoffen fijn gestampt of fijngewreven worden
(militair) een kort kanon met een fors kaliber

mos n
mech

moscovium n
moskow
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Mc en het atoomnummer 115

moseik n
dąb burgundzki
Quercus cerris of Turkse eik is een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae )

moskee n
meczet
(religie) gebedshuis van moslims

mossel n
małż
(tweekleppigen) (voeding) Mytilus edulis , een eetbaar tweekleppig schelpdier

mossig adj
mszysty
met mos bedekt

most n
moszcz
gistend vruchtensap, meestal van druiven

mosterd n
gorczyca musztarda
(plantkunde) een of meer kruisbloemige planten met gele bloemen van het geslacht Sinapis (gele mosterd) of Brassica nigra (zwarte mosterd) of Brassica juncea (Sareptamosterd) of Brassica carinata (Ethiopische mosterd)

mosterdzaad n
ziarno gorczyca
(plantkunde) (voeding) de zaadjes van de mosterdplant

mot n
ćma
(dierkunde) vlinderachtig insect

motief n
motyw
de reden om iets te doen
een zich herhalend patroon (ook (muziek))
onderwerp dat in een verhaal etc. wordt uitgediept, leidmotief

motivatie n
motywacja

motiveren /moːtiˈveːrə(n)/ v
motywować
van argumenten, gronden of redenen voorzien

motor /'mo.tɔr n
silnik
(werktuigbouwkunde) krachtbron die met behulp van een energiebron een werktuig, machine of vervoermiddel aandrijft

motorboot n
motorówka
(scheepvaart) een klein tot middelgroot bootje dat voortbewogen wordt door middel van een motor

motorfiets n
motocykl

motregen n
mżawka
(meteorologie) lichte neerslag in de vorm van heel kleine druppeltjes water

mountainbike n
góral

mout n
słód
de grondstof voor bier, jenever en whisky, vervaardigd door het laten kiemen van graan, waarbij het aanwezige zetmeel omgezet wordt in vergistbare suikers.

mouterij n
słodownia
fabriek waar van granen mout wordt gemaakt, door het in water te weken waardoor het onkiemt, en het daarna te drogen

mouw n
rękaw
dat deel van een kledingstuk dat de armen omvat

mozaïek n
mozaika

mozzarella n
mozzarella
zachte, witte, Italiaanse kaas oorspronkelijk gemaakt van melk van een waterbuffel later ook uit melk van een koe

mucus n
śluz

muesli /ˈmysli/ /ˈmyə̯zli/ n
musli muesli
(voeding) eten gemaakt van graanvlokken, zuivel, fruit en noten

muezzin n
muezin
(religie) de persoon die vanuit een minaret van de moskee oproept tot de dagelijkse gebeden

muf /mɵf/ adj
czerstwy
onaangenaam en bedorven ruikend

mug /mʏx/ n
długorogie nitkorogie
(tweevleugeligen) klein, vliegend tweevleugelig insect van de onderorde Nematocera dat in grote paringszwermen erg lastig is met een dun en fragiel lichaam, dunne pootjes, gesegmenteerde antennes waarmee goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met zuigsnuit

muggenzifterig adj
drobiazgowy
al te zeurderig en precies

muildier n
muł
(dierkunde) een kruising van een ezelhengst en een paardenmerrie

muilezel n
osłomuł oślik
(dierkunde) kruising van een paardenhengst en een ezelin

muilkorven v
nakładać kaganiec
overgankelijk overdrachtelijk iemand beletten te spreken

muis /mœʏ̯s/ /mœːs/ n
mysz myszka
(knaagdieren) klein zoogdier, meestal van het geslacht Mus , met spitse snuit, grote oren en ogen en een lange, bijna onbehaarde staart
myszka komputerowa mysz
(informatica) invoerapparaat voor de computer dat wordt bewogen over een mat of ander oppervlak om een aanwijzer op een beeldscherm te bewegen

muismat /ˈmœʏsmɑt/ /ˈmœːsmɑt/ n
podkładka pod mysz
een onderlegger voor een computermuis

muisvogel n
czepigi
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Coliiformes ; die zachte lichaamsveren hebben en voorkomen in Afrika

muiterij n
bunt

multilateraal adj
wielostronny
met, of aan veel kanten, belangen, partijen etc.

multimedia n
multimedialny

multinational n
korporacja międzynarodowa

multiplex n
sklejka
composietplaat die bestaat uit meer dan 3 gelijmde laagjes hout

mummie n
mumia
het door uitdroging en/of balsemen geconserveerde lichaam van een overleden mens of dier

mummificeren v
mumifikować
1.van een overledene een mummie maken

mungboon n
fasola złota
(plantkunde) kruidachtige, eenjarige plant Vigna radiata uit de Leguminosae familie (wikidata: mungboon )

munt /mʏnt/ n
mięta
(bloemplanten) een geslacht Mentha van vaste planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae ). Ze hebben sterk geurende stoffen (menthol) die gebruikt worden in diverse producten als smaak- en geurstof, bijvoorbeeld in snoep, thee en tandpasta. De muntolie wordt met name gewonnen uit pepermunt en aarmunt. In de supermarkt of bij de groenteboer wordt meestal aarmunt verkocht (wikidata: munt )

muntjak n
mundżak
(evenhoevigen) benaming voor kleine hertachtigen uit het geslacht Muntiacinae , die een blaffend geluid voortbrengen en zoals die voorkomen in Oost-Azië

mus n
wróbel
(zangvogels) benaming voor vogels uit de familie Passeridae , behorend tot de wevervogels die zelden ver van de mensen nestelen

museum /myˈzeʏm/ n
muzeum
een gebouw waarin voorwerpen van culturele waarde tentoongesteld worden

musical n
musical

musiceren v
muzykować
(muziek), inergatief het ten gehore brengen van muziek door middel van een muziekinstrument of de stem

musicoloog n
muzykolog
(muziek) (beroep) kenner van muziek; iemand die muziek bestudeert

musicus n
muzyk
(muziek), (beroep) iemand die muziek maakt en ten gehore brengt

muskaatcourgette n
dynia piżmowa
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae (wikidata: muskaatcourgette )

muskaatpompoen n
dynia piżmowa
(bloemplanten) Cucurbita moschata een eenjarige plant uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ). Het is een kruipende, eenhuizige plant met vertakte ranken en vijfhoekige scheuten, die meer dan 10 m lang kunnen worden. De zacht behaarde bladschijf is in omtrek niervormig, tot 20 cm lang en tot 30 cm breed

muskus /'mɵskɵs/ n
piżmo
de geurstof uitgescheiden door de geurklieren van bepaalde zoogdieren

muskusos n
piżmowół
(evenhoevigen) Ovibos moschatus , onderfamilie bokken) is een plomp hoefdier met grote kop en brede snuit

muskuspompoen n
dynia piżmowa
(plantkunde) eenjarige plant Cucurbita moschata uit de komkommerfamilie Cucurbitaceae (wikidata: muskuspompoen )

muskusrat n
piżmak
(knaagdieren) Ondatra zibethicus , een soort waterrat

mutageen n
mutagen
(genetica) een genotoxische stof die het DNA beschadigt

mutagenese n
mutageneza
(genetica) proces waardoor de genetische informatie van een organisme verandert en er een nieuw stabiel organisme ontstaat

mutatie n
mutacja
(medisch), (biologie) een sprongsgewijze erfelijke verandering, sprongmutatie

mutisme n
mutyzm
(medisch) onvermogen om te spreken

muur /myːr/ n
ściana mur
(bouwkunde) verticale vlakke constructie van metselwerk
gwiazdnica
(bloemplanten) een geslacht Stellaria van kruidachtige planten uit de anjerfamilie (Caryophyllaceae ). De typesoort is Stellaria graminea . Het geslacht komt wereldwijd voor met zo'n 175 soorten. De meeste soorten hebben vijftallige, witte kroonbladen

muurschildering n
mural

muze n
muza

muziek /my'zik/ n
muzyka
(kunst) door mensen geordend akoestisch fenomeen binnen een afgebakend tijdsinterval

muziekinstrument /myˈzikˌɪnstrymɛnt/ n
instrument muzyczny
(muziek) instrument om muziek mee te spelen

muziekschool n
szkoła muzyczna
(muziek), (onderwijs) een school waar men muziek leert maken

muzikant n
muzyk
(muziek), (beroep) iemand die muziek maakt

mycologie /ˌmikoloˈɣi/ n
mikologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezig houdt met het bestuderen van schimmels

mycose /miˈkozə/ n
grzybica
(medisch) een door een schimmel veroorzaakte ziekte

myopie n
krótkowzroczność
(medisch) afwijking in de brandpuntsafstand van het oog waardoor alles op grotere afstand wazig gezien wordt

myriade n
miriada
een grote groep mensen, een ontelbare menigte

mysterie /miˈstɪːri/ n
misterium

mysticus n
mistyczka

mythe /ˈmitə/ n
mit

mythisch adj
mityczny

mythologie /mi.tɔ.lɔ.ɣi/ n
mitologia

myxomatose n
miksomatoza
(diergeneeskunde) ernstige konijnenziekte die verspreid wordt door vectoren (dragers) zoals muggen, konijnenvlooien en onderlinge besmetting via bijvoorbeeld contact, urine of andere virus-houdende lichaamsvloeistoffen

na preposition
potem za
1. in tijd volgend op

naad n
szew
(kleding) een lijn waarlangs twee losse stukken materiaal aan elkaar genaaid of gelast zijn
verbinding waar twee stukken materiaal aan elkaar zijn gehecht

naadloos /'natlos/ adj
bezszwowy
zonder merkbare overgang; zonder naad aan elkaar bevestigd

naaf /naf/ n
piasta
centrale as of middenstuk van een wiel of rad

naaien /ˈnaːi̯ə(n)/ v
szyć
overgankelijk het met behulp van naald en draad maken of herstellen van textiel (bijv. kleding)

naaimachine n
maszyna do szycia

naakt /naːkt/ adj
goły
zonder beharing of andere fysieke bescherming van de huid, ontkleed

naaktheid n
nagość
het naakt zijn

naald /nald/ /naɫt/ n
igła drut
(gereedschap) een soort gereedschap dat gebruikt wordt voor het aan elkaar bevestigen (naaien) van kledingstukken of andere voorwerpen van stof, zoals leer

naaldboom n
drzewo iglaste

naaldhak n
szpilka
(schoeisel) damesschoen met een smalle, hoge hak van minimaal 7 centimeter hoogte

naam /nam/ n
imię nazwa
kort stukje tekst dat een persoon, instelling of object kan benoemen
reputacja sława
bekendheid, reputatie

naamdag n
imieniny
een dag waarop een heilige wordt herdacht

naamgenoot n
imienniczka
iets of iemand met dezelfde naam

naamruimte n
przestrzeń nazw

naamval n
przypadek
(taalkunde), (grammatica) een buigingsvorm van een naamwoord, lidwoord of telwoord die de functie van dat woord in de zin aangeeft

naamwoord /namwort/ n
imię
(grammatica) een woord dat een persoon of zaak noemt, bepaalt of aanduidt

naar /naːr/ adv
do
prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord

naast /nast/ preposition
obok
aan de zijkant van

nabij /naˈbɛi/ adj
bliski
zich in de onmiddellijke omgeving bevindend

nabijheid n
bliskość

nacht /nɑx/ /nɑxt/ /nɑχt/ n
noc
(tijdrekening) de tijd tussen zonsondergang en zonsopkomst

nachtclub n
klub nocny
een uitgaansgelegenheid voor volwassenen, vaak met erotisch vermaak

nachtegaal /ˈnɑxtəˌɣal/ n
słowik
(zangvogels) lijsterachtige zangvogel met een rossig bruine staart die heel mooi kan zingen, Luscinia megarhynchos

nachtkastje n
nakastlik

nachtmerrie n
koszmar zmora
een zeer angstige droom, angstdroom
een schrikbeeld

nachtschade n
psianka
(bloemplanten) een geslacht Solanum van planten in de nachtschadefamilie (Solanaceae ) met veelal kruidachtige, klimmende planten

nachtvlinder n
ćma motyl nocny
(vlinders) vlinder die 's nachts actief is

nachtzwaluw n
lelek

nadeel n
wada niekorzyść
ongunstige eigenschap
strata
verlies.

nadenken v
pomyśleć

nadir n
nadir
(astronomie) denkbeeldig punt aan de sterrenhemel loodrecht onder de waarnemer

nadruk /'nadrɵk/ n
akcent
een bijzondere aandacht die besteed wordt

nagel n
paznokieć
(anatomie) dunne, doorzichtige plaat van harde keratine op de bovenkant van vinger- en teentoppen van mensen en primaten
gwóźdź paznokieć
(techniek) spijker [1] (meestal met een kleine kop)

nagellak n
lakier do paznokci
(cosmetica) vernislak waarmee nagels met of zonder kleur gelakt kunnen worden

nageslacht n
potomstwo

najaar n
jesień
herfst

naleving n
zgodność

namelijk /ˈnamələk/ abbreviation
mianowicie

namens /'naməns/ preposition
w imieniu
iemand in naam vertegenwoordigend

namiddag n
popołudnie
(tijdrekening) (in Nederland) tijd aan het einde van de middag of in het tweede deel van de middag, ongeveer van 16.00 tot 18.00 uur

nandoe n
nandu

nanogram n
nanogram

nanometer n
nanometr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van één miljardste meter of 0,000.001 millimeter, weergegeven met symbool nm

nanoseconde n
nanosekunda

nanotechnologie n
nanotechnologia

naoorlogs adj
powojenny
van na de oorlog (vaak de Tweede Wereldoorlog)

napperon n
serweta
(huishouden) klein kleedje voor op tafel, m.n. bedoeld om een vaas of serviesgoed op te plaatsen

narcis n
żonkil

narcolepsie n
narkolepsja senność

narcose n
narkoza
(medisch) een kunstmatige algehele verdoving

narwal n
narwal narwal jednozębny
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Monodon monoceros walvis uit de poolstreken, die 4 tot 5 meter lang wordt waar bij een mannetjes nog een lange slagtand bij komtDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De bijnaam van de narwal is "eenhoorn van de zee".

nasaal /naˈsal/ adj
nosowy
(medisch) met betrekking tot de neus

nasmaak n
posmak
een veranderde smaak van iets dat men al heeft doorgeslikt heeft en in het begin anders smaakte

nat adj
mokry
gedrenkt in een vloeistof, meestal water

natie n
naród
(geopolitiek), (sociologie) een groep mensen (volk) die zich door gemeenschappelijke taal, cultuur of politieke geschiedenis verbonden voelt en een staat vormen

natiestaat n
państwo narodowe

nationaal adj
narodowy
op een volk met een eigen land betrekking hebbend

nationaalsocialisme n
narodowy socjalizm

nationaliseren v
nacjonalizować

nationalisme n
nacjonalizm
voorliefde voor het vaderlandse

nationalist n
nacjonalista nacjonalistka

nationaliteit n
narodowość

natrium n
sód

natriumwaterstofcarbonaat n
wodorowęglan sodu

naturalisme n
naturalizm
(kunst) stroming in de literatuur aan het eind van de 19e eeuw, die de mens beschouwt als bepaald door milieu en erfelijkheid

natuur n
przyroda natura
(filosofie) oorspronkelijke, onaangeroerde verschijningsvorm van alles wat zich op, in en rond de Aarde bevindt; min of meer synoniem aan "schepping" of "wildernis"Dit als tegenstelling tot cultuur, technologie of beschaving die juist duiden op wat de mens tot op heden aan die schepping of wildernis veranderd heeft en die uit door de mens bewust gecreëerde of gewijzigde vormen bestaan.
(maatschappij) oorspronkelijke wildernis en de nabootsing daarvan, omringend landschap dat wordt beleefd alsof het nooit door de mens is gewijzigd
(wetenschap) alles wat niet door bewust menselijk handelen is ontstaan, zoals het bestudeerd en beschreven wordt door wetenschappen als zoals de natuurkunde en de biologie, te vergelijken met het begrip heelal, universum of kosmos, meestal beschouwd als gezien vanuit het standpunt van de mens op Aarde
de aard van iets of iemand; het karakter of de essentie
(verouderd) (seksualiteit) teelvocht; mannelijk zaad en geslachtsorgaan

natuurkracht n
siła natury
een buiten de mens om werkende kracht

natuurkunde /naˈtyrkʏndə/ /naˈtyːrkʏndə/ n
fizyka
(wetenschap) de wetenschap van de materie en de bestudering van het gedrag en de interactie in ruimte en tijd

natuurkundige n
fizyk

natuurlijk adj
naturalny
uit de natuur afkomstig

natuurlijk adv
naturalnie
vanzelfsprekend.

natuurlijk persoon n
osoba fizyczna
(juridisch) menselijk wezen van vlees en bloed dat als rechtssubject rechten en plichten kan hebben en rechtshandelingen kan verrichten

natuurramp n
klęska żywiołowa
een ongelukkige gebeurtenis die door de natuur veroorzaakt wordt

nauwelijks adv
ledwo
net, op het nippertje, wel of niet

navel /'navəl/ n
pępek

navelstreng /ˈnavəlstrɛŋ/ n
pępowina
(anatomie) snoer dat de vrucht aan de moederkoek verbindt

navigatie n
nawigacja

navolging n
imitacja

nebula n
mgławica
(astronomie) interstellaire gas- en stofwolken die worden beschouwd als de geboorteplaats van de sterren

necrose n
martwica
(medisch) de afsterving van weefsel

nectarine n
nektaryna
(plantkunde) boom Prunus persica var. nucipersica een mutant van de perzik (Prunus persica ) (wikidata: nectarine )

nederigheid n
pokora
het aannemen van een houding waarbij geen aanspraak gemaakt wordt op macht of eer

nederlaag n
porażka
het verlies van een strijd

nederzetting n
osada
een vestiging, een bewoonde plaats

nee /neː/ interjection
nie
duidt ontkenning aan, het tegengestelde van ja

neef /nef/ n
bratanek siostrzeniec kuzyn
(familie) een zoon van iemands broer of zus; een mannelijke oomzegger
kuzyn
(familie) een zoon van iemands oom of tante

neen /nen/ interjection
nie
(palindroom) nee

neerlandistiek n
niderlandystyka
(taalkunde) de wetenschap die de Nederlandse taal- en letterkunde bestudeert
(maatschappij) die activiteiten van individuen en verenigingen waarmede zij de studie, beleving en ontwikkeling van de taal en cultuur van de Nederlanden bevorderen

neerslag n
opad
(meteorologie) hemelwater dat in de vorm van regen, sneeuw, hagel enzovoort uit de lucht valt

neerslagmeter /ˈnerslɑχˌmetər/ n
deszczomierz
een toestel dat de hoeveelheid gevallen neerslag meet

neervallen v
przewracać się
1. te snel naar beneden verplaatsen

negatief adj
negatyw
ontkennend, afwijzend

negen /ˈne.ɣə(n)/ /ˈne.χə(n)/ /ˈneɣə(n)/ cardinalNumeral
dziewięć
"9", het getal tussen acht en tien

negende /ˈne.ɣən.də/ /ˈne.χən.də/ ordinalAdjective
dziewiąty
nummer negen in een rij

negenendertig cardinalNumeral
trzydzieści dziewięć
"39", het getal tussen achtendertig en veertig, dertig plus negen

negenennegentig cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt dziewięć
"99", het getal tussen achtennegentig en honderd, negentig plus negen

negenentachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt dziewięć
"89", het getal tussen achtentachtig en negentig, tachtig plus negen

negenentwintig cardinalNumeral
dwadzieścia dziewięć
"29", het getal tussen achtentwintig en dertig, twintig plus negen

negenenveertig cardinalNumeral
czterdzieści dziewięć
"49", het getal tussen achtenveertig en vijftig, veertig plus negen of zeven maal zeven

negenenvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt dziewięć
"59", het getal tussen achtenvijftig en zestig, vijftig plus negen

negenenzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt dziewięć
"69", het getal tussen achtenzestig en zeventig, zestig plus negen

negenenzeventig /ˈneɣənənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt dziewięć
"79", het getal tussen achtenzeventig en tachtig, zeventig plus negen

negenhonderd /ˈne.ɣə(n).ˌhɔn.dərd/ /ˈne.ɣə(n).ˌɦɔn.dərt/ /ˈne.χə(n).ˌɦɔn.dərt/ cardinalNumeral
dziewięćset
"900", het getal tussen achthonderdnegenennegentig en negenhonderdeen, negen maal honderd

negentien cardinalNumeral
dziewiętnaście
"19", het getal tussen achttien en twintig, tien plus negen

negentiende ordinalAdjective
dziewiętnasty

negentig /ˈne.ɣə(n).təx/ /ˈne.ɣə(n).tɪx/ /ˈne.χə(n).təχ/ cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt
"90", het getal tussen negenentachtig en eenennegentig, negen maal tien

negentigste ordinalAdjective
dziewięćdziesiąty

neger n
Murzyn
(extensie) persoon wiens voorouders (gedeeltelijk of volledig) uit Afrika bezuiden de Sahara afkomstig zijn, hebbende een donkere huidskleur en eventueel, zwart kroeshaar

negeren v
ignorować
overgankelijk doen alsof iemand of iets niet bestaat.

nek /nɛk/ n
kark szyja
(anatomie) achterste gedeelte van de hals

nemen /ˈne.mə(n)/ v
brać wziąć
(palindroom) overgankelijk iets vastpakken met de handen

neodymium n
neodym

neolithicum /nejoˈlitikʏm/ n
neolit

neologisme /ˌne.jo.lo.ˈχɪs.mə/ /ˌne.jo.loː.ˈɣɪz.mə/ n
neologizm
een woord dat nieuw is of nieuw gevormd is

neon n
neon
(scheikunde), (element) een chemisch element, met symbool Ne en atoomnummer 10, en een kleurloos edelgas

neonazisme n
neonazizm

neoplasma n
neoplazja nowotwór

neoplasme n
neoplazja nowotwór

nepotisme /nepo'tɨzmə/ n
nepotyzm
onrechtmatige begunstiging van verwanten of vriendjes bij het vergeven van posten

neptunium n
neptun
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Np en atoomnummer 93. Het is een zilverkleurig metalliek actinide

nerd n
nerd
(persoon) iemand die een grote voorliefde voor intellectuele zaken aan de dag legt, maar sociaal en seksueel niet aantrekkelijk wordt gevonden

nerf n
żyłka

nergens adv
nigdzie

nerts n
norka
(roofdieren) benaming voor bepaalde pelsdieren uit de familie der marterachtigen (Mustelidae )
pels van een nerts

nerveus adj
nerwowy
lijdend aan gespannen zenuwen

nest /nɛst/ n
gniazdo
(dierkunde) de verblijf- en broedplaats van bepaalde diersoorten zoals vogels

nestelen /ˈnɛstələ(n)/ v
znaleźć schronienie
inergatief het bouwen van een nest en het grootbrengen van jongen erin, gewoonlijk van vogels

nesteling n
maiż

net n
sieć
een geheel van fijne draden vaak gebruikt om dieren te vangen

netmaag n
czepiec
(zoötomie) tweede van de vier magen van herkauwers

netto adv
netto

netvlies n
siatkówka
(anatomie) een vlies aan de binnenkant van het oog waarop een beeld wordt gevormd

netwerk n
sieć

neukbaar /ˈnøːk.bar/ adj
ruchable

neuken v
pierdolić
overgankelijk (dysfemisme) (seksualiteit) geslachtsgemeenschap hebben met

neuriën v
nucić
overgankelijk met gesloten mond zingen

neurobiologie n
neurobiologia
(biologie) de studie van alles wat met de ontwikkeling en werking van zenuwstelsels te maken heeft

neurochirurg n
neurochirurg
(beroep) chirurg die gespecialiseerd is in de chirurgische behandeling van aandoeningen aan de hersenen, hersenstam, ruggemerg, en perifere zenuwen

neurogenese n
neurogeneza
(biologie), (neurologie) het ontstaan van nieuwe zenuwcellen in levende organismen, dat zowel voor als na de geboorte plaatsvindt

neurologie n
neurologia
(wetenschap) een discipline binnen de biologie en geneeskunde die zich bezighoudt met alles wat aandoeningen van het centrale zenuwstelsel betreft

neurologisch adj
neurologiczny
(medisch) met betrekking tot de zenuwen

neuron n
neuron
(biologie) zenuwcel met haar neuriet en dendrieten, behorend tot de belangrijkste elementen van het zenuwstelsel

neurotisch adj
neurotyczny
(medisch) met betrekking tot een ziekelijke houding

neurotransmitter /ˈnøːrotransˌmɪtər/ /ˈnøːrotrɑnsˌmɪtər/ /ˈnʏːrotrɑnsˌmɪtər/ n
mediator
(biochemie) een chemische stof die fungeert als overbrenger van de zenuwprikkel

neus /nøʏs/ /nøːs/ n
nos
(anatomie) orgaan dat gebruikt wordt bij de ademhaling en om te ruiken

neusbeer n
koati
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Nasua nasua , dat in Midden- en Zuid-Amerika leeft

neusgat n
nozdrze

neusholte n
jama nosowa
(anatomie) het eerste stuk van het luchtwegstelsel waar de ingeademde lucht doorheen gaat

neushoorn n
nosorożec
(onevenhoevigen) een groot en zwaar zoogdier uit de familie van de Rhinocerotidae dat in Afrika en Azië leeft en gekenmerkt wordt door de hoorn op zijn kop

neutraal /nøˈtral/ adj
neutrala
geen partij kiezend in een conflict, afzijdig, onpartijdig

neutraliteit n
neutralność bezstronność
het neutraal zijn bijv. een onpartijdige houding aanhouden ten opzichte van twee partijen met een geschil

neutrino n
neutrino

neutron n
neutron

nevel n
mgławica
(meteorologie) wolken in de nabijheid van de grond, ontstaan door plaatselijke oorzaken zoals door afkoeling of door menging van koude met warme vochtige lucht

nevelpanter n
pantera mglista
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Neofelis nebulosa , een katachtige die zich schuil houdt in de bossen van Zuidoost-Azië

nevelwoud n
las mglisty

nicht n
bratanica siostrzenica kuzynka
(informeel) mannelijke homoseksueel, met de bijbetekenis dat die zich verwijfd gedraagt

nicotine n
nikotyna

niemand /nimɑnt/ indefinitePronoun
nikt
geen enkel persoon

niemendal /nimən'dɑl/ indefinitePronoun
nic

nier n
nerka
(anatomie) een van beide organen in de onderrug die het bloed zuiveren van afvalstoffen en deze uitscheiden in de urine

niersteen n
kamień nerkowy
een samengroeisel in het nierbekken dat meestal uit urinezuur en urinezure zouten bestaat

niervet n
łój
(kookkunst) glibberige stof, gewonnen uit het weefsel rond de beide organen die bij zoogdieren het bloed zuiveren

niesen v
kichać
inergatief een plotselinge, krachtige uitademing om de neus te reinigen van prikkelende stoffen

nieskruid n
ciemiernik
(bloemplanten) een geslacht Helleborus dat volgens verschillende auteurs 15 tot 22 soorten omvat. Tot het geslacht behoren onder meer de kerstroos (Helleborus niger ), het stinkend nieskruid (Helleborus foetidus ), de lenteroos (Helleborus orientalis ) en de wrangwortel (Helleborus viridis )

niet adv
nie
ontkenning, tegenovergestelde van 'wel'

niet-metaal n
niemetale

niets indefinitePronoun
nic
geen enkel ding, geen enkele zaak

nietsnut n
ladaco nicpoń
(pejoratief) iemand die niets nuttigs doet

nietsvermoedend adj
niepodejrzewający
zonder argwaan, argeloos

niettegenstaande postposition
pomimo

niettemin adv
jednakowoż

nieuw /niβ̞/ /nyʊ̯/ adj
nowy nowa nowe nowi
recentelijk gemaakt
nowy
recentelijk ontdekt
huidige
onderscheidt nieuwere namen van oudere
in originele staat, nog niet eerder gebruikt
vreemd, onbekend
recentelijk aangekomen of opgedoken

nieuwe maan phraseologicalUnit
nów
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij we naar de schaduwzijde van de maan kijken, de zon verlicht in die situatie de van de aarde af gerichte zijde

nieuws /niu̯s/ n
news
(maatschappij) actuele ontwikkelingen die van algemeen belang worden geacht
(media) een uitzending in de media waarin berichten over [1] worden verspreid onder het grote publiek

nieuwsbrief n
biuletyn
een regelmatige publicatie, over het algemeen rond een hoofdthema, waar al dan niet gratis op geabonneerd kan worden

nieuwsgierig /ˈniu̯sˌɣirəx/ adj
ciekawy
verlangend om iets te weten of waar te nemen

nieuwsgierigheid /niu'sxirəxɛit/ n
ciekawość
het verlangen naar kennis

nieuwszender n
kanał informacyjny
(media) een televisiezender die de gehele dag nieuws en achtergrondinformatie uitzendt

nieveranst adv
nigdzie
nergens

niezen v
kichać
inergatief plotselinge, krachtige uitademing om de neus te reinigen van prikkelende stoffen

nihilisme n
nihilizm
(filosofie) binnen de filosofie een begrip dat wordt gebruikt om de ontkenning van het bestaan van betekenis of waarde in de wereld aan te duiden

nihilist n
nihilista
(filosofie) zelfstandig denker die vindt dat voor werkelijke verbetering dingen die nu waardevol worden gevonden eerst tot niets moet worden teruggebracht en daarom niet buigt voor autoriteit of principe, ook niet als deze autoriteit of dit principe algemeen aanvaard is

nihonium n
nihonium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Nh en het atoomnummer 113

nijging n
pokłon ukłon
knikkende beweging met hoofd en bovenlichaam om een persoon van hoge status te begroeten

nijlpaard n
hipopotam
(evenhoevigen) groot en zwaar in Afrika levend zoogdier, Hippopotamus amphibius , dat meestal in het water verblijft en een enorme muil heeft

nikab n
nikab

nikkel n
nikiel
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal

nimbus n
nimbus
een ring van licht om het hoofd, een aureool, heiligenkrans, stralenkrans, halo
(meteorologie) zware wolk

nimf n
nimfa
(mythologie) een Griekse halfgodin en daimon die in de natuur leeft, en vaak gebonden is aan een bepaalde plek of plantensoort, meestal voorgesteld in de gedaante van een aantrekkelijk meisje
(figuurlijk), (persoon) bekoorlijk meisje
(biologie) het juveniele stadium van dieren die een onvolledige gedaanteverwisseling hebben

niobium /niˈjobijʏm/ n
niob
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Nb en atoomnummer 41. Het is een glanzend grijs/blauwachtig overgangsmetaal

nirwana n
nirwana
de hoogste staat die door de mens bereikt kan worden, en waardoor heiligheid behaald wordt; toestand van volkomen rust

nis /nɪs/ n
nisza
een inham in een muur

nitraat n
azotan
(scheikunde) een zout van salpeterzuur dat het ion NO3− bevat
(scheikunde) een ester van salpeterzuur

nitride n
azotek
(scheikunde) een verbinding van stikstof waarin dit element in de oxidatietoestand -3 optreedt

niveau n
poziom
rang in een hiërarchie, stadium van ontwikkeling, plaats in een rangschikking van hoog naar laag

nobelium n
nobel
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool No en atoomnummer 102. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit actinide

nodig /'no.dəx/ adj
potrzebny
waar behoefte aan is; wat noodzakelijk is

noemen v
nazywać
overgankelijk met een naam aanduiden
overgankelijk vermelden door het uitspreken van de naam

noemer /ˈnumər/ n
mianownik
(wiskunde) het getal onder de streep van een breuk

nogal /nɔ.'ɣɑl/ adv
dosyć dość raczej
tamelijk, in aanzienlijke mate

nokkenas n
wałek rozrządu
(motortechniek) as voorzien van excentrieken die bij een verbrandingsmotor het openen en sluiten van de kleppen regelt

nomade n
koczowniczka

nomadisch adj
koczowniczy
niet gebonden aan een vaste plek

nominaal adj
nominalny

nominatief n
mianownik
(grammatica) eerste van de 8 naamvallen van de Indo-Europese talenDeze vorm wordt meestal gebruikt voor onderwerp em naamwoordelijk deel van het gezegde

non /nɔn/ n
zakonnica mniszka
(religie) inwoonster van een vrouwenklooster

non-binair adj
niebinarny

nonaan n
nonan
(scheikunde) verzadigde koolwaterstof met formule C9H20

nonchalant adj
luzacki
achteloos, onbekommerd

nonius n
noniusz
(techniek) een langs een vaste maatlat verschuifbare hulpmaatlat. De combinatie maakt een nauwkeurige instelling van een bedieningsknop, of de aflezing van een meetinstrument etc. mogelijk. De schaalverdeling van de hulpmaatlat is bijzonder, bijv.: negen delen op de vaste schaal zijn op de hulpschaal verdeeld in tien delen. Elk streepje op de hulpschaal is dan een tiende.

nonkel /ˈnɔŋkəɫ/ n
wuj
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

nonnetje n
bielaczek
(eendvogels) soort eend, Mergellus albellus uit de familie Anatidae (Zwanen, ganzen en eenden), behorende tot de zaagbekken

nonsens n
nonsens

nood /not/ n
potrzeba
levensbedreigende situatie waaruit men zichzelf niet meer kan redden en onmiddellijke hulp vereist is
gebrek, een tekort aan iets
tijdelijk ongemak

noodgeval n
doraźna potrzeba

noodtoestand n
stan nadzwyczajny

noodzaak /ˈnotzak/ n
konieczność
iets moeten hebben voor vaak praktische of medische redenen

nooit /ˈnoːit/ adv
nigdy ani razu
op geen enkel eerder moment

noorden n
północ
(windstreek) een van de windstreek, die op landkaarten overeenkomt met de bovenkant

noordpool n
biegun północny
(natuurkunde), (techniek) het uiteinde van de as van een omwentelingslichaam, of van een elektrische geleider, dat door het hulpmiddel van de zg. “rechterhandregel” als noordpool wordt aangewezen

noordse combinatie pn
kombinacja norweska
een vorm van skisport waarbij de twee onderdelen van het Noords skiën, schansspringen en langlaufen, gecombineerd worden

noot /noːt/ n
orzech
(kookkunst) (voeding) iedere grote, oliehoudende vrucht (of het zaad ervan) met een pit in een al dan niet harde schaal en die in voedsel wordt gebruikt
nuta
(muziek) een schriftteken voor een geluid van zekere tijdsduur en toonhoogte, een muzieknoot

nootmuskaat n
muszkatołowiec
(specerij) gepeld (en gemalen) zaad van de nootmuskaatboom Myristica fragrans

norm n
norma

normaal /nɔrˈmaɫ/ adj
normalny zwykły normalna normalne zwykła zwykłe
als norm dienend

normalisatie n
normalizacja
in overeenstemming brengen met een norm, standaardisatie

normaliteit n
normalność

nosologie n
nozologia
(medisch) de studie van het ontstaan en verloop van ziekten

nostalgie n
nostalgia

notaris n
notariusz
(beroep) (juridisch) jurist die bevoegd is om authentieke documenten op te maken, te bewaren en uit te geven

notatie n
notacja

notenbalk n
miot
(muziek) een set van vijf lijnen om in de klassieke muzieknotatie de toonhoogten van de ingetekende noten te markeren

notenboom n
orzech
(plantkunde) een boomsoort uit het geslacht Juglans

notenkraker n
dziadek do orzechów

notulen n
protokół
beknopt verslag van een bijeenkomst

novatie n
nowacja
(juridisch) overeenkomst waarbij een rechtsverhouding of verbintenis in een nieuwe wordt omgezet (vernieuwd) en waardoor de oude tenietgaat

november n
listopad
(tijdrekening) elfde maand van het jaar

nu adv
teraz
op het huidige tijdstip

nu en dan adv
czasami czasem
op onregelmatige tijden, met tussenpozen

nuchter /nɵxtər/ adj
trzeźwy
niet onder de invloed van iets bedwelmends, vooral alcohol

nudisme n
nudyzm
leefstijl waarbij men ongekleed gaat

nul /nɵl/ cardinalNumeral
zero
0, één minder dan één
om de plaats nog voor het eigenlijke begin van een volgorde aan te geven
om een hoeveelheid aan te geven

numeriek adj
numeryczny
bestaande uit getallen en cijfers
(wiskunde) methode om vraagstukken op te lossen door gebruik te maken van algoritmes in plaats van formules
(aleenmaar) betrekking hebbend op aantallen

numismatiek n
numyzmatyka
de munt- en penningkunde

nummer /ˈnʏmər/ abbreviation
numer liczba
1. een aanduiding met een getal

nuntius n
nuncjusz
(religie) de pauselijke vertegenwoordiger

nut /nʏt/ n
użyteczność
baat, voordeel; een bijdrage aan het bereiken van een doel

nuttig adj
pożyteczny

nycturie n
nykturia
(medisch) een verhoogde urinelozing in de nacht

nylon adj
nylon

oase /o'azə/ n
oaza
plek in een woestijn waar water voorhanden is, en vegetatie groeit

ober n
kelner
(beroep) een bediende in een restaurant of café

obesitas n
otyłość
(medisch) vetzucht

object /ˈɔpjɛkt/ n
obiekt
voorwerp dat fysiek bestaat
(grammatica) voorwerp
(filosofie) entiteit die behandeld wordt en waarvan het bestaan onafhankelijk wordt geacht van het subject

objectief /ɔpjɛkˈtif/ adj
obiektywny
niet beïnvloed door persoonlijke meningen, belangen of ideeën

objectief /ɔpjɛkˈtif/ n
obiektyw
(optica) de lens (of het lenzenstelsel) van een optisch instrument (bijvoorbeeld een microscoop of verrekijker) die zich het dichtst bij het te bekijken voorwerp ('object') bevindt

observator n
obserwator
(beroep) iemand die observeert (waarnemingen doet)

ocarina n
okaryna
(muziekinstrument) een fluit die veelal gemaakt wordt van gebakken klei

oceaan n
ocean
(aardrijkskunde) een zeer grote zee tussen verschillende werelddelen

oceanisch adj
oceaniczny
betrekking hebbend op de grootste zeeën van de wereld
gelegen in een oceaan
van zeer grote omvang

ocelot n
ocelot
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Leopardus pardalis , een kleine katachtige, behorende tot de groep van de pardelkatten

ochtend n
ranek rano
(tijdrekening) deel van de dag tussen 6.00 en 12.00 uur

octaaf n
oktawa
(muziek) het interval tussen twee tonen, waarvoor geldt dat de frequentie van de tweede toon precies het dubbele, of de helft, is van die van de eerste

octaan n
oktan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C8H18

octant n
oktant
(scheepvaart), (verouderd) een hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

octaëder /ɔkta'ʔedər/ n
oktaedr ośmiościan foremny
(wiskunde) een regelmatig achtvlak, een ruimtelijke figuur begrensd door acht gelijkzijdige driehoeken

oculair n
okular
(optica) een lens of lenzenstelsel in een optisch instrument dat naar het oog van de kijker gericht is

odalisk n
odaliska
een slavin of concubine in de harem van de Turkse sultan

ode n
oda

oecumene n
ekumena
beweging die de eenheid van (diverse groepen binnen) een religie nastreeft

oecumenisch /ˌø.kyˈme.nis/ adj
ekumeniczny
(religie) tussen kerken, van meerdere kerkgenootschappen

oedeem n
obrzęk
(medisch) een zwelling ten gevolge van een ophoping van vocht in delen van het lichaam

oefenen v
ćwiczyć
overgankelijk proberen zonder fouten uit te voeren, leren door te doen

oefening n
ćwiczenie
test om de kennis te peilen

oenologie /ˌenoloˈɣi/ n
enologia
(wetenschap) wetenschap van de wijnbereiding

oerbos n
las pierwotny
(biologie) een bos dat van oudsher bestaat zonder invloed van menselijke activiteit

oerknal /ˈuːrknɑl/ n
wielki wybuch
(astronomie) de volgens de bigbangtheorie enorme explosie waaruit het heelal zo'n 13,7 miljard jaar geleden zou zijn ontstaan

oeros /ˈuː.rɔs/ n
tur leśny tur
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Bos primigenius , de uitgestorven, ruige, langhoornige, wilde voorouder van het tamme huisrund die in de ijstijd in Europa, Noord-Afrika en West-Azië leefde

oesjanka /uˈsʲɑŋka/ n
uszanka
(hoofddeksel) traditionele Russische bontmuts met oorflappen

oester /ustər/ n
ostra ostryga
(tweekleppigen) een weekdier uit de familie Ostreidae , gewoonlijk eetbaar, met één platte en één bolle schelp

oestrogeen n
estrogeny
(medisch) een vrouwelijk hormoon

oever n
brzeg
(waterbeheer) een rand van kanaal, rivier of meer

of conjunction
albo lub czy
en anders (nevenschikkend): gebruikt om een keuze aan te geven, waarbij alle keuzemogelijkheden expliciet worden genoemd
czy
dat wel of niet (onderschikkend): inleiding van een bijzin om onzekerheid aan te geven

offensief n
ofensywa
(militair) een aanvallende actie
(figuurlijk) niet militaire aanval

offeren v
ofiarować
wijden aan, als offer aanbieden

offerte /ɔ'fɛrtə/ n
wycena
een aanbieding van goederen of diensten tegen een vaste prijs

officieel adj
oficjalny
erkend door bevoegd gezag

officier n
oficer
(militair) (beroep) iemand die een rang (in het leger) bekleedt die hem of haar het bevel over een zeker aantal ondergeschikten geeft

officieus adj
nieoficjalny

oftalmisch /ɔfˈtɑɫmis/ adj
oczny
(medisch) met betrekking tot het oog en/of de ziekten ervan

oftalmologie n
okulistyka
(medisch) de tak van de medische wetenschap die zich met het oog en het zicht bezig houdt

oganesson n
oganeson
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Og en het atoomnummer 118

ogenblik n
moment
moment, een bepaald tijdstip

ogentroost n
świetlik
Euphrasia officinalis plant die men gebruikt bij oogziekten

ohm n
om
(natuurkunde), (eenheid) SI-eenheid van elektrische weerstand, weergegeven met symbool Ω

okapi n
okapi
(evenhoevigen) Okapia johnstoni , groot zoogdier dat nauw verwant is aan de giraffe en in de tropische regenwouden van centraal Afrika leeft

oker n
ochra
een mineraal dat als gele of oranje kleurstof gebruikt wordt

okra n
ketmia piżmowa

oksel n
pacha

oktober n
październik
(tijdrekening) de tiende maand van het jaar

olfactorisch adj
węchowy
betrekking hebbend op het reukzintuig

olie n
olej
(scheikunde), (voeding) benaming voor uiteenlopende soorten vettige vloeistoffen die niet of nauwelijks met water mengen

oliebol / ˈolibɔl / n
pączek
(voeding) een baksel gemaakt van een vloeibaar gerezen beslag dat in hete olie gebakken is

olieramp n
wyciek ropy naftowej
een gebeurtenis waarbij grote hoeveelheden olie in het milieu terecht komen en daar schade aanrichten

olifant n
słoń słonica
(slurfdieren) groot dikhuidig en veelhoevig zoogdier met een lange slurf uit de familie Elephantidae

oligarch n
oligarcha

oligarchie n
oligarchia

oligomeer n
oligomery oligomer
(scheikunde) een molecuul dat uit een beperkt aantal aan elkaar geregen gelijke delen bestaat

olijf /oˈlɛɪf/ /oˈlɛːf/ n
oliwka
(voeding) (fruit) een vrucht van deze boom. De olijf zelf wordt gegeten, uit de pit en het vruchtvlees wordt olijfolie gewonnen

olijfboom /o'lɛifbom/ n
oliwka
(plantkunde) Olea europaea Olea europaea var. europaea een boom waaraan olijven groeien

olijfolie n
olej oliwkowy oliwa
(voeding) fijne, spijsolie verkregen door persing uit olijven

oma n
babka babcia babunia
(familie) moeder van een ouder

omarmen v
obejmować
overgankelijk de armen op om iemand heen slaan als teken van vreugde en vriendschap

ombudsman /ˈɔmbʏdsˌmɑn/ /ˈɔmbʏtsˌmɑn/ n
ombudsman
(beroep) een ambtenaar die de taak heeft om als onpartijdige instantie klachten van individuele burgers tegen de overheid, instellingen en bedrijven te onderzoeken

omdat /ɔm.'dɑt/ conjunction
bo
geeft onderschikkend een reden aan

omdraaien /ɔmdrajə(n)/ v
obrócić się
overgankelijk in het tegenovergestelde doen veranderen

omega n
omega

omelet n
omlet
(voeding) een gerecht dat bereid wordt door geklutste eieren (eierstruif) te bakken

omgekeerde osmose n
odwrócona osmoza
(scheikunde) een techniek, waarin de richting van de natuurlijke osmose omgekeerd wordt om uit zout water zoet te produceren

omgeven v
otaczać
overgankelijk ronddelen

omhelzen v
obejmować objąć
overgankelijk de armen om iets of iemand slaan

omkopen /ˈɔmkopə(n)/ v
przekupić
overgankelijk (iemand ~) met behulp van geschenken, geld e.d. overhalen om van zijn plicht, partij, overtuiging te verzaken

omlaag adv
ku dołowi
in neerwaartse richting

omloop n
zanokcica
(medisch) om de vinger of nagel lopende nagelriemontsteking, paronychia

ommekeer n
przełom
iets dat totaal anders is geworden

ommezijde n
odwrotna strona
de achterkant van een blad papier

omnivoor n
wszystkożerne
(dierkunde) alleseter, zowel plantaardig als dierlijk voedsel

omstandigheid n
okoliczność
hoe de zaken er voorliggen

omtrek n
obwód
(wiskunde) de lengte van een gesloten kromme

omverwerpen v
obalać
overgankelijk (politiek) overdrachtelijk een einde maken aan een bepaald bewind

omweg /ˈɔmʋɛx/ n
okrężna droga
de weg die langer is dan de gewone of kortste verbinding tussen twee plaatsen

omwenteling n
obrót
(politiek) een omverwerping van de heersende orde
overdrachtelijk een grote verandering in de bestaande verhoudingen
(wiskunde) volledige draaiing om een as [2]

on- prefix
nie-
toegevoegd aan een naamwoord drukt dit voorvoegsel het tegendeel uit

onafhankelijk adj
niezależny
geen verbinding hebbend met

onager n
onager

onbegrijpelijk adv
niezrozumiały
niet of zeer moeilijk te begrijpen, rationeel niet te volgen, onlogisch

onbehaard adj
nieowłosiony
van delen van het lichaam dat er geen haar op zit, dat het niet met haar bedekt is

onbeleefd adj
niegrzeczny niestosowny
slecht gemanierd

onbepaalde wijs n
bezokolicznik
(grammatica) de onverbogen werkwoordsvorm die naar persoon en getal onvervoegd is, (vooral in Nederland) ook het hele werkwoord genoemd: in woordenboeken is de betekenis van een werkwoord meestal terug te vinden bij zijn onbepaalde wijs

onbeschaamdheid n
bezczelność
gedrag dat schaamte op zou moeten roepen maar het bij die persoon niet doet

onbeschrijflijk adj
nieopisanie

onbetekenend adj
bagatelny mało ważny nieistotny nieznaczący
van geen enkel belang zijnde; van geen enkele waarde zijnde

onbetrouwbaar adj
awaryjny
niet te vertrouwen

ondanks preposition
pomimo mimo
ook al is het zo dat; hoewel ... toch ...

onder /ˈɔn.dər/ preposition
pod
op een plaats die lager gelegen is dan het aangeduide

onderaannemer n
podwykonawca
de natuurlijke of rechtspersoon, wie werk doet voor de hoofdaannemer tegen een vooraf vastgestelde prijs

onderarm /ˌɔndərˈɑrṃ/ n
przedramię
(anatomie) het onderste gedeelte van de arm tussen de elleboog en de hand

onderbetalen v
niedopłacać
te weinig betalen

onderbewustzijn n
podświadomość
(psychologie) het geheel van processen dat zich in iemands geest afspeelt en waar deze zich niet van bewust is

onderbreken /ɔndərˈbrekə(n)/ v
przerwać
overgankelijk actie ondernemen om een in gang zijnd proces tot staan te brengen

onderbreking /ɔn.dər.ˈbre.kɪŋ/ /ɔn.dər.ˈbreː.kɪŋ(g)/ n
przerwa
een tijdelijk staken van activiteit door een onverwachte gebeurtenis

onderbroek n
majtki
(kleding) kledingstuk dat onder de gewone broek, direct op de huid wordt gedragen

onderdaan n
poddany

onderdanig /ˌɔndərˈdanəx/ adj
pokorny
gehoorzaam aan een leider

onderdompelen /ɔndərdɔmpələn/ v
zanurzać
onder een vloeistofoppervlak laten zakken

ondergaan /ɔndərˈɣan/ /ˈɔndərɣan/ v
doświadczyć
overgankelijk onderhevig gemaakt worden

ondergoed /ˈɔn.dər.ˌɣud/ /ˈɔn.dər.ˌɣut/ /ˈɔn.dər.ˌχut/ n
bielizna
(kleding) kleding die direct op het lichaam gedragen wordt, doorgaans nog onder andere kleding

onderhandelen v
negocjować
inergatief overleggen om tot een afspraak te komen

onderhandeling /ɔndər'ɦɑndəlɪŋ/ n
negocjacja
een proces van overleg waarbij partijen trachten tot een voor beiden aanvaardbare afspraak te komen

onderhemd n
podkoszulek

onderhoud n
konserwacja
handelingen verricht om iets in goede staat te houden

onderhouden v
bawić
zorgen dat iets in goede staat blijft, van zaken
zorgen dat iets in goede staat blijft, met betrekking tot contact, relaties
zich ~ met: een gesprek houden met iemand

onderkaak n
żuchwa
(anatomie) de onderste kaak

onderkoning n
wicekról
gouverneur van een land of een provincie die als vervanger van de monarch optreedt

onderlip n
dolna warga

onderneemster n
przedsiębiorczyni

ondernemer n
przedsiębiorca
(beroep) (bedrijfskunde) iemand die een bedrijf voor eigen rekening start of runt

onderneming n
przedsiębiorstwo
(bedrijfskunde) organisatie die met een winstoogmerk producten of diensten voortbrengt, bedrijf

ondernemingsplan n
biznesplan

onderschatten /ɔndərˈsxɑtə(n)/ v
nie doceniać
overgankelijk de fout maken iets kleiner, dommer, zwakker of van kleiner belang in te schatten dan het in werkelijkheid blijkt

onderscheiden v
rozróżniać
overgankelijk een verschil in aanmerking nemen

onderscheppen /ɔndər'sxɛpə(n)/ v
przechwycić
overgankelijk ervoor zorgen dat iets dat onderweg is zijn bestemming niet haalt.

ondertekenaar n
sygnatariusz

ondertekenen v
podpisać

ondertiteling /ˌɔndərˈtitəlɪŋ/ n
napisy
een geschreven vertaling die bij een film(pje) in beeld wordt gebracht

onderverhuren v
podnajmować
iets dat al gehuurd is, verhuren aan iemand anders

ondervragen /ɔndərˈvraxə(n)/ v
przesłuchiwać
overgankelijk iemand aan een intensieve reeks vragen onderwerpen

onderweg /ˌɔndərˈwɛx/ /ˌɔndərˈʋɛχ/ /ˌɔndərˈβ̞ɛx/ adv
po drodze
onderweg zijn: bezig zijn zich van plek A naar plek B te verplaatsen

onderwerp n
podmiot
(grammatica) zinsdeel waarnaar de persoonsvorm zich richt en dat bijv. de handelende persoon of zaak beschrijft

onderwerpen /ɔndər'ʋɛrpə(n)/ v
podporządkować
zijn gezag vestigen over iets of iemand, meestal met geweld.

onderwijs n
edukacja
(onderwijs) het overbrengen van kennis en vaardigheden (door leraren)

onderwijzen v
uczyć nauczać
overgankelijk (onderwijs) iemand ~: scholing verzorgen voor iemand

onderwijzer n
nauczyciel
(beroep), (onderwijs) iemand die les geeft (vooral basisschool)

onderwijzeres n
nauczycielka
(beroep), (onderwijs) een oude benaming voor een vrouwelijke leraar op een lagere school of basisschool

onderzeeboot n
okręt podwodny

onderzoek /ɔndər'zuːk/ n
badanie naukowe
het iets bekijken en waarnemen met als doel iets beter te begrijpen

onderzoeken /ˌɔndərˈzukə(n)/ v
badać

onderzoeker n
badacz
iemand die een onderzoek uitvoert

onderzoekster /ˌɔn.dər.ˈzuk.stər/ n
badaczka
(beroep) een vrouwelijk persoon die (al dan niet wetenschappelijke) vraagstukken onderzoekt

ondiep adj
płytki
niet diep

ondubbelzinnig adj
jednoznaczny
niet mis te verstaan, met slechts één betekenis

oneindig adj
nieskończony bezgraniczny nieograniczony
zonder einde, geweldig groot

onenigheid n
niezgoda

onervaren adj
niedoświadczony
ter zake nieuw

onervarenheid n
brak doświadczenia
het nog niet veel ondervinding hebben

oneven adj
nieparzysty
niet deelbaar door twee

onfeilbaarheid n
nieomylność
mate waarin iets of iemand geen fouten kan maken

ongebreideld adj
nieograniczony
zonder remmingen, beperkingen of grenzen

ongedierte n
robactwo
ongewenste dieren, die de mens op een of andere manier last bezorgen

ongeduld n
brak cierpliwości

ongehoorzaam /ɔnɣə'hoːrzam/ /ɔnɣə'ɦoːrzam/ /ɔnχə'ɦo̝ːrzam/ adj
nieposłuszny
niet bereid gehoor te geven aan gestelde regels

ongehoorzaamheid n
nieposłuszeństwo
het niet opvolgen van opgelegde regels; het niet opvolgen van bevelen

ongehuwd adj
wolny
niet getrouwd

ongeletterd adj
niepiśmienny
niet onderricht in lezen en schrijven

ongelofelijk adj
niewiarygodny
bijzonder, uitzonderlijk

ongeluk /ˈɔnɣəˌlɵk/ /ˈɔnɣəˌlʏk/ n
wypadek
een onvoorziene gebeurtenis met negatieve en soms zelfs fatale gevolgen

ongemakkelijk adj
niekomfortowy

ongepast adj
nieodpowiedni
niet gepast, niet geschikt voor een situatie

ongeval /ɔnɣəvɑl/ n
wypadek
een ongeluk

ongeveer abbreviation
w przybliżeniu
bij benadering

onhandig adj
niezdarny
niet goed met de handen om kunnen gaan

onherroepelijk adj
nieodwołalny
zonder mogelijkheid om ongedaan gemaakt te worden

onhoorbaar adj
niesłyszalny
niet met de oren waarneembaar

oninteressant adj
nieciekawy
helemaal niet boeiend; niet belangwekkend; niet de moeite waard om over na te denken

onkel /ˈɔŋkəɫ/ n
wuj
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

onkruid n
chwast
planten die voorkomen op plekken waar ze niet gewenst zijn

onkruid vergaat niet phraseologicalUnit
złego diabli nie biorą
1. het slechte is moeilijk uit te roeien

onlangs /ɔnlaŋs/ adv
niedawno
recentelijk, niet lang geleden

onleesbaar /ˌɔnˈles.bar/ adj
nieczytelny

onmiskenbaar adj
charakterystyczny
waarover geen twijfel kan bestaan

onmogelijk adj
niemożliwy
niet te verwezenlijken

onmogelijkheid n
niemożliwość
iets dat niet kan gebeuren

onovergankelijk werkwoord n
czasownik nieprzechodni
(grammatica) een werkwoord dat niet vergezeld kan worden door een lijdend voorwerp of een meewerkend voorwerp in een zin

onovertroffen adj
niedościgniony
van iets of iemand dat er nog nooit een betere is geweest

onpartijdig adj
bezstronny
niet partijdig , niet bij een bepaalde stelling of kant aansluiten

onrechtmatige daad n
delikt cywilny
(juridisch) toerekenbare gedraging (handelen of nalaten) die een civielrechtelijke zorgvuldigheids- of rechtsnorm schendt en waardoor aan een ander schade wordt toegebracht

onroerend goed n
nieruchomość
(juridisch) goed dat niet eenvoudig verplaatst kan worden, zoals de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, als mede de opstallen die duurzaam met de grond zijn verenigd

onrust n
zamieszki
het verstoord zijn van de maatschappelijke of sociale orde, verstoord zijn van de rust in een bepaalde groep mensen

ons personalPronoun
nam nas
1e persoon meervoud als (direct of indirect) object of na een voorzetsel;

onschatbaar adj
bezcenny
dat je het niet kunt betalen

onschuldig /ɔnˈsxʏɫdəx/ adj
niewinny
niet schuldig

onsterfelijk adj
nieśmiertelny

onsterfelijkheid n
nieśmiertelność
de eigenschap niet te zullen sterven

ontaarden v
degenerować się
ergatief overgaan in iets verkeerds

ontbijt n
śniedanie śniadanie
(voeding) eerste maaltijd van de dag

ontbijten v
śniadanie
inergatief de eerste maaltijd van de dag nuttigen

ontbinden /ɔntˈbɪndə(n)/ v
rozpuścić
overgankelijk een organisatie opheffen
rozkładać
ergatief (scheikunde) het uiteen (laten) vallen van een chemische stof in een aantal andere

ontbossing n
wylesianie

ontcijferen /ɔntˈsɛɪ̯fərə(n)/ /ɔntˈsɛːfərə(n)/ v
odczytać
overgankelijk qua betekenis duiden en begrijpen

ontdekken /ɔnˈdɛ.kə(n)/ v
odkrywać
overgankelijk iets vinden of leren waarvan het bestaan voorheen niet bekend was bij de ontdekker
overgankelijk (aardrijkskunde) een onbekend gebied verkennen en meer ervan leren

ontdekking n
odkrycie
het vinden van iets nieuws

ontdooien v
rozmrażać
ergatief ophouden bevroren te zijn

onteigening n
wywłaszczenie

onterving n
wydziedziczenie
het niet meer mogen meedelen in de nalatenschap van iemand

onthoofden v
ściąć głowę
overgankelijk iemand doden door het hoofd van de romp te scheiden

onthouden v
zapamiętać
overgankelijk in het geheugen bewaren

onthouder n
abstynent
mensen die (bepaalde) drugs en genotmiddelen niet gebruiken

onthouding /ɔnt'ɦɑʊdɪŋ/ n
abstynencja
het bewust niet een gewoonte of behoefte volgen

ontkennen v
kwestionować
overgankelijk verklaren dat het gestelde niet waar is

ontladen v
rozładować

ontleden v
przeprowadzić sekcję
ergatief (scheikunde) een reactie ondergaan waarbij complexe moleculen of verbindingen in eenvoudigere eenheden uiteenvallen

ontmannen v
kastrować
1. door te castreren of het amputeren van de penis, iemand ontdoen van zijn mannelijkheid

ontmaskeren v
zrzucić maskę
overgankelijk de ware aard laten zien van iets of iemand

ontmoedigend adj
antybodźcowy
van iets dat je daardoor de hoop verliest

ontmoeten v
spotykać
overgankelijk met iemand kennismaken en een gesprek voeren

ontnuchteren v
trzeźwieć
overgankelijk terugbrengen uit een waan of roes

ontslaan v
zwalniać
overgankelijk (m.b.t. een werknemer) de arbeidsovereenkomst beëindigen van, meestal wegens onbekwaamheid of wangedrag van de werknemer

ontslag /ɔnt'slɑx/ n
zwolnienie
het verbreken van het dienstverband met een werknemer

ontsmetten v
dezynfekować
overgankelijk, (medisch) kleine organismen zoals bacteriën gericht doden

ontsnappen v
uciekać
ergatief aan gevangenschap, dreigende gevangenneming of ander gevaar ontkomen

ontstaan /ɔnt.ˈstan/ v
powstawać
ergatief de verandering ondergaan van niet bestaan naar wel bestaan

ontsteking n
zapalenie
(medisch) een beschermende reactie van lichaamsweefsel op een schadelijke prikkel, vaak gekenmerkt door een rode, warme, pijnlijke zwelling
(techniek) het tot ontploffing of ontbranding brengen van een mengsel van brandstof en zuurstof, ontbranding

ontucht /ɔntʌxt/ n
nierząd
(seksualiteit) seks die tegen de heersende moraal ingaat

ontvangen /ɔndˈvaŋ(g)ə(n)/ /ɔntfɑŋə(n)/ v
otrzymać dostać
overgankelijk het verkrijgen van zaken zoals loon en berichten

ontvlambaar adj
palny

ontvoeren /ɔnt'furə(n)/ v
porywać
overgankelijk wederrechtelijk en onder dwang iemand weghalen

ontvoering /ɔntˈvurɪŋ/ n
porwanie
het, tegen iemands zin, wederrechtelijk verplaatsen van een persoon

ontvolgen v
przestać obserwować
ergatief, overgankelijk niet meer abonneren

ontwapenen v
rozbrajać

ontwateren v
osuszyć
1. draineren

ontwerp n
abrys

ontwerpen /ɔntˈʋɛrpə(n)/ v
projektować
overgankelijk bedenken en uitwerken op papier

ontwikkelen /ɔntʋɪkələ(n)/ v
rozwijać
overgankelijk iets ~: een aanwezige aanleg tot bloei brengen; laten groeien
(fotografie) overgankelijk een film ~: het latente beeld van een belicht fotografisch materiaal chemisch zichtbaar maken
overgankelijk ontwerpen en uitvoeren op basis van onderzoek
rozwijać się
wederkerend zich ~ tot: geleidelijk iets worden

ontwikkeling n
rozwój
geleidelijke verandering in een zekere richting

ontwrichten v
zwichnąć

ontzilting n
odsalanie
het verlagen van het zoutgehalte, het proces van zoet water winnen uit zoutwater

onverantwoordelijk adj
nieodpowiedzialny

onverbiddelijk adj
nieugięty
niet geneigd om zich door smeekbeden tot andere handelwijze te laten bewegen

onverbuigbaar /ɔnvərˈbœxbaːr/ /ɔnvərˈbœyxbaːr/ adj
nieodmienny
(taalkunde) onmogelijk te verbuigen

onvergelijkbaar adj
nieporównywalny
niet te vergelijken, zonder enige gelijkenis

onvermijdelijk adj
nieunikniony

onverschilligheid /ɔnvɛrˈsxɪləɣˌɦɛit/ n
obojętność
het niet geven om iets

onvervangbaar adj
niezastąpiony
duidt de onmogelijkheid aan de plaats van iets door iets anders in te laten nemen

onverwacht adj
nieoczekiwany
niet van tevoren zien aankomen

onverwachts adv
nieoczekiwanie

onverwoestbaar /ˌɔn.vərˈʋust.bar/ /ˌɔn.vərˈβ̞ust.bar/ adj
niezniszczalny
niet stuk te krijgen, buitengewoon robuust

onvoltooid tegenwoordige tijd n
czas teraźniejszy

onvoltooid verleden tijd n
imperfekt

onvolwassenheid n
niedojrzałość
het zo jong zijn dat men nog niet meerderjarig is

onvoorspelbaar adj
nieprzewidywalny
waarvan de uitkomst niet bij voorbaat te kennen is

onvoorspelbaarheid n
nieprzewidywalność
het niet kunnen weten wat de toekomst brengen zal

onwaarschijnlijk adj
nieprawdopododny
een geringe kans bezittend om waar te worden of te blijken

onweer /ɔnʋɪːr/ n
burza
(meteorologie) meteorologisch verschijnsel waarbij regen gepaard gaat met donder en bliksem

onweerlegbaarheid n
niezaprzeczalność
iets dat men niet met bewijzen kan ontkennen

onweerstaanbaar adj
nieodparty

onwel /xxxx/ adj
niezdrowy
zich niet gezond voelend

onwetenschappelijk adj
nienaukowy
niet voldoend aan de eisen van de wetenschap

onyx n
onyks
o (mineraal) een variëteit van kwarts, meer nader bepaald een variant van chalcedoon

onzelieveheersbeestje n
biedronka boża krówka
(kevers) benaming voor torren uit de familie Coccinellidae

onzichtbaar /ɔnˈzɪx(t)bar/ adj
niewidzialny niewidoczny

onzin n
banialuki

oog /ox/ /oːx/ /oχ/ n
oko oczko
(anatomie) gezichtsorgaan voor het waarnemen van lichtprikkels

oog om oog, tand om tand /ˌox.ɔm.ˌox, ˌtɑnt.ɔm.ˈtɑnt/ /ˌoɣ.ɔm.ˌox, ˌtɑnd.ɔm.ˈtɑnd/ /ˌoχ.ɔm.ˌoχ, ˌtɑnt.ɔm.ˈtɑnt/ interjection
oko za oko, ząb za ząb
benadrukt volledige vergelding

oogarts n
okulista

ooggetuige n
naoczny świadek
(juridisch) iemand die een getuigenis aflegt van iets wat hij/zij gezien heeft

ooglid /ˈoχ.lɪt/ n
powieka
(anatomie) een beschermend vlies van huid dat over de ogen bewogen kan worden

oogst v
urodzaj
1. het van het land halen van het rijpe gewas

oogsten v
zbierać
overgankelijk het volgroeide gewas van het veld halen

oogwit n
twardówka
(anatomie) de harde witte schaal die het merendeel van het oog omgeeft

ooi n
owca
(dierkunde) wijfjesschaap, vrouwelijk schaap

ooibos /'oɪ̯.bɔs/ n
las łęgowy

ooievaar n
bocian bociek
(ooievaarachtigen) bepaald soort grote witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten, Ciconia ciconia

ooit /oːɪt/ adv
kiedykolwiek
een mogelijk tijdstip in de toekomst

ook /oːk/ adv
także też
daarnaast; verder; tevens

oom /om/ n
wuj wujek
(familie) broer of zwager van iemands vader of moeder

oor /oːr/ n
ucho
(anatomie) lichaamsdeel waarmee geluiden kunnen worden gehoord

oorbel n
kolczyk
een ornament dat in of op het oor aangebracht wordt

oord /ort/ n
miejsce
een bepaalde plaats

oordeel n
proces

oordopje n
zatyczka do uszu
klein voorwerp om de gehoorgang te blokkeren zodat je niet door lawaai gehinderd wordt

oorkondeleer n
dyplomatyka
(oorkondeleer, diplomatiek) hulpwetenschap van de geschiedschrijving die het ontstaan, de vorm en geschiedenis van oorkonden onderzoekt

oorlog n
wojna
(militair) (politiek) een gewapende strijd tussen twee of meer bevolkingsgroepen en/of tussen twee of meer landen of “de voortzetting van de politiek met andere middelen” (Clausewitz)

oorlogsmisdaad n
zbrodnia wojenna
een daad in tijd van oorlog die het oorlogsrecht of -gebruik schendt

oorlogsmisdadiger / 'orlɔxsmɪsdadəxər/ n
zbrodniarz wojenny
(juridisch) iemand die een oorlogsmisdaad pleegt of heeft gepleegd en daarvoor individueel aansprakelijk gesteld kan worden onder het internationaal recht

oorlogsmonument n
pomnik wojenny

oorlogsschip n
okręt

oorlogsverklaring /'orlɔxsfərklarɪŋ/ n
wypowiedzenie wojny
een officiële mededeling van een land dat het oorlog gaat voeren

oorlogsweduwe n
wdowa wojenna

oorontsteking /ˈorɔntˌstekɪŋ/ n
zapalenie ucha
(medisch) een ontsteking van het oor

oorschelp /orsxɛlp/ /o̝rsχɛɫp/ n
małżowina uszna
(anatomie) het uit het hoofd stekende deel van een oor

oorworm n
skorek szczypawka
gewone oorworm (Forficula auricularia )

oorzaak /ˈorzak/ n
przyczyna

oost /ost/ adv
wschód

oosten /ˈostə(n)/ n
wschód
1. een van de windstreken, die op landkaarten overeenkomt met de rechterkant

oostkust n
wschodnie wybrzeże
de oostelijke zeeoever/kustgebied, de kust die in het oosten gelegen is.

op preposition
na
aan de bovenkant aanrakend, rustend op, zich bevindend te

opa n
dziadek
(familie) de vader van een ouder

opaal /o'pal/ n
opal
(mineraal) een halfedelsteen en een amorfe variëteit van kwarts, SiO2·nH2O, gehydrateerd siliciumdioxide met een waterpercentage van soms wel 20%

opbellen /ˈɔˌbɛlə(n)/ v
dzwonić
overgankelijk iemand ~: iemand telefonisch proberen te bereiken

opbiechten v
wyznawać
overgankelijk toegeven dat men iets kwaads gedaan heeft

opblazen /'ɔp.bla.zə(n)/ v
dmuchać
overgankelijk een gas in een uitzetbare ruimte pompen

opbrengst /'ɔbrɛŋs/ /'ɔbrɛŋst/ n
plon
dat wat opgebracht wordt, de baat die men heeft van zijn activiteiten

opdat conjunction
żeby

opdracht /ˈɔbdrɑxt/ n
zamówienie
een (door een hogere autoriteit in de organisatie) opgelegde verplichting tot het verrichten van werk

opdragen v
dedykować
overgankelijk iets ~ aan als eerbewijs iets wijden aan iemand

opeens adv
nagle
snel en onverwachts

open /ˈoː.pə(n)/ adv
otwarty otwarta otwarte
op open wijze
bijwoordelijk deel van een scheidbaar werkwoord

openbaar adj
publiczny
vrij toegankelijk

openen v
otwierać
overgankelijk ontsluiten, openmaken wat afsluit of wat gesloten is
overgankelijk openstellen, toegankelijk maken

opengaan /ˈoː.pə(n).ɣaːn/ v
otwierać
ergatief zich openen

opera n
opera
(muziek), (toneel) een in hoofdzaak gezongen en orkestraal begeleid muziekdrama, gewoonlijk van ernstige aard

operatie n
działania
(medisch) een chirurgische ingreep
(wiskunde) een bewerking op een object door een operator

operatiekamer n
operacyjny blok operacyjny
ruimte waar heelkundige bewerkingen uitgevoerd worden

opgewondenheid n
ekscytacja
het seksueel of emotioneel (te) gespannen zijn

opgraving n
wykopaliska
archeologische vindplaats

opgroeien v
dorastać
ergatief de tijd tot de volwassenheid doorbrengen; de tijd dat iemand zich ontwikkelt tot een volwassene

ophalen v
odbierać
overgankelijk een voorwerp bij iets/iemand vandaan halen

ophangen /'ɔpɦɑŋə(n)/ v
powiesić
overgankelijk aan de galg opknopen

opheffen /'ɔpɦɛfə(n)/ v
podnieść unieść
overgankelijk iets in opwaartse richting brengen
anulować
overgankelijk een instelling of regel ongedaan maken

ophouden v
zaprzestać
ergatief ~ met, ~ te: een activiteit beëindigen

opiniepeiling n
sondaż
een steekproefsgewijs onderzoek naar de mening van de bevolking/

opium n
opium
(scheikunde) het ingedroogde melksap van de opiumpapaver of slaapbol (Papaver somniferum), een pijnstillend, verdovend en verslavend middel

opkikkeren v
rozweselić
1. zorgen dat iemands stemming verbeterd

opkomst n
frekwencja
(politiek) de mate waarin de kiesgerechtigden gebruik maken van hun stemrecht in een verkiezing

oplage n
wydanie
(drukkunst) het aantal exemplaren van een drukwerk (bijv. boek, tijdschrift of krant e.d.) dat bij dezelfde publicatiegelegenheid gedrukt wordt

opleiding n
wykształcenie

opletten v
zwracać uwagę
inergatief bij voortduring aandachtig zijn

oplichten v
błysnąć
ergatief helder worden, meer licht gaan geven

oplichterij n
oszustwo
bedrog waarbij men iemand geld of goed afhandig weet te maken

oplichting n
oszustwo
bedrog waarbij men iemand geld of goed afhandig weet te maken

oplossen v
rozpuszczać rozwiązywać rozpuszczać się
ergatief, (scheikunde) een homogeen mengsel gaan vormen met een vloeistof, in een vloeistof verdwijnen
rozwiązywać
overgankelijk opheldering brengen inzake een probleem

oplossing n
roztwór rozwiązanie
(scheikunde) een mengsel van een stof met een vloeistof
rozwiązanie
een manier om van een probleem af te komen

opluchten /ɔ'plʏxtə(n)/ v
ulżyć
1.

opluchting n
ulga
het gevoel bevrijd te zijn van iets dat dreigde

opmaat n
przedtakt
(muziek) eerste maat van een muziekstuk of partij, als in die maat de eerste toon niet meteen op de eerste tel inzet

opmerking n
spostrzeżenie
een gesproken of geschreven uiting van een gedachte

opname /'ɔpnam(ə)/ n
nagranie
een vastlegging van geluid en/of beeld op een drager.

opnamestudio n
studio nagraniowe
een ruimte die speciaal geschikt is gemaakt om muziek op te nemen

opnemen v
odebrać
overgankelijk in handen nemen
nagrać
overgankelijk (beeld, geluid) registreren, vastleggen

opnieuw /ˈɔpniu/ adv
ponownie znów
nog een keer, een vorige gebeurtenis herhalend

oppervlak /ˈɔpərvlɑk/ n
powierzchnia
een vlak dat iets naar boven of naar buiten begrenst

oppervlakkig /ɔpər'vlɑkəx/ adj
powierzchowny
niet diepgaand of niet grondig
zich aan de oppervlakte bevindend

oppervlakte /ˈɔpərvlɑktə/ n
powierzchnia
vlak dat iets naar boven begrenst
pole pole powierzchnii
uitgebreidheid, grootte in m²

opponeerbaar adj
przeciwstawny
(biologie) de mogelijkheid bezittend in tegenovergestelde positie gebracht te worden

oppositie /ˌɔpoˈzitsi/ n
opozycja
(politiek) mensen en partijen die niet tot de regeringspartijen horen

opraken v
kończyć się
1.

oprichten v
zakładać
overgankelijk een instelling in het leven roepen

opruimen v
sprzątać
(huishouden) iets in orde brengen, netjes maken

opscheplepel n
chochla
(huishouden) een lange, grote en diepe lepel bedoeld voor het opdienen van soep, groenten e.d

opscheppen /'ɔpsxɛpə(n)/ v
chełpić się
inergatief aangedikte beweringen doen, iets veel groter/indrukwekkender voorstellen dan het eigenlijk is (met als doel de eigen roem te vergroten)

opsomming n
enumeracja

opstaan v
wstawać
ergatief gaan staan
ergatief het bed verlaten

opstand /ˈɔpstɑnt/ n
powstanie
(maatschappij) een massale, vaak gewelddadige, poging om het heersende gezag omver te werpen

opstanding n
zmartwychwstanie
verrijzenis

opstijgen /ˈɔpstɛːɣə(n)/ /ˈɔpstɛːɪχə(n)/ v
startować
ergatief in de lucht omhooggaan
wsiadać
ergatief te paard stijgen

optekenen v
notować
1. nauwkeurig omschrijven en schriftelijk vastleggen zodat men het later nog kan raadplegen

optellen v
dodawać dodać
overgankelijk (wiskunde) bij elkaar tellen; het samenvoegen van twee of meer termen tot een totaal, de som genoemd

optelling n
dodawanie
het samenvoegen van een of meer termen tot een totaal, de som

optica n
optyka

opticien n
optyk
(optica) (beroep) iemand die kundig is in de optica

optillen v
podnosić podnieść
overgankelijk iets van de grond opheffen

optimist n
optymista
een mannelijk iemand die alles van de positieve kant beschouwt

optimistisch adj
optymistyczny
van het positieve uitgaand

optioneel adj
fakultatywny

optometrie n
optometria

optreden /ˈɔp.tre.də(n)/ v
występować
ergatief, inergatief voor een publiek bepaalde handelingen verrichten, bijvoorbeeld in kunstzinnige zin

opvegen v
zamieść zmieść
1. met een veger of bezem van de grond afhalen

opvoeden v
wychować

opvoeding n
wychowanie
(sociologie) het proces waarin iemand wordt gevormd naar de normen van diens opvoeders, en daarmee meestal de samenleving waarin hij leeft
wykształcenie
(sociologie) iemands algemene vorming en ontwikkeling

opvolgen v
dać radę
overgankelijk iemands functie overnemen

opvolger n
następca
iemand die een ambt bekleedt na iemand anders.

opwinden v
nakręcić
overgankelijk draaiend onder spanning zetten
pobudzać
overgankelijk in staat van agitatie brengen

opzet n
zamiar
o het onderdeel zijn van een zo gewenst plan

opzettelijk adv
celowy
bewust op deze manier

opzetten v
faszerować
overgankelijk taxidermie bedrijven

orale seks n
oral
(seksualiteit) seks waarbij geslachtsdelen met de mond gestimuleerd worden

orang-oetan n
orangutan
(primaten) mensaap met lange armen en roodbruinachtig haar

oranje /oˈrɑɲə/ adj
pomarańczowy pomarańcz
de kleur oranje hebbend

oranje /oˈrɑɲə/ n
pomarańcz
(kleur) secundaire kleur gelegen tussen geel en rood, met een golflengte van ca. 620 - 585 nanometer

oranjebloesem n
kwiat pomarańczy
(plantkunde) de witte bloemen van de sinaasappelboom Citrus sinensis

orbitaal adj
oczodołowy

orchidee n
orchidea
(plantkunde) een bloem, vaak fel gekleurd, van een plant van de plantenfamilie Orchidaceae

orde n
porządek ład
gewenste regelmaat met het oog op een doel
een hiërarchische organisatie
rząd porządek
(biologie) een groep verwante organismen, onderdeel van een klasse en bestaande uit families

oregano n
oregano
(plantkunde) een vaste plant Origanum vulgare uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae )
(kruid) bladen van Origanum vulgare , vers of gedroogd, gebruikt als keukenkruid

orgaan n
narząd organ
(biologie) onderdeel van het organisme, samengesteld uit weefsels die één of meerdere specifieke functies vervullen, en een macroscopisch of microscopisch afzonderlijk geheel vormt
organ
instelling, persoon, publicatie van een organisatie gebruikt als communicatiemiddel

organel n
organellum

organisatie /ˌɔrɣɑniˈzasi/ /ˌɔrχɑniˈzaʦi/ n
organizacja
het organiseren
de manier waarop iets georganiseerd is
een groep, instantie e.d. die een bepaald doel of een bepaalde (vaak economische) rol in de maatschappij heeft (zoals een bedrijf e.d.)

organisator n
organizator organizatorka
(beroep) iemand die organiseert of die organisatietalent heeft

organisch /ɔr.ˈɣa.nɪs/ /ɔr.ˈχa.nɪs/ adj
organiczny
met betrekking tot een orgaan of de organen
(scheikunde) koolstof bevattend
niet werkend met of vervaardigd met kunstmatige stoffen

organiseren /ˌɔrɣɑniˈzeːrə(n)/ /ˌɔrχɑniˈzɪːrə(n)/ v
organizować
overgankelijk een bepaalde structuur aanbrengen
overgankelijk iets, vaak een evenement, tot stand brengen

organisme n
organizm
een afzonderlijk en volledig levend wezen dat voor zijn voortbestaan afhankelijk is van zijn eigen metabolisme en bestaat uit verschillende organen

organogenese /ɔr.ˈɣaː.no.ɣe.ˌneːzə/ n
organogeneza
(biologie) het zich ontwikkelen van organen uit enkele typen weefsel

orgel /ˈɔrɣəɫ/ n
organy
(muziekinstrument) een muziekinstrument dat bestaat uit meerdere losse pijpen waardoor lucht stroomt op een labium en dat ingedeeld wordt bij de aerofonen

orgie /ˈɔrxi/ n
orgia

origineel adj
autentyk
enige of zeer zeldzaam in zijn soort, eigenaardig
gemaakt door de eerste en oorspronkelijke maker, oorspronkelijk

origineel n
autentyk
voorwerp, gemaakt door de eerste en oorspronkelijke maker, waarvan een of kopieën zijn gemaakt

oriënteren v
orientować się

orka /ˈɔr.ka/ n
orka
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

orkaan n
cycklon tropikalny huraganem tajfunem
(meteorologie) een bijzonder hevige storm

orkest /ɔrˈkɛst/ n
orkiestra
(muziek) een groep musici

ornamenteel adj
ozdobny

ornithologie n
ornitologia

orthodontie n
ortodoncja
de tandheelkunde die gericht is op de vorming van een regelmatig gebit

orthodontist n
ortodonta
(beroep) (medisch) een tandarts-specialist die de vorm, groei en ontwikkeling van het gebit en de kaken bestudeert

orthodox /ɔrtoˈdɔks/ adj
ortodoksalny
(religie) star vasthoudend aan een bepaald geloof
star vasthoudend aan bepaalde opvattingen of gewoontes die algemeen zijn aanvaard

orthodoxie /ɔrtodɔk'si/ n
ortodoksja

orthopedist n
ortopeda

orthorombisch adj
ortorombowy
(kristallografie) drie onderling loodrechte spiegelvlakken of tweetallige assen bezittend

os n
wół
(landbouw) gecastreerde stier

osmium n
osm
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Os en atoomnummer 76. Het is een blauwgrijs overgangsmetaal

otoliet n
otolit
(anatomie) een structuur in het binnenoor van gewervelden en een rolspelen in het waarnemen van geluid, versnelling en zwaartekracht

otter n
wydra
bepaald soort zoogdier, Lutra lutra , een marterachtige met zwempoten en een donkere dichte bruine vacht

oud /aʊ̯d/ /ɔʊ̯t/ /ʌʊ̯t/ adj
stary stara stare
(van levende wezens) van hoge leeftijd
(van voorwerpen) al lange tijd bestaand, uit een vroeger tijd afkomstig, versleten
vorig, eerder, voormalig

ouder /ˈaʊ̯.dər/ /ˈɔʊ̯.dər/ /ˈʌʊ̯.dər/ n
rodzic
(familie) de moeder of vader van een kind

ouderlijk adj
rodzicielski

ouders /ˈaʊ̯.dərs/ /ˈɔʊ̯.dərs/ /ˈʌʊ̯.dərs/ n
rodzice
1. meervoud van het zelfstandig naamwoord ouder

ouderwets adj
staromodny
niet langer gebruikt of in de mode

oudewijvenzomer n
babie lato
periode van eind september tot half november waarin het nog zomerachtig weer kan zijn

oudheid /ɑʊ̭tɦɛɪ̭t/ n
antyk
(geschiedenis) het tijdperk van de geschiedenis van de prehistorie tot de middeleeuwen
een overblijfsel uit [1]

oudheidkundige n
archeolog

oudtante /'ʌʊtɑntə/ n
babka cioteczna
(familie) tante van een ouder, zus van een grootouder

ouverture n
uwertura
(muziek) een meestal instrumentaal muziekstuk dat als opening fungeert van een opera of operette

ovaal /o'val/ adj
owal
in vorm gelijkend op een ei

ovaal /o'val/ n
owal
een figuur in de vorm van een ei

ovarium n
jajnik

ovatie n
owacja

oven /ovə/ n
piec
(huishouden) (kookkunst) een besloten ruimte die verhit wordt om er voorwerpen in te smelten, te bakken enz

ovenpaal n
lofer łopatal
platte houten schop met lange steel waarmee brood in een bakkersoven wordt geschoven en eruit wordt gehaald

over adv
odbiór
voorbij, gedaan
pozostały
nog resterend

over preposition
o
wat betreft
odbiór
op of langs de oppervlakte van
naar de andere kant van, over een grens heen
meer dan

overal adv
wszędzie
op alle plaatsen
als locatief deel van een samengesteld voornaamwoordelijk bijwoord vervangt het alles

overbelichting n
prześwietlenie
een film- of foto-opname maken waar men meer licht op de film liet vallen dan nodig is

overbevolking n
przeludnienie
toestand waarbij een ruimte, gebied of land zo dichtbevolkt is dat het problemen geeft

overbieden v
przelicytować
overgankelijk een hoger bod uitbrengen dan een ander.

overbodig adj
zbędny

overboeken v
zarezerwować więcej miejsc niż jest dostępnych
overgankelijk meer dan eenmaal verhuren

overbrengen /ˈovərbrɛŋə(n)/ v
przekazać
overgankelijk van de ene locatie naar de andere brengen, transporteren, vervoeren, verleggen, verplaatsen
overgankelijk meedelen, melden

overdosis n
przedawkowanie

overdrijven /ovərˈdrɛivə(n)/ /ˈovərdrɛivə(n)/ v
przesadzać wyolbrzymiać
overgankelijk de feiten groter, kleiner, mooier of slechter voorstellen dan ze zijn.

overeenkomst /ovərˈeŋkɔmst/ n
umowa kontrakt
(juridisch) bindende afspraak waarbij partijen jegens elkaar of de ene jegens de andere de wil geuit hebben om verbintenissen (iets doen of nalaten) aan te gaan

overeenstemmen v
dorównywać
gelijkenis vertonen

overeten /ˌovərˈʔetə(n)/ v
przejadać się
wederkerend zich ~ uit gulzigheid te veel eten

overgang /ˈɔvərɡɑŋ/ n
przejście
het van een toestand in een andere overgaan

overgankelijk werkwoord n
czasownik przechodni
(grammatica) een werkwoord dat vergezeld wordt door een lijdend voorwerp in een zin, dat gewoonlijk in de lijdende vorm het onderwerp kan worden

overgave /'ovərɣavə/ n
kapitulacja
het opgeven van de strijd en zich aan de vijand onderwerpen

overgeven v
wymiotować
wederkerend zich ~: de strijd staken en controle aan de vijand geven

overgieten v
przelewać
overgankelijk door te gieten in een ander vat brengen

overgrootmoeder n
prababcia
(familie) moeder van oma of opa

overgrootouder /ˈovərɣrotˌʌʊdər/ n
pradziadkowie
(familie) een ouder van een grootouder

overgrootvader /ˈovərɣrotˌvadər/ n
pradziadek pradziad
(familie) een vader van een grootouder

overhandigen v
przekazać
ditransitief in de handen van een ander geven

overheersing n
dominacja
het overheersen, het uitoefenen van een verregaande macht over een land, volk of persoon

overjas n
płaszcz
(kleding) een jas die hoofdzakelijk als bescherming van de kleding eronder wordt gedragen

overleven /ˌovərˈlevə(n)/ v
przeżyć przeżywać
in leven blijven ondanks levensbedreigende omstandigheden of gebeurtenissen

overlevende n
ocalała
iemand die een levensbedreigende situatie overleefd heeft

overlopen /'ovərlopə(n)/ /ovər'lopə(n)/ v
dezerterować
in de strijd van zijde wisselen.

overmatig adj
nadmierny
buitensporig, ongezond veel
(muziek) een halve toon groter dan een rein of groot interval

overmorgen adv
pojutrze

overnachten /ˌovərˈnɑxtə(n)/ v
nocować
inergatief ergens de nacht doorbrengen

overnemen v
przejmować

overrijden v
przejechać
ergatief een brug of grens rijdend passeren.

overrijp adj
przejrzały
van vruchten: te rijp

overschaduwen v
zaćmiewać
overgankelijk iets domineren, naar de achtergrond drukken

overschatten v
przeceniać
overgankelijk wederkerend iets groter of van groter belang inschatten dan het in werkelijkheid blijkt

overschrijden v
przekroczyć
overgankelijk de overzijde van een grens betreden

overschrijven v
przepisywać
overgankelijk al schrijvend kopiëren.
nadpisywać
het ene geschrevene vervangen door het andere, met name in computerbestanden.
przelewać
overgankelijk geld overmaken van de ene rekening op de andere.

overschrijving n
przelew

overstap n
przesiadka
(verkeer) verandering van het ene vervoermiddel in het andere

overstromen /'ovərstromə(n)/ /ovər'stromə(n)/ v
zalewać
het onder water komen staan van een laaggelegen gebied.

overstroming /ˌovərˈstromɪŋ/ n
powódź
het binnenlopen van water in doorgaans droog gebied

overtreffende trap /ˌo.vər.ˌtrɛ.fən.də.ˈtrɑp/ n
stopień najwyższy

overtuigen /'ovərtœyɣən/ /ovərˈtœyɣən/ v
przekonywać przekonać
overgankelijk (scheepvaart) een zeilschip tuigen met te veel zeiloppervlak

overtuiging n
przekonanie
een sterke mening of geloof

overvloed n
obfitość

overweg /'ovərʋɛx/ /ovər'ʋɛx/ n
przejazd kolejowy
een kruising van een weg met een spoorbaan.

overwegen /ovər'ʋeɣən/ /ˈovərʋeɣən/ v
rozważać
de voor- en nadelen bezien alvorens een beslissing te nemen.

overzicht /ˈovərzɪxt/ n
przegląd
toestand waarvan men het geheel duidelijk kan overzien

ovulatie n
owulacja
(seksualiteit) het gereedkomen van een eicel uit de eierstok

oxidatie n
utlenienie utlenianie

oxide n
tlenek

ozon n
ozon
(scheikunde) een vorm van zuurstof met drie zuurstofatomen in plaats van twee dat wordt gebruikt om te oxideren en te desinfecteren

ozonlaag /ozɔnlax/ n
ozonosfera
een laag in de atmosfeer die relatief veel ozon bevat

paaien /pajə(n)/ v
mnożyć
inergatief het leggen en bevruchten van eieren door vissen

paal n
słup
(heraldiek) een loodrechte band midden over een wapenschild

paalworm n
świdrak okrętowiec
(tweekleppigen) Teredo navalis uit de familie Teredinidae , een in zee levend weekdier dat zich in hout boort

paapje n
pokląskwa

paar /paːr/ n
para
(pregnant) twee geliefden die een relatie hebben

paard /paːrt/ n
koń klacz
(onevenhoevigen) gedomesticeerd hoefdier uit de familie van de paardachtigen Equidae , met vloeiende manen, een langharige staart en relatief korte, opstaande oren, dat als rij- en trekdier gebruikt wordt
kozioł koń
(sport) turntoestel op vier poten en met twee handvatten om op te voltigeren of zonder handvatten om overheen te springen
skoczek koń konik
(schaak) schaakstuk dat over de andere stukken heen kan bewegen

paardenbloem n
mniszek lekarski mniszek
(bloemplanten) bepaald soort plant, Taraxacum officinale uit de composietenfamilie (Asteraceae ), met geel bloemhoofdje en gepluimde zaadjes (wikidata: paardenbloem ). In deze familie zijn bloemen sterk gereduceerd en klein en staan ze dicht bij elkaar in een bloemhoofdje. In april kunnen ze hele weilanden geel kleuren. Dat neemt niet weg dat bepaalde microsoorten en secties zeldzaam kunnen zijn

paardenboon n
bób

paardenkracht /'pardə(n)krɑxt/ abbreviation
koń mechaniczny
maat voor arbeidsvermogen

paardenstaart n
skrzyp
(varens) Equisetum sporenplant in de paardenstaartenfamilie Equisetaceae
koński ogon
haardracht waarbij het haar op het achterhoofd in een bundel wordt samengebonden
(zoötomie) staart van een paard

paardrijden /ˈpaːrt.rɛidə(n)/ n
jeździectwo
(paardrijden) (hobby) (sport) het rijden te paard, ter ontspanning of als sportbeoefening

paarsig /ˈparsəx/ /ˈparsəχ/ adj
fioletowawy
op paars lijkend

paasei n
kraszanka pisanka
een ei van chocolade of suiker dat op of omstreeks Pasen gegeten wordt
pisanka kraszanka
een ter gelegenheid van Pasen gekleurd en versierd kippenei

paashaas n
zając wielkanocny

paasmaandag n
lany poniedziałek
(religie) de dag die volgt op paaszondag.

paaszondag n
Niedziela Wielkanocna
(religie) de dag waarop christenen vieren dat Jezus opgestaan is uit de dood, op de derde dag na zijn kruisiging.

pacht n
dzierżawa

pachter n
ajent

pacifisme /pɑsiˈfɪsmə/ n
pacyfizm
een wereldbeschouwing die duurzame vrede nastreeft en tegen oorlog en geweld is

pad /pɛːt/ n
ropucha
(kikkers) Bufonidae kikker met een gedrongen lichaamsbouw en ruwe huid die een orgaan van Bidder bezit
ścieżka
(verkeer) een smalle weg of voetweg

paddenstoel n
grzyb
vruchtlichaam van een doorgaans onder de grond levende schimmel of zwam

paella /paˈeʎa/ n
paella
(voeding) oorspronkelijk Valenciaans en tegenwoordig typisch Spaans gerecht en bevat, afhankelijk van de regio, als hoofdingrediënten: rijst, zeevruchten als vis en schaaldieren, stukjes kip, konijn, tomatenbasis (tomate frito), garrofónes (speciaal soort witte bonen uit Valencia), snijbonen en saffraan

page n
paź
(geschiedenis) persoonlijke dienaar van iemand met een hoge maatschappelijke positie

pagina n
strona

pakpapier /'pɑkpapir/ n
papier pakowy
papier men gebruikt voor het (feestelijk) inpakken van voorwerpen

paladijn /palaˈdɛin/ n
paladyn
(geschiedenis) een ridder of hofdienaar

paleis n
pałac
(adel) een aanzienlijk gebouw dat een openbare functie heeft of een (woon)huis voor een staatshoofd is

paleogeen /palejoˈɣen/ n
Paleogen
(geologie) geologisch tijdperk volgend op het uitsterven van de dinosauriërs, eerste periode van het era kaenozoïcum, van 66 tot 23 miljoen jaar geleden

paleolithicum /ˈpalejoˌlitikʏm/ n
paleolit
(archeologie) eerste periode van de steentijd, waarin mensen alleen door voedsel verzamelen en jacht in hun bestaan voorzien en eenvoudige werktuigen maakten door schilfers van stenen af te slaan, waar vanaf 3,3 miljoen jaar geleden aanwijzingen voor zijn, tot de tijd dat men ook planten ging zaaien, dieren ging houden en samengestelde stenen werktuigen maakte, waarvan na 20.000 voor Chr. de eerste voorbeelden worden gevonden

paleontologie n
paleontologia
(wetenschap) aardkunde die gericht is op de bestudering van fossielen

paleozoïcum /ˌpalejoˈzowikʏm/ n
Paleozoik

palet n
paleta

palimpsest n
palimpsest

palindroom n
palindrom
een symmetrisch woord dat van links naar rechts gelezen hetzelfde is als van rechts naar links gelezen

paling n
węgorz europejski
(straalvinnigen) bepaald soort langwerpige consumptievis, Anguilla anguilla

palladium n
pallad
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pd en atoomnummer 46. Het is een zilverwit overgangsmetaal

pallium n
paliusz

palm n
palma
(plantkunde) (sub)tropisch gewas van de familie der Arecaceae
dłoń
(anatomie) binnenzijde van de hand

palmboom n
palma

palmitinezuur n
kwas palmitynowy

palmolie n
olej palmowy

pan /pɑn/ n
patelnia
(kookkunst) keukengereedschap om in te koken of braden

panacee n
panaceum
(mythologie) geneesmiddel dat alle kwalen zou verhelpen

panda n
panda
(roofdieren) beerachtig dier uit het Himalayagebied

pandemie /ˌpɑndeˈmi/ n
pandemia
(medisch) een epidemie op wereldwijde schaal

pandeïsme /pɑn.deʲ'ɪsmə/ n
pandeizm
de theologische positie dat de god het heelal is geworden, dat nu alles is in diepste wezen goddelijk is; het goddelijke is immanent en alomvattend; universum, natuur en god zijn hierin hetzelfde, maar deze bovennatuurlijke actors daarna geen invloed meer uitoefenden op deze schepping

panentheïsme n
panenteizm
de theologische positie dat God immanent is in de gehele schepping en dat het universum een deel is van God en dat God de drijvende kracht vormt achter het universum

panfluit n
fletnia Pana
(muziekinstrument) blaasinstrument dat is samengesteld uit een reeks van eentonige fluiten

paniek n
panika

pannenkoek n
naleśnik
(voeding) plat, rond baksel van luchtig beslag, meestal gemaakt van meel en eieren die in een koekenpan worden gebakken

panseksualiteit n
panseksualizm

pantalon n
spodnie

panter n
pantera
(roofdieren) benaming voor verschillende grote katachtige roofdieren

pantheïsme /pɑn.teʲ'ɪsmə/ n
panteizm

pantoffeldiertje /pɑnˈtɔfəldirtʲə/ n
pantofelek
(protisten) pantoffelvormig eencellig trilhaardiertje (Paramecium aurelia) waarvan de cellen enigszins lijken op kleine pantoffeltjes qua vorm met een groef die als celmond fungeert.

pantomime n
pantomima
toneelspel alleen maar met gebaren en lichaamsuitdrukkingen dus zonder woorden

pantser n
pancerz
een beschermende laag om dieren of voorwerpen, een soort harnas

pantserwagen n
samochód opancerzony
een voertuig op wielen dat uitgerust is met een verstevigde buitenzijde om gewelddadige aanvallen te kunnen weerstaan

panty /ˈpɛnti/ n
rajstopy
(kleding) onderbroek voor dames, die lijkt op een lange, dunne kous en het gehele been bedekt

pap n
papka
(voeding) gerecht dat meestal bestaat uit melk die is gebonden met een zetmeelproduct zoals meelPap (voedsel)

papaja /paˈpa.ja/ n
melonowiec właściwy papają
(bloemplanten) Carica papaya een plant uit de familie Caricaceae . De plant is verwant aan de bergpapaja (Vasconcellea cundinamarcensis, synoniem: Carica pubescens) (wikidata: papaja )
melonowiec właściwy
(fruit) vrucht van Carica papaya (wikidata: papaja )

papegaai n
papugowe papuga
(papegaaiachtigen) benaming voor vogels uit de orde Psittaciformes , vaak met een bont verenkleed en het vermogen de menselijke stem na te bootsen

papegaaiduiker n
maskonur zwyczajny
bepaald soort opvallende zeevogel die zelfs onder water kan vliegen, Fratercula arctica De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Alca arctica gepubliceerd door Carl Linnaeus, gebaseerd op beschrijvingen en afbeeldingen door diverse auteurs die de soort 'Anas arctica' noemden.

paperclip n
spinacz

papier n
papier
(materiaalkunde) een dun vezelachtig beschrijfbaar materiaal

papier-maché n
papier mâché
bouwmateriaal dat gemaakt wordt door papier te vermengen met natte lijm

paprika /ˈpaprika/ n
papryka
(groente) vrucht van een bepaalde gekweekte vorm van een peperplant, Capsicum annuum

parabel n
parabola przypowieść

parabool /ˌparaˈboɫ/ n
parabola
(wiskunde) kegelsnede waarbij het snijvlak parallel loopt met een lijn die aan de kegel raakt en tevens het toppunt snijdt

paradigmatisch adj
paradygmatyczny
tot een paradigma behorend, (als voorbeeld dienend)

paradijs n
raj

paradox n
paradoks

paradoxaal /ˌparadɔkˈsal/ adj
paradoksalny
tegenstrijdig lijkend

paraffine n
alkan

parallax n
paralaksa

parallellepipedum n
równoległościan

parallellogram /paralɛloˈɣrɑm/ /pɑrɑlɛloˈʝrɑm/ n
równoległobok
(wiskunde) een vierhoek waarvan de overstaande zijden evenwijdig zijn

paramagnetisch adj
paramagnetyczny
(natuurkunde) de eigenschap bezittend enigszins door een magnetisch veld aangetrokken te worden doordat er niet-gekoppelde ongepaarde spins aanwezig zijn

paranoia n
paranoja
(medisch) achtervolgingswaanzin

paraplu /ˌpa.ra.ˈply/ n
parasol parasolka
een scherm waarover een waterdichte stof is gespannen om zich te beschermen tegen de regen

parapsychologie n
parapsychologia

parasiet n
pasożyt
(spottend) klaploper, iemand die ten koste van een ander leeft, een profiteur

parasitologie n
parazytologia
(biologie) leer en studie van de parasieten en het parasitisme

parasol n
parasol

parboiled rijst n
ryż preparowany termicznie
(voeding) in het kaf voorgekookte (voorgestoomde) rijst (zaden van Oryza sativa ) (wikidata: parboiled rijst )

parel n
perła
een hard, rond voorwerp bestaande uit parelmoer dat door bepaalde weekdieren (hoofdzakelijk oesters, soms slakken) wordt gemaakt, en dat opgevist wordt om als sieraad te dienen

parelgort n
kasza perłowa
(voeding) rond gepolijste gepelde gerst (wikidata: parelgort )

parelhoen n
perliczka
(hoendervogels) benaming voor vogels uit het geslacht Numididae

parelmoer /parəl'mur/ n
masa perłowa macica perłowa
het glanzende mineraal dat de binnenzijde van bepaalde schelpen bedekt

parenchym n
parenchyma

parfumeren v
naperfumować

park /pɑr<sup>ə</sup>k/ n
park
groengebied bedoeld voor recreatie of natuurbehoud

parka n
parka
(kleding) lang warm jack met een met bont gevoerde capuchon oorspronkelijk kledingstuk van de Inuïts

parkeermeter n
parkometr
een automaat die naast een parkeerplaats staat om bij te houden hoelang de eigenaar van de daar geparkeerde auto zijn wagen nog mag laten staan, betalen kan soms met munten, soms met een bankpas of anderszins

parkeerplaats n
parking
plek waar auto's of andere voertuigen geparkeerd kunnen worden

parkeerwachter n
parkingowy

parkeren v
parkować zaparkować
overgankelijk (een voertuig) tijdelijk ergens plaatsen en laten staan

parkiet n
papużka
(papegaaiachtigen) kleine papegaaiachtige vogel

parlement n
parlament

parlementair adj
parlamentarny

parochiaan n
parafianin
(religie) iemand die tot een bepaalde (rooms-katholieke) kerkelijke parochie behoort

parochie n
parafia
(religie) gemeenschap van gelovigen in de katholieke kerk die bij één kerkgebouw hoort

parochiekerk /pa.ˈrɔ.xiˌkɛrk/ /pa.ˈrɔ.χiˌkɛrk/ n
kościół parafialny
(religie) een lokaal kerkgebouw dat het religieuze centrum van een parochie vormt

parodiëren v
parodiować

paroniem n
paronim
(taalkunde) woord dat een of meerdere morfemen met een ander woord deelt en daardoor soms met dat andere woord verward kan worden

paronychia n
zanokcica
(medisch) een etterende ontsteking in een vinger of teen, die meestal door de bacterie Staphylococcus aureus wordt veroorzaakt

parsec n
parsek

partij n
partia
(politiek) vereniging van gelijkgezinden die binnen een bepaald gebied hun politieke doelstellingen proberen te verwezenlijken
een spel dat wordt gespeeld, potje, wedstrijd

partijdig adj
stronniczy
bij een bepaalde stelling of kant aansluiten , iemand of iets bevoordelen

partikel n
partykuła
klein deeltje

partner /'pɑrtnər/ n
partner
iemand met wie men gezamenlijk iets onderneemt of handel drijft, zakenpartner, handelspartner
deelgenoot in spelen, speelgenoot, mededanser
iemand met wie men een vaste (huwelijkse of romantische) relatie heeft

parvenu /pɑr.və.'ny/ n
dorobkiewicz

paspoort n
paszport

passage n
pasaż
(medisch) ontlasting, doorgang

passagier n
pasażer
iemand die al of niet tegen betaling meereist met een voer-, vaar- of vliegtuig

passagiersstoel n
siedzenie pasażera
stoel in een vervoersmiddel voor iemand die het voertuig niet bestuurt; stoel naast de chauffeur

passagiersvliegtuig n
samolot pasażerski

passer n
cyrkiel

passie n
pasja
een zaak, onderwerp, activiteit of hobby waar iemand veel interesse in heeft en veel tijd en inspanningen aan wil besteden
(religie) het lijdensverhaal van de kruisiging van Jezus

passief adj
bierny
niet zelfstandig werkzaam

passievrucht n
marakuja
(fruit) (eetbare) vrucht van het plantengeslacht Passiflora (wikidata: passievrucht )

pastiche n
pastisz
(kunst) een document of ander kunstwerk zoals een toneel- of muziekstuk dat is gemaakt via nabootsing en/of het combineren van bepaalde kenmerken van een of meerdere originelen

pastille n
pastylka
zuigtablet
tablet als versnapering

pastinaak n
pasternak
(plantkunde), (groente) bepaald circa 20 cm lang knolgewas, Pastinaca sativa subsp. sativa

pastoor n
proboszcz

pat adj
pat
(schaak) alleen predicatief in een toestand waarin een speler geen enkele zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan

pat n
pat
(schaak) stand op het bord waarbij sprake is van remise doordat een speler geen zet meer kan doen zonder dat zijn koning daardoor schaak komt te staan

patat n
frytki
(voeding) Noord-Nederlandse benaming voor een gerecht of snack van gefrituurde aardappelreepjes ('patat frites')

pateen n
patena
(religie) (katholiek) (anglicaans) schotel voor de hostie, waarop deze tijdens de Heilige Mis wordt neergelegd en waarboven deze later wordt gebroken

paternaal adj
po mieczu
(genetica) vaderlijke bloedlijn of oorsprong, van de vader overgeërfd, van vaderskant, via de vader (verkregen)

pathogeen adj
chorobotwórczy
(medisch) de eigenschap bezittend om een ziekte te veroorzaken

pathologie n
patologia
(medisch) de tak van de geneeskunde die het ontstaan en verloop van ziektes bestudeert

pathologisch adj
patologiczny
(medisch) ziekte betreffend

patio n
patio
een al dan niet omheinde binnenplaats bij een huis of ander pand

patiënt /pɑˈsʲɛnt/ n
pacjent
(medisch) iemand die medische hulp krijgt

patriarch n
patriarcha
(religie) kerkelijk leider, een belangrijke bisschop
(religie) de leider van een van de oosterse christelijke kerken
(religie) een van de aartsvaders uit het Oude Testament (Abraham, Isaak, Jacob)

patriciër n
patrycjusz
aanzienlijk persoon, burger, rijke koopman, regent, hoewel het niet om een adellijk persoon gaat is de persoon wel meestal afkomstig uit bepaalde families

patrijs n
kuropatwa
(hoendervogels) Perdix perdix , een vogel uit de familie van de fazanten

patrijspoort n
bulaj
klein rond raam in een scheepswand dat waterdicht kan worden afgesloten

patriot n
patriota
iemand die zijn vaderland bemint, vaderlander

patroniem n
nazwisko patronimiczne

patrouille n
patrol

patrouilleren v
patrolować

paté n
pasztet
(voeding) stevig, maar smeerbaar mengsel van fijngemalen vlees

pauk n
kotły
(muziekinstrument) een grote verstembare keteltrommel zoals gebruikt in een orkest

pauper /'pɑupər/ n
biedak
iemand die heel arm is

paus /pɑu̯s/ n
papież
(beroep) (religie) hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk en bisschop van Rome

pauw n
paw
(hoendervogels) benaming voor siervogels uit het geslacht Pavo , waarvan het mannetje een lange sleep van verlengde dekveren bezit die hij om indruk te maken rechtop kan zetten

pauze /ˈpɑʊzə/ n
przerwa
tijd waarin de hoofdactiviteit wordt onderbroken

pauzeren v
pauzować
inergatief even stoppen met een bezigheid

paviljoen n
pawilon

pech /pɛx/ /pɛχ/ n
pech
toestand waarin er tegenslag te verwerken is die niet door eigen schuld veroorzaakt is

pecuniair adj
pieniężny

pedaal n
pedał
(techniek) met de voet te bedienen hefboom voor de bediening van apparaten, machines en (muziek-)instrumenten, het aandrijven of besturing van vaar-, voer- of vliegtuigen

pediatrie n
pediatria

pedofiel adj
pedofil
behorende tot het verlangen van een volwassene naar seksueel contact met kinderen

pedofiel n
pedofil
(seksualiteit) een volwassene die verlangt naar seksueel contact met kinderen

pedofilie n
pedofilia
(seksualiteit) het verlangen van volwassenen naar seksueel contact met kinderen

peer n
gruszka
(fruit) vrucht van de perenboom, Pyrus communis
żarówka
(figuurlijk) gloeilamp in de vorm van een glazen bol met een uiteinde dat overgaat in een metalen fitting

peervormig adj
gruszkowaty
de vorm hebbend van een peer, dus rond met één enkele uitloper

pees /pes/ n
ścięgno
(anatomie) een uitloper van spierweefsel die de spier aanhecht aan het bot

peiling n
namiar
(scheepvaart), (landmeetkunde), een voor bepaalde grootheden gebruikelijke naam voor de meting van hoogten (hemellichamen, bergen, wolken), diepten (zeewateren) , hoeken en richtingen in het horizontale vlak (koersen, kompasrichtingen) en statistische gegevens (opinies)
(politiek) met behulp van een enquête onderzoeken wat de mening van een bepaalde groep mensen is

peinzen /ˈpɛɪ̯nzə(n)/ /ˈpɛːnzə(n)/ v
dumać
inergatief heel diep nadenken

pek n
smoła

pelgrim /pɛlgrɪm/ n
pielgrzym

pelikaan n
pelikan
(roeipotigen) benaming voor vogels uit de familie Pelecanidae , grote watervogels met opvallende ondersnavel die op een schepnet lijkt

peloton /peloˈtɔn/ n
peleton
(militair) groep van enige tientallen soldaten met één officier, onderdeel van een compagnie

pen /pɛn/ n
pióro długopis
(teken- en schrijfmateriaal) instrument om met inkt te schrijven of te tekenen

penalty n
rzut karny
(sport) een directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied

penicilline n
penicylina

penis n
penis
(anatomie) (seksualiteit) het mannelijk geslachtsdeel

pens n
flaki
(voeding) een gerecht bereid van (1)

penseel n
pędzel

pensioen n
emerytura
(economie) loon uitgesteld tot de tijd dat men niet langer actief is op de arbeidsmarkt

pension n
kwatera
(horeca), (toerisme) een gelegenheid waar men tegen betaling kan overnachten

pentaan n
pentan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C5H12

pentagram n
gwiazda pitagorejska

peper n
pieprz
(specerij) rode, Spaanse ~: een vrucht van een plant uit het geslacht Capsicum met een hete smaak

peperen v
pieprzyć
1. met peper bestrooien, kruiden

peperkorrel /'pepərkɔrəl/ n
pieprz
(voeding) de zaadkorrel van een peperstruik, die als ze gemalen is tot peperpoeder gebruikt wordt als smaakmaker

pepermolen n
młynek do pieprzu

pepermunt n
mięta pieprzowa
(kruid) bladeren van de plant Mentha × piperita

pepermuntolie n
olejek miętowy
(voeding) vluchtige olie, uit de bladeren en bloesemtoppen van de pepermuntstruik Mentha × piperita bereid (wikidata: pepermuntolie )

pepsine /pɛpˈsinə/ n
pepsyna
(biologie) een verteringsenzym dat in de maag eiwitten in kleine stukken breekt

per preposition
po
door middel van, met
na
over een periode van, over een afstand van.

perenboom /perə(n)bom/ n
grusza
(plantkunde)een boom met peren als vrucht

perestrojka n
pieriestrojka
(politiek) hervormingen zoals deze door Gorbatsjov werden voorgesteld in de Sovjet-Unie van de jaren 80 van de twintigste eeuw

perfect /pɛrˈfɛkt/ adj
doskonały
zonder enig gebrek

perfectie n
perfekcja

perfectioneren v
doskonalić
overgankelijk perfecter of volmaakter maken

perforator /ˌpɛrfoˈratɔr/ n
dziurkacz
een apparaat om gaten te maken in papier, karton, kunststof folie of metaalplaat

pergola n
pergola
(bouwkunde) een constructie van horizontale latten op hoge palen, waarlangs allerlei planten kunnen groeien

perihelium n
peryhelium

perineum n
krocze

periode /pɪri'jodɘ/ n
okres
bepaald tijdsbestek tussen twee tijdstippen
(geologie) een tijdperk dat deel uitmaakt van een era en bestaat uit subperiodes en tijdvakken

periodiek systeem n
układ okresowy pierwiastków

perkament n
pergamin
een dun schrijfmateriaal, gemaakt van huid van kalveren, koeien, geiten, schapen, konijnen of ezels

peronisme n
peronizm
(politiek) populistische en nationalistische politieke stroming in Argentinië

peroxidase n
peroksydaza

peroxide n
nadtlenek

perron /pɛˈrɔn/ n
peron
(spoorwegen) een hoge, lange zijstoep of verhoogde vrije stoep aan een station om in en uit te stappen

pers /pɛrs/ n
prasa
(gereedschap) instrument waarmee druk uitgeoefend kan worden
(media) (metonymisch) verzamelterm voor journalistieke media

personage n
persona

persoon n
osoba persona
menselijk individu
(grammatica) een van de drie klassen van de persoonlijke voornaamwoorden, wordt ook gebruikt in relatie tot de vervoeging van een werkwoord die hierop gebaseerd is, namelijk de eerste, tweede en derde personen

persoonlijk adj
osobisty personalny
betrekking hebbend op of uitgevoerd door de persoon zelf

persoonlijk voornaamwoord n
zaimek osobowy
(grammatica) een voornaamwoord dat een persoon aanduidt

persoonlijkheid n
osobowość
het geheel van kenmerken en gedragingen dat iemand uniek maakt

persoonlijkheidsstoornis n
zaburzenie osobowości

perspectief /pɛrspɛkˈtif/ n
perspektywa

perzik n
brzoskwinia
(fruit) (voeding) sappige vrucht van de perzikboom

pessimisme n
pesymizm
de verwachting dat gebeurtenissen ongunstig gaan uitvallen

pessimist n
pesymista

pest /pɛst/ n
dżuma
(medisch) Dodelijke en besmettelijke ziekten veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis , die verspreid wordt door vlooien die met name op de zwarte rat parasiteren. Altijd gebruikt met lidwoord: 'de pest' of 'de Pest'.

pesticide n
pestycydy

pestvogel n
jemiołuszka
(zangvogels) bepaald soort vogel, Bombycilla garrulus , met lange kuif en opvallende kleuren

pet n
czapka
(hoofddeksel) tamelijk plat hoofddeksel met een klep

peterselie n
pietruszka
(voeding) (kruid) bladeren van Petroselinum crispum gebruikt als een keukenkruid (en garnering)

peterseliewortel n
korzeń pietruszki
(voeding) de wortel van een peterselieplant Petroselinum crispum var. tuberosum , die wordt geconsumeerd als groente (wikidata: peterseliewortel )

petrologie n
petrologia
(wetenschap), (geologie) de studie van de gesteentes

peuk n
niedopałek
overblijfsel van een opgerookte sigaret of sigaar

peuter n
maluch
jong kind in de leeftijd van één tot vier jaar

pi n
pi
de letter π, de zestiende letter van het Griekse alfabet
(wiskunde) de wiskundige constante aangeduid met de Griekse letter π, die het irrationele getal dat de verhouding tussen de halve omtrek van een cirkel tot zijn straal weergeeft

pianist n
pianista
(muziek), (beroep) musicus die een piano bespeelt

piano n
fortepian pianino
(muziekinstrument) algemene benaming voor een groot snaarinstrument waarvan de snaren via een toetsenbord (klavier) door hamertjes zacht of hard kunnen worden aangeslagen

piccolo n
flet piccolo
(muziekinstrument) een blaasinstrument, sopranino-dwarsfluit, wordt zoals de dwarsfluit bespeeld door dwars over het mondstuk te blazen

pick-uptruck n
pick-up
een carrosserie-uitvoering van een bestelwagen, waarbij de wagen bestaat uit een passagiers- en bestuurdersgedeelte, met daarachter een open laadbak

picknick n
piknik
(voeding) een maaltijd in de vrije natuur

picometer n
pikometr
(natuurkunde), (wiskunde), (eenheid) een lengtemaat met een waarde van 10−12 meter of 0,000.000.001 millimeter, weergegeven met symbool pm

picoseconde n
pikosekunda

piemel n
siusiak
(anatomie) (informeel) geslachtsdeel van de man, penis, vooral gebruikt voor onvolgroeide jongens

piepen v
piszczeć
(dierengeluid) het geluid van een muisje
skrzypieć
het fijn schril geluid van een krakende scharnier

pieper n
świergotek
(zangvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Anthus
kartofel
(figuurlijk) (voeding), (informeel) (kleine) aardappel

piepschuim n
styropian

pier /piːr/ n
molo
(waterbeheer) een in een zee of rivier uitstekende brug, dam of golfbreker

piercing n
piercing
(sieraden) het ringetje, staafje enz. dat in de onder [1] genoemde doorboring wordt geplaatst

pierenbad n
brodzik
ondiep zwembad geschikt voor heel kleine kinderen die nog niet kunnen zwemmen

pigment n
pigment
een organische of minerale stof met een vaste kleur

pijl n
strzała strzałka
(militair), (sport) langwerpig projectiel met scherpe punt dat met behulp van een boog afgeschoten kan worden

pijlinktvis n
kałamarnice
(koppotigen) weekdier met lange tentakels en zuignappen, o.a. van het geslacht Loligo

pijlwortel n
maranta trzcinowa

pijn /pɛɪ̯n/ /pɛːn/ n
ból
(medisch) lichamelijk leed, veroorzaakt door ziekte of verwonding
(medisch) geestelijk leed

pijnappel n
szyszka
een houtige zaaddoos van een aantal naaldbomen

pijnappelklier /ˈpɛɪ̯nɑpəɫˌkliːr/ /ˈpɛːnɑpəlˌkliːr/ n
szyszynka
(anatomie) klier in de hersenen, die melatonine uitscheidt

pijnlijk /ˈpɛːinlək/ /ˈpɛːnlək/ adj
bolesny
een onaangenaam gevoel, pijn gevend

pijnstillend adj
ból
(medisch), (farmacologie) wat de pijn doet ophouden

pijnstiller /'pɛːinstɪlər/ n
środek przeciwbólowy
(medisch) een middel dat de verschijnselen van een ziekte onderdrukt zonder de ziekte te genezen

pik n
huj
(informeel) geslachtsdeel van de man, penis

pikken v
dziobać
overgankelijk, (dierkunde) (met de snavel) prikken

pil n
pigułka
(farmacologie) (eigenlijk:) hoeveelheid werkzame stof met een bindmiddel in een bolletje gedraaid
(farmacologie) (bij uitbreiding:) elke vorm van medicament die in vaste vorm oraal wordt ingenomen zij het tablet, dragee, capsule of iets anders
(farmacologie) (seksualiteit) regelmatig ingenomen tablet die zwangerschap verhindert, bepaald oraal voorbehoedmiddel
(figuurlijk), (informeel), (letterkunde) dik boek

piloot n
pilot
(beroep) een bestuurder van een vliegtuig, luchtschip (vliegenier) of race-auto

pimpelmees n
sikora modra modraszka
(zangvogels) bepaalde mezensoort, Cyanistes caeruleus

pincet /pɪn.ˈsɛt/ n
pęseta
(gereedschap) een gevorkt werktuig bestaande uit twee armen waarvan de punt bijeengeknepen kan worden

pinda n
orzeszek ziemny
(voeding) een peulvrucht van deze plant

pindakaas /pɪndakas/ adj
masło orzechowe
(verouderd) verarmd (van personen of families)

pinguïn n
pingwin
(dierkunde) benaming voor niet-vliegende zeevogels uit de orde Sphenisciformes die alleen voorkomt op het zuidelijk halfrond

pink n
palec mały mały palec
(anatomie) de vijfde, kleinste en buitenste vinger

pion /piˈɔn/ n
pionek pion
(schaak) een schaakstuk dat per zet slechts één vakje vooruit kan lopen en schuin vooruit slaat
pion
(natuurkunde) subatomair deeltje dat bestaat uit twee quarks en dus een boson is

pionier n
pionier

pipet /pi.ˈpɛt/ n
pipeta
(scheikunde) een instrument waarmee heel precieze hoeveelheden vloeistof kunnen worden afgemeten door de vloeistof erin op te zuigen, meestal een in het midden verwijde en spits uitlopende glazen buis

piraat /piˈrat/ n
pirat
(scheepvaart), (misdaad) iemand die op zee met een schip andere schepen aanvalt en/of kaapt
(figuurlijk) iemand die zonder vergunning en/of illegaal een bepaalde activiteit doet

piramide n
piramida ostrosłup
ruimtelijke figuur, bestaande uit een veelhoek als grondvlak en driehoekige zijvlakken
(bouwkunde) bouwwerk in die vorm
(figuurlijk) iets wat zo in elkaar zit dat een brede basis geleidelijk versmalt tot een kleine top aantallenpiramide, bevolkingspiramide, gezagspiramide, voedselpiramide etc.

piramidezenegroen n
dąbrówka piramidalna

piraterij n
piractwo
het beroven of plunderen van een schip op open zee
opzettelijke schending van het auteursrecht door het ongeoorloofd namaken van goederen of kopiëren van gegevens

pissen v
szczać sikać
inergatief, (informeel) vloeibare afvalstoffen lozen via de urinebuis

pistache n
pistacja

pistool n
pistolet
een semi-automatisch handvuurwapen met een langwerpig magazijn in het handvat

pixel n
piksel
een beeldpunt

pizza /ˈpidza/ /ˈpitsa/ n
pizza
(voeding) een gerecht van een belegde broodbodem

pizzabakker n
pizzer
(beroep) iemand die pizza bakt om ze te verkopen
een bedrijf of winkel waar je pizza kunt kopen

pizzabodem n
spód do pizzy
(voeding) bodem van een pizza

pizzeria n
pizzeria
een restaurant dat zich toelegt op pizza's

plaat /plat/ n
klisza
(techniek) een vlak, plat en vrij dun stuk materiaal, zoals metaal of hout

plaats /plaːts/ n
miejsce
een bepaalde ruimte of een bepaald punt in de ruimte
miejscowość
een dorp of stad (woonplaats)
plac
een kleine ruimte achter een huis

plaats delict n
miejsce zbrodni
(juridisch) precieze plek waar een misdaad is gebeurd

plaatsigheid n
argumentowość
(wiskunde) het aantal argumenten van een relatie of functie

plaatsvinden /platsˈvɪndə(n)/ v
mieć miejsce
absoluut gebeuren, geschieden, plaatshebben, plaatsgrijpen, voltrekken, voorvallen

placebo n
placebo
(medisch) geneesmiddel zonder werkzame stof

plafond /plɑˈfɔnt/ n
sufit
bovenkant van een ruimte in een gebouw

plagen v
drażnić
overgankelijk iemand goedmoedig pesten

plagiaat n
plagiat

plakband /ˈplɑg.bɑnt/ n
taśma klejąca
een lintvormige drager die aan één of beide zijden bedekt is met kleefstoffen, bedoeld om voorwerpen tijdelijk of blijvend vast te maken

plakkaat n
afisz
aanplakbiljet, affiche, poster
(geschiedenis) officiële bekendmaking van de overheid
vlek, klodder

plakstift n
klej w sztyfcie
een stift voor het aanelkaar lijmen van bijvoorbeeld papier of (dun) karton

plan /plɑn/ n
plan
een voorgenomen handelswijze

planeet n
planeta
(astronomie) een groot, rond en massief hemellichaam dat zelf geen licht geeft en in een vaste baan rond een ster draait

planetarium n
planetarium
(astronomie) een toestel om de bewegingen van planeten voor te stellen

planetenstelsel n
system planetarny
(astronomie) stelsel van planeten om de zon of een ster

planetoïde n
planetoida
(astronomie) een brok vaste materie die net als een planeet in een baan rond de zon draait, maar kleiner is dan een planeet

planimetrie n
planimetria

plank /plɑŋk/ n
deska
een plat en langwerpig stuk hout

plankenkoorts n
trema

planologie n
planologia

plant /plɑnt/ /plɛnt/ n
roślina
[A] (biologie) een organisme dat kooldioxide opneemt en zuurstof afgeeft
een van stengel en bladeren voorzien gewas dat zijn voedsel uit de aarde opneemt

planten v
sadzić
overgankelijk (een plant) in de aarde zetten om te laten groeien of bloeien

plantkunde n
botanika
(wetenschap), (biologie) het onderdeel van de biologie dat zich bezighoudt met de studie van de planten

plas n
kałuża
een verzameling van vocht
een (door veenafgraving ontstaan) meer

plasma n
osocze
(natuurkunde) een geïoniseerd gas
(biologie) de vloeistof waarin zich de rode en witte bloedcellen bevinden
(biologie) de vloeibare inhoud van een cel

plassen v
sikać
inergatief urineren, wateren

plastic /'plɑstik/ ~ /plɑs'tik/ /'plɛstɪk/ n
plastikowe
oorspronkelijk: plastisch vervormbare polymere kunststof, in uitgebreidere zin op alle polymeren toegepast

plastische chirurgie n
chirurgia plastyczna
een chirurgisch specialisme waarin men zich richt op het uit esthetisch en/of functioneel oogpunt aanpassen van het uiterlijk

plat /plɑt/ adv
płaski
vlak

plataan n
platan
(plantkunde) Platanus sp. een geslacht van loofbomen

platina n
platyna
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal

platteland n
krajobraz wiejski
het landelijke gebied buiten de steden

platvis /ˈplɑtvɪs/ n
płastuga
(straalvinnigen) benaming voor vissen uit de orde Pleuronectiformes , die op hun zijde op de bodem leven en geheel plat zijn

plechtig adj
uroczysty
met ernst en formeel ceremonieel

plectrum n
plektron
(muziek) het plaatje waarmee de snaren van tokkelinstrumenten kunnen worden aangeslagen

plein n
plac

pleinvrees /ˈplɛinˌvreːs/ n
agorafobia

pleister n
plaster
(bouwkunde) o kalkmengsel om te gieten of muren mee te besmeren
(medisch) v/m dun velletje zelfklevend verband dat op de huid geplakt wordt, ter bescherming bij een kleine wond of blaar of om iets tijdelijk aan het lichaam vast te maken

plenair adj
plenarny
in aanwezigheid van allen

pleonasme /plejoˈnɑsmə/ n
pleonazm
(taalkunde) een uitdrukking waarin eenzelfde begrip dubbel is uitgedrukt

plevier n
siewka
(steltloperachtigen) benaming voor alle vogels uit de geslacht Charadrius , vrij gedrongen steltlopers met een korte nek en lange, meestal puntige vleugels
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers uit de familie Charadriidae buiten het geslacht Charadrius die daar wel op lijkenIn onderscheid met de kieviten die ook tot dit geslacht behoren, maar meestal afgeronde vleugels hebben.
(steltloperachtigen) algemene benaming voor vogels uit de familie Charadriidae die 67 soorten middelgrote tot kleine steltlopers omvat
(steltloperachtigen) benaming voor sommige steltlopers Charadriiformes buiten de familie Charadriidae die op vogels uit het geslacht Charadrius lijken

plicht n
obowiązek
een taak die men op zich genomen heeft of opgelegd heeft gekregen, iets wat je moet doen

ploeg n
pług
(landbouw) landbouwwerktuig om de aardoppervlakte, waarin het gewas wordt gezaaid of geplant, te keren, te verkruimelen en te leggen

ploegen v
orać
overgankelijk land met de ploeg bewerken

ploeger n
oracz
(landbouw) (beroep) iemand die het land met een ploeg bewerkt

ploegschaar n
lemiesz
(landbouw) (gereedschap) het afneembare en slijpbare onderdeel van een ploeg, betsaande uit een metalen blad met een naar voren gerichte punt, dat de grond van onder open snijdt

plons n
plusk
met het geluid van een in een vloeistof vallend voorwerp

plop n
huk
iets dat plotseling gebeurt met een ploppend geluid
(figuurlijk) plotselinge gebeurtenis

plosief /ploˈsif/ n
spółgłoska zwarta
(taalkunde) een medeklinker die geproduceerd wordt met een volledige obstructie ergens in het spraakkanaal

plotseling adj
nagły niespodziewany
snel en onverwacht

pluis n
puch
vlok droge, lichte stof met een open structuur

pluizig /'plʌʏ.zəx/ adj
puchaty
vol met pluizen

plukken /'plɵkə(n)/ v
brzdęknąć
overgankelijk (bloemen) afbreken of oogsten; vruchten oogsten
overgankelijk ontdoen van de veren
overgankelijk, (sport) een door de lucht vliegende bal grijpen

plus conjunction
plus

pluspunt n
korzyść plus

plusteken n
plus

plutonium n
pluton
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide

pluviometer /ˈplyvioˌmetər/ n
deszczomierz
een toestel dat de hoeveelheid gevallen neerslag meet

pneumonie n
zapalenie płuc
(medisch) longontsteking

po n
nocnik
een pot, meestal uit kunststof of eertijds geëmailleerd ijzer, waar men zijn behoefte in kan doen

podcast n
podcast
digitale radio-uitzending waarbij een audiobestand op internet wordt gezet zodat het kan worden gedownload en beluisterd

poed n
pud
(eenheid) verouderde Russische eenheid van massa, gelijk aan ongeveer 16,38 kg

poedel n
pudel
Frans krulharig hondenras

poeder n
proszek

poedersuiker n
cukier-puder
(voeding) zeer fijn gemalen suiker

poema n
puma
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Puma concolor , groot katachtig roofdier, dat in geheel Midden– en Zuid Amerika leeft

poep n
kupa
uit de darmen uitgescheiden afvalstoffen van mens of dier

poes n
kot kotka
vrouwelijke huiskat, ook wel gebruikt als algemene benaming voor huiskat
een vrouw

poetinisme n
putinizm
(politiek) sociaal-economische en politieke praktijk in Rusland in het begin van de 21 eeuw, gekenmerkt door autoritaire en nationalistische opvattingen

pogrom n
pogrom
razzia tegen Joden
gewelddadige aanvallen op bepaalde groepen: etnisch, religieus etc., vooral gekarakteriseerd door de vernietiging van hun omgeving (huizen, bedrijven, religieuze centra)

pointer n
wskazówka
staande jachthond
(informatica) variabele waar een geheugenadres in staat

poker n
poker
(kaartspel) een spel waarbij op bepaalde combinaties van kaarten een, gewoonlijk geldelijke, inzet gedaan wordt

pokken n
ospa
alleen meervoud (medisch) (geschiedenis) uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die huid en slijmvliezen aantastte waartegen een Engelse arts Edward Jenner omstreeks 1796, een vaccin op basis van koepokken ontwikkelde

polariteit n
polarność

polijsten /poˈlɛɪstə(n)/ v
polerować
overgankelijk een stenen of glazen oppervlak bijzonder glad slijpen met steeds fijnere slijpmiddelen

polis /ˈpo.lɪs/ n
polisa
schriftelijke vastlegging van een overeenkomst

politicologie n
politologia
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek

politie n
policja
(spreektaal), (beroep) ambtenaar bij de politie

politiebureau n
posterunek policji

politiek /poliˈtik/ adj
polityczny
betreffende de politiek

politiek /poliˈtik/ n
polityka
datgene wat gerelateerd is aan het besturen van een land

pollepel n
chochla
(huishouden) (België) een diepe, grote lepel met een lange steel gebruikt voor het opdienen van soepen, sauzen e.d.

polonium n
polon
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Po en atoomnummer 84. Het is een zilvergrijs hoofdgroepmetaal

pols n
nadgarstek
(anatomie) het gewricht tussen onderarm en hand

polyamide n
poliamidy

polyandrie n
poliandria

polycarbonaat n
poliwęglany
(scheikunde) thermoplastisch polymeer waarbij de monomeren verbonden zijn door een carbonaatbinding (wikidata: polycarbonaat )

polychromie n
polichromia

polygamie n
poligamia

polyglot n
poliglota

polymeer n
polimery polimer
(scheikunde) een reuzenmolecuul dat bestaat uit een sequentie van één of meerdere identieke of soortgelijke onderdelen die aan elkaar zijn gekoppeld

polymelkzuur n
polilaktyd

polymerisatie n
polimeryzacja

polymethylmethacrylaat n
polimetakrylan metylu

polymorfisme n
polimorfizm

polypropeen n
polipropylen
(scheikunde) thermoplastische kunststof, bereid door polymerisatie van propeen (wikidata: polypropeen )

polysemie n
polisemia
(taalkunde) het kunnen hebben van meerdere (verwante) betekenissen

polytheïsme n
politeizm
(religie) (filosofie) godsdienst met meer dan één god

polyurie n
poliuria
(medisch) vermeerderde urinelozing

pomelo n
pomelo
(plantkunde) (Nederland) benaming een boom Citrus maxima × Citrus ×paradisi soort, die is ontstaan uit een kruising van pompelmoes (Citrus maxima ) en grapefruit (Citrus ×paradisi )

pomp n
pompa

pompelmoes /ˈpɔmpəlˌmus/ /ˈpɔmpəɫˌmus/ n
pomarańcza olbrzymia
(fruit) een vrucht van deze boom

pompier n
strazak

pompoen n
dynia
(groente) een zeer oud (9000 v.Chr.) cultuurgewas uit Midden- en Zuid-Amerika, bestaande uit de grote vlezige vruchten van de planten van het geslacht Cucurbita

pond n
funt
(financieel) naam voor verschillende munteenheden die in het Verenigd Koninkrijk en sommige Engelstalige landen worden gebruikt

pontificaat n
pontyfikat
zowel het ambt, als de ambtsperiode van een (hoge)priester, meestal in verbinding met de uitoefening van wereldlijke politieke macht

ponton n
ponton
(scheepvaart) werkschuit met een vlak dek

pontonbrug n
most pontonowy
een brug die bestaat uit op het water drijvende elementen

pony n
kuc
(paardrijden) paard uit een ras met een schofthoogte tot ongeveer anderhalve meter

pooier /'poːjər/ n
sutener
(seksualiteit) een man die prostituees tegen betaling beschermt en helpt, een souteneur

pook /pok/ n
ożóg
een stang om het vuur op te porren

pool /pol/ /pul/ n
biegun
(aardrijkskunde) uiteinde van een draaiingsas, met name van de aardas
(natuurkunde) een van beide einden van een (elektro-)magneet of antenne

poolcirkel n
koło podbiegunowe
(aardrijkskunde) de begrenzing van het gebied waar 's zomer de middernachtszon gezien kan worden en 's winters de nacht een heel etmaal kan duren

poollicht n
zorza polarna
(meteorologie) (optica) lichtverschijnsel aan de hemel in polaire streken als gevolg van de botsing van elektrisch geladen deeltjes van de zon met de bovenste aardatmosfeer

poolvos n
piesiec
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Vulpes lagopus , leeft op de arctische toendra en in het gebergte van Scandinavië, in de zomer is het dier meestal grijsachtig bruin, in de winter wit

poon n
kurek
(straalvinnigen) benaming voor zeevissen uit familie Triglidae in de onderorde schorpioenvisachtigen

poort /poːrt/ n
brama
Met deuren afsluitbare doorgang door een muur

poot n
łapa

pop /pɔp/ n
lalka lala
nagemaakte mens, meest als speeltuig

poppenhuis n
domek dla lalek
(speelgoed) een in het klein uitgevoerde versie van een huis (met of voor poppen)

poppenspeler n
lalkarz
(beroep) (kunst) een kunstenaar achter een poppenspel

populatie n
ludność
bevolking.
(statistiek) een groep personen of zaken die voor statistische doeleinden geselecteerd of bij elkaar gebracht zijn
(biologie) een groep organismen van dezelfde soort die niet in tijd of plaats van elkaar gescheiden zijn en dus (theoretisch) met elkaar kunnen voortplanten

populier n
topola
(plantkunde) zeer snel groeiende boom uit de wilgenfamilie (Populus )

populisme n
populizm
(politiek) politieke stroming die vindt dat een maatschappelijke elite het belang van het volk verwaarloost en een krachtige leider de eensgezindheid moet herstellen

pornografie n
pornografia

porselein /pɔrsəlɛːn/ /pɔrsəˈlɛɪn/ n
porcelán porcelana
fijn, geglazuurd aardewerk
voorwerpen van fijn, geglazuurd aardewerk

portaal n
portal
(bouwkunde) de nis met omlijsting van een (buiten-)deur
(bouwkunde) de ingang van een tunnel
(techniek) de overspanning dwars over een (spoor-)weg waaraan verkeerborden, camera's e.d. en bovenleidingen, worden bevestigd.
(informatica) op internet een website of pagina die een overzicht tracht te scheppen over een bepaald onderwerp door middel van links

portaalkraan n
suwnica
(techniek) een (meestal verrijdbaar) hijswerktuig met een takel die langs een horizontale draagbalk verplaatsbaar is

portemonnee n
mieć węża w kieszeni
meestal van leder vervaardigde kleine buidel [1] waarin men munten, papiergeld en andere kleine dingen bewaart

portie n
porcja
een deel van een voorraad toebedeeld aan een bepaald persoon

portiek n
portyk
(bouwkunde) open overdekte zuilengang of galerij voor of op zij van een gebouw, zuilengalerij

portret n
portret
schilderij, foto of andere artistieke voorstelling van een persoon

pos n
jazgarz
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Gymnocephalus cernuus , behorend tot de familie van de baarsachtigen

poseren v
pozować

positie /po'zisi/ n
położenie
(muziek) de ligging van de hand

positief adj
dodatni

positivisme n
pozytywizm
(filosofie) de opvatting dat alleen de empirische wetenschappen geldige kennis opleveren
(filosofie) een levensinstelling waarbij je ervan uitgaat dat alles goed komt

positron n
pozyton

post /pɔs/ /pɔst/ n
poczta
toegezonden materiaal, zoals brieven; poststuk - poststukken

postbode n
listonosz doręczyciel
(beroep) (post) postbeambte die post aan huis bezorgt

postcode n
kod pocztowy

postduif n
gołąb pocztowy
(duifachtigen) afgerichte duif die berichten kan overbrengen

postelein n
portulaka
(plantkunde) bepaalde soort eenjarige groene plant, Portulaca oleracea

posthoorn n
trąbka pocztowa
(muziekinstrument) een natuurtrompet waarmee eertijds de nadering van de postkoets werd gesignaleerd

postiljon n
stangret
(beroep), (transport) koerier die per postkoets de post vervoerde

postkantoor n
poczta
kantoor dat zich bezighoudt met de bezorging van post en vaak ook andere diensten levert zoals bankzaken, kaartverkoop, etc

postmodernisme n
postmodernizm
culturele stroming die na het modernisme komt en zich daar tegen afzet

posttraumatisch adj
pourazowy
(medisch) na een letsel

postzegel /ˈpɔseɣəl/ /ˈpɔseχəɫ/ n
znaczek pocztowy znaczek
betalingsmiddel voor het verzenden van post

pot n
garnek
lesba

potas /ˈpɔ.dɑs/ n
potaż

potentieel adj
potencjalny
mogelijk.

potlood /'pɔtlot/ n
ołówek
(teken- en schrijfmateriaal) schrijfgerei met een zachte stift vervaardigd van klei en grafiet ingebed in een houten huls

potvis n
kaszalot potwal
(walvisachtigen) bepaald soort zeezoogdier, Physeter macrocephalus uit de familie der potvissen (Physeteridae ), de grootste soort tandwalvisDe wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus.

poëtisch /po.ˈwe.tɪs/ /po.ˈβ̞e.tis/ adj
poetycki poetycka
uit de poëzie, gelijkend op poëzie

poëzie /poweˈzi/ n
poezja
(cultuur), (letterkunde), (dichtkunst) het in een min of meer strakke structuur van ritme, maat en klank verwoorden van een gedachte of een verhaal

praam n
dutka
(paardrijden) een hulpmiddel in de vorm van een stuk hout en een lus die om de bovenlip aangebracht wordt om een paard rustig te houden

pragmatisme n
pragmatyzm
(filosofie) filosofie die alle kennis beoordeeld aan de hand van de bruikbaarheid in het dagelijkse leven; zakelijke manier van denken

prairiehond n
nieświszczuk piesek preriowy
(knaagdieren) Cynomys , een eekhoornachtig zoogdier uit Noord-Amerika dat een scherp blaffend geluid maakt

prakken /ˈprɑkə(n)/ v
rozgniatać
overgankelijk (eten) fijndrukken, meestal met een vork

praktijk /prɑkˈtɛɪ̯k/ /prɑkˈtɛːk/ n
praktyka
hoe dingen werkelijk gaan, soms in tegenstelling tot hoe zaken in theorie zouden moeten functioneren

praktisch adj
praktyczny
op een manier die ook echt uitgevoerd kan worden

praseodymium /ˌprazejoˈdimijʏm/ n
prazeodym
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pr en atoomnummer 59. Het is een zilverwit lanthanide

praten ˈpraː.tə(n) v
rozmawiać
inergatief zich met behulp van de stem uiten

precedent /presəˈdɛnt/ n
precedens
een gebeurtenis of voorbeeld van vroeger waarop men zich kan beroepen als een nieuw dergelijk geval zich voordoet om er hetzelfde gevolg aan te geven
(juridisch) (procesrecht) bestaande rechterlijke uitspraak die als uitgangspunt dient voor een te nemen rechterlijke beslissing van een vergelijkbaar geschil

precessie n
precesja

precies adj
dokładny

precipiteren v
osadzać
1. neerslaan, bezinken

precursor /pre'kɵrsɔr/ n
prekursor
een voorloper
(scheikunde) een scheikundige stof die bij een chemische reactie wordt omgevormd tot een andere scheikundige stof

predatie n
drapieżnictwo
het vangen, doden en opeten door een organisme, meestal een dier, van een ander dier, het prooidier

predicaat n
predykat
(grammatica) gezegde

predicatief /ˌpredikaˈtif/ adj
orzecznikowy

preek n
kazanie

prefectuur n
prefektura
bureau van een prefect

prefix n
przedrostek
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen

prehistorie n
prehistoria

prei /prɛi/ n
por
(plantkunde) plant Allium porrum (wikidata: prei )
(groente) eetbare bladeren van Allium porrum (wikidata: prei )

premie n
składka
de betaling aan een verzekeringsmaatschappij als tegenprestatie voor het aanhouden van een verzekering

premiejager n
łowca głów

première n
premiera
de eerste vaak feestelijke vertoning van een film, toneelstuk of een andere vorm van entertainment

prentenboek n
książka obrazkowa

preparaat n
preparat
(wetenschap) bereiding van chemische stof, geneesmiddel etc.

prerogatief n
prerogatywa

president /prezi'dɛnt/ n
prezydent
(politiek), (regering) het staatshoofd van een republiek

presidium n
prezydium
(politiek), (maatschappij) het bestuur van een vereniging (vooral van studentenverenigingen en politieke organisaties)

presse-papier n
przycisk do papieru
vaak fraai gevormd, zwaar voorwerp dat men boven op een stapel losse papieren kan leggen zodat de papieren niet kunnen wegwaaien

prestatie n
dokonanie

preut n
świętoszek
iemand die preuts is

preuts /prøts/ adj
pruderyjny
zeer ingetogen, overdreven kuis

preventie /preˈvɛn(t)si/, /prəˈvɛn(t)si/ n
prewencja
voorkoming (van ziekte, brand, etc)

priapisme n
priapizm
(medisch) een ongezond langdurige erectie van de penis

priemgetal n
liczba pierwsza
(wiskunde) een natuurlijk getal dat groter is dan 1 en alleen kan worden gedeeld door 1 of door het getal zelf

priester n
ksiądz kapłan
(beroep) (religie) iemand die de religieuze (offer) rituelen verzorgt

priesteres n
kapłanka
(beroep) (religie) een vrouw die de taak heeft religieuze rituelen te verzorgen

prijs n
cena nagroda
(economie) het bedrag (meestal in geld) dat betaald wordt voor een goed of een dienst
een uitzonderlijke beloning, bijvoorbeeld voor een bepaalde prestatie

prik /prɨk/ n
zastrzyk
injectie

prikkelbaredarmsyndroom n
zespół jelita drażliwego

prikkeldraad n
drut kolczasty
o materiaal bestaande uit een dubbele, in elkaar gedraaide metalen draad, op regelmatige afstand voorzien van twee korte in elkaar gedraaide spiralen met elk twee scherpe punten

primaat n
naczelny
(dierkunde) benaming voor zoogdieren uit de orde Primates , waartoe apen en halfapen behoren
prymas
(religie) kerkelijke titel voor de voornaamste aartsbisschop van een kerkprovincie

primula /'primyla/ n
nøkleblom pierwiosniek primula prymula
Primula sleutelbloem, een bloem die vroeg in het voorjaar bloeit

prins n
książę
(adel) hoogste adellijke titel van een man of jongen
(adel) laagste koninklijke titel van een man of jongen

prinselijk adj
książęcy
als horend of passend bij een prins of prinses, bestaand uit prinsen of prinsessen

prinses n
księżniczka
(adel) de hoogste adellijke titel van een vrouw of meisje
(adel) de laagste koninklijke titel van een vrouw of meisje

printer /ˈprɪntər/ n
drukarka
(informatica) toestel om gegevens af te drukken onder andere op papier

printplaat n
obwód drukowany
(elektrotechniek) plaat waarop elektronische bedrading aanwezig is, aangebracht met frees- of etstechnieken

priorij n
klasztor

privaatrecht /pri'vatrɛxt/ n
prawo prywatne
(juridisch) recht dat de verhoudingen tussen particuliere personen beschrijft en de procedures die beschrijven hoe dit recht kan worden toegepast

privatiseren v
prywatyzować
overgankelijk omvormen van staatsbedrijven, overheidsdiensten tot particuliere, private bedrijven

privéleven n
życie osobiste
de tijd die besteed wordt aan persoonlijke bezigheden

proberen /proˈberə(n)/ v
próbować
overgankelijk testen
overgankelijk onderzoeken
overgankelijk iets met succes trachten te beëindigen waarvan men niet weet of het gaat lukken

probleem n
problem kłopot
iets dat schade teweegbrengt of de voortgang van iets anders in de weg staat

problematiek adj
problematyka
met problemen behept

problematisch adj
problematyczny
een probleem vormend; een probleem veroorzakend

procedure /prosəˈdyrə/, /proseˈdyrə/ n
pocedura procedura
werkwijze, methodiek
een reeks instructies in een bepaalde volgorde
(juridisch) gerechtelijk proces
(informatica) onafhankelijk opererend programmablok met een eigen naam en code binnen een groter computerprogramma

procent /pro'sɛnt/ n
procent
(wiskunde) een honderdste deel, weergegeven met symbool %

proces /proˈsɛs/ n
proces
de stroom van gelijksoortige gebeurtenissen of handelingen die van de ene toestand naar de andere leidt

processie /proˈsɛˌsi/ n
procesja

proclamatie n
apel

producent n
producent

produceren v
produkować wytwarzać
overgankelijk bij voortduring vervaardigen

product n
produkt
(economie), (kunst), voortbrengsel van de natuur, van arbeid of nijverheid, van kunst, van een chemisch proces

productie n
produkcja
(medisch) voortbrenging, gewoonlijk langs biochemische weg

productief adj
produkcyjny
vruchten afwerpend, veel producerend

proefkonijn /prufkɔnɛin/ n
królik doświadczalny
(figuurlijk) proefpersoon

proefondervindelijk /prufɔndər'vɪndələk/ adj
doświadczalny eksperymentalny
door experimenten, proefnemingen, waarnemingen en ervaring

proeftijd n
okres próbny

proeven /ˈpruvən/ v
kosztować
overgankelijk onderzoeken hoe iets smaakt
smakować
overgankelijk smaak waarnemen

profeet n
prorok
(religie) een persoon die boodschappen van een godheid aan de mensen doorgeeft

professor /proˈfɛsɔr/ n
profesor
(wetenschap) (beroep) de aanspreektitel voor een hoogleraar

programma n
program
(informatica) applicatie voor de computer
(media) uitzending op radio of televisie

programmeertaal n
jêzyk programowania

programmeren v
programować
het schrijven van een computerprogramma

progressief adj
progresywny
(politiek) vooruitstrevend
voortschrijdend
evenredig stijgend (met het bedrag of inkomen)

project /proˈjɛkt/ n
projekt
een zaak die men denkt uit te voeren of te onderzoeken binnen een bepaalde tijd

projectie n
projekcja

projector n
projektor
toestel om een afbeelding op een scherm te projecteren

proletariaat n
proletariat

proletariër n
proletariusz

proliferatie n
proliferacja
(medisch) snelle vermenigvuldiging

proloog n
prolog
(taalkunde) inleidende rede van een tekst, voorwoord.
(sport) bij grote meerdaagse wielerwedstrijden een korte tijdrit die als openingsrit wordt verreden
(muziek) de inleiding tot een theaterstuk, opera, musical etc.

promenade n
promenada

promesse n
weksel własny
(financieel) handelspapier waarop staat dat de ondertekenaar een bepaald bedrag zal betalen aan een bepaald genoemd persoon of aan de toonder van het papier

promethium n
promet
(element), (element) een scheikundig element en zilverwit à grijs lanthanide met het symbool Pm en het atoomnummer 61

promotie /proˈmotsi/ n
promocja
een verhoging in rang
(sport) de bevordering naar een hogere spel- of toernooicompetitie vanwege uitstekende sportieve prestaties

promovendus n
doktorant

pronkboon n
fasola wielokwiatowa
(groente) peulvrucht van Phaseolus coccineus

prooi n
zdobycz
dat wat door een dier wordt buitgemaakt

proost /prost/ interjection
na zdrowie
heildronk, dronk op iemands gezondheid

propaan n
propan
(scheikunde) een verzadigde koolwaterstof met formule C3H8

propaganda n
propaganda
(politiek) activiteiten of materiaal gericht op het beïnvloeden van de mening of het gedrag van grote groepen mensen waarin niet zelden gelogen wordt

propeen n
propen

propionzuur n
kwas propionowy
(scheikunde) een verzadigd carbonzuur met de formule CH3CH2COOH

prostaat n
gruczoł krokowy
(anatomie) een klier tussen de blaas en de penis van de man

prostaatkanker n
rak prostaty

prostitutie n
prostytucja
(seksualiteit) het tegen betaling ter beschikking stellen van het lichaam voor het seksuele genot van een ander

protactinium n
protaktyn
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Pa en atoomnummer 91. Het is een metalliek zilverkleurig actinide

protest n
protest
een uiting van ontevredenheid met het gevolgde beleid

protesteren v
protestować
inergatief (grote) bezwaren uiten

protestlied n
protest song

proteïne n
białko
(biochemie) eiwit (2)

prothese n
proteza
(medisch) een kunstmatig lichaamsdeel

protocollair adj
protokolarny

proton /'protɔn n
proton

protoplasma n
protoplazma
(biologie) (verouderd) de inhoud van een levende cel bestaande uit cytoplasma en karyoplasma

prototype n
prototyp
oorspronkelijk model, eerste model van een product

provincie /pro.ˈvɪn.si/ n
prowincja
een staatkundig onderdeel van een land

provocatie n
prowokacja

prozaïsch adj
prozaiczny
niet dichterlijk, in gewone taal
weinig opmerkelijk, saai

pruik n
peruka
een kunstmatig haarstuk waarmee het hoofd bedekt wordt

pruilen v
boczyć się
2. droevig zijn zonder geluid te maken

pruim n
śliwka
(fruit) vrucht van de pruimenboom

pruimedant n
śliwki suszone

psalm /psɑlm/ n
psalm
(religie) één van honderdvijftig gezangen uit de Tenach en het Oude Testament

pseudocode n
pseudokod
(informatica) een onechte programmeertaal gebruikt om de logica achter een algoritme op te schrijven

pseudoniem /psœydoˈnim/, /psødoˈnim/ n
pseudonim
een aangenomen naam (misschien gebruikt als men iets publiceert)

pseudowetenschap n
pseudonauka

psoriasis n
łuszczyca
(medisch) schubziekte met rode jeukende plekken en overmatig vette schilfers van de huid

psychedelisch /ˌpsɪxeˈdelɪs/ adj
psychodeliczny
zorgend voor een veranderd bewustzijn waardoor je de werkelijkheid anders waarneemt dan dat je normaal doet

psychiater n
psychiatra

psychiatrie n
psychiatria

psychiatrisch adj
psychiatryczny
(medisch) met betrekking tot de behandeling van geestelijke stoornissen

psychisch adj
psychiczny
(medisch) geestelijk

psychologie /psixoloˈɣi/ /psiχoloˈχi/ n
psychologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met het onderzoek naar bewustzijnsverschijnselen, het bewuste, het onderbewuste en het onbewuste

psychologisch adj
psychologiczny
(medisch) betrekking hebbend op de psychologie; betrekking hebbend op het denken en het gedrag

psycholoog /ˌpsi.χo.ˈloχ/ /ˌpsɪ.xo.ˈlox/ n
psycholog
(beroep), (psychologie) een beoefenaar van de psychologie

psychopaat n
psychopata
(psychologie) iemand die lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis die antisociaal gedrag veroorzaakt

psychose /psi'xozə/ n
psychoza
(medisch), (psychologie), een geestesziekte waarbij men wanen heeft

psychosomatisch adj
psychosomatyczny
(medisch) met betrekking tot het verband tussen geest en lichaam

psychotherapie n
psychoterapia
(psychologie) een vorm van therapie in de psychologie

puberteit n
dojrzewanie płciowe
(medisch) het proces van seksuele rijping van kind naar volwassene en het gedrag dat daar bij hoort

publiek /pyˈblik/ adj
publiczny
wat het publiek aangaat

publiek /pyˈblik/ n
publiczność publika
een groep toeschouwers

publiek domein n
domena publiczna
gangbare benaming voor de status van werken, zoals programmatuur, teksten, beelden en geluidsopnamen, die geheel vrij zijn van auteursrechten en naburige rechten

pudding n
budyń
(voeding) nagerecht, vaak zoet, koud en op basis van melk

puimsteen n
pumeks

puin /pœʏ̯n/ /pœːn/ n
rumowisko
een massa vergruizelde steen

pulmonair adj
płucny

punctie n
nakłucie
(medisch) een prik met het doel iets uit het lichaam te verwijderen

punt /pʏnt/ n
czubek szpic
een positie in de ruimte

puntenslijper n
temperówka
taps toelopende houder met een mesje dat bedoeld is voor het aanslijpen van een verse punt aan een potlood

puntkomma n
średnik
(taalkunde) een leesteken dat twee nauw aan elkaar gerelateerde zinnen tot een geheel verbindt (;)

pupil /py'pɪl/ n
zerca
(juridisch) minderjarige onder voogdij
źrenica
(anatomie) opening in het midden van de iris in het oog
(onderwijs) leerling

puppy n
szczenię szczeniak
pasgeboren hond, jonge hond

pure chocolade n
czekolada gorzka
chocolade van zuivere cacaopasta plus suiker

purisme n
puryzm
streven naar puurheid

purist n
purysta
iemand die zuiverheid nastreeft en geen verandering of vernieuwing tolereert

put /pɵt/ n
studnia
een pijpvormige uitholling in een oppervlak

pyjama n
piżama
(kleding) gemakkelijk zittende hemd en broek die 's nachts in bed kunnen worden gedragen

pyriet n
piryt
(scheikunde) een vaste stof die het structuurtype heeft waarvan [1] het archetype is

pyrolyse n
piroliza

python n
pyton
(reptielen) een geslacht Python van wurgslangen uit de familie pythons (Pythonidae ) waarvan de soorten niet giftig zijn en die soms erg lang kunnen worden

qat /kɑt/ n
czuwaliczka jadalna
het blad van een bedektzadige plant Catha edulis uit Kenia en Somalië dat gekauwd wordt vanwege zijn mild opwekkende eigenschappen

quaker n
kwakrzy kwakier
(religie) volgeling van een religieuze beweging gekend onder de naam Genootschap der Vrienden

quarantaine n
kwarantanna
tijdelijke afzondering van personen, dieren of zaken die besmet zouden kunnen zijn met ziektekiemen

quark /kwɑrk/ n
kwark

quaternion n
kwaternion

quinoa /kwiˈnowa/ n
komosa ryżowa quinoa
(plantkunde) Zuid-Amerikaanse plant Chenopodium quinoa , uit het geslacht Ganzenvoet (wikidata: quinoa )

quiz n
kwiz
(spel) spel waarbij de deelnemers vragen moeten proberen te beantwoorden

quotiënt n
iloraz
(wiskunde) resultaat van de deling van het deeltal door de deler

ra interjection
reja
raad eens, (altijd tweemaal: ra, ra) een verkorting van de gebiedende wijs van "raden"

raad /rat/ /raːd/ n
rada
(juridisch) orgaan dat bestaat uit leden die raadgevende of beslissende bevoegdheden bezitten

raadgevend adj
doradczy
van iets dat het adviserend is, maar niet dwingend

raadsel n
zagadka
iets waarnaar men moet raden; iets waarvan de betekenis niet helemaal duidelijk is

raadselachtig /ratsəlɑxtəx/ adj
zagadkowy
onbegrijpelijk door dubbelzinnige of verborgen informatie

raadselachtigheid n
tajemniczość
iets dat een raadsel is; iets wat men nog niet begrijpt

raaf /raːf/ n
kruk
(zangvogels) grootste van alle zangvogels, met flinke snavel, Corvus corax

raam /ram/ n
okno
(Nederlands-Nederlands) (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw om licht door te laten, vaak gevuld met een ruit doorzichtig materiaal zoals glas

rabarber n
rabarbar rzewień
(groente) stengels van Rheum rhabarbarum (wikidata: rabarber )

rabbijn /rɑˈbɛin/ n
rabin

racisme n
rasizm

racistisch adj
rasistowski
(sociologie) voortkomend uit de opvatting dat mensen door afstamming kunnen worden ingedeeld in grote groepen met verschillende uiterlijke kenmerken ("ras") en dat zo'n indeling belangrijk is voor het inrichten van de samenleving

racket n
rakieta

rad n
koło
(werktuigbouwkunde) wielvormig voorwerp dat kracht overbrengt binnen een machine of op het water

radar /radɑr/ n
radar
(letterwoord), (afkorting) de afkorting voor Radio Detection And Ranging, een techniek waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp kan worden bepaald
(techniek) de installatie waarmee de positie van een al dan niet bewegend voorwerp met behulp van radiogolven kan worden bepaald

raden v
odgadnąć
overgankelijk een gissing maken naar iets

radiaal n
radian
(wiskunde), (eenheid) de SI-eenheid voor een hoek per definitie gelijk aan de grootte van een middelpuntshoek van een cirkel waarvan de lengte van de boog gelijk is aan de lengte van de straal (radius)

radiator n
grzejnik kaloryfer
(techniek) een toestel dat door straling warmte afgeeft, ofwel ter verwarming van een ruimte, ofwel ter koeling van bijvoorbeeld een motor

radicalisme n
radykalizm

radijs n
rzodkiewka
(plantkunde) bepaalde soort uit de kruisbloemfamilie, Raphanus sativus

radio /ˈradijo/ n
radio radioodbiornik
(elektronica), (media) toestel dat uitgezonden radiogolven kan ontvangen en omzetten in geluid
(communicatie), (media) (geen verbuiging) medium om informatie en amusement uit te zenden

radioactief adj
promieniotwórczy

radioactiviteit n
radioaktywność
(medisch), (natuurkunde) het verval van onstabiele isotopen waarbij materiële deeltjes en/of elektromagnetische straling vrijkomt

radiobiologie n
radiobiologia

radiologie n
radiologia
(medisch) het medisch specialisme dat zich bezig houdt met het opzoeken van de aard en de plaats van een ziekte, letsel of aandoening door middel van stralen of golven

radioloog n
radiolog

radium n
rad
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ra en atoomnummer 88. Wit/zilverkleurig aardalkalimetaal

radon n
radon
(scheikunde), (element) met symbool Rn en atoomnummer 86. Een kleurloos edelgas

raffinaderij n
rafineria

ragout n
ragoût

rail n
szyna
een metalen staaf waar het wiel van een railvoertuig op rijdt
een baan waar een railvoertuig over rijdt

rakel /rakəl/ n
rakiel
(gereedschap) werktuig in de vorm van een wisser waarmee inkt door een zeefraam gedrukt wordt

raket n
rakieta
(militair) (ruimtevaart) cilindervormig projectiel dat door een naar achteren gerichte, gecontroleerde ontploffing wordt voortbewogen

ram /ram/ n
baran tryk
(dierkunde) mannelijk schaap

ramanspectroscopie n
spektroskopia Ramana
(scheikunde) spectroscopische analysemethode die het ramaneffect gebruikt om de vibrationele en rotationele energieniveaus van een molecule te onderzoeken

ramboetan n
rambutan
(fruit) een vrucht van deze boom die ook wel de "harige lychee" wordt genoemd. De Nederlandse naam komt van het Indonesische rambutan. Rambut betekent "haar"; met het achtervoegsel '-an' krijgt het de betekenis "harig"

rand /rɑnt/ n
granica
de buitenkant van een gebied of een ding

rang n
godność

rangschikken v
klasyfikować porządkować
overgankelijk een bepaalde volgorde in iets aanbrengen

rangtelwoord n
liczebnik porządkowy
(grammatica) een telwoord dat een rangorde of volgorde aanduidt

ransuil n
sowa szara
(uilen) bepaald soort vogel, Asio otus , met lange oorpluimen en ronde ogen die recht naar voren staan

rantsoen /rɑnt'sun/ n
racja
beperkte dagelijks verstrekte hoeveelheid voedsel en andere primaire levensbenodigdheden

rappen v
rapować
inergatief (muziek) ritmisch uitspreken van een tekst begeleid door een beat

rapper n
raper
(beroep) (muziek) een mannelijk iemand die rapt

ras n
rasa

rasp n
tarka
(gereedschap) een grofgetande vijl die wordt gebruikt om rondingen aan hout te maken

raspen v
starkować
1. met een rasp afvijlen en fijnmaken

rasterelektronenmicroscoop /ˈrɑstərelɛkˌtronəmikroˌskop/ n
skaningowy mikroskop elektronowy
(natuurkunde) (elektronica) een type elektronenmicroscoop waarmee men direct oppervlaktestructuren goed kan afbeelden

rat /rɑt/ n
szczur
(knaagdieren) muisachtig knaagdier uit het geslacht Rattus dat vaak gezien wordt als ongedierte

ratatouille n
ratatuj
(voeding) Frans gerecht bestaande uit een mengsel van verschillende groentes zoals aubergines, courgettes, uien, tomaten en knoflook

ratel n
kołatka
(muziekinstrument) een eenvoudige muziek- en signaalinstrument dat geluid geeft doordat bij het rondslingeren een tandrad een latje repeterend weggedrukt en laat terugvallen

ratelslang n
grzechotnik
(reptielen) Crotalus gifslang uit de familie adders (Viperidae ), onderfamilie groefkopadders (Crotalinae ), meest bekend van de staartpunt die een ratel draagt

rationalisme n
racjonalizm

rationaliteit n
racjonalność
consistent handelen op basis van de rede

rauw adv
surowy
ongekookt en vers

ravenzwart adj
kruczoczarny
(kleur) glanzend zwart, vaak gebruikt om een haarkleur aan te geven

ravijn n
wąwóz
een diepe, steile insnijding in een terrein

razen v
biec
heel snel rijden

reactantie n
reaktancja (elektryczność)

reactie n
reakcja
een actie die een gevolg is van een stimulus

reactionair adj
reakcjonistyczny

reageerbuis n
probówka

reagens /'reʲaɣɛns/ n
odczynnik
(scheikunde) een chemische stof die deelneemt aan een reactie

reageren v
reagować
inergatief ~ op op een nieuwe situatie actie ondernemen

realiseren v
realizować

realisme n
realizm

realist n
realista

reanimeren /reani'merən/ v
reanimować
overgankelijk, (medisch) het kunstmatig overnemen van de ademhaling en de bloedsomloop, indien er sprake is van een circulatiestilstand

rebelleren v
buntować się zbuntować się

rebellerend v
kontestacyjny
1. rebellerend onvoltooid deelwoord van rebelleren, attributief gebruikt
2. rebellerend onvoltooid deelwoord van rebelleren, bijwoordelijk gebruikt

rebus n
rebus
beeldraadsel

recenseren v
recenzować
overgankelijk een beoordelend verslag schrijven, meestal van een culturele gebeurtenis

recent /rəˈsɛnt/ adj
niedawny
een korte tijd geleden gebeurd of begonnen

recept n
przepis recepta
(kookkunst) voorschrift voor de bereiding van een gerecht
recepta
(medisch) doktersvoorschrift voor (de bereiding van) een geneesmiddel

receptie /rəˈsɛpsi/ n
recepcja
een plaats waar iemand binnenkomende gasten of klanten ontvangt

recessie n
recesja

recht n
prawo prosty
(juridisch) het geheel van rechtsregels en instituties van het recht

rechtbank n
sąd
(juridisch) een instelling waar rechtgesproken wordt
court sąd
gerechtsgebouw

rechte hoek n
kąt prosty
(wiskunde) hoek van 90 graden

rechte klimming /ˈrɛxtə ˈklɪɯɪŋ/ n
rektascensja
(astronomie) lengtegraad op de hemelbol: hoekafstand van een hemelobject gemeten langs de hemelequator oostwaarts vanaf het lentepunt (traditioneel in uren, minuten en seconden)

rechten van de mens n
prawa człowieka
(juridisch) (formeel) geheel van de fundamentele rechten en vrijheden die ieder mens toekomen

rechter /ˈrɛxtər/ n
sędzia sędzina
(juridisch) (beroep) persoon die rechtspreekt, persoon die een oordeel velt

rechthoek /'rɛxtuk/ n
prostokąt
(wiskunde) een vierhoek met vier rechte hoeken

rechts adj
prawy
tegenovergestelde van links

rechtsfeit n
fakt prawny
(juridisch) gebeurtenis, omstandigheid of handeling waaraan het objectieve recht rechtsgevolgen verbindt al dan niet als gevolg van menselijk handelen

rechtsgeding n
rozprawa
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen

rechtsgeleerdheid n
prawoznawstwo
(wetenschap) wetenschap, kennis of studie van recht

rechtshandeling n
akt prawny
(juridisch) wilsuiting die welbepaalde rechtsgevolgen heeft beoogd door het handelend rechtssubject

rechtspersoon /ɾɛχts.pɛɾ.soːn/ n
osoba prawna
(juridisch) een zelfstandig vermogen of een collectief met eigen autonomie dat als rechtssubject kan deelnemen aan het rechtsverkeer behept met rechten en plichten, maar zelfstandige rechtshandelingen niet kan verrichten

rechtspersoonlijkheid n
osobowość prawna
(juridisch) een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit of organisatie op kan treden als een volwaardig en handelingsbekwaam persoon in het rechtsverkeer behept met rechten en plichten zoals een natuurlijk persoon

rechtssubject n
podmiot prawa
(juridisch) drager van subjectieve rechten en plichten

rechtszaak /rɛx(t)sak/ n
rozprawa
(juridisch) een geschil dat twee of meer partijen hebben over hun rechten en dat zij aan de uitspraak van een rechter onderwerpen

rechtszaal n
sala rozpraw
(juridisch) de ruimte waar een rechtszitting gehouden wordt

rechtvaardig adj
sprawiedliwy
in overeenstemming met bepaalde ethische beginselen

rechtvaardigen v
usprawiedliwiać
overgankelijk onderbouwen volgens bepaalde ethische beginselen

rechtvaardigheid n
sprawiedliwość
de overeenstemming met bepaalde ethische beginselen

recidive n
recydywa
(juridisch) herhaling van een misdrijf, het opnieuw vervallen in dezelfde zonde
(medisch) het zich opnieuw vertonen van een reeds doorstane en schijnbaar genezen ziekte

recidivist n
recydywista

reciprook adj
wzajemny
(wiskunde), (natuurkunde) een dimensie bezittend die de omgekeerde is van een andere dimensie

reciteren v
recytować

reclame n
reklama
(economie) het verstrekking van informatie over diensten en producten, en vooral ook de aanprijzing ervan, met het doel er meer van te leveren

recombinatie n
rekombinacja

record /rəˈkɔrt/ n
rekord
(sport) beste prestatie
(informatica) hoeveelheid bij elkaar behorende gegevens, beschouwd als een logische eenheid (entiteit)

rectaal adj
doodbytniczy
(medisch) met betrekking tot de endeldarm

recycleren v
recyklować
na verbruik weer omzetten in iets bruikbaars

redacteur n
edytor
(beroep), (media) iemand die berichten verzamelt en bewerkt voor publicatie
redaktor
(beroep), (media) iemand die teksten corrigeert en klaarmaakt voor publicatie

redden /ˈrɛdə(n)/ v
ratować uratować
overgankelijk actie ondernemen om iets of iemand uit de moeilijkheden te halen

redding n
ratunek

reddingsboot n
łódź ratunkowa
(scheepvaart) een speciaal gebouwde en uitgeruste boot om het schip in geval van nood veilig te kunnen verlaten

rede n
reda
(scheepvaart) een ankerplaats buitengaats

reden /ˈre.də(n)/ n
powód
een motivatie door iemand bedacht of beredeneerd

redenering /ˌredəˈnɪːrɪŋ/ n
rozumowanie
het proces waarmee men (in de logica) van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt

rederij n
armator

redundantie n
rozwlekłość

reduplicatie /redypliˈkatsi/ n
reduplikacja
(taalkunde) vorming van nieuwe woorden of zinsneden door het geheel of gedeeltelijk herhalen van een deel daarvan

ree n
sarna
m / v / o (evenhoevigen) Capreolus capreolus zoogdier uit de familie van de hertachtigen (Cervidae) voornamelijk voorkomend in Europa. In Azië leeft de verwante Siberische ree (Capreolus pygargus)

reeds adv
już
(formeel) al

reeks n
szereg
een opeenvolgende rij van gebeurtenissen

reeline n
reelina
(biochemie) een glycoproteïne dat vooral een belangrijke rol speelt bij het sturen van de neuronale migratie in de embryo's van gewervelde organismen

referendum n
referendum
(politiek) een stemming over een wetsvoorstel, waarbij gestemd wordt door het volk zelf, niet door vertegenwoordigers van het volk

reflectie n
odbicie

reflex n
automat
(medisch), (biologie) een onwillekeurige reactie op bepaalde prikkels

refractie n
refrakcja

refrein n
refren

regel /ˈreɣəɫ/ n
reguła zasada
een voorschrift, richtlijn, norm, standaard

regeling n
układ
een combinatie van afspraken voor een bepaalde groep, schikking

regelmaat n
częstość
ordelijke schikking in de ruimte

regelmatig adj
regularny
aan een bepaalde regel gehoorzamend

regen /reχən/ n
deszcz
(meteorologie) neerslag van tot druppels gecondenseerde waterdamp

regenachtig adj
deszczowy
regelmatig regenend of neigend naar regen

regenboog /ˈreːχənboːx/ n
tęcza
een natuurfenomeen dat na regen als een verschijnende veelkleurige boog te zien is

regenboogvlies n
tęczówka
(anatomie) het gekleurde vlies in het oog waarin de pupil zich bevindt

regendruppel /ˈreɣə(n)ˌdrʏpəɫ/ n
kropla deszczu
een druppel die als regen uit de lucht naar beneden valt

regenen /ˈreɣənə(n)/ v
padać
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van neerslag in de vorm van waterdruppels

regeneratie n
regeneracja
herstel, (ook: vernieuwing van (geestelijke) waarden)

regenjas n
płaszcz przeciwdeszczowy
(kleding) een waterdichte overjas die geschikt is voor regenachtig weer

regenmeter /ˈreɣə(n)ˌmetər/ n
deszczomierz pluwiometr
een toestel dat de hoeveelheid gevallen neerslag meet

regenpijp n
rura spustowa
een verticale buis die aan een dakgoot is bevestigd en dient om het hemelwater dat op het dak valt, af te voeren

regentijd n
pora deszczowa
tijd van het jaar dat het veel regent in de tropen (april tot september in het noorden, van oktober tot maart in het zuiden)

regentschap n
regencja

regenwater n
deszczówka

regenwoud n
wilgotny las równikowy
(ecologie) een bos in een klimaat met het hele jaar door neerslag

regenwulp n
kulik mniejszy

regeren v
panować
overgankelijk (regering) (politiek) het uitoefenen van de politieke macht door het uitvaardigen van wetten en instellen van organisaties met een bepaalde opdracht

regering /re.'ɣeː.rɪŋ(g)/ /rə.'ɣeː.rɪŋ/ /rə.'χɪː.rɪŋ/ n
rząd władza
(regering) een groep van personen die een land bestuurt, specifiek het staatshoofd en alle ministers

regiment n
pułk regiment

regio n
region
een geografisch, taalkundig, cultureel, demografisch en/of institutioneel gebied met een bepaald karakter, al dan niet erkend door de officiële instanties

rehabilitatie n
rehabilitacja

reidans n
okrągły taniec
(dans), (verouderd) de dans die in toneelstukken aan het einde van een acte of bedrijf werd gedanst, en waarbij vaak ook werd gezongen

reiger n
czapla
(roeipotigen) benaming voor ooievaarachtige watervogels uit de familie Ardeidae , met lange poten en spitse snavel

reis /rɛɪ̯s/ n
podróż
grote, lange tocht of trip

reisbureau n
biuro podróży

reisverzekering n
ubezpieczenie podróżne

reizen /'rɛɪzən/ v
podróżować
ergatief gericht onderweg zijn naar een bepaalde bestemming
inergatief ongerichte activiteit van het onderweg zijn

reiziger /ˈrɛɪzəɣər/ n
podróżnik
iemand die gewoon is reizen te maken
iemand uit een familie die rondreist en zijn geld verdient op evenementen ter vermaak van mensen, bv een lid van een circus of een kermisexploitant; ook wel woonwagenbewoner.

rek n
elastyczność
m (natuurkunde) vergroting van de lengte van een voorwerp door het uitoefenen van een trekkracht
wieszak
o (huishouden) een raamwerk bedoeld voor het bergen van vooral huishoudelijke voorwerpen

rekening n
rachunek
mogelijkheid om bij een bank onder een eigen nummer betalingen te doen en te ontvangen en geld te sparen of te lenen

rekenkunde n
arytmetyka rachuba
(wiskunde) de leer van de operaties die op getallen worden uitgevoerd (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen, machtsverheffen en worteltrekken)

rekenmachine /ˈrekəmɑˌʃinə/ n
kalkulator
een apparaat dat rekenkundige berekeningen kan uitvoeren

rel /rɛl/ n
bunt
een verstoring van de openbare orde door een menigte, meestal gepaard gaand met geweld en politieoptreden

relatie n
relacja
een min of meer vast verband, betrekking
een persoonlijke, vaak amoureuze verhouding

relativiteitstheorie n
teoria względności
een natuurkundige theorie die ervan uitgaat dat de tijd een relatief begrip is

relaxen /rəlɛksə(n)/ v
relaksować
inergatief de tijd nemen zich te ontspannen

relevant adj
istotny
van toepassing

relevantie n
istotność

religie /rə'liɣi/ n
religia
een godsdienst

religieus /relɪˈɣɪøs/ /relɪˈʝɪøs/ adj
religijny
te maken hebbend met religie

religiositeit n
religijność
(religie) alles wat te maken heeft met godsdienst en geloof in een opperwezen

relikwie n
relikwia

reling /relɪŋ/ n
falszburta
een leuning boven de verschansing die een scheepsdek omgeeft

reliëf n
relief

rem n
hamulec
een mechanisme dat iets vertraagt of tot stilstand brengt

remedie /rəˈmedi/, /reˈmedi/ n
lekarstwo
(medisch) een medicijn of een op genezing gerichte behandeling

remming n
zahamowanie
(medisch) verzwakking van de werking van een prikkel

renaal adj
nerkowy
(medisch) met betrekking tot de nier

rendier n
renifer ren karibu
(evenhoevigen) Rangifer tarandus , een hertachtig zoogdier met een breed uitlopend gewei

renium n
ren
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Re en atoomnummer 75. Het is een grijswit overgangsmetaal

renkoekoek /ˈrɛn.ku.kuk/ n
kukawka
(koekoeksvogels) benaming voor vogels uit het geslacht Geococcyx

rennen n
biec
(sport) (meestal in meevoud) een snelheidsproef op de weg of in het terrein

renovatie n
remont

renoveren /rənoˈverə(n)/ v
remontować
overgankelijk opknappen, repareren, vernieuwen

renpaard n
koń wyścigowy
(paardrijden) paard dat gefokt is met het doel om aan paardenrennen deel te nemen

reparatie n
naprawa

repareren v
naprawiać
overgankelijk iets weer in werkende staat brengen

repertoire n
repertuar

reportage n
reportaż

reproductie n
reprodukcja
kopie (van een kunstwerk)

reptiel /rɛp'til/ n
gad
(reptielen) een koudbloedig, kruipend gewerveld dier met meestal vier poten en een schubbenhuid

republiek /repʏˈbliːk/ n
rzeczpospolita republika
(regering) staatsvorm waarbij het staatshoofd voor een aantal jaren verkozen of benoemd wordt

republikein n
republikanin

republikeins adj
republikański

reputatie n
reputacja
de manier waarop iemand bekend is

reseda n
rezeda

reserveren v
rezerwować
overgankelijk een plaats laten vrijhouden omdat men deze wil gebruiken

reservist n
rezerwista
iemand die oproepbaar is voor militaire dienst in tijden van oorlog, oorlogsdreiging of andere situaties waarin inzet van het leger nodig is

reservoir /resər'vʷar/ n
rezerwuar
plaats waar water of een andere vloeistof bewaard kan worden

residentie n
mieszkanie

resistantie n
rezystancja

resolutie n
rozdzielczość
(informatica) scheidend vermogen, (aantal eenheden per lengte-eenheid, pixeldichtheid)

resonantie n
rezonans

resorptie n
resorpcja
(medisch) opslorping

respect /rɛsˈpɛkt/ n
szacunek
gevoel van bewondering op geestelijk en zedelijk vlak
erkenning

respecteren v
poważać

rest /rɛst/ n
reszta
wie of wat er overblijft

restaurant n
restauracja

restauratie n
odbudowa
het minitieus herstellen van een voorwerp van kunstzinnig of historisch belang

resultaat /rezɵl'tat/ n
rezultat
een uitkomst

retort n
retorta
(scheikunde) een verouderd toestel voor het destilleren bestaande uit een vat met een neergebogen tuit

retoucheren /rətu'ʃeːrə(n)/ /rətu'ʃɪːrə(n)/ v
retuszować

retourneren /rəturˈnerən/ v
zwracać
1. iets of iemand naar het punt van vertrek terugbrengen of terugzenden

retriever n
retriever
jachthond die het geschoten wild apporteert (naar de jager brengt)

retroflex /ˈre.tro.ˌflɛks/ n
[[lamino-]]postalweolarny
(taalkunde) een medeklinkerklank die gevormd wordt door de tong om te buigen zodat het met de onderkant naar het verhemelte staat

reu n
pies
mannelijke hond

reus /røs/ n
olbrzym gigant
een buitengewoon grote man

reuzegroot adj
gigantyczny

reuzel n
smalec
(voeding) verkregen door uitsmelting van varkensvet (wikidata: reuzel )

reuzenpaardenstaart n
skrzyp olbrzymi
(varens) bepaald soort vaste plant, Equisetum telmateia uit de paardenstaartfamilie Equisetaceae .

reuzenpanda n
panda wielka
(roofdieren) Ailuropoda melanoleuca , een beer die leeft in de hooggelegen hellingen van berggebieden in centraal China

reuzenpompoen n
dynia olbrzymia
(bloemplanten) een eenjarige plant Cucurbita maxima uit de komkommerfamilie (Cucurbitaceae ) die afstamt van de wilde, in Zuid-Amerika voorkomende Cucurbita andreana. De soort verschilt van de andere pompoensoorten in de bijna ronde, bij de vruchtaanzet niet verbrede vruchtstelen en door vezelvrij, bij het koken uiteenvallend vruchtvlees. Deze soort heeft minder warmte nodig en kan daarom ook in gematigde klimaten als zomervrucht worden geteeldCucurbitaceae (wikidata: reuzenpompoen )

reuzenrad n
diabelski młyn
kermisattractie met zitplaatsen die gelijkmatig rondom aan een huizenhoog wiel hangen dat draait om een horizontale as

revisionisme n
rewizjonizm
(politiek) (geschiedenis) de opportunistische herziening of herschrijving van de geschiedenis op grond van latere, nationalistisch, religieus of ideologisch gedreven opvattingen

revolutie /revol'yʦi/ n
rewolucja przewrót
een omwenteling in de politieke machtsverhoudingen
een omwenteling in andere zin

revolutionair adj
rewolucjonista

revolver n
rewolwer bębenkowiec kolt
(militair) een handvuurwapen met een roterende trommel met kogels

revue n
rewia
theatershow bestaande uit een aaneenschakeling van zang, dans en toneel in de vorm van komische of satirische sketches
przegląd
(kritisch) tijdschrift, weekblad

reëel adj
realny

reïncarnatie n
odrodzenie

reïncarneren v
wskrzesić
1.

rib /rɪp/ n
żebro
(anatomie) elk van de platte, boogvormige beenderen die de borstkas omsluiten

ribbe n
krawędź
(wiskunde) de lengte van een zijde van een kubus of parallellopipedum.

ribonucleïnezuur n
kwasy rybonukleinowe

ribosoom /riboˈzom/ n
rybosom
(biologie) het molecuulcomplex dat eiwitten synthetiseert

richten v
skierować
overgankelijk op een bepaald doel afstemmen
wederkerend zich ~ op: een bepaald doel nastreven

richting /ˈrɪxtɪŋ/ /ˈrɪχtɪŋ/ preposition
kierunek
de kant op van, in de richting van

richtlijn n
dyrektywa wytyczna
aanwijzing voor een te volgen gedrag

ridder n
rycerz kawaler
(beroep) (geschiedenis), (adel) oorspronkelijk een bereden en bepantserde ruiter die de ridderslag ontvangen had

ridderspoor n
ostróżka

riem /rim/ n
pas
band van leer of een vergelijkbaar sterk en soepel materiaal
wiosło
steel met een blad, bestemd om een vaartuig voort te bewegen door het blad in het water te steken en het weg te duwen

riet /rit/ n
trzcina
(plantkunde) Phragmites australis , een plantensoort uit de grassen met een stevige stengel die langs het water voorkomt
stroik
(muziek) een uit bamboe vervaardigd onderdeel van een muziekinstrument uit de rietblazers

rietje /ˈri.cə/ n
słomka
(huishouden) dun drinkbuisje, pijpenstrootje

rietsuiker n
cukier trzcinowy
(voeding) suiker, verkregen uit het sap van suikerriet

rietvoorn n
wzdręga
Scardinius erythrophthalmus karperachtige zoetwatervis

rietzanger n
rokitniczka

rif n
rafa
(geologie) een ondiepte in water, koraalbank, klip

rij /rɛɪ̯/ /rɛː/ n
rząd szereg
geordende opstelling van een aantal eenheden in één richting
ciąg sekwencja
(wiskunde) een opeenvolging van elementen

rijbaan n
jezdnia
(verkeer) weggedeelte bestemd voor voertuigen

rijbewijs /ˈrɛɪ̯bəˌwɛɪ̯s/ /ˈrɛɪ̯bəˌʋɛɪ̯s/ /ˈrɛːbəˌβ̞ɛːs/ n
prawo jazdy
(verkeer) een officieel document waarmee de bezitter bevoegd is om een motorvoertuig te besturen

rijden /ˈrɛɪ̯də(n)/ /ˈrɛːdə(n)/ v
prowadzić
ergatief zich verplaatsen met behulp van een voertuig
jechać
overgankelijk iemand met een voertuig ergens heen brengen
jeździć
zich voortbewegen op een rijdier (bijv. een paard)

rijk /rɛɪ̯k/ /rɛːk/ adj
bogaty
(persoon) veel geld en/of eigendommen hebbend

rijm n
szron geada branca
(meteorologie) (Belgisch-Nederlands) rijp, aangevroren dauw of mist
rym
(dichtkunst) een vers waarvan een regel eindigt in een woord dat klankverwantschap vertoont met het einde van een andere regel

rijp n
szron geada branca
(meteorologie) (Nederlands-Nederlands) rijm, aangevroren dauw of mist

rijshout n
chrust

rijst /rɛi̯st/ n
ryż
(graan) (voeding) graan van het geslacht Oryza

rijstrook n
pas ruchu

riksja n
riksza
Aziatisch twee- of driewielig karretje voor personen vervoer

rillen v
drżeć

rimpel n
zmarszczka
een oppervlakkige vouw of golving, in het bijzonder van de menselijke huid

ring n
pierścień
(sieraden) een cirkelvormig sieraad voor om de vinger
een cirkelvormig voorwerp.
(sport) een plaats waar gestreden wordt
(verkeer) een rondweg.

ringmus n
mazurek
(zangvogels) Passer montanus een zangvogel uit de familie van mussen en sneeuwvinken

ringslang n
zaskroniec
(reptielen) Natrix natrix niet-giftige waterslang [2] die voorkomt in een groot deel van Europa en daarnaast in delen van het Midden-Oosten en Azië

ringvinger n
palec serdeczny
(anatomie) vierde vinger, gelegen tussen de pink en de middelvinger, waaraan normaliter ringen worden gedragen

ringworm n
parch
(medisch) huidziekte door een schimmel veroorzaakt. Bij mensen wordt ringworm veroorzaakt door dermatofyten, meestal de soorten Trichophyton rubrum , Trichophyton mentagrophytes , Trichophyton tonsurans en Trichophyton shoenleinii

riool /riol/ n
kanalizacja
een vaak ondergronds kanaal voor de afvoer van drek en ander afvalwater

rioolrat n
szczur kanałowy
(knaagdieren) Rattus norvegicus , bruine rat

risico n
ryzyko
een kans op gevaar of schade

rit /rɪt/ n
jazda
m een korte reis te paard, op een fiets of in een voertuig

ritme n
rytm
(muziek) een zich in de tijd herhalend patroon van geluiden

ritmesectie n
sekcja rytmiczna
(muziek) deel van een bandje of orkest dat het ritme van een muziekstuk aangeeft

ritueel adj
rytuał

rivier /riːˈviːr/ n
rzeka
(geologie) een natuurlijke waterstroom

riviergrondel n
kiełb
(straalvinnigen) bepaald soort slanke eetbare Euraziatisch zoetwatervis, Gobio gobio uit de karperachtigen, die tot 20 cm lang wordt; een bodembewoner met een baarddraad in elke mondhoek

rivierkreeft n
rak
(kreeftachtigen) een soort kreeft die in riviertjes leeft

rizosfeer /ˌritsoˈsfeːr/ /ˌritsoˈsfɪːr/ n
ryzosfera
gedeelte van de bodem waarin het ecosysteem onder invloed van plantenwortels staat

robijn n
rubin

robot /ˈro.bɔt/ n
robot
(techniek) een machine die beschikt over een stoffelijke vorm ('lichaam') en een beslissingsmodel (programma)

rock-'n-roll n
rock and roll
(muziek) muziekstijl die in de jaren 1950-60 in de Verenigde Staten opkwam, gekenmerkt door elektrische gitaren, een vaste beat en op jongeren gerichte teksten

roddelen /ˈrɔdələ(n)/ v
kwakać
op een vervelende manier over anderen praten

rode biet n
burak zwyczajny burak

rode lynx n
ryś rudy
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Lynx rufus , een katachtige uit het geslacht der lynxen (Lynx ) die voorkomt in Noord-Amerika

rode wijn n
czerwone wino
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van rode druiven

rode wolf n
wilk rudy
(roofdieren) Canis rufus roofdier uit de familie van de hondachtigen. De vacht is geel- tot kaneelbruin met een inslag van grijs en zwart. De rug is donkerder. De lichaamslengte bedraagt 100 tot 120 cm, de staartlengte 25 tot 35 cm en het gewicht 18 tot 41 kg. Hij leefde in het gehele oostelijk deel van de Verenigde Staten, maar is nu in het wild uitgestorven

rodekool n
czerwona kapusta
(bloemplanten) donkerrood sluitkoolgewas Brassica oleracea convar. capitata var. rubra

rodium n
rod
(scheikunde), (element) chemisch element met symbool Rh en atoomnummer 45.Het is een zilverwit overgangsmetaal

roebel /ˈrubəl/ n
rubel

roede n
pręt
holle of massieve (metalen) staaf

roedel n
sfora wataha
een groep honden, wolven, herten of ook gemzen waar een sterke hiërarchie heerst

roeien v
wiosłować
ergatief, (scheepvaart) zich met behulp van roeispanen in een boot ergens begeven

roek n
gawron
(zangvogels) bepaalde soort kraaiachtige vogel, Corvus frugilegus

roekeloos adj
bezmyślny
overmoedig, zonder zorg over de gevolgen of het gevaar van een handeling

roem n
sława
eer, vermaardheid

roentgenium n
roentgen

roep /rup/ n
krzyk
een vrij harde klank geproduceerd met stemgeluid

roepen /'ru.pə(n)/ v
wołać
overgankelijk met verheffing van stem de aandacht van iemand trachten te verkrijgen

roepie /'rupi/ n
rupia
(financieel) benaming voor verschillende munteenheden in India, Mauritius, Nepal, Pakistan, Seychellen en Sri Lanka

roeping /'rupɪŋ/ n
powołanie
een taak waarvoor een persoon zich verplicht voelt, vaak met religieuze invloed

roer n
ster
vlak waarmee de besturing van een schip of een vliegtuig geregeld wordt

roerei /rurɛi/ n
jajecznica
een gerecht van gebakken eieren en losgeklopte melk

roerend goed n
ruchomość
(juridisch) tilbaar, stoffelijk object dat verplaatst kan worden.

roest /rust/ n
rdza
m of o (metallurgie) een rood- of bruingele bedekking aan de oppervlakte van ijzer die ontstaat door aantasting door de zuurstof van de lucht
(jachttaal) m uitwerpselen van met name patrijzen bij hoopjes, bij de gulplaats

roestvrij adj
nierdzewny
(redelijk) bestand tegen roesten, roestbestendig

roet /rut/ n
kopeć sadza
koolstofneerslag die ontstaat door onvolledige verbanding van koolstofhoudende stoffen

rog n
płaszczka
(kraakbeenvissen) benaming voor brede, platte vissen met een smalle staart uit de superorde Rajomorphii

rogge n
żyto
(plantkunde) (enige) graansoort van het geslacht Secale , te weten Secale cereale die vooral geteeld wordt om er roggebrood en ontbijtkoek van te maken. In Ierland en de Verenigde Staten ook voor de productie van whisky (wikidata: rogge )

roggebrood /ˈrɔɣəbrod/ n
chleb żytni
(voeding) een van rogge gebakken brood

rok n
spódnica
(kleding) een voornamelijk vrouwelijk (in Schotland ook voor mannen) buis- of kegelvormig kledingstuk dat om de taille wordt gedragen en een deel van de benen bedekt

rokade n
roszada
(schaak) zet in een schaakspel waarbij de koning en een toren van plaats ten opzichte van elkaar veranderen

roken /ˈroːkə(n)/ v
dymić palić
rook afgeven
(m.b.t. rauwe vis of rauw vlees) conserveren door langdurige blootstelling aan rook.
palić dymić
een genotsmiddel, voornamelijk tabak, nuttigen door het inhaleren van de rook ervan

rokeren v
wieża
inergatief, (schaak) het doen van een zet waarbij de koning en een toren elkaar passeren

rokkenjager n
kobieciarz

rolgordijn n
roleta
een gordijn dat bij het sluiten van een ronde stok wordt afgerold en vaak dient als bescherming tegen zonlicht

rollator n
rolator
looprek op wieltjes dat als hulpmiddel dient bij het lopen

rollen v
skręcać
zich wentelend over een oppervlak bewegen

rolstoel n
wózek inwalidzki
(medisch) vervoermiddel voor mensen die slecht ter been zijn

roltrap n
eskalator schody ruchome
systeem voor het vervoeren van personen tussen twee etages, bestaande uit een trap met omhoog- of omlaagschuivende treden

rolverdeling n
obsada
de verdeling van de rollen in een toneelstuk of in het maatschappelijke leven

romaji n
romaji
de naam voor de transcriptie van het kanji naar het westers alfabet

roman n
powieść
(letterkunde) een lang soort verhaal in boekvorm

romantisch adj
romantyczny

rommelmarkt n
pchli targ

romp n
tułów
(anatomie) het lichaam van een mens of dier zonder ledematen, kop of staart
kadłub
het gedeelte van een vliegtuig zonder vleugels en stabilo

rond adj
okrągły
cirkelvormig.

ronde n
runda
(sport) een wedstrijd in de vorm van een rondrit

rondhangen v
kręcić się
inergatief op een plaats langdurig verblijven zonder iets te doen te hebben

rondspoken v
nawiedzać
1.

ronduit adv
bez ogródek

rood /rod/ /rot/ adj
czerwony
(kleur) de kleur rood hebbend

rood /rod/ /rot/ n
czerwień czerwony
o (kleur) primaire kleur zoals die van licht met een golflengte tussen de ca. 620 en 740 nm

rood peperboompje n
wawrzynek wilczełyko
(bloemplanten) bepaald soort struik, Daphne mezereum

roodachtig adj
czerwonawy

roodbaars n
karmazyn
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Sebastes marinus , komt voor in de noordelijke Atlantische oceaan en in de noordelijke Noordzee

roodborstje n
rudzik
(zangvogels) bepaald soort vrij gedrongen vogeltje met opvallende bruinrode keel, Erithacus rubecula

roodborstlijster n
drozd wędrowny
(zangvogels) Turdus migratorius , een in Noord-Amerika veel voorkomende lijstersoort

roodharig adj
rudowłosy
met rood gekleurde haren

roodmus n
dziwonia

roof n
kradzież
(juridisch) het openlijk en gewelddadig wegnemen van hetgeen een ander toebehoort

roofblei n
boleń rapa
(straalvinnigen) exotische roof- en zoetwatervis die voorkomt in de wateren van de Benelux, Leuciscus aspius

roofdier /ˈrovdir/ n
drapieżnik
(dierkunde) dier dat zijn prooi bejaagt en doodt

roofvogel /ˈroˌfoχɔɫ/ /ˈroːˌfoːɣəl/ /ˈroːˌvoːɣəl/ n
ptak drapieżny
(dierkunde) eierleggend dier met veren, twee vleugels, twee klauwen en een snavel dat zijn prooi bejaagt en doodt

rook /roːk/ n
dym
een zichtbaar mengsel van gassen, dampen en fijne vaste deeltjes dat bij verbranding opstijgt

rookmelder n
wykrywacz dymu
apparaat dat een zeer luid signaal afgeeft als er rook aanwezig is

rookverbod n
zakaz palenia
een verbod om te roken

room n
śmietana
(voeding) vette delen van melk waarvan boter gemaakt kan wordenRoom wordt, wanneer gezoet, gebruikt bij het vervaardigen van slagroom, voor het decoreren van gebak en bij het vullen van bonbons

roos /roːs/ n
róża
(plantkunde) plant met doornen op de stengel van het geslacht Rosa
kleine cirkelvormige middensectie van een schietschijf
aandoening van de hoofdhuid die schilfers veroorzaakt

roskam /'rɔskɑm/ n
zgrzebło
een grof soort kam die voor het verzorgen van paarden of het schoonmaken van andere borstels gebruikt wordt

rotatie n
obracanie

roten v
rosić
overgankelijk (landbouw) vlas blootstellen aan fermentatie om het pectine te verwijderen dat de stengel samenhoudt

rotje n
petarda
dim. tant. bepaald soort vuurwerk dat na het aansteken van de lont wordt weggegooid en dan een harde knal geeft

rotonde n
rotunda
(bouwkunde) een rond gebouw
rondo
(verkeer) een rond, pleinvormig kruispunt van wegen

rots n
skała
een grote ruwe steen

rotstuin /ˈrɔtstœʏn/ /ˈrɔtstœːn/ n
ogródek skalny
(tuinieren) tuin met rotspartijen en rotsplanten

rottweiler n
rottweiler
Duits hondenras, stevig gebouwd, kortharig met brede kop, korte snuit en hangoren

rotzak n
drań
(scheldwoord) iemand die zich eropuit is anderen ergernis te bezorgen

routeplanner n
nawigacja

rouw /ra<sup>ʊ</sup>/ /rʌʊβ̞/ /rʌːβ̞/ n
żałoba
grote smart of droefenis na een verlies

rover n
rabuś
(juridisch) iemand die door geweldpleging iemand besteelt

roze /roːzə/ /rɔːs/ /rɔːzə/ adj
różowy róż
(kleur) de kleur roze hebbend

rozemarijn n
rozmaryn
(kruid) de, verse of gedroogde, bladen van Rosmarinus officinalis worden gebruikt om gerechten te kruiden

rozenkrans n
różaniec
een gebedssnoer met 55 kralen. Bij 5 kralen wordt het "onze vader" en bij 50 het "weesgegroet" gebeden

rozijn n
rodzynek
(voeding) kleine gedroogde vruchtjes van Vitis vinifera

rubber /ˈrɵ.bər/ n
guma

rubidium n
rubid
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rb en atoomnummer 37. Het is een zilverwit alkalimetaal

rucola n
rokietta siewna rukolą
(bloemplanten) eenjarige plant Eruca sativa die behoort tot de Kruisbloemenfamilie (Cruciferae ) (wikidata: rucola )
(groente) bladeren van Eruca sativa met een nootachtige smaak (wikidata: rucola )

rudimentair adj
rudymentarny

rug /rɵx/ n
plecy grzbiet
(anatomie) zijde van de romp tegenover de buik en borst gelegen; bij mensen aan de achterzijde en bij andere dieren aan de bovenzijde gelegen

rugby n
rugby

ruggengraat n
kręgosłup

ruggenmerg n
rdzeń kręgowy

rugvin n
płetwa grzbietowa
(zoötomie) een vin op de rug van vissen.

rugzak n
plecak

ruif n
paśnik
(veeteelt) houten of ijzeren traliewerk als voederrek voor de dieren

ruiken /rœʏkə(n)/ /rœːkə(n)/ v
pachnieć wąchać
absoluut ~ naar een bepaalde geur verspreiden die met de neus waargenomen kan worden

ruimer n
rozwiertak
stuk gereedschap waarmee men een boorgat iets ruimer kan maken ('op kan ruimen'), ruimijzer of ruimnaald

ruimte n
przestrzeń
(natuurkunde) (astronomie) heelal, universum

ruimtepak n
skafander kosmiczny

ruimteschip n
statek kosmiczny
(verkeer) vaartuig geschikt om zich buiten de aardse atmosfeer te begeven

ruimtestation n
stacja kosmiczna

ruimteveer n
wahadłowiec kosmiczny

ruimtewandeling /ˈrœʏ̯m.tə.ˌʋɑn.də.lɪŋ/ /ˈrœːm.tə.ˌβ̞ɑn.də.lɪŋ/ n
spacer kosmiczny
(ruimtevaart) het uitvoeren van een activiteit buiten een ruimteschip

ruin /rœʏn/ n
wałach
(paardrijden) gecastreerde hengst

ruis n
szum
structuurloos en voortdurend geluid dat een continuüm van toonhoogten bevat

ruisvoorn n
krasnopiórka
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwatervis die zich graag tussen het riet ophoudt, Scardinius erythrophthalmus

ruit n
romb
(wiskunde) vierhoek waarvan de zijden gelijk in lengte zijn

ruitenwisser /ˈrœytə(n)wɪsər/ n
wycieraczka
een apparaatje dat de ruiten van een auto automatisch wist met een bewegende arm met wisserblad

ruiter n
jeździec
(persoon) de berijder van een rijdier, meestal een paard
iets wat ergens op zit en er boven uit steekt

rum n
rum
(drinken) een sterkedrank die bereid wordt uit het sap van suikerriet

rund /rʏnd/ /rʏnt/ n
bydlę
(evenhoevigen) (veeteelt) holhoornig en herkauwend zoogdier, Bos taurus , dat vaak gehouden wordt voor zijn melk en vlees of als trekdier, de gedomesticeerde afstammeling van de sinds de middeleeuwen uitgestorven oeros (Bos primigenius )

rundvlees /ˈrʏntfleːs/ n
wołowina
(voeding) het vlees van een volwassen rund

rune /ˈrynə/ n
runa
een schriftteken van het Oud-Germaanse alfabet

rups n
gąsienica licha
(vlinders) langgerekte, wormachtige larve van de vlinder en de mot, die raspende kaken, korte voelsprieten, drie paar echte poten, meerdere paren propoten en vaak fijne stekels of afstekende haren heeft en een vraatzuchtige eter is

rus /'rʏs/ n
sit
(bloemplanten) een geslacht Juncus van planten uit de russenfamilie (Juncaceae ). De planten lijken oppervlakkig gezien op grassen

ruscisme n
raszyzm
(politiek) (pejoratief) autoritaire nationalistische ideologie in Rusland, waarin Russen een heilige missie wordt toegedacht die het onderdrukken van andere volkeren rechtvaardigt

rust /rɵst/ n
spokój
een tijdelijke toestand van ontspanning en herstel na arbeid, moeite of inspanning

rusten v
odpoczywać
werk of andere activiteit staken om het lichaam in staat te stellen weer op krachten te komen

rustig adj
spokojny
kalm, weinig sensorische prikkels creërend

ruthenium n
ruten
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ru en atoomnummer 44. Het is een zilverwit overgangsmetaal

rutherfordium n
rutherford
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rf en atoomnummer 104. Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig overgangsmetaal

ruw adj
szorstki
oneffen, niet glad
grof, onbesuisd

ruzie /ˈryzi/ n
kłótnia
toestand waarin men in conflict is met anderen

ruïne /ryˈinə/ n
ruina
een zeer vervallen gebouw

ruïneren /ˌryiˈnerə(n)/ v
niszczyć
overgankelijk helemaal kapotmaken
rujnować
overgankelijk iemand financieel te gronde richten

röntgenium n
roentgen
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Rg en atoomnummer 111. Het is een overgangsmetaal

saai /saɪ̯/ /saːɪ̯/ adj
nudny
oninteressant, eentonig

sabelmarter n
soból
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes zibellina , marterachtige die voorkomt in de taigazone van Eurazië

sabotage n
sabotaż
een ingreep op zaken om deze te laten mislukken of te vernielen

saboteren v
sabotować

saboteur n
sabotażysta

sacharide n
sacharyd

sacharine n
sacharyna
(voeding) caloriearme kunstmatige zoetstof die geen directe invloed heeft het bloedsuikergehalte (wikidata: sacharine )

sacharose n
sacharoza
(scheikunde), (voeding) een disacharide, bestaande uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker).

sacrament n
sakrament
(religie) ritueel of teken in de christelijke kerk, door Jezus ingesteld, waardoor Gods genade wordt doorgegeven

sacristie n
zakrystia
een ruimte in een rooms-katholieke kerk, waarin men alles bewaart dat nodig kan zijn om een kerkdienst te houden

sadisme n
sadyzm

sadist n
sadysta
(seksualiteit) iemand die bevrediging zoekt in het pijnigen van een ander

sadistisch adj
sadystyczny

safari /sɑˈfarɪ/ n
safari
expeditie in de wildgebieden in Afrika

saffier n
szafir
o (mineraal) een kostbare, transparante blauwe edelsteensoort die een variant is van korund (α-Al2O3)

saffraan n
szafran
(specerij) specerij bereid uit de saffraankrokus Crocus sativus

salade n
sałatka

salamander n
salamandra
(dierkunde) benaming voor dieren uit de orde Caudata , die met vier poten en een grote staat wel op hagedissen lijken, maar daarvan verschillen door een gladde huid, zonder schubben of haren

salami /ˈsalami/ n
salami
een gekruid soort worst oorspronkelijk uit Italië afkomstig

salie n
szałwia
(medisch) (Suriname) gehalte van hemoglobine in het bloed

salontafel n
ława
(meubel) een lage tafel die in een woonkamer staat

salpeterzuur n
kwas azotowy
(scheikunde) een sterk zure chemische verbinding met de formule HNO3 of een waterige oplossing daarvan

samarium n
samar
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sm en atoomnummer 62. Het is een zilverwit lanthanide

samen adv
razem

samenstellen v
składać
overgankelijk meerdere uitgekozen zaken tot een geheel maken

samenstelling n
złożenie
(taalkunde) een woord dat gevormd is door twee of meer onafhankelijke woorden aan elkaar te koppelen

samenvattend adj
podsumując
verkort met weglating van overbodige details

samenvatting /ˈsaːməvɑtɪŋ/ n
streszczenie
een beknopte beschrijving van een inhoud

samenwerken v
współpracować
inergatief ~ met met een of meer aan hetzelfde werken

samenwerking n
współpraca
het samenwerken van meerdere personen

samenzweren /ˈsamə(n)ˌzʋɪːrə(n)/ v
knuć
inergatief geheimelijk met anderen samenwerken ten nadele van een derde partij

samoerai /ˈsɑmuˌrɑɪ/ n
samuraj
een lid van de vroegere Japanse krijgsstand

sanctie /'sɑŋksi/ n
nakładać sankcje
maatregel ter bestraffing van ongewenst gedrag

sandaal /sɑnˈdal/ n
sandał
(schoeisel) schoeisel dat bestaat uit een zool met banden

sandelhout n
sandał
een bepaald houtsoort (Santalum album of verwante soorten)

sangria n
sangria
(drinken) een Spaanse licht-alcoholische drank, bestaande uit rode wijn op smaak gebracht met vruchtjes

sap n
sok
(drinken) vloeibare substantie (vocht) meestal afkomstig van planten en dan vaak gebruikt om te drinken

sappeur n
saper
soldaat die loopgraven maakt

sappig adj
soczysty
vol met sap

saprofyt n
saprofit
(plantkunde) plant die van organisch afval leeftDeze term is minder juist geworden, sinds enerzijds schimmels niet meer als planten worden beschouwd en als "saprobionten" worden aangeduid wanneer zij van organisch afval leven en anderzijds de planten zonder bladgroen in symbiose met zulke saprobionten blijken te leven en dus ook geen saprofyten zijn.

sarcasme n
sarkazm
bittere, bijtende spot

sarcofaag /sɑr.ko.ˈfax/ n
sarkofag
een stenen doodskist

sarcoom n
mięsak

sardien n
sardynka
(straalvinnigen) klein zilverkleurig haringachtig visje, Sardina pilchardus

sardine n
sardinha sardynka europejska
(straalvinnigen) bepaald soort vis Sardina pilchardus , uit de familie van haringen (Clupeidae ), orde haringachtigen (Clupeiformes ), die voorkomt in het noordoosten en het oosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee (wikidata: sardine )

sardonisch /sɑr'donis/ adj
sardoniczny
op een bittere manier grijnzen of lachen

satanisme n
satanizm
(religie) aanbidding van Satan

satijn n
atłas
(kleding) een weefsel vervaardigd met een weeftechniek, waarbij de kruispunten van de ketting- en inslagdraden gelijkmatig verspreid liggen en bedekt worden door de inslagdraden

satire n
satyra

sauna /'saʊna/ n
sauna
een ruimte waarvan de temperatuur verhoogd wordt, zodat het lichaam begint te zweten (een zweetbad)

saus /sɑu̯s/ n
sos
(voeding) een vloeibare substantie die meestal over een gerecht wordt gedaan of ernaast wordt gegeten voor extra smaak

savanne n
sawanna
een grasland met verspreid voorkomende bomengroei

savooiekool n
kapusta warzywna włoska
(groente) (gebobbelde) bladeren van de kool Brassica oleracea convar. capitata var. sabauda , voornamelijk beschikbaar in de winter (wikidata: savooiekool ) (wikidata: savooiekool )

saxofoon /sɑkso'fon/ n
saksofon
(muziekinstrument) een houtblaasinstrument met een enkelriet

scandium n
skand
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sc en atoomnummer 21. Het is een zilverwit overgangsmetaal

scanner n
skaner

scenario /se.ˈna.ri.jo/ n
scenariusz
een kort uitgewerkt schema voor de handeling van een dramatisch werk, zoals een toneelstuk, opera of film

scepter n
berło
sierlijk bewerkte staf, symbool voor het gezag van een regerende vorst

sceptisch /ˈskɛptɪs/ adj
sceptyczny
geneigd tot twijfel

schaaf n
strug hebel
(gereedschap) een werktuig om hout glad, vlak of dunner te maken#:*Het werken met een schaaf geeft veel houtkrullen als afval.

schaafbank n
strugarka
(houtbewerking) (gereedschap) machine voor het schaven van hout, waarbij het hout langs een roterende as met beitels wordt gehaald.
(gereedschap) machine voor het bewerken van metaal, waarbij een beitel in rechte lijn heen en weer wordt bewogen en het werkstuk na iedere slag een klein stukje wordt opgeschoven.

schaafwond n
przetarcie

schaak interjection
szach

schaak n
szachy szach
het schaakspel als zodanig

schaakbord /ˈsxagbɔrt/ /ˈsχagbɔrt/ n
szachownica
(schaak) een vierkant bord met 64 donkere en lichte vakjes waarop schaak gespeeld wordt

schaakmat adv
mat

schaakspel n
szachy
(sport), (schaak) een spel met verschillende stukken op een schaakbord

schaakstuk /ˈsxakstʌk/ n
bierka
een onderdeel van het schaken dat over het schaakbord bewogen wordt

schaal n
skala
verhouding van de grootte tussen een model en een echt voorwerp
bepaalde ijking op een grafiek, as of eenheid

schaaldier /sxaːldir/ n
skorupiak
(kreeftachtigen) een dier met een schaal als uitwendig skelet

schaamlip n
wargi sromowe
(anatomie) huidplooi bij de opening van de vulva, aan beide zijden van de vagina

schaamluis n
menda mendoweszka
(dierluizen) Pthirus pubis een ongevleugeld, zeer klein insect uit de familie Pthiridae vooral bekend door de parasiterende levenswijze op de mens (voorkomend in het schaamhaar, maar ook op wimpers, in baard en snor en onder de oksels). Een andere naam voor schaamluis is platje. De medische term voor de door deze luis veroorzaakte aandoening is pediculosis pubis

schaamte /'sxa:m.tə/ n
wstyd
een gevoel dat iemand de neiging geeft zich te verbergen voor anderen

schaap n
owca
(evenhoevigen) Ovis aries , een holhoornige herkauwer waarvan de gedomesticeerde soort wol levert

schaar n
nożyczki nożyce
(gereedschap) knipwerktuig waarbij een tweetal langs elkaar snijdende messen een rechte of strakke snede maakt
szczypce
(zoötomie) paarsgewijs voorkomend grijporgaan, gedragen aan het uiteinde van de voorpoten van sommige schaaldieren (kreeften en krabben) en spinachtigen (schorpioenen)

schaarste /'sxarstə/ n
rzadkość
(economie) tijd waarin het aanbod van iets veel lager is dan de vraag

schaats n
łyżwy łyżwa
(sport), (schoeisel) een ijzer dat onder de schoenen wordt gebonden of aan de schoenen is vastgemaakt, om zich daarmee over het ijs te verplaatsen

schaatsen v
jeździć na łyżwach
inergatief (wintersport) zich voortbewegen op schaatsen
ergatief zich op schaatsen ergens heenbewegen

schacht /ˈsxɑxt/ n
szyb
(techniek) (holle) buis (koker)

schade /ˈsxadə/ n
szkoda
geheel van beschadigingen

schadelijk /ˈsxadələk/ adj
szkodliwy
schade toebrengend; ziek makend

schaduw /ˈsxaː.dyu̯/ n
cień
slechts door indirect zonlicht beschenen oppervlak

schalie n
łupek ilasty
(geologie) een sedimentair gesteente dat zich gemakkelijk in lagen laat splijten en voornamelijk bestaat uit kleimineralen. Uit schalie kan olie en gas worden gewonnen.

schaliegas n
gaz łupkowy
(natuurkunde), (thermodynamica) uit schalie gewonnen gas
(natuurkunde), (thermodynamica) uit olieschalie gewonnen synthetisch gas

schalmei n
szałamaja
(muziekinstrument) een blaasinstrument met een rechte conische boring. De toon wordt gevormd met een los dubbel riet

schamen /ˈsxaː.mə(n)/ /ˈsχa.mə(n)/ v
wstydzić
wederkerendschaamte voelen, iets van jezelf niet goed vinden zodat je het niet aan anderen wilt tonen

schandaal n
awantura
een zaak die iemand in opspraak brengt en waarvan mensen schande spreken

schande n
hańba
iets wat bij het publiek minachting oproept, iets oneervols

schandpaal n
dyby
(geschiedenis) een paal op een plein, waaraan mensen bij wijze van straf werden vastgemaakt om vernederd te worden door de omstanders

schansspringen n
skoki narciarskie
(wintersport) een wintersport waarbij op ski's van een helling (de 'schans') gesprongen wordt. Het doel daarbij is om zowel zo ver als zo mooi mogelijk te springen

schap n
półka
een plank om iets op te zetten

schapenstal n
owczarnia
(landbouw) (bouwkunde) verblijf voor schapen Ovis aries die als kleinvee worden gehouden

schar n
zimnica
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort platvis, Limanda limanda , die voorkomt in kustwateren van de noordoostelijke Atlantische Oceaan

scharen v
nożycowanie
wederkerig tribadisme, een seksuele handeling waarbij twee vrouwen hun vulva tegen elkaar aanwrijven en zo elkaars clitoris stimuleren

scharlakenrood adj
szkarłatny

scharnier /sxɑrˈnir/ n
zawias
een draaibaar verbindingsstuk tussen twee voorwerpen

scharrelaar n
kraska
(scharrelaarvogels) bepaald soort vogel, Coracias garrulus uit de familie van de scharrelaars Coraciidae

schat n
skarb
verzamelde rijkdom

schatten /'sxɑtə(n)/ /'sχɑtə(n)/ v
szacować
(statistiek) : vanuit een beperkte steekproef een getalswaarde bepalen die een parameter van de verdeling ervan zo goed mogelijk benadert

schatting n
szacunek
(statistiek) onnauwkeurige meting

schaven v
strugać
overgankelijk gladmaken door middel van een schaaf

schavot n
szafot
(juridisch) een stellage [1] voorzien van een galg of een valbijl waar veroordeelden terechtgesteld worden/werden

schede n
pochwa
(militair) een houder waarin men een zwaard of mes kan steken

schedel /'sχedəl/ n
czaszka

scheef /sxeːf/ n
paździerze
(vlas- en hennepbewerking) stukje houtpijp, houtachtig afvaldeeltje van een vlas- of hennepstengel (in tegenstelling tot de vezels)

scheel /sxeːl/ adj
zezowaty
het gebrek hebbend dat de oogassen niet op eenzelfde punt gericht kunnen worden

scheen n
goleń
(anatomie) voorkant van het onderbeen van de mens tussen de knie en de enkel

scheenbeen /ˈsxenben/ n
kość piszczelowa piszczel

scheenbeschermer /'sxenbəsxɛrmər/ n
nagolennik
(sport) (kleding) kledingstuk dat onder de kousen voor het kwetsbare scheenbeen gedragen wordt bij sporten als voetbal, hockey en softbal

scheepsbouw n
okrętnictwo

scheepsjongen n
chłopiec okrętowy

scheepswerf n
stocznia
(scheepvaart) een aan het water gelegen werkgebied waar schepen gebouwd worden

scheepvaart n
nawigacja
(verkeer) het verkeer op het water

scheerapparaat n
golarka

scheerkwast /ˈsxɪːrkʋɑst/ n
pędzel do golenia
een dikke kwast waarmee men scheerzeep kan aanbrengen

scheermes /sxeːrmɛs/ /sχɪːrmɛs/ n
maszynka do golenia
een bijzonder scherp mes waarmee men zich kan scheren

scheet /sxet/ /sχet/ n
pierdnięcie
gasontlading uit de darm

scheiding n
oddzielenie
het uiteenhalen van iets in zijn onderdelen
de lijn aan weerszijden waarvan haar naar de ene of de andere kant valt, de haarscheiding

scheidsrechter /'sxɛɪtsrɛxtər/ n
arbiter
(sport) iemand die bij wedstrijden het toezicht houdt op de naleving van de spelregels

scheikunde n
chemia
(wetenschap) wetenschap die zich bezig houdt met de studie van de samenstelling en de bouw van de stoffen, de chemische veranderingen die plaats vinden onder bepaalde omstandigheden en de wetmatigheden die daaruit voort vloeien

scheikundig adj
chemiczny
dat wat tot de scheikunde behoort, volgens de scheikunde

scheikundige n
chemik chemiczka

scheldwoord /'sxɛltwoːrt/ n
wyzwisko
een term die bedoeld is om iets of iemand te beledigen

schelp /sxɛlp/ n
skorupa
(zoötomie) uit kalk (calciet en/of aragoniet) en andere mineralen bestaand, gewoonlijk uitwendig skelet, dat door een weekdier (stam der Mollusca ) wordt aangemaakt

schelvis n
plamiak łupacz
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort kabeljauwachtige consumptievis, Melanogrammus aeglefinus

schemering n
zmierzch
tijd van de dag waarop het licht dan wel donker wordt

schenden /sxɛndə(n)/ v
naruszać
overgankelijk iets niet in acht nemen

schending n
pogwałcenie
het schenden van iets, het inbreuk maken

schenkel n
staw skokowy
(anatomie) onderbeen bij de mens, tussen knie en voet
(zoötomie) onderste gedeelte van de (achter)poten bij viervoetigen (inclusief het vlees)
(scheepvaart) zwaar touw om een takel te verlengen

schep /sxɛp/ n
łopata
m, v: (gereedschap) lepelvormig werktuig waarmee een hoeveelheid vast materiaal verplaatst kan worden
m: de hoeveelheid materiaal die men met #1 verplaatst

scheppen /ˈsxɛpə(n)/ v
tworzyć
overgankelijk het doen ontstaan uit niets

schepping n
stworzenie
iets nieuws dat uit het niets gemaakt is

schepsel n
stworzenie stwór
creatuur; iets dat gemaakt is

scheren /sxeːrə(n)/ /sχɪːrə(n)/ v
golić golić się
wederkerend zich ~: zich de baard kort afsnijden

schering n
osnowa
de op een weefgetouw de in verticale richting parallel opgespannen draden.

schermutseling /sxɛr'mɵʦəlɪŋ/ n
potyczka

scherp adv
ostry
heel precies afgesteld
heel duidelijke

scherpschutter n
strzelec wyborowy

scherpte n
ostrość

scherpzinnig adj
chytry

schertsfiguur n
miernota
iemand die niet ernstig genomen wordt en die men ook niet serieus hoeft te nemen

schets /sxɛts/ n
szkic

schetsboek n
szkicownik
boek of schrift met blanco vellen papier, dat geschikt is voor het maken van tekeningen

schetsen /'sxɛt.sə(n)/ v
szkicować
met een minimum van pennenstreken een voorlopige en gewoonlijk uitwisbare afbeelding van iets maken
in overdrachtelijke zin: een korte maar rake beschrijving van iets geven

scheurbuik n
szkorbut
(medisch) ziekte die vroeger veel voorkwam bij zeevarenden, veroorzaakt door een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C (ascorbinezuur), zich o.a. kenmerkend door bloedend gezwollen tandvlees, blauwe vlekken, bloeding van huid en slijmvliezen en extreme zwakte.

scheuren /sxʏːrə(n)/ v
drzeć
overgankelijk in twee of meer delen trekken

schiereiland /ˈsxirɛilɑnt/ n
półwysep
(aardrijkskunde) een landmassa die voor het grootste deel door water omgeven wordt, en slechts op (relatief) smalle verbinding heeft met het vasteland

schieten /ˈsxi.tə(n)/ /ˈsχi.tə(n)/ v
strzelać
overgankelijk een projectiel afvuren met een wapen
inergatief (sport) de bal een trap geven (bv. in het voetbal) of een slag geven (bv. met een hockeystick)

schietgat n
ambrazura
gaten ontstaan door een schot met een vuurwapen

schietlood n
pion
een draad met loden balletje om de loodrechte stand van iets te onderzoeken

schietpartij n
strzelanie
een confrontatie waarbij partijen elkaar beschieten

schijf /sxɛi̯f/ n
dysk płyta
een plat en rond voorwerp (discus)

schijfrem n
hamulec tarczowy
(techniek) een rem, waarbij op de as van het af te remmen toestel een schijf meedraait, die door middel van remblokken afgeremd kan worden

schijn /sxɛi̯n/ n
światło
bedriegelijk voorkomen

schijnen /'sxɛɪ.nə(n)/ v
wydawać się
koppelwerkwoord zich voordoen, vaak op bedrieglijke wijze
in constructie met te + onbepaalde wijs: naar verluidt
absoluut straling uitzenden

schijt /sxɛɪt/ n
gówno
vaste uitwerpselen

schijten /sxɛɪtə(n)/ /sxɛːtə(n)/ /sχɛɪtə(n)/ v
srać
inergatief (informeel) poepen

schil n
skórka łupina
(meestal makkelijk te vervormen) buitenlaag van bepaalde vruchten of knollen

schild /sxɪlt/ n
tarcza

schilder n
malarz malarka
(beroep) (kunst) een kunstenaar die geschilderde afbeeldingen maakt
malarz
(beroep) een handwerksman die huizen schildert

schilderen v
malować namalować
overgankelijk, (kunst) een kunstwerk vervaardigen door met verf een beeld op een oppervlak te maken
overgankelijk, (bouwkunde) een bouwwerk of voorwerp van een beschermende laag verf voorzien

schilderij /ˌsxɪldə'rɛː/ /ˌsχɪɫdə'rɛɪ/ n
obraz malowidło
(kunst) een met verf op doek of andere achtergrond gemaakte afbeelding

schilderkunst /sxɪldərkʌnst/ n
malarstwo
(schilderkunst) een beeldende kunst die zich bezighoudt met het met penseel en verf op een plat vlak aanbrengen van lijnen en kleuren

schildersmossel n
skójka malarska
(tweekleppigen) Unio pictorum een zoetwatermossel met een lengte tot soms wel 14 cm

schildhouder n
trzymacze
(heraldiek) een van beide figuren -menselijk of anderszins- die het wapen flankeren

schildklier /sxɪldkliːr/ /sxɪɫtkliːr/ /sχɪɫtkliːr/ n
tarczyca
(anatomie) een (endocriene) klier gelegen aan de voorzijde van de hals, voor het strottenhoofd, tegen de luchtpijp aan

schildknaap n
giermek

schildpad n
żółw
v/m (reptielen) orde van reptielen waarvan het voornaamste kenmerk is dat het lichaam omsloten wordt door een verhard rug- en buikschild

schildzoom n
skraj
(heraldiek) een band langs de omtrek van een wapenschild

schillen v
obierać
overgankelijk de schil van een vrucht verwijderen

schimmel n
koń siwej maści
(dierkunde) paardenras met een grotendeels witte vacht met fijne grijze of blauwige tekening
(plantkunde) zwamsoort of substantie die op dode of levende organismen groeit

schimmelinfectie n
grzybica
(medisch) ziekte veroorzaakt door schimmels

schimmels n
grzyb
meervoudsvorm als officiële benaming (biologie) rijk binnen de eukaryoten Fungi

schimmenspel n
teatr cieni
een 'poppenspel' waarbij schaduwen op een doek worden geprojecteerd maar de poppen zelf onzichtbaar blijven

schip n
statek okręt
(scheepvaart) groot zeevarend vaartuig voor het vervoer van passagiers of goederen, meestal voortbewogen door zeilen of motoren
nawa nawa główna
(bouwkunde) (religie) middelste en grootste ruimte in de lengterichting van een kruiskerk die zich uitstrekt van de narthex tot het koor en wordt geflankeerd door zijbeuken

schipbreuk /sxɪbrøk/ n
rozbicie się statku
een gebeurtenis waarbij een schip zinkt of op de klippen loopt

schisma n
schizma
(religie) uit elkaar vallen van een kerkgenootschap in twee delen door sterk verschillende opvattingen

schist n
łupek
(mineralogie) een kristallijn gesteente, dat vanwege een duidelijke foliatie gemakkelijk splijtbaar is

schizofrenie n
schizofrenia
(psychologie) chronische geestesziekte met perioden van verwardheid en psychose

schlemiel n
nieudacznik
(informeel) stakker, stumper, pechvogel

schnitzel n
sznycel
(voeding) dun gesneden stuk gebraden kalfsvlees, kippenvlees, varkensvlees of tofoe, dun stukje gepaneerd vlees

schoeisel n
obuwie
(schoeisel) alles wat men om de voeten heen kan dragen, zoals schoenen en laarzen

schoelje n
zasraniec
een laaghartig persoon
(pejoratief) scheldwoord om aan te geven dat je iemand niet aardig vind
een arm persoon

schoen /sxun/ n
but
(schoeisel) bekleedsel om de voet warm te houden en te beschermen

schoener n
szkuner
(historisch), (scheepvaart) een 18e eeuws langsgetuigd zeilschip met oorspronkelijk 2, maar later ook meer masten

schoenlepel n
łyżka do butów

schoenmaker n
szewc

schoenveter n
sznurowadło
(schoeisel) veter om een schoen of laars dicht te rijgen

schoffel /ˈsxɔfəl/ /ˈsχɔfəɫ/ n
motyka
(gereedschap) een horizontaal liggend scherp geslepen mes van staal dat bevestigd is aan een houten steel

schoft n
kłąb
(zoötomie) het hoogste deel van de rug tussen de schouderbladen, van viervoetige dieren

schokdemper n
amortyzator
mechanisme om schokken te dempen

schokeffect n
impakt
het gevolg van een heftige emotionele prikkeling

schol n
gładzica
(straalvinnigen) bepaald soort platvis, Pleuronectes platessa

scholekster n
ostrygojadowate ostrygojad
(steltloperachtigen) zwart-witte waadvogel met luide roep, Haematopus ostralegus

scholier /sxoˈlir/ n
uczeń
(onderwijs) iemand die basisonderwijs of voortgezet onderwijs volgt

schommel n
huśtawka
een hangend speeltuig bestaande uit touw en een zitje

schommelen /ˈsxɔməˌlə(n)/ v
huśtać się
inergatief op een schommel heen en weer bewegen

schommelstoel /ˈsxɔməlstul/ n
fotel bujany
een stoel, gewoonlijk op gebogen staanders, waarop men heen en weer kan schommelen

schoof n
snop
(landbouw) samengebonden hoeveelheid graanhalmen of andere afgemaaide gewassen

school /sxoːl/ /sxoːɫ/ /sχoːɫ/ n
szkoła
(onderwijs) een onderwijsinstelling waar les wordt gegeven aan leerlingen.
ławica szkoła
(dierkunde) een zwemmende groep gelijksoortige vissen.

schoolbord n
tablica

schoolhoofd n
dyrektor

schoolkind n
szkolniak

schools /sxols/ /sχo̝ɫs/ adj
szkolny
zoals op school

schoon /sxoːn/ adj
ładny
mooi, loffelijk (vooral in Vlaanderen en Limburg)
czysty
net, proper, rein, milieuvriendelijk (vooral in Nederland)

schoonbroer /ˈsxombruːr/ n
szwagier
(familie) de echtgenoot van iemands broer of zus, of de broer van iemands echtgenoot of echtgenote

schoondochter n
synowa
(familie) de vrouw van een zoon of dochter

schoonheid /'sxon.ɦɛjt/ n
piękno uroda
de hoedanigheid prachtig en aantrekkelijk te zijn

schoonheidsfout n
niedoskonałość
een klein onbeduidend foutje in iets dat verder heel goed is

schoonmoeder /ˈsxonmudər/ n
teściowa świekra
(familie) de moeder van de huwelijkspartner

schoonvader /ˈsxomvadər/ n
teść
(familie) de vader van de huwelijkspartner

schoonzoon n
zięć
(familie) de man van een dochter of zoon

schoonzus /ˈsxonzʉs/ n
bratowa
(familie) de echtgenote van iemands broer of zus, of de zus van iemands echtgenoot of echtgenote

schoorsteen /ˈsxorsten/ n
komin
(bouwkunde) rookkanaal boven een stookplaats

schoorsteenveger n
kominiarz
(beroep) een persoon wiens werk het verwijderen van roet uit schoorstenen is

schoorwal /ˈsxoːrwɑl/ /ˈsxoːrβ̞ɑl/ /ˈsχɔːrʋɑl/ n
mierzeja
(geologie) een lange, smalle landtong die gevormd wordt door afzetting van zand in een bocht van de zeekust, en die de bocht op deze manier geheel of gedeeltelijk afsluit van de open zee

schoot /sxot/ /sχot/ n
szot
(scheepvaart) een lijn, aan de benedenhoek (de schoothoek) van een zeil bevestigd om het zeil mee in de wind te richten, een schootlijn

schootcomputer /ˈsxotkɔmˌpjutər/ n
laptop
een invouwbare, draagbare computer

schop n
łopata
(gereedschap) een graafwerktuig

schoppen /'sxɔ.pə(n)/ n
pik
(kaartspel) ♠, een kleursoort in het kaartspel

schorpioen n
skorpion
(spinachtigen) benaming voor nachtactieve, levendbarende, spinachtige landdieren uit de orde Scorpiones , van subtropische en tropische gebieden, met scharen en een gifstekel aan het einde van een langwerpige gesegmenteerde staart

schorsen v
blokować
overgankelijk voorlopig of tijdelijk verbieden een functie uit te voeren

schorseneer n
wężymord czarny korzeń

schort n
fartuch
(kleding) een lap stof die voorgebonden wordt gewoonlijk rond de middel om de kleding te beschermen bij huishoudelijke taken zoals het koken of schoonmaken

schot /sxɔt/ n
strzał
o: het afvuren van een projectiel

schotel n
spodek
(meestal verkleinwoord) een schaaltje onder een kopje

schouder n
bark ramię
(anatomie) (bij uitbreiding) elk van de bovenste delen van de romp van de hals tot en met het begin van de bovenarm

schouderblad n
łopatka
(anatomie) het vlakke driehoekige bot dat de achterzijde van de schouder vormt

schouderophalen n
wzruszenie ramionami
een gebaar dat bestaat uit het omhoog trekken en na korte tijd weer omlaag laten gaan van beide schouders. Het gebaar drukt uit dat iemand het niet weet of niet interesseert, soms is het zelfs een uitdrukking van machteloosheid

schrapen v
drapać

schrappen /'srɑpə(n)/ /'sxrɑpə(n)/ v
wyrzucać
doorhalen, verwijderen van een lijst

schreeuw /sxreu̯/ /sχrɪːu̯/ n
krzyk
een luide (uit)roep, vaak geassocieerd met angst, pijn, schrik of woede

schreeuwen /ˈsxreːʋə(n)/ v
krzyczeć
overgankelijk luid en geforceerd gebruik van het stemgeluid

schrift /srɪft/ /sxrɪf/ /sxrɪft/ n
zeszyt
(teken- en schrijfmateriaal) een dun boekje met lege bladzijden om in te schrijven
pismo
(taalkunde) de letter- en cijfertekens van een taal
de lettersoort gebruikt in boeken, teksten en inscripties

schrijfmachine n
maszyna do pisania
(gereedschap), (werktuigbouwkunde) een mechanisch apparaat, voorzien van druktoetsen waarmee schrifttekens op papier gezet kunnen worden

schrijfster /ˈsrɛɪ̯fstər/ /ˈsxrɛɪ̯fstər/ /ˈsxrɛːfstər/ n
pisarka
(beroep) een persoon van het vrouwelijk geslacht die op professionele manier boeken of verhalen schrijft

schrijfwijze /'srɛɪ̯fʋɛɪ̯zə/ /'sxrɛɪ̯fwɛɪ̯zə/ /'sxrɛːfβ̞ɛːzə/ n
pisownia
de manier waarop een woord geschreven wordt
het geheel van bijzondere schrijfkenmerken van een auteur of een tekst

schrijn /sxrɛɪn/ /sçrɛːn/ n
miejsce kultu
fraai bewerkt kistje voor kostbaarheden

schrijven /ˈsxrɛ(i)və(n)/ v
pisać napisać
overgankelijk tekst in tekens vastleggen

schrijver /ˈs(x)rɛɪvər/ n
pisarz
(beroep) een persoon die beroepsmatig schrijft

schrikkeljaar n
rok przestępny
een jaar met 366 dagen

schroef n
śruba wkręt
(techniek) een klein cilindervormig of conisch voorwerp dat wordt gebruikt om andere, grotere voorwerpen vast te zetten
śruba
(scheepvaart) (luchtvaart) een werktuig met twee of meer gebogen bladen die door draaiing een schip of vliegtuig voortbewegen
(sport) een sprong met een draai om de lengteas

schroefdop n
nakrętka
kapje dat je op een fles kunt draaien om de fles af te sluiten

schroevendraaier n
śrubokręt wkrętak
(gereedschap) een werktuig om schroeven vast of los te draaien

schub /sxʏp/ n
łuska
(biologie) een van meerdere overlappende plaatjes van keratine die aan een kant vastzitten en zo een oppervlak bedekken

schudden /ˈsxʏdə(n)/ v
trząść
overgankelijk snel heen en weer bewegen om iets te mengen

schuifmaat n
suwmiarka

schuim /sxʌʏm/ n
piana
iets wat veel luchtbellen bevat

schuimen v
pienić się

schuimspaan n
szumówka

schuine streep phraseologicalUnit
ukośnik

schuiven v
popchnąć
overgankelijk over de grond verplaatsen

schuld /sxʏlt/ n
wina
(financieel) een geldbedrag dat ondanks de verplichting daartoe (nog) niet betaald wordt

schuldeiser n
wierzyciel
iemand aan wie iemand iets (meestal geld) verschuldigd is

schuldenaar n
dłużnik
iemand die iets (meestal geld) aan iemand anders verschuldigd is

schuldig /'sxɵldəx adv
winny

schuren /sxyrə(n)/ v
szorować
overgankelijk een oppervlak glad maken door wrijving met een ruw oppervlak van grotere hardheid

schurend adj
ścierny
met veel wrijving; beetje vervelend

schurft /sxɵrft/ n
świerzb
(medisch) een huidaandoening veroorzaakt door de schurftmijt, Acarus scabiei

schurftmijt n
świerzbowiec

schurkenstaat n
państwo zbójeckie
(pejoratief) een staat die zich onfatsoenlijk gedraagt en zich niets aantrekt van internationale verdragen

schutblad n
przykwiatek

schuur /sxyːr/ /sχyːr/ n
stodoła
(bouwkunde) een opslagplaats bij het huis of de boerderij

sclerose n
rozsiane
(medisch) ziekelijke verharding

scoren v
punktować

scoubidou /sku.bi.ˈdu/ n
filofun

scouting n
skauting
(scouting) in navolging van Baden Powell opgerichte internationale jeugdorganisatie

scriptie /ˈskrɪp.si/ n
dysertacja praca dyplomowa
een werkstuk over een onderzoek dat gemaakt wordt om een opleiding te kunnen voltooien

scrollen v
przewijać
1. scrollen

scène n
scena

seaborgium n
seaborg
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sg en atoomnummer 106. Het is vermoedelijk een grijs of zilverwit overgangsmetaal

seconde n
sekunda
(tijdrekening), (natuurkunde), (eenheid) SI-grondeenheid van tijd, weergegeven met symbool s
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de tweede toon van een diatonische toonladder

sedatie n
uspokajanie
(medisch) het verlagen van de staat van het bewustzijn van een patiënt met het doel een medische procedure of ingreep aangenamer te maken

sedentair adj
osiadły

sein /sɛɪn/ n
znak
een betekenisvolle beweging
een aanduiding, een aanwijzing

seismograaf n
sejsmograf
(geologie) een toestel dat beweging en of trillingen van de aardkorst waarneemt en registreert

seismologie n
sejsmologia
(wetenschap) de wetenschap van de aardbevingen, een wetenschappelijke discipline binnen de geofysica

seizoen /sɛɪ̯.ˈzun/ /sɛː.ˈzun/ n
sezon
(tijdrekening), (eenheid) één van de vier periodes waarin het jaar verdeeld wordt, en gekenmerkt wordt door astronomische en klimatologische eigenschappen
een jaarlijks terugkerende periode

sekse n
płeć
(seksualiteit) geslacht, het man of vrouw zijn

seksualiteit n
seksualność

seksueel /sɛksy'el/ adj
płciowy
(seksualiteit) op de geslachtsdrift betrekking hebbend

seksueel misbruik n
wykorzystywanie seksualne
gedwongen seksueel contact

seksueel overdraagbare aandoening n
choroba przenoszona drogą płciową
(medisch) infectieziekte die vooral wordt overgedragen door seksueel contact

seksuologie /ˌsɛksʏwolo'ɣi/ n
seksuologia

sekswerker /ˈsɛks.wɛr.kər/ n
pracownik seksualny

sekte /ˈsɛktə/ n
sekta
(sociologie) (vaak religieuze) groepering die opziet naar een bepaald mens als leider

selderie n
seler zwyczajny
tuinkruid, vergelijkbaar met peterselie, maar dan met een veel sterkere smaak

selderij n
celer zwyczajny
(bloemplanten) bepaald soort plant, Apium graveolens uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae ). Selderij komt voor langs de kust op natte, enigszins zilte tot brakke grond en soms langs sloten

seleen n
selen
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Se en atoomnummer 34. Het is een grijs niet-metaal

selenium n
selen

semantisch /se'mɑntis/ adj
semantyczny
(taalkunde), de semantiek betreffend

semester n
semestr
(tijdrekening), (eenheid) (in een opleiding) een half jaar.

semiotiek n
semiotyka

senaat n
senat

senator n
senator

seniel /seˈnil/ adj
zniedołężniały
aan de ouderdom eigen, door de ouderdom afgetakeld

sensatie n
sensacja
sterke beroering door een verrassend voorval of bericht

september n
wrzesień
(tijdrekening) de negende maand van het jaar

septisch adj
septyczny zakaźny
(medisch) infectiewekkend, bederfwekkend

sequoia /seˈkoja/ /seˈkɔja/ n
sekwoja
benaming voor bomen uit het geslacht Sequoia uit de familie cipressen, Cupressaceae

sereen adj
niewzruszony
heel rustig, kalm en plechtig

serenade n
serenada
(muziek) een muzikaal eerbetoon meestal voor een geliefde en meestal 's-avonds gebracht

sereniteit n
spokój
het helder en kalm zijn

sergeant n
sierżant
(beroep) (militair) een rang onder de onderofficieren

serialisme n
serializm
(muziek) doorontwikkeling van de twaalftoonsmuziek door ook toonduur, toonkleur en dynamiek in de toonreeksen te betrekken

serie n
cykl
delen van een geheel in een bepaalde volgorde

seriemoordenaar n
seryjny morderca

serieus adv
poważny
ernstig

sering /sə.'rɪŋ/ n
lilak bez
(bloemplanten) boomsoort met welriekende bloesem, meest paars of wit in de vorm van een kaars Syringa vulgaris

serpent n
wąż
(reptielen) een slang

serum n
surowica
(medisch) de vloeibare stof die overblijft als bloed is gestold en die lijkt op bloedplasma zonder stollingseiwitten (wel met antistoffen)

server n
serwer
(informatica) een computer die diensten verleent aan andere programma's

serveren v
serwować
overgankelijk iets op tafel opdienen

servet /sɛrˈvɛt/ n
serwetka
een doek die men aan tafel gebruikt om er de mond en vingers mee af te vegen

servethouder n
serwetnik

sesam n
sezam
(bloemplanten) Sesamum indicum een uit Afrika afkomstige plant uit de familie Pedaliaceae . De soort hoort waarschijnlijk tot de oudste vanwege de olie gekweekte gewassen van de wereld

set n
set
(wiskunde) verzameling

sextant n
sekstant
(scheepvaart), (historisch) hoekmeetinstrument dat ondermeer werd gebruikt om de hoogtehoek van een hemellichaam boven de horizon te meten, en om de hoek tussen twee aardse objecten te meten

sfeer n
sfera
(meetkunde) bolvormig vlak rond een centraal punt

sfinx n
sfinks
(mythologie) een mythisch wezen dat voorkomt in verschillende culturen, meestal samengesteld uit een gedeelte mens (hoofd) en een gedeelte dier (lichaam), soms ook uit twee dierlijke delen

shampoo /ˈʃɑm.po/ n
szampon
product, meestal in vloeibare vorm, dat bedoeld is om het haar te wassen

shareware n
shareware
(informatica) een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een vastgelegd bedrag betaald moet worden

sherry n
sherry
(drinken) een Spaanse versterkte wijn

shiitake n
shiitake
Lentinula edodes is een eetbare paddenstoel, die van nature voorkomt in China en Japan. De paddenstoel wordt veel gebruikt in de Aziatische keuken

shintoïsme n
shintō

shock /ʃɔk/ n
wstrząs
(medisch) een toestand die ontstaat door acute te geringe bloedtoevoer naar weefsels door ondervulling van het slagaderlijk systeem.Let op, emotionele of psychologische shock heeft niets met het medische begrip shock te maken!!

shorttrack n
short track
een schaatsdiscipline waarbij op een baan van 111,12 meter op diverse afstanden geschaatst wordt door meerdere rijders tegelijk

showproces /ˈʃo.pro.sɛs/ n
proces pokazowy

sidderaal n
strętwa
(straalvinnigen) bepaald soort grote, palingachtige vis die zware stroomstoten kan afgeven, Electrophorus electricus

sieren v
adornować

sierteelt n
kwiaciarstwo
het op grote schaal kweken van planten die dienen om iets mooier te maken

sigaar n
cygaro

sigaret /sɪɣɑˈrɛt/ /sɪʝɑˈrɛt/ n
papieros
rolletje fijngekorven tabak in een omhulsel van speciaal papier, om daarin gerookt te worden

sigma n
sigma
naam van de Griekse letter Σ
(wiskunde) teken in een formule dat aangeeft dat het om een optelling gaat

sijpelen v
przesiąkać
ergatief een proces waarbij een vloeistof zich door de kieren en poriën van een vaste massa heen begeeft

sikahert n
jeleń wschodni
(evenhoevigen) benaming voor een hoefdier Cervus nippon , uit de onderfamilie der echte herten Cervinae

sikh n
sikh

sikkel /ˈsɪkəl/ n
sierp
(landbouw) (gereedschap) handzeis of snijmes met halvemaanvormig lemmet en korte steel

silhouet n
sylwetka
afbeelding van een ondoorzichtig object (zoals een persoon, voorwerp, gebouw of vogel) dat sterk contrasteert met de achtergrond en zo een duidelijke vorm heeft, maar verder egaal van kleur is (in het algemeen zwart of grijs), doordat er weinig licht opvalt dat gereflecteerd zou kunnen worden, in verhouding tot de helderheid van het achtergrondlicht

silicaat n
krzemian

silicium n
krzem
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Si en atoomnummer 14. Het is een donkergrijs niet-metaal

silicone n
silikon
(scheikunde), (materiaalkunde) rubberachtige kunststof bestaand uit een organische siliciumverbinding

simonie n
symonia
het uit winstbejag verhandelen van geestelijke (kerkelijke) goederen of ambten

sinaasappel n
pomaranc pomarańcza
(fruit) Citrus aurantium Citrus sinensis oranje vrucht van de sinaasappelboom

sinaasappelboom n
pomarańcza
(plantkunde) (landbouw) boom van de Citrus sinensis , die sinaasappels als vruchten heeft

sinds preposition
od
sedert, vanaf het moment dat

sinecure n
synekura
makkelijk baantje, eenvoudige taak

sint-jakobsschelp n
przegrzebek
(tweekleppigen) Pecten jacobaeus een mantelschelp (ook wel kamschelp) die voorkomt in de Middellandse Zee

sint-janskruid n
dziurawiec zwyczajny

sint-juttemis n
święty Nigdy
met/op sint-juttemis: nooit (want sint juttemis bestaat niet en heeft dus ook geen feestdag)

sinus n
sinus

sirene n
syrena
een toestel om een akoestisch alarmsignaal weer te geven

sirocco n
sirocco

sistrum n
sistrum
(muziek) een instrument dat rinkelende geluid voortbrengt

sitar n
sitar
(muziekinstrument) een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een groot aantal snaren (meer dan twintig, een deel ervan ongedempt). De bolle resonantiekast is relatief klein, maar loopt door in de holle hals

situatie /sity'waː(t)si/ n
sytuacja
hoe de zaken er voorliggen, toestand

sjaal n
szal
(kleding) een langwerpige lap stof die om de hals gedragen wordt

sjalot n
szalotka
(voeding) (bloemplanten) Allium ascalonicum een plant uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae ). Er zijn verschillende soorten sjalotten met diverse vormen (rond of langwerpig) en kleuren (van bruin tot grijs). In tegenstelling tot de ui vormt de sjalot trossen van knolletjes, net als knoflook. Daarnaast plant ze zich via ondergrondse wortelscheuten voort

sjasliek n
szaszłyk
aan een spit geroosterde stukjes vlees en paprika

sjekel /'ʃɛkɛl/ n
szekel
(Jiddisch-Hebreeuws) (eenheid) gewichtsmaat, waarschijnlijk vaak ruim elf gram; een sjekel is een vijftigste mine en twintig gera (88×: Gen. 23:15 +, Ex. 21:32 +, Lev. 5:15 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Num. 3:47 +, Joz. 7:21, 1 Sam. 9:8 +, 2 Sam. 14:26 +, 2 Kon. 7:1 +, Jer. 32:9, Ez. 4:10 +, Am. 8:5, Neh. 5:15 +, 1 Kron. 21:25, 2 Kron. 3:9)

sjerp n
pas
een brede, gekleurde band die vaak gedragen wordt als een waardigheidsteken

sjiisme n
szyizm

sjikse /ˈʃɪksə/ n
siksa
(Jiddisch-Hebreeuws) (pejoratief) niet-joods meisje (enigszins pejoratief)

sjoel /ʃul/ n
synagoga

sjofar /ʃoˈfɑr/ n
szałfer
(Jiddisch-Hebreeuws) ramshoorn

sjouwen v
wlec
lopen met een zware lading

sjwa /ʃʋɑ/ n
szwa
(Jiddisch-Hebreeuws) toonloze klinker, meestal geschreven met de letter e, 'stomme e', in het IPA aangegeven met ə

skateboard n
deskorolka

skateboarden v
jechać
inergatief zich voortbewegen op een skateboard, een plank met vier wieltjes eronder

skelet /skəˈlɛt/ n
kościec
(anatomie) samenstel van onderdelen dat het lichaam stevigheid geeft

sketch n
skecz
een kort, humoristisch optreden, vaak als onderdeel van een revue of show

ski n
narta

skiën v
zjeżdżać na nartach
inergatief, (sport) zich over sneeuw voortbewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten
ergatief, (sport) zich over sneeuw ergens heen bewegen op twee aan de voeten bevestigde lange latten

sla /sla/ n
sałata
(plantkunde) elke plant van de soort Lactuca (wikidata: sla )
Sałata siewna
(plantkunde) eenjarige plant Lactuca sativa uit de Composietenfamilie Asteraceae (wikidata: sla )
Sałatka sałata
(groente) eetbare bladeren van Lactuca sativa (wikidata: sla )

slaaf /slaːf/ n
niewolnik niewolnica
een persoon die het bezit is van een ander

slaan /slan/ v
bić
overgankelijk een klap uitdelen; met de arm of een vastgehouden voorwerp een snelle, rakende beweging maken
het voorbrengen van geluid door ergens op te slaan

slaap /slap/ n
sen
periode van inactiviteit waarbij het lichaam tot rust komt
skroń
(anatomie) zijvlak van het hoofd tussen oog en oor

slaapbank /ˈslabɑnk/ n
wersalka
(meubel) een meubelstuk dat geschikt is als bank én als bed

slaapkamer n
sypialnia
(bouwkunde) een kamer die gebruikt wordt om in te slapen

slaapmuts n
szlafmyca
(hoofddeksel), (slapen) muts die men draagt tijdens het slapen
(drinken), (slapen) borrel die men drinkt om goed te kunnen slapen

slaapwandelaar n
lunatyczka
iemand die loopt in een toestand van verminderd bewustzijn

slaapzak n
śpiwór

slaapziekte n
śpiączka afrykańska

slab /slɑp/ n
śliniaczek
doekje waarop met name een kind kan morsen tijdens het eten of drinken zodat de kleren schoon blijven

slachten /slɑxtə(n)/ v
bić
overgankelijk, (voeding), (religie) een dier doden voor het vlees of als offer

slachter n
kat

slachthuis /ˈslɑx.hœːs/ /ˈslɑxt.ɦœːs/ /ˈslɑχ.tœʏ̯s/ n
rzeźnia ubojnia
een bedrijf waar dieren geslacht worden

slachtoffer n
ofiara
iets of iemand die zonder eigen schuld kwalijke gevolgen ondervindt van een gebeurtenis

slagader n
tętnica
(anatomie) een bloedvat waarin het bloed van het hart af stroomt

slagboom /ˈslɑxbom/ /ˈslɑçbom/ n
szlaban
balk die dwars over een weg kan worden neergelaten als afsluiting

slagen /ˈslaːɣə(n)/ /ˈslaːχə(n)/ v
zdać
ergatief het examen succesvol beëindigen

slaginstrument n
instrument perkusyjny
(muziekinstrument) muziekinstrument dat tot klinken wordt gebracht door er met de hand of met stokken op te slaan

slagroom n
bita śmietana

slagschip n
pancernik
(militair) groot schip met zware bewapening

slagveld /ˈslaxfɛlt/ n
pole bitwy
(militair) een gebied waarop een militair treffen tussen twee legers plaatsvindt of plaatsgevonden heeft

slak n
ślimak
(buikpotigen) een buikpotig weekdier (Gastropoda ) (ook soms (voeding))
żużel
(metallurgie) een onoplosbaar steenachtig afvalproduct van oxides bij het smelten van metaal

slakkengang n
żółwim krokiem
met een ~: erg langzaam

slakkenwouw n
kania ślimakojad
(valkachtigen) Rostrhamus sociabilis een vogel uit de familie Accipitridae . Ze worden 40 tot 45 cm lang en 350 tot 400 gram zwaar. Volwassen mannetjes hebben een donkergrijs verenkleed met zwarte slagpennen, volwassen vrouwtjes zijn bruin met beige gestreepte onderdelen. Het is een roofvogel van de moerassen van de warmere streken van de beide Amerika's, waaronder Suriname, die vooral op grote slakken jaagt

slang /slɑŋ/ n
wąż
(reptielen), Serpentes een reptiel met een relatief lang lijf en een vaak glad lichaam zonder ledematen

slangachtig adj
wężowaty
(dierkunde) met de vorm of het gedrag van een langgerekt reptiel zonder poten

slangenbezweerder n
zaklinacz węży

slank /slɑŋk/ adj
szczupły

slapeloosheid n
bezsenność

slapen /slapə(n)/ v
spać
in een toestand verkeren waarbij de ademhaling dieper en trager verloopt, en de hartslag trager, en er minder energie wordt gebruikt

slaper n
śpiący

slaperig /ˈsla.pə.rəx/ /ˈsla.pə.rəχ/ /ˈsla.pə.rɪx/ adj
śpiący senny
behoefte tot slaap vertonend

slaperigheid /ˈsla.pə.rəx.ˌɦɛːt/ /ˈsla.pə.rəχ.ˌɦɛɪ̯t/ /ˈsla.pə.rɪx.ˌhɛɪ̯d/ n
ospałość
de neiging te gaan slapen

slavenhandel n
handel niewolnikami

slavernij n
niewolnictwo
(maatschappij) een toestand waarin de ene mens eigendom is van de ander, en voor diegene onbetaald werk moet verrichten

slecht /slɛçt/ adj
zły
kwaadaardig, kwaadwillend, niet van goede wil getuigend

slecht /slɛçt/ adv
źle
niet goed

slechterik n
czarny charakter
iemand die kwaad doet

slechts adv
tylko
alleen maar, niet meer dan, enkel

slechtvalk n
sokół wędrowny
(valkachtigen) Falco peregrinus , een roofvogel en de snelst vliegende vogel ter wereld

slee n
sanie
(verkeer) een vervoermiddel dat wordt voortgetrokken en dat voorzien is van twee glijders

sleedoorn n
tarka
(bloemplanten) bepaald soort plant met blauwe vruchten, Prunus spinosa uit de rozenfamilie Rosaceae

sleepboot n
holownik
(scheepvaart) een krachtige boot die andere vaartuigen versleept

slenk n
rów tektoniczny
greppel of slootje

slepen v
ciągnąć
overgankelijk trekkend over de grond of het wateroppervlak verplaatsen

slet /slɛt/ n
ladacznica

sleur n
rutyna

sleutel /sløːtəl/ /sløːtəɫ/ /ˈslø.tɔɫ/ n
klucz
(techniek), (gereedschap) een stuk gereedschap om bouten en moeren mee aan te draaien
(techniek) een voorwerp bedoeld om er een mechaniek zoals van een klok of speeldoos mee op te winden, een kraan open te draaien e.d.
klucz płaski klucz
een aanwijzing of code waarmee een raadsel kan worden opgelost, een geheim(-schrift) ontcijferd, een cijferslot geopend of toegang kan worden verkregen

sleutelbeen /'sløtəlben/ n
obojczyk
(anatomie) het bot dat het borstbeen met de schouder verbindt

sleutelgat /ˈsløtəɫχɑt/ /ˈsløːtəlɣɑt/ n
dziurka od klucza
een gat in een slot waardoor een sleutel moet worden gestoken om hem te openen

sleutelhanger /ˈsløtəɫˌɦɑŋər/ n
brelok breloczek
ring om sleutels aan te hangen, vaak voorzien van een logo of label

sleutelwoord n
słowo kluczowe
(informatica) een reserveerd woord dat in een computertaal een vaste functie heeft

slijm /slɛɪm/ n
wydzielina śluz
een kleverige stof die door slijmvliezen uitgescheiden wordt

slijmvlies n
błona śluzowa śluzówka
(anatomie) een dunne laag cellen die slijm produceren, meestal met bescherming of transport van afvalstoffen als doel

slijpsteen n
osełka

slikken /'slɪkən/ v
połykać
overgankelijk de mondinhoud de slokdarm doen afdalen

slim adj
chytry
intelligent, snel van begrip

slip /slɪp/ n
gacie
(kleding) kort, strak onderbroekje zonder pijpen

slippen /slɪpə(n)/ v
wpadać w poślizg
ergatief door gladheid over de weg schuiven

slivovitsj n
śliwowica
(drinken) een brandewijn gedestilleerd uit gefermenteerde pruimen zoals deze gestookt wordt in Midden-Europa en op de Balkan

sloep n
slup
(scheepvaart) een klein scheepstype dat op het dek van een groter schip wordt meegevoerd

slokdarm n
przełyk

sloot /sloːt/ n
rów
smalle watergang om of tussen weilanden

slopen /'slopə(n)/ v
burzyć
een structuur ontmantelen, afbreken

sloperij /slopə'rɛi/ n
szrot
(bedrijf) bedrijf waar oude spullen uit elkaar gehaald worden om de onderdelen (als grondstrof) weer te kunnen verkopen

slordig /slɔrdəx/ adj
niechlujny
zonder de nodige zorg uitgevoerd

slot /slɔt/ n
zamek
(techniek) mechanisme of elektronisch(-mechanische) hulpmiddel waarmee in combinatie met een sleutel of ander mechanisch hulpmiddel, of een cijfercode, een vingerafdruk of ander biometrische eigenschap een object met bijvoorbeeld een deur of een raam kan worden afgesloten
koniec
einde

slotenmaker n
ślusarz

sluier n
welon woalka

sluimeren v
drzemać

sluimering n
drzemka
het in een lichte slaap verkeren

sluipschutter n
strzelec wyborowy
(militair) iemand die vanuit een verdekte positie, vaak vanaf grote afstand, schoten lost

sluis n
śluza

sluisteken n
kreska pionowa
symbool voor een verticaal streepje

sluiten v
zamykać
overgankelijk door middel van een apparaat (zoals een paal, grendel, slot, deksel, knop, haak e.d.) dichtmaken
zawierać
een compromis ~: ondanks verschillen tot overeenkomst komen

sluiter /ˈslœʏ̯.tər/ /ˈslœː.tər/ n
migawka
een element van een fotocamera dat voorkomt dat er licht op de film (en soms ook bij CCD) valt buiten de belichtingstijd van een foto

sluitspeld n
agrafka
afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan

slurf n
trąba
(zoötomie) verlengde snuit van een olifant en van andere dieren

slurpen v
siorbać
inergatief hoorbaar vloeistof tot zich nemen

sluw /slyw/ adj
chytry
op een doortrapte wijze slim

smaak n
gust
(voeding), (drinken) gewaarwording bij het proeven van eten en drank
(figuurlijk) bepaalde subjectieve voorkeur

smaakpapil n
kubek smakowy

smachten v
umierać z tęsknoty
inergatief ~ naar een bijzonder sterk verlangen hebben naar iets dat men ontbeert

smakeloos /ˈsmaː.kə.los/ adj
bez smaku
1. (van voedsel) geen smaak hebbend
2. (figuurlijk) geen fatsoen of gevoel voor esthetiek of mode hebbend, vulgair

smaragd n
szmaragd

smeden v
kuć
overgankelijk, (metallurgie) het bewerken van metalen door deze heet te maken en met een hamer te slaan om het materiaal de gewenste vorm te geven

smederij n
kuźnia
(bedrijf) werkplaats van een smid

smeedijzer n
kute żelazo
is ijzer dat wordt gemaakt door het te smeden

smeerwortel n
żywokost

smegma n
mastka
afscheiding die men onder de voorhuid van de penis kan aantreffen

smeken /smekə(n)/ v
błagać
inergatief nederig om een gunst verzoeken

smelleken n
drzemlik

smelten v
topnieć tajać
ergatief van vaste in vloeibare vorm overgaan
overgankelijk van vaste in vloeibare vorm doen overgaan

smeltkroes /ˈsmɛltkrus/ n
tygiel
(metallurgie) vuurvaste pot waarin metalen gesmolten en gemengd kunnen worden

smeltpunt /smɛltpʌnt/ n
temperatura topnienia
(scheikunde) (natuurkunde) de temperatuur waarbij iets gaat smelten

smetstof n
zanieczyszczenie
een stof die een besmettelijke ziekte overbrengt

smeulen /ˈsmø.lə(n)/ v
tleć
inergatief zacht en langzaam branden zonder vlammen
(figuurlijk) verborgen aanwezig zijn

smid n
kowal
(beroep) iemand die gloeiend metaal bewerkt met een hamer op een aambeeld

smidse n
kuźnia forge
werkplaats van een smid

smient n
świstun
(eendvogels) Mareca penelope een middelgrote grondeleend met een korte snavel uit de familie van de eendachtigen (Anatidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Anas penelope door Carl Linnaeus gepubliceerd. De naam 'penelope' nam hij over van onder meer Conrad Gesner en Ulisse Aldrovandi

smoking n
smoking

smokkelaar n
kontrabandzista

smoren v
dusić
overgankelijk onderdrukken

sms'en /ɛsɛˈmɛsə(n)/ v
esemesować
overgankelijk een sms-bericht versturen

smurf n
smerf
(kunst) strip- en tekenfilmfiguur in de vorm van een soort blauwe kabouter met een wit mutsje, oorspronkelijk bedacht door Peyo

snaar n
struna sznur
lang zeer dun rond en flexibel voorwerp
synowa
(verouderd) (familie) schoondochter

snaarinstrument n
instrument smyczkowy
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die in trilling worden gebracht door tokkelen, aanslaan of door strijken

snaartheorie n
teoria strun

snavel /ˈsnavəɫ/ n
dziób
(zoötomie) bek van een vogel of schildpad

sneeuw /sneʊ̯/ /sneːβ̞/ /snɪːβ̞/ n
śnieg
(meteorologie) in vlokkige kristallen bevroren water

sneeuwbal /ˈsneʊ̯bɑl/ /ˈsnɪːwbɑɫ/ n
kulka śniegowa śnieżka
een tot een bal samengepakte hoeveelheid sneeuw, vaak bedoeld voor een speels sneeuwballengevecht of sneeuwpop
hortensja krzewiasta
(plantkunde) Hydrangea arborescens kamperfoelieachtige heester

sneeuwbaleffect n
efekt kuli śnieżnej

sneeuwdek n
pokrywa śnieżna
een laag sneeuw op de bodem, die wordt gevormd als gevolg van sneeuwval en sneeuwstormen en gedurende een bepaalde periode blijft liggen

sneeuwen v
pada śnieg śnieżyć
onpersoonlijk (meteorologie) het vallen van hemelwater onder de vorm van sneeuwvlokken

sneeuwgans n
śnieżyca większa śnieżyca duża

sneeuwhoen n
pardwa górska
(hoendervogels) patrijsachtige vogel uit koude streken, die in de zomer een bruinig en in de winter wit verenkleed heeft, Lagopus mutus

sneeuwjacht /'snewjɑxt/ n
zadymka
sneeuwval met windstoten boven windkracht 5 waardoor er vaak weinig zicht is, afhankelijk van de intensiteit van de sneeuw

sneeuwman n
bałwan
een pop gemaakt van sneeuw

sneeuwpanter n
pantera śnieżna
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera uncia , een katachtig zoogdier dat leeft in China, Rusland, Mongolië, Nepal, Bhutan en Afghanistan

sneeuwpop n
bałwan
een pop die gemaakt is van sneeuw

sneeuwstorm /'snew.stɔrm/ n
zamieć zawieja

sneeuwuil n
sowa śnieżna puchacz śnieżny
(uilen) bepaald soort vogel, Bubo scandiacus , die vooral leeft op de besneeuwde toendra's

sneeuwval n
opad śniegu

sneeuwvlok /'snewvlɔk/ n
płatek śniegu
(meteorologie) een kleine massa aaneengehechte sneeuwkristallen

snel /snɛɫ/ adj
szybki

snelheid n
prędkość
(natuurkunde) verhouding tussen de afgelegde weg en de daarvoor gebruikte tijd bij verplaatsing van een voorwerp

snijbiet n
botwina

snijden /ˈsnɛɪdə(n)/ v
ciąć
overgankelijk met een scherp voorwerp in stukken delen

snijselderij n
selery zwyczajne

snip n
bekasowate
(steltloperachtigen) benaming voor vogels uit de familie Scolopacidae

snobisme n
snobizm
het zich beter voordoen dan men eigenlijk is en vooral op het neer kijken op hen waarvan men denkt dat ze minderwaardig zijn

snoek n
szczupak
(straalvinnigen) bepaald soort roofvis die in zoete wateren voorkomt, Esox lucius

snoekbaars n
sandacz
(straalvinnigen) bepaald soort zoetwaterroofvis, Sander lucioperca

snoep /snup/ n
cukierek
(snoepgoed) een meestal grotendeels van suiker vervaardigde lekkernij

snoeshaan n
bufon
rare, vreemde kerel
iemand die wel heel tevreden met zichzelf is en daar ook voor uitkomt

snor n
wąsy
beharing tussen neus en bovenlip
brzęczka
(zangvogels) vogel (Locustella luscinioides ) die tot de rietzangers Sylviidae behoort en een snorrend geluid voortbrengt

snot /snɔt/ n
smark
een slijmerige afscheiding uit de neusholte, neusvocht

snotneus n
smarkacz
(persoon) (pejoratief) jonge onverlaat, iemand die nog niet meetelt

snowboard n
deska snowboardowa
(wintersport) soort skiplank

snuit n
pysk
(anatomie) reukorgaan van dieren
gezicht

snuiven v
wciągać
inergatief sterk door de neus inademen (om te ruiken)
overgankelijk iets door snuiven in de neus opzuigen

snurken /ˈsnʏrkə(n)/ v
chrapać
inergatief ademen met een niet goed geopende luchtpijp, waardoor een rochelend geluid ontstaat

sociaal /soʃal/ adj
socjalny
betrekking hebbend op de menselijke samenleving
geneigd om in groepen te leven
gevoel hebbend voor de nood van de medeleden van de samenleving

sociale onthouding phraseologicalUnit
dystansowanie społeczne
het nemen van maatregelen, waardoor er minder fysiek contact is met andere mensen, om de verspreiding van een besmettelijke ziekte te stoppen of te vertragen

socialisme n
socjalizm

sociniaan n
socynianin
een aanhanger van het socinianisme

sociologie n
socjologia
(wetenschap) de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de menselijke samenleving

socioloog n
socjolog

soefisme n
sufizm

soennisme n
sunnizm

soep n
zupa
(voeding) vloeibaar gerecht dat bereid wordt door bepaalde ingrediënten, met name groenten en/of vlees, met bouillon en veel water te koken

soera n
sura

soevereiniteit n
suwerenność

software n
oprogramowanie
(informatica) de verzamelnaam voor besturings- en toepassingsprogramma's, voornamelijk voor de computer

sok n
skarpeta skarpetka
(kleding) kous die tot net boven de enkel komt

sokkel n
cokół
een voetstuk, voornamelijk voor beelden

soldaat /sɔlˈdaːt/ n
żołnierz wojak
(beroep) (militair), krijgsman met de laagste rang binnen een strijdmacht

soldeerbout n
lutownica
(gereedschap) een stuk gereedschap om mee te solderen

soldeerlamp n
lampa lutownicza
(techniek) brander waaruit een vlam komt die heet genoeg is voor het smelten van soldeer

soldeersel n
cyna
metaalmengsel dat makkelijk kan smelten en bij stollen metalen met elkaar kan verbinden

solderen v
lutować
overgankelijk (metaalbewerking) door verhitting vloeibare tussenstof (het soldeer) aanbrengen tussen losse metaaldelen waardoor deze na afkoeling vast verbonden blijven

solidair adj
solidarny

solidariteit n
solidarność

solipsisme n
solipsyzm

solo /ˈsolo/ n
solo

som /sɔm/ n
suma
(wiskunde) resultaat van een optelling
som
(financieel) munteenheid van Kirgizië, Kirgizische som

somber /ˈsɔmbər/ adj
ponury
in neergeslagen stemming
een neergeslagen stemming veroorzakend

sonate n
sonata
(muziek) een muziekstuk voor één of enkele instrumenten

soort /ˈsɔːrt/ n
gatunek
v/m: (biologie) een groep levende wezens die een bepaald aantal kenmerken gemeenschappelijk heeft en zich onderling voort kan planten, onderdeel van een geslacht

soortnaam n
apelatiwum
de naam van de groep waartoe iets behoort

sorry interjection
przepraszam
een informele verontschuldiging of excuses

sorteren v
posortować
overgankelijk orde in een verzameling aanbrengen door soort bij soort te leggen

souvenir n
suwenir
klein voorwerp dat helpt om aan een prettige ervaring met een plaats of persoon terug te denken

spaak n
szprycha
een staaf die de naaf en de velg van een wiel verbindt

spaander /ˈspandər/ n
wiór
langwerpig stukje hout dat bij het hakken afvalt

spaarpot n
skarbonka
afgesloten voorwerp waarin contant geld opgespaard wordt

spaarzaam /'spar.zam/ adj
oszczędny
zorg dragend niet te verspillen

spade n
szpadel
(gereedschap) brede, zware schep, bedoeld voor het spitten van grond

spaghetti n
spaghetti

spalk n
szyna
(medisch) middel om een gewricht of bot te ondersteunen en onbeweeglijk te houden zodat het tot rust kan komen en kan genezen

spaniël n
spaniel
kleine hond, behorend tot een ras met lange haren en hangende oren, oorspronkelijk gefokt om te assisteren bij de jacht op gevogelte

spanwijdte n
rozpiętość skrzydeł
(dierkunde) (techniek) de afstand tussen twee uiteinden van iets in de breedte richting (met name de afstand tussen de uiteinden van de vleugels)

spar n
świerk jodła
(coniferen) benaming voor een naaldboom uit het geslacht Picea

sparen ˈspa.rə(n) v
oszczędzać
overgankelijk geld niet uitgeven
zbierać
overgankelijk iets verzamelen

spasticiteit n
spastyczność
(medisch) verhoogde spierspanning, continue kramp

spatbord /spɑdbɔrt/ n
błotnik
een bord dat achter een draaiend wiel bevestigd wordt om van het wiel afgeslingerd en opspattend water en modder op te vangen

spatel n
szpatułka kuchenna
(huishouden), (gereedschap) spaan, lepel e.d. met plat, bot uiteinde om mee te smeren, schrapen, roeren enz.

spatie n
odstęp
(typografie) tussenruimte tussen twee letters, tekens of woorden

spationaut n
spationauta

specht n
dzięcioł
(spechtvogels) benaming voor middelgrote robuuste vogels behorende tot de familie Picidae die met hun sterke snavel de schors van de bomen openhakken om daaruit de insecten te halen

speciaal /spe.si.ˈjal/ /spe.ˈsjaːl/ /spe.ˈʃaːl/ adj
specjalny
op een positieve manier anders dan het andere

specialist /ˈspesɪɑlɪst/ n
specjalista
persoon die ergens veel verstand van heeft
(medisch) (beroep) arts die een bepaald onderdeel van de geneeskunde beoefent

specialiteit n
specjalność
bijzondere kennis of vaardigheid van iemand
bijzonder product

specificatie n
specyfikacja
(techniek), (handel), (wetenschap) een gedetailleerde omschrijving of vermelding van eigenschappen, kwaliteiten, voorwaarden, eisen enz.

specifiek adj
specyficzny
(medisch) kenmerkend

spectrum n
widmo
kleurenband

speculatief adj
spekulatywny

speculeren v
spekulować
inergatief inzetten op een bepaalde kans, meestal met hoog risico

speeksel n
ślina
vocht dat in de mond vloeit uit de speekselklieren

speekselklier n
gruczoł ślinowy
(anatomie) een klier die speeksel produceert en naar de mondholte afscheidt

speelgoed /ˈspelɣud/ /ˈspelɣut/ /ˈspɪːɫχut/ n
zabawka
(speelgoed) één of meer voorwerpen voor kinderen om mee te spelen

speelkaart n
karta

speen n
smoczek
rubber of plastic afsluiting op een zuigfles, voorzien van een gaatje waardoor het kind de vloeistof kan opzuigen
cycek
(anatomie) tepel van een zoogdier

speenkruid n
ziarnopłon wiosenny
(kruid) (medisch) bepaald soort plant met niervormige bladeren, botergele bloemen en wortelknolletjes, Ficaria verna , waaraan geneeskracht ten aanzien van aambeien wordt toegeschreven

speer /spɪːr/ n
włócznia oszczep
een lange stok met een punt eraan, (werd) gebruikt voor de jacht, oorlogvoering of atletiek.

spek n
bekon
(biologie), (voeding) een laag vet tussen huid en vlees bij grote zoogdieren

spektakel /spɛkˈtaːkəl/ n
spektakl
opzienbarend schouwspel, wonderbare vertoning

spel n
gra
bezigheid ter ontspanning volgens vaste regels met elementen als competitie, behendigheid, inzicht en kans

spelcomputer /'spɛl.kɔm.pju.tər/ n
konsola do gier
(informatica) (spel) een computersysteem dat specifiek gemaakt is om spellen op te spelen

spelen /ˈspeːlə(n)/ v
grać

speler n
gracz
(spel) (sport) een deelnemer aan een spel of sport
een partij

spelfout n
błąd ortograficzny
(taal) een fout in de spelling, de schrijfwijze van een woord

spellen /ˈspɛlə(n)/ v
literować
overgankelijk letters in de juiste volgorde plaatsen

spelling /ˈspɛlɪŋ/ n
pisownia ortografia
(taalkunde) de al dan niet vastgelegde manier waarop de woorden van een taal geschreven worden

spelt n
orkisz pszenica orkisz
(plantkunde) grove tarwesoort Triticum spelta (wikidata: spelt )

speltbloem n
mąka orkiszowa
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak (wikidata: speltbloem )

speltheorie n
teoria gier
(wiskunde) een tak van de wiskunde waarin het nemen van beslissingen centraal staat

speltmeel /spɛltmɪːɫ/ n
mąka orkiszowa
(voeding) fijn gemalen zaden van Triticum spelta gebruikt voor het maken van gerechten, brood en gebak (wikidata: speltmeel )

sperma /'spɛrma/ n
nasienie

spermacel n
plemnik
voortplantingscel van een mannelijk organisme

sperwer n
krogulec
(havikachtigen) Accipiter nisus , een kleine snelle roofvogel

sperwergrasmus n
pokrzewka jarzębata
(zangvogels) bepaald soort zangvogel, Sylvia nisoria , uit de familie van zangers Syviidae

sperzieboon n
fasolka szparagowa fasolka szparagowa zielona
(plantkunde) cultivar van Phaseolus vulgaris
(groente) peulvrucht van Phaseolus vulgaris (wikidata: sperzieboon )

speurhond n
ogar
speciaal opgeleide hond voor het zoeken en volgen van reuksporen zoals wild, drugs of verdwenen personen

spiegel n
lustro zwierciadło
(meubel), (natuurkunde), (optica) voorwerp dat licht (en andere soorten elektromagnetische straling) weerkaatst volgens de regel: "hoek van inval = hoek van terugkaatsing"

spier /spir/ n
mięsień muskuł
(scheepvaart) een algemene benaming voor een ronde, houten paal op een schip

spietsen v
nabijać na pal
overgankelijk ter dood brengen door doorboring met een spiets

spijbelen v
wagarować
inergatief ongeoorloofd uit school wegblijven

spijker n
gwóźdź
m (techniek) een metalen pin waarmee twee voorwerpen door doorboring vast verbonden kunnen worden

spijten /spɛj.tǝ:/ v
żałować
onpersoonlijk berouw veroorzaken

spin n
pająk
(spinachtigen) geleedpotig dier met acht poten uit de orde Araneae , dat met speciale klieren een web maakt, waarin prooien worden gevangen

spinazie n
szpinak szpinak warzywny
(groente), (plantkunde), (voeding) Spinacia oleracea , een snelgroeiende, eenjarige bladgroente

spindoctor n
spin doctor
(beroep) (politiek) adviseur of voorlichter van een politieke partij of een ambtsdrager die de opdracht heeft het beleid van zijn politieke opdrachtgever zo positief mogelijk te presenteren en te verdedigen of hem of haar daarin te coachen

spinnen v
prząść
overgankelijk, (techniek), (textiel) een lange draad vervaardigen door enkele vezels in elkaar te vervlechten

spinnenkobbe n
pająk
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen

spinnenkop n
pająk
(spinachtigen) benaming voor dieren uit de orde Araneae , met acht poten die met speciale klieren een web maken, waarin prooien worden gevangen

spinnenweb n
nić pajęcza
een door een spin met spinnenzijde gemaakt net om insecten te vangen

spion n
szpieg

spionage n
szpiegostwo
de handeling van het spioneren

spiraal n
spirala
een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en zich steeds meer daarvan verwijdert
een kromme lijn die zich om een punt heen slingert en en dat punt steeds dichter benadert
(seksualiteit) bepaald voorbehoedmiddel (meestal spiraaltje genoemd)

spiritualiteit n
duchowość

spirocheten n
krętki
meervoudsvorm als officiële benaming (bacteriën) benaming voor de groep Proteobacteria waarvan alle bekende leden heterotroof zijn

spit n
rożen
draaiende staak waarop men vlees of een geslacht dier spietst en boven of naast een hittebron roostert

spitsmuis n
ryjówkowate
(insecteneters) klein muisachtig diertje met spitse snuit en korte poten, behorend tot de familie Soricidae

spleet /splet/ n
rysa szczelina

splenomegalie n
splenomegalia
(medisch) miltvergroting

splinter /'splɪntər/ n
drzazga
een kleine, langwerpige scherf met een scherpe punt dat van een voorwerp van hard materiaal is, of kan worden afgeslagen

spoel n
cewka
(techniek) een cilindrische vorm (klos) waaromheen een vezel of draad gewonden kan worden (bij het spinnen, weven of machinaal naaien)
(elektrotechniek) met geleidingsdraad omwonden klos of cilinder, (solenoïde) die de eigenschap van zelfinductie heeft

spoelen v
płukać

spoetnik n
sputnik
(ruimtevaart) Een kunstmaan van Russische makelij uit de jaren 1957-'60
drankje met suiker, koffiemelk en priklimonade dat aangevuld kan worden met wodka
(voeding) een in plakken gesneden gehaktbal aan een houten stokje met daartussen een aantal uienringen

spondee n
spondej
(dichtkunst) versvoet met twee beklemtoonde lettergrepen

spons n
gąbka

sponsor n
sponsor

spontaan adj
samorzutny

sponzig adj
gąbczasty

spook n
duch
(mythologie) een veronderstelde geestverschijning die een bepaald gebouw of andere locatie onveilig maakt

spookschip n
statek widmo
(scheepvaart) een legendarisch schip dat zonder bemanning eeuwig blijft rondvaren

spoonerisme n
gra półsłówek
(taalkunde) verspreking door verwisseling van klanken van verschillende woorden

spoor n
tor
(spoorwegen) twee met elkaar verbonden ijzeren staven waarover een trein of tram rijdt

spoorloos adj
bez śladu
verdwenen zonder aanwijzing van waarnaartoe

spoorweg n
kolej

sporadisch adj
sporadycznie

sporkehout n
kruszyna pospolita
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Frangula alnus , die inheems is in de Benelux, tot 7 meter hoog kan worden en behoort tot de wegedoornfamilie (Rhamnaceae )

sport /spɔrt/ n
sport
lichamelijke bezigheid ter ontspanning of als beroep met spel- of wedstrijdelement waarbij conditie en vaardigheid vereist zijn

sporter n
sportowiec
beoefenaar van een sport

sportman n
sportowiec
(sport) (beroep) iemand die zich toelegt op het bedrijven van sport

sportvrouw n
sportsmenka
(beroep) (sport) vrouw die sport op een hoog niveau beoefent

spotlight n
jupiter
een lamp die een gericht licht laat schijnen op één optredend persoon

spotvogel n
zaganiacz zaganiacz zwyczajny
(zangvogels) Hippolais icterina ; een zangvogel die geluiden kan nabootsen

spraak /sprak/ n
język
het vermogen om te spreken

spraakherkenning /'sprakhɛrkɛnɪŋ/ n
rozpoznawanie mowy
(informatica) het vermogen om geluiden om te zetten in taal, vooral als het gaat om computers

spraakkunst n
gramatyka
(grammatica) een systeem van regels en principes voor het schrijven en spreken van een taal

spraakzaamheid n
gadatliwość
geneigdheid om veel te praten

spreekwoord n
przysłowie

spreeuw n
szpak zwyczajny szpak
(zangvogels) Sturnus vulgaris , een middelgrote zangvogel uit de familie van de spreeuwachtigen (Sturnidae) en de orde zangvogels (Passeriformes)

spreken /ˈspreːkə(n)/ v
mówić
inergatief zich met behulp van de stem uiten
zich met behulp van de stem kunnen uiten in een bepaald taal

springen /sprɪŋə(n)/ v
skakać skoczyć
ergatief na zich tegen de zwaartekracht afgezet te hebben een korte vrije val door de lucht maken in een bepaalde richting

sprinkhaan n
konik polny pasikonik
(rechtvleugeligen) benaming voor insecten uit de orde Orthoptera -orde, die zeer ver kunnen springen en waarvan de meeste geluid produceren door de vleugels langs de achterpoten te wrijven

sprinkhaanrietzanger n
świerszczak zwyczajny
(zangvogels) bepaald soort vrij kleine vogel met gestreepte bovenzijde en monotone zang, Locustella naevia uit de familie van Locustellidae

sproet n
pieg
een bruin vlekje op de huid dat veroorzaakt wordt door ultraviolet licht

sprong n
krok

sprookje n
bajka baśń
een meestal moraliserend verhaal voor kinderen waarin fantasiewezens en magie een belangrijke rol spelen

sprot n
szprot szprotka
(straalvinnigen) bepaald soort vis, Sprattus sprattus , de kleinste uit de haringfamilie (wikidata: sprot )

spruit n
kapusta brukselska
(groente) een uitloper van de spruitkool Bressica (wikidata: spruit )

spruitkool n
brukselka
(voeding) (groente) (bloemplanten) een variëteit Brassica oleracea convar. oleracea var. gemmifera van een koolsoort waarvan de gekookte okselknoppen als "spruitjes" gegeten worden.

spruw n
pleśniawka drożdżyca
(medisch) een door een infectie met de gist Candida albicans veroorzaakte hardnekkige witte uitslag op de lippen, de tong en het mondslijmvlies

spugen /'spy.ɣə(n)/ v
pluć
inergatief speeksel uit de mond doen uitschieten

spuiten v
lać się
ergatief het proces van snelle uitstroming van een vloeistof onder druk

spuitgast n
strazak

spyware n
oprogramowanie szpiegowskie oprogramowanie szpiegujące

squash n
squash

staafkerk /ˈstaf.kɛrk/ n
kościół słupowy
(bouwkunde) (religie) een geheel uit hout opgetrokken kerkgebouw, met een typische bouwstijl die voornamelijk in Scandinavië wordt aangetroffen

staal n
stal
(metallurgie) een legering van ijzer en koolstof

staan /staːn/ v
stać
inergatief zich in verticale toestand van rust bevinden op een vaste ondergrond

staart n
ogon
(zoötomie) een verlengstuk van de ruggengraat bij sommige dieren
(techniek) het achterste stuk van een vliegtuig of een auto

staartmees n
raniuszek zwyczajny raniuszek

staat n
stan państwo
(regering), (geopolitiek) binnen een afgebakend grondgebied werkzame, in hoge mate soevereine organisatie die gezag uitoefent over de op dat grondgebied wonende bevolking
toestand of gesteldheid

staatkunde n
politologia
(wetenschap) een discipline binnen de sociale wetenschappen die zich bezighoudt met het bestuderen van politiek en hoe een staat hoort te worden bestuurd

staatsbedrijf n
przedsiębiorstwo państwowe
bedrijf waarvan de overheid de belangrijkste eigenaar is

staatsgreep n
przewrót
(politiek) illegale (poging tot) afzetting van een regering en de vervanging ervan door een nieuw bewind

staatshoofd n
głowa państwa
(regering) iemand die in een staat het hoogste gezag bekleedt of personifieert

stabiel /sta'bil/ adj
stabilny
niet of slechts licht aan verandering onderhevig,
(van een dynamisch systeem) terugkerend naar de evenwichtstoestand

stabiliteit n
stabilność

stad /stɑd/ /stɑt/ n
miasto
(geschiedenis) plaats met stadsrecht

stadhuis /ˈstɑdhœːs/ /ˈstɑthœʏs/ /ˈstɑthœːs/ n
ratusz
een gebouw waar de stadsdiensten gehuisvest zijn

stadion n
stadion

stadspoort n
brama miasta
een poort die toegang geeft tot de (binnen)stad en onderdeel is of was van de stadsmuur of stadsomwalling, oorspronkelijk bedoeld om ongewenste gasten buiten te houden.

stadstaat /ˈstɑt.stat/ n
wolne miasto
staatsvorm waarbij de staat slechts het grondgebied van één stad omvat.

staf n
kij
stok bedoeld voor ondersteuning of onderscheiding van een persoon

stag n
sztag
(scheepvaart) een touw of staalkabel die aan de voor- en/of achterzijde van een mast is gespannen, om hem in de juiste stand te houden

stage n
staż

stagflatie n
stagflacja
(economie) situatie waarbij tegelijkertijd sprake is van economische stagnatie en van inflatie

staking /'stakɪŋ/ n
strajk
het neerleggen van de werkzaamheden, meest uit protest of om verbeteringen af te dwingen

stal /stɑl/ n
stajnia
(veeteelt) ruimte bestemd voor de huisvesting van dier(en)

stalinisme n
stalinizm
(politiek) (pejoratief) variant van het marxisme-leninisme gekenmerkt door een totalitair nationalistisch communisme waarin alle macht geconcentreerd wordt bij een geadoreerde partijleider en meedogenloos geweld wordt gebruikt om iedere weerstand daartegen te brekenDe term kan ook worden gebruikt voor soortgelijke regimes als in Noord-Korea of van Pol Pot in Cambodja of in meer figuurlijke betekenis.

staljongen n
stajenny
een jonge mannelijke knecht die werkt in de stal en de dieren die daarin staan verzorgt

stalking n
nękanie
het iemand op een hinderlijke en bedreigende manier volgen en lastig vallen

stam n
pień
(plantkunde) deel van de boom tussen de wortels en de kruin
plemię
(antropologie) op verwantschap berustende samenlevingsvorm van meer families in beschavingen met weinig verstedelijking
temat
(taalkunde) onvervoegde of onverbogen woordvorm

stamboom /'stɑmbom/ n
drzewo genealogiczne
boom van een geslacht, d.i. het geslacht vergeleken bij een boom, waarvan de stam zich telkens meer vertakt
tekening die een boom voorstelt, en waarin de leden van een geslacht in hun verschillende graden van verwantschap worden vermeld
boom met rechtopgaande stam

stamcel n
komórka macierzysta

stamper n
tłuczek
in het bijzonder in samenhang met het gebruik van een vijzel -> vijzelstamper

standaardtaal n
język literacki język ogólny
(taalkunde) officieel vastgelegde taalvorm die binnen een bepaald gebied als de voorgeschreven norm geldt

standbeeld n
posąg statua
(beeldhouwkunst) een kunstzinnige afbeelding vaak van een persoon in drie dimensies, meestal gehouwen in steen of gegoten in metaal

stank /stɑŋk/ n
fetor smród
een sterke, stinkende geur

stap /stɑp/ n
kroczek
het plaatsen van de ene voet voor de andere bij het gaan

stapel n
stos
een gestructureerde hoop spullen
(scheepvaart) de tijdelijke constructie waarop een in aanbouw of reparatie zijnd schip rust

stapelbed n
łóżko piętrowe
(huishouden) (meubel)meubel bestaande uit twee bedden boven elkaar

stapelwolk n
obłok
scherp afgegrensde, bloemkoolachtige wolken van het geslacht Cumulus

stappen /ˈstɑ.pə(n)/ v
kroczyć
ergatief het lichaam vooruit bewegen door een of meer keer een voet naar voren te zetten

staren /starən/ v
gapić się

start n
początek start
begin van iets

statief n
statyw
(fotografie), (optica) een stabiel onderstel voor een camera, kijker of een ander (optisch) instrument, veelal in draagbare uitvoering met één of drie inklapbare of inschuifbare poten

station /sta.ˈsʲɔn/ n
stacja dworzec
(spoorwegen), (verkeer) plaats waar voertuigen (met name treinen) kunnen stoppen voor het in- en uitstappen van reizigers en het in- en uitladen van goederen

stationwagen n
kombi
personenauto met een doorlopend dak en een verticale achterzijde met grote deur, zodat er extra laadruimte aanwezig is

statistiek n
statystyka

statistisch adj
statystyczny
(statistiek) cijfermatig berekend

status n
stan
(algemeen) plaats in een vast geheel of een bepaald proces

status quo n
status quo
tegenwoordige, stabiele staat van zaken

statutair adj
ustawowy

steeds adv
zawsze ciągle
voortdurend

steeg n
uliczka
zeer smal straatje

steek /steːk/ n
dźgnięcie
eenmalige doorvoering van een draad door een weefsel, meestal met behulp van een naald

steekspel n
turniej
(geschiedenis), (middeleeuwen), (spel) een spel waarbij twee ridders elkaar met lansen trachtten uit het zadel te werpen

steekwagen n
młynarka
handkar die je gedeeltelijk onder de ladig kunt schuiven zodat je de lading kunt optillen

steelpan n
rondel

steen /sten/ /steːn/ n
kamień
m harde stof, vaak op kiezel gebaseerd maar ook andere mineralen omvattend

steenarend n
orzeł przedni
(havikachtigen) Aquilla chrysaetos , vogel uit de familie der arendachtigen

steenbok n
koziorożec
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Capra ibex

steenbreek n
skalnica

steeneik /ste.nɛi̯k/ /ste.nɛːk/ /sten.ʔɛi̯k/ n
dąb ostrolistny
(bloemplanten) Quercus ilex een boom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae ). Deze van nature in Zuid-Europa voorkomende, groenblijvende eik wordt veel aangeplant als sierboom en ter beschutting, vooral in kuststreken. De boom is bestand tegen de zilte zeewind en de luchtvervuiling in de stad. In Nederland en Vlaanderen is de boom matig winterhard. De boom kan dertig meter hoog worden, maar blijft meestal veel kleiner. In rotsachtige gebieden blijft de eik vaak struikvormig

steengroeve n
kamieniołom
(mijnbouw) een groeve waar steen uit de grond wordt gehaald

steenkool n
węgiel kamienny
(mijnbouw) zwart-bruine stof die ontstaan is door plantenafzettingen en gebruikt wordt als energiebron

steenmarter n
kuna domowa
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Martes foina

steentijd /ˈstentɛit/ n
Epoka kamienia

steenuil /ˈstenœʏ̯ɫ/ /ˈsteːnœːl/ n
pójdźka
(uilen) bepaald soort vogel, Athene noctua , kleine, gedrongen uil met felle gele ogen en witte wenkbrauwstrepen

steenvrucht n
pestkowiec
vlezige vrucht waarvan het binnenste deel steenhard is (een harde kern of pit heeft)

steganografie n
steganografia
de kennis van het op verborgen wijze overbrengen van informatie

steiger n
rusztowanie
(bouwkunde) een tijdelijke constructie van palen en werkplateaus die bouwvakkers een werkvloer verschaffen bij bouw- en onderhoudswerk

steil /stɛil/ /stɛːl/ adj
stromy
onder een grote helling ten opzichte van horizontaal
~ haar recht, zonder krullen

stekelbaars n
ciernikowate
(straalvinnigen) benaming voor kleine vissen met puntige doorns op de rug en de buik uit de familie Gasterosteidae

stekelvarken n
jeżozwierz
(knaagdieren) Hystrix cristata een gewoon stekelvarken een groot knaagdier met een stekelige vacht

steken v
pchać
overgankelijk doorboren, prikken
podpalać
overgankelijk in brand ~: doen ontvlammen

stekker /'stɛkər/ n
wtyczka
(elektrotechniek) het verharde uiteinde aan één of meerdere geleidende draden bedoeld om in een stekkerdoos gestoken te worden en elektrisch contact te maken

stel /stɛl/ /stɛɫ/ n
para
klein aantal bij elkaar passende voorwerpen of personen die samen een geheel vormen

stelen /'stelən/ v
kraść
overgankelijk (juridisch) iets wegnemen van iemand en het zich wederrechtelijk toe-eigenen

stellende trap n
stopień równy
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord heeft als het niet in de vergelijkende of overtreffende trap gebruikt wordt

stelt /stɛlt/ n
szczudło

stem /'stɛm/ n
głos
(biologie) het geluid dat onder meer door het trillen van de menselijke stembanden wordt geproduceerd
(communicatie) het geluid dat een mens bij het spreken voortbrengt
(muziek) het geluid dat een mens bij het zingen voortbrengt
(sociologie) een mondeling of schriftelijk kenbaar gemaakte wilsuiting die bij het nemen van een beslissing of een verkiezing, medebepalend is

stemband n
struna głosowa
(anatomie) geluidvoortbrengende plooien in het strottenhoofd

stemknop n
stroik
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd

stemmen /stεmə(n)/ v
głosować
inergatief deelnemen aan een verkiezing
stroić
overgankelijk (muziek) een instrument op de juiste toonhoogte brengen, gelijkstemmen

stempel /ˈstɛmpəl/ /ˈstɛmpəɫ/ n
stygmat
(bouwkunde) balk of schoor ter ondersteuning

stemschroef n
stroik
(muziekinstrument) een draaibare stift met draaiknop van een muziekinstrument waaraan de snaar is bevestigd en waarmee de snaar kan worden gestemd

stemvork /stɛmvɔrək/ n
kamerton
(muziek) een stalen U-vormig instrument dat bij aanslaan een onveranderlijke toon voortbrengt

steng n
stenga

stengel n
łodyga
(plantkunde) langgerekt en stevig orgaan van een vaatplant dat water en voedingstoffen vervoert

stenigen v
kamienować ukamienować
met steenworpen doden

steniging n
ukamienowanie

step n
hulajnoga
(transport) vervoermiddel op twee wielen (gedeeltelijk) met de voet aangedreven

ster n
gwiazda
(astronomie) een van de lichtpunten aan de nachtelijke hemel die maar heel traag van plaats lijken te veranderen, feitelijk een enorm ver verwijderde gasbol die licht uitzendt door kernfusie

steradiaal n
steradian

steranijs n
anyż gwiazdkowy

stereochemie n
stereochemia

stereometrie n
stereometria

stereotype n
stereotyp

sterfbed /ˈstɛrvbɛt/ n
łoże śmierci
het bed waarin / waarop men sterft

sterfelijk adj
śmiertelny

sterfte /'sterftə/ n
śmiertelność
het aantal sterfgevallen in een bepaalde tijd of in bepaalde omstandigheden

sterftecijfer n
umieralność
(demografie) een getal dat aangeeft hoeveel sterfgevallen er in een gebied in een bepaalde tijd hebben plaatsgevonden

sterilisatie /ˌsteriliˈzasi/ /ˌsterəliˈzatsi/ n
sterylizacja
(medisch) een handeling waarmee alle ziektekiemen worden gedood

steriliseren v
sterylizować
overgankelijk, (medisch) gericht doden van micro-organismen op een oppervlak totdat de kans dat dergelijke organismen nog levend op het oppervlak aangetroffen worden, kleiner is dan 1 op een miljoen
overgankelijk, (medisch) onvruchtbaar maken

steriliteit n
bezpłodność
(medisch) onvruchtbaarheid

sterk /stɛrk/ adj
mocny
beschikkend over kracht of vaardigheid
een grote concentratie van iets bevattend

stern n
rybitwa
(steltloperachtigen) benaming voor slanke meeuwachtige vogels uit de familie Sternidae

sterrenkunde n
astronomia
(wetenschap) (astronomie) wetenschap die de objecten in de ruimte bestudeert

sterrenkundige /stɛrən'kʏndəɣə/ n
astronom

sterrenstelsel n
galaktyka

sterrenwacht n
observatorium

sterrenwichelaar n
astrolog

sterveling n
śmiertelnik
een wezen dat na verloop van tijd sterft

sterven /stɛrvə(n)/ v
umierać umrzeć
ergatief overgaan van levende toestand naar dode toestand

stervrucht n
karambola

stethoscoop /steto'skop/ n
stetoskop
(medisch) een medisch instrument waarmee men geluiden in het lichaam zoals hartslag en ademhaling kan beluisteren (ausculteren)

steunbeer n
przyczółek

steunen /'stønə(n)/ v
wspierać
overgankelijk een deel van de last op zich nemen, hulp verlenen

steur n
jesiotr
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort anadrome vis, Acipenser sturio , die een lengte van 6 meter en een gewicht van 400 kg kan bereiken

stewardess n
stewardesa

stichten v
zakładać
overgankelijk de grondslag voor iets leggen, iets instellen

stichting n
fundacja
(meervoud stichtingen): (juridisch) rechtspersoon zonder leden, vennoten of winstoogmerk die ontstaat door de inbreng van een vermogen en beoogt een in de statuten vermeld sociaal, ideëel of maatschappelijk doel te verwezenlijken

stiefmoeder /ˈstif.mu.dər/ n
macocha
latere levenspartner van vader dan de eigen moeder

stiefvader n
ojczym
de echtgenoot van iemands moeder, die niet de eigenlijke vader is

stier /stiːr/ n
byk

stijgbeugel n
strzemię
(paardrijden) een metalen beugel die met een riem aan een zadel hangt, bedoeld om het opstijgen te vergemakkelijken en de ruiter vooral tegen zijwaartse sprongen van het paard te beschermen

stijl /stɛi̯l/ n
styl
wijze waarop men iets doet
(beschrijvende plantkunde) buisvormige, middelste gedeelte van de stamper

stijve n
kościej

stijven v
krochmalić

stikstof /ˈstɪkstɔf/ n
azot
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleurloos niet-metaal met symbool N en atoomnummer 7

stil adj
nieruchomy
geen of weinig geluid producerend
onbeweeglijk
rustig, kalm

stilleven n
martwa natura

stilte /'stɪl.tə/ n
cisza

stilzwijgend adj
milczący
zonder iets openlijk uitgesproken te hebben

stimuleren v
stymulować
overgankelijk maatregelen nemen om iets te bevorderen

stinkdier n
skunks
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mephitis mephitis , een marterachtige die als verdediging een sterk stinkende stof naar zijn belagers spuit

stinken v
śmierdzieć cuchnąć
absoluut een onaangename geur hebben

stipendium n
stypendium
een hoeveelheid geld voor een student, kunstenaar, wetenschapper, sporter zodat deze zich verder kan ontwikkelen

stipt /stɪpt/ adj
punktualny
precies op tijd komend
nauwgezet.

stipt /stɪpt/ adv
punktualny
met grote precisie

stoel /stul/ /stuɫ/ n
krzesło
(meubel) een zitmeubel voor één persoon met een rugleuning

stoelgang /'stulɣɑŋ/ n
stolec
(medisch) (eufemisme) het proces van zich op gezette tijden ontlasten van fecaliën
(medisch) medische term voor de menselijke uitwerpselen zelf

stoeltjeslift n
kolej krzesełkowa wyciąg krzesełkowy
een kabelbaan waarin je zittend een hoogte overbrugt

stoepa n
stupa
een boeddhistisch bouwwerk dat de relieken van een boeddhistische heilige bevat. Een stoepa is van oorsprong een massieve ronde structuur, gebouwd op een vierkante verhoging.

stof n
kurz proch
heel kleine deeltjes

stoffeerder n
tapicer
(beroep) iemand die meubelen van een stoffen bekleding voorziet

stoffelijk adj
materialny
tot de materie behorend of eruit bestaand, materieel

stofwisseling /'stɔfʋɪsəlɪɳ/ n
metabolizm
(biochemie) het geheel van chemische processen dat gepaard gaat met het in leven zijn van een wezen

stofzuiger n
odkurzacz
(techniek) (huishouden) een elektrisch toestel dat stof en kleine deeltjes opzuigt

stoichiometrie n
stechiometria

stok /stɔk/ n
kij

stokvis n
stokfisz
(visserij) (voeding) gedroogde kabeljauw of kabeljauwachtige (orde Gadiformes ) vis, zoals heek, leng, lom, schelvis en koolvis

stollingsgesteente /ˈstɔlɪŋsɣəˌstentə/ n
skały magmowe
(geologie) gesteente bestaande uit gestolde lava of gestold magma

stom adj
niemy
geluidloos
niet in staat te spreken

stoomboot n
parostatek
(scheepvaart) een schip dat met behulp van een stoommachine wordt voortbewogen en heden ten dage alleen nog wordt gebruikt om Sinterklaas uit Spanje te transporteren

stoomlocomotief n
parowóz lokomotywa parowa
(spoorwegen), (verkeer) een locomotief die wordt aangedreven door een stoommachine

stoommachine n
maszyna
(motortechniek) een machine die door middel van stoom drijfkracht ontwikkelt

stoomschip n
parowiec
(scheepvaart) een schip dat voortgedreven wordt middels een stoommachine

stoomturbine n
turbina parowa

stoottand n
kieł
(zoötomie) grote slagtand

stopbord /'stɔbɔrt/ n
stop
(verkeer) een verkeersbord dat aangeeft dat je eerst moet stoppen voordat je verder mag rijden

stoppelhaar n
sierść
kapsel van kort, rechtopstaand, stekelig haar

storen /ˈstorə(n)/ v
przeszkadzać
overgankelijk het functioneren nadelig beïnvloeden

storm n
burza sztorm
(meteorologie) erg harde wind (minstens windkracht 9)

stormram n
taran
(militair) (geschiedenis) (in een belegering) een toestel, balk, stootblok, e.d. om de poort van een vesting open te beuken

storten v
deponować
overgankelijk geld in een rekening inbrengen

storting n
depozyt
het storten van geld op een bankrekening

stotteren v
jąkanie
inergatief dezelfde lettergreep een aantal malen herhalend moeilijk uit zijn woorden komen

straal /straɫ/ /ˈstral/ n
promień
(wiskunde) een rechte lijn vanaf het middelpunt naar een punt op een boloppervlak of cirkelomtrek
(natuurkunde) een rechte, smalle bundel van elektromagnetische straling (licht, radio, warmte, röntgen enz.)
strumień
(natuurkunde) een smalle bundel van een gas of vloeistof die door overdruk uit een vat of slang spuit

straat /strat/ n
ulica
een weg tussen de huizen in een bewoonde plaats
cieśnina
smalle doorgang tussen twee zeeën, een zee-engte, zeestraat

stracciatella n
stracciatella
(voeding) een Italiaanse soep van ei en bouillon
(voeding) roomijs, vla of ander zuivelproduct met flinterdunne schaafsels of stukjes chocolade

straf n
kara
(juridisch) maatregel of behandeling ter vergelding van een misdaad of overtreding

straffen /ˈstrɑfə(n)/ v
karać
overgankelijk negatieve consequenties verbinden aan een als verkeerd geziene daad

strafmaatregel n
sankcja

strafrecht /'strɑfrɛxt/ n
prawo karne
het geheel van rechtsregels waarmee bepaalde handelingen strafbaar worden gesteld

strafschop /'strɑf.sxɔp/ n
rzut karny
(voetbal) directe vrije trap voor de aanvallende partij na een zware overtreding van de verdedigende partij binnen het strafschopgebied

strak adj
ciasny
nauwzittend, zonder plooien, glad

straling n
promieniowanie radiacja

strand n
plaża obszar nadmorski
(aardrijkskunde) strook met zand bedekt land langs de kust

stranden v
osiąść na mieliźnie
ergatief aan de grond vastlopen

strateeg /straˈteɣ/ n
strateg
een persoon die strategieën uitwerkt

strategie /ˌstrateˈɣi/ n
strategia
een plan om iets te bereiken

stratosfeer n
stratosfera

stratovulkaan n
stratowulkan
(geologie) een kegelvormige vulkaan met traagvloeibare lava

streek n
kreska
een veeg of streep met een werktuig

streep n
pasek
(kleding) lijnvormig patroon, motief (gewoonlijk mv)

strelen v
głaskać gładzić
overgankelijk zachtjes met de hand over iets of iemand strijken

stremmen v
zsiadać się
ergatief neerslaan van opgeloste eiwitten

stremsel n
podpuszczka
een oplossing die spijsverteringsenzymen bevat, afkomstig uit de lebmaag van kalveren

stress n
stres
(medisch) (psychische) zware spanning, geestelijke druk (uit de omgeving)

streven v
dążyć
inergatief een doel willen bereiken

strijd n
bitwa
een handgemeen
een militair treffen, kamp, veldslag

strijdknots n
buzdygan maczuga
(middeleeuwen), (militair) een slagwapen in de vorm van een metalen staf met een versterkte kop

strijdwagen n
rydwan

strijken v
prasować
wasgoed desinfecteren en gladmaken met hulp van een heet ijzer, een strijkijzer

strijkijzer /ˈstrɛɪ̯.gɛɪ̯zər/ /ˈstrɛɪ̯k.ʔɛɪ̯zər/ /ˈstrɛː.kɛːzər/ n
żelazko
(gereedschap) een huishoudelijk gereedschap dat gebruikt wordt om textiel glad te strijken

strijkinstrument n
instrument smyczkowy
(muziekinstrument) muziekinstrument met één of meer snaren die, naast andere speeltechnieken, in trilling worden gebracht door een strijkstok of bijv. het wiel van een draailier

strijkplank n
deska do prasowania
(huishouden) een plankvormig voorwerp, gewoonlijk op een inklapbaar onderstel, bedoeld als ondergrond waarop kleding gestreken kan worden

strijkstok n
smyczek
(muziekinstrument) een constructie waarmee de snaren van een strijkinstrument in trilling gebracht worden

stripboek n
komiks
een boek met een verhaal in beeldvorm

stro /stro/ n
słoma
(plantkunde) (landbouw) droge bloeistengels van graangewassen

strontium n
stront
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sr en atoomnummer 38. Het is een zilverwit aardalkalimetaal

strontje n
jęczmień jęczmyk
(medisch) zweertje op het ooglid door infectie van een talgkliertje of zweetkliertje bij het haarzakje van een wimper

stroom /stroːm/ n
prąd
(elektrotechniek) elektrische stroom, het transport van elektrische lading door de beweging van elektronen door geleiders en halfgeleiders onder invloed van een potentiaalverschil

stroomgebied n
zlewnia

stroop n
syrop
(voeding) dikke, viskeuze, geconcentreerde vloeistof waarin een grote hoeveelheid suikers zijn opgelost

stropdas n
krawat

strottenhoofd n
krtań

structureel adj
budowlany
met betrekking tot de opbouw van een geheel

structuur /strʏkˈtyr/ n
struktura
de interne opmaak van een geheel

struik n
krzak krzew
(plantkunde) een houtige plant zonder stam die zich onmiddellijk boven of reeds in de grond vertakt in een aantal takken die meer of minder dik kunnen worden

struikelen /ˈstrœʏkələ(n)/ v
potknąć się
ergatief het evenwicht verliezen doordat men met de voet verstrikt raakt

struikhei n
wrzos pospolity wrzos zwyczajny
(plantkunde) bepaald soort in heel Europa voorkomende plant, Calluna vulgaris uit de heifamilie (Ericaceae )

struisvogel /ˈstrœʏ̯sˌfoχɔɫ/ /ˈstrœːsˌfoːɣəl/ /ˈstrœːzˌvoːɣəl/ n
struś
(loopvogels) Struthio camelus , grote loopvogel, die niet kan vliegen

student /styˈdɛnt/ n
student studentka
(onderwijs) iemand die hoger onderwijs volgt

studeren v
uczyć się
overgankelijk (onderwijs) het volgen van een opleiding en verwerven van kennis, gewoonlijk aan een universiteit als voornaamste bezigheid

studie /'stydi/ n
nauka
(onderwijs) tijd die men besteedt om zich kennis of een vaardigheid eigen te maken
(wetenschap) tijd die men besteedt aan het uitzoeken van een bepaald onderwerp of probleem

studiebeurs n
stypendium

studio n
studio
werkplaats van een beeldend kunstenaar
plaats waar geluidsopnamen, films of televisie- of radioprogramma's gemaakt worden
een eenkamerappartement

stug /stɵx/ adv
bezwładny
zonder zich ergens wat van aan te trekken

stuitbeen n
kość ogonowa
(anatomie) onderste deel van de ruggengraat, de laatste vier vergroeide ruggenwervels

stuitligging /'stœytlɪxɪŋ/ n
poród pośladkowy
(medisch) een liggingsafwijking bij een zwangerschap waarbij de foetus met de stuit naar beneden ligt

stuk /stɵk/ n
kawałek
deel, gedeelte, onderdeel van een geheel
(kunst) een afgerond product van nijverheid of kunst

stukadoor n
tynkarz
(beroep) een bouwvakker die een afwerklaag van specie (of mortel) op muren en plafonds aanbrengt om ze een egaal en glad uitzicht te geven

stuntman n
kaskader

stuur /styːr/ n
kierownica
een hulpmiddel waarmee een bestuurder richting kan geven aan een voertuig

stuurbekrachtiging /ˈstyrbəkrɑxtəxɪŋ/ n
wspomaganie kierownicy
mechanisme dat een stuurbeweging versterkt zodat de bestuurder minder kracht nodig heeft bij het sturen

stuurboord n
sterburta
(scheepvaart) de rechterzijde als men vanop een schip naar de boeg kijkt

stuurman n
sternik
(beroep), (scheepvaart) iemand die een vaartuig bestuurt

stuurprogramma n
sterownik
(informatica) een stuk software dat een verbinding legt tussen de hardware en het besturingssysteem

stuw n
jaz
(waterbeheer) een vaste waterkering die het water, van een deel van een rivier of een stuwmeer, pas bij het bereiken van een bepaalde waterhoogte laat wegstromen doordat de dam overstroomt of door het openen van schuiven of deuren

stuwmeer n
rezerwuar
(waterbeheer) een met een stuwdam kunstmatig in standgehouden waterreservoir, dat dient als buffer voor de constante levering van waterkracht aan een energiecentrale

stuwwal n
morena spiętrzona
(geologie), (glaciologie) een verhoging in het landschap veroorzaakt door het opstuwen van de ondergrond door een gletsjer

subdominant n
subdominanta
(muziek) onderkwint van de grondtoon, een toon of akkoord op de vierde toon van een toonladder

subjectief adj
subiektywny

subjectiviteit n
subiektywność

sublimatie n
sublimacja
(scheikunde) het proces waarbij een vaste stof overgaat in zijn dampfase

subsidiariteit n
subsydiarność

substantie n
substancja
(medisch) (scheikunde) stof (stoffen)

subtiel /sʌp'til/ adj
subtelny
alleen bij nauwkeurig toezien of voor fijn gevoel waar te nemen of te begrijpen
fijn onderscheidend, scherpzinnig

succes n
powodzenie sukces
gewenste resultaat van een opzet

sufferig adj
bęcwał
dom

suffix n
przyrostek
(taalkunde) een woorddeel dat achter de stam van een woord gevoegd wordt

suiker n
cukier
(scheikunde) een type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen

suikerbiet /ˈsœʏkərˌbit/ n
burak cukrowy
(plantkunde) (voeding) Beta saccharifera Beta vulgaris (subsp. vulgaris var. altissima) een biet waaruit bietsuiker gewonnen wordt

suikerdiefje n
cukrzyk
(zangvogels) Coereba flaveola een klein zangvogeltje uit de familie van de tangaren (Thraupidae) voorkomend in de tropische delen van de Amerika's dat er om bekend staat dat het gaatjes boort in bloemen om de nectar te stelen

suikerriet n
trzcina cukrowa
(bloemplanten), (voeding) Saccharum officinale , een rietsoort die verbouwd wordt vanwege zijn suikergehalte en waaruit rietsuiker gewonnen wordt

suikerspin /ˈsœʏkərˌspɪn/ /ˈsœːkərˌspɪn/ n
wata cukrowa
(voeding) lekkernij bestaande uit een hoeveelheid gesponnen suiker aan een stokje

sulfaat n
siarczan

sulfide n
siarczek

sulfiet n
siarczyn
zouten die het sulfiet-ion SO32- bevatten, ze worden gebruikt als kleurstof en concerveringsmiddel in voedsel

super n
super

supergeleiding n
nadprzewodnictwo
(natuurkunde) de afwezigheid van elektrische weerstand bij extreem de lage temperatuur van enkele graden boven het absolute nulpunt (0 graden kelvin)

superheld n
superbohater
fictieve figuur uit een stripverhaal of een film die over bovenmenselijke krachten beschikt

supermarkt n
supermarket

supernova n
supernowa
(astronomie) het verschijnsel waarbij een ster op spectaculaire wijze explodeert

surrealisme n
surrealizm

suspensie n
suspensja

syfilis n
kiła

syllabisch adj
sylabiczny

syllogisme n
sylogizm
een logische redenering waaruit een conclusie afgeleid wordt

symboliseren v
symbolizować

symbool n
symbol
(wetenschap), (natuurkunde), (wiskunde) een genormeerd teken om een technisch of wetenschappelijk begrip aan te duiden
(sociologie) een figuur, karakter of teken dat een bepaald idee, concept of object representeert

symfonie n
symfonia

symmetrie n
symetria

sympathie n
sympatia
een gevoel van toegenegenheid

sympathiek adj
współczujący

symposium /sɪmˈpoziəm/ n
sympozjum
een wetenschappelijke samenkomst waarop verschillende wetenschappers een lezing houden over een bepaald onderwerp

symptomatisch adj
symptomatyczny
(medisch) met betrekking tot ziekteverschijnselen

symptomatologie n
symptomatologia

symptoom /sɪmˈtom/ n
objaw symptom
(medisch) ziekteverschijnsel

synagoge n
synagoga
(Jiddisch-Hebreeuws) (religie) gebedshuis, gebouw voor joodse godsdienstige bijeenkomst

synchroniciteit n
synchroniczność

synchroonzwemmen v
pływanie synchroniczne

syncope n
omdlenie
(medisch) plotseling bewustzijnsverlies
(taalkunde) deletie van een of meer klanken of een lettergreep aan het woordmidden

syndicalist n
syndykalista
(economie) leden van een vakbond
(politiek) aanhanger van het syndicalisme (de politiek economische stroming die een zeer groot belang hecht aan vakbonden)

syndroom /sɪnˈdrom/ n
syndrom
(medisch) ziektebeeld, complex van steeds tezamen voorkomende klinische verschijnselen

synergie n
synergia
situatie waarbij het samengaan van delen groter is dan de som der delen

synoniem n
synonim
(taalkunde) woord met dezelfde betekenis als een ander woord in dezelfde taal

syntactisch adj
syntaktyczny

syntaxis /sɪnˈtɑksəs/ n
składnia syntaksa
(taalkunde) de regels die in een taal de zinsbouw sturen

synthetisch adj
syntetyczny
op kunstmatige manier gefabriceerd

systeem /siˈstem/ n
system układ
een uit meerdere interagerende onderdelen bestaand stelsel dat als geheel toegevoegde eigenschappen heeft

systeemanalyse n
analiza systemowa
(wetenschap) een interdiscipline tussen informatie en bedrijfskunde, gericht op het analyseren van systemen, voorafgaande aan reorganisatie en of automatisering van bedrijfsprocessen
(informatica) een werkwijze om verschijnselen te bestuderen voorafgaande aan de ontwikkeling van informatiesystemen

systeemdenken n
myślenie systemowe

systeemtheorie n
teoria systemów
(wetenschap) methodische verklarende beschrijving van een geheel dat uit onderdelen bestaat die in een blijvende wisselwerking met elkaar en een omgeving staan, zoals die voorkomen in natuur, techniek en maatschappij

systematiseren v
systematyzować
overgankelijk het stelselmatig ordenen volgens een vooropgezet systeem

taai /taj/ adj
twardy
(materiaalkunde) moeizaam en plastisch vervormend onder mechanische belasting
(kookkunst) moeilijk te snijden, kauwen (van vlees)

taak /taːk/ n
zadanie
een te verrichten werk

taal /taːl/ n
język
(taalkunde) een systeem van spraakklanken door middel waarvan mensen met elkaar communiceren en de schriftelijke vastlegging hiervan

taalbeheersing /ˈtaːlbəˌɦeːrsɪŋ/ n
sprawność/biegłość językowa
vermogen zich te kunnen uitdrukken in een of meer talen

taaleigen n
idiom
(taalkunde) uitdrukkingen en zegswijzen uit een bepaalde taal

taalfamilie n
rodzina językowa
talengroepen die een zelfde voorgeschiedenis hebben

taalfout /talfɔut/ n
błąd językowy
een fout tegen de grammatica van een taal

taalgevoel /ˈtalɣəˌvul/ /ˈtaɫχəˌvuɫ/ n
wyczucie językowe
het vermogen om het juiste gebruik van een taal aan te voelen

taalgrens n
granica językowa
grens van een taalgebied

taalklank /ˈtalklɑŋk/ n
fonem
(taalkunde) een klank die betekenisonderscheidend werkt in een taal

taalkunde n
językoznawstwo
(wetenschap) wetenschap die taal als onderzoeksobject heeft

taalnazi n
gramatyczny nazista

taalstrijd /ˈtalstrɛːit/ /ˈtalstrɛːt/ n
konflikt językowy
(politiek) een strijd om de talen die in een bepaalde situatie gebruikt moeten worden of de wijze waarop de taal gebruikt moet worden

taalwetenschapper n
językoznawca
een beoefenaar van de taalwetenschap

taart /taːrt/ n
ciasto
(kookkunst) meestal cirkelvormig zoet gebak, vooral voor feestelijke gelegenheden, gemaakt van deeg en afgewerkt met bijvoorbeeld slagroom, vruchten of marsepein

tabak n
tytoń
genotsmiddel afkomstig van de bladeren van de tabaksplant, Nicotiana tabacum , dat wordt gerookt, gekauwd en gesnoven

tabakspijp n
fajka

tabel n
tabela
een geordende lijst met gegevens

tabernakel n
tabernakulum

tablet n
tabletka
(farmacologie) pastille, pil

taboe n
tabu
een binnen de heersende cultuur algemeen aanvaard moreel verbod; iets dat onbespreekbaar of ondenkbaar is

tachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt
"80", het getal tussen negenenzeventig en eenentachtig, acht maal tien

tachtigste ordinalAdjective
osiemdziesiąty

tachycardie n
tachykardia

taco n
tacos
(voeding) kleine, krokant gebakken, gevouwen tortilla, gevulde Mexicaanse maïspannenkoek

tact n
takt

tactiek /tɑkˈtik/ n
taktyka
een manier om onder gegeven omstandigheden een doel te bereiken

tactvol /ˈtɑkt.fɔɫ/ adj
taktowny

taf n
tafta
lichte, geweven , zijden stof

tafel /ˈtafəɫ/ n
stół
(meubel) een meestal rechthoekig, soms rond meubelstuk met poten, bedoeld om dingen op te zetten of te leggen

tafelkleed /ˈtafəlˌklet/ n
obrus
(huishouden), (textiel) kleed dat als bescherming of versiering over een tafel ligt

tafeltennis n
tenis stołowy ping-pong
(sport) een spel waarbij twee spelers, ieder met een batje, een pingpongbal op tafel houden

tahin n
tahini
(voeding) een soort van pasta, gemaakt van gemalen sesamzaad met toevoeging van o.a. citrussap, knoflook, peterselie en zeezout

taiga n
tajga
een bioom dat wordt gekenmerkt door uitgestrekte, koude en vochtige naaldwouden

taikonaut /ˌtɑjkoˈnaʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnɔʊ̯t/ /ˌtɑjkoˈnʌʊ̯t/ n
taikonauta
(ruimtevaart) een Chinese ruimtevaarder

tak /tɑk/ n
gałąź
(plantkunde) een deel van een boom of struik dat aan de stam vastzit en waaraan bladeren groeien

talg /tɑɫx/ n
łój
(zoötomie) het harde vet van sommige herkauwers, voornamelijk van schapen en runderen

talgklier n
gruczoł łojowy
(anatomie) een klier om de haarzakjes, die talg afgeeft

taling n
cyraneczka
(eendvogels) benaming voor kleine vogels uit het geslacht Anas of het geslacht Callonetta

talk /tɑlk/ n
talk

talkpoeder n
talk
poeder gemaakt van talk, gemalen speksteen

talrijk adj
liczny
groot in aantal

tamarinde /tɑma'rɪndə/ n
tamarynd
(voeding) vruchten van de tamarinde Tamarindus indica

tamboerijn n
tamburyn
(muziekinstrument) eenvoudig slaginstrument bestaande uit een hoepel die met een vel bespannen is en waaraan enkele belletjes bevestigd zijn

tand n
ząb zęby
(anatomie) harde en wittige gecalcificeerde structuur in de mond van mensen en veel dieren, hoofdzakelijk gebruikt voor het kauwen van voedsel
ząb
(techniek) een uit een reeks meestal hoekige of scherpe uitsteeksels aan bepaalde voorwerpen, zoals zagen of tandwielen

tandarts n
dentysta
(beroep) (medisch) een medisch specialist met universitair diploma op het gebied van de tandheelkunde

tandem n
tandem
fiets waarbij twee personen de aandrijfkracht kunnen leveren

tandenborstel n
szczoteczka do zębów
speciaal borsteltje om de tanden te poetsen

tandenstoker n
wykałaczka
(gereedschap) puntig instrumentje om etensresten tussen de tanden te verwijderen

tandheelkunde n
dentystyka stomatologia
(wetenschap) wetenschap voor de verzorging van de tanden

tandpasta /ˈtand.pɑs.taː/ /ˈtɑnt.pɑs.ta/ n
pasta do zębów
een poetsmiddel voor de tanden

tandpijn /tɑntpɛin/ n
ból zęba
pijn in één of meerdere tanden

tandvlees /ˈtɑntfles/ n
dziąsło
(tandheelkunde) stevig, met slijmvlies bedekt bindweefsel dat de tandkassen in het kaakbeen omhult en de tandhalzen omgeeft

tandwielpomp n
pompa zębata

tandzijde n
nić dentystyczna
1. een zijden draad waarmee men de ruimte tussen de tanden reinigt

tang /tɑŋ/ n
szczypce obcęgi
(gereedschap) een uit twee delen opgebouwd gereedschap waarvan de beide delen op een punt aan elkaar vastzitten en die gedraaid kunnen worden om dingen vast te houden of te knippen

tank /tɑŋk/ /tɛŋk/ n
zbiornik cysterna tank
(techniek) een vrij groot afsluitbaar en meestal metalen vat voor de opslag van vloeistoffen
czołg tank
(militair), (transport) een gepantserd en zwaar bewapend oorlogsvoertuig op rupsbanden

tanker n
tankowiec zbiornikowiec
(scheepvaart) een speciaal gebouwd en uitgerust schip om vloeibare ladingen te vervoeren

tantaal n
tantal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal

tantalium n
tantal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ta en atoomnummer 73. Het is een grijsblauw overgangsmetaal

tante /ˈtɑntə/ n
ciotka ciocia
(familie) zus of schoonzus van iemands vader of moeder

taoïsme n
daoizm
(religie) een Chinese filosofische en religieuze stroming

tapijt n
dywan

tapioca n
tapioka
(voeding) zetmeel verkregen uit de wortelknol van Manihot esculenta (wikidata: tapioca )

tarantula n
tarantula
grote, behaarde, gifspin uit het geslacht Lycosa

tarbot n
skarp
(straalvinnigen) Scophthalmus maximus eetbare platvis, tot 100 cm lang en 30 kg zwaar

tarief /tɑˈrif/ n
taryfa
een vastgesteld bedrag per eenheid

tarra n
tara

tarwe /ˈtɑrʋə/ n
pszenica
(plantkunde) meest verbouwde tarwesoort (gewone tarwe of Triticum aestivum ) (wikidata: tarwe )
(graan) (voeding) zaad van tarwe, onder andere gebruikt voor het maken van brood en pasta (wikidata: tarwe )

tarwevlokken n
płatki pszenne
(graan) (voeding) (voorgekookte) geplette tarwegranen (wikidata: tarwevlokken )

tarwezemelen n
otręby pszenne
alleen meervoud (voeding) ingrediënt dat bestaat uit met de zaadhuiden vergroeide vruchtwanden en kiemen, die overblijven bij het tot meel malen van tarwe Triticum (wikidata: tarwezemelen )

tas /tɑs/ n
torba
(mode) een zak die men meeneemt om er zaken in te bergen die men bij zich wil hebben

tatoeage n
tatuaż
een tekening die met naald en inkt blijvend in de huid is aangebracht

tatoeëren /tatuʷ'erə(n)/ v
tatuować robić tatuaż
overgankelijk met een naald en inkt een blijvende tekening in de huid inbrengen

tautologie n
tautologia

taxateur n
rzeczoznawca

taxi /tɑk.si/ n
taksówka taxi
(verkeer) een voertuig bestemd om tegen betaling klanten van de ene plaats naar de andere te brengen

taxistandplaats n
postój taksówek
een opstelplaats voor taxi's waar zij wachten op passagiers

taxiën v
kołować
inergatief over de grond op wielen voortbewegen van vliegtuigen

taxonomie n
taksonomia

te midden van phraseologicalUnit
pośród
omringd door, in het midden van

technetium n
technet
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tc en atoomnummer 43. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

techniek n
technika
de bewerkingen en verrichtingen die nodig zijn om iets tot stand te brengen

technisch adj
techniczny
op techniek betrekking hebbend

technocratie n
technokracja

technocratisch adj
technokratyczny
alleen door rationele motieven gestuurd

technologie n
technologia

teddybeer n
miś
zachte pluizige speelgoedbeer

teef /tef/ n
suka
(dierkunde) vrouwelijke hond of vos

teek n
kleszcz
(spinachtigen) achtpotige parasiet uit de orde Ixodida , verwant aan mijten en spinnen

teen n
palec u nogi palec
(anatomie) vingers van de voet

teenslipper n
japonka

teer /ter/ n
smoła dziegieć
olieachtige vloeistof met een zeer hoge viscositeit

tegelzetter n
glazurnik
(beroep) een bouwvakker die wandtegels zet en vloertegels legt

tegemoet /ˈteɣəmut/ /ˈteχəmut/ adv
kierunek
tot een ontmoeting komen

tegen /teːɣən/ /teːχən/ preposition
przeciwko
zijdelings aanleunend
przeciw
oneens met, ter bestrijding van

tegengaan v
przeciwdziałać
overgankelijk proberen iets te stoppen of te verhinderen

tegengif n
antidotum
(medisch) een middel dat de werking van een gif neutraliseert of afzwakt

tegenover preposition
naprzeciw
aan de overzijde van

tegenovergestelde n
przeciwieństwo
helemaal andersom dan het gestelde oftewel het tegendeel.

tegenoverliggend adj
przeciwległy
aan de overkant liggend

tegenpaus n
antypapież
iemand die de pauselijke titel opeist zonder door het Vaticaan als paus erkent te zijn

tegenspreken v
dementować
zich met woorden verzetten

tegenstander n
przeciwnik
vijand, rivaal

tegenstrijdig adj
sprzeczny
niet overeenstemmend; met elkaar in tegenspraak

tegenwoordige tijd phraseologicalUnit
czas teraźniejszy
(taalkunde) de aanduiding dat het huidige moment bedoeld wordt

tegenzin /ˈteɣə(n)zɪn/ n
niechęć
het geen zin hebben in iets, het iets niet willen doen

teken /'te.kə(n)/ n
znak
(semiotiek) symbool, signaal, aanduiding

tekenaar n
rysownik
(beroep) iemand die beroepsmatig afbeeldingen maakt door lijnen op papier of een andere ondergrond te zetten

tekenen v
rysować
overgankelijk een tekening maken

tekenfilm /ˈtekə(n)ˌfɪlm/ /ˈtekə(n)ˌfɪɫm/ n
film rysunkowy
een film waarin een getekende realiteit wordt verbeeld

tekening n
rysunek
een door tekenen ontstane afbeelding of voorstelling

tekort n
deficyt
een ontbrekende hoeveelheid

tekst /tɛkst/ n
tekst
(taalkunde) verzameling van letters en/of woorden

tekstverwerker n
edytor tekstu procesor tekstu
(informatica) een computerprogramma waarmee teksten kunnen worden geschreven en bewerkt

tektoniek n
tektonika
(geologie) bewegingen en spanningen in de korst van planeten
de studie van deze bewegingen en spanningen

tektonisch adj
tektoniczny
(geologie) betrekking hebbend op de aardplaten, de breuken in de aardplaten en hun verschuivingen

telefoneren /ˌtelefoˈneːrən/ v
telefonować
inergatief een telefoon gebruiken

telefoon /ˌtelə'fon/ /ˌteːlə'foːn/ n
telefon
(elektrotechniek), (telecommunicatie) een toestel waarmee men geluid over kan brengen door middel van galvanische stroom, telefoontoestel

telefoonnummer n
numer telefonu
(telecommunicatie) een uniek nummer toegewezen aan een telefoonaansluiting, waarmee naar deze aansluiting gebeld kan worden

telemetrie n
telemetria

teleportatie n
teleportacja

telescoop n
teleskop
(techniek), (optica), (astronomie) een optisch instrument, waarmee ver verwijderde objecten bekeken kunnen worden

teleurgesteld adv
rozczarowany
verdrietig

teleurstellen v
rozczarować zawieść
overgankelijk iemand op onaangename wijze verrassen, vaak door een belofte niet na te komen

teleurstellend adj
rozczarowujący
van iets dat het niet aan de verwachtingen beantwoordt

teleurstelling n
rozczarowanie zawód
een emotie opgeroepen door het niet uitkomen van een verwachting

televisie n
telewizor telewizja
(elektronica) elektronisch apparaat om bewegende beelden en geluid weer te geven
telewizja telewizor
(communicatie) communicatiemedium dat het versturen van beelden en geluiden mogelijk maakt

televisiesysteem n
systemy emisji sygnału telewizyjnego
(techniek), (elektronica) de technische norm waaraan een televisiesignaal moet voldoen

telg /tɛlx/ n
latorośl
lid van een familie, afstammeling van een bepaalde voorouder

tellen v
liczyć
overgankelijk aantal bepalen

teller /ˈtɛlər/ n
licznik
(wiskunde) het getal boven de streep van een breuk

tellurium n
tellur
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde

telluur n
tellur
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Te en atoomnummer 52. Het is een zilvergrijs metalloïde

telwoord n
liczebnik

temmen v
oswajać
overgankelijk tam maken

tempel /ˈtɛm.pəl/ /ˈtɛm.pəɫ/ n
świątynia
(religie) een gebouw voor godsverering

tempera n
malarstwo temperowe

temperament n
temperament

temperatuur /ˈtɛmpɛrɑtyːr/ n
temperatura
(natuurkunde) grootheid die aangeeft hoe warm het is gerelateerd aan de beweging van de moleculen

ten eerste adv
po pierwsze
luidt het eerste lid van een opsomming van minstens twee argumenten in

tendens n
tendencja
beweging in bepaalde richting, neiging

tendentieus adj
tendencyjny
gekleurd door bijbedoelingen

tender n
tender
wagen achter een locomotief, om kolen en water te transporteren

tennessine n
tenes
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Ts en het atoomnummer 117

tennis n
tenis tenis ziemny
(sport) balsport

tent /tɛnt/ n
namiot telt
(toerisme) verplaatsbare constructie van over stokken of buizen gespannen doek die als (tijdelijk) onderdak dient

tentakel n
macka

tentoonstellen /tɛnˈtonstɛlə(n)/ v
wystawiać
overgankelijk voor een publiek toonbaar maken

tentoonstelling /tɛnˈtonstɛlɪŋ/ n
wystawa ekspozycja
een uitstalling van voorwerpen om door het grote publiek bekeken te worden

tenzij /'tɛn.zɛɪ/ conjunction
chyba że
behalve wanneer, mits niet

tepel n
sutek brodawka sutkowa
(anatomie) een gepigmenteerd knopvormig uitsteeksel op de borst van de mens. Bij de vrouwen komt tijdens het zogen uit de tepels de melk voor de baby. Bij de man is de tepel een rudimentair lichaamsdeel

terbium n
terb
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tb en atoomnummer 65. Het is een grijskleurig lanthanide

term /tɛrəm/ n
termin
een woord of uitdrukking met een bepaalde betekenis

termiet n
termit
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Isoptera , die in de tropen leven in grote groepen

termijn /tɛrˈmɛin/ n
okres
een vast tijdstip waarop iets gaat gebeuren of iets gebeurd moet zijn

terminologie n
terminologia

terpentijn n
terpentyna
een vetoplossend oplosmiddel dat uit de sappen van bepaalde dennensoorten gewonnen kan worden

terras n
taras
een met een horecaterras vergelijkbare plek in een tuin

terrein /tɛ'rɛin/ n
teren
een stuk grond van enige omvang

territoriaal adj
terytorialny

territorium n
terytorium
(aardrijkskunde), (politiek) grondgebied

terrorisme /tɛroˈrɪsmə/ n
terroryzm
(misdaad) het ontwrichten van een samenleving door terreurdaden tegen burgers, vaak met een politiek of religieus oogmerk

terrorist n
terrorysta
iemand die terroristische aanslagen beraamt, pleegt of wil plegen met een godsdienstig of politiek doel

terts n
tercja
(muziek) de derde trap van een diatonische toonladder
(muziek) een interval met een toonafstand zoals die van de eerste naar de derde toon van een diatonische toonladder
(religie) een van de kleine kerkelijke getijden

teruggang n
cofnięcie
het minder worden

teruggeven v
oddawać

terugkoppeling n
feedback

terugvorming n
derywacja wsteczna
(taalkunde) ontstaan van een nieuw woord doordat een bestaand woord van een vermeend voorvoegsel, achtervoegsel of uitgang wordt ontdaan wanneer het ten onrechte als een afgeleide vorm wordt beschouwd

terwijl /tɛr.ˈwɛɪ̯l/ /tɛr.ˈʋɛɫ/ conjunction
podczas
gedurende de periode dat nog een andere actie aan de gang is
dopóki
hoewel.

test /tɛst/ n
test
probeersel

testament /tɛsta'mɛnt/ n
testament
(juridisch) notariële of onderhandse akte met persoonlijke, eenzijdig herroepbare verklaring(en), de uiterste wilsbeschikkingen, waarin een erflater bij leven bepaalt wat er na overlijden met zijn nalatenschap gebeurt, het wettelijke begrip is uiterste wil

tetanus n
tężec
(medisch) een infectieziekte die door een gifstof leidt tot spierspasmen

teugel /ˈtøɣəl/ /ˈtøʝəl/ n
cugiel lejc wodza
(paardrijden) riem of koord waarmee men een last- of rijdier bestuurt

tevreden /təˈvredə(n)/ adj
zadowolony
geen behoefte voelend om aanmerkingen te maken

tevredenheid /təvredənɦɛɪt/ n
zadowolenie
het gevoel genoeg te hebben en voldaan te zijn

textiel /tɛk'stil/ n
materiały włokiennicze

thalamus n
wzgórze
(anatomie) grijze stof van de tussenhersenen

thallium n
tal
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tl en atoomnummer 81. Het is een zilverwit hoofdgroepmetaal

thallus n
plecha

theater /te'jatər/ n
teatr
(toneel) een uitgaansgelegenheid waar theatervoorstellingen gegeven worden

thee /teː/ n
herbata

theeblad n
liść herbaty
(plantkunde) blad van de theestruik

theelepel n
łyżeczka
(huishouden) een kleine lepel om thee mee te roeren

theepot n
czajniczek
(huishouden) kan met deksel en schenktuit waarin een warme drank wordt bereid door bladeren, vaak in gedroogde en gemalen vorm, in heet water te laten trekken

theestruik n
herbata
Camellia sinensis struik waarvan de bladeren gebruikt worden voor het maken van thee

thema /tema/ n
temat
een onderwerp dat behandeld wordt

theocratie n
teokracja
(politiek) (religie) staatsvorm die gebaseerd is op goddelijke (Grieks: θεος) macht (Grieks: κρατος)

theodicee n
teodycea

theologie n
teologia
(religie) de leer over God, het goddelijke en de godsdienst

theologisch adj
teologiczny
betrekking hebbend op de godsgeleerdheid

theoloog n
teolog
(religie) (beroep) een beoefenaar van de theologie

theorbe n
teorba
(muziekinstrument) een luit met een tweede set snaren, die op een extra lange, tweede hals zijn afgespannen

theorema n
twierdzenie

theoretisch /ˌteɔːˈretis/ adj
teoretyczny
wat niet perse in de werkelijkheid voorkomt, m.b.t. feiten en wetten berustende wetenschappelijke kennis die niet proefondervindelijk aan de praktijk is getoetst

theorie n
teoria
een wetenschappelijk model of uitspraak over waarnemingen in de empirie

therapeut n
terapeuta
(medisch), (beroep) iemand die een patiënt behandelt

therapeutisch adj
terapeutyczny
(medisch) genezend; op de geneeswijze betrekking hebbend

therapie n
terapia
(medisch) een methode om aan de genezing van zieken te werken

theremin n
theremin
(muziekinstrument) elektronisch muziekinstrument waarbij sterkte en toonhoogte van een oscillator door handbewegingen tussen twee antennes wordt beïnvloed

thermiet n
termit
(scheikunde) een poedermengsel van een onedel metaal, gewoonlijk aluminium, en een oxide van een edeler metaal, vaak ijzer of koper

thermodynamica n
termodynamika
(natuurkunde) de leer van warmte en arbeid

thermodynamisch adj
termodynamiczny

thermometer /ˈtɛrmoˌmetər/ n
termometr
een meetinstrument om temperaturen te meten

thermostaat n
termostat

thesaurus n
tezaurus
een systematisch georganiseerde verzameling van begrippen uit een taal die zo is opgezet dat men eenvoudig een overzicht kan krijgen van woorden die soortgelijke betekenissen hebben

these n
teza
formele stelling

thorium n
tor
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Th en atoomnummer 90. Het is een zilverwit actinide

thuis /tœʏs/ /tœːs/ n
w domu
een plek waar iemand woont en zich veilig voelt

thulium n
tul
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Tm en atoomnummer 69. Het is een zilverwit lanthanide

thyristor n
tyrystor

thyroxine n
tyroksyna

tic n
tik
(medisch) zenuwtrek

tien cardinalNumeral
dziesięć
"10", het getal tussen negen en elf

tiende n
dziesięcina
(religie) (christelijk) kerkbelasting, gebaseerd op de Bijbelse verplichting

tiende ordinalAdjective
dziesiąty
nummer tien in een rij

tientje /ˈtincjə/ n
dycha
(financieel) een biljet van tien euro, of voorheen van tien gulden

tijd /tɛit/ /tɛɪ̯d/ /tɛːt/ n
czas
onstuitbare gang der dingen van toekomst door het heden naar het verleden

tijdelijk adj
krótkoczasowy
voor een beperkte tijd, niet permanent

tijdens preposition
podczas
gedurende de tijd dat

tijdgeest n
zeitgeist

tijdmachine /ˈtɛːtmɑˌʃinə/ /ˈtɛːɪtmɑˌʃinə/ n
wechikuł czasu wehikuł czasu
een onbestaande machine waarmee men zich door de tijd en vaak ook door de ruimte kan verplaatsen

tijdperk /tɛitpɛrək/ n
epoka

tijdrovend adj
czasochłonny
een aanzienlijke hoeveelheid tijd vereisend

tijdschrift n
czasopismo
blad waarvan met vaste tussenpozen afleveringen verschijnen

tijdsverschil n
różnica czasu
het verschil in tijd van de dag dat er is tussen twee plaatsen die in verschillende tijdzones liggen

tijdverspilling n
strata czasu

tijger n
tygrys
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera tigris , een grote katachtige met een geelachtige huid en donkere strepen

tijm n
tymianek macierzanka
(kruid) de blaadjes, vers of gedroogd, van Thymus vulgaris worden gebruikt om (Mediterrane) gerechten te kruiden (wikidata: tijm )

tikken /ˈtɪkə(n)/ v
klepnąć
overgankelijk een of meer keren een niet harde slag of klap geven

timmerman n
cieśla
(beroep) iemand die zich beroepsmatig vooral met houtbewerking bezighoudt

tin n
cyna
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Sn en atoomnummer 50; het is een zilvergrijs overgangsmetaal

tinctuur n
nalewka
oplossing of aftreksel van organische stoffen in een organisch oplosmiddel als alcohol of ether

tinnen adj
cynowy
van tin vervaardigd

tinnitus n
dzwonienie w uszach

tiramisu n
tiramisu
(voeding) Italiaans dessert met ei, mascarpone, amaretto en koekjes (lange vingers) zijn verwerkt

tiran n
tyran

tiranniek /tirɑ'nik/ adj
tyraniczny
als passend bij een alleenheerser

titaan n
tytan

titanium n
tytan
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs overgangsmetaal

titel /titəl/ n
tytuł
opschrift van een boek of ander document
academische, adellijke of sportieve aanduiding van een persoon

titreren v
miareczkować

tjaptjoi n
chop suey
(voeding) Chinese rijstschotel met vlees en groenten

tjiftjaf n
pierwiosnek zwyczajny pierwiosnek
(zangvogels) Phylloscopus collybita , een kleine zangvogel uit de Zangers (Sylviidae )

toasten v
wznieść toast
1. brood roosteren

toedienen v
aplikować podawać
ditransitief het doen opnemen van bijvoorbeeld een medicijn door iemand

toegang n
wjazd
plaats waarlangs men ergens binnen kan gaan

toegankelijk adj
dostępny
te bereiken

toekan n
tukan
(spechtvogels) benaming voor tropische vogels uit de familie Ramphastidae

toekomst n
przyszłość

toekomstig adj
przyszły
van de tijd die komen gaat, wat nu nog niet bestaat, komend

toelaten /tulatə/ v
pozwalać
overgankelijk niet onmogelijk maken of verbieden, goedvinden, toestaan
dopuszczać
overgankelijk toegang verschaffen

toelichten /ˈtulɪxˌtə(n)/ v
wyjaśniać
ditransitief verduidelijken, uitleggen

toen /tun/ adv
potem
op of na dat tijdstip

toendra n
tundra
grote moerassige en boomloze vlakte in de noordelijke poolstreken

toepassen v
zastosować
overgankelijk in de praktijk brengen

toepassing /ˈtupɑsɪŋ/ n
aplikacja
een manier waarop iets gebruikt wordt
het in de praktijk brengen van iets
(informatica) een computerprogramma

toerisme n
turystyka
(toerisme) reizen (soms voor ontspanning, soms om zakelijke of medische redenen)

toerist n
turysta
een (mannelijk) persoon die voor zijn plezier reist (een toer maakt)

toeristenval n
sklep z kiczem dla turystów
(pejoratief) een toeristenbestemming die is gecreëerd om geld aan toeristen te verdienen, in tegenstelling tot attracties van natuurlijke oorsprong of bouwwerken die niet expliciet voor het toerisme zijn gebouwd

toeristisch adj
turystyczny
een plaats die veel toeristen aantrekt

toeschrijven v
przypisywać
ditransitief het auteurschap of de eigenaar van iets associëren met iemand.

toespraak /ˈtuspra:k/ n
przemówienie
een voordracht voor een groter publiek

toestand /'tustɑnt/ n
stan
een geheel van omstandigheden waarin iets of iemand zich bevindt
een ongelukkige situatie (gedoe, gezeur)

toets n
klawisz
(muziek) deel van de hals van zekere snareninstrumenten waartegen een snaar afgeklemd wordt om de toonhoogte van de snaar te veranderen
een knop op het bedieningspaneel van een schrijfmachine of computer die het mogelijk maakt een symbool in te typen

toetsenbord /ˈtutsə(m)ˌbɔrt/ n
klawiatura
(informatica) een apparaat waarmee, door toetsen in te drukken, gegevens in een computer ingevoerd kunnen worden

toetssteen n
kamień probierczy
diepzwarte vorm van lydiet die gebruikt wrodt bij het bepalen van het goudgehalte in een legering

toeval /ˈtuːvɑl/ n
przypadek zbieg okoliczności
o: een gebeurtenis of omstandigheid die vooraf niet te voorzien of niet te berekenen is geweest
napad
m/o: (medisch) een aanval van epilepsie

toevertrouwen v
powierzać

toevloed /'tuvlut/ n
wpływ
zeer grote hoeveelheid dingen of mensen die naar dezelfde plaats stromen

toevoegen v
dodawać dodać
overgankelijk ~ aan tot vermeerdering bijvoegen

toevoeging n
dodatek
datgene wat met een groter geheel verenigd wordt

toevoegsel n
zrostek
(taalkunde) een gebonden morfeem dat aan een ander morfeem wordt vastgehecht om zo een nieuw woord te vormen

toewijzen /tuʋɛɪ̭zə(n)/ v
przydzielać
ditransitief goederen of fondsen een bestemming geven

toilet /tʋɑ'lɛt/ n
ubikacja
(sanitair) een plaats waar men kan urineren en zich kan ontlasten, meestal een kleine gesloten ruimte met een toiletpot

toilettas n
kosmetyczka
(huishouden) kleine tas om toiletartikelen in te bewaren

tokkelinstrument n
instrument szarpany
(muziek) een snaarinstrument waarvan de snaren gewoonlijk in trilling worden gebracht door deze eerst opzij te trekken en dan te laten schieten

tol /tɔl/ n
cyga
een voorwerp dat om zijn as draait -> draaitol
myto
een plaats die men slechts tegen betaling voorbij mag gaan
geld dat bij een tol geheven wordt

tolk n
tłumacz
(beroep) een persoon die gesproken tekst (meteen) vertaalt naar gesproken tekst in een andere taal

tomaat /toˈmat/ n
pomidor
(fruit) (groente) (voeding) een eetbare vrucht van de tomatenplant die toch meestal als groente wordt beschouwd

tomahawk n
tomahawk
de strijdbijl van de Noord-Amerikaanse indianen

tomatenketchup n
keczup

ton /tɔn/ n
tona
(eenheid) een gewichteenheid van 1000 kilogram, gelijk aan een megagram

toneelschrijver n
dramatopisarka
(toneel) (beroep) iemand die een toneelstukken schrijft

tonen /tonə(n)/ v
pokazywać
overgankelijk laten zien

tong n
język
(anatomie) beweeglijk lichaamsdeel in de mond van mensen en veel dieren
(figuurlijk) wat gesproken wordt, gesproken taal
sola
(straalvinnigen) om zijn verfijnde smaak gewilde soort van platvis, Solea solea

tongewelf n
sklepienie kolebkowe
(bouwkunde) een gewelf in de vorm van een halve cilinder

tonijn n
tuńczyk
(straalvinnigen) benaming voor snelle oceaanvissen uit het geslacht Thunnus , gewild als consumptievis

tonsil /ˈtɔnsɪl/ n
migdałek podniebienny
(anatomie), (medisch) lymfatische orgaan die zich aan het begin van farynx beviendt

tonsillectomie n
tonsillektomia

tonsillitis n
angina

toom n
cugiel lejc wodza
(paardrijden) riem of koord waarmee men een rij- of trekdier bestuurt, zowel gebruikt voor elke riem afzonderlijk, als voor beide samen.

toonhoogte n
wysokość dźwięku
(muziek) de relatieve afstand van een toon ten opzichte van een andere toon

toonladder n
skala
(muziek) een volgens bepaald schema stijgende of dalende opeenvolging van tonen binnen een octaaf

top n
szczyt
hoogste punt, (bovenste) uiteinde

topaas n
topaz

topologie n
topologia

toponiem n
toponim
een eigennaam die een geografisch begrip benoemt

toren /tɔːrə(n)/ n
wieża baszta
(bouwkunde) een smal hoog bouwwerk
(schaak) een bepaald schaakstuk in de vorm van een toren

torenvalk n
pustułka
(valkachtigen) meest algemene Europese valk die vaak in nestkasten en gebouwen nestelt, Falco tinnunculus

tornado n
tornado
(meteorologie) een draaiende, trechtervormige uitstulping onder een wolk tijdens een onweersbui

torpedo n
torpeda

torpedoboot n
torpedowiec
(militair) klein en snel oorlogsschip dat geschikt is voor het afvuren van torpedo's

torus n
torus

tot conjunction
do
geeft onderschikkend de voorwaarde waaronder de actie in de hoofdzin eindigt

tot ziens interjection
do widzenia
een groet bij het vertrek die de hoop uitspreekt elkaar weer te zien

total loss /ˈto.to.ˌlɔs/ n
szkoda całkowita
(juridisch) (transport) geval waarin beschadiging van een voertuig zo ernstig is dat het economisch niet meer verantwoord is te repareren

totalitarisme n
totalitaryzm

totdat conjunction
aż

totem n
totem

touw /tɑu̯/ n
sznur
een middel om zaken bij elkaar te binden

tovenaar n
czarodziej
(magie) een mannelijk iemand die kan toveren

tovenares n
czarodziejka
(magie) een vrouwelijk iemand die kan toveren

toverboek n
grymuar
magisch handboek met diverse recepten om bepaalde kwalen te genezen, demonen te bezweren of op te roepen (theürgie), talismannen en amuletten te maken, en voor het uitspreken of verwijderen van vervloekingen

toxicologie /ˌtɔk.si.ˌko.lo.ˈɣi/ /ˌtɔk.si.ˌko.lo.ˈχi/ n
toksykologia
de wetenschap die de werking van giftige stoffen op biologische systemen bestudeert

toxicologisch /ˌtɔk.si.ko.ˈlo.ɣis/ /ˌtɔk.si.ko.ˈlo.ɣɪs/ /ˌtɔk.si.ko.ˈlo.χis/ adj
toksykologiczny
(medisch), (biologie) met betrekking tot gifstoffen

toxicoloog /ˌtɔk.si.ko.ˈlox/ /ˌtɔk.si.ko.ˈloχ/ n
toksykolog
(beroep) een wetenschapper die de werking van giftige stoffen op biologische systemen bestudeert

toxicomanie n
toksykomania
(medisch) verslaving aan gifstof

traag /traːx/ adj
powoli
met geringe snelheid

traan n
łza
v/m: oogvocht

traangas n
gaz łzawiący
(politiek) een chemische stof die sterk op de traanklieren werkt

tracheïtis n
zapalenie tchawicy

tractor /ˈtrɑktɔr/ n
ciągnik
(techniek), (verkeer) motorvoertuig dat dient tot het voorttrekken van landbouwwerktuigen, machines enz

traditioneel /tradisʲoˈnel/ adj
tradycyjny
zoals de gewoonte dat meebrengt, van oudsher gewoon

trafo n
trafo
verkorting voor transformator een elektrisch apparaat dat dient om een wisselspanning om te zetten in een wisselspanning met een andere spanning

tragedie /traˈxedi/ n
tragedia
(toneel) een toneelspel dat handelt over een bedroevende gebeurtenis
(figuurlijk) gebeurtenis met een droevige of rampzalige afloop

tragikomisch adj
tragikomiczny
hoewel tragisch toch ook lachwekkend

tragisch adj
tragiczny

trainen v
trenować
inergatief het doen van lichamelijke oefeningen

trainer n
trener

training n
trening
een oefening

traject n
droga
(wiskunde) de af te leggen of afgelegde weg van een voorwerp door de ruimte

tram /tram/ /trɑm/ /trɛm/ n
tramwaj
(verkeer) railvoertuig dat meestal in steden voor personenvervoer gebruikt wordt

trampoline n
batut

tranendal /ˈtra.nə(n).ˌdɑl/ /ˈtra.nə(n).ˌdɑɫ/ n
dolina płaczu
plek van enorm verdriet, in christelijke opvatting: het aardse bestaan in tegenstelling tot het hemelse
alle verdriet en smart gevoeld in het leven

tranentrekker n
wyciskacz łez
een lied, boek, film of toneelstuk met veel (vals) sentiment

transcendentie n
transcendencja

transcriptie /trɑnsˈkrɪpsi/ n
transkrypcja
de conversie naar een geschreven tekst van een andere geschreven, getypte of gedrukte tekst
het vastleggen van de uitspraak van een gesproken tekst op schrift
(biochemie) het proces waarbij een specifiek stuk van een DNA-keten wordt afgelezen en in "gespiegelde" vorm wordt vastgelegd in een RNA-keten
het omzetten van een muziekstuk naar een andere vorm of bezetting

transfeminisme n
transfeminizm

transfobie n
transfobia

transformatie n
przekształcenie transformacja

transformator abbreviation
transformator

transgeen adj
transgeniczny
(biologie) genetisch materiaal uit meerdere dier- of plantensoorten bevattende

transistor n
tranzystor

translatie n
translacja

transliteratie n
transliteracja
de conversie waarbij het schrift van een taal zo eenduidig mogelijk wordt omgezet naar een ander schrift

translocatie n
translokacja
verplaatsing, overplaatsing

transmutatie n
transmutacja

transparant adj
przezroczysty
lichtdoorlatend

transporteren v
transportować
overbrengen, vervoeren: personen of objecten naar een andere plek brengen

trap /trɑp/ n
schody
(bouwkunde) verbinding tussen twee op verschillende hoogte liggende vloeren of terreinen, bestaande uit een reeks treden die zich (schuin) boven elkaar bevinden
drop
(trapachtigen) benaming voor vogels uit de familie Otididae

trapeze /trɑˈpezə/ n
trapez
een zweefrek voor acrobaten

trapezium /trɑˈpezɪʏm/ n
trapez
(meetkunde) een vierhoek waarvan twee zijden evenwijdig lopen

trauma n
trauma
(psychologie) (medisch) psychische stoornis, ontstaan door een schokkende ervaring

traumatisch adj
traumatyczny
(medisch) door een letsel ontstaan

travestie n
trawestacja

travestiet n
transwestyta

trechter n
lejek
taps toelopende buis, gebruikt voor het vullen van vaten (ook (huishouden))

trefwoord n
hasło
een titelwoord van een stuk tekst in een catalogus, woordenboek of encyclopedie

trein n
pociąg
(spoorwegen) rij wagons die door een krachtvoertuig (bijvoorbeeld een locomotief) voortbewogen wordt

trekken v
ciągnąć
overgankelijk voor het zwaartepunt van een voorwerp een kracht uitoefenen in een richting die ervan wegvoert
wyrywać
overgankelijk een lijn aanbrengen
strzelać
overgankelijk bestanddelen uit plantaardig of dierlijk weefsel door onderdompeling in heet water daarin overbrengen
(spreektaal), (seksualiteit) masturberen, rukken [2]

trekpop n
pajac
(speelgoed) pop waarvan de armen en benen bewegen wanneer men aan een touwtje trekt

trekvogel n
ptak przelotny
(dierkunde) vogel die 's winters een andere verblijfplaats kiest dan in de broedtijd

trema n
diereza
(taalkunde) diakritisch teken in de vorm van twee puntjes dat geplaatst wordt op een klinker om aan te geven dat met deze letter een nieuwe lettergreep begint

treuren v
przeżywać żałobę
inergatief, (psychologie) verdrietige gevoelens koesteren, vaak na het verlies van iemand of iets

treurigheid n
smutek

treurwilg n
wierzba płacząca
(bloemplanten) Salix babylonica een boom met dunne neerhangende takken uit de wilgenfamilie (Salicaceae )

trialoog n
rozmowa trójstronna
(regering) (Europese Unie) overlegprocedure, in het wetgevend proces, tussen Parlement, Commissie en Raad

triangel n
trójkąt
(muziekinstrument) een slaginstrument in de vorm van een vrijhangende metalen driehoek

tribunaal n
sąd

tribune /triˈbynə/ n
trybuna
de plaatsen voor het publiek

trichomoniasis n
rzęsistkowica
(medisch) een seksueel overdraagbare aandoening van de mens die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas vaginalis
(diergeneeskunde) een vogelziekte die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas gallinae .

triest adj
przykry
somber stemmend

triftong /ˈtrɪf.tɔŋ/ n
tryftong
(taalkunde) een foneem dat uit drie klinkers bestaat die binnen één lettergreep in elkaar overgaan

trilgras n
drżączka
Briza naam van een grassengeslacht

trilhaardiertje /ˈtrɪlɦarˌdirtʲə/ n
orzęsek
(protisten) een eencellig organisme (Ciliophora) waarbij in ten minste één stadium van de levenskringloop trilharen, ciliën voorkomen

triljoen cardinalNumeral
trylion

trillen /'trɪlə(n)/ v
wibrować
inergatief snel heen een weer bewegen

trimaran n
trimaran
(scheepvaart) vaartuig bestaande uit drie parallelle rompdelen, die boven de waterlijn verbonden zijn

trio n
trio
(muziek) een muziekstuk voor drie spelers

triomf n
triumf tryumf
grootse overwinning of prestatie

triptiek n
tryptyk

triskaidekafobie n
triskaidekafobia

triumviraat n
triumwirat
politiek leiderschap dat uit drie gelijkwaardige personen bestaat

troffel n
kielnia
(gereedschap) een driekantige platte schep met handvat voor het opbrengen van metselspecie

trog n
koryto żłób
(veeteelt) een langgerekte voederbak
(meteorologie) een langgerekte uitstulping van een lagedrukgebied

trolleybus /'trɔ.li.bɵs/ n
trolejbus

trombocytopenie /ˌtrɔmboˌsitopeˈni/ n
małopłytkowość
(medisch) het symptoom dat men een te laag aantal bloedplaatjes of trombocyten heeft

trombone n
puzon
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument waarbij de toonhoogte door middel van spanning van de lippen en een schuif wordt geregeld

trombose n
zakrzep
(medisch) de vorming van een bloedprop in een bloedvat of het hart

trommel n
bęben
(muziekinstrument) een cilindervormig, met een vel bespannen slaginstrument

trommelgeheugen n
pamięć bębnowa

trommelvlies n
błona bębenkowa

trompe-l'oeil n
malarstwo iluzjonistyczne

trompet n
trąbka
(muziekinstrument) koperen blaasinstrument met ventielen

trompetvogel n
gruchacz siwoskrzydły
(kraanvogelachtigen) Psophia crepitans een vogel uit de familie van de trompetvogels die onder andere in de bergbossen van Suriname voorkomt

troon /troːn/ n
tron
(adel) zetel waar een vorst op zit tijdens formele plechtigheden

troost /trost/ n
pocieszenie wsparcie
steun bij verdriet of pijn

trooster n
pocieszyciel
iemand die iemand anders troost als deze verdriet heeft

tropen n
kraje tropikalne
alleen meervoud (aardrijkskunde), (klimatologie) streken tussen beide keerkringen

tros n
grono
(biologie) bloeiwijze
bundel vruchten die uit een dergelijke bloeiwijze voortkomen
cuma
(scheepvaart) een uit minstens drie kardelen geslagen touw dat dikker is dan een lijn (4 cm omtrek)

trots adj
dumny
erg blij met wat men (bereikt) heeft

trots n
duma
het gevoel dat men wil pronken met wat men heeft of doet

trotskisme n
trockizm
(politiek) stroming binnen het leninisme, die Stalins politiek te weinig marxistisch vindt en een minder autoritaire en meer internationalistische benadering voorstaat

trottoir /trɔˈtʋar/ n
chodnik
(verkeer) verhoging langs de weg waarover voetgangers zich kunnen bewegen

troubadour n
trubadurzy
(middeleeuwen), (muziek), (dichtkunst), (historisch), (beroep) een langs kastelen en vorstenhoven in het middeleeuwse Zuid-Frankrijk, rondreizend kunstenaar, musicus, zanger van liederen en voordrager van gedichten, balladen e.d.

trouw /trʌʊ/ adj
wierny
op wie men steeds opnieuw een beroep kan doen

trouwens /ˈtrɑuwəns/ adv
przy okazji
overigens, in werkelijkheid, in waarheid, in zekerheid

trouwring n
obrączka ślubna

truffel n
trufla

trui n
sweter
(kleding) kledingstuk voor het bovenlichaam met mouwen, gemaakt van rekbaar weefsel zodat het over het hoofd kan worden aangetrokken

tsaar /tsaːr/ n
car
(adel) vroegere Russische keizer (vóór de Oktoberrevolutie), vroegere Bulgaarse keizer

tsarina n
caryca
een vrouwelijke tsaar; de vrouw van de tsaar

tsunami /tsuˈnami/ n
tsunami
een grote vloedgolf door een aardbeving veroorzaakt

tuba n
tuba
(muziekinstrument) een koperen blaasinstrument met lage toon

tuberculeus /ˌtybɛrky'løs/ adj
gruźliczy
(medisch) met betrekking tot tuberculose

tuberculose /ˌtybɛrkyˈlozə/ n
gruźlica
(medisch) een ziekte veroorzaakt door de tuberkelbacterie (Mycobacterium tuberculosis) waarbij tuberkels worden gevormd

tuig /tœy̯x/ n
uprząż
harnas, verzameling riemen waarmee een persoon of dier in bedwang gehouden kan worden

tuimelaar n
butlonos
(walvisachtigen) Tursiops truncatus , dolfijnsoort met robuust gestroomlijnd lichaam

tuin /tœy̯n/ n
ogród sad
(tuinbouw), (tuinieren) een omheind stuk grond waar bloemen gekweekt of groenten geteeld worden

tuinbouw n
ogrodnictwo
(landbouw), (tuinbouw) vorm van landbouw die zich specifiek toelegt op het intensief wijze telen van groenten, bloemen, planten, bomen, bollen of zaden

tuinfluiter n
pokrzewka ogrodowa
(zangvogels) Sylvia borin , een zangvogel uit de familie van zangers Sylviidae

tuinkers n
pieprzyca siewna rzeżucha ogrodowa
(voeding) eetbaar kruid Lepidum sativum Tuinkers wordt voornamelijk rauw gebruikt in salades en als garnering van broodjes en koude voorgerechten. Het verliest echter zijn smaak als de plant gedroogd wordt en kan daarom alleen vers gegeten worden.

tuinman n
ogrodnik

tuinwolfsmelk n
wilczomlecz ogrodowy

tuit v
dzióbek
schenkpijp aan een kan of ketel

tulband n
turban
(hoofddeksel) om het hoofd gewikkeld doek gebruikt als hoofddeksel

tule n
tiul

tulp n
tulipan
(plantkunde) plant uit het geslacht Tulipa

tumult /tyˈmʏlt/ n
tumult
lawaai en onrust in een groep van mensen, soms overgaand in oproer en opstand

tunnel /tʏnəl/ n
tunel
een kunstmatige ondergrondse doorgang

turbine n
turbina
schoepenrad toegepast als energieopwekker

tureluur /ˌtyːrəˈlyːr/ n
krwawodziób
(steltloperachtigen) Tringa totanus een vogel die in weiden en duinen leeft

turf /tʏrf/ v
torf
1. veen als brandstof

turfwinning n
wydobywanie torfu
het delven en gebruiksklaar maken van turf

turkoois /tʏrˈkojs/ /tʏrˈko̝js/ n
turkus
o (mineraal) een bepaald mineraal, een halfedelsteen met een blauwgroene kleur
m een steen bestaande uit het mineraal turkoois

tussen /ˈtʏ.sən/ preposition
między pomiędzy
met iets aan minimaal twee kanten het kind staat tussen haar ouders

tussendoortje /ˌtʏsənˈdoːrtjə/ n
przekąska
een versnapering, iets te eten tussen de maaltijden door

tussenin adv
pomiędzy
tussen twee dingen in

tussenwerpsel /ˈtʏsə(n).ʋɛrpsəɫ/ n
wykrzyknik
(grammatica) een uitroep, een woord, een frase of een zin die een expressie van emotie is

tv n
telewizja
(techniek) een elektrisch apparaat om bewegende beelden en geluid te ontvangen

twaalf /twaːlf/ /tʋaːl(ə)f/ cardinalNumeral
dwanaście
"12", het getal tussen elf en dertien, tweemaal zes of driemaal vier

twaalfde ordinalAdjective
dwunasty
nummer twaalf in een rij

twee /tʋeː/ cardinalNumeral
dwa dwaj
"2", het getal tussen één en drie

twee /tʋeː/ n
dwójka dwa
het cijfer twee

tweede /ˈtʋeːdə/ ordinalAdjective
drugi

tweede kerstdag phraseologicalUnit
drugi dzień świąt
(feest) (tijdrekening) (kerst) 26 december, de dag na Kerstmis zelf, voor veel mensen in christelijke landen ook een vrije dag

tweede naamval n
dopełniacz
(taalkunde), (grammatica) buigingsvorm van een naamwoord als dat in een zin een bezitter, oorsprong of hoeveelheid aangeeft

tweede persoon n
pierwsza osoba

tweehonderd /ˈtweːˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
dwieście
"200", het getal tussen honderdnegenennegentig en tweehonderdeen, twee maal honderd

tweeling /ˈtwelɪŋ/ /ˈtʋelɪŋ/ /ˈtβ̞elɪŋ/ n
bliźniak
twee wezens die met zijn tweeën tegelijk in één buik ontwikkeld zijn

tweepersoonskamer n
pokój dwuosobowy
(hotel)kamer waar twee personen kunnen slapen

tweesnijdend zwaard n
miecz obosieczny
Iets met belangrijke, duidelijke voordelen maar met minstens even belangrijke, vaak minder duidelijke nadelen.

tweetalig adj
dwujęzyczny

tweeterm n
binominalny
(wiskunde) een uitdrukking, bestaande uit twee eentermen, die gescheiden worden door het optelteken (+) of aftrekteken (-)

tweevoeter n
dwunożny
wezen dat op twee voeten loopt

tweezijdig adj
dwustronny
met, of aan twee kanten, belangen, partijen etc;

tweeëndertig cardinalNumeral
trzydzieści dwa
"32", het getal tussen eenendertig en drieëndertig, dertig plus twee

tweeënnegentig cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt dwa
"92", het getal tussen eenennegentig en drieënnegentig, negentig plus twee

tweeëntachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt dwa
"82", het getal tussen eenentachtig en drieëntachtig, tachtig plus twee

tweeëntwintig cardinalNumeral
dwadzieścia dwa
"22", het getal tussen eenentwintig en drieëntwintig, twintig plus twee

tweeënveertig cardinalNumeral
czterdzieści dwa
"42", het getal tussen eenenveertig en drieënveertig, veertig plus twee

tweeënvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt dwa
"52", het getal tussen eenenvijftig en drieënvijftig, vijftig plus twee

tweeënzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt dwa
"62", het getal tussen eenenzestig en drieënzestig, zestig plus twee

tweeënzeventig /ˈtwejənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt dwa
"72", het getal tussen eenenzeventig en drieënzeventig, zeventig plus twee

twijfel /ˈtʋɛɪfəɫ/ n
wątpliwość
innerlijke staat van onzekerheid ten aanzien van wat men in een gegeven situatie moet beslissen

twijfelen v
wątpić
inergatief ~ aan: het vermoeden hebben dat iets niet waar is

twijg /twɛɪ̯x/ /tʋɛɪ̯χ/ /tβ̞ɛːx/ n
gałązka
een dun buigzaam takje van een boom of struik

twintig /ˈtʋɪntəx/ cardinalNumeral
dwadzieścia
"20", het getal tussen negentien en eenentwintig, twee maal tien

twintigste ordinalAdjective
dwudziesty

twistappel n
jabłko niezgody
iets waar mensen of groepen van mensen ruzie over hebben / de aanleiding tot tweedracht
de appel met het opschrift 'voor de mooiste' die door Paris aan Aphrodite wordt gegeven

tyfoon /tiˈfon/ /tɑjˈfuːn/ n
tajfun
(meteorologie) een hevige wervelstorm in de Chinese Zee en de Stille Oceaan die ontstaat uit een tropische depressie

tyfus n
tyfus

type n
typ
door bepaalde karakteristieken herkenbare soort

typisch /ˈtipis/ adj
typowy
kenmerkend.

typografie n
typografia
(typografie) de esthetisch-technische vormgeving van een boek of ander drukwerk, waaronder o.a. de keuze van lettertypen, regelafstand en witruimte

tyrosine n
tyrozyna

u /yː/ personalPronoun
pan
tweede persoon enkelvoud en meervoud formeel
tweede persoon voorwerpsvorm van gij

ufo /ˈyfo/ n
NOL
vliegend voorwerp waarvan de identiteit niet bekend is

ui /œʏ̯/ /œː/ n
cebula
(plantkunde) (voeding) Allium cepa , een eetbaar bolgewas

uier n
wymiona wymię
(zoötomie) de melkklier van een herkauwer

uil /œʏ̯ɫ/ /œːl/ n
sowa
(dierkunde) benaming voor vogels uit de orde Strigiformes , roofvogels die vooral 's nachts jagen; onderverdeeld in twee families: Strigidae en Tytonidae

uit /œʏ̯t/ /œːt/ preposition
z
geeft aan van welke plaats iets komt.

uit-en-te-na adv
kompleksowo
op uitputtende wijze

uitademen /ˈœytˌadəmən/ v
wydychać

uitademing n
wydech
het uitademen

uitbarsting n
erupcja
het uitstoten van gassen, rook en lava door een vulkaan

uitbesteden v
zlecać na zewnątrz

uitbesteding n
outsourcing
het uitbesteden
(bedrijfskunde) de uitvoering van een proces als gevolg van een strategische keuze door een organisatie, om één of meer bedrijfsactiviteiten uit te besteden aan een dienstverlenende onderneming of toeleverancier

uitdagen v
ośmielić
overgankelijk iemand met woord of daad tot actie prikkelen

uitdaging /ˈœʏdaχɪŋ/ /ˈœːdaɣɪŋ/ n
wyzwanie
taak die moeilijk te verwezenlijken valt

uitdrukken v
wyrażać
wederkerend zich ~: een gevoel of gedachte in taal verwoorden

uitdrukking /ˈœytrʏkɪŋ/ /ˈœːdrʏkɪŋ(g)/ /ˈœːtrʏkɪŋ/ n
wyrażenie
een verbinding van woorden met een betekenis
het geheel van menselijke expressie van de innerlijke beleving (o.a. gelaatsuitdrukking, intonatie van het stemgeluid e.d.)
het uitdrukken, uiting

uiteindelijk /œʏˈtɛɪndələk/ adv
w końcu ostatecznie
na een hele tijd

uitgaan v
gasnąć
ergatief ophouden met branden
ergatief naar de bar, disco of restaurant gaan
wychodzić
ergatief naar buiten gaan

uitgang /'œʏtχɑŋ/ /'œːtɣaŋ/ n
wyjście

uitgangspunt n
punkt wyjścia
de aannames en veronderstellingen waar men van uitgaat

uitgemergeld /'œytxəmɛrxəlt/ adj
wychudzony
door ziekte, gebrek of uitputting sterk vermagerd en verzwakt

uitgeven v
wydawać
overgankelijk geld ~: financiële middelen aanspreken
overgankelijk een geschrift in drukvorm verspreiden

uitgever n
redaktor
(beroep), (media) een persoon die of bedrijf dat boeken of andere publicaties in omloop brengt

uitkammen v
przeczesać

uitkiezen v
wybierać
overgankelijk uit een aantal mogelijkheden één of meer selecteren

uitkomen v
radzić
rondkomen

uitleven v
korzystać
wederkerend zich ~ (op): een verlangen tot verzadiging kunnen botvieren

uitnodigen /'ʌʏt.no.də.ɣə(n)/ v
zapraszać
overgankelijk iemand verzoeken iets bij te wonen

uitnodiging n
zaproszenie
een verzoek om iets bij te wonen

uitputtingsoorlog n
wojna na wyczerpanie
(militair) vorm van oorlog of oorlogsvoering waarbij men de tegenpartij tracht uit te putten die wordt toegepast als er geen mogelijkheid meer is om de vijand snel te verslaan

uitrit n
zjazd
een plaats of opening waardoor of waarlangs men kan of moet uitrijden

uitroep /ˈœtruːp/ /ˈœytruːp/ n
okrzyk
wat men uitroept, luid geuite woorden of klanken

uitroepen v
ogłaszać
officieel verklaren

uitroepteken n
wykrzyknik
(taalkunde) !, een leesteken dat uitdrukt dat de zin een uitroep, bevel of uitdrukking van verbazing is.

uitrusten v
wyposażać
overgankelijk (militair), (scheepvaart) één of meer personen, vaar- of voertuigen e.d. voorzien van de benodigdheden voor een taak, expeditie of reis

uitrusting n
wyposażanie
een gespecialiseerde sport- of werkkledingset met beschermstukken voor lichaamsdelen, zoals een helm, masker, vest of scheenbeschermer. Gebruikt bij sporten door bijvoorbeeld een keeper (bij voetbal zijn er keepershandschoenen), iedere ijshockeyspeler (zie ijshockeyuitrusting), of bij ordehandhaving zoals de oproerpolitie (die bijvoorbeeld een wapenstok of oproerschild gebruikt)

uitslapen /ˈœʏtslapə(n)/ /ˈœːtslapə(n)/ v
wyspać się
inergatief 's ochtends langer slapen dan normaal

uitspansel n
firmament niebo
firmament, de hemel

uitspraak /œytspra:k/ n
wymowa
(taalkunde) manier waarop iemand een woord, zin of taal ten gehore brengt of zou moeten brengen
wyrok
een woord of zin door iemand uitgesproken waarin een mening wordt geuit, bewering

uitspraakwoordenboek n
słownik wymowy
woordenboek dat ook aangeeft hoe de woorden uitgesproken moeten worden

uitstapje n
wycieczka
dim. tant. kort plezierreisje

uitstellen v
opóźniać
overgankelijk naar een later tijdstip verschuiven

uittellen v
policzyć
1.

uittrekken /ˈœytrɛkə(n)/ v
zdejmować
overgankelijk van je lichaam af halen, kleding afleggen

uitvinder n
wynalazca
(beroep) persoon die uitvindingen doet

uitvinding n
wynalazek
de daad van het uitvinden, het ontdekken van een nieuwe methode of een nieuw toestel

uitvoerbaar adj
wykonywalny
mogelijk om uitgevoerd te worden

uitvoeren /ˈœytfurə(n)/ v
eksportować
exporteren (alle betekenissen)
wykonywać
afhandelen, voltrekken, ten uitvoer brengen
(software) runnen, een programma uitvoeren

uitweiding n
dygresja
een (te) lange bespreking over een bepaald onderwerp

uitwisseling n
wymiana

uitzaaiing n
przerzuty nowotworowe

uitzicht n
widok
wat men van de omgeving vanaf een bepaalde plek kan zien
verwachting, iets waar men naar kan uitzien

uitzondering /œytsɔndərɪŋ/ n
wyjątek
een geval waarbij men iets niet onder een regel laat vallen

uitzonderlijk /œʏtˈzɔndərlək/ adj
wyjątkowy
niet alledaags, niet gewoon

ulaan n
ułan
(militair) (paardrijden) een lichtbewapende bereden soldaat in enkele Europese legers

ultimatum /ʏltɪˈmatʏm/ n
ultimatum
een laatste eis alvorens men tot een actie overgaat

ultramarijn adj
farbka
(RAL-kleur) met een bepaalde diep blauwe kleur, RAL-nummer 5002

ultraviolet adj
ultrafioletowy
(natuurkunde) van elektromagnetische straling, net buiten het gebied van het spectrum dat met het menselijk oog zichtbaar is

umlaut /ˈumlʌʊt/ n
umlaut
(taalkunde) een trema dat in onder andere het Duits gebruikt wordt om aan te geven dat een klinker om grammaticale redenen een andere klank gekregen heeft
(taalkunde) een vorm van klinkerharmonie waarbij een klinker in de ene lettergreep veranderd wordt door een klinker in de volgende

unaniem /ʏnɑˈnim/ adj
jednogłośny
met eenheid van stemmen

uniek /y.ˈnik/ adj
wyjątkowy
enige in zijn soort

uniform adj
mundur
éénvormig, gelijkvormig

uniform n
mundur

universeel adj
uniwersalny
iets dat algemeen of wereldwijd is, alom bekend, vertegenwoordigd of erkend

universitair adj
akademiczka

universiteit /ynivɛrzitɛɪt/ n
uniwersytet
(onderwijs) een instelling voor hoger onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en dienstverlening

universum n
uniwersum
(astronomie) gehele tijd-ruimtecontinuüm waarin wij bestaan, samen met alle materie en energie

unster /ʌnstər/ n
bezmian
een eenvoudig weegtoestel gebaseerd op een balans met ongelijke armen

ununbium n
ununbium
(scheikunde), (element) verouderde naam van een scheikundig element met symbool Uub en atoomnummer 112. Het is een overgangsmetaal. Thans heet het copernicium met symbool Cn

ununhexium n
ununhexium
(scheikunde), (element) verouderde naam voor een scheikundig element met het symbool Uuh en het atoomnummer 116. Thans heet dit element livermorium met als symbool Lv

ununoctium n
ununoctium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uuo en het atoomnummer 118. Thans heet dit element oganesson met als symbool Og

ununpentium n
ununpentium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uup en het atoomnummer 115. Thans heet dit element moscovium met als symbool Mc

ununquadium n
ununquadium
(scheikunde), (element) verouderde naam voor een scheikundig element met het symbool Uuq en het atoomnummer 114. Thans heet dit element flerovium met als symbool Fl

ununseptium n
ununseptium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uus en het atoomnummer 117. Thans heet dit element tennessine met als symbool Ts

ununtrium n
ununtrium
(scheikunde), (element) een scheikundig element met het symbool Uut en het atoomnummer 113. Thans heet het nihonium met symbool Nh

update n
aktualizacja
(informatica) een gemoderniseerde versie van een computerprogramma

uploaden v
przesyłać
overgankelijk, (informatica) een bestand van een lokale computer of server naar een computer of server op afstand overbrengen

uraan n
uran
(scheikunde) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

uranium n
uran
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool U en atoomnummer 92. Het is een metalliekgrijs actinide

ureum n
mocznik

urine n
mocz
een vloeistof die bij dieren door de nieren wordt geproduceerd en periodiek wordt geloosd

urineblaas n
pęcherz moczowy
(anatomie) bij zoogdieren een orgaan dat de urine uit de nieren verzamelt en deze opslaat tot het moment van urineren

urinebuis n
cewka moczowa
(anatomie) een lange cilindrische holte die de blaas verbindt met de buitenkant van het lichaam

urineleider n
moczowód
(anatomie) de buis die loopt tussen het nierbekken en de blaas

urineren /ˌyriˈnɪːrə(n)/ v
oddawać mocz
inergatief het via de blaas lozen van lichamelijke afvalstoffen in de vorm van vloeistof

urinezuur n
kwas moczowy
(IUPAC-naam) 7,9-dihydro-1H-purine- 2,6,8(3H)-trioneeen; slecht oplosbaar, organisch zuur dat voorkomt in de urine

urn n
urna
een aardewerken pot bedoeld de as van een overledene te bevatten

urologie n
urologia

utopie /ˌytoˈpi/ n
utopia
(politiek) (filosofie) een volmaakte toestand die niet te bereiken is

uur /yːr/ n
godzina
(tijdrekening), (eenheid) een eenheid van tijd die bestaat uit 60 minuten, weergegeven met de afkorting u of h

uveïtis n
zapalenie błony naczyniowej

vaag adj
niewyraźny

vaak /vaːk/ adv
często
vele malen

vaandel n
bandera
(militair) een onderscheidende vlag bedoeld om de nationaliteit van een schip aan te duiden of een militaire eenheid te herkennen

vaandrig n
chorąży
(militair) een aspirant-reserveofficier bij de luchtmacht of landmacht die voor het examen voor reserveluitenant geslaagd is

vaardigheid /ˈvaːrdəxɦɛːt/ /ˈvaːrdəxɦɛːɪt/ n
umiejętność
het vermogen om een handeling bekwaam uit te voeren of een probleem juist op te lossen

vaars n
jałówka jałowica

vaart n
prędkość
opgebouwde snelheid
jazda
(scheepvaart) het varen, het bedrijven van scheepvaart als beroep

vaartuig /ˈvaːrtœx/ /ˈvaːrtœyx/ n
jednostka pływająca
een drijvend vervoermiddel in principe voor de verplaatsing over wateroppervlakten, met uitzondering van luchtvaartuig en ruimtevaartuig (dus ook door de lucht of het luchtledige)

vaas /vas/ n
wazon
een aardewerken of glazen kruik, vooral bedoeld voor het in het water zetten van bloemen

vacature n
wakat

vaccin /vakˈsæː/ /vɑkˈsɛː/ n
szczepionka
(medisch) uit verzwakte ziekteverwekkers bestaande entstof om afweer op te bouwen

vacuüm n
próżnia
(natuurkunde) een materievrije ruimte

vadem n
sążeń
een lengtemaat van 6 voet; ongeveer de afstand tussen de toppen van de middelvingers als men de armen gespreid houdt; later bepaald op 1,8288 meter

vader / ˈvadər / n
ojciec
een man binnen een gemeenschap wiens toewijding allen binnen die gemeenschap dient

vaderland n
ojczyzna
een land of staat waar iemand geboren en opgegroeid is

vaderstad n
rodzinna miejscowość
stad waar iemands vader vandaan komt, de stad waar iemand geboren is

vagevuur /ˈva.ɣə.ˌvyːr/ /ˈva.χə.ˌvyːr/ n
czyściec
(religie) (rooms-katholiek) een toestand waarin de zielen van personen die gestorven zijn in vriendschap met God, zonder dat ze volledig zuiver waren, gereinigd worden, zodat ze de hemel kunnen binnengaan

vagina n
pochwa
(anatomie) (seksualiteit) vrouwelijke geslachtsorgaan dat de baarmoeder met de buitenkant van het lichaam verbindt

vaginaal adj
dopochwowy

vak /vɑk/ n
przedmiot
ingedeeld stuk, bijv. schap, baanvak, supportersvak

vakantie /vɑˈkɑn(t)si/ n
urlop wakacje
jaarlijks terugkerende periode waarin leerlingen en personen in verschillende beroepen vrijaf hebben
reis in een jaarlijks terugkerende periode waarin je vrijaf hebt

vakbond n
związek zawodowy
vakvereniging van werknemers, meestal uit dezelfde vaksector, die de belangen van het vak en haar leden wil behartigen

vakman n
rzemieślnik
man die zijn vak of professie verstaat

vakmanschap /'vɑkmɑnsxɑp/ n
rzemieślnictwo
vaardigheid in een beroep of handel, de vaardigheid om hoog kwalitatief werk af te leveren

val /vɑɫ/ n
pułapka
apparaat met een vallende deur of klem met als doel dieren te vangen
upadek
hoogte van waarvandaan iets naar beneden valt

valentie n
walencja

valine n
walina

valk /vɑlk/ n
sokół
(valkachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Falco , met lange spitse vleugels en een omlaag gebogen haakvormige snavel

valkenier n
sokolnik
(beroep) iemand die de valkerij beoefent

valkerij /vɑlkə'rɛɪ/ n
sokolnictwo
de kunst van het africhten van en jagen met roofvogels

vallei /vɑˈlɛɪ/ n
dolina
een laagte tussen bergen

vallen /vɑlə(n)/ v
spadać padać
ergatief vrijelijk onder invloed van de zwaartekracht naar de aarde bewegen

valselijk adv
błędnie
op basis van onwaarheden

valsmunter n
fałszerka
crimineel die vals geld maakt en gebruikt alsof het echt is

vampier /ˈvɑmpir/ n
wampir upiór
(mythologie) uit schijnbare dood herrijzend wezen dat zijn slachtoffers in de nek bijt met zijn kenmerkende hoektanden en zich dan voedt met het mensenbloed en alleen gestopt kan worden met knoflook, wijwater of een houten pen in het hart

van preposition
od
geeft bezit aan
geeft herkomst aan

van ganser harte phraseologicalUnit
serio
oprecht en onvoorwaardelijk

vanadium n
wanad
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool V en atoomnummer 23. Het is een zilvergrijs overgangsmetaal

vanaf adv
od
van een last verlost zijn

vandaag adv
dzisiaj dziś
(tijdrekening), (spreektaal) op deze dag

vandalisme n
wandalizm
moedwillige en nodeloze beschadiging of vernietiging van andermans of openbaar eigendom

vangen v
chwytać
overgankelijk het te pakken krijgen van wilde dieren of mensen
overgankelijk in de lucht onderscheppen (bijv. van een bal)

vangrail /ˈvɑŋ.re(i)l/ n
bariera energochłonna
metalen stroken langs autowegen, die dient om te voorkomen dat auto's van de rijbaan raken

vanille /vɑ'nijə/ n
wanilia
(voeding) (specerij) een smaak- en geurstof geëxtraheerd van de vanilleplant

vanille-extract n
ekstrakt z wanillii
(voeding) vloeistof onttrokken aan vanillestokjes in een ethanol oplossing (wikidata: vanille-extract )

varaan n
waran
(reptielen) Varanidae, is van de familie van de hagedissen, hij is de grootste levende hagedis

varen n
paproć
1. een sporenplant

variant n
wariant

variantie /ˌva.ri.ˈjɑn.si/ /ˌva.ri.ˈjɑn.tsi/ n
wariancja
(statistiek) de gemiddelde waarde van het kwadraat van de afwijking van de variabele van de verwachte waarde of het gemiddelde

variatie n
wariacja

varix n
żylak

variëren v
różnić się

variëteit n
forma języka

varken n
świnia
(veeteelt) (evenhoevigen) tam zwijn, gehouden voor zijn vet en vlees behorend tot de familie Suidae

varkensbuik n
boczek
(voeding) onder-/zijkant van de buik van een varken (wikidata: varkensbuik )

varkenslever n
watroba wieprzowa
(voeding) lever van een varken, bedoeld voor consumptie (wikidata: varkenslever )

varkensstal n
chlew
overdekt verblijf voor varkens

varkenstong n
língua de porco
(voeding) tong van een varken, bedoeld voor consumptie (wikidata: varkenstong )

varkensvet n
tłuszcz ze świni

varkensvlees n
wieprzowina

vaseline n
wazelina

vasteland /vɑstə'lɑnt/ n
kontynent
land dat in verbinding staat met een continentale landmassa

vasten v
pościć
inergatief zich onthouden van voedsel

vaststellen /ˈvɑst(st)ɛlə(n)/ v
określać
overgankelijk bevestigen dat iets zo is

vat n
beczka
(techniek) ronde ton waar allerhande vloeistoffen in opgeslagen worden

vatbaarheid n
podatność
het gevoelig zijn voor iets; het kunnen overnemen van een eigenschap

vazal n
wasal

vechten v
walczyć bić się
inergatief strijd leveren

vechtlustig adj
wojowniczy
het leuk vinden om te vechten, zin hebben om te vechten

vechtpartij n
awantura

vedel n
fidel
(muziekinstrument), (historisch) middeleeuws strijkinstrument met 3-5 darmsnaren, een ovale of peervormige romp (of klankkast), o-vormige klankgaten en aparte hals die een bladvormige kop bezat met rechtopstaande stemschroeven

vee /veː/ n
bydło
(veeteelt) door de mens om economische redenen gehouden dieren, m.n runderen, varkens en kippen

veel /feɪɫ/ /veːl/ indefiniteCardinalNumeral
dużo wiele
groot in hoeveelheid

veelhoek n
wielokąt
(wiskunde) een gesloten stelsel lijnsegmenten die samen een plat vlak omsluiten

veelvraat n
rosomak
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Gulo gulo , een marterachtig roofdier, de grootste in de familie Mustelidae

veenmol n
turkuć
(rechtvleugeligen) Gryllotalpa gryllotalpa insect dat wel wat lijkt op een mol

veer /veːr/ /vɪːr/ n
pióro
(zoötomie) lichaamsbedekking van een vogel
sprężyna
(techniek) mechanische tong of spiraal waarop door buiging spanning gezet kan worden

veerpont n
prom
(scheepvaart) een overzetvaartuig

veertien /ˈvɪːrtin/ cardinalNumeral
czternaście
"14", het getal tussen dertien en vijftien, tien plus vier

veertiende ordinalAdjective
czternasty

veertig /ˈfɪːrtəx/ cardinalNumeral
czterdzieści
"40", het getal tussen negenendertig en eenenveertig, vier maal tien

veertigste ordinalAdjective
czterdziesty

veganisme n
weganizm

vegen v
zamiatać
overgankelijk zonder water schoonmaken met een borstel

vegetarisch adj
wegetariański
als of voor vegetariërs

vegetariër n
jarosz

veilen /ˈvɛilə(n)/ v
aukcjonować
overgankelijk, (handel) verkopen op een openbare verkoping waar een prijs vastgesteld wordt

veilig adj
bezpieczny
niet aan gevaar blootstaand

veiligheidsspeld n
agrafka
een afsluitbare gebogen pin waarmee men twee stukken stof bijeen kan houden, voorzien van een veiligheidskapje dat voorkomt dat men zich eraan bezeren kan

veiling /ˈvɛɪ̯.lɪŋ/ /ˈvɛː.lɪŋ/ n
aukcja licytacja
een plaats waar goederen bij opbod of afslag verkocht worden

vel n
arkusz
dunne laag, bijvoorbeeld van papier
kożuch
afgestroopte huid

veld /vɛlt/ n
pole
een open, onbebost, grotendeels vlak stuk land
(sport) een stuk land dat speciaal voor het bedrijven van een veldsport gereedgemaakt is
(natuurkunde) (elektrotechniek) ruimte waarbinnen een kracht of een stelsel van krachten werkt of kan werken

veldfles / ˈvɛltflɛs / n
manierka
een afsluitbare en draagbare fles, meestal uit metaal of plastic vervaardigd, die gebruikt wordt om de drager buitenshuis van vocht te voorzien

veldhospitaal n
szpital polowy

veldleeuwerik n
skowronek zwyczajny skowronek

veldsla n
rapunkuł roszpunka warzywna
(plantkunde) kruidachtige plant Valerianella locusta
(groente) bladeren van Valerianella locusta gegeten als sla

veldslag n
bitwa
(militair) een treffen tussen twee of meer legers

veldspaat n
skaleń

veldzuring /ˈvɛld.zyː.rɪŋ/ /ˈvɛɫ.tsyː.rɪŋ/ n
szczaw zwyczajny
(plantkunde) Rumex acetosa , een overblijvende plant uit het geslacht van de zuring die meer dan een halve meter hoog kan worden en waarvan de bladeren in salades verwerkt worden (wikidata: veldzuring )

velg /vɛlx/ /vɛlχ/ n
felga
(techniek) de buitenrand van een wiel waar de band omheen zit

venerisch adj
weneryczne
(medisch) met betrekking tot de geslachtsziekten

venijnboom n
cis
(coniferen) soort naaldboom Taxus baccata die van nature voorkomt in in Europa, het noorden van Afrika en het zuidwesten van Azië

venkel n
fenkuł włoski fenkuł
(groente) knol of bladeren van de Foeniculum vulgare , een naar anijs smakende groente

venster /ˈvɛn.stər/ n
okno
(techniek), (bouwkunde) een opening in de wand of muur van een gebouw, waardoor licht naar binnen kan, vaak voorzien van lucht- en waterdicht materiaal als glas

vensterbank n
parapet

ventiel n
wentyl

ventilator n
wentylator

ventrikel /vɛn.ˈtri.kɔɫ/ /vɛn.ˈtri.kəl/ /vɛn.ˈtri.kəɫ/ n
komora
(anatomie) één van twee kamers van het hart

venusvliegenvanger n
muchołówka amerykańska

ver adv
daleki
op grote afstand

verachten /vərˈɑxtə(n)/ /vərˈɑçtə(n)/ v
gardzić
overgankelijk in hoge mate minachten

verafgoden v
ubóstwiać
overgankelijk een overdreven bewondering koesteren

verafschuwen /vɛ.ˈrɑf.sxy.wə(n)/ v
nienawidzić
overgankelijk afschuw hebben voor iets

veranderen v
zmienić
overgankelijk zodanig aan iets werken of iets behandelen dat het anders wordt
zmieniać
wederkerend zich ~ - zodanig aan zichzelf werken of zichzelf behandelen dat men anders wordt

verandering /və'rɑndərɪŋ/ n
zmiana
iets dat anders is geworden

verantwoordelijkheid n
odpowiedzialność
de verplichting om ervoor te zorgen dat iets goed verloopt

verarmen v
zubożyć
ergatief armer worden

verbaal /vɛr'bal adj
słowny
met woorden

verbaasd adv
zaskoczony
als je iets vreemd vindt omdat je het niet verwacht had

verbannen v
banitować
overgankelijk iemand van regeringswege dwingen een bepaald gebied te verlaten

verbanning /vər.ˈbɑ.nɪŋ/ n
wygnanie
het verbod opgelegd krijgen naar een bepaalde plaats terug te keren

verbazen v
zdumiewać
overgankelijk door iets onverwachts gevoelsmatig treffen
wederkerend zich ~ over door iets onverwachts gevoelsmatig getroffen worden

verbazing n
zaskoczenie
een grote verwondering

verbeelding /vər.ˈbeːɫ.dɪŋ/ /vər.ˈbɪːɫ.dɪŋ/ /vɛr.ˈbeːl.dɪŋ(g)/ n
wyobraźnia
iets visualiseren, ergens een beeld bij maken

verbetering /vər.ˈbe.tə,rɪŋ/ n
polepszenie
een verandering ten goede

verbieden /vɛɾ.'bi:.dǝ(n)/ v
zabraniać zakazywać
een bepaalde handeling strafbaar stellen.

verbinden v
łączyć
wederkerend zich ~ tot een dwingende verplichting aangaan

verbinding /vər.ˈbɪn.dɪŋ/ /vɛr.ˈbɪn.dɪŋ(g)/ n
połączenie
iets verbinden of samenvoegen; iets dat twee of meer afzonderlijke delen verbindt
(communicatie) een mogelijkheid een bepaalde plek te bereiken

verbintenis n
zobowiązanie
(juridisch) vermogensrechtelijke rechtsbetrekking tussen twee personen, krachtens welke de presteerder (schuldenaar) een bepaalde prestatie (doen of nalaten) verschuldigd is aan de andere partij (schuldeiser)

verbleken v
zblednąć
ergatief alle kleur verliezen

verblijf n
pobyt

verblijfplaats n
miejsce pobytu
een plaats waar men, al dan niet noodgedwongen, verblijft

verbluffen v
wprawiać w zakłopotanie
overgankelijk verstomd doen staan van verbazing

verbod /vərˈbɔt/ n
zakaz
een regel die een bepaalde handeling strafbaar maakt

verbranding n
spalanie

verbrandingsmotor n
silnik spalinowy
(motortechniek) motor waarbij de kracht wordt opgewekt door verbranding van een brandstof

verbreiden /vər'brɛidə(n)/ v
rozproszyć
1. verspreiden
2. propageren

verbuigen v
odmieniać
overgankelijk (grammatica) het stelselmatig veranderen van de uitgang van een naamwoord al naargelang de functie van het woord in de zin.

verbuiging /vər.ˈbœʏ̯.χɪŋ/ /vər.ˈbœː.ɣɪŋ/ n
deklinacja
(taalkunde) de flexie van een naamwoord of voornaamwoord naar geslacht, getal en naamval

verchromen v
chromować
overgankelijk met een laagje chroom bedekken

verdacht adv
podejrzany

verdachte n
podejrzana
(juridisch) iemand die mogelijk een misdaad gepleegd heeft, maar (nog) niet veroordeeld is

verdampen v
parować
ergatief (thermodynamica) overgaan van een gecondenseerde fase, vast of vloeibaar, naar de gasfase

verdedigen v
bronić
overgankelijk beschermen tegen een aanval

verdediging n
obrona

verdelen v
podzielić
overgankelijk in kleinere stukken uiteendoen

verdenken /vɛrdɛŋkə(n)/ v
podejrzewać
overgankelijk iemand ~ van: van iemand een kwaad vermoeden hebben

verdenking /vər.ˈdɛŋ.kɪŋ/ n
podejrzenie
het vermoeden van het uitvoeren van een (strafbaar) feit

verder adv
dalej

verdienen v
zasługiwać
inergatief het recht op een beloning of bestraffing verwerven
zarabiać
overgankelijk geld verkrijgen door arbeid of een andere prestatie

verdienste n
zaleta
goede, opbouwende daad

verdiepen /vɛr.ˈdi.pə(n)/ v
pogłębiać
overgankelijk dieper maken

verdieping /vər.ˈdi.pɪŋ/ n
piętro
alle ruimten op één hoogte in een gebouw

verdomme interjection
cholera

verdriet /vər'drit/ n
zmartwienie
een gevoel van droefheid

verdrieten v
zasmucać
absoluut verdriet doen, somber stemmen.
onpersoonlijk verdriet doen, somber stemmen

verdrietig adj
smutny
in sombere stemming

verdrinking n
utonięcie

verduisteren v
sprzeniewierzyć
een misdrijf waarbij geld ontvreemd wordt

verduistering /vər.ˈdœʏ̯.stə.rɪŋ/ /vər.ˈdœː.stə.rɪŋ/ /vɛr.ˈdœːs.tə.rɪŋ(g)/ n
zaćmienie

verdunnen v
rozcieńczać
overgankelijk, (scheikunde) door toevoeging van oplosmiddel de concentratie verlagen

verdwijnen /vərˈdʋɛɪnə(n)/ v
znikać zniknąć
ergatief wegraken, ophouden te bestaan

verdwijning n
zniknięcie
het verdwijnen

verenigen v
jednoczyć
overgankelijk afzonderlijke delen tot één geheel maken

vereniging /və.ˈre.nə.ɣɪŋ/ /və.ˈre.nə.χɪŋ/ /vər.ˈe.ni.ɣɪŋ(g)/ n
suma zbiorów unia zbiorów
(wiskunde) een operatie die twee of meer verzamelingen samenvoegt

verergeren v
pogarszać
ergatief erger worden
overgankelijk erger maken

verf /vɛrf/ n
farba
(schilderkunst) de algemene benaming voor een product dat bedoeld is om voorwerpen te beschermen tegen de weersomstandigheden of te kleuren door ze van een pigmenthoudende laag te voorzien

verfrissen v
odnawiać

vergeetachtig adj
zapomnialski
niet goed kunnen onthouden, dat zaken snel uit het geheugen gaan

vergelding n
kara

vergelen v
zażółcać
ergatief geel worden door veroudering of invloed van de omgeving

vergelijkbaar adj
porównywalny
goed te vergelijken

vergelijken v
porównywać
overgankelijk de overeenkomsten en verschillen van twee zaken in beschouwing nemen

vergelijkende trap n
stopień wyższy
(taalkunde) de vorm die een bijvoeglijk naamwoord aanneemt als het in een vergelijking gebruikt wordt

vergelijking /vɛrɣə'lɛɪkɪŋ/ abbreviation
porównanie
1. relatie tussen twee zaken
równanie
2. wiskundige uitdrukking

vergemakkelijken v
upraszczać
overgankelijk iets eenvoudiger of makkelijker maken

vergeten v
zapominać zapomnieć
uit het geheugen verloren gaan

vergeven v
przebaczyć
overgankelijk vergiffenis schenken, iemand een kwade of verkeerde daad niet langer toerekenen

vergevorderd /'vɛrxəvɔrdərt/ adj
zaawansowany
dat iets bijna klaar of afgelopen is

vergiet /vərˈxit/ n
durszlak
(huishouden) ronde uitdruipbak met gaatjes in de bodem

vergif /vərˈɣɪf/ n
trucizna jad
iets dat levende wezens schaadt

vergiffenis n
przebaczenie
het iemand niet kwalijk nemen van iets

vergiftigen v
truć
overgankelijk blootstellen aan een voor het lichaam schadelijke vreemde stof

vergiftiging n
zatrucie
de toestand die ontstaat na het in- of opnemen van een voldoende hoeveelheid van een vergif om symptomen te veroorzaken

vergrootglas n
lupa
(optica) bolle lens waardoor de voorwerpen die men bekijkt groter lijken

vergroten v
powiększać
overgankelijk groter doen worden

vergrotende trap /vərˈɣrotəndə trɑp/ n
stopień wyższy
(taalkunde) de vorm die het bijvoeglijk naamwoord aanneemt in vergelijkingen

vergroting n
powiększenie zwiększenie
een toename in grootte ofwel omvang

verguizen /vər'xœyzə(n)/ v
oczerniać
1.

vergulden v
pozłacać
overgankelijk een voorwerp bedekken met een dun laagje goud

vergunning n
licencja
een officiële (noodzakelijke) toestemming om een bepaalde activiteit uit te voeren

verhaal /vər'ɦal/ n
historia opowieść
verslag (mondeling of schriftelijk) van een waargebeurde of verzonnen gebeurtenis

verhaspeling n
malapropizm
het onjuiste gebruik van een woord of uitdrukking

verheugen v
cieszyć się na coś
wederkerend zich ~ op: reikhalzend uitzien naar iets

verhinderen v
zapobiegać
overgankelijk voorkomen, ervoor zorgen dat iets niet gebeurt

verhouding /vərˈɦɔʊ̯.dɪŋ/ /vərˈɦʌʊ̯.dɪŋ/ /vɛrˈhaʊ̯.dɪŋ/ n
stosunek
(wiskunde) een verband in de vorm van een breuk tussen getalsmatige grootheden
relacja
de betrekking van personen onderling
een intieme, duurzame relatie tussen twee personen

verhuizen v
przeprowadzać
ergatief van woonplaats veranderen
overgankelijk de inboedel van een ander overbrengen

verhuizing /vərˈhœʏzɪŋ/ /vərˈhœːzɪŋ/ n
przeprowadzka
de verwisseling van één (semi-) permanente woonplaats voor een andere

verhullen v
zasłaniać
overgankelijk iets niet openlijk zeggen of tonen; iets verbergen

verifiëren v
weryfikować
overgankelijk nagaan, controleren

verjaardag n
urodziny
(feest) de dag waarop iemand viert dat hij of zij geboren werd

verjaardagstaart n
tort urodzinowy
(voeding), (feest) een taart die speciaal voor iemands verjaardag gekocht of gemaakt wordt

verjongen v
odmładzać
jonger maken

verjonging /vər'jɔŋɪŋ/ n
odmłodzenie
(figuurlijk) het vernieuwen van de (levens)krachten

verkeer n
komunikacja ruch
(verkeer) het geheel van verplaatsingen waarbij goederen of personen vervoerd worden

verkeersbord n
znak drogowy
(verkeer) gestandaariseerd bord met aanwijzingen voor mensen in het verkeer

verkeerslicht n
sygnalizator świetlny
(verkeer) een installatie die middels gekleurde lichten het verkeer op een kruispunt regelt

verkenning n
rekonesans
(militair) observatie van een gebied om strategische doelen te ontdekken of informatie te verkrijgen om een algemeen beeld van de situatie te krijgen.

verkiezen v
wybierać
overgankelijk iemand door een stemming een ambt doen toekomen

verkiezing /vər.ˈki.zɪŋ/ /vɛr.ˈki.zɪŋ(g)/ n
wybory
het kiezen door middel van stemming, een methode waarbij een aantal personen, de kiesgerechtigden, door middel van een stemming bepaalt aan wie een bepaalde functie, post of titel moet worden toegekend.

verkiezingscampagne /vər'kizɪŋskɑmpɑŋə/ n
kampania wyborcza
alle handelingen van een kandidaat of organisatie die het doel hebben om zoveel mogelijk stemmen te winnen bij een verkiezing

verklaren /vɛrˈklarə(n)/ v
wyjaśniać
overgankelijk duidelijk maken

verklaring /vər.ˈkla.rɪŋ/ /vɛr.ˈkla.rɪŋ(g)/ n
wyjaśnienie
het verklaren, beweren van iets

verkleden v
przebierać się
zich vermommen door andere kleren aan te trekken

verkleinwoord /vərˈklɛɪ̯nʋɔːrt/ n
zdrobnienie
(grammatica) een woord met een verkleiningsuitgang waardoor iemand of iets als klein of weinig wordt voorgesteld

verklikker n
donosiciel

verkloten v
spieprzyć

verknoeien v
amatorstwo

verkoop /ˈvɛrkop/ n
sprzedaż
(handel) het verkopen (voor geld aan een ander geven)

verkopen /vərˈkopə(n)/ v
sprzedawać sprzedać
overgankelijk goederen tegen betaling aan een nieuwe eigenaar geven

verkoper /vər'kopər/ n
sprzedawca
(beroep) iemand die goederen of diensten verkoopt

verkoudheid n
przeziębienie
(medisch) een virusinfectie aan keel of neus

verkrachten /vər'krɑxtə(n)/ v
gwałcić zgwałcić
overgankelijk, (seksualiteit) iemand met geweld tot seksueel verkeer dwingen

verkrachting n
gwałt
(Nederlands Wetboek van Strafrecht, § 242) door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand [dwingen] tot het ondergaan van handelingen die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam

verkrijgen v
nabyć
overgankelijk in bezit krijgen, verwerven.

verlammen /vər'lɑmə(n)/ v
paraliżować
overgankelijk, (medisch) van het vermogen zich te bewegen beroven

verlamming /vərˈlɑmɪŋ/ n
paraliż
(medisch) toestand waarin men niet is staat is zich te bewegen

verlaten v
iść sobie
overgankelijk weggaan (van)

verleden adj
przeszły
voorafgaand aan de huidige; voorbij

verleden n
przeszłość
de voorafgaande tijd, dat wat voorbij is

verleden deelwoord n
imiesłów czasu przeszłego
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord op aan te geven dat de actie van het werkwoord vooitooid is

verleden tijd n
czas przeszły

verleiding /vər.ˈlɛɪ̯.dɪŋ/ /vər.ˈlɛː.dɪŋ/ /vɛr.ˈlɛɪ̯.dɪŋ/ n
uwodzenie
het verleiden van iets of iemand

verlenging /vər.ˈlɛ.ŋɪŋ/ /vɛr.ˈlɛ.ŋɪŋ/ n
dogrywka
het verlengen
(sport) extra speeltijd

verlengsnoer n
przedłużacz
(elektrotechniek) elektrisch snoer voorzien van stekker en contrastekker(s) (of contactdozen)

verlichten v
wyjaśniać
overgankelijk van licht voorzien
odciążać
overgankelijk minder zwaar maken

verlies /vər'lis/ n
strata
het teloorgaan, het kwijtraken

verliezen v
tracić gubić
overgankelijk iets kwijtraken
przegrywać lose
inergatief niet winnen

verlof /vərˈlɔf/ n
urlop

verlokking n
kuszenie
iets wat heel aantrekkelijk is, maar verkeerd en zondig is

verloofd adj
narzeczona

verloofde n
narzeczona narzeczony
iemand die toegezegd heeft met een partner in het huwelijk te willen treden

verloskunde n
akuszeria
de beroepsmatige begeleiding tijdens iemands zwangerschap en de bevalling

verlossing /vər.ˈlɔ.sɪŋ/ /vɛr.ˈlɔ.sɪŋ/ n
odkupienie
(religie) de bevrijding van de gevolgen van de zonden van de mens door het geloof in Jesus

vermelden v
wspominać
overgankelijk een feit noemen in een verhaal of tekst

vermelding n
wzmianka

vermenigvuldigen v
mnożyć
(wiskunde) het herhaald optellen van een getal; een rekenkundige bewerking waarvan de uitkomst het product wordt genoemd

vermenigvuldiging /vər.ˌme.nəx.ˈvʏɫ.də.ɣɪŋ/ /vər.ˌme.nəχ.ˈvʏɫ.də.χɪŋ/ /vɛr.ˌme.nɪx.ˈvʏl.di.ɣɪŋ(g)/ n
mnożenie
(wiskunde) een vermeerdering tot een veelvoud van het oorspronkelijke aantal

vermijden /vərˈmɛi̯də(n)/ v
unikać
overgankelijk (trachten te) ontwijken

vermiljoen adj
cynober
(RAL-kleur) deze kleur hebbend, een kleur 0, met RAL-nummer 2002.

vermindering n
obniżenie
verkleining

verminken v
okaleczać
overgankelijk iemands lichaam blijvend en misvormend letsel toebrengen

vermoedelijk adj
domniemany przypuszczalny
naar men denkt, maar niet zeker weet

vermoedelijk adv
przypuszczalnie
naar men denkt, maar niet zeker weet

vermoeden /vərˈmudə(n)/ n
domněnka
een waarschijnlijke waarheid

vermoeden /vərˈmudə(n)/ v
przypuszczać
overgankelijk een gedachte koesteren waarvan men niet zeker is maar die een zekere waarschijnlijkheid inhoudt

vermoeidheid n
zmęczenie

vermogen /vərˈmoχə(n)/ n
moc
de kwaliteiten om iets te kunnen doen, capaciteit

vermoorden v
zamordować
overgankelijkmet opzet gewelddadig van het leven beroven

vermout n
wermut
(drinken) versterkte wijn, op smaak gebracht met aromatische planten en kruiden

vernederend adj
upokarzający
van iets dat het je eer aantast

vernietigen /vərˈnitəɣə(n)/ v
niszczyć
overgankelijk een einde maken aan, het bestaan uitwissen van, volledig tenietdoen

vernietiging n
destrukcja
een einde maken aan het bestaan van iets

veronderstelling n
założenie

veroordelen /vərˈordelə(n)/ v
skazać wydać wyrok
overgankelijk, (juridisch) in een rechtszaak een oordeel uitspreken
dezaprobować krytykować
overgankelijk, (figuurlijk) zeggen dat je iets verkeerd vindt

veroorloven v
pozwalać
wederkerend zich ~ zichzelf iets toestaan, gewoonlijk een financiële uitgave

veroorzaken v
powodować
overgankelijk de oorzaak zijn van; een gevolg tot stand brengen

verordening n
regulacja

veroveren /vərovərə(n)/ v
podbijać
(militair) een gebied door een militaire operatie in zijn macht nemen

verovering n
podbój

verpakking n
opakowanie
het materiaal waarin iets verpakt is

verpleegster n
pielęgniarka
(beroep) vrouw die zorg verleent aan zieken of gewonden

verplegen /vər'pleɣə(n)/ v
pielęgnować
overgankelijk een zieke verzorgen

verpletterend adj
miażdżący
zeer veel indruk makend

verplicht /vər'plɪxt/ adj
obowiązkowy
door iets of iemand gedwongen

verplichten v
zmusić
overgankelijk tot regel maken dat iets moet

verplichting /vər.ˈplɪx.tɪŋ/ /vər.ˈplɪχ.tɪŋ/ /vɛr.ˈplɪx.tɪŋ(g)/ n
zobowiązanie
iets dat moet

verraad /vəˈraːt/ n
zdrada
het schenden van trouw

verraden v
zdradzić
overgankelijk een geheim prijsgeven

verrader n
zdrajca
iemand die verraad pleegt

verraderlijk adj
zdradziecki

verrassen v
zaskoczyć
overgankelijk onverwachts confronteren, overrompelen
overgankelijk iemand onverwachts verblijden

verrassing /və.ˈra.sɪŋ/ /və.ˈrɑ.sɪŋ/ /vɛ.ˈrɑ.sɪŋ(g)/ n
niespodzianka zaskoczenie
een geheel onverwachte gebeurtenis

verrekijker /ˈvɛrəˌkɛːkər/ /ˈvɛrəˌkɛːɪkər/ n
luneta
(optica) een optisch instrument om voorwerpen op grote afstand te kunnen waarnemen door het vergrotend effect van het instrument

verrijken v
bogacić
overgankelijk rijker maken

verrijzenis n
zmartwychwstanie
(religie) uit de dood opstaan

vers /vɛrs/ n
werset
(dichtkunst) dichtregel
(dichtkunst) couplet

verscherping n
ubezdźwięcznienie
het strenger maken van regels en het strikter toepassen van bestaande regels
(taalkunde) het verschijnsel dat alle stemhebbende obstruenten stemloos worden uitgesproken als ze aan het woordeinde of in een spreekpauze staan

verschijnen /vər'sxɛɪnə(n)/ v
pojawiać się
ergatief aan het licht treden, zichtbaar worden
voor het gerecht verschijnen

verschijning n
stawiennictwo

verschijnsel /vɛrsxɛɪnsəɫ/ n
fenomen zjawisko
iets dat zich voordoet

verschil n
różnica
een aspect dat bij vergelijking anders is

verschillen v
różnić się
absoluut in bepaalde opzichten niet hetzelfde zijn

verschrikkelijk /vər'sxrɪkələk/ adv
okropny
enorm

verschroeien v
przypiekać
ergatief het verbranden van materiaal zonder aanwezigheid van vuur

verschrompelen v
kurczyć
ergatief door uitdroging rimpelig en klein worden

verschuldigd adj
zobowiązany
verplicht om aan iemand te geven

versie n
wersja
een bepaalde vorm of variant van een uitgave
een bepaalde verklaring of interpretatie van een gebeurtenis

versieren /vɛrˈsi:rə(n) v
podrywać
overgankelijk (informeel) verleiden van iemand van wie je houdt

verslaafd adj
uzależniony

verslaafde n
nałogowiec
iemand die verslaafd is aan iets

verslaan v
wygrać
overgankelijk een definitieve overwinning boeken op een tegenstander

verslag /vərˈslɑx/ n
raport sprawozdanie
bericht over een gebeurtenis of toestand

verslapen v
zaspać
wederkerend te lang blijven slapen met als gevolg dat men een afspraak mist

verslaving /vər.ˈsla.vɪŋ/ /vɛr.ˈsla.vɪŋ(g)/ n
uzależnienie
(figuurlijk) een toestand waarin een persoon fysiek en/of mentaal van een gewoonte of stof afhankelijk is

verslechteren v
pogarszać się
ergatief slechter worden, achteruitgaan

versnellen v
przyśpieszać
(natuurkunde) veranderen van de snelheid

versnelling n
przyspieszenie akceleracja
het (doen) toenemen van de snelheid
przyspieszenie
(natuurkunde) de tweede afgeleide van de positie als functie van de tijd: d2x/dt2
bieg
een mechaniek ter overbrenging van de ene draaiende beweging op de andere

versnellingsbak n
skrzynia biegów
(werktuigbouwkunde) een schakelinrichting aan een motorvoertuig om de aangedreven wielen een andere (meestal lagere) omwentelingssnelheid te geven dan de as van de motor.

verstaan /vər.ˈstaːn/ v
rozumieć
overgankelijk begrijpen van een uiting

verstand n
rozum
denkkracht, denkvermogen (met betrekking tot het brein)

versterken /vɛrstɛrkə(n)/ v
postrobić
overgankelijk het aantal vergroten
pokrzepiać
overgankelijk beter bestand maken tegen aanvallen

versterker n
amplifikator
(elektronica) een schakeling van elektronische componenten die een toegevoerd signaal in spanning doet toenemen

versterking /vər.ˈstɛr.kɪŋ/ /vɛr.ˈstɛr.kɪŋ(g)/ n
wsparcie
het versterken, krachtiger maken
extra hulp in probleemsituaties

verstikking n
asfiksja
het verschijnsel wanneer het lichaam in zijn ademhalingsfunctie wordt belemmerd

verstoppen /vər'stɔpə(n)/ v
ukrywać
overgankelijk iets ~: iets stoppen waar het niet gemakkelijk gevonden zal worden

verstoppertje /vərˈstɔ.pər.tjə/ n
zabawa w chowanego

verstrekken v
zapewniać
overgankelijk ter beschikking stellen

verstrooid adj
roztargniony
geestelijk afgeleid

verstrooidheid n
roztargnienie
toestand waarin men minder aandacht geeft aan wat men doet

verstuiking n
skręcenie
(medisch) een beschadiging van een (enkel)gewricht zonder dat er een botbreuk is en het gewricht ook niet uit de kop is geraakt

versvoet n
stopa
(dichtkunst) in de poëzie gebruikte term voor een combinatie van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen

vertalen v
tłumaczyć
overgankelijk omzetten van geschreven of gesproken informatie naar een andere taal

vertaler n
tłumacz

vertaling /vərˈtalɪŋ/ n
tłumaczenie przekład
iets dat omgezet is van de ene naar de andere taal

vertegenwoordigen v
reprezentować
overgankelijk spreken of aanwezig zijn in naam van een groep of organisatie

vertegenwoordiger n
przedstawiciel
(beroep) iemand die de plaats van een ander inneemt

vertellen v
opowiedzieć
overgankelijk een al of niet ware gebeurtenis verhalen

vertelling n
opowiadanie
een verhaal dat bedoeld is om verteld te worden

verteren v
trawić
ergatief voedsel afbreken

verticaal adv
pionowy

vertinnen v
bielić
overgankelijk een voorwerp bedekken met een dun laagje tin

vertraging /vər.ˈtra.ɣɪŋ/ /vər.ˈtra.χɪŋ/ /vɛr.ˈtra.ɣɪŋ(g)/ n
opóźnienie
het langzamer gaan

vertrek n
odjazd
de actie van het vertrekken of weggaan

vertrekstaat /vər.ˈtrɛk.stat/ n
godzinny
(Nederland) een tabel waarop staat aangegeven wanneer en op welk perron een trein of bus vertrekt

vertrektijd n
godzina odjazdu czas odjazdu

vertroosting n
konsolacja

vertrouwen n
zaufanie
(psychologie) het geloof in betrouwbaarheid van een persoon of zaak

vertrouwen v
ufać
overgankelijk geloven in de betrouwbaarheid van een persoon of zaak

vervagen v
rozmazać

verval n
rozkład
het verslechteren van een toestand, degeneratie

vervalsen v
fałszować
overgankelijk een bedrieglijke kopie maken van een waardevol voorwerp

vervalsing /vər.ˈvɑɫ.sɪŋ/ /vɛr.ˈvɑl.sɪŋ(g)/ n
fałszerstwo
een artefact opzettelijk nagemaakt om mensen in de waan te brengen dat het echt is

vervangen /vər'vɑŋə(n)/ v
zastępować
overgankelijk het ene de plaats doen innemen van het andere

vervelend adj
irytujący
niet boeiend

verven v
barwić
overgankelijk met verf bestrijken

verver n
malarz

vervoegen v
koniugować
overgankelijk (taalkunde) omvormen van een werkwoord om wijze, tijd en persoon uit te drukken

vervoeging /vər.ˈvu.ɣɪŋ/ /vər.ˈvu.χɪŋ/ /vɛr.ˈvu.ɣɪŋ(g)/ n
koniugacja
(taalkunde) de flexie van een werkwoord onder invloed van persoon, getal, tijd, wijs

vervoeren v
transportować
1. personen of objecten naar een andere plek brengen

vervoermiddel n
środek transportu
een object dat bedoeld is om personen of goederen te vervoeren

vervolgen /vər'vɔlɣən/ v
prześladować
overgankelijk niet rusten voor iemand bestraft of geweld aangedaan is

vervolging n
prześladowanie
het vervolgen of vervolgd worden

vervorming n
deformowanie
een ongeplande verandering van iets
het proces van iets een andere vorm geven

vervreemden v
alienować
vreemd maken, van eigenaar doen wisselen. Dit is ruimer dan verkopen omdat je ook kan wisselen door te schenken

vervullen v
spełniać
ditransitief het (doen) uitkomen van een voorspelling of belofte

verwaand adj
zarozumiały
(psychologie) zich boven anderen verheven voelend en zich daarnaar gedragend

verwaardigen v
raczyć
1.

verwaarloosbaar adj
nieistotny
niet de moeite om zich met iets bezig te houden

verwaarlozen v
zaniedbywać
overgankelijk iets niet de benodigde verzorging schenken

verwachten v
oczekiwać
inergatief ergens van uitgaan, iets als vooronderstelling aannemen

verwachting /vər.ˈʋɑχ.tɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɑx.tɪŋ/ /vɛr.ˈwɑx.tɪŋ(g)/ n
oczekiwanie
datgene wat verwacht wordt

verwant n
krewny
iemand waar men familiebanden mee heeft

verwantschap n
powiązanie
(ook (scheikunde)) overeenkomst, affiniteit

verwarming /vər.ˈʋɑr.mɪŋ/ /vər.ˈβ̞ɑr.mɪŋ/ /vɛr.ˈwɑr.mɪŋ(g)/ n
ogrzewanie
het proces van verwarmen
een installatie die voor het verwarmen zorgt

verweer n
obrona

verwekken /və(r).ˈʋɛ.kə(n)/ v
spłodzić
overgankelijk (eufemisme) (biologie) (een kind) door het deponeren van zijn sperma doen ontstaan

verwerken /vərˈʋɛrkə(n)/ v
asymilować
overgankelijk een grondstof of halffabrikaat gebruiken om een eindproduct te vervaardigen

verwerpen v
odrzucić
overgankelijk afkeuren, afwijzen

verwerving n
akwizycja
het verkrijgen van iets

verwijdering n
usunięcie
het verwijderen van iets

verwijfd /vər'wɛift/ adj
babski
van een man dat hij doet zoals gebruikelijk zou zijn voor een vrouw

verwoesten v
pustoszyć
overgankelijk totaal vernielen, niets intact laten

verwoestend adj
katastrofalny
totaal vernielend.

verwonding n
kontuzja
lichamelijk letsel, beschadiging van het lichaam

verzachten v
zmiękczać
overgankelijk minder vervelend, zwaar of pijnlijk maken

verzadiging n
saturacja

verzameling /vər.ˈza.mə.lɪŋ/ /vɛr.ˈza.mə.lɪŋ(g)/ n
zbiór
meerdere voorwerpen, die soms door één persoon bij elkaar gebracht en onderhouden worden, en waarvan de objecten vaak tot één groep (thema) horen b.v. een grammofoonplatenverzameling, in meest algemene zin is een verzameling het geheel van bijeengezamelde zaken

verzekeraar /vərzekərar/ n
asekurant
(economie) een bedrijf dat tegen betaling van een premie een bepaald risico voor een klant dekt

verzekeren v
upewniać
overgankelijk verklaren dat iets toekomstigs met zekerheid te verwachten is
ubezpieczać
overgankelijk tegen betaling van een premie een contract afsluiten waarbij bepaald wordt dat bij eventuele schade gedekt zal worden

verzekering /vər.ˈze.kə.rɪŋ/ /vɛr.ˈze.kə.rɪŋ(g)/ n
ubezpieczenie
overeenkomst waarmee men zorgt voor vergoeding van schade, diefstal e.d. door het betalen van een premie aan degene die verzekert
de mededeling dat iets een feit is

verzet n
ruch oporu
handelingen gericht tegen de heersende macht of de aanvallende vijand alsmede de personen die die handelingen uitvoeren (de verzetsbeweging)

verzetsbeweging n
ruch oporu
beweging van het verzet, de gezamenlijke mensen die zich verzetten tegen een overheerser

verzinken v
cynkować
overgankelijk (scheikunde) iets al of niet galvanisch met een laag zink afdekken

verzoek n
wniosek
vraag om iets te doen, te laten of toe te staan

verzoeken /vɛrˈzukə(n)/ v
prosić
inergatief aan iemand vragen iets al dan niet te doen

verzoenen v
godzić
vrede laten sluiten

verzwakken /vɛrzʋɑkə(n)/ v
bezsilnieć
overgankelijk zwakker maken
słabnąć
ergatief zwakker worden

vest /vɛst/ n
kamizelka
(kleding) een mouwloos jasje, te dragen onder de jas van het kostuum

vestibule n
westybul

vesting n
fort

vet n
tłuszcz
(biochemie) gespecialiseerd dierlijk weefsel
(techniek) als smeermiddel gebruikte substantie

vetblad /vɛtblɑt/ n
tłustosz pospolity
(bloemplanten) bepaald soort vleesetende plant, Pinguicula vulgaris

veteraan n
weteran
(militair) een voormalig militair die gevochten heeft, een uitgediend krijgsman
een ervaren en oud persoon in een bepaald onderwerpgebied, zoals een sporter, geleerde, etc.

veto n
weto
(politiek) het recht, dat aan één of meer partijen van een besluitvormende raad kan zijn verleend, om het in stemming brengen van voorstellen te verbieden of aangenomen besluiten ongeldig te verklaren

vetweefsel n
tkanka tłuszczowa

vetzak n
grubas
(figuurlijk) (scheldwoord) een dik persoon of dier

vetzuur /ˈvɛtzyr/ n
kwas tłuszczowy kwasy tłuszczowe
(scheikunde) een keten van ten minste twee koolstofatomen en een carboxylgroep

veulen n
źrebię źrebak
(dierkunde) (paardrijden) jong van bepaalde hoefdieren als het paard, de ezel, de kameel en de zebra

vezel n
włókno
een vezel is een lang, dun filament waarvan de lengte ten minste drie keer groter is dan de doorsnede

viaticum n
wiatyk
(religie) communie gegeven aan een stervende als deel van de laatste sacramenten

vibrafoon n
wibrafon
(muziekinstrument) een muziekinstrument met gestemde metalen stroken (toetsen) die zoals bij pianoklavier zijn gerangschikt, en die met mallets worden aangeslagen. Ronddraaiende klepjes in de resonantiebuizen onder de toetsen geven het instrument de typische vibratotoon

vicieuze cirkel n
błędne koło

vier /viːr/ n
cztery
het cijfer 4

vierde /ˈviːrdə/ ordinalAdjective
czwarty
nummer vier in een rij

vieren /'virə(n)/ v
obchodzić
overgankelijk op plechtige of feestelijke wijze een gedenkwaardige tijd gedenken

vierendertig cardinalNumeral
trzydzieści cztery
"34", het getal tussen drieëndertig en vijfendertig, dertig plus vier

vierentachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt cztery
"84", het getal tussen drieëntachtig en vijfentachtig, tachtig plus vier

vierentwintig cardinalNumeral
dwadzieścia cztery
"24", het getal tussen drieëntwintig en vijfentwintig, twintig plus vier

vierenveertig cardinalNumeral
czterdzieści cztery
"44", het getal tussen drieënveertig en vijfenveertig, veertig plus vier

vierenvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt cztery
"54", het getal tussen drieënvijftig en vijfenvijftig, vijftig plus vier

vierenzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt cztery
"64", het getal tussen drieënzestig en vijfenzestig, zestig plus vier of acht maal acht

vierenzeventig /ˈvirənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt cztery
"74", het getal tussen drieënzeventig en vijfenzeventig, zeventig plus vier

vierhoek n
czworokąt
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vier hoeken en derhalve ook vier zijden

vierhonderd /ˈviːrˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
czterysta
"400", het getal tussen driehonderdnegenennegentig en vierhonderdeen, vier maal honderd

viering /ˈviː.rɪŋ(g)/ /ˈviː.rɪŋ/ n
celebra
het vieren

vierkant adj
kwadratowy
met de vorm van een vierkant

vierkant n
kwadrat
(wiskunde) geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit 4 gelijke hoeken van 90 graden en 4 zijden met gelijke lengte

vierkantswortel n
pierwiastek
(wiskunde) dat getal dat met zichzelf vermenigvuldigd een gegeven getal oplevert

vies adj
brudny
smerig

vijand n
wróg nieprzyjaciel
(persoon) iemand met wie men op voet van oorlog leeft

vijandelijk adj
wrogi
van de vijand

vijandig adj
wrogi
zich als een vijand gedragend

vijandigheid n
wrogość
het vijandig zijn

vijf /vɛi̯f/ cardinalNumeral
pięć
5, het getal tussen vier en zes

vijfde /ˈvɛɪ̯f.də/ /ˈvɛɪ̯v.də/ /ˈvɛːv.də/ ordinalAdjective
piąty
nummer vijf in een rij

vijfendertig cardinalNumeral
trzydzieści pięć
"35", het getal tussen vierendertig en zesendertig, dertig plus vijf

vijfendertigste ordinalAdjective
trzydziesty piąty
nummer vijfendertig in een rij.

vijfennegentig cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt pięć
"95", het getal tussen vierennegentig en zesennegentig, negentig plus vijf

vijfentachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt pięć
"85", het getal tussen vierentachtig en zesentachtig, tachtig plus vijf

vijfentwintig cardinalNumeral
dwadzieścia pięć
"25", het getal tussen vierentwintig en zesentwintig, twintig plus vijf of vijf maal vijf

vijfenveertig cardinalNumeral
czterdzieści pięć
"45", het getal tussen vierenveertig en zesenveertig, veertig plus vijf

vijfenvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt pięć
"55", het getal tussen vierenvijftig en zesenvijftig, vijftig plus vijf

vijfenzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt pięć
"65", het getal tussen vierenzestig en zesenzestig, zestig plus vijf

vijfenzeventig /ˈvɛifənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt pięć
"75", het getal tussen vierenzeventig en zesenzeventig, zeventig plus vijf

vijfhoek n
pięciokąt
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit vijf hoeken en derhalve ook vijf zijden

vijfhonderd /ˈvɛi̯fˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
pięćset
"500", het getal tussen vierhonderdnegenennegentig en vijfhonderdeen, vijf maal honderd

vijfkamp n
pięciobój
(sport) atletiekmeerkamp met vijf onderdelen

vijftien /ˈvɛi ̯ftin/ cardinalNumeral
piętnaście
"15", het getal tussen veertien en zestien, tien plus vijf

vijftiende ordinalAdjective
piętnasty

vijftienhoek n
piętnastokąt

vijftig /ˈfɛi̯ftəx/ cardinalNumeral
pięćdziesiąt
"50", het getal tussen negenenveertig en eenenvijftig, vijf maal tien

vijftigste ordinalAdjective
pięćdziesiąty

vijg n
daktyl figa
(fruit) Ficus carica peervormige, zoete vrucht met eetbare zaden van de vijgenboom (wikidata: vijg )

vijgenblad n
listek figowy

vijl n
pilnik
(gereedschap) een werktuig met een ruw, gegroefd of gekerfd oppervlak dat het mogelijk maakt dunne lagen van een voorwerp te verwijderen

vijver n
staw
tamelijk klein door de mens aangelegd water

villa /vila/ n
willa
(bouwkunde) een groot en vrijstaand huis

vilt n
filc
(kleding) door langdurig bewerken verdichte wol

vin /vɪn/ n
płetwa
(zoötomie) uitstekend lichaamsdeel van vissen en andere aquatische dieren die zij gebruiken voor de voortbeweging

vinden /'vɪndə(n)/ v
znajdować znaleźć
overgankelijk iets aantreffen nadat ernaar gezocht is
znajdować
iets op een bepaalde wijze beschouwen of ervaren
iets ondervinden, iets ten deel krijgen

vinding n
wynalazek
ontdekking, uitvinding

vindingrijkheid n
pomysłowość
de mate waarin iemand goed is in het vinden van nieuwe oplossingen

vinger n
palec
(anatomie) elk van de 5 gelede extremiteiten waar de hand zich in splitst

vingerafdruk /ˈvɪ.ŋər.ˌɑf.drʏk/ /ˈvɪ.ŋər.ˌɑv.drʏk/ n
odcisk palca
een afdruk op een oppervlak van een vinger met meestal de unieke, persoonsgebonden figuur die de lijnen op de vinger vormen

vingerhoed /'vɪŋərˌɦut/ n
naparstek
hard dopje dat het eerste kootje van de vinger beschermt bij het naaien

vingerhoedskruid n
naparstnica

vingerkootje n
opuszek

vingertop n
opuszka
(anatomie) topje van een vinger

vink n
zięba zwyczajna

viola da gamba n
viola da gamba
(muziekinstrument) knie- of beenviool, een voorloper van de cello

violet n
fiolet
(kleur) een kleur tussen blauw en ultraviolet, met een golflengte tussen de 430 en 380 nm

violist n
skrzypaczka
(muziek), (beroep) musicus die een viool bespeelt

violoncello n
wiolonczela
(muziekinstrument) een viersnarig strijkinstrument dat tijdens het bespelen door de violoncellist of cellist tussen de knieën wordt gehouden

viool n
skrzypce
(muziekinstrument) viersnarig strijkinstrument

viooltje n
fiołek
(bloemplanten) een geslacht Viola uit de viooltjesfamilie (Violaceae )

virologie n
wirusologia
(biologie) (medisch) leer van de virussen en de door virussen veroorzaakte ziektes

viroloog n
wirusolog
(beroep) deskundige op het gebied van virussen en virusziekten

virtueel adj
wirtualny
als simulatie of in gedachten aanwezig, schijnbaar bestaand (d.w.z. de waarneming is correct en voor iedereen hetzelfde maar wat men ziet 'is er niet' of 'is anders')
(informatica) slechts op het internet of door computerapparatuur bestaand
haast hetzelfde geworden, bijna, vrijwel

virus /virəs/ n
wirus
(biologie) (medisch) ziekteverwekker die veel kleiner is dan een bacterie
(informatica) klein en gevaarlijk softwareprogramma dat zichzelf gemakkelijk van de ene naar de andere computer verspreidt en de besturing daarvan gedeeltelijk of geheel overneemt

vis n
ryba
(dierkunde) benaming voor dieren uit de groep Pisces : gewerveld dier met kieuwen, levend in water
(metonymisch) het vlees van een vis (1)

visarend n
rybołów
(havikachtigen) Pandion haliaetus , een vooral visetende roofvogel die de enige soort uit de familie Pandionidae is

visceraal adj
trzewiowy
(medisch) met betrekking tot de ingewanden

viscositeit n
lepkość
(natuurkunde) stroperigheid ten gevolge van inwendige wrijving in een vloeistof of gas

visie /ˈvizi/ n
opinia
de wijze waarop men zaken beoordeelt of beschouwt

visioen n
wizja
een droombeeld

visnet n
siatka rybacka

visser n
rybak
(beroep) (visserij) iemand die beroepsmatig vist

vissersboot n
barkas

visstick n
paluszki rybne

visualiseren v
uwidocznić
iets beeldend voorstellen (mentaal), voor de geest halen

visueel /vizyʋel/ adj
wizualny
betreffende het zicht, betreffende het zienbare

visum n
wiza

viswijf n
przekupka
(beroep) een vrouw die vis verkoopt

vitaliteit n
witalność

vitamine n
witamina
(medisch) (voeding) een stof die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar niet of bijna niet door het lichaam zelf aangemaakt kan worden en derhalve in voldoende mate via voedsel of supplement ingenomen moet worden

vizier n
celownik
(militair) een richttoestel op de loop van een vuurwapen
wezyr
(historisch) een minister, een hoog staatsdienaar, de rechterhand onder een Oosters heerser zoals een sultan (meestal voorafgegaan door primo, groot, eerst)
przyłbica
(historisch) (militair) klep aan een hoofddeksel of opening in een helm waar men doorheen kan kijken

vlag /vlɑχ/ n
flaga
lap stof met een vast patroon van kleuren die gevoerd wordt als symbool van een organisatie, beweging of natie

vlaggenlijn n
fał
een slinger van vlaggen

vlaggenschip /ˈvlɑɣəˌsxɪp/ n
okręt flagowy
(militair) schip waarop zich de bevelvoerder over een vloot of eskader bevindt (die bevoegd is een commandovlag te voeren)

vlagzalm n
lipień pospolity
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort vis, Thymallus thymallus , die in de Benelux inheems is

vlak /vlɑk/ adj
poziomy
zonder bergen of dalen

vlakgom n
gumka do wymazywania
stuk rubber dat door wrijven grafiet (potloodschrift) van papier kan verwijderen

vlakke wolfsklauw n
widlicz spłaszczony
(wolfsklauwachtigen) bepaald soort giftige vaste plant die sporen vormt, Diphasiastrum complanatum uit de wolfsklauwfamilie Lycopodiaceae , die voorkomt op het noordelijk halfrond, maar niet meer in de Benelux

vlakte /vlɑktə/ n
równina
(geologie) gebied met weinig of geen hoogteverschillen

vlam /vlɑm/ n
płomień
kleinste vorm van vuur

vlamboogoven n
piec łukowy

vlas n
len

vlecht n
warkocz
een gebonden pluk haar of andere vezels

vlechten /ˈvlɛx.tə(n)/ /ˈvlɛχ.tə(n)/ v
pleść
overgankelijk in elkaar strengelen

vleermuis n
nietoperz
(dierkunde), klein vliegend zoogdier behorend tot de orde van de Chiroptera

vlees n
mięso ciało
(anatomie) spierweefsel van bepaalde organen
mięso
(voeding) spierweefsel van dieren dat opgegeten kan worden als onderdeel van de voeding

vleien v
schlebiać
overgankelijk (onoprechte) complimenten geven, meestal om bij iemand in de gunst te komen

vlek n
plama
een vieze plek

vleugel n
skrzydło
een lichaamsdeel van een vogel dat vliegen mogelijk maakt
een onderdeel van een vliegtuig dat vliegen mogelijk maakt
(muziekinstrument) een muziekinstrument met horizontaal gespannen snaren, dat met een klavier (toetsenbord) bespeeld wordt
een deel van een landvoertuig, bijvoorbeeld een auto, dat de aerodynamica bevordert

vleugeladjudant n
adiutant
(militair) iemand die bevelen van een hoger geplaatst persoon overbrengt

vleugelnoot n
skrzydlak
(beschrijvende plantkunde) een (boom)vrucht die voorzien is van vliezige vleugel om de verspreiding door de wind te vergemakkelijken

vleugelspeler /'vløxəlspelər/ n
skrzydłowy
(sport) een speler die aan de linker of de rechter kant van het veld staat met name bij bijvoorbeeld voetbal, hockey, ijshockey, handbal en rugby

vlieden /'vlidə(n)/ v
uchodzić
ergatief formeel: (van tijd) voorbijgaan
uciec
ergatief formeel: snel weg trachten te komen, vluchten

vlieg /vlix/ /vliχ/ n
mucha
(tweevleugeligen) Brachycera tweevleugelig insect

vliegas n
popiół lotny

vliegdekschip n
lotniskowiec
(militair) (scheepvaart) groot vaartuig dat is ingericht voor het opstijgen, landen, vervoer en onderhoud van meerdere vliegtuigen

vliegen /ˈvli.ɣə(n)/ /ˈvli.χə(n)/ v
latać
inergatief zich door de lucht voortbewegen

vliegenmepper n
packa
(gereedschap) een apparaat om een vlieg mee dood te slaan

vliegenzwam n
muchomor czerwony
(schimmels) bepaald soort paddenstoel, Amanita muscaria , met een rode hoed met witte stippen

vlieger n
latawiec
(speelgoed) een voorwerp dat door de wind aan een draad in de lucht opgelaten kan worden

vliegtuig /ˈvlixtœːx/ /ˈvliχtœʏχ/ n
samolot aeroplan
(verkeer) (luchtvaart) vervoermiddel dat speciaal ontworpen is voor het reizen door de lucht

vliegveld /ˈvlixfɛɫt/ n
lotnisko
(luchtvaart) een terrein waar vliegtuigen kunnen landen en opstijgen

vliegwiel n
koło zamachowe
een sneldraaiend wiel met grote massa

vlier n
bez

vlierbes /'vlirbɛs/ n
czarny bez
(fruit) bessen van de gewone vlier (Sambucus nigra )

vlinder n
motyl
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Lepidoptera , gekenmerkt door een oprolbare tong en vier vaak gekleurde vleugels die met heel kleine schubben zijn bedekt

vlinderdas n
muszka

vlo n
pchła
(dierkunde) benaming voor insecten uit de orde Siphonaptera , vleugelloze bloedzuigende huidparasieten

vloed /vlut/ n
przypływ
stromende vloeistof met daarmee gepaard gaande verhoging van de vloeistofstand

vloeibaar /ˈvluɪbar/ adj
ciekły
(thermodynamica) in staat te vloeien, gezegd van de aggregatietoestand van stoffen die niet vast en niet gasvormig zijn

vloeien /ˈvlujə(n)/ v
płynąć
ergatief zacht stromen

vloeiend adj
biegle
zonder haperingen een taal kunnen spreken

vloeipapier n
bibuła
papier om een sigaret van te rollen
papier om vloeistoffen zoals inkt mee op te zuigen

vloeistof n
ciecz płyn
een stof in die aggregatietoestand waarin het geen eigen vorm heeft, maar wel een eigen volume

vloek n
klątwa
bewust uitgesproken wens om iemand kwaad of leed aan te doen

vloeken v
kląć
uitroepen van vloekwoorden, beledigende taal gebruiken

vloer /vlur/ n
podłoga

vloot /vloːt/ n
flota
bij elkaar horende schepen

vlot n
tratwa
een drijvende constructie

vlucht /vlʏxt/ n
lot
naamwoord van handeling van vliegen: het zich door luchtruim bewegen

vluchteling /'vlɵxtəlɪŋ/ n
uchodźca
iemand die uit angst voor vervolging zijn land is ontvlucht
iemand die voortvluchtig is

vluchten /vlɵxtə(n)/ v
uciekać
ergatief trachten te ontkomen aan dreigend gevaar

vluchtnummer n
numer rejsu
de IATA-code van de luchtvaartmaatschappij gevolgd door een nummer

vluggertje n
numerek
(informeel), (seksualiteit) seksueel contact dat snel wordt afgerond

vocatief n
wołacz
(grammatica) de vijfde naamval waarin een naamwoord staat dat aanduidt tot wie het woord wordt gericht

vochtig adj
wilgotny

vochtigheid n
wilgotność
de mate van vocht

voeden v
karmić
overgankelijk van voedsel voorzien

voeding /ˈvu.dɪŋ(g)/ /ˈvu.dɪŋ/ n
żywienie
(voeding) voedsel

voedingsadditief n
dodatek do żywności
(voeding) een hulpstof die aan voeding mag worden toegevoegd

voedingssupplement n
suplement diety
(voeding), (farmacologie) voedingsmiddel dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding (in de vorm van een capsule [2], pil [2] e.d.)

voedsel /'vutsəl/ n
pożywienie
(voeding) alles wat een levend wezen tot zich neemt om aan bouwstof en energie te komen.Dit kan zowel een vaste of vloeibare substantie zijn.

voegwoord /ˈvuxʋoːrt/ n
spójnik

voelen /ˈvulə(n)/ v
czuć
overgankelijk gewaarworden door aanraking, meestal met betrekking tot temperatuur of druk

voertuig /ˈvuːrtœx/ ˈvuːrtœyx/ n
pojazd
(verkeer) door de mens gemaakt vervoermiddel, gewoonlijk op wielen of glijvlakken, voor het verplaatsen over land van personen en goederen

voet n
stopa
(anatomie) voortzetting van het been beneden de enkel; lichaamsdeel waar een mens en dier op staan
(eenheid), (verouderd) oude oppervlaktemaat, de exacte lengte is streekafhankelijk

voetbal /ˈvut.bɑɫ/ n
piłka nożna futbol
(sport) o een balsport waarbij twee teams van 11 spelers met hun voeten (of hoofd) een bal in het doel van de tegenstander proberen te krijgen

voetballen /ˈvutbɑlə(n)/ v
grać w piłkę grać w piłkę nożną
inergatief, (voetbal) een balspel waarbij de bal alleen met de voet en het hoofd, maar niet met de hand gespeeld mag worden

voetganger n
pieszy
(verkeer) iemand die zich te voet door het verkeer verplaatst

voetpad /'vutpɑt/ n
ścieżka dróżka
verhoogde of gemarkeerde strook langs een rijweg waar mensen kunnen lopen

voetstap n
ślad

voetstuk n
piedestał
een onderstel voor o.a. beelden en vazen

vogel /ˈvoːɣəl/ /ˈvoχɔɫ/ n
ptak
(dierkunde) gewerveld dier behorend tot de klasse Aves met twee vleugels, twee poten, een snavel en een met veren bedekt lichaam dat zich voortplant door het leggen van eieren

vogelbekdier n
dziobak
(cloacadieren) enige zoogdier met een snavel, Ornithorhynchus anatinus

vogelmuur n
gwiazdnica pospolita

vogelperspectief n
z lotu ptaka
gezien vanuit de lucht; gezien vanuit de positie van een vliegende vogel

vogelspin n
ptasznik
(spinachtigen) grote behaarde spin die leeft in de tropische streken uit de familie Theraphosidae van spinnen binnen de onderorde vogelspinachtigen (Mygalomorphae)

vogelverschrikker n
strach na wróble
(landbouw) manshoge pop opgesteld in een akker met als doel vraat door vogels te beperken

vogelzang n
trel
het geluid dat vogels maken

voice-over n
lektor

vol /vɔl/ /vɔɫ/ adj
pełny pełen
geheel gevuld

volbrengen v
dokonać
overgankelijk geheel uitvoeren

voldoende indefinitePronoun
dostateczny wystarczający
toereikend, genoeg

volgen /'vɔlxə(n)/ v
wynikać
ergatief, overgankelijk achterna gaan

volgend adj
następny
later komend

volgens preposition
według
geeft een bron aan voor de gegeven redenering

volgzaam adj
potulny
bereid te volgen

volk /vɔlk/ n
lud naród
een groep mensen die een aantal dingen gemeenschappelijk hebben, zoals afstamming, taal, gewoontes of overlevering
naród
de inwoners van een land

volkenrecht n
prawo międzynarodowe
(juridisch), (politiek) internationaal privaat- en publiekrecht

volkerenmoord n
ludobójstwo

volkorenbrood n
chleb razowy
(voeding) brood waarin alles van de graankorrel verwerkt wordt

volkorentarwe n
pszenica z pełnego przemiału
(graan) tarwe met zemelen en kiem

volkslied n
hymn hymn narodowy
een lied dat dienst doet als symbool voor een volk of een natie

volksrepubliek n
republika ludowa

volkstelling /'vɔlkstɛlɪŋ/ n
spis ludności
(statistiek) een vaststelling, door of namens de overheid, van de bevolkingsgrootte van een bepaald gebied, meestal een land, waarbij tevens een aantal andere, structurele kenmerken onderzocht worden, zoals leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, godsdienst, gezinsverband en beroepswerkzaamheid

volkstuin /ˈvɔlks.tœʏn/ n
działka
een grondstuk dat het lokale stadsbestuur (of een charitatieve instelling) aan particuliere burgers verhuurt om groente en fruit te kweken

volksvergadering n
zgromadzenie
een vergadering waaraan de gehele bevolking van een stad, streek of land deelneemt

volksverhaal n
bajka ludowa
verhaal dat (ook) mondeling wordt overgedragen

volle maan phraseologicalUnit
pełnia
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is

vollemaan n
pełnia
(astronomie) de fase of schijngestalte van de maan, waarbij de naar de aarde gekeerde zijde, geheel door de zon wordt verlicht en daardoor zichtbaar is

volleybal n
siatkówka piłka siatkowa
(sport), m bal waarmee het spel 'volleybal' wordt gespeeld.

volmaakt /vɔlˈmaːkt/ adv
doskonały
zonder enig gebrek

volmacht n
pełnomocnictwo
(juridisch) wilsverklaring waarbij iemand de bevoegdheid aan een ander verleent om in zijn naam bepaalde rechtshandelingen te verrichten

volt n
wolt

voltijds adj
pełnoetatowy
van banen en studie dat het de hele werktijd omvat

voltooid deelwoord n
imiesłów czasu przeszłego
(grammatica) vorm van het werkwoord die gebruikt wordt om de voltooide tijden te vormen en als bijvoeglijk naamwoord om aan te geven dat de actie van het werkwoord voltooid is

voltooid verleden tijd n
czas zaprzeszły

voltooien v
dokańczać zakańczać
ten einde brengen

voltooiing n
osiągnięcie

volume n
objętość głośność
(wiskunde) afmeting van de hoeveelheid ruimte die een driedimensionaal object of ruimtedeel omvat; het in kubieke eenheden uitgedrukte product van lengte, breedte en hoogte
głośność
fysieke informatiedrager, bijvoorbeeld bij boeken en cd's (⇒ band, boekdeel, deel)

volwassen adj
dorosły
een leeftijd bereikt hebbend waarop men volgroeid en onafhankelijk kan zijn

volwassene n
dorosły
een persoon die de volwassen leeftijd heeft bereikt waarop men normaal fysiek volgroeid is en normaal en verantwoordelijk kan functioneren in de samenleving

vondeling n
znajda

vonk n
iskra
klein rondvliegend gloeiend korreltje of brokstukje

vonnis n
wyrok
(juridisch) een beslissing van een rechter in dagvaardingsprocedures

voodoo n
voodoo
(religie) een geloof dat inheems is in Haïti

voogd /voːxt/ n
opiekun
(juridisch) een door de ouder of de rechter benoemde persoon die zorgt voor de belangen van een minderjarige of een verlengd minderjarige, zijn vermogen beheert en hem vertegenwoordigt in rechtszaken.

voogdij n
opieka
(juridisch) familierechtelijke situatie waarbij door wet, rechter of bij testament de zorg voor de belangen van een minderjarige of verlengd minderjarige, het beheer van zijn vermogen en de vertegenwoordiging in rechtszaken wordt toevertrouwd aan een ander dan zijn ouder.

voor /vor/ n
bruzda
positief argument of positieve kant

voor /vor/ preposition
przed
aan de voorkant
eerder komend in de bewegingsrichting
eerder in tijd
eerder in volgorde
dla
ten behoeve van, ten gunste van

voorarm n
przedramię
(anatomie) een vooral in België gebruikt synoniem voor de onderarm

voorbeeld n
przykład
iets of iemand ter navolging

voorbereiden v
przygotować
overgankelijk handelingen verrichten die een latere gebeurtenis mogelijk moeten maken

voorbereiding /ˈvor.bə.rɛɪ̯.dɪŋ(g)/ /ˈvor.bə.rɛː.dɪŋ/ /ˈvo̝r.bə.rɛɪ̯.dɪŋ/ n
przygotowanie
het voorbereiden

voorbode /ˈvorbodə/ n
zwiastun
(beroep) (letterlijk) bode die vooruitgestuurd is om de komst van iets of iemand aan te kondigen, voorloper ,aankondiger

voordeel /ˈvordel/ n
korzyść
profijt.
aangename eigenschap
(tennis) term die aangeeft dat een speler bij een 40-40-stand een punt heeft gescoord en dus maar één punt verwijderd is van de winst van een game

voordek n
pokład dziobowy
(scheepvaart) dek voor de kajuit

voorganger n
poprzednik
de persoon die voorafgaand aan een zeker persoon dezelfde positie bekleedde

voorgevoel n
przeczucie

voorgoed adv
na dobre

voorhamer n
młot kowalski

voorhoofd n
czoło
(anatomie) het deel van het gezicht tussen de wenkbrauwen, de normale haarlijn en de slapen

voorhuid n
napletek
(anatomie) voorhuid van penis

vooringenomen /vorɪ'nxənomə(n)/ adj
uprzedzone
al een mening hebben over iets of iemand zonder dat men voldoende feiten heeft verzameld

voorjaar n
wiosna
de lente

voorjaarsschoonmaak n
wiosenne porządki
het opruimen en poetsen van een woning in het voorjaar

voorkomen /'vɔːr.ko.mə(n)/ /vɔːr.'ko.mə(n)/ v
występować
inergatief met regelmaat ergens te vinden zijn
zapobiegać
overgankelijk ervoor zorgen dat iets niet gebeurt.
pojawiać się odbywać się
ergatief voor het gerecht verschijnen
dziać się
ergatief soms gebeuren
wydawać się
koppelwerkwoord dunken, toeschijnen

voorlezen v
czytać
ditransitief hardop een tekst lezen ten aanhoren van anderen

voorloper n
prekursor
iets wat of iemand die eerder was

voorlopig /vorˈlopəx/ /vorˈlopəç/ adj
tymczasowy
tijdelijk in afwachting van iets definitiefs

voornaam n
imię
naam die bij de geboorte aan een persoon wordt gegeven, en die aan de familienaam voorafgaat.

voornaamwoord /ˈvɔːr.nam.ˌʋɔːrt/ n
zaimek

voornaamwoordelijk bijwoord n
przysłówek zaimkowy
(grammatica) een bijwoord ter vervanging van de combinatie voorzetsel met voornaamwoord, bestaande uit een overeenkomstig bijwoord van plaats en het voorzetsel in bijwoordelijke vorm

voornamelijk adv
głównie
in hogere mate

vooronderstellen v
antycypować
overgankelijk vooraf voor waar aannemen van een stelling om hiermee tot een conclusie te komen

vooroordeel n
uprzedzenie

voorouder n
przodek
(familie) iemand van wie men afstamt

voorradig adj
na składzie

voorrang n
pierwszeństwo

voorruit n
przednia szyba
glazen vlak aan de voorkant van een voertuig dat zorgt voor zicht op de weg en bescherming tegen weer en wind

voorschrijven /'vɔːrsxrɛɪvə(n)/ v
nakazywać
ditransitief een schriftelijke opdracht geven

voorspel n
gra wstępna
het liefdesspel

voorspelbaar adj
przepowiadalny
van tevoren te verwachten

voorspelbaarheid n
przepowiadalność
de mate waarin het mogelijk is betrouwbare voorspellingen te doen

voorspellen v
przepowiadać
overgankelijk een uitspraak doen over toekomstige gebeurtenissen

voorspoed n
dobrobyt

voorsprong /'vorsprɔŋ/ n
fory
de mate waarin men verder gevorderd is dan anderen

voorstander n
afirmant
iemand die het met een bepaalde opvatting eens is, iemand die een plan steunt

voorstel n
propozycja
hetgeen dat voorgesteld wordt

voorstellen v
proponować
ditransitief het voorleggen van een idee aan iemand
prezentować
overgankelijk het geven van een beeld van iets

voortaan adv
odtąd
van nu af aan, in het vervolg

voorteken n
oznaka
een min of meer vaag signaal dat aan een gebeurtenis voorafgaat
(wiskunde) het voor een getal genoteerde plus- of minteken
(muziek) een symbool op of tussen de lijnen van een notenbalk dat aangeeft dat vanaf dat punt, de toonhoogte hoger (kruis) of lager (mol) moet zijn

voortplanten v
rozmnażać się
wederkerend (biologie) zich ~ een nieuwe generatie voorbrengen

voortzetting n
ciąg dalszy
het voortzetten van iets

vooruitgang n
postęp
het proces van technologische en economische groei van een samenleving

voorvader n
przodek
(familie) mannelijk persoon van wie een volk, een clan of een familie afstamt; ook bij dieren

voorverkiezing n
prawybory
een verkiezing van de kandidaten die mogen meedoen met de volgende verkiezing

voorvocht n
preejakulat
een helder vocht dat bij seksuele opwinding uit de penis kan komen zonder dat de man klaarkomt, en ook zonder dat een erectie hoeft op te treden

voorvoegsel /ˈvoːrvuxsəɫ/ n
przedrostek
(taalkunde) een gebonden morfeem dat voor een ander woord geplaatst wordt om iets aan de betekenis toe te voegen

voorwaarde n
warunek
omstandigheid die noodzakelijk is of gemaakt wordt wil iets anders plaats of geldigheid hebben

voorwerp /ˈvorwɛr<sup>ə</sup>p/ n
przedmiot
een object, iets dat fysiek bestaat

voorzetsel n
przyimek
(grammatica) een onverbuigbaar woord dat de aard van de relatie tussen verschillende elementen in de zin aangeeft

voorzichtig /vɔːrˈzɪxtəx/ adv
ostrożny
op een oplettende, rustige manier

voorzien /vɔːr.'zin/ v
przewidywać
overgankelijk herkennen als toekomstige ontwikkeling, zien aankomen

voorzijde n
awers

voorzitten v
prezydować
leiding geven aan een vergadering

voorzitter n
przewodniczący
(beroep) hoofd van een bestuur, leider van een vergadering

vore /'vɔː.rə/ n
bruzda
(landbouw) lange, smalle en ondiepe insnijding in een akker, gewoonlijk door een ploeg aangebracht

vorig indefiniteOrdinalNumeral
poprzedni
degene die of datgene dat eerder een positie innam.

vork n
widelec
aftakking van een boomtak of van een weg
(gereedschap) (huishouden) voorwerp bestaande uit een greep en (meestal 3 of 4) tanden, waarmee vast voedsel wordt gegeten
(gereedschap) bepaald landbouwwerktuig (vergelijk met hooivork, mestvork)
(werktuigbouwkunde) fietsonderdeel waarin het wiel wordt bevestigd: telescopische vork, voorvork en achtervork
(schaak) situatie waarbij één eigen stuk tegelijkertijd twee of meer vijandelijke stukken aanvalt

vorm /vɔrm/ n
forma
ruimtelijke begrenzing van een voorwerp
sjabloon of bak waarin iets gegoten of geperst kan worden

vormsel n
bierzmowanie
(religie) (christendom) sacrament waardoor een gedoopte de kracht van de Heilige Geest ontvangt om zijn geloof standvastig te kunnen belijden

vorst /vɔrst/ n
mróz
(meteorologie) weersomstandigheden waarbij water in ijs verandert

vorstendom n
księstwo
het gebied waar een vorst heerschappij over uitoefent; staat met een vorst of prins als staatshoofd

vorstig adj
mroźny
van het weer dat het koud en vriezend is

vos n
lis lisica
(roofdieren) bepaald zoogdier, Vulpes vulpes , met bruinrode kleur en dikbehaarde staart

vossenbes n
borówka brusznica
(bloemplanten) bepaald soort plant, Vaccinium vitis-idaea uit de heifamilie (Ericaceae ), waaraan rode besjes groeien

vouwen v
składać

vraag /vra:x/ /vra:χ/ n
pytanie
een verzoek (om inlichting)

vraagteken /vraxtekə/ n
znak zapytania pytajnik
(taalkunde) een leesteken (?) dat men aan het eind van een zin plaatst om deze vragend te maken

vraatzucht n
obżarstwo

vracht /vrɑxt/ /vrɑχt/ n
ładunek
de lading van een vervoermiddel

vrachtauto /ˡvrɑxtɑuto/ n
ciężarówka
(verkeer) een auto voor goederenvervoer

vrachtbrief n
ceduła
formulier waarop staat welke lading men vervoert, wie de verzender en wie de ontvanger is

vrachtschip n
statek towarowy
(scheepvaart) een schip dat uitsluitend bedoeld is voor het vervoer van goederen

vrachtwagen n
samochód ciężarowy
(verkeer) een wagen voor goederenvervoer

vrachtwagenchauffeur n
kierowca ciężarówki

vragen /ˈvraɣə(n)/ /ˈvraχə(n)/ v
pytać zapytać
ditransitief mondeling of schriftelijk informatie verzoeken
prosić poprosić
ditransitief mondeling of schriftelijk actie verzoeken

vrede /ˈvredə/ n
pokój
(politiek) het ontbreken van oorlog

vredespijp n
fajka pokoju
een pijp die indianen aanboden aan gasten en die gebruikt werd bij het sluiten van vrede

vredestijd n
okres pokojowy
een historische periode waarin men geen oorlog voert, periode dat er vrede heerst

vredig /ˈvre.dəx/ /ˈvre.dəχ/ adj
spokojny
onverstoord door geschil of onrust

vreemd adj
obcy
van buiten, niet van hier, buitenlands

vreemdelingenhaat n
ksenofobia
een irrationele en/of obsessieve angst voor vreemden, buitenlanders of buitenlandse voorwerpen/zaken

vreselijk adj
straszny
bijzonder erg, schrikwekkend, verschrikkelijk

vreselijk adv
bardzo mocno strasznie

vreugde n
radość
een blij gevoel

vreugdevuur /ˈvrøx.də.ˌvyːr/ /ˈvrøɣ.də.ˌvyːr/ /ˈvrøχ.də.ˌvyːr/ n
ognisko
een groots door mensen opgebouwd en gecontroleerd vuur om iets te vieren

vrezen /ˈvrezə(n)/ v
bać
overgankelijk bang zijn, angst hebben

vriend /vriːnt/ n
przyjaciel druh
(sociologie) een persoon met wie je een speciale, vriendschappelijke, persoonlijke band hebt
(sociologie) de mannelijke persoon met wie je verkering hebt; de mannelijke persoon met wie je een liefdesrelatie hebt

vriendelijk /ˈvriːndələk/ adj
życzliwy
met sympathie en respect, zoals passend bij iemand die je goed kent

vriendenkring n
krąg przyjaciół
een groep van vrienden

vriendin /vrinˈdɪn/ n
przyjaciółka
de vrouwelijke persoon met wie je verkering hebt

vriendschap n
przyjaźń
(sociologie) gelijkwaardige relatie tussen personen die elkaar wederzijds genegen zijn en een vergelijkbare relatie tegelijkertijd ook met anderen kunnen hebben

vriezer n
zamrażarka
een toestel bedoeld om voedingsmiddelen in bevroren toestand gebracht, te bewaren

vrij adj
wolny
ongebonden, niet in beweging beperkt

vrijdag n
piątek
(tijdrekening), (dag) dag van de week die na donderdag en voor zaterdag komt

vrijen v
kochać się
inergatief (seksualiteit) de liefde bedrijven

vrijgezel n
kawaler
een ongehuwde man of vrouw

vrijhandel n
wolny handel

vrijheid /ˈvrɛi̯ɦɛi̯t/ n
wolność swoboda
het vrij zijn

vrijheidsstrijder n
bojownik o wolność
(militair) krijger, rebel of activist die zich inzet voor de vrijheid van zijn of haar onderdrukte volk, en door de vijand vaak gezien als terrorist of militant

vrijspraak n
uniewinnianie

vrijspreken /'vrɛisprekə(n)/ v
uniewinnić
overgankelijk onschuldig verklaren

vrijstaat n
freistaat

vrijwillig adj
dobrowolny
niet gedwongen

vroedvrouw /ˈvrud.vrɑu/ n
akuszerka położna
(medisch) (beroep) een vrouw die een bevalling begeleidt

vroeg /vrux/ adj
wczesny
eerder dan verwacht
betrekking hebbend op het eerste gedeelte van een tijdperk

vroeger /ˈvruxər/ /ˈvruɣər/ adv
dawniej
(zoals) in het verleden.

vroegtijdig adv
wcześnie

vrolijk adv
radosny
in goede stemming

vrolijkheid n
radosność
een aangename stemming waarin men veel lacht, zich goed voelt en het leven optimistisch bekijkt

vroomheid n
bogobojność
zeer gelovig zijn
uiterlijk teken dat iemand zeer gelovig is

vrouw n
kobieta baba
(biologie) volwassen mens van het vrouwelijk geslacht
(kaartspel) speelkaart waarop een vrouwelijke figuur (vaak een koningin) staat afgebeeld
żona kobieta
(pregnant), (familie), (juridisch) vrouwelijke partner in een blijvende relatie

vrouwelijk adj
żeński

vrouwenschoentje n
obuwik pospolity
dim. tant. (bloemplanten) grootste in Europa voorkomende orchideeënsoort, Cypripedium calceolus

vrouwenversierder n
flirciarz
een man die veel vrouwen verleidt

vrucht /vrʏxt/ n
owoc
(plantkunde) volgroeid vruchtbeginsel van een boom of plant

vruchtbaar /'vrɵɣbar/ adj
płodny
in staat vrucht af te werpen
owocny
overdrachtelijk: tot resultaat leidend

vruchtbaarheid /'vrʏxt.bar.ɦɛɪ̯t/ /'vrʏxt.bar.ɦɛːt/ /'vrʏɣ.ba.rɛɪ̯d/ n
płodność
(medisch) het vermogen vrucht te dragen

vruchtensap /ˈvrʏxtə(n)ˌsɑp/ /ˈvrʏχtə(n)ˌsɑp/ n
sok owocowy
(drinken) sap gewonnen uit fruit

vruchtenwijn n
wino owocowe
(drinken) wijn van vergist sap van andere vruchten dan druiven

vruchtwater n
wody płodowe

vuil /vœy̯l/ n
brud
viezigheid, onreine materie

vuilnisbak /'vœylnɪsbɑk/ n
kosz na śmieci
een bak waarin men huisvuil verzamelt

vuist n
pięść
gebalde hand, een knuist

vuistbijl /ˈvœʏ̯sbɛːɫ/ /ˈvœːstbɛːɫ/ /ˈvœːzbɛɪ̯l/ n
pięściak
(archeologie) een kerngereedschap uit het paleolithicum, het Acheuléen en het Moustérien, dat voorkomt in Afrika, Europa, het westen van Eurazië, India en het westen van China, maar niet verder naar het oosten

vulgair adj
wulgarny

vulkaan n
wulkan

vulkaanuitbarsting n
erupcja wulkanu
(geologie) de vaak explosieve activiteit waarmee in een vulkaan opgebouwde spanningen zich ontladen

vulkanisch adj
wulkaniczny
(geologie) betrekking hebbend op de processen die in een vulkaan plaatsvinden

vulkanisme n
wulkanizm
(geologie) verzamelnaam voor natuurlijke processen aan en boven het oppervlak die veroorzaakt worden door het omhoog bewegen van heet materiaal uit het binnenste van een planeet.

vullen /ˈvʏlə(n)/ v
napełniać
overgankelijk vol maken

vulling n
wypełnienie
het materiaal waarmee iets opgevuld is

vulpen /ˈvʏl.pɛn/ /ˈvʏɫ.pɛn/ n
wieczne pióro
(teken- en schrijfmateriaal) een schrijfpen met holle houder waarin zich een inktreservoir bevindt

vulva n
srom
(anatomie) de schaamspleet, de ingang tot de vagina

vuur /vyːr/ n
ogień żar
(scheikunde) het geheel van de licht- en warmteverschijnselen die zich voordoen wanneer iets verbrandt, d.w.z. een oxidatiereactie ondergaat

vuurrood adj
ognistoczerwona

vuursteen n
krzemień
o: (mineraal) een harde steensoort uit silica opgebouwd die in de prehistorie verwerkt werd tot werktuigen
m: een steen gebruikt om vonken voort te brengen

vuurtoren n
latarnia morska
(scheepvaart) een hoog lichtbaken aan de kust

vuurwapen /vyrwapə/ n
broń palna
een wapen dat een kogel schiet met behulp van een chemische ontploffing

vuurwerk n
fajerwerki sztuczne ognie
één of meerdere voorwerpen die gevuld zijn met ontploffende, brandbare en lichtgevende stofmengsels.

vuvuzela n
wuwuzela
(muziekinstrument) een Zuid-Afrikaans blaasinstrument

waaien /'ʋajə(n)/ v
wiać
onpersoonlijk (meteorologie) het plaatsvinden van een sterke luchtstroming ten gevolge van drukverschillen in de atmosfeer

waaier n
wachlarz
scherm in halve schijfvorm dat dient om te verkoelen door wind aan te waaien

waaieren v
dmuchać
inergatief een waaier gebruiken

waar /ʋar/ adv
gdzie
Vragend: op welke plaats?
Betrekkelijk op welke plaats

waard /ʋaːrt/ n
gospodarz
m (beroep) de baas van een herberg of van een taveerne

waarde n
wartość

waardeloos /ˈʋardəˌlos/ adj
bezwartościowy
geen waarde hebbend

waardeoordeel /'wardəordel/ n
ocena wartościująca
de mening over hoe goed of hoe slecht iets is

waardepapier n
papier wartościowy
(financieel) document met geldswaarde, zoals bankbiljetten, cheques, fondsen, effecten, handelspapieren enz.

waardering n
uznanie
het hechten van een waarde aan iets of het tonen daarvan

waardevol /'ʋardəˌvɔl/ adj
wartościowy
een grote waarde hebbend

waarheid n
prawda
dat wat een waar feit is

waarnemen v
dostrzec
overgankelijk iets via de zintuigen in zich opnemen

waarnemer n
obserwator
iemand die iets waarneemt (werkwoord: waarnemen)
een persoon die aanwezig is bij een gebeurtenis om de gang van zake in de gaten te houden

waarneming n
spostrzeżenie
iets via de zintuigen registreren

waarom /ʋaːˈrɔm/ adverbialPronoun
dlaczego czemu
vanwege welke oorzaak?

waarschijnlijk adj
prawdopodobny
aannemelijk, iets dat vermoedelijk zo is

waarschijnlijk adv
prawdopodobnie przypuszczalnie
aannemelijk, iets dat vermoedelijk zo is

waarschuwen /ˈʋaːrsxyu̯ə(n)/ v
ostrzegać
overgankelijk iemand verwittigen dat er mogelijke gevaren, problemen of gevolgen zijn

waarschuwing /'ʋaːr.sχy.ʋɪŋ/ n
ostrzeżenie
een mededeling dat er onaangename of gevaarlijke gevolgen op til zijn

waarschuwingsschot n
strzał ostrzegawczy
een schot door een politieagent, militair of (buitengewoon) opsporingsambtenaar, afkomstig van een vuurwapen, dat wordt afgevuurd in de lucht (niet gericht op een persoon) ter waarschuwing

waarzeggerij n
wróżbiarstwo
het voorspellen van de toekomst langs magische weg

waas n
pruïna
mat, blauw- of witachtig laagje op sommige fruitsoorten (pruimen, druiven, kersen enz.)

wachten /ˈʋɑx.tə(n)/ /ˈβɑx.tə(n)/ v
czekać
inergatief op dezelfde plaats of in dezelfde situatie blijven tot iemand komt of iets gebeurt

wachtkamer n
poczekalnia
ruimte of vertrek voor wachtenden, bijvoorbeeld bij een arts of op een station

wachtlijst /ˈʋɑxtlɛɪst/ n
lista oczekujących
een lijst met wachtenden

wachtrij n
kolejka
een aantal elementen die in een bepaalde volgorde op een gebeurtenis wachten

wachtwoord /wɑxtwort/ n
hasło
(informatica) een geheim woord dat men moet produceren om ergens toegelaten te worden

waden v
brnąć
door ondiep water lopen

waf interjection
hau
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

wafel n
gofr
(voeding) plat gebak dat vervaardigd wordt in een wafelijzer

wafelijzer n
gofrownica
(huishouden) (kookkunst) een toestel waarin wafels gebakken worden

wagen /ˈʋaːɣə(n)/ /ˈʋaːχə(n)/ n
wóz
(verkeer) auto

wagenziekte n
choroba lokomocyjna
misselijkheid die ontstaat doordat de visuele informatie en de informatie uit het evenwichtsorgaan tijdens autorijden met elkaar in tegenspraak kunnen zijn

wagon /ʋa'ɣɔn/ n
wagon
(spoorwegen) een spoorvoertuig voor het vervoer van goederen

waken /ˈwa.kə(n)/ /ˈʋa.kə(n)/ /ˈβ̞a.kə(n)/ v
czuwać
inergatief opzettelijk wakker zijn
inergatief ~ over: letten op, beschermen.
obudzony
inergatief (verouderd) wakker zijn

wakker adj
czujny
niet in slaap, op

wakvlakte /'ʋɑkflɑktə/ n
połynia
groot ijsvrij gebied temidden van pakijs

walkman n
walkman
een draagbare radio en/of cd-speler met koptelefoon

walrus /wɑlrʌs/ n
mors
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Odobenus rosmarus , een lange zeehond met twee sterke en naar beneden gerichte hoektanden

wals n
walc
(dans) bepaalde dans, bijvoorbeeld de Engelse wals of de Weense wals

walvis n
walenie wieloryb
(walvisachtigen) benaming voor zoogdieren uit de onderorde Cetacea , de gemeenschappelijke naam voor een groep van circa 80 soorten geheel in het water levende zoogdieren

wand /ʋɑnt/ n
ściana

wandelaar /ˈʋɑn.də.ˌlar/ /ˈβ̞ɑn.də.ˌlar/ n
chodziarz
iemand die buitenshuis een stuk loopt

wandelen /ˈʋɑn.də.lə(n)/ /ˈβ̞ɑn.də.lə(n)/ v
spacerować
ergatief gericht een wandeling maken
inergatief ongericht een wandeling maken

wandeling /ˈʋɑn.də.lɪŋ/ n
przechadzka
het lopend afleggen van een bepaalde afstand

wandelschoen /ˈʋɑn.dəɫ.ˌsχun/ /ˈβ̞ɑn.dəɫ.ˌsxun/ n
traper
(schoeisel) (sport) schoeisel dat speciaal geschikt is om grote wandelingen mee te maken

wandelstok /ˈʋɑn.dəɫ.ˌstɔk/ /ˈβ̞ɑn.dəɫ.ˌstɔk/ n
laska
stok die dient als steun bij het wandelen en beschermt tegen vallen

wandluis n
pluskwa pluskwa domowa
Cimex lectularius is een parasitair bloedzuigend insect dat behoort tot de onderorde wantsen Heteroptera

wandtapijt n
arras
een tapijt dat dient als wandversiering

wang n
policzek
(anatomie) zijkant van het gezicht onder het oog

wanhoop /ˈʋɑnɦop/ n
beznadzieja
een ellendige toestand waarin men geen uitkomst meer ziet

wanhopen v
rozpaczać

wankelmotor /ˈʋɑŋkəɫˌmotɔr/ n
silnik Wankla
(motortechniek) een verbrandingsmotor die niet met cilindervormige, heen en weer gaande zuigers werkt, maar met een driehoekige, roterende zuiger die in een trommel zit

wanneer /ʋɑ.ˈneːr/ adv
kiedy
op welke tijd, op welk moment

wannen v
wiać
overgankelijk graan zuiveren van kaf door het in de wind op te werpen of te laten vallen

want /ʋɑnt/ n
wanta
o: (scheepvaart) de lijnen of staalkabels aan stuur- en bakboord, die een mast overeind houden (staand want), en het touwwerk om de zeilen te zetten (lopend want)

wantrouwen v
nie ufać
overgankelijk niet vertrouwen, argwanend zijn tegen

wantsenorchis n
storczyk cuchnący

wapen /ˈʋaːpən/ n
broń oręż
een werktuig van geweld
herb
een wapenschild
een onderscheidingsteken van een familie

wapenhandelaar n
handlarz bronią

wapenschild n
tarcza herbowa

wapenspreuk n
motto
(adel), (heraldiek) een korte tekst die de bedoeling van iets weergeeft

wapenstilstand n
rozejm
(militair), (politiek) een overeenkomst met de vijand om de vijandelijkheden op te schorten

wapenwedloop n
wyścig zbrojeń

warm /ʋɑrṃ/ adj
ciepły
(natuurkunde) een hoge temperatuur hebbend
(kleding) de warmte van het lichaam vasthoudend
(figuurlijk) enthousiast
waarbij warmte nodig is
(figuurlijk) prettig overkomend

warmte n
ciepło
(thermodynamica) de hoeveelheid thermische energie

warmte-krachtkoppeling n
kogeneracja
(techniek) gelijktijdig gebruik van energie voor verwarming en beweging, zodat er minder van verspild wordt

warmtefront n
front ciepły
(meteorologie) een front waar een luchtmassa met relatief warme lucht over een gebied schuift waar koude lucht ligt

warmtepomp n
pompa cieplna pompa ciepła
(motortechniek) (natuurkunde) een verwarmingsinstallatie die via mechanische arbeid warmte onttrekt aan een koude omgeving en deze toevoert aan een warmere omgeving

warmtewisselaar n
wymiennik ciepła

was /ʋɑs/ n
wosk
1. weke laagsmeltende en waterafstotende stof

wasbeer n
szop
(roofdieren) klein Noord-Amerikaans zoogdier, Procyon lotor , uit de familie van de kleine beren, met zwart-wit gezichtsmasker en goed ontwikkelde staart

wasbeerhond n
jenot
(roofdieren) Nyctereutes procyonoides , een zoogdier en roofdier uit de familie Canidae

wasbord n
tara
(huishouden) een geribbeld bord waarop men de was kan doen
(muziekinstrument) een muziekinstrument gebaseerd op het hierboven genoemde geribbelde bord
(verkeer) een onverharde weg met veel overdwarse ribbels

wasdroger n
suszarka
een toestel om de kleding die uit de wasmachine komt te drogen

wasknijper /ˈwɑs.knɛɪ̯.pər/ /ˈʋɑs.knɛɪ̯.pər/ /ˈβ̞ɑs.knɛː.pər/ n
klamerka
(gereedschap) een knijper die gemaakt is van hout of plastic om nat wasgoed aan een waslijn te klemmen

wasmachine n
pralka
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze wasgoed reinigt
(elektrotechniek) (werktuigbouwkunde) een apparaat dat op automatische wijze goederen in het algemeen reinigt

wasmiddel n
środek piorący
een middel om de was te reinigen

wassen /'ʋɑsə(n)/ v
myć się
wederkerend zich ~; zichzelf met water schoonmaken
woskować rosnąć przybrać wzbierać
ergatief (aan)groeien, stijgen, voornamelijk i.v.m. de maan of een waterloop
woskować
overgankelijk van een laag (bijen)was voorzien

wasserette n
pralnia samoobsługowa
een plaats waar men kleding en textiel kan (laten) wassen, personeelloze wassalon

wastafel n
umywalka
een bak waarin men zich of iets wast

wat /ʋɑt/ interrogativePronoun
co
om naar een of meer zaken te vragen.

waterachtig adj
wodnisty
gelijkend op water
te veel water bevattend
(figuurlijk) saai

waterappel n
czapetka jambos

waterbouwkunde n
budownictwo wodne
wetenschap die zich richt op ontwerp en beheer van waterbouwkundige werken

waterdicht adj
wodoodporny
ondoordringbaar voor water

waterdrieblad n
bobrek trójlistkowy

wateren /ˈʋaːtərən/ v
woda
inergatief waterachtig vocht afscheiden

watergladheid /ˈwatərˌɣlɑtɦɛɪ̯t/ /ˈʋatərˌχlɑtɦɛɪ̯t/ /ˈβ̞atərˌɣlɑtɦɛːt/ n
akwaplanacja
het verschijnsel waarbij een dunne waterfilm ontstaat tussen de band van een rijdend voertuig en het wegdek, waardoor dit voertuig (tijdelijk) onbestuurbaar wordt

waterhoen n
kokoszka zwyczajna kokoszka wodna
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Gallinula chloropus

waterig adj
wodnisty
(scheikunde) met water als oplosmiddel
uitziend alsof men tranen in de ogen heeft

waterkanon n
armatka wodna
apparaat dat een zeer sterke straal water kan produceren. Gebruikt voor brandbestrijding, maar ook voor relbestrijding

waterkers n
rukiew wodna
(plantkunde), (groente) Rorippa , een eetbare kruidachtige plant

waterlijn /ˈwatərˌlɛin/ n
linia wodna
de grens tussen onder en boven water, of de grens tot waar het water komt (b.v. op het strand)
op een schip: de lijn die de grens tussen onderwaterschip en bovenwaterschip aangeeft (in beladen toestand)

watermeloen /ˈʋaːtərməˌlun/ n
kawon arbuz zwyczajny arbuz
(fruit) (bloemplanten) Citrullus lanatus (syn: Citrullus vulgaris) een eenjarige, eenhuizige plant uit de familie Cucurbitaceae met grote, grijs-groene gelobde bladeren. De bloemen zijn eenslachtig en geel tot wit van kleur. De vruchten, die afhankelijk van de soort kunnen variëren in gewicht van 1 tot 50 kg, bevatten vochtig, zoet vruchtvlees. In het vruchtvlees, dat meestal rood is, maar ook wit, roze, geel of oranje van kleur kan zijn, zitten de pitten. Het rode vruchtvlees bevat het hoogste gehalte lycopeen van alle rauw geconsumeerde vruchten (indien een tomaat gekookt wordt, bevat deze relatief meer lycopeen)

watermerk n
znak wodny

watermolen n
młyn wodny
een (graan)molen die door stromend water aangedreven wordt

watermunt n
mięta nadwodna

waternoot n
kotewka orzech wodny

waterpas n
poziomica
(gereedschap) een werktuig dat gebruikt wordt om zeker te stellen dat iets loodrecht op de richting van de zwaartekracht komt te staan

waterpeper n
rdest ostrogorzki

waterpijp n
nargile szisza

waterpistool n
psikawka
(spel) pistool waaruit een straal water kan spuiten

waterpokken n
ospa
(medisch) een goedaardige infectieziekte die gepaard gaat met het verschijnen van rode vlekjes op de huid die daarna overgaan in jeukende blaasjes

waterpolo n
piłka wodna waterpolo
(sport) een balsport waarbij twee ploegen van zeven spelers elkaar in het water bestrijden

waterrad n
koło wodne
een schoepenrad dat draait door de stroming van het water

waterral n
wodnik
(kraanvogelachtigen) bepaald soort watervogel, Rallus aquaticus , een schuwe ral met rode snavel die in Europa vrij algemeen voorkomt in dichte rietvelden

waterrat n
karczownik ziemnowodny
(knaagdieren) Arvicola terrestris Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is

waterrietzanger n
wodniczka

waterski n
narciarstwo wodne
(sport) ski voor het waterskiën

waterspreeuw n
pluszcz
(zangvogels) bepaald soort bruine, bolle vogel met witte borst, Cinclus cinclus uit de familie van waterspreeuwen Cinclidae , die voorkomen bij stromend water

waterspuwer n
rzygacz

waterstof /ˈʋatərˌstɔf/ n
wodór
(scheikunde), (element) een chemisch element en een kleur- en smaakloos niet-metaal dat bij kamertemperatuur een zeer brandbaar gas is, met symbool H en atoomnummer 1

waterstofbrug n
wiązanie wodorowe

watertoren n
wieża ciśnień
een toren die zorgt voor een gelijkmatige waterdruk in het waterleidingnet

wateruurwerk n
zegar wodny

waterval n
wodospad
plaats waar stromend water bij een hoogteverschil zijn weg al vallend voortzet

waterverf n
akwarela
(schilderkunst) een verfsoort oplosbaar in water

watervervuiling n
zanieczyszczenie wód

waterviolier n
okrężnica bagienna

watervliegtuig n
hydroplan
(luchtvaart) een vliegtuig dat kan opstijgen en landen op het water

watervlo n
wioślarka

watervrees n
wodowstręt

waterweegbree n
Żabieniec (roślina)

waterzucht n
obrzęk
(medisch), oedeem is een opeenhoping van extracellulair vocht in weefsel, leidend tot een zwelling zonder toename van het aantal cellen.

waterzuring n
szczaw lancetowaty

wattenstaafje n
wymazówka
plukje watten bevestigd op een houten of plastic stokje, gebruikt voor bepaalde medische doeleinden, zoals het inwendig reinigen van de oren

wc /ʋese/ n
toaleta
toilet
muszla klozetowa
toiletpot

wc-papier n
papier toaletowy

website n
strona internetowa
(internet) plaats waar zich informatie bevindt op het internet, aangeduid met een URL

wedden v
zakładać
inergatief geld inzetten op een toekomstige gebeurtenis

weddenschap n
zakład

wederkerend voornaamwoord n
zaimek zwrotny

wederkerend werkwoord n
czasownik zwrotny
(grammatica) een werkwoord waarbij de handelende persoon tevens het voorwerp van de handeling is

wederkerig adj
wzajemny

wederzijds /wedərˈzɛits/ adj
wzajemny

wedijveren v
rywalizować konkurować

wedstrijd n
konkurs
een strijd van twee of meer personen om uit te maken wie op een bepaald gebied de beste is

weduwe /ˈʋeːdyʋə/ n
wdowa
vrouw wier huwelijkspartner overleden is

weduwnaar /'ʋedyʋnar/ n
wdowiec
man wiens huwelijkspartner overleden is

wee /ʋeː/ n
skurcz
(medisch) pijnlijke samentrekking die het barensproces inleidt.

weefgetouw /ˈʋeːf.xəˌtɑu̯/ n
krosno
een machinaal of met de hand of voet aangedreven apparaat waarin garen tot weefsel wordt geweven door vervlechting van verticale tussen horizontale draden, die schering respectievelijk inslag heten

weefsel n
tkanina tkanka
een dunne geweven stof of textiel
tkanka
(biologie) een groep van gelijkaardige lichaamscellen die dezelfde functie in een levend organisme vervullen

weegbree n
babka

weegschaal n
waga
(gereedschap) een meetinstrument waarmee het gewicht kan worden bepaald

week /wek/ /ʋek/ /β̞ek/ n
tydzień
(tijdrekening), (eenheid) tijdseenheid van 7 dagen, meestal beginnend op maandag of zondag

weekblad /'ʋekblɑt/ n
tygodnik
een publicatie die wekelijks verschijnt

weekend /ˈʋikɛnt/ n
weekend
(tijdrekening) periode van vrijdagavond tot en met zondagnacht

weer /weːr/ /ʋɪːr/ /β̞eːr/ n
pogoda aura
(meteorologie) de atmosferische omstandigheden
jaz
afgesloten plaats aan zee voor visvangst, gevlochten visnetten ter afsluiting van water om vis te bewaren; visweer

weerkaatsing n
odbicie
het weerkaatsen

weerstaan v
wytrzymywać
stand houden, weerstand bieden aan

weerstand n
opór
(natuurkunde) (elektrotechniek) elektrische ~ de tegenstand die een stroom in een stroomgeleider ondervindt; de Wet van Ohm beschrijft het verband tussen spanning, stroom en weerstand
opórnik opornik
(natuurkunde) (elektronica) (elektrotechniek) een onderdeel dat wordt toegepast in elektrische en elektronische schakelingen

weerwolf n
wilkołak
(mythologie) een mythisch wezen dat van mens in wolf verandert

wees /ʋes/ n
sierota

weg /ʋɛχ/ /β̞ɛx/ n
droga
(verkeer) smalle strook grond voor het verkeer

wegen /ˈʋeχə(n)/ /β̞eɣə(n)/ v
ważyć
overgankelijk het gewicht/de massa bepalen
inergatief een bepaald gewicht/massa als eigenschap hebben

wegenkaart n
mapa drogowa

weglaten v
opuszczać
overgankelijk te midden van andere informatie iets niet insluiten

wei /ʋɛɪ/ n
łąka
een stuk grasland voor begrazing door vee
serwatka
(drinken) een vloeistof die ontstaat als restproduct bij het kaasmaken

weide n
łąka

weigeren v
odmawiać
overgankelijk niet voldoen aan een verzoek of opdracht

weigering n
odmowa
het niet voldoen aan een verzoek of opdracht.

weiland /'ʋɛɪlɑnt/ n
pastwisko
een stuk grasland in gebruik voor de begrazing door vee

weinig /ˈwɛɪ̯nɪx/ /ˈʋɛɪ̯nəχ/ /ˈβ̞ɛːnəx/ indefiniteCardinalNumeral
mało
in een kleine hoeveelheid, niet veel
in een klein aantal

weken /ˈwe.kə(n)/ /ˈʋe.kə(n)/ /ˈβ̞e.kə(n)/ v
przemaczać
overgankelijk door langdurig in een vloeistof te leggen zacht, plooibaar of beter wasbaar maken

wekker /ˈʋɛkər/ n
budzik
een apparaat dat gebruikt wordt om de tijd bij te houden en een functie heeft die veel geluid produceert op een ingestelde tijd

welbespraaktheid n
elokwencja
de kunst om iets goed te kunnen verwoorden

weldoener n
dobroczyńca

welgesteld adj
zamożny
financieel goed gesitueerd

weliswaar /ˌʋɛləsˈʋar/ adv
wprawdzie
geeft een toegeving aan

welk /ʋɛlk/ relativePronoun
który

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ adj
witamy
gewenst zijn te blijven

welkom /ˈʋɛɫkɔm/ interjection
witaj witajcie
begroeting uitgesproken wanneer een persoon of groep ergens arriveert

welopgevoed adj
dobrze wychowany
een goede opvoeding genoten hebbend; netjes opgevoed zijn

welp /wɛlp/ n
młode
m/o (dierkunde) jong van bepaalde zoogdieren, met name grote kat- en hondachtigen

welzijn /'wɛlzɛin/ n
dobrobyt
(economie) wanneer een individu of maatschappij zich in een goede toestand bevindt op het gebied van gezondheid, geluk en/of voorspoed

wendbaarheid n
zręczność
het gemak waarin iets of iemand van richting kan veranderen

wenkbrauw / ˈwɛŋɡbrɑu / n
brew
(anatomie) knokige rand boven het oog, meestal begroeid met haar

wens /ʋεns/ n
życzenie

wensdenken n
chciejstwo

wenselijk adj
pożądany
wat men zou wensen

wensen /'ʋɛnsən/ v
pragnąć

wereld /ˈweː.ʁəlt/ /ˈʋɪː.rɔɫt/ /ˈβ̞eː.rəɫt/ n
świat
de aarde

wereldbol n
glob
een kaart van het oppervlak van de aarde in de vorm van een bol

wereldoorlog n
wojna światowa
een gewapende strijd tussen een zeer groot aantal landen, met name gebruikt voor de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

wereldtentoonstelling n
wystawa światowa
(maatschappij) een tentoonstelling waaraan allerlei landen kunnen deelnemen

wereldtitel /ˈweːrəlˌtɪtəl/ /ˈʋɪːrɔɫˌtɪtɔɫ/ /ˈβ̞eːrəɫˌtɪtəɫ/ n
tytuł mistrza świata tytuł mistrzyni świata
(sport) het recht zich wereldkampioen te noemen

wereldzwerver /ˈweː.rəld.ˌzwɛr.vər/ /ˈʋɪː.rɔɫt.ˌzʋɛr.vər/ /ˈβ̞eː.rəɫt.ˌzβ̞ɛr.vər/ n
nomadka żółtawa
(libellen) Pantala flavescens een veelvoorkomende libel die de langst bekende migratieroute heeft van alle insecten

werf /wɛr(ə)f/ n
stocznia
een scheepswerf

werk /ʋɛrk/ n
praca
dat wat gedaan moet worden, klus, arbeid, karwei
beroep
pakuły
de verwarde, grove bij het hekelen afgescheiden afvaldraden van vlas of hennep, vooral de kortere draden

werkbank n
stół
(techniek) een bank waaraan het werk verricht wordt

werkelijk adj
naprawdę
niet verbeeld

werkelijkheid /'ʋɛrkələkɦɛɪt/ n
rzeczywistość
de omstandigheden zoals deze daadwerkelijk bestaan

werken /ʋɛrkən/ v
pracować
inergatief arbeid verrichten, lichte vorm van zwoegen en daarmee een resultaat proberen te bewerkstelligen en geld verdienen

werkgever n
pracodawca pracodawczyni
persoon die of bedrijf dat werk verschaft aan anderen

werkkapitaal n
kapitał obrotowy
hoeveelheid geld waarmee een bedrijf activiteiten kan ondernemen zonder een nieuw beroep op financiers te doen

werkkracht /ˈʋɛrkrɑxt/ n
siła robocza
een persoon die gewoonlijk tegen betaling werk verricht

werkloos adj
bezrobotny

werkloosheid /wɛrkˈloshɛit/ n
bezrobocie
(economie) deel van de beroepsbevolking dat geen baan heeft
(verouderd) niet actief zijn, niks doen

werkloosheidsuitkering n
zasiłek dla bezrobotnych
(economie) uitkering voor iemand die buiten zijn of haar schuld om werkloos is

werkomstandigheden n
warunki pracy
fysieke en sociale omgeving waarin men arbeid verricht

werkstation n
stacja robocza
krachtige computer die men voornamelijk gebruikt voor applicaties die veel rekenkracht vereisen

werktaal n
język roboczy
een taal die binnen een supranationaal bedrijf, gemeenschap, staat of andersoortig orgaan of organisatie als primair middel voor communicatie wordt gebruikt

werktuigmachine n
obrabiarka
(gereedschap) machine voor het mechanisch bewerken van materialen

werkweek n
tydzień pracowniczy
dagen per week waarop er gewerkt wordt
het totaal aantal arbeidsuren per week

werkwoord n
czasownik
(grammatica) woordsoort die in de eerste plaats een handeling of toestand uitdrukt

werkwoordelijk adj
odczasownikowy
betrekking hebben op een werkwoord, (alleen maar) werkwoorden bevattend
werkwoordelijk gezegde: een gezegde dat alleen maar bestaat uit werkwoorden en geen informatie geeft over het onderwerp

werpen v
rzucić
overgankelijk met een krachtige zwaai van de arm iets uit de hand naar iets of iemand heen laten gaan

werper n
miotacz
(sport) bij honkbal de pitcher

werst n
wiorsta

wervel n
kręg
(anatomie) een bot van de wervelkolom

wervelkolom n
kręgosłup

wesp n
osa
(vliesvleugeligen) Apocrita een zwart-geel gestreept vliesvleugelig insect dat geen mier of bij is

wespendief n
pszczołojad
(havikachtigen) Pernis apivorus een roofvogel uit de familie van de havikachtigen (Accipitridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd als Falco apivorus in 1758 gepubliceerd door Carl Linnaeus. De Wespendief is beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn

wespenorchis n
kruszczyk

wespentaille n
talia osy
een zeer smalle taille, een sterk geaccentueerde taille

west /ʋɛst/ adv
zachód

westelijk adj
zachodni

westen /ˈʋɛs.tə(n)/ n
zachód

westnoordwest adv
zachodni północny zachód

wet /wɛt/ n
prawo
(juridisch) een door de overheid opgestelde regel

wet van Murphy phraseologicalUnit
prawa Murphy'ego

weten /ˈʋeː.tə(n)/ v
wiedzieć
ergens kennis van hebben

wetenschap /'ʋetənsxɑp/ n
nauka
het weten van de mens; georganiseerde kennis in de samenleving
de georganiseerde activiteit tot het vergroten van kennis en begrip, op wetenschappelijk niveau

wetenschappelijk /,ʋetən'sxapələk/ adj
naukowy

wetenschapper /ˈʋetəˌsxɑpər/ n
naukowiec
(beroep), (wetenschap) iemand die de wetenschap beoefent

wetenschapsgeschiedenis /'ʋetənsχɑpsχəˈsχidəˌnɪs/ /'β̞etənsxɑpsɣəˈsxidəˌnɪs/ n
historia nauki

wettelijk /ˈwɛtələk/ adj
prawny
tot de wet behorend

wettigheid /'ʋɛtəxhɛɪt/ n
legalność
(juridisch) het in overeenkomst met de wet zijn

weven /ˈweː.və(n)/ /ˈʋe.və(n)/ v
tkać
overgankelijk (kleding) (textiel) een weefsel vervaardigen door lengte- en dwarsdraden in elkaar rechthoekig te vlechten

wezel n
łasica
(roofdieren) bepaald soort zoogdier, Mustela nivales zeer klein en schuw dier uit de familie der marterachtigen (Mustelidae

wezen /ˈʋeː.zə(n)/ n
istota
bestaand individu, inzonderlijk een persoon of dier

whisky n
whisky
(drinken) een sterke drank die uit gerst of uit maïs en rogge gestookt is

wie /wiː/ /ʋiː/ /β̞iː/ relativePronoun
kto
betrekkelijk voornaamwoord met ingesloten antecedent: degene die

wie het laatst lacht, lacht het best interjection
ten się śmieje, kto się śmieje ostatni
(spreekwoord) degene die aan het eind het beste uit de strijd komt is de daadwerkelijke winnaar

wieg n
kolebka kołyska
(meubel) een bedje voor een pasgeboren zuigeling, vaak met een hemel van fijn gaas en soms met de mogelijkheid het kind zachtjes heen en weer te bewegen

wiegen /ˈwiɣə(n)/ v
kolebać
overgankelijk zachtjes heen en weer bewegen, gewoonlijk om een zuigeling in slaap te brengen

wiegendood n
nagła śmierć łóżeczkowa
(medisch) het plotseling zonder duidelijke oorzaak overlijden van een zuigeling

wiel n
koło
o ronddraaiende schijf voor voortbeweging met minimale weerstand

wielbasis n
rozstaw osi
(verkeer) de afstand tussen de twee middelpunten van de voor- en achteras

wielersport n
kolarstwo
(sport), is een verzamelnaam voor alle sporten waarbij gebruik wordt gemaakt van een fiets

wielewaal /'wiː.lə.wal/ n
wilga
(zangvogels) zwart-gele zangvogel, m.n. de Europese Oriolus oriolus van de familie van Wielewalen en vijgvogels (Oriolidae )

wielklem n
blokada

wierook /ˈʋiː.roːk/ n
kadzidło
een mengsel van aromatische organische stoffen, dat aangestoken kan worden en dan een als aangenaam beoordeelde geur verspreidt, oorspronkelijk met name de hars (olibanum) van de wierookboom Boswellia

wiet /ʋit/ n
trawka
(plantkunde) softdrug die bestaat uit gedroogde hennep, Cannabis sativa

wigvormig adj
klinowaty
vorm van een wig hebbend

wigwam n
wigwam
koepelvormig huis gebruikt door de Noord-Amerikaanse indianen

wij /wɛɪ̯/ /ʋɛɪ̯/ /β̞ɛː/ personalPronoun
my
nominatief (onderwerp), verwijst naar de groep mensen waar de spreker of schrijver bij hoort

wijdverspreid adj
rozpowszechniony
overal aanwezig, vindbaar

wijf /ʋɛi̯f/ n
baba
(familie) (juridisch) (verouderd) echtgenote, vrouw [2]

wijn /wɛɪ̯n/ /ʋɛɪ̯n/ /β̞ɛːn/ n
wino
(oenologie), (drinken) sterke drank met alcoholgehalte van 10 tot 15 procent die verkregen wordt door de gisting van druivensap.

wijnazijn n
ocet winny
(voeding) azijn uit wijn bereid

wijnbar n
winiarnia
een café waar men vooral wijn kan drinken

wijndruif n
winogrono
een druif die wordt gebruikt om wijn van te maken

wijnglas n
kieliszek do wina
een glas dat speciaal ontworpen is om wijn uit te drinken

wijnjaar n
rocznik
het oogstjaar van de druiven die voor de wijn gebruikt werden, het is een belangrijk kenmerk van een wijn

wijnkaart n
lista win
een lijst waarop men de wijnen die te verkrijgen zijn in een restaurant, wijnhuis, enz... vermeldt in soorten, jaartallen en prijzen

wijnruit n
ruta

wijnstok /ˈʋɛi̯n.stɔk/ n
winorośl
(plantkunde) Vitis vinifera klimplant uit de wijnstokfamilie met handvormige bladeren en geel-groenachtige bloemen, die de druif als vrucht voortbrengt

wijs /wɛɪ̯s/ /ʋɛɪ̯s/ /β̞ɛːs/ adj
mądry
van groot inzicht getuigend

wijsheid n
mądrość
gerijpt inzicht; de waarheid
mate waarin gerijpt inzicht wordt getoond

wijsvinger n
palec wskazujący
(anatomie) tweede vinger, gelegen tussen de middelvinger en de duim

wijting /ˈʋɛi.tɪŋ/ n
witlinek
(straalvinnigen) een straalvinnige vis Merlangius merlangus uit de familie van schelvissen (Gadidae), orde schelvisachtigen (Gadiformes), die voorkomt in het noordoosten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee

wijwater n
woda święcona
door een priester gewijd water

wijwaterkwast n
kropidło

wijwatervat /ˈʋɛɪʋatərˌvɑt/ n
chrzcielnica
(religie) een meestal aan de muur van een kerk bevestigd vat met water waarmee gelovigen zich besprenkelen

wijze n
metoda
manier

wijzen v
wskazywać

wijzerplaat n
cyferblat
de plaat van een klok waarop de wijzers de tijd aangeven

wiki n
wiki
(wikitaal) een constructiesysteem voor internetpagina's waar, in het algemeen, iedereen alle pagina's kan wijzigen

wikke /ˈwɪkə/ n
wyka
1. (plantkunde) naam voor planten uit het geslacht Vicia

wikkeling n
uzwojenie
elk van de slagen waarmee men wikkelt of iets gewikkeld is

wil /ʋɪl/ n
wola
de bereidheid of zin om iets te doen

wild adj
dziki dzika dzikie
onbeschaafd, bruusk

wild zwijn n
dzik
(evenhoevigen) bepaald soort zoogdier, Sus scrofa uit de familie van de varkens (Suidae ), de wilde voorouder van het gedomesticeerde varkenHet wilde zwijn heeft van de varkens van de Oude Wereld het grootste verspreidingsgebied, en komt in grote delen van Europa, Azië en Noord-Afrika voor.

wilde rijst n
dziki ryż
(voeding) gepelde zaden van Zizania palustris , die worden gegeten als rijst (wikidata: wilde rijst )

wildernis n
dzicz
een gebied dat weinig door de mens geregeld is

wilg n
wierzba
(bloemplanten) een geslacht Salix van tweehuizige bomen en struiken uit de wilgenfamilie (Salicaceae ). Wilgen zijn bladverliezende bomen met verspreide bladstand. De knop heeft één knopschub. De bloeiwijze van de wilg heeft de vorm van een katje en groeit uit de zijknoppen van een eenjarige twijg. De wilgenkatjes zitten of staan, dit in tegenstelling tot de hangende katjes bij populieren. De bomen doen het in drasse gebieden goed

willekeurig /wɪləˈkørəx/ adj
dowolny

willen /ˈʋɪ.lən/ v
chcieć pragnąć
modaal werkwoord iets als verlangen of voorkeur hebben

wilsverklaring n
oświadczenie woli
(juridisch) eenzijdige wilsuiting die gericht is of lijkt te zijn gericht op het tot stand brengen van rechtsgevolgen

wimper n
rzęsa

wimperkruller /xxxx/ n
zalotka
klein, tangachtig voorwerp om de bovenste wimpers mee om te buigen zodat ze gaan krullen

wind /ʋɪnt/ n
wiatr
(meteorologie) de stroming van lucht veroorzaakt door luchtdrukverschillen

winde n
powój
(bloemplanten) benaming voor slingerende planten met kegelvormige bloemen uit het geslacht Convolvus
jaź
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtige zoetwatervis, Leuciscus idus

windenergie n
energia wiatru

winderig adj
wietrzny
weerstoestand waarbij er veel wind aanwezig is

windjack n
wiatrówka
(kleding) een korte jas die beschermt tegen de wind

windmolen n
wiatrak
molen die door de wind gedreven wordt

windmolenpark n
elektrownia wiatrowa
een gebied waar windenergie gewonnen wordt met behulp van een aantal molens

windroos n
róża wiatrów

windzak n
rękaw
ronde open zak, meestal in het rood en wit, die de richting en de sterkte van de wind aangeeft

winkel /ˈwɪŋkəl/ n
sklep skład
(handel) een plaats waar koopwaar wordt verkocht

winkelcentrum n
centrum handlowe
gebied of overdekte galerij waar meerdere winkels en horecazaken zijn gevestigd

winnaar n
zwycięzca
degene die een strijd of wedstrijd in zijn voordeel beslist

winnen /ˈwɪnə(n)/ /ˈʋɪnə(n)/ /ˈβ̞ɪnə(n)/ v
wydobywać
overgankelijk een grondstof uit de natuur halen

winst /ʋɪnst/ n
zysk
(economie) het verschil tussen de verkoopsprijs en alle kosten die men heeft gemaakt

winter /ʋɪntər/ n
zima
(meteorologie) het vierde van de vier seizoenen: op het noordelijk halfrond van 21 december tot 20 maart, op het zuidelijk halfrond van 21 juni tot 20 september

wintereik n
dąb bezszypułkowy
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus petraea , die inheems is in de Benelux en tot 30 meter hoog kan worden

winterkoning n
strzyżyk
(zangvogels) klein gedrongen vogeltje met opgewipt staartje, Troglodytes troglodytes

winters adj
zimowy
typerend voor de winter

winterslaap n
sen zimowy
(fysiologie) een toestand van hypothermie en inactiviteit bij sommige warmbloedige dieren in de winter

wintersport n
sporty zimowe

wintertijd n
czas zimowy
de tijd zoals die geldt in de herfst- en wintermaanden, zonder dat de klok een uur vooruit is gezet

wip /ʋɪp/ n
huśtawka równoważna
v/m een speeltuig bestaande uit een balk die in het midden op een verhoogde steun rust

wippen /'ʋɪpə(n)/ v
wydymać
inergatief (figuurlijk) (seksualiteit) (informeel) geslachtsgemeenschap hebben, paren
usunąć
overgankelijk (informeel) door een stemming uit een functie zetten

wisent n
żubr
(evenhoevigen) bepaald soort zooɡdier, Bison bonasus , aan het eind van de 15e eeuw al zo zeldzaam geworden dat er maatregelen genomen moesten worden in de vorm van jachtrestricties; door fokprogramma's, opgezet in het begin van de 20e eeuw voor uitsterven behoed: er zijn vrijlevende populaties in Polen, Wit-Rusland, Oekraïne, Rusland, Litouwen, Slowakije, Duitsland en Roemenië, maar het blijft een kwetsbare soort

wiskunde n
matematyka
(wetenschap) de formele studie van patronen en structuren

wiskundig /ʋɪsˈkʏndəx/ adj
matematyczny
(wiskunde) op wiskunde betrekking hebbend of er gebruik van makend

wissel /ʋɪsəl/ n
zwrotnica
(het, de) (spoorwegen) speciale constructie in een spoorweg om een trein, metro of tram naar een ander spoor te leiden
weksel trasowany
(de) (economie) handelspapier waarin een uitgever (de trekker) aan een derde (de betrokkene) onvoorwaardelijke opdracht geeft een bepaalde geldsom of diens order te betalen aan een bepaalde persoon (de nemer)

wisselbloem n
lantana pospolita

wisselgeld n
drobne

wisselkoers n
kurs
(economie) de verhouding waarmee de ene muntsoort in de andere gewisseld kan worden

wisselstroom n
prąd przemienny prąd zmienny
(natuurkunde), (elektrotechniek) elektrische stroom die periodiek van richting en van sterkte verandert

wissen v
mazać
overgankelijk het niet meer laten bestaan van

wit /ʋɪt/ adj
biały
(kleur) de kleur wit hebbend

wit /ʋɪt/ n
biały biała białe
(kleur) lichtst mogelijke kleur, kleur die wordt waargenomen bij een gelijkmatige vermenging van alle zichtbare kleurtinten in het spectrum

witachtig adj
białawy

witboek n
biała księga
een document dat beschrijft hoe overheidsbeleid, een technologie, en/of product een specifiek probleem oplost

witgoud n
białe złoto
een legering van goud en palladium

witkalk n
mleko wapienne
kalk waarmee men muren wit kan maken

witlof n
cykoria
(groente) loof van met dat doel in het donker geteelde varianten van cichorei, Cichorium intybus var. foliosum (wikidata: witlof )#:▸ Maar met groente is het weer opletten: paprika en mais vinden ze lekker, witlof of spruiten niet.

witte haai n
żarłacz biały
(kraakbeenvissen) bepaald soort zeevis, Carcharodon carcharias , de bekendste en de meest gevreesde haai

witte rijst n
biały ryż
(voeding) rijst waarvan het kaf (gepeld), en de zemelen en kiem verwijderd zijn (gepolijst), zodat witte zaden overblijven (zaden van Oryza sativa ) (wikidata: witte rijst )

witte wijn phraseologicalUnit
białe wino
(oenologie), (drinken) een alcoholhoudende drank die verkregen wordt door de gisting van voornamelijk witte druiven

wittekool n
kapusta biała
(bloemplanten) sluitkoolgewas Brassica oleracea var. capitata dat lichtgroen tot wit van kleur is (wikidata: wittekool )

wodka n
wódka
(drinken) een heldere, kleurloze en nagenoeg geurloze sterkedrank, gestookt uit uiteenlopende plantaardige grondstoffen

woede /ˈʋudə/ n
złość
(emotie) gevoel van erge kwaadheid

woedend /'ʋudənt/ adj
rozjuszony
bijzonder boos, heel erg kwaad

woef interjection
hau
krachtig geluid met korte tussenpozen, zoals een hond dat kan uitstoten

woelmuis n
nornica nornik polnik
(knaagdieren) klein, gravend, muisachtig knaagdier uit de onderfamilie Arvicolinae , met een dikke kop, stompe snuit, korte staart, poten en oren en een stevig lichaam, en dat van plantewortels leeft, zowel vochtige weiden als droge hooglanden bewoont en veel schade aanricht aan gewassen

woelrat n
karczownik ziemnowodny
(knaagdieren) Arvicola amphibius , een grote halfaquatische woelmuis die zijn gangen in rivieroevers graaft en een goede zwemmer en duiker is

woensdag /ˈʋunzdɑx/ n
środa
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na dinsdag en voor donderdag komt

woerd n
kaczor
het mannetje van een eendensoort

woestenij n
pustkowie
een onherbergzaam gebied dat door niemand verzorgd wordt

woestijn n
pustynia
grote dorre vlakte, met weinig neerslag (relatief t.a.v. de daar heersende temperatuur) en weinig vegetatie

woiwodschap /ˈvɔɪ̯vɔtsxɑp/ n
województwo
naam voor bepaalde bestuurlijke gebieden in Polen en vroeger ook in andere delen van Oost-Europa

wok n
wok
(huishouden) (kookkunst) ronde pan die wordt gebruikt in de oosterse keuken, vooral om te roerbakken

wol /ʋɔl/ n
wełna
(textiel) weefsel van wollen garens

wolf /wɔlf/ /ʋɔlf/ n
wilk basior
(roofdieren) bepaald zoogdier, Canis lupus , dat in groepen jaagt en voorkomt op het noordelijk halfrond

wolfraam n
wolfram
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool W en atoomnummer 74. Het is een grijswit overgangsmetaal

wolfskers n
pokrzyk wilcza jagoda

wolfsklauw n
widłak
(wolfsklauwachtigen) sporenplant van het geslacht Lycopodium

wolfsmelk n
wilczomlecz

wolk n
chmura obłok
(meteorologie) een samenhangende verzameling van merendeels zwevende waterdruppeltjes

wolkenkrabber /ˈwɔlkə(n)ˌkrɑbər/ /ˈʋɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ /ˈβ̞ɔɫkə(ŋ)ˌkrɑbər/ n
wieżowiec drapacz chmur
(bouwkunde) een zeer hoog gebouw dat met bewolkt weer zichtbaar in de wolken kan steken

wolvin /wɔlˈvɪn/ /ʋɔlˈvɪn/ n
wilczyca wadera
(dierkunde) vrouwelijke wolf

wombat n
wombat

wond /wɔnd/ /ʋɔnt/ /β̞ɔnt/ n
rana
(medisch) een beschadiging in of aan het lichaam

wonder n
cud
een gebeurtenis waaraan een bovennatuurlijke oorsprong toegeschreven wordt en die men niet anderszins logisch kan verklaren

wonen /ˈwo.nə(n)/ /ˈʋo.nə(n)/ /ˈβ̞o.nə(n)/ v
mieszkać
inergatief een permanente behuizing hebben

woonkamer n
duży pokój
(bouwkunde), (wonen) een kamer ingericht om in te wonen

woonplaats n
miejsce zamieszkania

woord /ʋoːrt/ /ˈʋʊːrt/ /ˈβoːrd/ /ˈβoːrt/ n
kaczor
(biologie) mannetjeseend
słowo wyraz
(taalkunde) spraakklank of betekeniseenheid die bestaat uit minimaal één vrij morfeem en minimaal nul gebonden morfemen
(informatica) de natuurlijke eenheid van informatie voor een bepaalde computerarchitectuur
słowo
belofte
słowo boże słowo
(religie) (in het christendom:) het woord van God, Jezus Christus, of de inhoud van de bijbel

woordafbreking /ˈwoːrtˌɑvbreːkɪŋ/ /ˈʋo̝ːrtˌɑvbreɪ̯kɪŋ/ /ˈβ̞oːrtˌɑvbreːkɪŋ/ n
podział na sylaby

woordbetekenis n
znaczenie słowa
de semantische inhoud van een woord

woordenboek /ˈʋɔːrdə(n)ˌbuk/ n
słownik
(taalkunde) een boek waarin de woorden en uitdrukkingen van een taal zijn gerangschikt met hun grammatische eigenschappen, gebruiksmogelijkheden, betekenissen of vertalingen

woordenschat n
słownictwo

woordsoort n
część mowy
(taalkunde) categorie waarin bepaalde woorden naar gelang het grammaticale gebruik in onderverdeeld worden

woordvoerder n
rzecznik
een persoon die namens anderen spreekt

woordvolgorde n
kolejność słów
(taalkunde) volgorde van woorden in een zin

worden /ˈwɔrdə(n)/ /ˈʋɔrdə(n)/ /ˈβ̞ɔrdə(n)/ v
być
stawać się
hulpwerkwoord vormt de lijdende vorm
koppelwerkwoord gaan zijn, zich ontwikkelen tot

workaholic n
pracoholiczka
iemand die verslaafd is aan hard werken en daardoor zichzelf of anderen schaadt

worm /ʋɔrm/ n
robak
(informatica) is een zichzelf vermenigvuldigend computerprogramma. Via een netwerk worden kopieën van deze worm doorgestuurd zonder een tussenkomst van een gebruiker. Een worm is geen computervirus want hij heeft geen computerprogramma nodig om zich aan vast te hechten. Men kan stellen dat een worm schade toebrengt aan een netwerk, waar een virus een gerichte aanval op een computer doet

wormstekig adj
robaczywy
door wormen aangevreten en bedorven (met name van hout en vruchten)

worp /ʋɔrp/ n
rzut
de handeling van het werpen van iets
miot
(dierkunde) aantal jonge zoogdieren die tegelijk uit een moeder geboren worden

worst /wɔrst/ n
kiełbasa
(voeding) een toegebonden eind darm of vlies dat gevuld is met vleeswaar

wort n
brzeczka
aftreksel van mout, gezoet en gehopt beslag voor de bereiding van bier

wortel /ˈʋɔrtəl/ n
marchew marchewka
(groente) de eetbare wortel van de peen Daucus carota
korzeń rdzeń
(plantkunde) het ondergrondse gedeelte van een plant of boom
pierwiastek korzeń
(wiskunde) een getal gezien in zijn verhouding tot het getal van zijn tweede macht, derde macht, enz
rdzeń korzeń
(taalkunde) radix, de kleinste betekenisvolle eenheid in een taal, ontdaan van alle afhankelijke, betekenisdragende elementen, zoals klinkerwisseling, voor- en achtervoegsels, invoegsels en uitgangen.

wouw /ʋʌʊ̯/ /β̞ʌːβ̞/ n
kania
(havikachtigen) benaming voor roofvogels uit het geslacht Milvus of het geslacht Haliastur
rezeda żółtawa
(plantkunde) bepaalde plant, Reseda luteola , afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, die al sinds de prehistorie in Europa gekweekt wordt als verfplant voor zijn gele kleurstof

wraak n
zemsta
het vergelden van doorgemaakt lijden

wrak n
wrak

wraken v
zakwestionować
overgankelijk (juridisch) op bepaalde, bij wet omschreven gronden niet toelaten of onbevoegd verklaren

wrangwortel n
ciemiernik zielony
Helleborus viridis een giftige, reukloze, overblijvende plant, die behoort tot de ranonkelfamilie

wrat n
brodawka kurzajka
(medisch) hard, ruw knobbeltje op de huid veroorzaakt door virussen, vaak voorkomend op handen en voeten

wreed adj
okrutny
(informeel) heel goed, retegoed

wreef n
podbicie
(anatomie) bovenkant van de voet tussen tenen en enkel

wreken v
mścić
iemand straffen om het onrecht dat hij of zij je heeft aangedaan

wreker n
mściciel

wrijven v
trzeć pocierać
inergatief hard tegen een voorwerp aan bewegen

wrijving n
tarcie

wrong n
zawój
(heraldiek) oorspronkelijk een rol van twee ineengedraaide repen stof, gevuld met haar of wol, aangebracht bovenop de helm om vijandelijke slagen te breken

wuiven /wœyvə/ v
kiwać ręką
inergatief een groet brengen door met de handen te zwaaien

wulp n
kulik wielki
(steltloperachtigen) Numenius arquata , een vogel uit de familie van de snipachtigen (Scolopacidae)

x-as /ˈɪksɑs/ n
oś odciętych
(wiskunde) de horizontale as in een assenstelsel

x-stralen /ˈɪkstralə(n)/ n
promienie rentgenowskie
röntgenstraling.

xanthine /ksɑnˈtinə/ n
ksantyna
een organische stof die in vlees, urine en andere dierlijke stoffen voorkomt

xenofobie /ksenofoˈbi/ n
ksenofobia
een afkeer van alles wat vreemd of buitenlands is

xenofoob n
ksenofob
iemand die een sterke angst voor vreemdelingen heeft

xenon /ˈksenɔn/ n
ksenon
(scheikunde), (element) een scheikundig element en kleurloos edelgas met het symbool Xe en het atoomnummer 54

xyleem /ksiˈlem/ n
drewno ksylem
(biologie) het houtgedeelte van de vaatbundels in houtige gewassen

xylitol /ˌksiliˈtɔl/ n
ksylitol
een zoetstof die bereid is door hydrogenatie van xylose

xylofoon n
ksylofon
(muziekinstrument) melodisch slaginstrument dat bestaat uit een reeks op toon gestemde hardhouten staafjes waar met kleine hamertjes op geslagen wordt

y-as n
oś rzędnych
(wiskunde) de verticale as in een assenstelsel

yang n
jang
het actieve mannelijke beginsel in de kosmos (volgens de Chinese filosofie), één van beide principes die samen de tao vormen

yard n
jard
een Angelsaksische lengtemaat (3 voet is 0,9144 m)
een Engelse vlaktemaat (12,14 ha)

yen n
jen
(valutanaam) munteenheid officieel bekend als Japanse yen en die alleen daarom uniek naar Japan verwijst omdat de naam 'yen' bij geen enkele andere valuta in de wereld gebruikt wordt

yeti /ˈjeti/ n
yeti
een legendarisch monster met de bijnaam 'de verschrikkelijke sneeuwman' die voor zou komen in de Himalaya

yin /jɪn/ n
jin
het passieve vrouwelijke beginsel in de kosmos volgens de Chinese filosofie, één van beide principes die samen de tao vormen

yoga /ˈjoxa/ n
joga
het streven om door lichamelijke en geestelijke methoden van concentratie tot hogere bewustzijnstoestanden te geraken

yoghurt /ˈjɔxərt/ /ˈjɔχərt/ n
jogurt
(voeding) lichtzuur, lobbig zuivelproduct

yogi n
jogin
een beoefenaar van de yoga

ytterbium n
iterb
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Yb en atoomnummer 70. Het is een zilverwit lanthanide

yttrium n
itr
(scheikunde), (element) een element en zilverwit overgangsmetaal met het symbool Y en het atoomnummer 39

yurt n
jurta
een ronde nomadentent

zaad /zaːt/ n
nasiono nasienie
(plantkunde), (landbouw) bevruchte kiem waaruit een nieuwe plant van dezelfde soort groeit
nasienie
(dierkunde) zaadcellen uit de mannelijke geslachtsorganen van een mens of een dier

zaadleider /'zadlɛɪdər/ n
nasieniowód

zaadlob n
liścień

zaag /zax/ n
piła piłka
(gereedschap) een stuk gereedschap met een scherp getand metalen blad om voorwerpen in stukken te verdelen

zaagmeel n
trociny
fijn zaagsel

zaagsel /'zaxsəl/ n
trociny
een uit houtvezels bestaande stof die ontstaat bij het zagen van hout

zaaien v
siać
overgankelijk zaad strooien

zaailing n
siewka
(plantkunde) uit zaad opgekweekte plant, het stadium volgend op de kiemplant, waarin de eerste blaadjes verschijnen

zaal /zal/ n
sala

zacht adv
miękki
met weinig geluidsvolume

zadel n
siodło siodełko
zitplaats op de rug van een (rij)dier
zitplaats op een (gemotoriseerde) fiets

zadelen v
osiodłać
overgankelijk een zadel plaatsen op een rijdier

zadelmaker n
rymarz
(beroep) een persoon die zadels maakt.

zagen /ˈza.ɣə(n)/ /ˈza.χə(n)/ v
piłować
overgankelijk in stukken delen door middel van een zaag

zak n
worek
slap omhulsel dat aan een kant een (soms afsluitbare) opening heeft om er iets in te stoppen of uit te halen
kieszeń
een plek in kleding waarin kleine spullen kunnen worden meegedragen

zakdoek /ˈzɑgduk/ n
chusteczka do nosa chusteczka
een doek om de neus in te snuiten

zaken /zaːkən/ n
interes
alleen meervoud commerciële activiteiten

zakenman /'zakəmɑn/ n
biznesmen przedsiębiorca
(beroep) iemand die met zakendoen zijn brood verdient

zakenreis n
delegacja

zakgeld n
kieszonkowe

zakken /zɑkə(n)/ v
oblewać
ergatief niet slagen voor een examen

zakkenroller n
kieszonkowiec
(beroep) iemand die ongemerkt waardevolle zaken steelt die mensen bij zich dragen zoals een portemonnee, geld of telefoon

zaklamp /ˈzɑklɑmp/ n
latarka
kleine, draagbare lamp die op batterijen werkt

zakmes /ˈzɑkmɛs/ n
scyzoryk
een klein invouwbaar mes, vaak met extra gereedschappen

zakwoordenboek n
słownik kieszonkowy
een woordenboek in klein formaat

zalf n
maść
(farmacologie) smeerbare massa om op de huid aan te brengen verkrijgbaar bij drogisterij of apotheek

zaling n
saling
(scheepvaart) een dwarshout (mogelijk van metaal of kunststof) in de mast dat dient om het staand want te spreiden

zalm /zɑlm/ /zɑɫm/ n
łosoś
(straalvinnigen) benaming voor een aantal vissoorten uit de familie Salmonidae (zalmen)

zalven /zɑlvə(n)/ v
namaszczać
overgankelijk het aanbrengen van een welriekende olie, meestal als inhuldiging in een politieke of religieuze hoedanigheid

zand n
piasek piach
losse massa die bestaat uit miljoenen stukjes steen, schelpen, kwarts en glimmer

zandbak n
piaskownico piaskownica
(speelgoed) een bak gevuld met zand om in te spelen

zandbank n
mielizna
een ophoping van zand op de bodem van een zee of meer

zander n
sandarz
(straalvinnigen) (verouderd) benaming voor de zoetwatervis Sander lucioperca , een roofvis die ook in de Benelux voorkomt

zandhaver n
wydmuchrzyca piaskowa
(plantkunde) bepaalde vaste plant die van nature in Noord-Europa en aan de West-Europese kusten voorkomt, Leymus arenarius met 2n = 56 chromosomen, behorende tot de grassenfamilie

zandkasteel n
babka
een van zand gebouwd miniatuurkasteel

zandloper /ˈzɑntlopər/ n
klepsydra
toestel waarmee de tijd wordt gemeten door zand uit het bovenste reservoir via een smalle doorgang naar het onderste reservoir te laten lopen

zandsteen n
piaskowiec

zang n
śpiew

zanger /ˈzɑŋər/ n
śpiewak
(muziek), (beroep) iemand die zingt.

zangeres n
śpiewaczka
(muziek), (beroep) vrouwelijke vorm van zanger

zanglijster n
drozd śpiewak
(zangvogels) Turdus philomelos , een lijstersoort die algemeen is in Nederland en Vlaanderen

zappen /zɛpən/ v
skakać po kanałach

zaterdag n
sobota
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na vrijdag en voor zondag komt

zebra n
zebra
(onevenhoevigen) Equus snel, paardachtig kuddedier van de Afrikaanse steppen, gekenmerkt door zijn witte of lichtgele huid met zwarte of donkerbruine strepen, opstaande manen, tamelijk lange oren en zijn niet tot de wortel behaarde staart

zebrapad n
przejście dla pieszych
(verkeer) een patroon van witte strepen aangebracht op het wegdek ter aanduiding van een beschermde voetgangersoversteekplaats

zee /ze/ /zeː/ n
morze
(aardrijkskunde) een uitgestrekt oppervlak zoutwater dat het grootste deel van de aarde bedekt

zee-egel n
jeżowiec
(stekelhuidigen) een op de zeebodem levend bol-, hart- of schijfvormig stekelig ongewerveld diertje dat behoort tot het fylum stekelhuidigen (Echinodermata)

zee-engte n
cieśnina
een smalle doorgang tussen twee zeeën en daarmee tevens de scheiding tussen twee landmassa's

zeeanemoon n
ukwiał
(neteldieren) benaming voor dieren uit de orde Actiniaria , in zoutwater levende bloemdieren

zeearend n
bielik
(havikachtigen) bepaald soort roofvogel die in kustgebieden leeft, Haliaeetus albicilla , de grootste Europese arend

zeebodem n
dno oceaniczne
het grondvlak van een zee

zeedistel n
mikołajek nadmorski
(plantkunde) blauwe ~ Eryngium maritimum een vaste plant uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae of Apiaceae)

zeef n
sito
(gereedschap) (huishouden) een werktuig met veel gaatjes voor het scheiden van een vloeistof of fijn poeder van de zich de daarin bevindende grotere vaste delen

zeegang n
falowanie
de deining van de zee

zeehond n
foka
(roofdieren) benaming voor zeezoogdieren uit de familie Phocidae

zeekoet /ˈzekut/ n
nurzyk
(steltloperachtigen) zwart-witte zeevogel, Uria aalge , uit de familie van de Alcidae

zeekomkommer n
strzykwa
(stekelhuidigen) benaming voor op de op komkommers lijkende zeedieren uit de klasse Holothuroidea

zeekraal n
soliród
(bloemplanten) benaming voor planten uit het geslacht Salicornia , die op de kwelders groeien

zeekreeft n
homar
(kreeftachtigen) in zee levende kreeft Nephropidae

zeeleeuw n
lew morski
(roofdieren) grote oorrob, benaming voor dieren uit de onderfamilie Otariinae

zeelt n
lin
(straalvinnigen) bepaald soort karperachtiɡe zoetwatervis, Tinca tinca

zeeman n
marynarz

zeemanschap n
praktyka morska
vaardigheid in het bedienen, onderhouden en het besturen van een schip

zeemeermin /ˈzemermɪn/ n
Syrena
(mythologie) wezen uit de zee, half vrouw en half vis

zeemeeuw n
mewa
(steltloperachtigen) benaming voor zeevogels uit de familie meeuwen, Laridae , die vooral op zee en langs de kust te vinden zijn

zeemijl n
mila morska
(eenheid) afstandsmaat, in gebruik op zee, 1852 meter

zeeniveau n
poziom morza
hoogte van de zeespiegel

zeeolifant n
słoń morski
(roofdieren) rob uit het geslacht Mirounga , robben waarvan de mannetjes een neus hebben die op een slurf lijkt

zeep n
mydło
(scheikunde) (huishouden) substantie met een desinfecterende werking, gebruikt als schoonmaakmiddel of voor de persoonlijke hygiëne

zeepachtig adj
mydlany
op zeep gelijkend

zeepbel n
bańka mydlana
bolvormig vlies van water en zeep dat een hoeveelheid gas (meestal lucht) omringt

zeer adv
bardzo
in hoge mate, heel erg

zeeslag n
bitwa morska
(militair) militair treffen tussen vijandelijke schepen op zee
okręty
(spel) bordspel voor twee personen, waarbij eerst beide spelers boten plaatsen op hun eigen bord, dat niet zichtbaar is voor de tegenstander, en daarna om en om schoten plaatsen op het bord van de tegenstander, waarbij deze aangeeft of het schot raak is of niet, totdat alle boten van één van de spelers compleet getroffen zijn

zeester n
rozgwiazda
(stekelhuidigen) benaming voor schijfvormige zeedieren met vijf armen uit de klasse Asteroidea die vooral schaaldieren eten

zeevaarder n
żeglarka
(beroep) iemand die voor zijn beroep de zee bevaart

zeevogel /ˈzeˌvoχɔɫ/ /ˈzeːˌvoːɣəl/ n
ptak morski
(dierkunde) vogel die vooral in de directe omgeving van de zee leeft

zeevruchten n
frutti di mare
alleen meervoud (voeding) allerlei eetbare schaal- en schelpdieren

zeewater /ˈzeʋatər/ n
woda morska
water waarin diverse zouten zijn opgelost en waarmee de zeeën gevuld zijn

zeewier n
wodorost
(biologie) (voeding) in zee levend wier

zeeziekte /ˈze.zik.tə/ n
choroba morska
(medisch), (scheepvaart) misselijkheid als gevolg van de onregelmatige beweging van een schip

zeezoogdier n
ssak morski

zegel /ˈzexəl/ n
pieczęć
een middel om een voorwerp zodanig af te sluiten dat er later nagegaan kan worden of het geopend is

zegelring /ˈzeɣəɫˌrɪŋ/ n
sygnet
een ring die aan de rugzijde voorzien is van een gravure, waarmee een zegel kan worden gestempeld

zegen /ˈzeːɣə(n)/ /ˈzeːχə(n)/ n
niewód
(visserij) breed en naar verhouding niet erg hoog sleepnetVistuig bestaande uit een van drijvers voorziene bovenpees en een verzwaarde onderpees met daartussen het netwerk met een, al dan niet van een inkeling voorziene uitstulping of zak en waarvan de aan de boven- en onderpees bevestigde lijnen een lengte van ten hoogste 100 m hebben of, in geval de bovenpees langer is, niet langer dan de lengte van de bovenpees.
błogosławieństwo
afroeping van goddelijke of bovennatuurlijke bijstand over iemand, met name door een lid van de geestelijkheid

zegenen v
błogosławić
overgankelijk de zegen geven; goedkeuring geven

zegge n
turzyca
(bloemplanten) een geslacht Carex van zowel bladverliezende als groenblijvende overblijvende kruiden met een grasachtige groeivorm, behorend tot de cypergrassenfamilie (Cyperaceae ). Het geslacht Carex is met ruim 2000 soorten een van de grootste geslachten van de bedektzadigen

zeggen v
powiedzieć mówić
overgankelijk mededelen, zich met taal uiten

zeil n
żagiel
(scheepvaart) doek dat in een mast gehesen is om wind te vangen en die het schip voortbeweegt

zeilboot n
kuter żaglówka
(scheepvaart) een boot waarmee gezeild kan worden

zeilen /ˈzɛɪlə(n)/ v
żeglować
(techniek) voortgestuwd worden door de druk van de wind tegen een opgehouden zeil

zeilplank n
deska windsurfingowa
een plank waarop men surft

zeilschip n
żaglowiec
(scheepvaart) een schip waarmee gezeild kan worden

zeilster n
żeglarka
vrouwelijke zeiler

zeis n
kosa
(landbouw) (gereedschap) landbouwwerktuig bestaande uit een lang gebogen mes dat bevestigd is aan een steel met twee handvatten, dienende om lang gras of graan te maaien

zeker /ˈze.kər/ adj
pewien
waaraan niet getwijfeld hoeft te worden

zekerheid /'zekərɦɛɪt/ n
pewność

zekering n
bezpiecznik
(elektronica), (elektrotechniek) een element van een stroomkring dat doorbrandt of op andere wijze een te grote stroombelasting verhindert

zelden adv
rzadko
bijzonder weinig voorkomend

zeldzaam /'zɛltsam/ adj
rzadko rzadki
naar verhouding gering in aantal

zelf /zɛlf/ /zɛɫf/ demonstrativePronoun
takie same
in eigen persoon, niet een ander
in tegenstelling met iets anders

zelfbeschikking n
samostanowienie
(internationaal recht) recht op zelfbeschikking van volken: het recht voor een volk om te bepalen onder welke soevereiniteit het wil vallen, (zelfbeschikkingsrecht voor volken)

zelfbestuiving n
samopylność

zelfgenoegzaamheid n
zadowolenie z siebie

zelfkant n
rąbek
elk van de meestal versterkt geweven zijkanten van een weefsel in de lengterichting van het doek

zelfkritiek n
autokrytyka
(psychologie) beoordeling van het zelf, meestal gericht op dat wat verbeterd zou moeten worden

zelfkritisch adj
samokrytyczny
zichzelf beoordelend, meestal gericht op dat wat verbeterd zou moeten worden

zelfmoord /ˈzɛɫfmoːrt/ n
samobójstwo
handeling waarbij men een einde maakt aan zijn eigen leven

zelfmoordbrief n
list pożegnalny
brief die als verklaring of afscheid achtergelaten wordt door iemand die zelfmoord pleegt

zelfportret /'zɛlfpɔrtrɛt/ n
autoportret
(kunst) een kunstwerk gebaseerd op de afbeelding van het eigen gezicht

zelfredzaam adj
niezależny

zelfs adv
nawet

zelfspot n
autoironia
jezelf belachelijk maken met humoristische intentie

zelfstandig naamwoord n
rzeczownik
(grammatica) woordsoort die een zekere mate van zelfstandigheid van het genoemde uitdrukt, in veel talen standaard gecombineerd met een lidwoord.

zelfverbranding n
samospalenie
verbranding ofwel het in de brand steken van zichzelf, als zelfmoordpoging of als maatschappelijk of politiek protest

zelfverdediging n
samoobrona
verdediging van zichzelf

zendtijd n
czas antenowy
de tijdsduur van een uitzending van een radio- of televisieprogramma

zenit /zenɪt/ n
zenit
(astronomie) het denkbeeldige punt loodrecht omhoog aan de hemelkoepel

zenuw n
nerw
(anatomie) een onderdeel van het perifeer zenuwstelsel, bestaande uit gebundelde uitlopers van zenuwcellen

zenuwstelsel n
układ nerwowy
(anatomie) het orgaansysteem dat bij dieren een coördinerende rol speelt bij alle handelingen, zoals het aansturen van de spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels en bij hogere diersoorten de emotionele en cognitieve processen

zepen v
mydlić

zes n
sześć
het cijfer 6
dat wat in een (rang)ordening met 6 is aangeduid
groep van 6 eenheden

zesde /ˈzɛs.də/ /ˈzɛz.də/ ordinalAdjective
szósty
nummer zes in een rij

zesendertig cardinalNumeral
trzydzieści sześć
"36", het getal tussen vijfendertig en zevenendertig, dertig plus zes of zes maal zes

zesentachtig cardinalNumeral
osiemdziesiąt sześć
"86", het getal tussen vijfentachtig en zevenentachtig, tachtig plus zes

zesentwintig cardinalNumeral
dwadzieścia sześć
"26", het getal tussen vijfentwintig en zevenentwintig, twintig plus zes

zesenveertig cardinalNumeral
czterdzieści sześć
"46", het getal tussen vijfenveertig en zevenenveertig, veertig plus zes

zesenvijftig cardinalNumeral
pięćdziesiąt sześć
"56", het getal tussen vijfenvijftig en zevenenvijftig, vijftig plus zes

zesenzestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt sześć
"66", het getal tussen vijfenzestig en zevenenzestig, zestig plus zes

zesenzeventig /ˈzɛsənˌzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt sześć
"76", het getal tussen vijfenzeventig en zevenenzeventig, zeventig plus zes

zeshoek /zɛsɦuk/ n
sześciokąt
(wiskunde) een geometrische tweedimensionale vorm, bestaande uit zes hoeken en derhalve ook zes zijden

zeshonderd /ˈzɛsˌɦɔndərt/ cardinalNumeral
sześćset
"600", het getal tussen vijfhonderdnegenennegentig en zeshonderdeen, zes maal honderd

zestien cardinalNumeral
szesnaście
(wiskunde) natuurlijk getal tussen vijftien en zeventien, tien plus zes, in cijfers uitgeschreven als "16"

zestiende ordinalAdjective
szesnasty

zestig cardinalNumeral
sześćdziesiąt
"60", het getal tussen negenenvijftig en eenenzestig, zes maal tien

zestigste ordinalAdjective
sześćdziesiąty

zetel n
siedzenie
(meubel) constructie bestemd om prettig op te zitten
(figuurlijk) lidmaatschap van een raad of vergadering met een beperkt aantal leden
(juridisch) plaats waar een organisatie gevestigd is

zetmeel n
skrobia

zetpil n
czopek
(farmacologie) medicament in de vorm van een pil die via de anus toegediend wordt

zetwerk n
skład
alle arbeid die verricht moet worden om kopij gereed te maken voor het drukproces
de drukplaten die gereed zijn om gebruikt te worden om iets te drukken
(waterbeheer) oeverbekleding met nauwkeurig geplaatste stenen
het in de gewenste vorm persen van metalen platen

zeug n
maciora locha
(vulgair) scheldwoord voor een vrouw, waarmee de vrouw met een varken wordt vergeleken

zeuren /ˈsʏː.rə(n)/ /ˈzøː.rə(n)/ v
marudzić
inergatief veelvuldig en langdurig klagen over weinig belangrijke zaken en zonder het probleem aan te pakken

zeven /ˈzøvən/ cardinalNumeral
siedem
"7", het getal tussen zes en acht

zeven /ˈzøvən/ v
przesiać
overgankelijk de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef

zevende /ˈze.vən.də/ ordinalAdjective
siódmy

zevenendertig /ˈzøvənənˌdɛrtəx/ cardinalNumeral
trzydzieści siedem
"37", het getal tussen zesendertig en achtendertig, dertig plus zeven

zevenennegentig /ˈzøvənəˌneɣəntəx/ cardinalNumeral
dziewięćdziesiąt siedem
"97", het getal tussen zesennegentig en achtennegentig, negentig plus zeven

zevenentachtig /ˈzøvənənˌtɑxtəx/ cardinalNumeral
osiemdziesiąt siedem
"87", het getal tussen zesentachtig en achtentachtig, tachtig plus zeven

zevenentwintig /ˈzøvənənˌtwɪntəx/ cardinalNumeral
dwadzieścia siedem
"27", het getal tussen zesentwintig en achtentwintig, twintig plus zeven

zevenenveertig /ˈzøvənənˌfertəx/ cardinalNumeral
czterdzieści siedem
"47", het getal tussen zesenveertig en achtenveertig, veertig plus zeven

zevenenvijftig /ˈzøvənənˌfɛiftəx/ cardinalNumeral
pięćdziesiąt siedem
"57", het getal tussen zesenvijftig en achtenvijftig, vijftig plus zeven

zevenenzestig /ˈzøvənənˌsɛstəx/ cardinalNumeral
sześćdziesiąt siedem
"67", het getal tussen zesenzestig en achtenzestig, zestig plus zeven

zevengetijdenklaver n
kozieradka błękitna
(kruid) zaden, zaaddozen en blaadjes van Trigonella caerulea worden gebruikt als kruid

zevenhonderd /ˈzeːvə(n)ˌɦɔndərt/ /ˈzøvənˌhɔndərt/ cardinalNumeral
siedemset
"700", het getal tussen zeshonderdnegenennegentig en zevenhonderdeen, zeven maal honderd

zeventien /ˈzøvənˌtin/ cardinalNumeral
siedemnaście
"17", het getal tussen zestien en achttien, tien plus zeven

zeventiende ordinalAdjective
siedemnasty

zeventig /ˈzøvəntəx/ cardinalNumeral
siedemdziesiąt
"70", het getal tussen negenenzestig en eenenzeventig, zeven maal tien

zeventigste ordinalAdjective
siedemdziesiąty

zichtbaar adj
widoczny

ziek adj
chory chora chore
(medisch) verkerend in een toestand waarbij sommige lichamelijke processen niet goed werken, niet gezond zijnd; gezegd van mensen en dieren

ziekelijk adj
chorowity
geneigd om vaak ziek te zijn

ziekengeld n
zasiłek chorobowy
compensatie voor loon gederfd door ziekte

ziekenhuis /ˈzi.kǝn.ˌɦœʏs/ n
szpital
(medisch) instelling voor onderzoek, behandeling en verpleging van zieken

ziekenzalving n
namaszczenie chorych
1. één van de zeven sacramenten van de Rooms-Katholieke Kerk alsmede van de Orthodoxe Kerk dat door een priester wordt toegediend aan zieken die in doodsgevaar verkeren

ziekte n
choroba

ziekte van Parkinson n
choroba Parkinsona
(medisch) ziekte die het centrale zenuwstelsel steeds verder aantast

ziekteleer n
patologia

ziel /zil/ n
dusza
(psychologie), (religie) het veronderstelde wezen van het niet-stoffelijke van de mens

zielig /'ziləx/ adj
żałosny

zien v
widzieć dostrzegać patrzeć
inergatief het vermogen hebben om met het oog waar te nemen

ziften /ˈzɪftə(n)/ v
arfować
overgankelijk de grote van de kleine deeltjes scheiden met behulp van een zeef

zigeuner /siˈɣønər/ n
Cygan

zij /sɛɪ̯/ /zɛɪ̯/ /zɛː/ personalPronoun
ona
3e persoon enkelvoud vrouwelijk, nominatief
oni one
3e persoon meervoud, nominatief

zijde n
bok strona
grenslijn van een tweedimensionale figuur of het grensvlak van een lichaam
jedwab bok
zeer zachte stof gemaakt van cocons van de zijderups

zijden /ˈzɛɪdə(n)/ /ˈzɛːdə(n)/ adj
jedwabny
van zijde, van zijdegaren vervaardigd
op zijde gelijkend, als van zijde, zacht en glanzend

zijn possessivePronoun
jego swój
derde persoon enkelvoud, mannelijk of onzijdig

zijn v
być
ergatief: bestaan, existeren
ergatief: zich bevinden, ergens aanwezig zijn
koppelwerkwoord (gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): gelijk zijn aan:
koppelwerkwoord(gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): tot de groep behoren van
koppelwerkwoord (gevolgd door adjectief): de eigenschap hebben:
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord
hulpwerkwoord: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van de lijdende vorm

zijrivier n
dopływ
(aardrijkskunde) een rivier die niet in zee maar in een andere rivier uitmondt

zilver n
srebro

zilveren adj
srebrny

zilvermeeuw n
mewa srebrzysta
(steltloperachtigen) Larus argentatus een grote meeuwensoort van het Noord-Altantische gebied

zilverrug n
srebrnogrzbiety samiec
dominante, volwassen mannelijke gorilla

zilverspar n
jodła
(coniferen) benaming voor naaldbomen uit het geslacht Abies

zilvervliesrijst /'zɪlvərvlisrɛist/ n
ryż brązowy
(voeding) rijst waarvan de zemelen en de kiem niet verwijderd zijn (wikidata: zilvervliesrijst )

zin /zɪn/ n
zdanie
(taalkunde) een serie woorden die gezamenlijk in syntactisch verband een afgerond geheel vormen

zingen v
śpiewać zaśpiewać
overgankelijk (muziek) met de eigen stem als muziek laten horen

zink n
cynk
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool Zn en atoomnummer 30. Het is een blauw/wit overgangsmetaal

zinken /zɪŋkə(n)/ v
topić tonąć
ergatief in een vloeistof, meestal water, traag naar beneden zakken

zinsdeel n
syntagma
(taalkunde) syntactische eenheid binnen een zin

zintuig /ˈzɪntœx/ /ˈzɪntœyx/ n
zmysł
een orgaan dat prikkels uit de buitenwereld in elektrische signalen voor de hersenen omzet

zionisme /zijoˈnɪsmə/ n
syjonizm

zirkonium n
cyrkon
(scheikunde), (element) scheikundig element met symbool Zr en atoomnummer 40. Het is een goudkleurig overgangsmetaal

zirkoon /zɪr'koːn/ n
cyrkon
edelsteen, bestaand uit het gelijknamige mineraal

zitplaats n
miejsce
een plaats waar men kan zitten

zitten /ˈzɪ.tə(n)/ v
siadać siedzieć
inergatief op het zitvlak rusten

zoals conjunction
w ten sposób
op dezelfde manier
bijvoorbeeld.

zodoende adv
dlatego też w ten sposób
op die wijze; op die manier

zodra /zoˈdra/ conjunction
jak tylko
geeft aan welke gebeurtenis eerst moe(s)t plaatsvinden

zoeken v
szukać
overgankelijk proberen te vinden

zoeker n
celownik
(fotografie) een instrumentje op of aan een camera dat het richten ervan vergemakkelijkt, een richtmiddel

zoekmachineoptimalisatie n
optymalizacja dla wyszukiwarek internetowych
(informatica) beïnvloeding van de plaats van een bepaalde website in de zoekresultaten van een zoekmachine

zoemen v
bzykać
inergatief (dierengeluid) een vrij zacht continu geluid voortbrengen dat op de z-klank lijkt

zoen n
pocalunek
het met de lippen aanraken van een persoon of een voorwerp

zoenen v
całować
met de mond liefkozen

zoet /ˈzut/ adj
słodki słodka słodkie
ter omschrijving van een vaak als aangename ervaren smaak zoals die van suiker

zoet water n
woda słodka
water dat minimale hoeveelheden zout bevat.

zoete aardappel n
batat
(bloemplanten) Ipomoea batatas een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae ). De zoete aardappel heeft een inulinehoudende knol, een verdikking van de wortels. Hij staat op de zevende plaats op de lijst van belangrijkste voedselgewassen in de wereld, en op de vijfde plaats in ontwikkelingslanden, na rijst, tarwe, maïs en cassave

zoeten /ˈzu.tə(n)/ v
słodzić cukrować
overgankelijk zoet maken

zoetheid n
słodkość

zoethout /ˈzuthʌʊt/ n
lukrecja
Glycyrrhiza glabra , een plant die tot de vlinderbloemigen behoort

zoetstof n
sztuczne środki słodzące
(scheikunde), (voeding) een stof die een zoete smaak veroorzaakt
als hierboven maar geen suiker bevat, het zoetje

zoetwater n
słodka woda
water dat minimale hoeveelheden zout bevat

zogen /ˈzoːɣ.ə(n)/ v
karmić mlekiem wykarmić
overgankelijk het te drinken geven van moedermelk

zogenaamd /zo.ɣə.'namt/, /zo.ɣə.'nam.də/ adv
tak zwany
(pejoratief) naar (betwijfelde) bewering

zolder /ˈzɔldər/ n
strych poddasze
ruimte onder een (schuin) dak

zolen /zolə(n)/ v
zelować
het aanbrengen van een zool onder een schoen

zombie n
zombi
(mythologie), (magie) door magie uit de dood teruggebracht persoon

zomer n
lato

zomereik n
dąb szypułkowy
(bloemplanten) bepaald soort loofboom, Quercus robur , die inheems is in de Benelux en tot 35 meter hoog kan worden

zomerhuis /ˈzo.mər.ˌhœʏ̯s/ /ˈzo.mər.ˌhœːs/ n
dom letniskowy
huis om de zomer en de vakanties door te brengen

zomers /ˈzomərs/ adj
letni
typerend voor de zomer

zomertaling n
cyranka
(eendvogels) Anas querquedula een kleine soort eend

zomertijd n
czas letni

zon n
słońce
(astronomie) de ster waar de planeet aarde omheen draait, hemellichaam dat o.a. de aarde het daglicht schenkt

zondaar n
grzesznik
(religie) iemand die ongehoorzaam is aan Gods geboden

zondag n
niedziela
(tijdrekening), (dag) een dag van de week die na zaterdag en voor maandag komt

zonde n
grzech
(religie) overtreding van een goddelijke wet of regel

zonder preposition
bez
in afwezigheid van.

zondigen /zɔndəɣə(n)/ v
grzeszyć
inergatief, (religie) het overtreden van een religieuze wet

zondvloed n
potop
(religie) een catastrofale en bijna alles vernietigende vloed die volgens de Bijbel ooit zou hebben plaatsgevonden, als straf van God

zone /ˈzo:nə/ n
strefa
bepaald gebied dat is afgebakend van aangrenzend gebied

zonlicht n
światło słoneczne
(astronomie) de zichtbare elektromagnetische straling van de ster waarrond onze aarde draait

zonne-energie /'zɔnəʔenɛr'ɣi/ n
energetyka słoneczna
(natuurkunde) (elektrotechniek) energie die gewonnen wordt uit de straling van de zon

zonnebloem /ˈzɔnəˌblum/ n
słonecznik
(plantkunde) Helianthus annuus , een tot 3 meter hoge plant met een grote gele bloem

zonnebloemolie n
olej słonecznikowy
(voeding) een plantaardige spijsolie geperst uit zonnebloempitten

zonnebloempit n
nasiono słonecznika
de pit van een zonnebloem

zonnebrandcrème n
krem do opalania
vettige substantie die op de huid wordt gesmeerd om verbranding ervan tegen te gaan

zonnebril n
okulary przeciwsłoneczne
een bril met speciale glazen (dikwijls polaroid) om de ogen tegen het zonlicht te beschermen

zonnelied n
Pieśń słoneczna

zonnepaneel /ˈzɔnəpɑˌnel/ /ˈzɔnəpɑˌnɪːɫ/ n
panel fotowoltaiczny
(elektrotechniek) een paneel dat stralingsenergie van de zon omzet in elektriciteit

zonneschijn n
światło słoneczne
het licht dat van de zon afkomstig is

zonnestelsel n
układ słoneczny
(astronomie) het stelsel dat bestaat uit onze zon en alle planeten die eromheen draaien; bij uitbreiding ook dergelijke stelsels om andere sterren

zonnevis n
paszczak
(straalvinnigen) (voeding) bepaald soort eetbare vis, Zeus faber

zonnevlam n
rozbłysk słoneczny

zonnevlek n
plama słoneczna
(astronomie) magnetische onregelmatigheid aan de oppervlakte van de zon die vanaf de aarde te zien is als een wat donkere vlek

zonnewende /ˈzɔnəˌwɛndə/ /ˈzɔnəˌʋɛndə/ /ˈzɔnəˌβ̞ɛndə/ n
przesilenie
de gebeurtenis waarbij de zon, vanuit de aarde gezien, de meest noordelijke of zuidelijke positie (de keerkringen) bereikt

zonnewijzer n
zegar słoneczny

zonnewind n
wiatr słoneczny
(astronomie) de stroom deeltjes die de zon uitstraalt

zonnig /ˈzɔnəx/ adj
słoneczny słoneczna słoneczne
(meteorologie) zonovergoten, met veel zonneschijn

zonsondergang /zɔn'zɔndərχɑŋ/ n
zachód słońca
(astronomie) het schijnbaar verdwijnen van de zon onder de horizon als de avond valt

zonsverduistering /ˈzɔnsvərˌdœʏ̯stərɪŋ/ /ˈzɔnsvərˌdœːstərɪŋ/ n
zaćmienie Słońca
(astronomie) het verschijnsel dat de maan voor de zon langstrekt, waardoor het zonlicht geblokkeerd wordt

zoogdier /ˈzox.diːr/ /ˈzoːɣ.diːr/ /ˈzoχ.diːr/ n
ssak
(dierkunde) warmbloedig, behaard gewerveld dier dat zijn (meestal) levend geboren jongen met melk voedt, behorend tot de biologische klasse Mammalia

zool n
zelówka
onderkant van de voet
(gereedschap) de vlakke onderzijde van een schaaf, strijkijzer etc.

zoon /zoːn/ n
syn
(familie) een mannelijk kind

zorg n
troska
verpleging, voorzien in een behoefte

zorgen /'zɔrɣən/ v
martwić
zorg dragen

zorgzaam adj
troskliwy
met de nodige zorg

zout /zɑu̯t/ adj
słony
zout bevattend of zout smakend

zout /zɑu̯t/ n
sól
alledaagse naam voor keukenzout bedoeld (natriumchloride)

zouten v
solić
overgankelijk met zout conserveren

zoutzuur n
kwas solny kwas chlorowodorowy
(scheikunde) een oplossing van waterstofchloride (HCl)

zozo /ˈzo.zo/ adj
tak sobie

zoöfilie n
sodomia

zoögeografie n
zoogeografia

zoölogie n
zoologia
(wetenschap) de wetenschap die de dieren bestudeert

zoöloog /zoʔo'lox/ n
zoolog
(dierkunde) (beroep) een wetenschapper die zich bezig houdt met de studie van dieren

zucht /zʏxt/ n
westchnienie
hoorbare uitademing, meestal als uiting van ongenoegen of verveling

zuchten /ˈzʏxtə(n)/ v
westchnąć
inergatief hoorbaar diep uitademen, meestal als uiting van frustratie

zuid /zœʏ̯t/ /zœːd/ /zœːt/ adv
południe

zuiden /ˈzœy̯.də(n)/ n
południe

zuidoost adv
południowy wschód

zuidpool n
biegun południowy
(aardrijkskunde) het uiteinde van de aardas op 90 graden zuiderbreedte
(natuurkunde), (techniek) het andere uiteinde van de as van een omwentelingslichaam, of van een elektrische geleider, dat door het hulpmiddel van de zg. “rechterhandregel” als noordpool wordt aangewezen
(astronomie) het uiteinde van de as van een hemellichaam dat op 90 graden zuiderbreedte ligt

zuidwestelijk adj
południowo-zachodni
op het zuidwesten betrekking hebbend

zuigen /ˈzœy̯.ɣə(n)/ v
ssać
een verlaagde druk aanleggen met de mond of met een apparaat
ssać pierś
(van jonge kinderen en dieren) de moedermelk uit de tepels in zich opnemen

zuiger n
tłok

zuinigheid /ˈzœʏ̯.nəχ.ˌɦɛɪ̯t/ /ˈzœː.nəx.ˌɦɛːt/ /ˈzœː.nɪx.ˌhɛɪ̯d/ n
oszczędność
het zuinig zijn

zuipen v
chlać
zwaar of gulzig drinken

zuivel n
nabiał
(voeding) verzamelnaam voor melkproducten

zuivelproduct n
nabiał
(voeding) voedingsmiddel op basis van melk

zulk /zɵlk/ exclamativePronoun
taki

zullen /ˈzʏ.lə(n)/ v
powinno się

zuring /'zyrɪŋ/ n
szczaw
v/m (plantkunde): Rumex een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie waarvan sommige soorten zoals de veldzuring eetbare bladeren hebben die in salades gebruikt worden

zus n
siostra
(familie) een ander kind van dezelfde ouders van het vrouwelijk geslacht

zuster /ˈzʏs.tər/ n
siostra
vrouwelijk kind van dezelfde ouders, zus

zuur /zyːr/ adj
kwaśny
een smaak hebbend zoals citroensap of azijn

zuur /zyːr/ n
kwas
vloeistof, die een verhoogde concentratie waterstofionen bevat

zuurkool n
kapusta kiszona kapusta kwaszona
(voeding) fijngesneden en licht gezouten kool die enige tijd gefermenteerd is

zuurstof /ˈzyːrstɔf/ n
tlen
(scheikunde), (element) een scheikundig element met symbool O en atoomnummer 8, en een bij kamertemperatuur kleurloos twee-atomig gas O2 en bij lage temperaturen een blauwige vloeistof

zuurstok n
cukrowa laska
(voeding) snoep in de vorm van een stok

zwaaien v
huśtać
inergatief begroeten door met de hand heen en weer te bewegen

zwaan /zʋan/ n
łabędź
(eendvogels) benaming voor watervogels met lange sierlijke hals uit het geslacht Cygnus

zwaar adj
ciężki
van groot gewicht

zwaar water n
ciężka woda
water waarin de waterstofatomen vervangen zijn door de waterstofisotoop deuterium

zwaard n
miecz
een lang, scherp voorwerp, vaak van ijzer gemaakt, dat werd gebruikt als wapen; tegenwoordig heeft het eerder een symbolische waarde

zwaardvis n
miecznik włócznikowate
bepaald soort zeevis, Xiphias gladius

zwaardwalvis n
orka
(walvisachtigen) Orcinus orca de grootste vertegenwoordiger van de familie der dolfijnen (Delphinidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1758 als Delphinus orca gepubliceerd door Carl Linnaeus. Het dier heeft een opvallende rugvin

zwaartekracht n
powaga
(natuurkunde) de kracht die de wederzijdse aantrekking van massa veroorzaakt

zwachtel /ˈzwɑxtəl/ n
bandaż

zwager /ˈzʋa.ɣər/ n
szwagier

zwak /zʋɑk/ adj
słaby słaba słabe

zwaluw n
jaskółka
(zangvogels) benaming voor trekvogels uit de familie Hirundinidae , die van insecten leven

zwanger adj
w ciąży
de toestand waarin een vrouw verkeert wanneer er in de baarmoeder een bevruchting heeft plaatsgevonden

zwangerschap /ˈzwɑŋərsxɑp/ n
ciąża brzemienność
de tijd dat een vrouw een ongeboren kind met zich draagt

zwangerschapsafbreking n
aborcja
een voortijdige en kunstmatige beëindiging van een zwangerschap

zwangerschapstest n
test ciążowy
een op de markt verkrijgbaar produkt dat via de urine tekenen van een zwangerschap onthult

zwart adj
czerń czarny
(figuurlijk) een donker gelaat of uiterlijk hebbend, opgevat als een etnisch kenmerk

zwart gat phraseologicalUnit
czarna dziura
(natuurkunde), (astronomie) een gebied van de ruimte-tijd waaruit niets, zelfs geen licht kan ontsnappen omdat de zwaartekracht te sterk is

zwart geld n
brudne pieniądze
betaalmiddelen die afkomstig zijn uit belastingontduiking of onwettige handel

zwarte bes n
czarna porzeczka
(fruit) vruchtje van Ribes nigrum .

zwarte doos n
czarna skrzynka
systeem, apparaat of voorwerp waarvan bekend is wat het doet maar niet hoe het werkt
crashbestendig apparaat met vluchtgegevens in een vliegtuig dat gebruikt kan worden om vliegtuigongelukken te analyseren

zwarte markt phraseologicalUnit
czarny rynek

zwarte rijst n
czarny ryż
(voeding) gepelde, ongepolijste zaden van specifieke rijstsoorten Oryza sativa , met een heel donkere kleur (wikidata: zwarte rijst )

zwarte zee-eend n
markaczka
(eendvogels) Melanitta nigra , één van de soorten van de zee-eend

zwartkop n
juodagalvė devynbalsė
(zangvogels) bepaald soort vogel, Sylvia atricapilla , uit de familie van zangers Sylviidae , van deze grasmus heeft het mannetje een zwarte kop en het vrouwtje een bruine.

zwavel /zʋavəl/ n
siarka
(scheikunde), (element), (mineraal) scheikundig element met symbool S en atoomnummer 16. Het is een geel niet-metaal

zwavelzuur n
kwas siarkowy
(scheikunde) een sterk zuur bestaande uit zwavel, waterstof en zuurstof met een wateronttrekende en bijtende werking

zweefvliegtuig n
szybowiec
(luchtvaart) toestel met vleugels dat zich ongemotoriseerd door de lucht verplaatst door gebruik te maken van opstijgende luchtstromingen

zweep n
bat bicz
een handwapen in de vorm van een lang ineengedraaid stuk leer dat met een zwiepende beweging pijnlijke slagen uit kan delen

zweer n
wrzód
(medisch) ontstoken plek, infectie

zweet n
pot
transpiratie, transpiratievocht

zwembad /ˈzwɛmbɑd/ /ˈzʋɛmbɑt/ /ˈzβ̞ɛmbɑt/ n
basen pływacki basen
(zwemmen) een bassin om in te zwemmen

zwembril n
okulary do pływania

zwembroek n
kąpielówki
(kleding) (sport) kledingstuk voor mannen dat gebruikt wordt om in te zwemmen

zwemkleding n
kostium kąpielowy strój kapielowy
(kleding) kleding die men draagt voor het zwemmen

zwemmen v
pływać płynąć
(sport) inergatief zich gecoördineerd door het water voortbewegen

zwemmerseczeem n
grzybica stóp

zwerm /zʋɛrm/ n
rój
een grote groep gezamenlijk op- en rondtrekkende personen, dieren of zaken, gewoonlijk vogels of insecten

zweving /'zʋevɪŋ/ n
dudnienie
(muziek) (natuurkunde) een geluidsverschijnsel dat veroorzaakt wordt door de interferentie van twee tonen met een gering verschil in toonhoogte

zwezerik n
grasica
(anatomie) klierachtig, hormoonvormend orgaan

zwier n
rozmach
draai, zwaai

zwijgen v
milczeć
inergatief ervan afzien te spreken

zwijgzaam adj
małomówny
weinig sprekend

zwijn n
świnia
(evenhoevigen) benaming voor zoogdieren uit de familie Suidae , waarvan de mannetjes slagtanden hebben
(scheldwoord) (figuurlijk) iemand die zich vies, onbeschaafd of zeer slecht gedraagt

zwijnenstal /ˈzʋɛinəstɑl/ n
chlew
(figuurlijk) vuile boel

zwingel /'zʋɪŋəl/ n
klepaczka
(vlasbewerking) breede, houten spaan met aangescherpten snijkant en een handvat, bestemd om de vlas- en hennepvezels te verwijderen van de scheven uit de gedroogde houtpijp

zygote n
zygota

Ålandseilanden pn
Wyspy Alandzkie
(toponiem: land) een groep van honderden eilanden in de Oostzee die tot Finland behoren, maar geheel Zweedstalig zijn en dat volgens ISO-norm ISO 3166-1 wordt aangeduid met de driecijferige landcode: 248, de drieletterige landcode: ALA en de tweeletterige landcode: AX

à propos interjection
à propos
trouwens (als overgang naar een opmerking die met het voorgaande verbonden is)

ångström n
angstrem
(natuurkunde), (eenheid) lengtemaat met een waarde van 10-10 m, dus 0,1 nanometer of 100 picometer

één /eːn/ cardinalNumeral
jeden
de inhoud van de kleinste niet-lege verzameling, het kleinste getal van de verzameling \mathbb{N}_0; komt na nul en vóór twee, in Arabische cijfers 1, in Romeinse cijfers I

één /eːn/ n
jedynka
het getal 1