fobia ˈfɔbʲja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś fobi

gram suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją graf

izm ism̥ suffix
-izm, -yzm → przyrostek tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami izm

logia ˈlɔɟja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką loji

naście ˈnaɕʨ̑ɛ suffix
tworzący liczebniki główne od 11 do 19 włącznie n

ość ɔɕʨ̑ suffix
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną lik luk

skop skɔp suffix
ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania skop

AA a‿ˈː acronym
= Anonimowi Alkoholicy; AA

AIDS ɛjts n
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej; AIDS

Aaron aˈːrɔ̃n pn
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza; Harun
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego; Harun

Abchaz ˈapxas n
mieszkaniec Abchazji Abaza

Abchazja apˈxazʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji; Abhazya

Abel ˈabɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Habil

Aberdeen pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania); Aberdeen

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej; Abican

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia; Habeşistan

Abraham abˈraxãm pn
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; İbrahim
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; İbrahim

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich; Abu Dabi

Abudża aˈbuʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii; Abuja

Achilles aˈçilːɛs pn
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy; Aşil

Adam ˈadãm pn
imię męskie; Adem Âdem

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Australii; Adelaide
imię żeńskie pochodzenia niemieckiego; Adelaide

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty; Adonis

Adygeja pn
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop Adıge

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu; Afganistan

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Afganistanu Afgan

Afrodyzja ˌafrɔˈdɨzʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty; Afrodisias

Afryka ˈafrɨka pn
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi; Afrika

Afryka Północna ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na n
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu; Kuzey Afrika

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Afryki Afrikalı

Akra ˈakra pn
(geografia, geograficzny) stolica Ghany; Akra

Akwitania ˌakfʲiˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) region w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux; Akitanya

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią; Aachen

Alabama ˌalaˈbãma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Alabama

Alaska aˈlaska pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Alaska

Albania alˈbãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie; Arnavutluk

Albanka alˈbãŋka n
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii Arnavut

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii Arnavut

Aldebaran ˌaldɛˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie; Aldebaran

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
imię męskie pochodzenia greckiego; İskender

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego; İskenderiye

Aleppo pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego; Halep

Algier ˈalʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) stolica Algierii; Cezayir

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
obywatel Algierii Cezayirli

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze; Cezayir

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
imię żeńskie; Alis

Allah ˈalːax pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie; Allah

Alpy ˈalpɨ pn
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia; Alpler

Alpy Górnej Prowansji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Alpes-de-Haute-Provence

Alpy Nadmorskie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Alpes-Maritimes

Alpy Wysokie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Hautes-Alpes

Aluta pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju; Oltu

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem; Alsace Alsas

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej; Amazon Amazon Nehri

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Amerika

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Güney Amerika

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej; Kuzey Amerika

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego; Latin Amerika

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Ameryki – kontynentu Amerikalı

Amman ˈãmːãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii; Amman

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii; Amsterdam

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji; Amuderya Ceyhun

Amur ˈãmur pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji; Amur

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej; Anadolu

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii Endülüs

Andora ãnˈdɔra pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią; Andora Andorra

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Andromeda
imię żeńskie; Andromeda

Andy ˈãndɨ pn
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej; And Dağları

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
kobieta narodowości angielskiej İngiliz

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii; (potocznie, potoczny) utożsamiana ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej; İngiltere

Anglik ˈãŋɡlʲik n
mężczyzna narodowości angielskiej ingiliz

Angola ãŋˈɡɔla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Angola

Anguilla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim; Anguilla

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin; koruyucu melek

Ankara ãŋˈkara pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji; Ankara

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru; Antananarivo

Antares ãnˈtarɛs pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona; Antares

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy; Antarktika

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody; Antarktika

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's; Antigua ve Barbuda

Antiochia pn
(geografia, geograficzny) starożytne i współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym; Antakya

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Antümi

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Antwerp Anvers

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne; Hollanda Antilleri

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech; Apenin Dağları

Apulia pn
(geografia, geograficzny) region administracyjny w południowych Włoszech; Puglia

Arab ˈarap n
mężczyzna wywodzący się z jednego z ponad dwudziestu krajów świata arabskiego; mężczyzna, którego językiem ojczystym jest arabski; Arap

Arabia aˈrabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu; Arabistan

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie; Suudi Arabistan

Arabka aˈrapka n
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego Arap

Arabska Republika Egiptu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu Mısır Arap Cumhuriyeti

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii Aragon

Ararat aˈrarat pn
(geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji; Ağrı Dağı

Arbela arˈbɛla pn
(geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w Iraku; Erbil

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji; Arhangelsk

Archimedes ˌarçĩˈmɛdɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk; Arşimet

Ardeny pn
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu; Ardennes

Ares ˈarɛs pn
(mitologia grecka) bóg wojny; Ares

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Arjantin

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Argentyny Arjantinli

Ariel ˈarʲjɛl pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Ariel
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Ariel
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu Ariel

Arizona ˌarʲiˈzɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Arizona

Arkadia arˈkadʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim Arkadia

Arkansas arˈkãw̃zas ˈarkãw̃sɔ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Arkansas

Arktyka ˈarktɨka pn
(geografia, geograficzny) najbliżej na północ wysunięty obszar Ziemi otaczający biegun północny; Arktika

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Ermenistan

Artemida ˌartɛ̃ˈmʲida pn
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą; Artemis

Aruba aˈruba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej; Aruba

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki, Aristo

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona; Asklepios

Astrachań aˈstraxãɲ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu; Astrahan

Asturia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo Asturias

Asyria aˈsɨrʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii; Asurlular Asur

Asyryjczyk ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię; Asurlu

Aszchabad aʃˈxabat pn
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu; Aşkabat

Atena aˈtɛ̃na pn
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków; Athena

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji; Atina

Atlantyk aˈtlãntɨk pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki Atlantik

Augiasz pn
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa; Augeas

Augsburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii; Augsburg

Australia awˈstralʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; Avustralya
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi; Avustralya

Austria ˈawstrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Avusturya

Austriak ˈawstrʲjak n
mieszkaniec lub obywatel Austrii Avusturyalı

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie; Avusturya-Macaristan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem Avignon

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku; Azerbaycan

Azja ˈazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi; Asya

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą; Küçük Asya

Azja Południowo-Wschodnia n
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny; Güneydoğu Asya

Azjata aˈzʲjata n
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego Asyalı

Azory aˈzɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii; Azorlar

Bab al-Mandab pn
(geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód; Bab'ül Mendep

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku; Babil

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec Baden-Württemberg

Bagdad ˈbaɡdat pn
(geografia, geograficzny) stolica Iraku; Bağdat

Bahamy baˈxãmɨ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim; Bahamalar

Bahrajn ˈbaxrajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manama; Bahreyn

Bajkał ˈbajkaw pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie; Baykal

Bajkonur pn
(geografia, geograficzny) dawny radziecki kosmodrom na terenie Kazachstanu; Baykonur

Bakczysaraj pn
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie; Bahçesaray

Baku ˈbaku pn
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu; Bakü

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Gambii; Banjul

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii; Bangkok

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Bangladeş

Barabasz baˈrabaʃ pn
(biblijny) imię męskie; Barabbas

Baran ˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; Koç
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Koç

Barbados barˈbadɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Barbados

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii; Barselona

Barnaba barˈnaba pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego; Barnabas

Barnauł pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem; Barnaul

Bawaria baˈvarʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium; Bavyera

Bałkany bawˈkãnɨ pn
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego; Balkanlar

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich; bedevi

Bejrut ˈbɛjrut pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu; Beyrut

Belfast ˈbɛlfast pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej, Belfast

Belgia ˈbɛlʲɟja n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli; Belçika

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
obywatelka Belgii Belçikalı

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
stolica Serbii; Belgrad

Belize bɛˈlʲizɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopan; Belize

Bengal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską; Bengal

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia; Bünyamin

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Benin

Bergamo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Lombardia; Bergamo

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec; Berlin

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina; Batı Berlin

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2); Bermuda

Berno ˈbɛrnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii; Bern

Besarabia n
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę; Besarabya

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny; Betlehem

Bhutan ˈbutãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu; Bhutan

Bianka ˈbʲjãŋka pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Bianca
imię żeńskie; Bianca

Białogród Królewski pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Székesfehérvár, miasto w środkowych Węgrzech; İstolni Belgrad

Białogród nad Dniestrem pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim; Akkerman

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Beyaz Rusya Belarus

Biały Dom pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie; Beyaz Saray

Biblia ˈbʲiblʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga; Kutsal Kitap Kitab-ı Mukaddes

Birma ˈbʲirma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Birmanya Burma

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł; Bizantion

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji; Orta Doğu Yakın Doğu Ortadoğu

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; İkizler
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną; İkizler

Bochum pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec; Bochum

Bogota bɔˈɡɔta pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii; Bogotá

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre; Bolivya

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech; Bologna

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach; Mumbai

Bordżomi pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia; Borjomi

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji; İstanbul Boğazı

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Boston

Botswana bɔtsˈfãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Botsvana

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; Bosna

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Bosna ve Hersek Bosna Hersek

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa; Yirmibeş Aralık noel Noel

Brabancja Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch; Kuzey Brabant

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji; Bratislava

Brazylia braˈzɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Brezilya

Brema ˈbrɛ̃ma pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą; Bremen

Brest pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania; Brest

Bretania brɛˈtãɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji; Breton

Briańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego Bryansk

Bruksela bruˈksɛla pn
(geografia, geograficzny) stolica Belgii; Brüksel

Brunei brũˈnɛji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Brunei

Brytania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów Britanya
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie Britanya

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego; Birleşik Krallık Virgin Adaları

Brześć pn
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską; Brest

Buchara n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego; Buhara

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
stolica Węgier; Budapeşte

Budziszyn buˈʥ̑iʃɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Bautzen

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii; Bükreş

Burgas pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym; Burgaz

Burgundia burˈɡũndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji; Bourgogne

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce; Burkina Faso

Burundi buˈrũndʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Burundi

Bułgaria buwˈɡarʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii; Bulgaristan

Byblos pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl; Biblos

Byk bɨk pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja Boğa
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Boğa

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti

Bóg buk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej; Tanrı Allah

Canberra pn
(geografia, geograficzny) stolica Australii; Canberra

Caracas kaˈrakas pn
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli; Karakas

Cchinwali pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji; Tshinvali

Centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Erboğa

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.; Ceres
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter; Ceres

Cezarea pn
(geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego; Kayserya

ChRL xa‿ɛr‿ˈɛl acronym
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa ÇHC

Chalcedon pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu; Kalkedon

Chanuka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich; Hanuka

Charków ˈxarkuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy; Harkov

Charon ˈxarɔ̃n pn
(mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej; Kharoon
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona; Kharoon

Chartum ˈxartũm pn
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu; Hartum

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji; Chaeronea

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji; Chaeronea

Chicago pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Chicago

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Şili

Chiny ˈçĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Çin

Chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Chin Çinli
osoba narodowości chińskiej; Çinli

Chińska Republika Ludowa ˈçĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin; Çin Halk Cumhuriyeti

Chodżent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią; Hocent

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu; Hırvatistan

Chrystus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu; İsa

Connecticut kəˈnɛtikət n
stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego; Connecticut

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna narodowości cygańskiej (romskiej); Çingene

Cylicja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym; Kilikya

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; Kıbrıs
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji; Kıbrıs

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Cypru Kıbrıslı

Cyrena pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne; Kirene

Cyrenajka ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Sirenayka

Czad ʧ̑at pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie; Çad

Czarnobyl pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim; Çernobil

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy; Karadağ

Czeboksary pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej; Şupaşkar

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej; Çekoslovakya Çekoslavakya

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1); Bohemya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze; Çekya

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Çeçenya

Czelabińsk ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego; Çelyabinsk

Czerkiesk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji; Çerkessk

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji; Kızıl Haç

Czyta pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim; Çita

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski; Çestohova

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych DNA

Dafne ˈdafnɛ pn
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe; Dafni

Dagestan daˈɡɛstãn n
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji; Dağıstan

Dakota Południowa daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych; South Dakota

Dakota Północna daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych; North Dakota

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku; Uzak Doğu

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
(geografia, geograficzny) stolica Syrii; Şam

Dania ˈdãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze; Danimarka

Dardanele ˌdardãˈnɛlɛ n
(geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą; Çanakkale Boğazı

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia staroperskiego; Darius

Dawid ˈdavʲit pn
imię męskie; Davut

Debora pn
(biblijny) starotestamentowa prorokini pochodząca z plemienia Naftalego; Debora

Delta Rodanu pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Bouches-du-Rhône

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Demokratik Kongo Cumhuriyeti

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce São Tomé ve Príncipe Demokratik Cumhuriyeti

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników; Diyojen
greckie imię męskie; Diyojen

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie Dnipro
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię; Dinyeper

Dodekanez pn
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji; Onikiada

Dolna Austria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii; Aşağı Avusturya

Dolna Normandia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji; Aşağı Normandiya

Dolna Saksonia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze; Niedersachsen

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; Dominika

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Dominik Cumhuriyeti

Drezno ˈdrɛznɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Dresden

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie Samanyolu

Dubaj ˈdubaj pn
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie; Dubai
(geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1); Dubai

Dublin ˈdublʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii; Dublin

Dubrownik duˈbrɔvʲɲik pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem; Dubrovnik

Duch Święty ˈduç ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej; Kutsal Ruh

Dunaj ˈdũnaj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Tuna Tuna nehri

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu; Duşanbe

Dzień Matki n
święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek; Anneler Günü

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji; Cakarta

Dżalalabad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul; Celalabad

Dżamila ʤ̑ãˈmʲila pn
imię żeńskie pochodzenia arabskiego Cemile

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Cibuti
(geografia, geograficzny) stolica Dżibuti (1.1); Cibuti

ESBC ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych; AMBS

Edirne ɛˈdʲirnɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Turcji Edirne

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji, Edinburgh

Egipt ˈɛɟipt pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze; Mısır

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito; Ekvador

Eliasz ˈɛlʲjaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; İlyas

Elohim pn
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga; Elohim

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; İşâ

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
imię żeńskie; Emine

Emir ˈɛ̃mʲir n
imię męskie pochodzenia arabskiego Emir

Eneasz pn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym; Aeneas

Eos ˈɛɔs pn
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą; Eos

Erydan ɛˈrɨdãn pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji; Eridanus

Eryk ˈɛrɨk pn
imię męskie; Erik

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze; Eritre

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Armenii; Erivan

Erzurum pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Turcji; Erzurum

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Estonya

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Etiyopya

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
grecki matematyk; Öklid

Eurazja ɛwˈrazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję; Avrasya

Europa ɛwˈrɔpa pn
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; Avrupa

Europa Południowa n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej Güney Avrupa

Europa Północna n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej Kuzey Avrupa

Europa Wschodnia n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją; Doğu Avrupa

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową; Batı Avrupa

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie; Orta Avrupa

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Europy Avrupalı

Ewa ˈɛva pn
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego; Havva
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Havva

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
imię męskie; Üzeyir

Ezop ˈɛzɔp pn
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej; Ezop

Facebook pn
(informatyka, informatyczny) internetowy serwis społecznościowy; Facebook

Falklandy falkˈlãndɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1); Falkland Adaları

Famagusta pn
(geografia, geograficzny) miasto na Cyprze w tureckiej części wyspy; Gazimağusa Mağusa

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rosji, państwa w Europie i Azji Rusya Federasyonu

Federacyjna Republika Brazylii ˌfɛdɛraˈʦ̑ɨjna rɛˈpublʲika braˈzɨlʲji pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Brazylii, państwa w Ameryce Południowej Brezilya Federal Cumhuriyeti

Fenicja fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii; Fenike

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
imię męskie; Ferdinand

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Fiji

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania; Philadelphia

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Filipinler

Fin fʲĩn n
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii Fin

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Finlandiya

Flandria ˈflãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii; Flandre
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii Flandre

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech; Floransa

Floryda flɔˈrɨda n
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Florida

Fobos ˈfɔbɔs pn
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa; Phobos

Focjusz ˈfɔʦ̑ʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia greckiego Fotios

Fokszany pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii; Fokşan

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu; Fransa

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji Fransız

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji Fransız

Frankfurt pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Menem Frankfurt

Frygia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska; Frigya

Fryzja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii; Frizya

Fudżi ˈfuʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu; Fuji

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gabon

Gad ɡat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba; Gad

Galia ˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie Galya

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim; Galiçya

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan; Celile

Gambia ˈɡãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gambiya

Gandawa ɡãnˈdava pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Gent

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach; Ganj

Gargantua pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu; Gargantua

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Gdansk

Geldria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem; Gelderland

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Cenevre

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria; Cenova

Georgia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie; Georgia

Germanin n
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy; Cermen

Ghana ˈɡãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gana

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego Cebelitarık

Goa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim; Goa

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów; Godzilla

Godzina dla Ziemi n
ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca; Dünya Saati

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach; Yunanistan

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji Yunan

Grek ɡrɛk n
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji Yunan

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Grenada

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku; Grönland

Grenoble pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Grenoble

Gruzja ˈɡruzʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi; Gürcistan

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Guam

Gudźarat pn
(geografia, geograficzny) stan w Indiach, leżący w północno-zachodniej części kraju; Gucerat

Guernsey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Guernsey

Gujana ɡuˈjãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Guyana

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim; Fransız Guyanası

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli; Guadeloupe

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej; Guatemala

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gine
(geografia, geograficzny) region w Afryce Zachodniej; Gine

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau; Gine-Bissau

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ekvator Ginesi

Górny Śląsk pn
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech; Yukarı Silezya

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem; Dağlık Karabağ

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej; Rocky Dağları

Göteborg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat; Göteborg

HIV çif acronym
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS; HIV

Hades ˈxadɛs pn
(mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem; Hades

Haga ˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii; Lahey

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli; Haiti

Hajfa pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe na północy Izraela; Hayfa

Hamburg ˈxãmburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Hamburg

Hanower pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii; Hanofer
(geografia, geograficzny) region w Niemczech; Hanofer

Hawaje xaˈvajɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym; Hawaii

Hawana xaˈvãna pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby; Havana

Helena xɛˈlɛ̃na pn
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Helene

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii; Helsinki

Hera ˈxɛra pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103; Hera
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną; Hera

Herceg-Bośnia xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Hersek-Bosna

Herkules xɛrˈkulɛs pn
(mitologia rzymska) mityczny heros; Herkül
imię męskie; Herkül
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na półkuli północnej Herkül

Hestia ˈxɛstʲja pn
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny; Hestia

Hindukusz çĩnˈdukuʃ pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie Hindukuş Dağları

Hiob çjɔp pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna; Eyyub
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Eyyub

Hiszpan ˈçiʃpãn n
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii İspanyalı

Hiszpania çiʃˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie; İspanya

Hokkaido n
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii; Hokkaido

Holandia xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Hollanda

Holandia Południowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego; Güney Hollanda

Holandia Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem; Kuzey Hollanda

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii Hollandalı

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”; Homeros
anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego Homeros

Honduras xɔ̃nˈduras pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Honduras

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim; Hong Kong

Horus ˈxɔrus pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej; Horus

Hun n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę; Hun

Hurghada pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego; Hurgada

Hydra ˈxɨdra pn
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie; Hydra
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona; Hydra
(mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę; Hydra

IKEA acronym
szwedzka firma produkująca meble i artykuły dekoracyjne; IKEA

Ibiza iˈbʲiza pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1) İbiza
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów; İbiza

Indie ˈĩndʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Hindistan

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie; Endonezya

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa; İnternet

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85; Io
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa; Io
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza; Io

Iowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Iowa

Irak ˈirak pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Irak

Iran ˈirãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; İran

Iranka iˈrãŋka n
obywatelka Iranu İranlı

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Iranu İranlı

Irkuck pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut; İrkutsk

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej İrlandalı

Irlandia irˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; İrlanda
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim; İrlanda

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii; Kuzey İrlanda

Isa ˈisa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) imię Jezusa Chrystusa w islamie İsa

Islamska Republika Afganistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa; Afganistan Demokratik Cumhuriyeti

Islamska Republika Iranu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa İran İslam Cumhuriyeti

Islamska Republika Mauretańska isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii Moritanya İslam Cumhuriyeti

Islamska Republika Pakistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa Pakistan İslam Cumhuriyeti

Islandia isˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy; İzlanda

Itaka iˈtaka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu; İthaka

Iwanowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy; İvanovo

Izaak iˈzaːk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; İshak
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; İshak

Izrael izˈraɛl pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów; İsrail
(historia, historyczny, historycznie) naród żydowski İsrail
hebrajskie imię męskie; İsrail

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael İsrailli

Iżewsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy; İjevsk

Jagier pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Eger, miasto w północno-wschodnich Węgrzech Eğri

Jahwe ˈjaxfɛ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga; Yahveh

Jakub ˈjakup pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; Yakup
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Yakup Yakub

Jamajka jãˈmajka pn
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1) Jamaika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim; Jamaika

Jan jãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Yuhanna

Jangcy pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji; Yangtze

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Japonya

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii Japon

Java n
(informatyka, informatyczny) popularny, obiektowy język programowania; Java

Jawa ˈjava pn
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji); Cava

Jawaryn pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech; Yanıkkale

Jałta ˈjawta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego; Yalta

Jekaterynburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego; Yekaterinburg

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie; Yemen

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów; Kudüs

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej; Eriha

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
imię męskie; Jorj

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie; Aral Gölü

Jezioro Genewskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa; Cenevre Gölü

Jezus ˈjɛzus n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa; İsa

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego; İsa Mesih

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Yunus

Jordan ˈjɔrdãn pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie; Ürdün Nehri Şeria Nehri

Jordania jɔrˈdãɲa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie; Ürdün

Joszkar-Oła pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El; Yoşkar-Ola

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego; Jüpiter
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie; Jüpiter Erendiz

Judasz pn
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota; Yehuda

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim; Yugoslavya

Józef ˈjuzɛf pn
imię męskie; Yusuf

Kaaba pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce; Kâbe

Kabul ˈkabul pn
(geografia, geograficzny) stolica Afganistanu; Kâbil

Kabylia kaˈbɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii Kabiliye

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
bohater filmów animowanych; Donald Amca

Kain pn
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców; Kabil

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu; Kahire

Kali pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini Kali

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych; Kaliforniya

Kalkuta kalˈkuta pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach; Kolkata

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh; Kamboçya

Kamerun kãˈmɛrũn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kamerun

Kanada kãˈnada pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej; Kanada

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Kanady Kanadalı

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym; Süveyş Kanalı

Kandahar pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand; Kandahar

Kapadocja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii; Kapadokya

Kapsztad ˈkapʃtat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Południowej Afryki; Cape Town

Kara-kum pn
(geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej; Karakum

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi n
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju; Karaçi

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk; Karayipler

Karpaty karˈpatɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie; Karpatlar

Karyntia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii Karintiya

Karłowice pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii; Karlofça

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim Keşmir

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii; Katalonya

Katar ˈkatar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego; Katar

Katmandu katˈmãndu pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu Katmandu

Kaukaz ˈkawkas pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji; Kafkasya
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji; Kafkasya

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie; Kazakistan Kazakeli

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kenya

Kercz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską; Kerç

Kijów ˈcijuf pn
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy; Kiev

Kilimandżaro ˌcilʲĩmãn͇ˈʤ̑arɔ pn
(geografia, geograficzny) najwyższa góra Afryki położona w Tanzanii niedaleko granicy z Kenią; Kilimanjaro Kilimanjaro Dağı

Kioto pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii; Kyoto

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Kırgızistan

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Kiribati

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii; Kişinev

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Köln

Kolorado pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Colorado

Kolumb ˈkɔlũmp pn
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba Kolomb

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Kolombiya

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Britanya Kolumbiyası

Kolumbijczyk ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Kolumbii Kolombiyalı

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej; Avrupa Komisyonu

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei; Konakri

Konfederacja Szwajcarska pn
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa; İsviçre Konfederasyonu

Konfucjusz pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof; Konfüçyüs

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu; Konstantinopolis

Kooperacyjna Republika Gujany pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany Guyana Kooperatif Cumhuriyeti

Kopciuszek pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni; Külkedisi

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Danii; Kopenhag

Koran ˈkɔrãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu; Kur'an

Korcza pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej Albanii; Görice

Kordoba kɔrˈdɔba n
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowej Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Kordobie (1.1); Córdoba
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja; Córdoba

Korea kɔˈrɛa pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański; Kore
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa Kore

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Güney Kore

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Kuzey Kore

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba; Güneytacı

Korsyka kɔrˈsɨka pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji; Korsika

Korynt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez; Korint

Kos kɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez; İstanköy

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie; Kosova

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Kosta Rika

Kostas pn
greckie imię męskie, forma poufała imienia Konstandinos Kosta Kostas

Kozak ˈkɔzak n
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji; kazak

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; Oğlak
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Oğlak

Kraków ˈkrakuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski; Krakov Krakovi

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego; Krasnoyarsk

Kreta ˈkrɛta pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym; Girit

Kronos pn
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów; Kronus

Krym krɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Ukrainy, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; Kırım

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
imię męskie; Kristof

Królestwo Bahrajnu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa; Bahreyn Krallığı

Królestwo Belgii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii Belçika Krallığı

Kserkses pn
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców Serhas

Księstwo Andory pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa Andorra Prensliği

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie; Ay

Kuba ˈkuba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; Küba
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach; Küba

Kurdystan pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów; Kürdistan

Kurlandia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem; Kurlandiya

Kursk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku; Kursk

Kurytyba pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana; Curitiba

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Kuveyt
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1); Kuveyt

Kyzył pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy; Kızıl

LGBT acronym
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość; LGBT

Lacjum ˈlaʦ̑ʲjũm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie; Lazio

Lahaur pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab; Lahor

Lamia ˈlãmʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji; Lamia

Laos ˈlaɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Laos

Las Vegas pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark; Las Vegas
(geografia, geograficzny) niewielkie miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie San Miguel; Las Vegas

Latakia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Lazkiye

Lazurowe Wybrzeże ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami; Fransız Rivierası

Lecco pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Lombardia; Lecco

Lena ˈlɛ̃na pn
imię żeńskie; Lena Nehri

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991 Leningrad

Lesbos pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1); Midilli
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Midilli

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Lesotho

Lew lɛf pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; Aslan
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Aslan

Liban ˈlʲibãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji; Lübnan

Libańczyk lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Libanu Lübnanlı

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Liberya

Libia ˈlʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Libya

Libijczyk lʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Libii Libyalı

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią; Lihtenştayn

Lipsk lʲipsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii; Leipzig

Lisek ˈlʲisɛk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Tilkicik

Litwa ˈlʲitfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Litvanya

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii; Lizbon

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie; Lombardiya

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii; Londra

Longyearbyen pn
(geografia, geograficzny) stolica Svalbardu, Longyearbyen

Los Angeles pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia; Los Angeles

Lubeka pn
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn; Lübeck

Ludowa Republika Bangladeszu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa; Bangladeş Halk Cumhuriyeti

Luizjana pn
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki; Louisiana

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Lüksemburg

Lyon pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną; Lyon

MP3 ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ pn
(informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku; MP3

MSK acronym
= (astronautyka, astronautyczny) Międzynarodowa Stacja Kosmiczna UUİ

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Makedonya

Macedończyk ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii; Makedon Makedonyalı

Machaczkała ˌmaxaʧ̑ˈkawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu; Mahaçkale

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Madagaskar

Madryt ˈmadrɨt pn
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii; Madrid

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu; Muhammed

Majkop pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei; Maykop

Majotta maˈjɔtːa n
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim; Mayotte

Makau ˈmakaw pn
(geografia, geograficzny) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej; Makao

Malawi maˈlavʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Malavi

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim; Maldivler

Malezja maˈlɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Malezya

Mali ˈmalʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako; Mali

Malta ˈmalta pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Malta

Manchester pn
(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy; Manchester

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin; Mançurya

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Manitoba

Maria ˈmarʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Meryem

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii; Kuzey Mariana Adaları

Marokańczyk ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Maroka Faslı

Maroko maˈrɔkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej; Fas

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka; Marakeş

Mars mars pn
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii; Mars Merih
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Mars Merih

Marsylia marˈsɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Marsilya

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach Martinique

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut; Moritanya

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Mauritius

Mazowsze maˈzɔfʃɛ n
(geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski; Mazovya

Mała Niedźwiedzica ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem; Küçük Ayı

Mały Jenisej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju; Küçük Yenisey

Mały Pies ˈmawɨ ˈpʲjɛs pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Küçük Köpek

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii; Milano

Mekka pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej; Mekke

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji; Mekong

Meksyk ˈmɛksɨk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Meksika

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii; Melanezya

Melchizedek pn
(biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Melkisedek

Merkury mɛrˈkurɨ pn
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem; Merkür
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem; Merkür

Mesjasz pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa) Mesih

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu; Mezopotamya

Miami pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie; Miami

Michał ˈmʲixaw pn
imię męskie; Mikail

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); Mikronezya
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym; Mikronezya

Minorka pn
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów; Minorka

Missouri pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych; Missouri
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi; Missouri

Mitra ˈmʲitra pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo solarne czczone w kulturze indyjskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej; patron szczerości, przyjaźni, władców, wojowników; Mitra

Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈrux ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnɛɡɔ ˈkʃɨʒa ˌi‿ʧ̑ɛrvɔ̃ˈnɛɡɔ ˌpuwʲcɕɛ̃w̃ˈʒɨʦ̑a pn
międzynarodowa organizacja humanitarna; Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi

Mińsk mʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi; Minsk

Mogadiszu ˌmɔɡaˈdʲiʃu pn
(geografia, geograficzny) stolica Somalii; Mogadişu

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem Mainz

Mohacz pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem; Mohaç

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; Musa
imię męskie; Musa

Monachium mɔ̃ˈnaçjũm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii; Münih

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym; Monako

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Moğolistan

Mongoł ˈmɔ̃ŋɡɔw n
obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej Moğol

Montana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii Montana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena; Montana
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii Montana

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec; Montreal

Montserrat pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli; Montserrat

Morawy mɔˈravɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry; Moravya

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego; Adriyatik Denizi

Morze Arabskie ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego; Umman Denizi

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji; Azak Denizi

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym; Barents Denizi

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze, położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie; Baltık Denizi

Morze Beringa pn
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię; Bering Denizi

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji; Beyaz Deniz

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy; Karadeniz

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim; Kızıldeniz

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego; Ege Denizi

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią; İrlanda Denizi

Morze Japońskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją; Japon Denizi

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego; İyon Denizi

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie; Hazar Denizi

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii; Lut Gölü

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈçĩj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Güney Çin Denizi

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego; Kuzey Denizi

Morze Trackie pn
(geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji; Trakya Denizi

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim; Tiren Denizi

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego; Akdeniz

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim; Sarıdeniz

Moskwa ˈmɔskfa pn
(geografia, geograficzny) stolica Rosji; Moskova

Mount Everest pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach; Everest Dağı

Moza ˈmɔza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Maas

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Mozambik

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie; Moldova

Mołdawianin ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn n
obywatel Mołdawii Moldavyalı

Murcja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii Murcia

Mustafa pn
tureckie imię męskie pochodzenia arabskiego Mustafa

Myanmar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Myanmar

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya Miki Fare

NATO ˈnatɔ acronym
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego; NATO

NLPZ acronym
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny; NSAİİ

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna DAC

Nadrenia Północna-Westfalia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części; Kuzey Ren-Vestfalya

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Kenii; Nairobi

Nalczyk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej; Nalçik

Namibia nãˈmʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Namibya

Namur pn
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1); Namur
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii; Namur

Nankin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica; Nankin

Napoleon ˌnapɔˈlɛɔ̃n pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Napolyon

Nauplion pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Grecji, we wschodniej części Peloponezu; Nafplion

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1); Nauru

Neapol nɛˈapɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech; Napoli

Nebraska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha Nebraska

Negew pn
(geografia, geograficzny) wyżynna pustynia na południu Izraela; Necef

Nepal ˈnɛpal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Nepal

Neptun ˈnɛptũn pn
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji; Neptün
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Neptün

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym; Nice

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Almanya

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
człowiek narodowości niemieckiej Alman

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie; Demokratik Almanya Cumhuriyeti

Niemka ˈɲɛ̃mka n
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec Alman

Niger ˈɲiɡɛr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niamey; Nijer

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
obywatel Nigru Nijerli

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży; Nijerya

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Nikaragua

Nikozja ɲiˈkɔzʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Cypru; Lefkoşa

Nil ɲil pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu; Nil

Niniwa pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne; Ninova

Niue ˈɲu<sup>w</sup>ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi; Niue
(geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii Niue

Nix ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona Nix

Noe ˈnɔɛ pn
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu; Nuh
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Nuh

Norfolk ˈnɔrfɔlk pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Norfolk Adası

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji; Normandiya

Norweg ˈnɔrvɛk n
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii Norveçli

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo; Norveç

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii Norveçli

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii; Yeni Gine

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francja ze stolicą w Numei, położone w Oceanii; Yeni Kaledonya

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Yeni Zelanda

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Indii; Yeni Delhi

Nowokuźnieck pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem; Novokuznetsk

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; New Brunswick

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Stanów Zjednoczonych; New York

Nowy Meksyk ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk pn
(administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych; New Mexico

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim yılbaşı

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła; Yeni Ahit

Nubia ˈnubʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie; Nubiya

Numidia nũˈmʲidʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji; Numidya

Nunavut pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Nunavut

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych BM

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Arktik Okyanusu

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką; Atlas Okyanusu

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi; Hint Okyanusu

Ocean Południowy ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Antarktika Okyanusu

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi; Büyük Okyanus

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent; Okyanusya

Odessa pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym; Hacıbey

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Ophelia

Ohio n
(geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1); Ohio

Ohio pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus; Ohio

Oklahoma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju; Oklahoma

Oksford ˈɔksfɔrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire; Oxford

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim; Olimpiya

Oman ˈɔ̃mãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie; Umman

Omsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza; Omsk

Oregon ɔˈrɛɡɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych; Oregon

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka; Birleşmiş Milletler

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej; Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü

Orion ˈɔrʲjɔ̃n pn
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1); Avcı
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy; Avcı

Orlean pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą; Orléans

Orontes pn
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję; Asi

Osaka ɔˈsaka pn
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki; Osaka

Osetia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków; Osetya

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość; Güney Osetya

Oslo ˈɔslɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii; Oslo

Ostrzyhom pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem; Estergon

Ottawa ɔtˈːava pn
(geografia, geograficzny) stolica Kanady; Ottawa

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych; Osiris
(astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego; Osiris

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
= produkt krajowy brutto; GSMH

POChP ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ acronym
= (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc; KOAH

Pad pat pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech; Po

Padwa ˈpadva pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech; Padova

Pakistan paˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Pakistan

Palau ˈpalaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii; Palau

Palermo paˈlɛrmɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Sycylia; Palermo

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego; Filistin

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Palestyny Filistinli

Pan pãn pn
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami; Pan

Panama pãˈnãma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Panama

Pandora n
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość; Pandora

Panna ˈpãnːa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; Başak
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną; Başak

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby; Papua Yeni Gine

Paragwaj paˈraɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Paraguay

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej; Avrupa Parlamentosu

Parys ˈparɨs pn
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny; Paris
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317; Paris

Paryż ˈparɨʃ pn
(geografia, geograficzny) stolica Francji; Paris

Pascha ˈpasxa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni; Fısıh

Patagonia ˌpataˈɡɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej; Patagonya

Pegaz ˈpɛɡas pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu; Feres
(mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego; Feres

Pekin ˈpɛcĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Chin; Pekin

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim; Mora

Pensylwania ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja pn
(geografia, geograficzny) stan w USA; Pennsylvania

Pers pɛrs n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu) Acem

Persefona pn
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych; Persephone

Peru ˈpɛru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; Peru

Petersburg pɛˈtɛrzburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską; Petersburg

Piec pʲjɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Ocak

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie; Piyemonte

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie; Pireneler

Pireus ˈpʲirɛws pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji; Pire

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof; Pisagor

Pittsburgh pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w USA, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny; Pittsburgh

Pizydia pʲiˈzɨdʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) w starożytności kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie południowo-zachodniej Turcji Pisidya

Platon ˈplatɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof; Eflatun

Plejady plɛˈjadɨ pn
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; Ülker

Pluton ˈplutɔ̃n pn
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem; Plüton
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego; Plüton

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry; Podgorica

Polak ˈpɔlak n
obywatel Polski Leh
osoba narodowości polskiej lub poczuwająca się do niej Leh

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) część Oceanii; Polinezya

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Fransız Polinezyası

Polska ˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie; Polonya Lehistan Polonya

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim; Pomeranya

Pompeje pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna polis, późniejsze miasto i współczesne muzeum na jego ruinach, u stóp Wezuwiusza, we włoskiej Kampanii; Pompeii

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich; Porto Riko

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii Portekizli

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego; Portekiz

Poznań ˈpɔznãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski; Poznań

Praga ˈpraɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech; Prag

Prometeusz pn
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna; Prometheus
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień; Prometheus

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; Provence

Prusy ˈprusɨ n
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej Prusya

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA; Ümit Burnu

Ptah ptax pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca; Ptah

Puszkin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga; Puşkin

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską; Arap Yarımadası

Półwysep Iberyjski puwˈvɨsɛp ˌibɛˈrɨjsʲci pn
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym; İber Yarımadası

Półwysep Krymski pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Krym Kırım yarımadası

Quebec n
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Quebec

RFID n
(elektronika, elektroniczny) technika identyfikacji za pomocą fal radiowych; RFID

RFN ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n acronym
= Republika Federalna Niemiec AFC

Ra ra ɛr‿ˈa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca; Ra

Rak rak pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; Yengeç
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą; Yengeç

Ratyzbona pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, leżące nad Dunajem; Regensburg

Ren rɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem; Ren

Rennes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania; Rennes

Republika Albanii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa; Arnavutluk Cumhuriyeti

Republika Angoli pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli Angola Cumhuriyeti

Republika Argentyńska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny Arjantin Cumhuriyeti

Republika Armenii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa; Ermenistan Cumhuriyeti

Republika Azerbejdżanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa; Azerbaycan Cumhuriyeti

Republika Beninu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu Benin Cumhuriyeti

Republika Bułgarii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii; Bulgaristan Cumhuriyeti

Republika Cypryjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa; Kıbrıs Cumhuriyeti

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo) Çek Cumhuriyeti

Republika Estońska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii; Estonya Cumhuriyeti

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn; Almanya Federal Cumhuriyeti

Republika Francuska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa; Fransa Cumhuriyeti

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej; Kore Cumhuriyeti

Republika Macedonii rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(oficjalnie) nazwa państwa Macedonii Makedonya Cumhuriyeti

Republika Malty pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa; Malta Cumhuriyeti

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Güney Afrika Cumhuriyeti

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami; Slovak Cumhuriyeti

Republika Turcji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa Türkiye Cumhuriyeti

Republika Włoska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch İtalya Cumhuriyeti

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w centralnej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi; Orta Afrika Cumhuriyeti

Rijad ˈrʲijat pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej; Riyad

Rodan ˈrɔdãn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Rhône
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji; Rhône

Rodos ˈrɔdɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Rodos

Romeo pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira Romeo

Rosja ˈrɔsʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Rusya

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji; Rus

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
obywatelka Rosji Rus

Rostock pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech; Rostock

Rumun ˈrũmũn n
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii Romanyalı

Rumunia rũˈmũɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie; Romanya

Rwanda ˈrvãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali; Ruanda

Ryby ˈrɨbɨ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; Balık
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią; Balık

Ryga ˈrɨɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy; Riga

Rzym ʒɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; Roma

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
(telekomunikacja) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego SMS

Safakis saˈfacis pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe we wschodniej Tunezji Safakes Sfakes Sfaks

Sahara saˈxara pn
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce; Sahra Çölü

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo; Batı Sahra

Saint Lucia pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie; Saint Lucia
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych; Saint Lucia

Saint Vincent i Grenadyny pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Saint Vincent ve Granadalar

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w Niemczech; Saksonya

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
(biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości; Süleyman
imię męskie pochodzenia semickiego; Süleyman

Saloniki ˌsalɔ̃ˈɲici pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji Selanik

Salwador salˈvadɔr pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; El Salvador

Samarkanda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie; Semerkand

Samoa sãˈmɔa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia; Samoa

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Amerikan Samoası

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; San Marino

Sandżak pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry; Sancak

Sanmaryńczyk ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel San Marino San Marinolu

Sara ˈsara pn
imię żeńskie; Sara

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny; Bosna Sarayı

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym; Sardinya

Saturn ˈsaturn pn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops; Satürn
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Satürn

Scylla ˈsʦ̑ɨlːa pn
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej; Scylla

Scyta ˈsʦ̑ɨta n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy; İskitli

Sekwana sɛˈkfãna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż; Sen Nehri

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; Senegal

Serb sɛrp n
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii Sırp

Serbia ˈsɛrbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry; Sırbistan

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie; Sırbistan ve Karadağ Sırbistan-Karadağ

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; Seyşel Adaları
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim; Seyşel Adaları

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej; Seul

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji; Sevilla

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Mikronezya Federal Devletleri

Side n
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Turcji, w prowincji Antalya; Side

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown; Sierra Leone

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji; Singapur

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
obywatel Singapuru Singapurlu

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję; İskandinavya

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; Akrep
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem; Akrep

Slawonia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy; Slavonya

Smok smɔk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Ejderha

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym; Soçi

Sofia ˈsɔfʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii; Sofya

Sogdiana pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany; Soğdiana

Sokrates sɔˈkratɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; Sokrates

Solon ˈsɔlɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.; Solon

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu; Somali

Sparta ˈsparta pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; Sparta
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie Sparta

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki; Kotte

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon; Sri Lanka

Stambuł ˈstãmbuw pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach; İstanbul

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Birleşik Devletler

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Amerika Birleşik Devletleri

Stefan ˈstɛfãn pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; İstefanos

Stepanakert ˌstɛpãˈnakɛrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu; Hankendi

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska n
siedziba papieża, Watykan Kutsal Makam

Strasburg pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji; Strazburg

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim; Gazza seridi

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; Yay
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Yay

Stuttgart pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia; Stuttgart

Styria pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię; Steiermark

Suazi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Svaziland

Sudan ˈsudãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Sudan

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Güney Sudan

Sudety suˈdɛtɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską; Südetler

Suez ˈsu<sup>w</sup>ɛs pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Egipcie; Süveyş

Sulejman pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie Süleyman

Sumatra sũˈmatra pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich; Sumatra

Surinam suˈrʲĩnãm pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo; Surinam

Svalbard ˈsfalbart pn
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii; Svalbard

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji; Sibirya

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech; Sicilya

Sydney pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii; Sidney

Sydon ˈsɨdɔ̃n n
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Sayda

Syjam ˈsɨjãm pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii Siyam

Symferopol ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krym; Simferopol

Syria ˈsɨrʲja pn
(geografia, geograficzny) kraj w Azji; Suriye

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa; Akyıldız Sirius

Szanghaj pn
(geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy; Şanghay

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego; Szczecin

Szekspir pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) spolszczone nazwisko angielskiego dramaturga Williama Shakespeare'a; Shakespeare

Sziraz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji; Şiraz

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo; İskoçya

Szkodra pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii; İşkodra

Szkotka ˈʃkɔtka n
mieszkanka Szkocji İskoçyalı

Szlezwik-Holsztyn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii; Schleswig-Holstein

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji; Stokholm

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie; İsviçre

Szwajcarka ʃfajˈʦ̑arka n
obywatelka Szwajcarii İsviçreli

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego; İsveç

Szwed ʃfɛt n
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji İsveçli

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej; Slovakya

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie; Slovenya

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii Sloven

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy; Slav

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; najjaśniejszy obiekt na niebie; Güneş

T-shirt t‿ʃʲirt n
(krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem tişört

Tadź Mahal pn
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal; Tac Mahal

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Tacikistan

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Tayland

Tajpej ˈtajpɛj pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu; Taipei

Tajwan ˈtajvãn n
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; Tayvan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; Tayvan

Tallinn ˈtallʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii; Tallinn

Tamiza tãˈmʲiza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii; Thames Nehri Thames

Tanatos tãˈnatɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors; Thanatos

Tanganika pn
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; Tanganika Gölü
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego; Tanganika Gölü
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego; Tanganika Gölü

Tangier ˈtãŋʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską; Tanca

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma; Tanzanya

Tartus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Tartus

Tasmania tasˈmãɲja pn
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii; Tazmanya

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu; Taşkent

Tatar n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej; Tatar

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji; Tiflis

Teheran tɛˈxɛrãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Iranu; Tahran

Teksas ˈtɛksas pn
(geografia, geograficzny) stan USA; Teksas

Tel Awiw pn
(geografia, geograficzny) właściwie Tel Awiw-Jafa, miasto w Izraelu nad Morzem Śródziemnym; Tel Aviv

Teneryfa pn
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich; Tenerife

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji; Termopylae

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Northwest Territories

Tesalia tɛˈsalʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji; Tesalya

Tetyda tɛˈtɨda pn
(mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid; Thetis

Tezeusz tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry; Theseus

Timiszoara pn
(geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii Temeşvar

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Doğu Timor

Tobago pn
(geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago; Tobago

Togo ˈtɔɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé; Togo

Tokio ˈtɔcɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Japonii; Tokyo

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii; Tonga

Tora ˈtɔra pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg; Tevrat

Toronto tɔˈrɔ̃ntɔ pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario Toronto

Toskania tɔˈskãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech; Toskana

Tracja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię; Trakya

Troja ˈtrɔja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej; Troya

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej; Trinidad ve Tobago

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg; teslis

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Tunus

Tunis ˈtũɲis pn
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji; Tunus

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji; Türkiye

Turecka Republika Cypru Północnego tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ pn
państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej; Türkmenistan

Turyn ˈturɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu; Torino

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie; Türingiya

Tutanchamon pn
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Tutankamon

Tuwalczyk tuˈvalʧ̑ɨk n
obywatel Tuvalu Tuvalulu

Tybet ˈtɨbɛt pn
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; Tibet
kraj na Wyżynie Tybetańskiej Tibet

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego Tibetli

Tygrys ˈtɨɡrɨs pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak; Dicle

Tyr tɨr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie; Sur

Tyrnawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy Kokul Kokulu

Tyrteusz pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki; Tyrtaios

UE u‿ˈɛ acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska AB

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki; ABD

Uganda uˈɡãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali; Uganda

Ugarit pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii; Ugarit

Ujgur ˈujɡur n
członek ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach Uygur

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie; Ukrayna Ukranya

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej; Güneş Sistemi

Uljanowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą; Ulyanovsk

Ulm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Ulm

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich; Avrupa Birliği

Ural ˈural pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji; Ural Dağları
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie; Ural

Uran ˈurãn pn
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Uranüs

Uranos uˈrãnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych; Uranüs

Urugwaj uˈruɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Uruguay

Utah pn
(geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana Utah
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City; Utah
(geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA; Utah

Uzbek ˈuzbɛk n
członek narodu Uzbeków Özbek
obywatel Uzbekistanu Özbek

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Özbekistan

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii; Ulan Batur

Vanuatu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii; Vanuatu

Vicenza pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; Vicenza

Waga ˈvaɡa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; Terazi
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem; Terazi

Walia ˈvalʲja pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii; Galler

Walonia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii Valonya

Warszawa varˈʃava pn
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto; Varşova

Wasza Wysokość n
zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej Majesteleri

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Vaşington
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych; Vaşington

Watykan vaˈtɨkãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Vatikan

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo; Venedik

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
(geografia, geograficzny) region we Włoszech; Veneto

Wener pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji; Vänern

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Venezuela

Wenezuelczyk ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec Wenezueli Venezuelalı

Wenus ˈvɛ̃nus pn
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Venüs
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą; Venüs

Wersal ˈvɛrsal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich; Versay

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨç ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia Mutlu Noeller

Wetter pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju; Vättern

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech; Vezüv

Wełtawa vɛwˈtava pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby; Boğdan

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Austrii; Viyana

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Birleşik Krallık Büyük Britanya
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym; Büyük Britanya

Wielka Niedźwiedzica ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji; Büyük Ayı

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; Paskalya paskalya

Wielki Pies ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Büyük Köpek

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa; Kutsal Cuma

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie; Büyük Perhiz

Wielkie Antyle ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ pn
(geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży; Büyük Antiller

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa; Lüksemburg Dükalığı

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Laosu; Vientiane

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Vietnam

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia Vikipedi

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować; Vikisözlük vikisözlük

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia; VikiKaynak

Wilk vʲilk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Kurt

Wilno ˈvʲilnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Litwy; Vilnüs

Wirakocza pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel; Viracocha

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu Vişnu

Wisła ˈvʲiswa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce; Vistül

Wlora pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Albanii, na wybrzeżu Adriatyku; Avlona Avlonya

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; Kova
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią; Kova

Wolarz ˈvɔlaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Boötes

Wołga ˈvɔwɡa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego; Volga

Wołoszczyzna pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; Eflak

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Arabacı

Wspólnota Bahamów pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa Bahama Milletler Topluluğu

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Fildişi Sahili Fildişi Kıyısı

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Christmas Adası

Wyspa Wielkanocna pn
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai; Paskalya Adası

Wyspa Wniebowstąpienia ˈvɨspa ˌvʲɲɛbɔfstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Atlantyckim; Ascension Adası

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy; Britanya Adaları

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii; Cook Adaları

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; Kanarya Adaları
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1) Kanarya Adaları

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro; Marshall Adaları

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim; Faroe Adaları
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1) Faroe Adaları

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Solomon Adaları

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce; São Tomé ve Príncipe

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier Macar

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier Macar

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Macaristan

Władykaukaz pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii; Vladikavkaz

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim; Vladivostok

Włoch vwɔx n
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch İtalyan

Włochy ˈvwɔxɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię; İtalya

Włoszka ˈvwɔʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch İtalyan

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich SSCB

ZUM acronym
= (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego; İYE

Zabulon pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Zabulon Zebulon Zebulun Zevulun Zvulun

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Zekeriya

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael; Batı Şeria Cisürdün

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji; Zagreb

Zalew Kuroński pn
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy; Kurland Lagünü

Zalew Szczeciński pn
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką; Pomeranya Koyu

Zalew Wiślany pn
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej; Vistül Lagünü

Zambia ˈzãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Zambiya

Zatoka Bengalska zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska n
(geografia, geograficzny) zatoka nad Oceanem Indyjskim; Bengal Körfezi

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią; Botniya Körfezi

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią; Finlandiya Körfezi

Zatoka Gwinejska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez; Gine Körfezi

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej; Meksika Körfezi

Zatoka Neapolitańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania; Napoli Körfezi

Zatoka Perska zaˈtɔka ˈpɛrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem; Basra Körfezi

Zatoka Tokijska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu; Tokyo Körfezi

Zatoka Triesteńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej; Trieste Körfezi

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii; Zelanda

Zeus ˈzɛus pn
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu; Zeus
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731; Zeus

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
(astronomia, astronomiczny) trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, w starożytności i średniowieczu uważana za centralne ciało wszechświata, do czasów Kopernika uważana za nieruchomą; Dünya

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare; Zimbabve

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Birleşik Arap Emirlikleri

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Birleşik Krallık

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej; Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı

Zurych pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii; Zürih

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991; Sovyetler Birliği

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję; Sovet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği

a a conjunction
…uzupełniania ve
…objaśnień ve
…przeciwstawności ve
…wynikania ve

abakus aˈbakus n
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; abaküs

abażur aˈbaʒur n
osłona na lampę, tłumiąca jej zbyt jaskrawe światło abajur

abchaski apˈxasʲci adj
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców Abhaz

abchaski apˈxasʲci n
język używany w Abchazji; Abhazca

abdest ˈabdɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych; abdest

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji feragat etmek çekılmek el (język turecki) çekmek

ablatyw abˈlatɨf n
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika; -den hâli

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu); abonman

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
osoba płacąca stałą opłatę, abonament abone

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; wywołanie poronienia; kürtaj

abordaż aˈbɔrdaʃ n
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia; yaklaþma

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
całkowity, zupełny, bezwzględny mutlak

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona; mutlak oluş

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; absorpsiyon
proces pochłaniania energii fali przez ciało; absorpsiyon

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
nie mający związku z rzeczywistością abstre

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; perhiz

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu abes absürd saçma

absynt ˈapsɨ̃nt n
alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu; absint

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik; aseton

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej damasko

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
dokładnie czemuś odpowiadający uygun mütenasip orantılı

adenina n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe; adenin

adhan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu; ezan

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; idare
zarządzanie czymś, administrowanie idare

admirał adˈmʲiraw n
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; amiral
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1) amiral
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych amiral

admitancja n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego; admittans

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne; evlat edinme

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu; adrenalin

adres ˈadrɛs n
informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka adres yön

adware n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów; reklam yazılımı
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy; reklam yazılımı

adwokat adˈvɔkat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie; avukat

adygejski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski Adigece

aerobiologia ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym; aerobiyoloji

aerograf n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza; airbrush

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Afganistan lub jego narodu – Afgańczyków Afgan

afisz ˈafʲiʃ n
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej afiş

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne; afrodizyak

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce; Afrikaanca

aga ˈaɡa n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu aga (1.2) ağa
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; ağa
tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan) ağa

agat ˈaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie; akik

agencja aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa czy urzędu acentelik

agent ˈaɡɛ̃nt n
przedstawiciel jakiejś firmy acente

agitacja ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja n
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii; ajitasyon

aglutynacyjny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany eklemeli

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia boga; pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu; agnostisizm

agnostyczny ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami agnostik

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu bilinemezci

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
stan bezpośrednio poprzedzający zgon; agoni

agora aˈɡɔra n
(historia, historyczny, historycznie) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich państwach-miastach eski Yunanistanda pazar yeri

agrafka aˈɡrafka n
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu; çengelli iğne

agresja aˈɡrɛsʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; saldırganlık
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody; saldırganlık

agrest ˈaɡrɛst n
(spożywczy) owoc agrestu (1.1) bektaşi üzümü

agresywność n
cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni saldırganlık

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
zachowujący się wrogo, napastliwie saldırgan

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej; agronomi

aikido ajˈcidɔ n
japońska sztuka samoobrony; aikido

ajran n
(spożywczy) (kulinaria) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli; ayran

ajwar n
(kulinaria) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów; ayvar

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) akasya

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
(historia, historyczny, historycznie) szkoła filozoficzna założona przez Platona, mieszcząca się w parku Akademosa; akademi

akademik ˌakaˈdɛ̃mʲik n
dom akademicki; yatakhane

akadyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; Akatça

akapit aˈkapʲit n
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza; paragraf

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu; vurgu

akcja ˈakʦ̑ʲja n
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm); hisse

aklamacja ˌaklãˈmaʦ̑ʲja n
przyjęcie czegoś jednomyślnie, bez głosowania alkış

akord ˈakɔrt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków; akor

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów; akordiyon

akredytacja n
oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu akreditasyon

akrobata ˌakrɔˈbata n
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie akrobat

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości; akrofobi

akromegalia n
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich; akromegali

akropol aˈkrɔpɔl n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu Akropolis

aksamit aˈksãmʲit n
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici; kadife

akson ˈaksɔ̃n n
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej; akson

akt akt n
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela; nüd

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie; aktör oyuncu

aktorka akˈtɔrka n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera aktris

aktualizacja ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja n
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja güncelleme

aktualizować v
czynić aktualnym güncelleştirmek

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący teraźniejszości geçerli

aktuariusz n
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych; aktüer

aktyn ˈaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89; aktinyum

aktywista ˌaktɨˈvʲista n
bardzo aktywny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań eylemci

aktywizm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością aktivizm
czynna postawa; bycie aktywnym aktivizm

akumulacja n
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś birikme

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej) akü

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka; akupunktur

akustyka n
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków akustik
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach akustik

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
(przestarzałe, przestarzały) położna; ebe

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu; akuamarin

akwarium aˈkfarʲjũm n
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę akvaryum

akwedukt aˈkfɛdukt n
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego; su kemeri

akwizytor ˌakfʲiˈzɨtɔr n
osoba trudniąca się akwizycją mümessil

alarm ˈalarm n
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem alarm
urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1) alarm
wezwanie do działania alarm

albatros alˈbatrɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie; albatros

albański alˈbãj̃sʲci adj
związany z Albanią, dotyczący Albanii Arnavut Arnavutça

albański alˈbãj̃sʲci n
język używany przez Albańczyków; Arnavutça

albedo alˈbɛdɔ n
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; albedo
biała część skórki w owocach cytrusowych albedo

albinos alˈbʲĩnɔs n
człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze) akşın albinos

albo ˈalbɔ conjunction
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa; veya ya

album ˈalbũm n
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp. albüm

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto alşimi

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu simyacı

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego ama

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
(literacko) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści; alegori

aleja aˈlɛja n
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami; cadde

aleksytymia n
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania; aleksitimi

alemański n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii Alemannik

alergen aˈlɛrɡɛ̃n n
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną; alerjen

alergia aˈlɛrʲɟja n
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik; alerji

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z alergią alerjik

alfa ˈalfa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α; alfa

alfabet alˈfabɛt n
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku; alfabe abece

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ adj
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie abecesel

alfanumeryczny adj
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry abece sayısal

algebra alˈɡɛbra n
jeden z działów matematyki; cebir

algebraiczny adj
dotyczący algebry cebirsel

algofobia ˌalɡɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem; algofobi

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis; algoritma

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem; alligator

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers; aliterasyon

alkaloid ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it n
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot; alkaloid

alkan ˈalkãn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne; alkan

alken ˈalkɛ̃n n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; alken

alkin ˈalʲcĩn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; alkin

alkohol alˈkɔxɔl n
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); alkol
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego; alkol

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi; allotropi

alpinista ˌalpʲĩˈɲista n
osoba uprawiająca alpinizm; alpinist

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom; diğerkamlık

altówka alˈtufka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny; viyola

aluzja aˈluzʲja n
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost gönderme

amator ãˈmatɔr n
miłośnik, ktoś oddany czemuś amatör
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo amatör

ambasada ˌãmbaˈsada n
gwara więzienna brzuch, żołądek sefarethane
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1) sefarethane
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; sefarethane elçilik

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej elçi büyükelçi

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego hýrs

ambigram ãmˈbʲiɡrãm n
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst; ambigram

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami ikircikli

ambulans ãmˈbulãw̃s n
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych; ambulans

ameba ãˈmɛba n
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek; amip

amen ˈãmɛ̃n interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie modlitwy amin

ameryk ãˈmɛrɨk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95; amerikyum

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki (kontynentu) Amerikalı Amerikan
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki Amerikalı Amerikan

ametyst ãˈmɛtɨst n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2; ametist

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy; amfetamin

amfora ãw̃ˈfɔra n
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami; amfora

amharski ãmˈxarsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii Amharca

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek; aminoasit

amnestia ãmˈnɛstʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych; af

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu; amonyak

amper ˈãmpɛr n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A; amper

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego; ampermetre

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny; ampütasyon

amulet ãˈmulɛt n
przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem; muska

amunicja ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej mühimmat

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed; anakronizm

anagram ãˈnaɡrãm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów; anagram

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel; anakonda

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy analizci

analiza ˌãnaˈlʲiza n
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska; analiz tahlil

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem; analoji

analogowy adj
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową analog

ananas ãˈnãnas n
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych; ananas
(kulinaria) owocostan rośliny z rodzaju (1.1) ananas

anarchia ãˈnarçja n
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności anarşi
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; anarşi

anarchista ˌãnarˈçista n
zwolennik anarchizmu anarşist

anarchizm ãˈnarçism̥ n
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość; anarşizm

anarchopacyfizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów anarko-pasifizm

anatema n
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich ; aforoz

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych anatomi yapıbilim
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1); anatomi yapıbilim

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z anatomią, dotyczący anatomii anatomik

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
robot mający postać człowieka; android

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego; androloji

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia anekdot

aneksja ãˈnɛksʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części; ilhak

anemiczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii kansız

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami İngilizce

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach; İngilizce

angina ãŋʲˈɟĩna n
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła; anjin

ani ˈãɲi conjunction
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie ne
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących ne
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących ne
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego ne
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego ne

animacja ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja n
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu; animasyon

animista ˌãɲĩˈmʲista n
osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom canlıcı

animistyczny adj
związany z animizmem, właściwy animizmowi canlıcı

animizm ãˈɲĩmʲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom; canlıcılık animizm

anion ˈãɲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon; anyon

anioł ˈãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; melek

ankieta ãŋʲˈcɛta n
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza inceleme

anoda ãˈnɔda n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni; anot

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
o nieujawnionym nazwisku anonim

anons ˈãnɔ̃w̃s n
podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie bildiri

anorak ãˈnɔrak n
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry; anorak

antena ãnˈtɛ̃na n
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie; anten

antologia ˌãntɔˈlɔɟja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy; antoloji

antropocentryzm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego antroposantrizm
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka antroposantrizm

antropofobia ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi; antropofobi

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku; antropoloji insanbilim

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom; antropomorfizm

antybakteryjny ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ adj
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii antibakteriyel

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje; antibiyotik

antycyklon n
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny); yüksek basınç

antyczny ãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu antik

antyfeminizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu feminizim karşıtlığı

antyk ˈãntɨk n
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy antika

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu antikomünizm

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy antilop ceylan

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji; antimadde

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51; antimon

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
niechęć do kogoś nefret

antypoda n
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby antipot
mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej antipot

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem; antisemitizm

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby antiseptik

anyż ˈãnɨʃ n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego; anason

aorta aˈɔrta n
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka; aort

aoryst aˈɔrɨst n
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły; geniş zaman

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii; fotoğraf makinesi

apateizm n
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga; apateizm

apatia aˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności; duygusuzluk

apetyczny ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zachęcający do jedzenia lezzetli

apetyt aˈpɛtɨt n
chęć jedzenia, łaknienie; iştah

aplauz n
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki alkış

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; uygulama
zastosowanie uygulama

apokopa ˌapɔˈkɔpa n
(językoznawstwo, językoznawczy) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie; apokop

apologia ˌapɔˈlɔɟja n
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej; mazeret

aporia aˈpɔrʲja n
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania; aporia

apostoł aˈpɔstɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk; havaryun

apostrof aˈpɔstrɔf n
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie; apostrof

apostrofa n
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób apostrof

apsik aˈpʲɕik interjection
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania hapşu

apteka apˈtɛka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki; eczane

aptekarz apˈtɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel; eczacı

ara ˈara n
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1); ara

arabeska ˌaraˈbɛska n
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej; arabesk

arabizacja n
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka Araplaştırma

arabski aˈrapsʲci adj
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują Arap Arapça

arabski aˈrapsʲci n
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego; Arapça

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński; Aragonca

arak ˈarak n
(kulinaria) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa; arak

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych; Aramice

aranżacja n
zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej aranjman

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu ihtiyarî

arbuz ˈarbus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych; karpuz
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku karpuz

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
będący typowym dla dawnych czasów antik

archaizm n
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia arkaizm

archanioł arˈxãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów; baş melek

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich; arkeoloji

archeozoologia ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk; arkeozooloji

archipelag ˌarçiˈpɛlak n
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie; aral

architekt arˈçitɛkt n
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury mimar

architektura ˌarçitɛkˈtura n
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; mimarlık

archiwum arˈçivũm n
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1) arşiv
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne arşiv

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”); başpiskopos

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca şaheser
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi; şaheser

arcyksiążę n
austriacki tytuł książęcy arşidük
osoba nosząca tytuł (1.1) arşidük

areligijny adj
obojętny wobec kwestii religii dindar olmayan

arena aˈrɛ̃na n
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe arena

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa tevkif etmek

argon ˈarɡɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18; argon

argument arˈɡũmɛ̃nt n
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; argument

aria ˈarʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium; arya

arka ˈarka n
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego Nuh'un gemisi

arkusz ˈarkuʃ n
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp. sayfa

arkusz kalkulacyjny ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób; elektronik tablo

armata arˈmata n
działo o długiej lufie; top

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Armenii Ermeni

armia ˈarmʲja n
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa; ordu

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się kibir

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja kibirli
(książkowy) będący oznaką arogancji kibirli

aromat aˈrɔ̃mat n
zapach sprawiający przyjemność rayiha

arsen ˈarsɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33; arsenik

arteria arˈtɛrʲja n
(anatomia, anatomiczny) tętnica atardamar
ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga atardamar

artykuł arˈtɨkuw n
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie makale
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek makale
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość makale
rzecz, która jest przedmiotem handlu makale

artysta arˈtɨsta n
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją sanatçı

artystka arˈtɨstka n
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją bayan sanatçı

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty dörütsel

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
osoba należąca do arystokracji aristokrat

arystotelizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa aristotelesçilik

arytmetyczny ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od: arytmetyka aritmetik

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami; aritmetik

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
(kulinaria) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku; şeytantersi

ascetyczny adj
właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń riyazetçi

asceza asˈʦ̑ɛza n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego riyazetçi

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego; aseksüel aseksüellik

asertywność ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑ n
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi; girişkenlik

asfalt ˈasfalt n
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego; asfalt

aspartam asˈpartãm n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący aspartam

aspekt ˈaspɛkt n
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; görünüm
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana görünüm

astat ˈastat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85; astatin astat

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); asteroit

asterysk aˈstɛrɨsk n
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny; asterisk yıldız imi yıldız işareti

astma ˈastma n
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem; astım

astrofizyk ˌastrɔˈfʲizɨk n
specjalista w zakresie astrofizyki astrofizikçi

astrofizyka n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią; astrofizik

astrolog aˈstrɔlɔk n
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich astrolog

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka; astroloji

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej astronot

astronautka ˌastrɔ̃ˈnawtka n
kobieta, która zajmuje się lotami w kosmos astronot

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
specjalista w zakresie astronomii; astronom gökbilimci

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem kosmosu; astronomi gökbilim

asturyjski ˌastuˈrɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach Asturyasça

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
niebędący symetrycznym, niemający symetrii asimetrik

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji; asimptot

asystent n
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy asistan

atak ˈatak n
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych hücum
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi saldırı
(szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze saldırı

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie saldırmak
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś saldırmak
(sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę saldırmak

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów ateist

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem ateist Allahsız

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów; ateizm

atlas ˈatlas n
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu; atlas

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; atmosfer
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie atmosfer
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. atmosfer

atmosferyczny ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z atmosferą ziemską atmosferik

atom ˈatɔ̃m n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki; atom

atrakcyjny ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie) cazip

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania; mürekkep

atrofia aˈtrɔfʲja n
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów; atrofi

atropina n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice; atropin

attaché n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego; ataşe

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
program radiowy; yayın

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę; açık artırma müzayede

aureola ˌawrɛˈɔla n
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza hale
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych hale

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Austrii lub Austriaków Avusturyalı

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
własnoręcznie napisany swój życiorys; otobiyografi

autobus awˈtɔbus n
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym; otobüs

autograf awˈtɔɡraf n
własnoręczny podpis imza

autokar awˈtɔkar n
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży otobüs

autoklaw awˈtɔklaf n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych; otoklav

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną; otokrasi

automat awˈtɔ̃mat n
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka; otomat

automatycznie adv
(technologia, technika, techniczny) z udziałem automatu otomatik olarak otomatikman
wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości kendiliğinden

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność; özerklik muhtariyet otonomi

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z autonomią; taki, który ma autonomię özerk

autor ˈawtɔr n
twórca, wynalazca, założyciel müellif

autorytaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli otoriter rejim

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi bilirkişi
wpływ osobisty, powaga, prestiż bilirkişi

autostopowicz ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑ n
ktoś, kto podróżuje autostopem otostopçu

autostrada ˌawtɔˈstrada n
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków; otoyol

autotomia n
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji; ototomi

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z autyzmem, dotyczący autyzmu otistik

autyzm ˈawtɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami; otizm

awansować v
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień desteklemek

awarski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski; Avarca

awestyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta); Avesta

awokado ˌavɔˈkadɔ n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) avokado
(spożywczy) (kulinaria) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką avokado

azerski aˈzɛrsʲci n
język urzędowy Azerbejdżanu; Azerice

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji asyalı

azot ˈazɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7; azot nitrojen

azotan aˈzɔtãn n
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3) nitrat

azotowy ˌazɔˈtɔvɨ adj
(chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot nitrik

azymut n
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym; azimut

aż aʃ conjunction
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność kadar

baba ˈbaba n
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej karı

babcia ˈbapʲʨ̑a n
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki) büyükanne

babiloński ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci adj
związany z Babilonią, Babilonem Babil

badanie baˈdãɲɛ n
sprawdzenie stanu zdrowia muayene

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką; badminton

bagaż ˈbaɡaʃ n
zapakowane przedmioty zabierane w podróż bagaj

bagażnik dachowy n
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy portbagaj

bagietka baˈɟɛtka n
(spożywczy) długa, cienka bułka; francala

baglama baɡˈlãma n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu; bağlama

bagnet ˈbaɡnɛt n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz; süngü

bagno ˈbaɡnɔ n
(ekologia, ekologiczny) obszar podmokły, o stale utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, ze specyficzną roślinnością; bataklık

bajka ˈbajka n
(literacko) utwór o treści fantastycznej masal

bajt bajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom; bayt

bak bak n
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu; tankı

bakelit baˈkɛlʲit n
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu; bakalit

baklawa bakˈlava n
(kulinaria) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego zmiażdżonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi; baklava

bakszysz n
w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna bahşiş

bakteria bakˈtɛrʲja n
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego; bakteri

bakteriologiczny adj
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii bakteriyolojik

baktrian ˈbaktrʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny deve

bakłażan bakˈwaʒãn n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach; patlıcan

bal bal n
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce; balo

balet ˈbalɛt n
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego; bale

balkon ˈbalkɔ̃n n
wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą balkon

ballada balˈːada n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia; ballad

balneoterapia ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja n
(medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych; balneoterapi

balon ˈbalɔ̃n n
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem; balon

bambus ˈbãmbus n
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych; bambu

banalny bãˈnalnɨ adj
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności bayağı

banan ˈbãnãn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; muz
(spożywczy) (kulinaria) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty muz

bandaż ˈbãndaʃ n
długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.; bandaj

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem; banjo

bank bãŋk n
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) banka
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów banka
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów banki banka

bankier n
właściciel lub dyrektor banku banker

banknot ˈbãŋknɔt n
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę; banknot

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej; bankamatik

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd iflas

bar bar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56; baryum
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia; bar
lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; bar

baran ˈbarãn n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy koç

baranek baˈrãnɛk n
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran kuzu

baranina ˌbarãˈɲĩna n
(kulinaria) mięso otrzymywane z owcy lub barana; koyun eti

barbarzyński adj
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem barbar

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków daha
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika szczególnie, dużo çok

bark bark n
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem; omuz

barman ˈbarmãn n
osoba, która obsługuje bufet w barze; barmen

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; barometre

baron ˈbarɔ̃n n
niski tytuł arystokratyczny; baron

barszcz barʃʧ̑ n
(kulinaria) kwaśna zupa; borç

barter ˈbartɛr n
(ekonomia, ekonomiczny) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar; barter

barykada ˌbarɨˈkada n
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście; barikat

baseball n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem; beyzbol

basen ˈbasɛ̃n n
forma skrócona od basen pływacki yüzme havuzu

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
związany z Baskami, dotyczący Basków Baskça

baskijski baˈsʲcijsʲci n
język Basków; Baskça

bastion ˈbastʲjɔ̃n n
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień; kale

baszkirski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski Başkurtça

baszybuzuk n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny, nieopłacany żołnierz turecki, muzułmański ochotnik, pochodzący często z bezpośredniego terenu walk; başıbozuk

bat bat n
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii; baht

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska; tabur
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania; dövüşken kuş

batat n
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej; tatlı patates

bateria baˈtɛrʲja n
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii pil

bawełna baˈvɛwna n
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań pamuk
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1); pamuk

bawół ˈbavuw n
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła; kara sığır

baza ˈbaza n
główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania baz
podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia baz

baza danych n
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym veri tabanı

bazalt ˈbazalt n
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie; bazalt

bazylia baˈzɨlʲja n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1); fesleğen

bazylika baˈzɨlʲika n
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego); bazilika
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu bazilika
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum bazilika
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł bazilika
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom bazilika

bazyliszek n
rodzaj jaszczurek; basilisk
stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem basilisk

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
martwić się, niepokoić się korkmak
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś korkmak

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami Balkan
(geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim) Balkan

bałwan ˈbawvãn n
figura człowieka ulepiona ze śniegu; kardan adam

bańka ˈbãɲka n
(potocznie, potoczny) bańka mydlana köpük

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie; sabun köpüğü

bażant ˈbaʒãnt n
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach; sülün

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos melemek

beczka ˈbɛʧ̑ka n
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej; varil
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami; fıçı

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
(kulinaria) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany biftek

begonia bɛˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty; begonya

behawioryzm n
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko; davranışçılık

bekerel n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI; bekerel

belka ˈbɛlka n
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo kiriş
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie kiriş

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
język bengalski (1.1) Bengalce

benzen n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny; benzen

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy; benzin

beret ˈbɛrɛt n
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny; bere

berkel ˈbɛrkɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97; berkelyum

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Berlin Berlin

beryl ˈbɛrɨl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4; berilyum

berło ˈbɛrwɔ n
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim; hükümdar asası

beton ˈbɛtɔ̃n n
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących; beton dongu

bez bɛs preposition
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem -siz

bez wątpienia adv
nie mając wątpliwości muhakkak

bez- bɛs bɛz prefix
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś -siz

beza ˈbɛza n
(kulinaria) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem; beze

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
niezawierający, pozbawiony alkoholu alkolsüz

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
nie mający barwy renksiz

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga Allahsız

bezcelowy ˌbɛsʦ̑ɛˈlɔvɨ adj
taki, który nie ma konkretnego celu, sensu amaçsız

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający ogromną wartość paha biçilemez

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością arlanmaz

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑ n
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania; evsizlik

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
taki, który nie ma domu evsiz

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
nieposiadanie potomstwa; çocuksuzluk

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
niemający dzieci, potomstwa çocuksuz

bezdźwięczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe kısık
nie wydający dźwięku (głosu) kısık

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś hudutsuz

bezgrzeszny adj
(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny günahsız

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
nie mający imienia czy nazwy isimsiz

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
okrutny; taki, który nie ma litości acımasız Allahsız amansız merhametsiz

bezmózgi bɛzˈmuzʲɟi adj
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu beyinsiz

beznadzieja ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja n
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz umutsuzluk

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu; eylemlik

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby kişiliksiz

bezołowiowy adj
niezawierający ołowiu kursunlu

bezpański adj
(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela sahipsiz

bezpaństwowy adj
nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw haymatlos

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym güvenlik

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej); koruma

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi emin
taki, który nie stwarza zagrożenia emin

bezprzewodowy adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych kablosuz

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
taki, za który nie pobiera się opłaty bedava

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć; işsizlik

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
bez pracy, bez zajęcia işsiz

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia; uykusuzluk

bezszwowy adj
nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów dikişsiz

bezterminowy adj
niemający wyznaczonej daty zakończenia mühdetsiz

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
nie mający trosk, zmartwień kaygısız

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, z którego nie ma żadnego użytku abes

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny koşulsuz

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
charakteryzujący się brakiem wiatru durgun

bezwodny adj
pozbawiony wody, wilgoci susuz

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
okrutny, pozbawiony współczucia acımasız

bezzapachowy ˌbɛzːapaˈxɔvɨ adj
taki, który nie ma zapachu kokusuz

bezzałogowy adj
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi insansız

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów dişsiz

beż bɛʃ n
kolor podobny do koloru kawy z mlekiem bej

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku bej

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek; lösemi

białawy bʲjaˈwavɨ adj
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny bembeyaz

białko ˈbʲjawkɔ n
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów; protein

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi; Beyaz Rusça

białozór bʲjaˈwɔzur n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej; akdoğan

biały ˈbʲjawɨ adj
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp. beyaz ak
(fizyka, fizyczny) emitujący wszystkie długości fal światła beyaz

biały fosfor ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych; beyaz fosfor

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; bibliyografya

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; kütüphane
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; kütüphane

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
pracownik biblioteki; kütüphaneci

bidet ˈbʲidɛt n
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej; bide

bieda ˈbʲjɛda n
stan braku środków do życia fakirlik

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
ze współczuciem o kimś; poszkodowany zavallı

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) biedronka siedmiokropka, Coccinella septempunctata, biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach w siedem czarnych kropek; uğur böceği
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych; hanim

bieg bʲjɛk n
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety koşu
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki koşu

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi koşmak

biegun ˈbʲjɛɡũn n
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny kutup
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny kutup
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu kutup
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; kutup

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji; ishal

biel bʲjɛl n
biały kolor; beyaz

bielik ˈbʲjɛlʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję; ak kuyruklu kartal

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka iç çamaşırı

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?; belirtme durumu

biernikowy ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ adj
(gramatyka) dotyczący biernika -i hâli

bikini bʲiˈcĩɲi n
dwuczęściowy damski kostium plażowy; bikini

bilard ˈbʲilart n
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole; bilardo
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1); bilardo

bilet ˈbʲilɛt n
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru bilet

biliard ˈbʲilʲjart n
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015; katrilyon

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012; trilyon

bilokacja n
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach; bilokasyon

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym; biyokimya

biochemiczny adj
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii biyokimyasal

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda kalça

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
opis życia i działalności jakiejś osoby; biyografi

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z biografią, dotyczący biografii biyografik

biolog ˈbʲjɔlɔk n
specjalista w zakresie biologii biyolog

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej; biyoloji canlı bilimi dirimbilim

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z biologią, dotyczący biologii biyolojik

biopaliwo n
paliwo otrzymywane z biomasy; biyoyakıt

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego; biyopsi

biotop n
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) charakterystyczne środowisko występowania, siedlisko ekologiczne gatunku biyotop

birmański bʲirˈmãj̃sʲci n
język urzędowy Mjanmy (Birmy); Burmaca

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci; biseksüellik

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci biseksüel

biskup ˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi, następca apostołów, najczęściej kieruje diecezją; piskopos

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
(kulinaria) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem; krem şanti

biurko ˈbʲjurkɔ n
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania büro

biuro ˈbʲjurɔ n
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje; büro ofis

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów bürokrasi

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi; sutyen

bizmut ˈbʲizmut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83; bizmut

bić bʲiʨ̑ v
o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy dövmek
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls dövmek
uderzać kogoś, zadawać komuś ból dövmek
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp. dövmek

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała; süs eşyası

blaszka ˈblaʃka n
(botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu; lamel

bliski ˈblʲisʲci adj
taki, który jest w niewielkiej odległości yakın
bezpośrednio spokrewniony yakın
taki, który prawie osiągnął jakiś stan yakın
zbliżony do czegoś, podobny yakın

bliskość ˈblʲiskɔɕʨ̑ n
niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami yakınlık

blizna ˈblʲizna n
(medycyna, medyczny) ślad po ranie; yara izi

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie ikiz

blog blɔk n
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie; ağ günlüğü

blogować v
(informatyka, informatyczny) prowadzić blog bloglamak

blok blɔk n
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy blok
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku; blok
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych blok
(potocznie, potoczny) zbiór audycji, programów radiowych nadawanych kolejno po sobie blok
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; blok
jeden lub więcej znaczków pocztowych w obramowaniu; blok
zeszyt, notes z kartkami większego formatu blok

bluszcz bluʃʧ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie; sarmaşık

bluza ˈbluza n
(krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów; bluz

bluzka ˈbluska n
(krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę bluz

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte küfretmek

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały leylek
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodziny bocianów; leylek
narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy; leylek

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce; kara leylek

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
w lm: bogactwa → kosztowności, skarby doğal kaynak
wielka ilość, różnorodność zenginlik

bogaty bɔˈɡatɨ adj
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody zengin
taki, który obfituje w coś zengin
dający dużą możliwość wyboru zengin

bogini bɔˈɟĩɲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego tanrıça ilahe

bohater bɔˈxatɛr n
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. kahraman

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia kahraman
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna kahraman
forma żeńska od: bohater; postać utworu kahraman

bohr bɔxr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107; bohriyum

bojkot ˈbɔjkɔt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku; boykot

bojler ˈbɔjlɛr n
zbiornik do podgrzewania wody kazan

boks bɔks n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami; boks

bokser ˈbɔksɛr n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo) boksör
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa; boksör
(motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach boksör

bokserki bɔˈksɛrʲci n
męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami baksır

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu ağrımak

bomba ˈbɔ̃mba n
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; bomba

bomba atomowa n
bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami atom bombası

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi bombalamak

bombowiec bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb; bombardıman uçağı

bon bɔ̃n n
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr; hediye çeki

bonapartyzm n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte; bonapartizm

bonsai n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu; bonsai bonsay

bor bɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5; bor

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych; çörek mantarı

borsuk ˈbɔrsuk n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny kunowatych; porsuk

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym; kırmızı yaban mersini

boski ˈbɔsʲci adj
właściwy bogu, bóstwu ilahi

bosman ˈbɔsmãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek; lostromo

botanika bɔˈtãɲika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach; botanik

boysband n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, uprawiająca muzykę pop; erkek grubu

bozon ˈbɔzɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie; bozon

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
związany z Bośnią lub Bośniakami Bosnalı

bożodrzew gruczołowaty n
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej; kokar ağaç

brak brak n
fakt nieistnienia czegoś açık

bramka ˈbrãmka n
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką; kale
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2) kale

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem; kaleci

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze; bilezik

branża ˈbrãn͇ʒa n
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności endüstri

brat brat n
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; kardeş ağabey
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich kardeş ağabey

bratanek braˈtãnɛk n
syn brata yeğen

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
pokrewieństwo między synami jednych rodziców biraderlik

bratnia dusza ˈbratʲɲa ˈduʃa idiom
osoba bliska pod jakimś względem ruhsal eş

bratowa braˈtɔva n
żona brata yenge

brać braʨ̑ v
chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś almak

brelok n
ozdoba spinająca klucze w jeden pęk anahtarlık

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków Bretonca

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
język celtycki, którym posługują się Bretończycy Bretonca

brew brɛf n
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem kaş

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.; muşamba

broda ˈbrɔda n
zarost na brodzie (1.1) sakal

brodaty brɔˈdatɨ adj
mający zarost na dolnej części twarzy sakallı

brodawka n
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze siğil

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek; meme başı

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; bataklık düdükçünü

brodziec śniady ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych; kara kızılbacak

brokuł ˈbrɔkuw n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; brokoli

brom brɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35; brom

brona ˈbrɔ̃na n
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych; tarla sürgüsü
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie; tırmık

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
odpierać atak korumak

broszura brɔˈʃura n
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie; broşür

browar ˈbrɔvar n
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo; bira fabrikası

broń brɔ̃ɲ n
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga; silah

broń biologiczna ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy; biyolojik silah

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego; ateşli silah

brud brut n
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś kir

brudny ˈbrudnɨ adj
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi kirli
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud bulaşık kirli

brudzić v
czynić brudnym, pokrywać brudem kirletmek

brukiew ˈbrucɛf n
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.; şalgam

brukselka bruˈksɛlka n
(spożywczy) (kulinaria) odmiana kapusty warzywnej; Brüksel lahanası

brunetka brũˈnɛtka n
kobieta o włosach czarnego koloru esmer

brutto ˈbrutːɔ adv
bez potrąceń gayrisafi

bruzda n
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa; kırışık

brydż brɨʧ̑ n
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary; briç

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa İngiliz

bryła ˈbrɨwa n
(matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej; cisim

brzeg bʒɛk n
pas lądu ograniczający zbiornik wodny; kıyı

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą sorumluluk
coś, co jest trudne do zniesienia sorumluluk

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu ses

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
owoc z rodziny różowatych; şeftali

brzoza ˈbʒɔza n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych; huş

brzuch bʒux n
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia; göbek karın

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu vantrilog

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych çirkin

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha çirkin ördek yavrusu

brzydota bʒɨˈdɔta n
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna çirkinlik

brzytwa ˈbʒɨtfa n
ostry nóż do usuwania zarostu; ustura

brąz brɔ̃w̃s n
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; bronz
kolor brązowy – kolor brązu (1.1) bronz
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) bronz

brązowawy ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ adj
mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy bozlak

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mający kolor brązu; kahverengi

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem Budist

buddysta budˈːɨsta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu Budist

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama; Budizm

budka telefoniczna ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym; telefon kulübesi

budowa buˈdɔva n
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu inşaat
(potocznie, potoczny) miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1) inşaat

budynek buˈdɨ̃nɛk n
budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej bina

budzik ˈbuʥ̑ik n
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory çalar saat

budżet ˈbuḍʒɛt n
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok; bütçe

buk buk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych; kayın

bukiet ˈbucɛt n
wiązanka, pęk kwiatów; buket
cechy wina zawarte w jego zapachu i smaku; buket

bukszpan ˈbukʃpãn n
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach; şimşir

buldożer n
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków; buldozer

bulgur n
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej; bulgur

bulimia buˈlʲĩmʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu; bulimia

bulwar ˈbulvar n
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii bulvar
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym bulvar

bumerang n
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo; bumerang

burak ˈburak n
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych; pancar

burdel ˈburdɛl n
(pospolicie) dom publiczny genelev
(pospolicie) (grubiański, grubiańsko) brak porządku genelev

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej; belediye başkanı

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew; kehribar

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu kehribar rengi

burza ˈbuʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); fırtına

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny; beyin fırtınası

burza piaskowa n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku; kum fırtınası

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
zamęt wywołany z błahych powodów bardaktaki fırtına

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku; burjuvazi

but but n
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy; ayakkabı kundura

butan ˈbutãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG; bütan

butelka buˈtɛlka n
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców şişe

buzuki buˈzuci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany buzuki

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
związany z Bułgarią lub Bułgarami Bulgarca Bulgar

bułgarski buwˈɡarsʲci n
język urzędowy Bułgarii; Bulgarca

bułka ˈbuw.ka n
wypiek o niewielkich rozmiarach; francola

bułka z masłem ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania çocuk oyuncağı

bydło ˈbɨdwɔ n
(rolnictwo, rolniczy) Szablon:zoot ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich; büyükbaş hayvan

byk bɨk n
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp. boğa

być bɨʨ̑ v
istnieć; trwać olmak
charakteryzować się jakąś cechą olmak
należeć do jakiejś organizacji olmak
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań olmak
uczestniczyć w czymś olmak
znajdować się w jakimś miejscu bulunmak olmak

być może
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia belki

były ˈbɨwɨ adj
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli eski

bób bup n
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach; bakla

bóbr bupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie; kastor kunduz

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.); tanrı

bójka ˈbujka n
awantura połączona z biciem; dövüş

ból bul n
(medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; ağrı acı
przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne acı ağrı

bąk bɔ̃ŋk n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek; atsineği

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek; davul

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”); piç

błagać ˈbwaɡaʨ̑ v
żarliwie, usilnie prosić istirham etmek

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu baht
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece baht
sprzyjanie, przychylność, pomyślność baht

błogosławiony n
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu; kutlu

błogość n
przyjemny stan zadowolenia, spokoju dirlik

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego; kulak zarı

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy; kızlık zarı

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych; mukoza

błoto ˈbwɔtɔ n
mieszanina ziemi i wody; çamur

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi yıldırım

błąd bwɔ̃nt n
niezgodność z zasadami, założeniami hata yanlış

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku; kısır döngü
(potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania kısır döngü

cacyki ʦ̑aˈʦ̑ɨci n
(kulinaria) grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka; cacık

caddie n
(sport, sportowy) pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe yardımcısı

cal ʦ̑al n
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm; inç

car ʦ̑ar n
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji); çar

caryca n
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji çariçe
(historia, historyczny, historycznie) żona cara çariçe

całka ˈʦ̑awka n
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego; integral

całka oznaczona ˈʦ̑awka ˌɔznaˈʧ̑ɔ̃na n
(matematyka, matematyczny) pole między wykresem funkcji a osią odciętych wzięte ze znakiem plus dla obszaru nad osią i minus dla obszaru pod osią; belirli integral

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
w sposób całkowity, zupełny, pełny oldukça

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
w sposób całkowity, pełny, bez reszty tamamen

całkowity ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ adj
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy büsbütün

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś öpmek

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę bütünlük

całun n
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku; kefen

cały ˈʦ̑awɨ adj
jedyny, wyłączny bütün
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni bütün

cały i zdrowy ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ adj
o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory sağ salim

cebula ʦ̑ɛˈbula n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z rośliny (1.1) soğan

cebulka n
(anatomia, anatomiczny) korzeń włosa kök

cecha ˈʦ̑ɛxa n
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób nitelik özellik

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; sedir

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu; tuğla

cel ʦ̑ɛl n
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia)) hedef amaç

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel amaca giden her yol mübahtır

cela ˈʦ̑ɛla n
pokój więźnia w więzieniu hücre
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha hücre

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych bekarlık
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych; bekarlık

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?; yönelme

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) çimento

cementować v
zalewać cementem, spajać za pomocą cementu çimentolamak

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar fiyat paha

cenny ˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający dużą wartość değerli

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci; anıt mezar

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń; aryunt

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka merkezi

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
środkowa część czegoś merkez
główna, zwykle środkowa część miasta merkez
miejsce, gdzie coś się koncentruje merkez

centrum handlowe n
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi alışveriş merkezi

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
miara długości; jedna setna metra; santimetre

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; sansür

cer ʦ̑ɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58; seryum

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
wykonany z ceramiki seramik
związany z ceramiką, dotyczący ceramiki seramik

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie örerek onarmak

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia sertifika

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha; sezaryen

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz; imparatorluk

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
najwyższy stopień monarchiczny; imparator

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
kobieta cesarz imparatoriçe
żona cesarza imparatoriçe

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz; üretra

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków; sonda

cez ʦ̑ɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55; sezyum

chaczapuri n
(kulinaria) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy; haçapuri

chalcedon xalˈʦ̑ɛdɔ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu; kalsedon

chamsa n
(etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet; hamse

chan xãn n
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu kağan

chaos ˈxaɔs n
nieporządek, bezład kaos

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany düzensiz karmakarışık

charakter xaˈraktɛr n
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby karakter
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju karakter

chart xart n
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową; tazı

charyzma xaˈrɨzma n
cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie karizma

chata ˈxata n
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach kulübe

chałwa ˈxawva n
(kulinaria) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych; helva

chcieć çʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
odczuwać chęć zrobienia czegoś istemek

chciwość ˈçʨ̑ivɔɕʨ̑ n
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś açgözlülük

chemia ˈxɛ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem; kimya

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole; organik kimya

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z chemią kimyasal kimyevî

chemik ˈxɛ̃mʲik n
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią kimyacı

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi; kemoterapi

chinina çĩˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej; kinin

chipset n
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy; chipset

chirurg ˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami cerrah

chirurgia çiˈrurʲɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym; cerrahlık

chirurgiczny ˌçirurʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów cerrahi

chiński ˈçĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Chin lub Chińczyków Çince Çin

chleb xlɛp n
pieczywo z mąki, wody i drożdży; ekmek

chlebak ˈxlɛbak n
średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo; ekmeklik

chlew xlɛf n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno arapsaçı
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; arapsaçı

chlor xlɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17; klor

chlorofil xlɔˈrɔfʲil n
organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor; klorofil

chloroform n
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający; kloroform

chmiel xmʲjɛl n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1) şerbetçi otu

chmura ˈxmura n
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; bulut

chochla ˈxɔxla n
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy; kepçe

chodnik ˈxɔdʲɲik n
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych; kaldırım

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
poruszać się za pomocą nóg yürümek
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku yürümek

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia; Noel ağacı

cholera xɔˈlɛra n
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna; kolera

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej; kolesterol

chomik ˈxɔ̃mʲik n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae; hamster

choreograf ˌxɔrɛˈɔɡraf n
(choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego koreograf

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych koreografi

choroba xɔˈrɔba n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu; hastalık

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka; Alzheimer

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem; Parkinson hastalığı

choroba von Willebranda xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda n
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach; von Willebrant hastalığı

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH; Hırvatça

chory ˈxɔrɨ adj
dotknięty chorobą hasta

chowany xɔˈvãnɨ n
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka; saklambaç

chować ˈxɔvaʨ̑ v
ukrywać kogoś / coś przed kimś gizlemek

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
oddychać w trakcie snu charcząc horlamak

chrom xrɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24; krom

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę; renk yuvarı

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce; kromozom

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować korumak

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
następstwo, kolejność zdarzeń kronoloji

chronologiczny adj
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie kronolojik

chronometr n
bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji kronometre

chryzantema ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) kasımpatı

chrzest xʃɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie; vaftiz

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa Hıristiyan

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami Hristiyan

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci; Hristiyanlık

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.; kıkırdak

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; böcek

chuj xuj n
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek yarak

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa mendil

chusteczka do nosa n
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy mendil

chustka ˈxustka n
okrycie głowy baş örtüsü

chwila ˈxfʲila n
bardzo krótki czas an
punkt w czasie an

chór xur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; koro
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów koro

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
mający chęć zrobienia czegoś gönüllü

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
raczej zimny; rześki serin

chłop xwɔp n
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa köylü

chłopak ˈxwɔpak n
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę erkek arkadaş
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna oğlan
dziecko płci męskiej oğlan

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
młody człowiek płci męskiej oğlan

chłód xwut n
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno soğukluk serin

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem bisküvi

ciasto ˈʨ̑astɔ n
(kulinaria) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami; hamur
(kulinaria) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka; kek

ciało ˈʨ̑awɔ n
organizm ludzki lub zwierzęcy beden vücut
zwłoki człowieka i zwierzęcia beden vücut
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja beden vücut

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata; gök cismi

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
o małej głośności sessiz
spokojny sessiz

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; nohut
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.1) nohut

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych nohut

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia sıvı

ciekawostka ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka n
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie tuhaflık

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś merak

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat meraklı
taki, który wzbudza zainteresowanie ilginç

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego; dana

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
stan, w którym jest brak światła, jasności; karanlık

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
o kolorze: zbliżony do czarnego karanlık

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
mający niewielki przekrój poprzeczny ince

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób ısı
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek; ısı
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości isı

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy ılık
(przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny sıcak
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą sıcak ılık

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
długotrwały lub silny ból dert

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny elem çekecek

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych sabır

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
niezrażający się czekaniem sabırlı

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
ostry wyrostek na pędzie rośliny; diken

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny; orman horozu

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; gölge

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami) boğaz

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
siostra matki teyze hala

cipa ˈʨ̑ipa n
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwarowe, gwara)) żeński narząd rozrodczy am

cis ʦ̑is ʨ̑is n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych; porsuk

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
wlec, przesuwać za sobą çekmek

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
dzielić na części ostrym narzędziem kesmek

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu; hamilelik

cięciwa n
linka łącząca końce łuku albo kuszy kiriş

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
będący w ciąży hamile

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów; kamyon

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
taki, który dużo waży, ma dużą masę ağır

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa; basınç

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy; mezarlık

cnota ˈʦ̑nɔta n
dodatnia cecha moralna erdem

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi erdemli

co ʦ̑ɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o orzeczniki ne
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak ne

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
nie mniej niż en az

co ty nie powiesz
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy ciddi olamazsın

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina gözden ırak olan gönülden de ırak olur

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia gündelik

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
wszystko jedno co; obojętnie który her ne

cos kɔˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) cosinus cos

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
powtarzający się co tydzień haftalık

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić bir şey

croissant n
(kulinaria) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta; ay çöreği

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) cotangens cot

cud ʦ̑ut n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; mucize harika

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu harika

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
osoba pochodząca z innego kraju yabancı

cudzy ˈʦ̑uʣ̑ɨ adj
należący do kogoś innego yaban

cukier ˈʦ̑ucɛr n
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; şeker
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu; şeker

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych; bonbon şekeri

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej; kabak

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi; diyabet şeker hastalığı

curling n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie; körling

curry n
(kulinaria) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie köri
(kulinaria) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej; köri

cybernetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach; sibernetik

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 rakam
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym rakam
symboliczna reprezentacja cyfry (1.1) rakam

cyfrowy ʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
wykorzystujący technikę cyfrową dijital

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia puro

cyjanek n
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca; siyanür

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo devir

cyklop ˈʦ̑ɨklɔp n
(mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła; eğegöz

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
(technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok; silindir

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy; santur

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn; kalay

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa; tarçın

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych sinizm

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30; çinko

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych; selvi

cyrk ʦ̑ɨrk n
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne; sirk

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów; pergel

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; zirkonyum

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich; Kiril

cysterna ʦ̑ɨˈstɛrna n
duży pojemnik do magazynowania wody sarnıç
zamknięty zbiornik do magazynowania wody sarnıç

cytadela ˌʦ̑ɨtaˈdɛla n
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją; hisar

cytat ˈʦ̑ɨtat n
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu; alıntı

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o komórce sitoloji

cytoplazma n
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet; sitoplazma

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu alıntı yapmak

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny sitrin

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce limon

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego; medeniyet uygarlık

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami sivil
nie należący do wojska sivil

czador ˈʧ̑adɔr n
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu; çador

czajka ˈʧ̑ajka n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie; bayağı kız kuşu

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
(kulinaria) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody; kazan

czapka ˈʧ̑apka n
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek; şapka

czapla ˈʧ̑apla n
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący; balıkçıl

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia; kara delik

czarna herbata n
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis siyah çay

czarna magia ˈʧ̑arna ˈmaɟja n
(ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku; kara büyü

czarna skrzynka n
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; kara kutu
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej karanlık kutu

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców Karadağlı

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze; Karadağlı

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie kara siyah
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) kara
nielegalny kara
mający najciemniejszy możliwy kolor siyah kara

czarny blok n
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję; Kara Blok

czarny rynek ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo; karaborsa

czarodziej n
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów sihirbaz

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia basmak

czarownik n
mężczyzna zajmujący się czarami sihirbaz

czarujący ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący alımlı

czas ʧ̑as n
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi zaman
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; zaman vakit
chwila, moment, pora zaman vakit

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; geçmiş zaman

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; gelecek zaman

czas teraźniejszy ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich; şimdiki zaman

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło vakit nakittir

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
niekiedy, co pewien czas bazen

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą; dergi

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności; uzayzaman

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany fiil eylem

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej geçişsiz eylem

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej geçişli eylem

czasownik ułomny n
(gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych; eksikli eylem

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
(gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się" dönüşlü eylem

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
trwający przez krótki czas zamana ait

czaszka ˈʧ̑aʃka n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie kafatası

czcić ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ v
oddawać cześć tapmak

czeczeński adj
dotyczący Czeczenii, Czeczenów Çeçence

czeczeński n
język czeczeński Çeçence

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy beklemek
przerywać wykonywanie jakiejś czynności beklemek

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
(spożywczy) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu; çikolata

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą çikolatalı
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady çikolatalı

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego kiraz

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); haziran

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
kolor czerwony al

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki; kırmızı kart

czerwonawy ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
w kolorze podobnym do czerwonego kırmızı ımtrak

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]] kırmızı
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; kırmızı al

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
czarny kolor kara
czarny strój/ubiór kara

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki taramak

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów Çekçe

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
język urzędowy Republiki Czeskiej; Çekçe

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
(potocznie, potoczny) pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych merhaba selam

czkawka ˈʧ̑kafka n
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu; hıçkırık

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo; fitil

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego sarımsak

czołg ʧ̑ɔwk n
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz; tank

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi alın

czuwaski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski; Çuvaşça

czuć ʧ̑uʨ̑ v
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów hissetmek
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku hissetmek
mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie hissetmek

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
czwarty dzień tygodnia perşembe Perşembe

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 1,8 mln lat temu i trwa do dziś; Kuvaterner

czworaczek n
jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu dördüz

czyj ʧ̑ɨj interrogativePronoun
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy kimin

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie faktör

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna iffet

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
pozbawiony brudu temiz
bez dodatków, domieszek temiz
zupełny temiz
moralnie bez skazy temiz

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin kıraat
fragment tekstu odczytywany jako (1.4) kıraat
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane kıraat

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną okumak
mieć umiejętność rozumienia treści zawartych w rysunkach technicznych, schematach, mapach, nutach okumak

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost satır aralarını okumak

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
osoba, która czyta książki, gazety itp. okuyucu
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni okuyucu

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba; araf

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
powodować, że coś jest czyste, usuwając brud, zanieczyszczenia temizlemek

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu; molekül

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka; parçacık

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
(zobacz) częsty sık sık sık

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca taşikardi

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu; frekans titreşim sayısı

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest częste frekans

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami sıkça

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
fragment jakiejś całości parça
urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim parça

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie; sözcük türü

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia aza
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt; âzâ
(anatomia, anatomiczny) penis; âzâ

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; insan adam
ktoś, jakaś osoba insan

córka ˈʦ̑urka n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców) kız evlat kız

cóż ʦ̑uʃ particle
Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego. pekala

cło ʦ̑wɔ n
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów; gümrük

dach dax n
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie zasłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp. çatı örtü

daktyl ˈdaktɨl n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca hurma

daleki daˈlɛci adj
taki, który jest w dużej odległości uzak

dalia ˈdalʲja n
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna; dalya

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji; Dalmaçya köpeği

dama ˈdãma n
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D; kız dam
dystyngowana kobieta hanım bayan

dane ˈdãnɛ n
informacje na temat jakiejś osoby veri
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków veri
zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach veri

danie ˈdãɲɛ n
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek yemek

darbuka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu; darbuka

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
niedający żadnych wyników abes

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110; darmstadtiyum

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie hediye atın dişine bakılmaz

darwinizm n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt Darvincilik

data ˈdata n
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia; tarih

dau daw n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim dhov

dawka ˈdafka n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu; doz

dać daʨ̑ v
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś vermek
pozwolić, umożliwić coś vermek

debata dɛˈbata n
(książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów müzakere

decybel dɛˈʦ̑ɨbɛl n
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze; desibel

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podejmować decyzję, postanawiać o czymś karar vermek

decymetr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra; desimetre

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie hüküm karar

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie; deizm

dekorator n
osoba zajmująca się dekorowaniem wnętrz dekoratör

dekorować ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑ v
upiększać coś, dodawać dekoracje bezenmek

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
wyjazd w sprawach służbowych delegasyon

delegat dɛˈlɛɡat n
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy delege

delfin ˈdɛlfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni; yunus yunus balığı
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego; yunus

delikatność ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest delikatne hassasiyet

delta ˈdɛlta n
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); delta
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ; delta

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie demagog

demobilizacja ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego terhis
zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy terhis

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych; demografi

demograficzny adj
dotyczący demografii demografik

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości; demokrasi

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi; cin

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami demonoloji

demonstracja ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne; gösteri
ostentacyjne wyrażanie czegoś w taki sposób, żeby zwrócić na siebie uwagę gösteri gösterme

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
(zobacz) stomatolog; dişçi

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt sınır dışı etme

depresja dɛˈprɛsʲja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; depresyon

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie; bıldırcın kılavuzu

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach dermatolog

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym derviş

deser ˈdɛsɛr n
(kulinaria) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym tatlı

deserowy adj
dotyczący deseru, właściwy deserowi, słodki, serwowany na deser tatlı

deska ˈdɛska n
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny tahta
płaski kawałek drewna; tahta

deska do prasowania n
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny ütü masası

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki; gösterge panosu

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu; kaykay

despota dɛsˈpɔta n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; despot

despotyzm dɛsˈpɔtɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich despotizm

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury tahripkar

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia); damıtma

deszcz dɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; yağmur baran

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu yağmurlu

deuter ˈdɛwtɛr n
izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron; döteryum

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty; devalüasyon

dewiza n
zasada postępowania, którą ktoś wyznaje motto

dezinformacja n
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji; dezenformasyon

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu; deodorant

dezynfekcja ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja n
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale; dezenfeksiyon

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej dönme dolap

diabeł ˈdʲjabɛw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu; şeytan

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś tanılayıcı

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby teşhis

diagram ˈdʲjaɡrãm n
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości; diyagram

diakon n
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu; diyakoz

dialekt ˈdʲjalɛkt n
(językoznawstwo, językoznawczy) regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi, itp. lehçe diyalekt

dializa n
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej. diyaliz

dialog ˈdʲjalɔk n
rozmowa dwóch osób diyalog

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie; elmas

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; başpiskoposluk
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa; başpiskoposluk

dieta ˈdʲjɛta n
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się perhiz

difalia dʲiˈfalʲja n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa diphallia

dinar ˈdʲĩnar n
(jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów; dinar

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią; dingo

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie; dinozor

dioda ˈdʲjɔda n
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu; diyot

dla dla preposition
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności için

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
…pytający, używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności neden
…względny, używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności neden

dno dnɔ n
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu dip
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu alt

do dɔ preposition
…określający końcowy punkt w czasie -e (-a) kadar

do góry adv
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię yukarı

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi idiom
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy altüst

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś Allah'a ısmarladık güle güle

doba ˈdɔba n
jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny) gün

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy iyi geceler

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
dobre warunki materialne refah

dobroczynność n
działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym hayırseverlik

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu gönüllü

dobry ˈdɔbrɨ adj
miły, uczynny, usłużny, szlachetny iyi

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
uprzejme powitanie używane wieczorem iyi akşamlar

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane proverb
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego cehenneme giden yol iyi niyet taşlarıyla döşelidir

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
w należyty sposób iyi

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko [[müteşekkir]] [[olmak]]

dochód ˈdɔxut n
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu; gelir

dodatek dɔˈdatɛk n
(informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp. eklenti
coś dodanego, dodatkowego ilave

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować eklemek

dodo ˈdɔdɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus; Mauritius dodosu

dogmat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół dogmatizm
twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości dogmatizm

dogmatyzm n
brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji dogmacılık dogmatizm

dogodny adj
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom münasip

dogrywka dɔˈɡrɨfka n
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania uzatma

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy sağmak
(przenośnie, przenośnia) zabierać, wyłudzać od kogoś pieniądze sağmak

dojrzałość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od dojrzały olgunluk

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju ergin
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny ergin

doktor ˈdɔktɔr n
(potocznie, potoczny) lekarz doktor
stopień naukowy; doktor

doktorat n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie doktora

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii doktrin

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; belge

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch nereye
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch nereye

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły tam

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
wykonany z dużą starannością dakik

dolar ˈdɔlar n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $; dolar

dolaryzacja ˌdɔlarɨˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie dolara do obrotu w innym państwie jako urzędowej waluty; dolarizasyon

dolegliwość ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
choroba, schorzenie, problem zdrowotny hastalık

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje ateşe körükle gitmek

dolina dɔˈlʲĩna n
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu; vadi

dolmades dɔlˈmadɛs n
(kulinaria) rodzaj gołąbków zawijanych w liście winogron, czasem kapusty, danie kuchni bałkańskiej i tureckiej; dolma

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony; dolmen

dolnoniemiecki n
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki; Aşağı Almanca

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
budynek mieszkalny ev hane
pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu) ev
placówka społeczna, usługowa lub handlowa ev

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym; yetimhane

dom publiczny ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ n
dom, w którym jest uprawiana prostytucja; genelev

dom towarowy n
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep; büyük mağaza

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
związany z domem, dotyczący domu evcil

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych; saksı

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?; tamlayan

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności; nesne

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
postawienie warunku sadece
przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano sadece
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające yalnızca

doping ˈdɔpʲĩŋk n
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości doping

dopływ ˈdɔpwɨf n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora akarsu kolu

doradca n
osoba udzielająca porad danışman

dorastać v
stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości büyümek
rosnąc, osiągać właściwy wzrost lub wysokość büyümek

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym yetişkin

dorsz dɔrʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska; morina

dostawca dɔˈstafʦ̑a n
(handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów dağıtıcı

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby erişim

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia mevcut

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa harfi harfine harfiyen asıl itibariyle

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego dokunmak

dotykowy ˌdɔtɨˈkɔvɨ adj
dotyczący dotyku bądź wrażeń związanych z dotykiem dokunma duyusuna ilişkin

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
uzyskać nową informację anlamak

dowód ˈdɔvut n
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia; ispat
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) ispat kanıt

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo; kimlik

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
osoba kierująca grupą wojskowych; kaptan

doświadczać v
doznawać czegoś yaşamak

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności deneyim tecrübe

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
mający doświadczenie deneyimli

drabina draˈbʲĩna n
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów; merdiven

dragon ˈdraɡɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny ağır süvari

dram drãm n
(jednostka monetarna) waluta Armenii; dram

dramat ˈdrãmat n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki; dram
utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie dram

dramatyczny adj
(przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający acıklı

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
bardzo wysoki budynek gökdelen

drażliwość draʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest drażliwy, kogo łatwo rozdrażnić alınganlık

dres drɛs n
wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców eşofman

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
wykonany z drewna tahta
(przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny tahta
(przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny tahta
(przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna tahta
(przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu tahta

drewno ˈdrɛvnɔ n
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; tahta odun

drink drʲĩŋk n
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp. alkollü içecek

drobne ˈdrɔbnɛ n
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety bozuk

droga ˈdrɔɡa n
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; yol

drogi ˈdrɔɟi adj
posiadający wysoką cenę pahalı

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny; tek hörgüçlü deve hecin

dron drɔ̃n n
bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych dron

drop drɔp n
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających; toy

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową; maya
(cukiernictwo) (kulinaria) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie maya

drożdżówka drɔʒˈʤ̑ufka n
(kulinaria) małe, słodkie pieczywo drożdżowe; çörek

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki; druid

druk druk n
(biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz baskı
(drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1) baskı
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania baskı

drukarka druˈkarka n
urządzenie służące do drukowania yazıcı

drukarnia druˈkarʲɲa n
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje basımevi

drukarz ˈdrukaʃ n
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni; matbaacı

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
dawać coś do druku, publikować basmak
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce basmak
umieszczać na tkaninie wzór przez barwienie, wytłaczanie, odciskanie basmak

drut drut n
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy; tel

drużyna druˈʒɨ̃na n
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania takım

drwal drval n
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa; oduncu

drzazga ˈḍʒazɡa n
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.) kıymık

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; ağaç
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2); ağaç
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); ağaç

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
graf przedstawiający koligacje rodzinne soyağacı

drzeworytnik n
(sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem tavşan

drzeć ḍʒɛʨ̑ v
rwać na części, strzępy kırmak

drzwi ḍʒvʲi n
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór kapı

dróżka ˈdruʃka n
wąska droga polna, leśna lub ogrodowa kulvar

dręczyciel drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się eziyetçi

drżeć drʒɛʨ̑ v
trząść się, drgać, dygotać titremek

dubbing ˈdabʲĩŋk n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej; seslendirme

dubn dupn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105; dubniyum

duch dux n
zapał, entuzjazm ruh
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami; ruh
dusza ludzka ruh
istota, treść, charakter czegoś ruh
temperament, usposobienie ruh

duchowy duˈxɔvɨ adj
odnoszący się do sfery ducha i duchowości manevi

dudek ˈdudɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie; ibibik hüthüt

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy düet

duma ˈdũma n
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1) gurur
poczucie osobistej godności gurur
zbyt wysokie mniemanie o sobie gurur

dupa ˈdupa n
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt göt kıç

dupek ˈdupɛk n
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności pislik

durszlak ˈdurʃlak n
dziurkowana miska do odcedzania kevgir

dusza ˈduʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; ruh

duński ˈdũj̃sʲci n
język urzędowy Danii; Danca

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
w wielkiej ilości çok

duży ˈduʒɨ adj
mający znaczne, wielkie rozmiary büyük

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.); gar

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w dwóch językach ikidilli
o człowieku: mówiący w dwóch językach ikidilli
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami ikidilli

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć iki nokta üst üste

dwulicowość ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka düzenbazlık

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego; oniki-parmak bağırsağı

dwunastokąt n
(geometria) wielokąt o dwunastu bokach onikigen

dwutygodniowy ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
ukazujący się raz na dwa tygodnie iki haftada bir

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć diktomi

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
sposób wymawiania wyrazów i zdań, wymowa söyleyim

dyktator dɨkˈtatɔr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny diktatör
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi; diktatör

dyktatura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób; diktatörlük

dylemat n
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne ikilem
sytuacja wymagająca trudnego wyboru ikilem

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy; arabası

dym dɨ̃m n
produkty spalania zawieszone w powietrzu duman

dynamiczność ˌdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
cecha tego, co dynamiczne hız

dynamika dɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił; dinamik

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej; dinamit

dynia ˈdɨ̃ɲa n
(kulinaria) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) kabak

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy diploma

dyplomacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi diplomasi

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny; şef

dysfagia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie połykania; disfaji

dysk dɨsk n
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1) disk
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła; disk

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych; sabit disk

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym ayrımcılık

dyskusja dɨsˈkusʲja n
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem; tartışma

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania; disleksi

dysproz ˈdɨsprɔs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66; disprosyum

dystans ˈdɨstãw̃s n
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami mesafe

dywan ˈdɨvãn n
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi; kilim keçe

dywanik dɨˈvãɲik n
mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka halı

dywidenda ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda n
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji; kâr payı

dziadek ˈʥ̑adɛk n
ojciec matki dede büyükbaba
ojciec ojca dede büyükbaba

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów; fındıkkıran

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś etki

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
aktywnie uczestniczyć, pracować iş görmek

działka ˈʥ̑awka n
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę arsa

działo ˈʥ̑awɔ n
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm; top
(potocznie, potoczny) (literacko) armata top

dzicz ʥ̑iʧ̑ n
odludne, nieuprawiane miejsce yaban

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy; çocukluk

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych; çocuk
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia; çocuk

dziedzic ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑ n
osoba, która coś po kimś przejmuje mirasçı

dzieje ˈʥ̑ɛ̇jɛ n
ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej tarih

dziekan n
(dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego dekan
(kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy; dekan
(kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów; dekan
(szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni; dekan
najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego dekan

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia; bölme

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości bölmek
mieć z czymś / kimś coś wspólnego paylaşmak

dzielna n
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik bölünen

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta; mahalle

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
liczba, przez którą dzielimy inną liczbę bölen

dzielny ˈʥ̑ɛlnɨ adj
nie poddający się przeciwnościom acar

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie günlük

dziennik pokładowy n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu; gemi jurnali

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek gazetecilik

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.; gazeteci

dziesięciokąt n
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych) ongen

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
(potocznie, potoczny) młoda, niezamężna kobieta kız
partnerka, nieformalna narzeczona kız

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
dziecko płci żeńskiej kız

dziewczęcy ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki kızsı

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym bakire

dziewictwo n
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą bakirelik bekâret

dzieło ˈʥ̑ɛwɔ n
efekt pracy twórczej eser

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres od świtu do zmierzchu gün gündüz
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba gün gündüz

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu günaydın Günaydın

dzik ʥ̑ik n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych; yaban domuzu

dziki ˈʥ̑ici adj
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach vahşi
niekontrolowany vahşi
nieokrzesany vahşi

dzikość n
cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone yaban

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych; gagalı memeli

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś bugün

dziura ˈʥ̑ura n
otwór powstały wskutek uszkodzenia delik
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa delik

dziwaczny ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ adj
cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością acayip

dziwić v
powodować odczucie zdumienia şaşırtmak

dziwka ˈʥ̑ifka n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka fahişe

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym garip

dziób ʥ̑up n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; gaga

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby; dişeti

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae ağaçkakan

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce; kara ağaçkakan

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła; orman alaca ağaçkakanı

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce; yeşil ağaçkakan

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce; küçük ağaçkakan

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci interjection
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy teşekkür ederim

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
składać podziękowanie teşekkür etmek

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
…wyrażający wdzięczność tesekkür ederim teşekkür ederim

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
…wyrażający wdzięczność çok teşekkür ederim

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk; çan

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze zil

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla; florya

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk çalmak
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka çalmak
(potocznie, potoczny) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne çalmak

dzwonki ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki; glokenspil

dąb dɔ̃mp n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych; meşe
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) meşe

dłoń dwɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne; el

długi ˈdwuɟi adj
mający znaczny wymiar podłużny (długość) uzun
trwający znaczny czas uzun
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. uzun

długo ˈdwuɡɔ adv
na znaczną długość uzun
przez, na znaczny czas uzun

długonogi ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi adj
mający długie nogi uzun bacaklı

długopis dwuˈɡɔpʲis n
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem tükenmez kalem

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej; boy

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka kaldıraç

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka; ses

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec; yer solucanı

dżelada ʤ̑ɛˈlada n
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion; jelada

dżem ʤ̑ɛ̃m n
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem; reçel

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska cihad cihat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia cihat

dżin n
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie cin

dżinn ʤ̑ʲĩn n
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi cin

dżudo ˈʤ̑udɔ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki judo

dżul ʤ̑ul n
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J; jul

dżuma ˈʤ̑ũma n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis; veba

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
wilgotny las tropikalny; cungla orman sık orman

ebonit n
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne; ebonit

echo ˈɛxɔ n
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni; yankı

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych; ekolali

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu; pufla kazı

edukacyjny ˌɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(książkowy) dotyczący edukacji, służący uczeniu eğitici

edycja n
wydanie, publikacja edisyon

efekt ˈɛfɛkt n
osiągnięcie, wynik etki sonuç

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane; sera etkisi

egalitaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego; eşitlikçilik

egida ɛˈɟida n
(przenośnie, przenośnia) opieka, patronat kalkan

egipski ɛˈɟipsʲci adj
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu Mısırlı

egoizm ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne; bencillik

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej sınav imtihan

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi araştırmak

egzegeza n
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów; tefsir

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów örnek

egzorcysta n
(kościelny) osoba uprawniona do odprawienia egzorcyzmu; üfürükçü

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi; ekzosfer

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
(filozofia, filozoficzny) rzeczywistość, istnienie, byt varoluş

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej; varoluşçuluk egzistansiyalizm

einstein ˈajn͇ʃtajn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99; aynştaynyum

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia); boşalma ejakülasyon

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie; ekliptik

ekolog ɛˈkɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią ekoloji uzmanı

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody; ekoloji

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody ekolojik

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do gospodarki ekonomik
związany z ekonomią lub ekonomiką ekonomik

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
fragment przyrody będący funkcjonalną całością; ekosistem

ekran ˈɛkrãn n
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje ekran
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy ekran
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp. ekran

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim; aforoz

ekspert ˈɛkspɛrt n
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu uzman

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych; deney

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki patlamak patlatmak

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
rozerwanie się z hukiem; patlama

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty; dışavurumculuk

ekstaza ɛkˈstaza n
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości; esrime

ekstremum ɛksˈtrɛ̃mũm n
(matematyka, matematyczny) skrajna (minimalna lub maksymalna) wartość funkcji; ekstremum

elektrolityczny adj
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem elektrolitık

elektroliza ˌɛlɛktrɔˈlʲiza n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego elektroliz

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu; elektron

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z elektroniką, opierający się na elektronice elektronik

elektroniczny papieros n
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych; elektronik sigara

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; elektrik

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności elektrikli

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi elektrikçi

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
część składowa öge
(filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) öge
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela öge

elf ɛlf n
istota fantastyczna; elf

elipsa ɛˈlʲipsa n
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; elips

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa ambargo
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; ambargo
zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną ambargo
zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego ambargo

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych; embriyoloji

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku; emekli maaşı

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim göç

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie göçmek

emir ˈɛ̃mʲir n
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich emir

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
(administracja) terytorium podległe władzy emira emirlik

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym; duygu

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia; empati

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim ampirik

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne; deneycilik

encefalopatia n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia; ensefalopati

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł; ansiklopedi

endemiczny adj
występujący tylko na określonym obszarze endemik yöresel

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; enerji
entuzjazm, chęć do działania enerji

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem; entalpi

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach; entomoloji

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; entropi
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach; entropi
(potocznie, potoczny) rozpad, chaos, nieporządek entropi

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
stan zachwytu czymś; zapał, radość şevk

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów; enzim

epigenetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badanie dziedziczności pozagenowej epigenetik

epilepsja ˌɛpʲiˈlɛpsʲja n
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych; epilepsi

epizod ɛˈpʲizɔt n
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) epizot

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej; ad veren

era ˈɛra n
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; asır
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. çağ

erb ɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68; erbiyum

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi; dikleşme
(książkowy) wzniesienie, zbudowanie lub ufundowanie jakiejś budowli dikleşme

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący erotyki, seksu erotik

erozja ɛˈrɔzʲja n
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; erozyon

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi; alyuvar eritrosit

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp. eskatoloji

esej n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora; deneme

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.; Esperanto

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
(kulinaria) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody; espresso

estetyka ɛˈstɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie; estetik
subiektywne kryteria piękna estetik
ładny, gustowny wygląd czegoś estetik

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Estonii; Estonca

estragon ɛˈstraɡɔ̃n n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek tarhun
(spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1) tarhun

estuarium n
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich; haliç

etan ˈɛtãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego; etan

etanol ɛˈtãnɔl n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH; etanol

eter ˈɛtɛr n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; eter
(chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; eter
w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; eter

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków etiyopyalı

etnocentryzm ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥ n
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji ırkçılık

etnograficzny adj
związany z etnografią etnografik

etologia ˌɛtɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt etoloji

etruski ɛˈtrusʲci adj
dotyczący Etrurii lub Etrusków Etrüsk

etruski ɛˈtrusʲci n
język Etrusków Etrüsk

etyczny ɛˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z etyką, dotyczący etyki etik

etyka ˈɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; etik

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; etimoloji
(językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu etimoloji

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne; örtmece edepi kelam

eukaliptus n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii; okaliptüs

eunuch n
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec haremağası
mężczyzna z wyciętymi jądrami; hadım

euro ˈɛwrɔ n
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej; avro

europ ˈɛwrɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63; europyum

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
dotyczący Europy Avrupalı

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień; ötanazi

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia; tahliye

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa; İncil

ewangelista n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii; İncil yazarı

ewentualnie adv
w razie zaistnienia pewnych okoliczności alternativ olarak

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; evrim
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś evrim
(wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów; evrim
trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna evrim

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych ezoterik

fabryka ˈfabrɨka n
produkcyjny zakład przemysłowy fabrika

fagot ˈfaɡɔt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali; fagot

fajerwerk n
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne havai fişek

fajka ˈfajka n
przedmiot do palenia tytoniu; pipo

fakt fakt n
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości; gerçek

faktura fakˈtura n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży; fatura

fala ˈfala n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody dalga
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; dalga
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie dalga

falliczny adj
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu fallik

fanatyczny adj
charakteryzujący się fanatyzmem bağnaz

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych fanatiklik fanatizm

farad ˈfarat n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI; farad

faraon faˈraɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu; firavun

farba ˈfarba n
mieszanina barwników służąca do malowania boya

farma ˈfarma n
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich; çiftlik

farmaceuta ˌfarmaˈʦ̑ɛwta n
specjalista, znawca farmacji eczacı

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków farmakoloji

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii farmakolojik

fasada faˈsada n
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; cephe
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego; cephe
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz cephe
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji; cephe

fasola faˈsɔla n
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; fasulye

faszysta faˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu faşist

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom faşist

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa; faşizm

fatalista ˌfataˈlʲista n
osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu fatalist

fatalizm n
wiara w przeznaczenie fatalizm

fatwa ˈfatfa n
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk; fetva

faul fawl n
(sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry, faul

fauna ˈfawna n
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym; direy

faworyt n
ktoś lubiany, faworyzowany gözde

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem; yalancı eşdeğer

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; federasyon

felga ˈfɛlɡa n
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę jant

fellatio fɛlˈːatʲjɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa; fellatio

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet; feminizm

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją Fenikece

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich; Fenikece

feniks ˈfɛ̃ɲiks n
(mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności; anka

ferm fɛrm n
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100; fermiyum

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie; fermiyon

festiwal fɛˈstʲival n
impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem festival

feudalizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach; derebeylik

fez fɛs n
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem; fes

fiasko ˈfʲjaskɔ n
nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś fiyasko

figa ˈfʲiɡa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc figi (1.1) incir

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi incir
(botanika, botaniczny) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych; incir

figura szachowa n
pionek używany w grze w szachy satranç taşı

fikcja n
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania kurgu

filantrop n
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących insansever

filantropia n
bezinteresowne świadczenie pomocy hayırseverlik

filar ˈfʲilar n
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu sütun
wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji; sütun

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych; filateli

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
(potocznie, potoczny) (kulinaria) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1) fincan
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje fincan

film fʲilm n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór; film sinema

filolog fʲiˈlɔlɔk n
specjalista w dziedzinie filologii filolog

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego; filoloji

filozof fʲiˈlɔzɔf n
specjalista w zakresie filozofii filozof

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; felsefe

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii filozofik

filtr fʲiltr̥ n
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości filtre
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji filtre
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych filtre

finansować v
dostarczać finansów finanse etmek

finał ˈfʲĩnaw n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego final
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia final
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek final
koniec, zakończenie final

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego; mor

fiord fʲjɔrt n
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd; fiyord

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej; menekşe

firma ˈfʲirma n
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo şirket

fizjologia n
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów fizyoloji

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
dostępny zmysłom fiziksel
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje fiziksel

fizyk ˈfʲizɨk n
naukowiec zajmujący się fizyką fizikçi

fizyka ˈfʲizɨka n
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii; fizik

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Finlandia lub Finów, pochodzący z Finlandii Fin

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
ugrofiński język używany przez Finów; Fince

flaga ˈflaɡa n
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu bayrak ayar

flaki ˈflaci n
(kulinaria) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny; işkembe

flamandzki adj
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii flamandaca

flamandzki n
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii flamandaca

flaming ˈflãmʲĩŋk n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu; flamingo

flet flɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; flavta

flirtować v
(przenośnie, przenośnia) czynić zalotne rozmowy oraz kokieteryjne gesty flört etmek

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9; fluor flor

fobia ˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) uporczywy, chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami, zwierzętami lub przedmiotami; fobi

foka ˈfɔka n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny; fok

folder ˈfɔldɛr n
(informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog klasör

folia ˈfɔlʲja n
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach; folyo

folklor ˈfɔlklɔr n
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp. folklor

folklorystyka n
(etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor; halk bilimi

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka; sesbirim

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka; fonetik

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika; çeşme

forma ˈfɔrma n
zewnętrzny kształt şekil

formularz fɔrˈmulaʃ n
blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia form
(informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem form

fort fɔrt n
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna kale

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym; piyano

forum ˈfɔrũm n
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji forum
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat forum

fosa ˈfɔsa n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia; hendek

fosfor ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15; fosfor

fosforan n
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego fosfat

fotel ˈfɔtɛl n
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami; koltuk

fotogeniczny adj
korzystnie wyglądający na zdjęciach fotojenik

fotograf fɔˈtɔɡraf n
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo; fotoğrafçı

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
sztuka wykonywania fotografii (1.1); fotoğraf
nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym fotoğraf

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
robić zdjęcie, robić fotografię fotoğraf çekmek

fotomontaż ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
(fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów; fotomontaj

foton ˈfɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego; foton

fotorealizm n
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością; fotogerçekçilik

fotosynteza n
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła; fotosentez

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji Fransızca Fransız

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw; Fransızca Fransız

frans frãw̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87; fransiyum

fregata frɛˈɡata n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; fırkateyn

fresk frɛsk n
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; fresk
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1) fresk

fretka ˈfrɛtka n
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem; yaban

fruktoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów; fruktoz

frustracja n
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu; bıkkınlık

frytka ˈfrɨtka n
(kulinaria) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu; kızartma

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem berber

fryzjerstwo frɨˈzʲjɛrstfɔ n
zawód fryzjera, zajmowanie się zawodowo strzyżeniem i czesaniem włosów berberlik

fryzura frɨˈzura n
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób saç biçimi

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny; vakıf

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń; kāide

fundamentalizm n
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji köktendincilik

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie fonksiyon
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; fonksiyon
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania; fonksiyon

funt fũnt n
(ekonomia, ekonomiczny) waluta niektórych państw libre
anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg; libre

futbol ˈfudbɔl n
(sport, sportowy) (zobacz) piłka nożna futbol

futbol amerykański ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
(sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły amerikan futbolu

futro ˈfutrɔ n
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu kürk
wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan kürk
część odzieży (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść kürk

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim; fütürizm

gabinet cieni n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach; gölge hükûmet

gad ɡat n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami; sürüngen

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64; gadolinyum

gagauski ɡaˈɡawsʲci adj
dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją Gagavuzca

gaj ɡaj n
(książkowy) mały las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących ağaçlık

gal ɡal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31; galyum

galaktyczny adj
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki galaktik

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów; galaksi gök ada

galeon ɡaˈlɛɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę; kalyon

galeria ɡaˈlɛrʲja n
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum galeri

galon ˈɡalɔ̃n n
jednostka objętości używana w krajach anglosaskich; galon
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach; galon

gama ˈɡãma n
odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku; gam

gameta ɡãˈmɛta n
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego; gamet üreme hücresi

garaż ˈɡaraʃ n
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami; garaj

garb ɡarp n
skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu; hörgüç
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem hörgüç
wypukłość na jakimś przedmiocie hörgüç

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
ogół odzieży, ubrań, które się posiada gardrop
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży gardrop

gardło ˈɡardwɔ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi; boğaz

garnek ˈɡarnɛk n
(kulinaria) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw; tencere çömlek

garnitur ɡarʲˈɲitur n
eleganckie ubranie męskie; takım elbise

gaskoński ɡaˈskɔ̃j̃sʲci n
dialekt używany w Gaskonii Gaskonca

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych; tür

gawial n
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy; gavyali

gawron ˈɡavrɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu, ale mniejszy od kruka z rodziny krukowatych; ekin kargası

gaz ɡas n
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; gaz
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna gaz
substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) gaz

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego hardal gazı

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki; soygaz

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża; doğal gaz

gazela ɡaˈzɛla n
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa; ceylan

gazeta ɡaˈzɛta n
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie; gazete

gałka oczna n
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół göz küresi

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu dal

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru; söndürücü

gdy ɡdɨ conjunction
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego -ken

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy ˈɡdɨ‿ɕɛ ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈspʲjɛʃɨ ˈtɔ‿ɕɛ ˈdʲjabɛwʲ ˈʨ̑ɛʃɨ proverb
w pośpiechu często zdarza się o czymś zapomnieć, być niedokładnym acele işe şeytan karışır

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację nerede
gdzieś (miejsce nie określone bliżej) nerede

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
(potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości bir yerde
w pewnym miejscu bir yerde

gejsza ˈɡɛjʃa n
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.; geyşa

gejzer ˈɡɛjzɛr n
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą; gayzer

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach geko

gelotologia n
terapia śmiechem; gelotoloji

gen ɡɛ̃n n
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu; gen

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych; general

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach dâhi

genom ˈɡɛ̃nɔ̃m n
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów; genom

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi; jeodezi

geofizyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej jeofizik

geograf ɡɛˈɔɡraf n
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii coğrafyacı

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi; coğrafya

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z geografią, odnoszący się do geografii coğrafi

geolog ɡɛˈɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii jeolog

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi; jeoloji

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z geologią jeolojik

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi geometri

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu; yüzey bilimi

gepard ˈɡɛpart n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych; çita

german ˈɡɛrmãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32; germanyum

gest ɡɛst n
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi jest

getto ˈɡɛtːɔ n
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej getto
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia getto
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) getto
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej getto

ghul n
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej; gulyabani

giez ɟɛs n
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie; atsineği

giełda ˈɟɛwda n
(ekonomia, ekonomiczny) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe; borsa

gigabajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych; gigabayt

gigant ˈɟiɡãnt n
(zobacz) olbrzym dev
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai; dev

gil ɟil n
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków; bayağı şakrak kuşu

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy; giyotin

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii jinekolog

gips ɟips n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany; alçı

gitara ɟiˈtara n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny; gitar

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk; elektro gitar

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze gitarist

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o lodowcach i lądolodach; buzul bilimi

gleba ˈɡlɛba n
powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych; toprak

gliceryna ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli; gliserin

glin ɡlʲĩn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; alüminyum

glina ˈɡlʲĩna n
(geologia, geologiczny) skała osadowa; kil

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie; küreselleşme

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów; küresel ısınma

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
całościowy, liczony lub rozpatrywany ogólnie global
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat global

globus ˈɡlɔbus n
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą; küre

glon ɡlɔ̃n n
Algae, rodzaj organizmów wodnych; alg

glosariusz n
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy lügatçe

glukoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych; glukoz

gluten n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż; gluten

gmina ˈɡmʲĩna n
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego; belediye

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt; yuva

gnida ˈɟɲida n
jajo wszy; sirke

gniew ɟɲɛf n
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś; kızgınlık

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
(kulinaria) wyrabiać (ciasto) yoğurmak

gnu ɡnu n
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich; gnu

go ɡɔ n
rodzaj gry planszowej; go

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie; haysiyet

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; saat
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy saat

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach; sokağa çıkma yasağı

gol ɡɔl n
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób gol

golem ˈɡɔlɛ̃m n
(mitologia, mitologiczny) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich; golem

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą; incik

golf ɡɔlf n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki; golf

golfista ɡɔlˈfʲista n
(sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf golfçü

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze tıraş etmek

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
kosz balonu lub sterowca gondol
wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; gondol

gong ɡɔ̃ŋk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu; gong

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos; fil

gont n
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych; çatı örtüsü

goryl ˈɡɔrɨl n
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna; goril
(potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany goril

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu acı

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie sıcak
(przenośnie, przenośnia) namiętny sıcak
(przenośnie, przenośnia) serdeczny sıcak

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃; ateş
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego ateş

gospodarczy ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ adj
związany z gospodarką, dotyczący gospodarki ekonomik iktisadi

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
całokształt działalności gospodarczej ekonomi

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
osoba przyjmująca gości ev sahibi

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi ev hanımı ev kadını

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
przyrządzać ciepłą potrawę pişirmek

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
skończony, wykonany hazır
chętny i zdolny do zrobienia czegoś hazır

gotówka ɡɔˈtufka n
pieniądze w postaci banknotów lub monet nakit
(bankowość, bankowy) (księgowość) pieniądze, którymi można płacić w każdej chwili nakit

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach; güvercin

gościnność n
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom konukseverlik

gość ɡɔɕʨ̑ n
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. misafir konuk

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; karanfil

gra ɡra n
zabawa według ustalonych reguł; oyun
(sport, sportowy) mecz oyun

grabarz ˈɡrabaʃ n
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych; mezarcı

grabie ˈɡrabʲjɛ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia; tırmık

gracz ɡraʧ̑ n
uczestnik gry lub zawodów oyuncu

grad ɡrat n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; dolu
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę dolu

graf ɡraf n
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami; eğri

gram ɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma; gram

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem języka, gramer dil bilgisi

granat ˈɡrãnat n
(spożywczy) owoc granatowca nar

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty; nar

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.; hudut sınır

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
(w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać bitişik olmak
mieć wspólną granicę, sąsiadować bitişik olmak

granit ˈɡrãɲit n
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa; granit

grasica n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania; timüs timus

gratulacje interjection
wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia tebrik ederim

gratulacje n
wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby tebrikler

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
składać wyrazy uznania tebrik etmek

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę; kütle çekimi

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji kütleçekimsel

grawiton n
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego graviton

grać ɡraʨ̑ v
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp. çalmak
o przedmiocie: wydawać dźwięki çalmak
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego çalmak
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie çalmak

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków Yunan Yunanca

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
język Greków i po części Cypryjczyków; Yunanca

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych; greyfurt
(spożywczy) owoc grejpfruta (1.1) greyfurt

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język rdzennych mieszkańców Grenlandii; Grönlandca

grill ɡrʲil n
(kulinaria) przenośny ruszt do pieczenia potraw ızgara
(środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską ızgara

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły; mezar

groch ɡrɔx n
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; bezelye

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych; kakım

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny acayip

groźba ˈɡrɔʑba n
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd. tehdit

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku; kocabaş

grubość n
wymiar w krótszej osi kalınlık

gruby ˈɡrubɨ adj
otyły şişman

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju; bez

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); aralık

grupa ˈɡrupa n
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie grup
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego grup
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze grup

grusza ˈɡruʃa n
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych; armut

gruszka ˈɡruʃka n
(spożywczy) owoc gruszy; armut

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
język urzędowy Gruzji; Gürcüce

gryf ɡrɨf n
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła; griffon

gryka ˈɡrɨka n
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną; karabuğday

grypa ˈɡrɨpa n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego; grip

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
ssak z rzędu Rodentia; kemirgen

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
zatapiać w czymś zęby ısırmak

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; tarak

grzech ɡʒɛx n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii; günah

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona; çıngıraklı yılan

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
uprzejmy sposób zachowania incelik

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry kibar
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości kibar

grzesznica ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej günahkâr

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
ktoś, kto grzeszy günahkâr

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy; mantar
(potocznie, potoczny) owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor mantar
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu mantar

grzywa ˈɡʒɨva n
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi yele

grzywka ˈɡʒɨfka n
włosy przycięte tak, że spadają na czoło kâkül

grób ɡrup n
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły; mezar

guano ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ n
wyschłe odchodów ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz; guano

gubernator n
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach; vali

gubernia n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych; guberniya

guma ˈɡũma n
rodzaj rozciągliwego tworzywa; kauçuk

guma do żucia n
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia; sakız çiklet

gumka ˈɡũmka n
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru; silgi

guz ɡus n
zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem şiş

guzik ˈɡuʑik n
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; düğme
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk düğme

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela garanti
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad); garanti
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś garanti

gwałcić ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑ v
zmuszać do stosunku płciowego tecavüz etmek
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy tecavüz etmek

gwałt ɡvawt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej; tecavüz ırza geçme

gwiazda ˈɡvʲjazda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; yıldız yultuz

gwiazda Dawida n
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela; Davud'un Yıldızı

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba; takımyıldız

gwint n
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali vida dişi

gwizd n
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór ıslık

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza; düdük

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów; çivi mıh

góra ˈɡura n
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu; dağ

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu; aysberg

góralek n
(zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych daman

górnictwo n
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu; madencilik

górnik ˈɡurʲɲik n
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin madenci

gówno ˈɡuvnɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał bok
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego bok

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne; sünger
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; sünger

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; tırtıl

gęba ˈɡɛ̃mba n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta gaga

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
(o płynach) skondensowany yoğun
(o włosach lub sierści) bujny yoğun
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie yoğun

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; kaz
(kulinaria) potrawa z mięsa gęsi (1.2) rzadziej (1.1) kaz
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona kaz

gładki ˈɡwatʲci adj
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości düz

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni okşamak

głasnost ˈɡwasnɔst n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa; Glasnost

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mający ochotę na coś abazan
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny aç acıkmış

głos ɡwɔs n
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania oy oylama
dźwięk wydawany przez istoty żyjące ses
prawo / pozwolenie przemawiania ses
zdanie, osąd, opinia ses
zdolność wydawania dźwięku (1.1) ses

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś oylama

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania oylamak

głowa ˈɡwɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; baş

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący; elmabaş patka

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej; hoparlör

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
taki, który jest dobrze słyszalny yüksek

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić sağır dilsiz

głuchy ˈɡwuxɨ adj
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu sağır

głupi ˈɡwupʲi adj
niemądry, ograniczony intelektualnie ahmak

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna aptal

głupota ɡwuˈpɔta n
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia aptallık

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem; orman horozu

głuszek ˈɡwuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych; kaya kiraz kuşu

głód ɡwut n
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; açlık

głóg ɡwuk n
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; alıç

główny ˈɡwuvnɨ adj
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy asıl başlıca esas

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu derin
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu derin
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia derin

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
daleko w głębi derinden

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza derinlik

hadron ˈxadrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków; hadron

hafn xafn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72 hafniyum

hagiografia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego; hagiografi

hak xak n
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp. çengel

haker ˈxakɛr n
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską; bilgisayar korsanı

halabarda ˌxalaˈbarda n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu; teber

hamak ˈxãmak n
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko; hamak

hamburczyk n
mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga Hamburglu

hamburger xãmˈburɡɛr n
(kulinaria) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło; hamburger

hammam n
łaźnia w krajach arabskich i muzułmańskich; hamam

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny; fren

hamza n
arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe; hemze

handel ˈxãndɛl n
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych; ticaret alım satım

handel ludźmi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie; insan ticareti

handlowiec n
(handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem tacir tüccar

handlowy xãnˈdlɔvɨ adj
związany z handlem, odnoszący się do handlu ticari

hangar ˈxãŋɡar n
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych); hangar

hardware n
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera donanım

harem ˈxarɛ̃m n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; harem

harfa ˈxarfa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta; arp

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia; tarife

harpun ˈxarpũn n
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie; zıpkın

has xas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108; hassiyum

haszysz ˈxaʃɨʃ n
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich; haşhaş

hasło ˈxaswɔ n
znak, sygnał do działania şifre
tajny wyraz lub ciąg znaków şifre

hau xaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa hav hev

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego; obüs

hazard ˈxazart n
(przenośnie, przenośnia) ryzyko kumar

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy kumarbaz

hałas ˈxawas n
głośne, uciążliwe dźwięki; gürültü

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
powodujący hałas gürültülü

heban ˈxɛbãn n
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej; abanoz

hebanowy adj
wykonany z hebanu, dotyczący hebanu abanoz
głęboko czarny lub bardzo ciemny abanoz

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich; İbranice

hedonizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia hazcılık hedonizm

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś hegemonya

heksan ˈxɛksãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz; hegzan

hektar ˈxɛktar n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych); hektar

hel xɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2; helyum

hematyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III); hematit

hemofilia n
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości; hemofili

hemofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią hematofobi

henna ˈxɛ̃nːa n
(botanika, botaniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów; kına

hentai ˈxɛ̃ntaj n
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne; hentai

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny; heparin

heptagram n
(geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy heptagram

heraldyka n
nauka o herbach i rodach szlacheckich; heraldik arma bilimi

herb xɛrp n
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki; arma
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe arma

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty çayevi

herbata xɛrˈbata n
napój, napar z herbaty (1.2); çay
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3) çay
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2); çay

herezja xɛˈrɛzʲja n
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów sapkınlık
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; sapkınlık

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek; eroin

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach; herpetoloji

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej heteroseksüellik

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej heteroseksüel

hetman ˈxɛtmãn n
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku; vezir

hetycki adj
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii Hitit

hetycki n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich; Hitit

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm; macar ördeği

hiacynt ˈçjaʦ̑ɨ̃nt n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; sümbül

hidżab ˈçiʤ̑ap n
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą; hicab

hiena ˈçjɛ̃na n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną; sırtlan

hierarchia çjɛˈrarçja n
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; hiyerarşi

hieroglif çjɛˈrɔɡlʲif n
starożytne egipskie pismo obrazkowe; hiyeroglif

higiena çiˈɟɛ̃na n
dbanie o czystość ciała hijyen

higieniczny adj
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia hijenik sağlık

hindi ˈçĩndʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii Hintçe

hinduizm çĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim; hinduizm Hinduizm

hiperbola ˌçipɛrˈbɔla n
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; hiperbol

hipertermia ˌçipɛrˈtɛrmʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego; hipertermi

hipochondryczny ˌçipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
związany z hipochondrią lub hipochondrykami hastalık hastası

hipoglikemia n
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej hipoglisemi

hipokryzja ˌçipɔˈkrɨzʲja n
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle; ikiyüzlülük

hiponim çiˈpɔ̃ɲĩm n
wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina” alt kavram

hipopotam ˌçipɔˈpɔtãm n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia; su aygırı

hipoteka ˌçipɔˈtɛka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy; tutu

hipotetyczny adj
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia var sayım

hipoteza ˌçipɔˈtɛza n
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie; hipotez varsayım

histeria çiˈstɛrʲja n
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie; histeri

historia çiˈstɔrʲja n
nauka zajmująca się badaniem przeszłości; tarih
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia tarih

historiozofia ˌçistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia; tarih felsefesi

historyczny ˌçistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość tarihî

historyk çiˈstɔrɨk n
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów tarihçi

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci n
romański język używany m.in. w Hiszpanii; İspanyolca

hobbit ˈxɔbbʲit n
(fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała; hobit

hobby ˈxɔbbʲi n
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie hobi

hojny ˈxɔjnɨ adj
(książkowy) udzielający czegoś, obdarzający czymś chętnie i obficie alicenap

hokej ˈxɔkɛj n
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika; hokeyi

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku; buz hokeyi

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
związany z Holandią, dotyczący Holandii Felemenkçe

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
główny język Holandii; Hollandaca

holm xɔlm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67; holmiyum

holować xɔˈlɔvaʨ̑ v
ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu yedekte çekmek

holownik xɔˈlɔvʲɲik n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek; römorkör

homar ˈxɔ̃mar n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; ıstakoz istakoz

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę; homeopati

homeopatyczny adj
związany z homeopatią, właściwy homeopatii homeopatik

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu homeostaz

homo- ˈxɔ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity homo-

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów; homofobi

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu homonim sesteş

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci eşcinsellik

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu homoseksüel eşcinsel

horda ˈxɔrda n
(książkowy) tłum, zgraja, banda ordu

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe; hormon

horoskop xɔˈrɔskɔp n
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię fal

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię; ufuk

horyzont zdarzeń n
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji; olay ufku

hosanna interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja; şükretme şükür

hotel ˈxɔtɛl n
budynek do czasowego pobytu za opłatą; otel konakçı

hrabia ˈxrabʲja n
tytuł szlachecki; kont

hrabina xraˈbʲĩna n
żona hrabiego kontes

humanizm n
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie hümanizm
postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością hümanizm

hummus n
(kulinaria) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie; humus

humor ˈxũmɔr n
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości mizah

huragan xuˈraɡãn n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym; urağan

hurysa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie; huri

huśtawka xuɕˈtafka n
przyrząd do bujania dzieci; salıncak

hydrant ˈxɨdrãnt n
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych; yangın musluğu

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie; su bilimi hidroloji

hymn xɨ̃mn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei; marş

i i conjunction
…łączący słowa i zdania równorzędne ve

i tak dalej adv
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia vesaire

i/lub i‿ˈlup conjunction
łącznik pomiędzy warunkami które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie ve/veya

ich ix pronoun
3 (osoba) lm onların

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach; balık bilimi iktiyoloji

idea iˈdɛa n
myśl przewodnia; fikik
pomysł fikik

ideogram n
znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie; ideogram

ideolog n
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii ideologu

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego ideoloji

idiom ˈidʲjɔ̃m n
zwrot charakterystyczny dla danego języka, niemożliwy do dosłownego przetłumaczenia na inny język deyim

idiopatyczny adj
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże; idiopatik

idiota iˈdʲjɔta n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak salak

ido ˈidɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto; ido

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu; iglo

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów; iguana

igła ˈiɡwa n
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym końcu, najczęściej wykonany z metalu; iğne

ikona iˈkɔ̃na n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; ikon

ikra ˈikra n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb balık yumurtası

ile ˈilɛ interrogativePronoun
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze kaç
używany do pytania o wielkość ne kadar

ile ˈilɛ pronoun
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze kaç
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś ne kadar

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego çarpım

iloraz iˈlɔras n
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia bölüm

ilościowy adj
dotyczący ilości nicel

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
liczba określająca objętość lub masę; miktar

iluzja n
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie hayal

imam ˈĩmãm n
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny; imam

imbecyl ĩmˈbɛʦ̑ɨl n
(pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie) (obraźliwie) głupek embesil

imbir ˈĩmbʲir n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii; zencefil
(kulinaria) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku zencefil

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba adaş

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek; ortaç

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim göçmenlik

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim muhacir

imię ˈĩmʲjɛ n
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp. ad isim
imię (1.1) i nazwisko ad isim

immaterializm ˌĩmːatɛrʲˈjalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) teoria, według której materia nie istnieje, a wszystko, co odbieramy zmysłowo, odbieramy w wyniku działań Boga, a nie cząsteczek materii; immateryalizm

immunitet n
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom dokunulmazlık

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy imperator

imperializm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium emperyalizm
w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli emperyalizm

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje imparatorluk

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie; uygulama

imponujący adj
wzbudzający uznanie i zachwyt etkileyici

importować v
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów ithal etmek

impreza ĩmˈprɛza n
(potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie parti

in situ adv
w swoim pierwotnym, naturalnym położeniu, miejscu in situ

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
w innym przypadku aksi

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
uroczyste zapoczątkowanie açılış açış

ind ĩnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49; indiyum

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację Hint-Avrupa

indygo n
kolor ciemnobłękitny indigo

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
związany z Indiami, dotyczący Indii hint

indyk ˈĩndɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; hindi

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie; enfeksiyon

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen; enflasyon

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie haber bilgi

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką bilgisayar uzmanı

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji; bilişim bilişim bilimi

informować ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑ v
przekazywać wiadomość i objaśniać haber vermek

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia; altyapı

inkwizycja ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku; engizisyon

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
nie ten, jakiś odmienny başka

inskrypcja ĩw̃ˈskrɨpʦ̑ʲja n
trwały, pamiątkowy napis zwykle wykuty w kamieniu, czasem wyryty w metalu lub drewnie kitabe

inspirować v
dostarczać natchnienia ilham etmek

instalować ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał yerleştirmek
montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach yerleştirmek

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; alet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny alet
(technologia, technika, techniczny) narzędzie alet
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu alet
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy; alet

instrument muzyczny n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych; enstrüman

instrumentalny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu aletli

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji içgüdü

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych; enstitü

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; insülin

intelektualista n
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe entellektüel düşünür

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji; akıl zekâ

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
odznaczający się inteligencją akıllı

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
chęć, zamiar kasıt

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
ciekawy, zajmujący ilginç enteresan ilgi çekici

interfejs ĩnˈtɛrfɛjs n
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat arayüz
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu arayüz
(technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji; arayüz

interfejs użytkownika ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika n
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem; kullanıcı arayüzü

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy; İnterlingua

interwał ĩnˈtɛrvaw n
odległość między wysokościami dwóch dźwięków; aralık

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań; tonlama
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew; tonlama
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym; tonlama

intryga ĩnˈtrɨɡa n
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu entrika

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji yatırımcı

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego; yatırım

inwigilacja n
tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś; gözaltı

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne; mühendis

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi mühendislik

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii; hardal gazı

irański iˈrãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Iran İranlı

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
język celtycki używany przez Irlandczyków; İrlandaca

ironia iˈrɔ̃ɲja n
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą; alay istihza

iryd ˈirɨt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77 iridyum

iskra ˈiskra n
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości kıvılcım

islam ˈislãm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa; İslam

islamizm isˈlãmʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa; İslamcılık

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów; İslamofobi

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków İzlanda İzlandaca

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja varlık
wyodrębniona całość, istota, byt varlık

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
być, występować w rzeczywistości var olmak

istota iˈstɔta n
coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy varlık
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać varlık

iterb ˈitɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70; iterbiyum

itr itr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39; itriyum

izafet n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) konstrukcja składniowa, występująca m.in. w językach semickich, irańskich i turkijskich, w której jeden rzeczownik określany jest przez inny rzeczownik bądź rzadziej – przez przymiotnik; jej odpowiednikiem w języku polskim jest zwykle rzeczownik z przydawką dopełniaczową lub rzeczownik z przydawką przymiotną izafet tamlama

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej lehçe sınır çizgisi

izolator n
materiał izolujący yalıtkan
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem yalıtkan

izotop iˈzɔtɔp n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów; İzotop

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
odnoszący się do państwa Izrael israilli

iść iɕʨ̑ v
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem gitmek

iść spać ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑ v
udawać się na sen yatmak

ja ja personalPronoun
pierwsza osoba liczby pojedynczej ben

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
(spożywczy) owoc jabłoni elma

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn) Adem elması

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
drzewo, na którym rosną jabłka; elma elma ağacı

jacht jaxt n
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu; yat

jad jadɨ jat n
substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu; zehir

jadalnia jaˈdalʲɲa n
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków salamanje

jadalny jaˈdalnɨ adj
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć yenilebilir

jaglica n
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka; trahom

jagnię ˈjäɟɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode owcy; kuzu

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) kuzu

jagoda jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona; meyve

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca; jaguar

jajko ˈjäjkɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce yumurta tohum

jajnik ˈjäjɲik n
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy; yumurtalık

jajo ˈjäjɔ n
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka; yumurta tohum
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; yumurta

jajowód jäˈjɔvut n
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika; fallop tüpü

jak jak conjunction
…wprowadzający porównanie gibi
…łączący zdania wtrącone gibi

jak jak pronoun
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu nasıl

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój nasıl gidiyor

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa gibi

jako ˈjakɔ preposition
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot olarak

jakościowy adj
odnoszący się do jakości, związany z jakością kalitatif nitel

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu kalite

jama ustna ˈjãma ˈustna n
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego; ağız

jamnik ˈjãmʲɲik n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; dachshund

jamraj ˈjãmraj n
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę; keseli porsuk

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków Japon Japonca

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
język używany w Japonii; Japonca

jard n
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra yarda

jarmułka n
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów; kippa

jarzmo ˈjaʒmɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów boyunduruk
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; boyunduruk

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka; mağara

jaskółka jaˈskuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie; kırlangıç

jasny ˈjasnɨ adj
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty açık
o kolorze: mało intensywny anlaşılır açık

jaspis ˈjaspʲis n
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną; yeşim

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych; atmaca

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach; kertenkele

jazz ʤ̑ɛs n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych; caz

jałmużna jawˈmuʒna n
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania sadaka

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.; ardıç

jałówka jaˈwufka n
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów düve

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny oliwkowatych; yasemin

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia gitmek
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne gitmek

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
liczba 1 bir

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego idiom
zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için

jednak ˈjɛdnak conjunction
łączący dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego ancak

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
taki, który ma jedno oko tek göz

jednorodny adj
mający identyczne cechy monoton

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach; tekboynuz

jednostka jɛdˈnɔstka n
określona wartość jakiejś wielkości birim
część całości birim
placówka określonej instytucji birim

jednostka astronomiczna n
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca; astronomik birim

jedność ˈjɛdnɔɕʨ̑ n
wspólnota, unia, zjednoczenie birlik

jedwab ˈjɛdvap n
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1); ipek
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników ipek

jedwabnik morwowy n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych; ipek böceği

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
istniejący tylko w jednym egzemplarzu tek

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
coś, co można jeść; żywność, pokarm yemek
spożywanie pokarmu yemek

jegier n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników avcı

jego ˈjɛɡɔ pronoun
3 os. lp, rodzaj męski onun
3 os. lp, rodzaj nijaki onun

jej jɛ̇j pronoun
3 (osoba) lp, rodzaj żeński o

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców; geyik

jelito jɛˈlʲitɔ n
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem; bağırsak

jelito grube n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy; kalın barsak

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Jemen Yemen

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny; ökse otu

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ; ipekkuyruk

jen jɛ̃n n
(jednostka monetarna) waluta Japonii; yen

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny; esir

jer jɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków; dağ ispinozu

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią sonbahar

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
pora roku między latem a zimą; sonbahar güz

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych; dişbudak

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle daha

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny; göl

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację Roma'dayken Romalılar gibi davran

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spożywać, przyjmować pokarmy yemek

jeż jɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami kirpi

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego eğer

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; böğürtlen dut
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica böğürtlen dut

jidysz ˈjidɨʃ n
język Żydów aszkenazyjskich; Yidiş

jod jɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53; iyot

jodła ˈjɔdwa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; göknar

joga ˈjɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; yoga
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych yoga

jogurt ˈjɔɡurt n
(kulinaria) produkt mleczarski fermentowany mlekowo; yoğurt

jon jɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni); iyon

joruba n
język używany przez Joruba; Yoruba

jot jɔt n
nazwa litery J je

jubiler juˈbʲilɛr n
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych mücevheratçı

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów; Musevilik Yahudilik

judo ˈʤ̑udɔ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; judo

jurta ˈjurta n
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii; yurt

jury n
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie jüri

juta ˈjuta n
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; jüt
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna; jüt
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny jüt

jutro ˈjutrɔ adv
następnego dnia po obecnym yarın

jutro ˈjutrɔ n
dzień następny w stosunku do obecnego yarın

już juʃ particle
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością daha şimdiden halihazırda zaten çoktan şimdiden
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń artık

jąderko n
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA; çekirdekçik

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie; testis

jądrowy jɔ̃nˈdrɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego nükleer

jąkać v
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały kekelemek

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1) arpa

jętka ˈjɛ̃ntka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko; birgün sineği

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; dil
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; dil lisan
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; dil lisan

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi işaret dili

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
język inny niż język ojczysty yabancı dil

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
język, którego ktoś uczy się jako pierwszego w kraju, w którym się wychowuje anadili ana dili

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych programlama dili

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa dilci

ka ka n
nazwa litery k / K ke

kabardyjski adj
dotyczący Kabardy albo Kabardyjczyków Kabarca

kabaret kaˈbarɛt n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.; kabare

kabriolet kaˈbrʲjɔlɛt n
(motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu) kabriyole

kabuki kaˈbuci n
rodzaj tradycyjnego teatru japońskiego; kabuki

kac kaʦ̑ n
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu; mahmurluk

kaczka ˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; ördek

kaczka krzyżówka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; yeşilbaş

kadm katm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48; kadmiyum

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń tütsü

kafenijo ˌkafɛ̃ˈɲijɔ n
typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni kahvehane

kaftan ˈkaftãn n
męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu; kaftan

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk; burunsalık

kajdanki n
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów; kelepçe

kajdany n
metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów pranga

kakadu kaˈkadu n
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór; kakadu

kaktus ˈkaktus n
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej; kaktüs

kalafior kaˈlafʲjɔr n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; karnabahar

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; alabaş

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
(geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych; kalsit

kaleka kaˈlɛka n
człowiek dotknięty kalectwem sakat
kobieta dotknięta kalectwem sakat

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; takvim

kalif n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa; halife

kalifat kaˈlʲifat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa; halifelik hilafet

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98; kaliforniyum

kalina kaˈlʲĩna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach; kartopu

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych; hesap makinesi

kaloria kaˈlɔrʲja n
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin; kalori

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna radyatör

kalosz ˈkalɔʃ n
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą; galoş

kalwinizm kalˈvʲĩɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich; Kalvinizm

kamea n
(sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło; işlemeli akik

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała; bukalemun

kamera kãˈmɛra n
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem; kamera

kamerzysta ˌkãmɛˈʒɨsta n
ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje kameraman

kamieniołom n
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową; taşocağı

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia taş
(medycyna, medyczny) złóg powstający w nerkach lub drogach moczowych taş
twardy osad; ; taş

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ idiom
bardzo ważny, przełomowy moment kilometre taşı

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta; kilometre taşı

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki yelek

kampania n
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; kampanya
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem; kampanya

kampus ˈkãmpus n
kompleks budynków i terenów uniwersyteckich kampüs

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami; kamuflaj

kanapka kãˈnapka n
(spożywczy) (kulinaria) (handel, handlowy) kanapka (1.1)składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami sandviç
(spożywczy) (kulinaria) pieczywo pomasowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ; sandviç

kanarek kãˈnarɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu; kanarya

kanał ˈkãnaw n
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków kanal

kanclerz n
(administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi şansölye
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech şansölye

kandydat kãnˈdɨdat n
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś aday

kandydatura n
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś adaylık

kangur ˈkãŋɡur n
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków; kanguru

kania ˈkãɲa n
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych; çaylak

kanibal kãˈɲibal n
człowiek, który jada ludzkie mięso yamyam
zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku yamyam

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości gambot

kanton ˈkãntɔ̃n n
figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej; kanton
górne czołowe pole płata flagi; kanton
jednostka podziału administracyjnego Luksemburga; kanton
jednostka podziału administracyjnego we Francji; kanton
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej; kanton

kaolin kaˈɔlʲĩn n
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny; kaolin

kapelusz kaˈpɛluʃ n
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku; şapka başlık

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
obuwie używane tylko w domu terlik

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie; kapitalizm anamalcılık

kapitan kaˈpʲitãn n
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę Yüzbaşı
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; Yüzbaşı
dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu Yüzbaşı

kapitał kaˈpʲitaw n
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) anamal

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; şapel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem şapel

kapsaicyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili; kapsaisin

kapsułka kapˈsuwka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny; kapsül

kaptur ˈkaptur n
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy başlık

kapusta kaˈpusta n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; lahana

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa; idam cezası ölüm cezası

karabin kaˈrabʲĩn n
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie; tüfek

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm; makineli tüfek

karafka kaˈrafka n
rodzaj butelki z wąską szyjką; sürahi

karaluch kaˈralux n
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi; hamamböceği

karaoke n
śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach karaoke

karate kaˈratɛ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; karate

karawana ˌkaraˈvãna n
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni; kervan

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych; enginar

kardamon karˈdãmɔ̃n n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; kakule
(kulinaria) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1) kakule

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego kalp hastalıkları uzmanı

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem; kardiyoloji

kardynalny adj
główny, najważniejszy, zasadniczy asıl sayı

kardynał karˈdɨ̃naw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim; kardinal

kariera karʲˈjɛra n
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym kariyer

kark kark n
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu ense

karmazyn karˈmazɨ̃n n
barwa intensywnie czerwona al

karmel ˈkarmɛl n
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa karamel

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś beslemek

karnawał karˈnavaw n
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody; etkesimi
w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast karnaval
zabawy w czasie karnawału (1.1) eğlence karnaval şenlik

karo ˈkarɔ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru; karo

karp karp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana; sazan

karta SIM n
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem; Simkart

karta do głosowania n
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach oy pusulası

karta graficzna ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na n
(informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera; görüntü kartı

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową; kredi kartı

kartel ˈkartɛl n
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki; kartel

kartka ˈkartka n
bon towarowy na artykuły deficytowe kart
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony yaprak

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
nauka o tworzeniu map; haritacılık

karton ˈkartɔ̃n n
gruby, sztywny papier karton

karuna n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym; karuna

karuzela ˌkaruˈzɛla n
urządzenie do zabawy, które się kręci; atlıkarınca

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby; karikatür

karzeł ˈkaʒɛw n
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego; cüce
człowiek o niedoborze wzrostu; cüce
istota fantastyczna w postaci niewielkiego człowieka cüce

karłowatość n
bycie karłowatym, bycie karłem cücelik

kasa ˈkasa n
stanowisko, na przykład w sklepie albo urzędzie, gdzie się płaci kasa
urządzenie do liczenia należności kasa
(potocznie, potoczny) pieniądze kasa
miejsce przechowywania pieniędzy kasa

kask kask n
rodzaj ochronnego nakrycia głowy; kask

kasta ˈkasta n
grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię; kast

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji hadım etmek

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
budynek przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu; gazino

kaszalot kaˈʃalɔt n
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej; ispermeçet balinası

kaszel ˈkaʃɛl n
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego öksürük

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc öksürmek

kasztan ˈkaʃtãn n
(kulinaria) owoc (orzech) kasztana (1.1) kestane

kasztanowiec ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych; at kestanesi

kat kat n
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć; cellat

katalityczny ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
(chemia, chemiczny) dotyczący katalizy katalitik

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; ivdirgen

katalog kaˈtalɔk n
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; katalog
spis zawartości biblioteki katalog

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
język Katalonii Katalanca

katamaran ˌkatãˈmarãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle katamaran

katar ˈkatar n
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa; nezle

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi afet

katedra kaˈtɛdra n
(kościelny) główny kościół diecezji; katedral

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji kategori

katharewusa n
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.; Katarevusa

kation ˈkatʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon; katyon

katoda kaˈtɔda n
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale; katot

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych; Katolik

katolik kaˈtɔlʲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego Katolik

kaukaski kawˈkasʲci adj
wywodzący się z Kaukazu Kafkas

kawa ˈkava n
kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea; kahve
(kulinaria) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych kahve
ziarna tej rośliny, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3) kahve

kawa po turecku ˈkava ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku n
(kulinaria) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią) Türk kahvesi

kawaler kaˈvalɛr n
(przestarzałe, przestarzały) rycerz şövalye
mężczyzna, który otrzymał dany order şövalye
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty bekâr

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno; süvari

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje; kahvehane kahve

kawior ˈkavʲjɔr n
(kulinaria) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym; havyar

kawka ˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych; küçük karga

kazanie kaˈzãɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca nutuk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; nutuk

kazirodztwo n
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii; ensest

kaznodzieja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania; vaiz

kał kaw n
(medycyna, medyczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe; dışkı

kałamarz kaˈwãmaʃ n
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu; hokka

kałuża kaˈwuʒa n
płytki dołek wypełniony wodą, błotem gölet

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku her

kciuk cʨ̑uk n
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców; başparmak

kebab ˈkɛbap n
(kulinaria) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami; kebap

keczup ˈkɛʧ̑up n
(kulinaria) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw; ketçap

kefir ˈkɛfʲir n
napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego; kefir

kelner ˈkɛlnɛr n
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy garson

kelnerka kɛlˈnɛrka n
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy garson

kelwin ˈkɛlvʲĩn n
(fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K; kelvin

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
związany z Khmerami z Kambodży Khmer

khmerski ˈkmɛrsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach Khmer

kibuc ˈcibuʦ̑ n
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną; kibbutz

kichać ˈcixaʨ̑ v
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz aksırmak

kichnięcie n
gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem hapşırık

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia ne zaman
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia ne zaman

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
zawartość kieliszka (1.1) bardak
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle; bardak

kiepski ˈcɛpsʲci adj
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły geyik

kier cɛr n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru kupa

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta) sürücü

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu; direksiyon

kierunek cɛˈrũnɛk n
droga, linia (często umyślna) łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel yön

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie; cep

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki cep harçlığı

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi kapkaççı yankesici cepçi

kieł cɛw n
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi; köpek dişi

kiełbasa cɛwˈbasa n
(kulinaria) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego; sucuk sosis kolbasa salam

kij cij n
długi patyk; hokey sopası

kijanka ciˈjãnka n
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów; iribaş

kilka ˈcilka indefinitePronoun
oznaczenie w sposób przybliżony ilość od trzech do dziewięciu birkaç

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa tysiącowi metrów; kilometre

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
tradycyjny strój japoński; kimono

kindżał n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym hançer

kinematograf n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów; sinematograf

kinematyka ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka n
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał; kinematik

kino ˈcĩnɔ n
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy sinema

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów Kırgızca

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu; Kırgızca

kiur cjur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96; küriyum

kiwi ˈki.vʲi n
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce kivi
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię; kivi

kiwi ˈki.vʲi possessiveAdjective
od kiwi (2.1): należący do kiwi (2.1), określający kiwi (2.1), używany przy kiwi (2.1) kivi

klacz klaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia; kısrak

klaka ˈklaka n
opłacona przez artystę grupa osób, które za wynagrodzenie wyrażają zachwyt nad jego dziełem şakşakçı

klakson ˈklaksɔ̃n n
urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia); korna

klarnecista ˌklarnɛˈʨ̑ista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie klarnetçi

klarnet ˈklarnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem; klarnet

klasa ˈklasa n
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych sınıf
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; sınıf
dobry styl sınıf
grupa dzieci w szkole sınıf
pewien zbiór spełniający dane kryteria sınıf
standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu sınıf
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje derslik

klasy n
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą seksek

klasyfikacja ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady sınıflandırma
zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp. sınıflandırma

klasztor ˈklaʃtɔr n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły manastır

klatka ˈklatka n
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki kafes

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce; göğüs

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym klostrofobi

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny; klavsen

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków klavye

klawisz ˈklavʲiʃ n
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp. tuş

klej klɛj n
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów yapıştırıcı

klejnot n
drogocenny kamień lub wyrób jubilerski mücevher

klepisko n
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach; harman

kleszcz klɛʃʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią; kene

kleszcze ˈklɛʃʧ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów kerpeten

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej müşteri

klif klʲif n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji; uçurum

klika ˈklʲika n
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą; hizip klik

klimat ˈklʲĩmat n
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat; iklim

klimatyczny ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z klimatem iklimsel

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń; klima

klin klʲĩn n
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta; kama
kształt tej maszyny kama

klingoński adj
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów Klingonca

klingoński n
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek" Klingonca

kliniczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego klinik

klipa n
(środowiskowy) gra zespołowa, dawniej szczególnie popularna wśród dzieci i młodzieży; çelikçomak

klon klɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych; akçaağaç isfendan

klops klɔps n
(kulinaria) mięsna kulka duszona w sosie; köfte

klosz klɔʃ n
rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu fanus

klub klup n
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach kulüp

klucz kluʧ̑ n
przyrząd do otwierania zamka; anahtar
kod do szyfru; anahtar
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub anahtar
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki anahtar
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego anahtar
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord anahtar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków; anahtar

klątwa n
(dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów ah
życzenie komuś nieszczęścia ah

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji diz çökmek

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych; kimyon
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym kimyon
(spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku kimyon

koala kɔˈala n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski; koala

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji koalisyon

kobalt ˈkɔbalt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27; kobalt

kobiecość n
cecha tego, co kobiece kadınlık

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety kadınsı

kobieta kɔˈbʲjɛta n
dorosły człowiek płci żeńskiej; kadın

kobra ˈkɔbra n
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki; kobra

kobuz ˈkɔbus n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych; delice doğan

kobyła kɔˈbɨwa n
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia kısrak

koc kɔʦ̑ n
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem örtü

kochanie kɔˈxãɲɛ interjection
zwrot do osoby, której chce się okazać uczucie sympatii aşkım

kochanka kɔˈxãnka n
kobieta pozostająca w skrytym związku z żonatym mężczyzną metres

kochany kɔˈxãnɨ adj
taki, który jest darzony przez kogoś miłością sevimli

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
odczuwać miłość do kogoś sevmek
uwielbiać jakąś rzecz sevmek
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem sevmek

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody); kazan

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki; barkod bar kod

kod pocztowy n
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek posta kodu

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania; kaynak kodu

kodeina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny kodein

kodować v
szyfrować używając kodu kodlamak

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym; kafein

kogeneracja ˌkɔɡɛ̃nɛˈraʦ̑ʲja n
(technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni kojenerasyon

kogut ˈkɔɡut n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; horoz

koherencja n
wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi insicam

kohorta kɔˈxɔrta n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu; kohort

kojot ˈkɔjɔt n
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka; kır kurdu

kok kɔk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy topuz

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny; kokain

kokon n
(zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt; koza

kokoryczka wielokwiatowa n
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka; boğumluca otu

koktajl ˈkɔktajl n
(kulinaria) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób; kokteyl

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną; Molotof kokteyli

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
ostatni posiłek w ciągu dnia akşam yemeği

kolano kɔˈlãnɔ n
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę; diz

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych; bisiklet

kolaż n
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów; kolaj

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę örme zincir

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu, küpe

kolebka kɔˈlɛpka n
kołyska, łóżeczko dla dziecka beşik

kolej ˈkɔlɛj n
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną; demir yolu

kolejka kɔˈlɛjka n
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś; kuyruk sıra

kolekcja kɔˈlɛkʦ̑ʲja n
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.) koleksiyon
zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon koleksiyon
(informatyka, informatyczny) obiekt mogący przechowywać w określonej strukturze danych dowolną liczbę innych obiektów koleksiyon

kolekcjoner ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr n
osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji koleksiyoncu

kolektywizacja n
nadawanie czemuś formy kolektywnej; kolektivizasyon

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne; kişniş

koliber kɔˈlʲibɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków; sinek kuşu

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; koloni
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; koloni
ludzka jednostka osadnicza; koloni

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków; sömürgecilik

kolonizacja n
tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych koloni

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi; kolonoskopi

kolor ˈkɔlɔr n
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; renk

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
wielobarwny, pełen różnych kolorów renkli
będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały renkli

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
bardzo duży; wielki devasa

kolumna kɔˈlũmna n
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną; kolon
pomnik składający się z kolumny (1.1) i umieszczonej na niej figury sütun

komar ˈkɔ̃mar n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień; sivrisinek

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; güldürü komedi

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś açıklama

kometa kɔ̃ˈmɛta n
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej; kuyruklu yıldız

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca; baca
pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach; baca

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia; şömine

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań kurul komite heyet

komoda kɔ̃ˈmɔda n
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki; şifonyer

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca; gaz odası

kompas ˈkɔ̃mpas n
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego; pusula

kompensować ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvaʨ̑ v
równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś telafi etmek

kompilator ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji; derleyici

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę besteci

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni; deriştirme
(informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów; deriştirme

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie; uzlaşma

komputer kɔ̃mˈputɛr n
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego; bilgisayar

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności haberleşme

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu kırmızı

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa; komünizm komünistlik

komórka kɔ̃ˈmurka n
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych; hücre

koncentracja ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtraʦ̑ʲja n
(psychologia, psychologiczny) (szkolnictwo, szkolny) skupienie uwagi konsantrasyon dikkat toplaşımı

koncepcja kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu fikir

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny; konser

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne; kondansatör

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.); kondüktör

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
związek, stowarzyszenie, unia konfederasyon

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień konferans

konferencja prasowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva n
spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów; basın konferansı

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
dokonywać konfiskaty el koymak

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
(kulinaria) owoce smażone w syropie cukrowym; marmelat

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności çatışma

koniak ˈkɔ̃ɲak n
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji; kanyak

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; yonca
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść yonca

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek son sonuç

konieczność kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
coś, czego nie można uniknąć zorunluluk

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj; konjugasyon

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja n
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii; içtima
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”; içtima
(matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń içtima

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego eş

konkurować v
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo boy ölçüşmek

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony müsabaka

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; kendir kenevir

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
(pogardliwie) kiepski lekarz şarlatan

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu oybirliği

konserwacja n
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem bakım

konsorcjum n
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia; birliktelik

konsternacja ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja n
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji dehşet

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie; anayasa

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący konstytucji anayasal
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji anayasal

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; konsolos
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki; konsolos
urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; konsolos

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: godność konsula konsolosluk
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję konsolosluk
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie; konsolosluk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym; konsolosluk

konsumpcja kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja n
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie tüketim

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; bağlam
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń alaka

kontemplacja ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja n
skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach düşünme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa düşünme

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych; konteyner

konto ˈkɔ̃ntɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; hesap

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy; kontrbas

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
umowa, zwykle o pracę kontrat

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi kontrol

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje ihtilaflı

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych; kıta anakara

kontynuacja n
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności devam

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś devam etmek

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
(botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu; müge

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
współpraca, współdziałanie kooperasyon

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin; maden

koparka kɔˈparka n
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu ekskavatör

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
uderzać kogoś / coś nogą tekme atmak

koper ˈkɔpɛr n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa; dere otu

koperta kɔˈpɛrta n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty; zarf

kopiec n
(książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia höyük

kopuła kɔˈpuwa n
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie; kubbe

kopyto kɔˈpɨtɔ n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków; toynak tırnak

kora ˈkɔra n
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką ağaç kabuğu
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny ağaç kabuğu

kord kɔrt n
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa; kard

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków Kore

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej; Kore

korek ˈkɔrɛk n
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca şişe mantarı
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału şişe mantarı
(potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym; tıkanıklık

korespondencja ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory) mektuplaşma

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek; tirbuşon burgu

kormoran kɔrˈmɔrãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek; karabatak

kornet ˈkɔrnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki; kornet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy kornet

kornik ˈkɔrʲɲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag; kabuk böceği

korona kɔˈrɔ̃na n
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) taç
(jednostka monetarna) waluta w Czechach; taç
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; taç

koronacja n
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu taç giyme töreni

koronka kɔˈrɔ̃nka n
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici Dantel

kort kɔrt n
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa kort

korweta n
(marynarka) (dawniej, dawny) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; korvet
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton; korvet

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku; koridor

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; kök

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
przynoszący korzyść avantajlı
sprzyjający avantajlı

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
zysk, pożytek avantaj

kos kɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1) karatavuk

kosa ˈkɔsa n
narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju; tırpan

kosarz ˈkɔsaʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach; mücdeci

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) bardzo duży kozmik
odbywający się w kosmosie kozmik
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu kozmik

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie; kozmoloji

kosmos ˈkɔsmɔs n
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery; kozmos acun

kostium ˈkɔstʲjũm n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać kostüm

kostka ˈkɔstka n
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą; ayak bileği

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu; morg

kosz kɔʃ n
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego basket

koszmar ˈkɔʃmar n
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu; karabasan kâbus

koszt kɔʃt n
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek masraf

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
mieć jakąś cenę (także przenośnie) fiyatı olmak

koszula kɔˈʃula n
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki; gömlek

koszula nocna n
(krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu; gecelik

koszyk ˈkɔʃɨk n
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów sepet

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu; basketbol basket

kot kɔt n
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe; kedi

kot bengalski ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
(zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis, drapieżny kot azjatycki; pars kedisi

kot syjamski ˈkɔt sɨˈjãmsʲci n
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu; siyam kedisi

kotka ˈkɔtka n
(zoologia, zoologiczny) samica kota kedi

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno; çıpa

kowadło kɔˈvadwɔ n
ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego; örs

kowal ˈkɔval n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu; demirci

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych; kovaryans

koza ˈkɔza n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich; keçi

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka idiom
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki keçi sakalı

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca; dağ keçisi

koziorożec n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych; dağ keçisi

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi günah keçisi
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś; günah keçisi şamar oğlanı

kołchoz ˈkɔwxɔs n
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich; kolhoz

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach; okluk

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
część ubrania otaczająca szyję; yaka

koło ˈkɔwɔ n
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu; tekerlek teker

koło garncarskie ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ n
urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia; çömlekçi çarkı

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły ninni

kołyska kɔˈwɨska n
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach; beşik

koń kɔ̃ɲ n
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach kulplu beygir
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; at beygir
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; at beygir

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy; beygir gücü

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp Truva atı

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca bitmek

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja; zar atıldı

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt iskelet
(potocznie, potoczny) zespół istotnych elementów określonej całości iskelet

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
(budownictwo) świątynia chrześcijańska; kilise

kość kɔɕʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt; kemik
wielościan z oczkami służący do gry; zar

kość sitowa ˈkɔɕʨ̑ ɕiˈtɔva n
(anatomia, anatomiczny) kość nieparzysta, ograniczająca jamę czaszki, oczodoły i jamę nosowej; etmoid kemik

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; fildişi

koźlę n
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej oğlak

krab krap n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz; yengeç

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej hırsızlık

kraj kraj n
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny; ülke
państwo ülke

krajobraz kraˈjɔbras n
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy manzara
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je manzara
(sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury manzara

kran krãn n
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu; musluk

krater ˈkratɛr n
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; krater
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu; krater

krawat ˈkravat n
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety; boyunbağı kravat

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin; terzi

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
(geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej; kenar
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu; kenar
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry kenar

kraść kraɕʨ̑ v
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela çalmak

kreacjonizm ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga); yaratılışçılık

kreatywność n
cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni yaratıcılık

kreda ˈkrɛda n
(geologia, geologiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; tebeşir
kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie tebeşir

kredyt ˈkrɛdɨt n
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie kredi

krem krɛ̃m n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; krem

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
krem do ochrony przed słońcem güneş kremi

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała kremasyon

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
miejsce, w którym przeprowadza się palenie zwłok; krematoryum

kret krɛt n
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele; köstebek

krew krɛf n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; kan

krewetka krɛˈvɛtka n
(kulinaria) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) karides
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; karides

krewny ˈkrɛvnɨ n
człowiek mający z kimś wspólnego przodka akraba

krocze n
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem apış arası perine

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) zwyczajowa nazwa kilku średnich ptaków drapieżnych, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych; bayağı atmaca

krok krɔk n
przestawienie nogi, by wykonać ruch adım

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele; timsah

krokosz n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokosz barwierski; aspir

krokus ˈkrɔkus n
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; çiğdem
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) çiğdem

kromka ˈkrɔ̃mka n
(kulinaria) cienki kawałek chleba odcięty nożem dilim

kropka ˈkrɔpka n
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.: nokta
małe wypełnione kółko, plamka nokta
krótki sygnał w alfabecie Morse'a nokta

kropla ˈkrɔpla n
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość; damla

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka. bardağı taşıran son damla

krosno ˈkrɔsnɔ n
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku; dokuma tezgahı

krowa ˈkrɔva n
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; inek sığır

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ proverb
z przechwałek niewiele wynika havlayan köpek ısırmaz

krtaniowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani gırtlakçıl

krtań kr̥tãɲ n
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą; gırtlak

kruchy ˈkruxɨ adj
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny hassas

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
(historia, historyczny, historycznie) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej Haçlı Seferleri

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa; haç

kruk kruk n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona zamieszkujący półkulę północną; kuzgun

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec; kemer avlu

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych kanamak

krwawy adj
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny hunhar

krykiet ˈkrɨcɛt n
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją; kriket

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci adj
odnoszący się do Tatarów krymskich Kırım Tatarca

kryptografia n
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie kriptografi

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36; kripton

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; billur

kryterium n
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru kriter

krytyk ˈkrɨtɨk n
osoba oceniająca dzieła sztuki i dzieła naukowe münekkit

krytyka ˈkrɨtɨka n
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś eleştiri tenkit

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady eleştirmek

kryzys ˈkrɨzɨs n
zła sytuacja (trwająca dłużej) kriz

kryzys wieku średniego n
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny; orta yaş krizi

krzak kʃak n
(botanika, botaniczny) krzew çalı

krzem kʃɛ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; silisyum

krzemian ˈkʃɛ̃mʲjãn n
(chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego; silikat

krzesło ˈkʃɛswɔ n
mebel przeznaczony do siedzenia, zazwyczaj prosty, bez podłokietników, z oparciem na plecy i czterema nogami; sandalye

krzesło elektryczne ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci; elektrikli sandalye

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności; boğmaca

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
mówić lub wołać bardzo głośno bağırmak

krzyk kʃɨk n
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki çığlık

krzywa ˈkʃɨva n
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni; eğri

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą yalan yere yemin

krzyż kʃɨʃ n
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; haç çarpı
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) haç çarpı
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności haç çarpı

krzyżmo n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów; kutsal yağ

krzyżowiec n
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych alperen

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów; bulmaca

król krul n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; kral şah
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; şah kral
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem; şah kral

król zwierząt ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt idiom
lew hayvanlar kralı

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; krallık alem

królewski kruˈlɛfsʲci adj
mający związek z królem lub królową kraliyet

królik ˈkrulʲik n
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych; tavşan ada tavşanı

królowa kruˈlɔva n
monarchini rządząca królestwem kraliçe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów kraliçe
żona króla kraliçe

krótki ˈkrutʲci adj
mający małą długość kısa

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty; miyopi

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu; kruvazör

kręg n
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup omur

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę; omurga

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem; omurgalı

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Jynx torquilla, ptak leśny potrafiący znacznie wykręcać głowę; bayağı boyunburan

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie; zenofobi

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54; ksenon

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie papaz

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; kitap

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie; telefon rehberi

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla prens

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.; kitabevi

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych muhasebe
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa; muhasebe

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych muhasebeci

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
rządzone przez księcia państwo lub jego część prenslik

księżna ˈcɕɛ̃w̃ʒna n
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie düşes

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
córka księcia prenses

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.; uydu
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część ay uydu

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości; ksilofon

kształt kʃtawt n
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina şekil

kto ktɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o takie orzeczniki kim
…służący jako podmiot zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę kim

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg erken kalkan yol alir

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa proverb
po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni sütten ağzı yanan, yoğurdu üfleyerek yer

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
nieokreślona osoba, nieznany człowiek biri

kubek ˈkubɛk n
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho, kupa fincan

kubizm ˈkubʲism̥ n
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.; kübizm
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów; kübizm

kuc kuʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie; midilli

kucharz ˈkuxaʃ n
(kulinaria) ten, kto gotuje potrawy; aşçı ahçı

kuchnia ˈkuçɲa n
pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; mutfak
komplet mebli kuchennych mutfak
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp. mutfak
zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się mutfak

kufer ˈkufɛr n
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży sandık
bagażnik samochodu osobowego lub autobusu sandık

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; mısır

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta kuk-kurri-kuuu

kukułka kuˈkuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd; guguk

kula ˈkula n
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby; küre
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1) küre
(medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie; koltuk değneği

kuloodporny adj
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej kurşun geçirmez

kult kult n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie; tarikat

kultowy adj
związany z kultem, dotyczący kultu kült
(przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej kült

kultura kulˈtura n
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości kültür

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
dotyczący kultury kültürel

kultywar kulˈtɨvar n
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości; kültivar

kumkwat ˈkũmkfat n
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny kamkat

kumpel ˈkũmpɛl n
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel ahbap

kumpir n
(kulinaria) rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej kumpir

kumys ˈkũmɨs n
(kulinaria) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji; kımız

kuna ˈkũna n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju; sansar

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego tüccar

kupno ˈkupnɔ n
nabywanie czegoś alım

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy almak

kura ˈkura n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj; tavuk

kurczak ˈkurʧ̑ak n
(kulinaria) mięso z kurczaka (1.1) piliç
(ornitologia, ornitologiczny) większe kurczę (pisklę kury) piliç

kurdyjski kurˈdɨjsʲci adj
dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów Kürt

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów Kürtçe

kurhan ˈkurxãn n
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca; kurgan

kurkuma kurˈkũma n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi zerdeçal

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną; keklik çilkeklik

kursor ˈkursɔr n
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury imleç

kurtka ˈkurtka n
krótkie okrycie wierzchnie; ceket

kurtyna kurˈtɨ̃na n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni perde

kurwa ˈkurva n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka fahişe

kurz kuʃ n
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp. toz

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
wystawiać na pokusę ayartmak

kuskus ˈkuskus n
tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy; kuskus

kusza ˈkuʃa n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym; tatar yayı

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki amcaoğlu

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki kuzin

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe demir tavında dövülür

kuśnierz n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra kürkçü

kwadrat ˈkfadrat n
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny; kare
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby; kare

kwarantanna n
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią karantina

kwarc kfarʦ̑ n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach; kuvars

kwark kfark n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów; kuark

kwartał ˈkfartaw n
trzy miesiące, czwarta część roku trimestır

kwas kfas n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; asit

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych; akrilik asit

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B; folik asit

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy; laktik asit

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH; asetik asit

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej; sülfürik asit

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych; karbonik asit

kwazar ˈkfazar n
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda; kuasar

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu asit
mający cierpki smak ekşi

kwiaciarnia kfʲjäˈʨ̑arʲɲa n
(handel, handlowy) sklep z kwiatami çiçekçi

kwiat kfʲjat n
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania çiçek
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna çiçek
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa çiçek
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część çiçek

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny; tarla ardıç kuşu

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); nisan

kwietnik ˈkfʲjɛtʲɲik n
teren obsadzony kwiatami; çiçeklik

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy en özlü kısım öz özetin özeti özünün özü

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych yunmak

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś banyo
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji banyo
kąpanie kogoś, kąpanie się banyo
woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi banyo

kąt kɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi açı

kęs kɛ̃w̃s n
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach lokma

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
świadomie mówić nieprawdę yalan söylemek

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
osoba płci męskiej, która kłamie yalancı

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd; yalan

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw yalancının mumu yatsıya kadar yanar

kłos kwɔs n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż; başak

kłus kwus n
(jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia; tırıs

kłótnia ˈkwutʲɲa n
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura münakaşa

kłąb n
zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś çile

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego; köksap
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie köksap

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę yumak

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście; labirent

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych; laboratuvar

lada ˈlada n
rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru tezgah

lakier ˈlacɛr n
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony vernik

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kolorowy lakier do nakładania na paznokcie jako ozdoba, zarówno u dłoni, jak i stóp oje

lakierować v
pokrywać, powlekać coś lakierem boyama

laktoza lakˈtɔza n
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków; laktoz

lalka ˈlalka n
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; bebek oyuncak bebek

lama ˈlãma n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny; lama

lampa ˈlãmpa n
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło; lamba

lampart ˈlãmpart n
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny; pars

lancet ˈlãnʦ̑ɛt n
mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu neşter

lancetowaty ˌlãnʦ̑ɛtɔˈvatɨ adj
kształtem przypominający lancet: podłużny, płaski i spiczasto zakończony mızrak şeklinde

lantan ˈlãntãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57; lantan

laptop ˈlaptɔp n
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop; dizüstü

larwa ˈlarva n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego; kurtçuk

las las n
gęste zbiorowisko drzew; orman

laser ˈlasɛr n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej; lazer

laska ˈlaska n
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna fıstık
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu) asa
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; baston

latarka laˈtarka n
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło cep lambası

latarnia laˈtarʲɲa n
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych deniz feneri fener kulesi

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego; deniz feneri fener

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi; uçurtma

latać ˈlataʨ̑ v
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie uçmak
(przenośnie, przenośnia) być w ruchu, śpieszyć się uçmak

lateks ˈlatɛks n
(chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy; lateks

lato ˈlatɔ n
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; yaz

latryna laˈtrɨ̃na n
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej; dışkılık

lawa ˈlava n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej; lav

lawenda laˈvɛ̃nda n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie; lavanta

laweta laˈvɛta n
(wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych top arabası

lawina laˈvʲĩna n
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego; çığ

lać laʨ̑ v
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie dökmek

lać jak z cebra ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra v
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu bardaktan boşanırcasına yağmak

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć tedavi

legalny lɛˈɡalnɨ adj
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem yasal
zgodny z prawem yasal

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
(geografia, geograficzny) opis oznaczeń na brzegu mapy, planu; efsane
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji; efsane
wymysł, bajka, przesadzona ocena czyjejś wartości efsane
(numizmatyka, numizmatyczny) tekst na monecie, pieczęci lub medalu efsane

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend efsanevi
rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy efsanevi

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy ilaç

lekarz ˈlɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; hekim doktor tabip

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
jednostka zajęć dydaktycznych ders

lekki ˈlɛcːi adj
o małej wadze, małym ciężarze hafif

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty; atletizm

leksykograf n
(językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii sözlükçü

leksykografia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; sözlükbilim

leksykologia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia; leksikoloji

leksykon n
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej; sözlük

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
(publikatory) (pogardliwie) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom koyunlukçı

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
napój z cytryn limonata

len lɛ̃n n
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion keten
(włókiennictwo) tkanina z włókna (1.2) keten
(włókiennictwo) włókno lnu (1.1) keten

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku tembellik

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak; tembel hayvan

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
charakteryzujący się lenistwem tembel

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale geç olsun da güç olmasın

lepiej zapobiegać niż leczyć proverb
bardziej opłaca się zapobieganie, niż naprawianie zaniedbań i błędów bir mıh nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır

lepki ˈlɛpʲci adj
mający właściwości kleju yapışkan

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał bir eldeki kuş çalıdakinin iki misli değerdir

lesba n
(pogardliwie) lesbijka ablacı

lesbijka lɛzˈbʲijka n
homoseksualna kobieta; lezbiyen

lesbijski adj
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom lezbiyen

leszcz lɛʃʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna; çapak balığı

lew lɛf n
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; aslan

lewar n
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów kriko

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy; sol

lewicowiec n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy solcu

lewy ˈlɛvɨ adj
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka sol

leń lɛ̃ɲ n
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy haylaz tembel

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
zachowywać pozycję poziomą yatmak

liberalizm ˌlʲibɛˈralʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością; liberalizm

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce liberal
nieuznający przymusu, tolerancyjny hoşgörülü

libido lʲiˈbʲidɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego; libido

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego; lisans

liceum lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm n
szkoła średnia zawodowa lub ogólnokształcąca, przygotowująca do studiów uniwersyteckich; lycée

lichwa ˈlʲixfa n
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze; aşırı faiz tefecilik

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); sayı adet
zapis liczby (1.1) sayı adet

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu; atom numarası

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0; tam sayı adedimürettep

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element çoğul

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych; irrasyonel sayı

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą; asal sayı

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy tekil

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
(gramatyka) nazwa liczby rakam

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; pay

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór saymak

liga ˈlʲiɡa n
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. lig
zrzeszenie osób, organizacji lub państw lig

likier ˈlʲicɛr n
słodki i mocny napój alkoholowy; likör

lilak ˈlʲilak n
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych; leylak

liliowy lʲiˈlʲjɔvɨ adj
mający kolor jasnofioletowy lub różowoniebieski , taki jak kolor kwiatu lilaka pospolitego eflatun

limit ˈlʲĩmʲit n
granica niemożliwa do przekroczenia kısıtlayıcı

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska; limnoloji

limuzyna n
(motoryzacja) luksusowy samochód; limuzin

lina ˈlʲĩna n
elastyczne cięgno z włókna lub drutów; hat

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca dilbilimci

linia ˈlʲĩɲja n
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka doğru
trasa dla środków lokomocji doğru

linie lotnicze n
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego; hava yolu

linijka lʲĩˈɲijka n
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości; cetvel

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
mający związek z linią doğrusal

link lʲĩŋk n
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie bağlantı

lipa ˈlʲipa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych; ıhlamur

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); temmuz

lira ˈlʲira n
(jednostka monetarna) waluta Turcji; lira

lis lʲis n
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie; tilki

list lʲist n
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie mektup
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu mektup
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1) mektup

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją; açık mektup

lista ˈlʲista n
elementy zapisane w kolejności liste

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki postacı

listopad lʲiˈstɔpat n
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); kasım

lit lʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3; lityum

litera lʲiˈtɛra n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów; harf

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
mający związek z literaturą edebi

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym; edebiyat

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą; edebiyat bilimi

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Litwy lub Litwinów Litvan

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
bałtyjski język używany przez Litwinów; Litvanca

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; taş baskı litografi
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1) taş baskı

litość ˈlʲitɔɕʨ̑ n
współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś acıma

litr lʲitr̥ n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny; litre

liturgia lʲiˈturʲɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym litürji

lizak ˈlʲizak n
twardy cukierek na patyku lolipop

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym yala

liść lʲiɕʨ̑ n
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu; yaprak

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
(kulinaria) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa defne

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
wolno płynąca rzeka lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu; buzul

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków; buzkıran

lody n
(spożywczy) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków dondurma

lodówka lɔˈdufka n
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze; buzdolabı

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument; logaritma

logika ˈlɔɟika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; mantık
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych mantık

logistyka n
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; lojistik
(wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska; lojistik
(dawniej, dawny) logika matematyczna lojistik

logo ˈlɔɡɔ n
znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną; logo

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; . lokomotif

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103; lorentiyum lavrensiyum

los lɔs n
fatum, przeznaczenie kader
wydarzenia, bieg czyjegoś życia kader

losowy lɔˈsɔvɨ adj
przypadkowy, niezależny od decyzji rassal

lot lɔt n
podróż, np. samolotem, balonem uçuş
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu uçma

lotnik ˈlɔtʲɲik n
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi uçman

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych; havaalanı havalimanı

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy; uçak gemisi

lotny adj
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący uçucu
łatwo unoszący się w powietrzu uçucu

lotos ˈlɔtɔs n
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych; nilüfer

lub lup conjunction
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa; veya

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak; selam otu

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem sevmek

lud lut n
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie halk
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędący narodem halk

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium nüfus

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie; soykırım

lufa ˈlufa n
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale; namlu

luka ˈluka n
brak lub niedobór czegoś boşluk
puste miejsce boşluk

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji; meyan
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory meyan

luksus ˈluksus n
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek; lüks

luneta n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw dürbün

lupa ˈlupa n
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu; büyüteç

lustro ˈlustrɔ n
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; ayna

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra; Lutercilik

lutet ˈlutɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71; lütesyum

lutnia ˈlutʲɲa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę; lavta

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem lehimlemek

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania; havya

luty ˈlutɨ n
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) şubat

lwi lvʲi adj
właściwy lwu, należący do lwa aslan gibi aslana özgü

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica lwa dişi aslan

lód lut n
stały stan skupienia wody; buz
(potocznie, potoczny) lodowisko buz
często w lm deser przyrządzany ze zmrożonego mleka, czasem z dodatkiem owoców oraz innych substancji buz

ląd lɔ̃nt n
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów; kara

lęk lɛ̃ŋk n
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne anksiyete

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Macedonia lub Macedończyków Makedon
odnoszący się do regionu Macedonia w Grecji lub mieszkańców tego regionu Makedon

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Macedonii; Makedonca
język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii; Makedon

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion; rahim

macierzanka ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka n
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; kekik
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) kekik

macierzyństwo ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ n
bycie matką analık annelik

macocha maˈʦ̑ɔxa n
żona ojca, ale nie matka üvey anne

maczuga n
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu; çomak

mafia ˈmafʲja n
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce mafya

magazyn maˈɡazɨ̃n n
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów ambar

magenta maˈɡɛ̃nta n
barwa purpurowa; majenta

magia ˈmaɟja n
praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne; büyü

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z magią büyü

magma ˈmaɡma n
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej; magma

magnes ˈmaɡnɛs n
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów); mıknatıs

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej; teyp

magnetyzm n
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych manyetizma mıknatıslık
(przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca cazibe
(przestarzałe, przestarzały) (filozofia, filozoficzny) tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki manyetizma

magnez ˈmaɡnɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12 magnezyum

mahometanizm ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa Müslümanlık

maj maj n
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) mayıs

majonez maˈjɔ̃nɛs n
(kulinaria) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju mayonez

mak mak n
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; gelincik

makabryczny ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ adj
wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu dehşetengiz

makaron maˈkarɔ̃n n
(spożywczy) (kulinaria) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli; makarna

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach; keten kuşu

makrela maˈkrɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus; uskumru

maksimum n
największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość maksimum

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu) azami

makulatura ˌmakulaˈtura n
niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu; atık kağıt

malajski maˈlajsʲci adj
dotyczący Malezji, pochodzący z Malezji, taki jak na Malezji Malay

malajski maˈlajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów Malay

malaria maˈlarʲja n
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej; sıtma

malarz ˈmalaʃ n
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku ressam
(sztuka) artysta, który maluje obrazy ressam

malec ˈmalɛʦ̑ n
mały chłopiec yumurcak

malina maˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; ahududu
(potocznie, potoczny) (kulinaria) owoc maliny właściwej (1.2) ahududu

malować maˈlɔvaʨ̑ v
tworzyć obraz lub dzieło malarskie boyamak
(o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka boyamak

maltański malˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty; Maltaca

mama ˈmãma n
(potocznie, potoczny) matka anne

mamka ˈmãmka n
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko sütanne

mamonizm n
(dawniej, dawny) żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza mamonizm

mamut ˈmãmut n
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych; mamut

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców; mandalina
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce mandalina

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny; mandolin

mandragora ˌmãndraˈɡɔra n
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; adamotu

manga ˈmãŋɡa n
japoński komiks; manga

mangan ˈmãŋɡãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25; mangan

mango ˈmãŋɡɔ n
(kulinaria) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) mango

mangusta mãŋˈɡusta n
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki; kuyruksüren

maniak ˈmãɲak ˈmãɲjak n
(medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej manyak
(potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany manyak

mankiet ˈmãŋʲcɛt n
(krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę manşet

manul n
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych; pallas kedisi

maoizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin; maoculuk maoizm

maoryski adj
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów Maori dili

maoryski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski; Maori dili

mapa ˈmapa n
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba; harita

maraton maˈratɔ̃n n
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m maraton

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
(kulinaria) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych; marzipan

marchew ˈmarxɛf n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.; havuç

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
(kulinaria) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych; margarin

margines n
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu; kenar

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych; esrar

marka ˈmarka n
znak na produktach danej firmy mark

markiza marʲˈciza n
daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp. tente

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego; Marksizm

marmolada ˌmarmɔˈlada n
(kulinaria) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem; marmelat

marmur ˈmarmur n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny; mermer

marnieć v
tracić wartość, stawać się marnym gevşemek

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści harcamak

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Maroka Faslı

marsz marʃ n
przemieszczanie się, pochód wojsk; marş
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy marş
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice; marş

marszand ˈmarʃãnt n
(sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki [[sanat]] [[simsarı]]

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp. natürmort

martwy ˈmartfɨ adj
taki, który umarł ölü

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu bahriye donanma

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa; bahriye

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
człowiek należący do załogi okrętu lub statku; kalyoncu

marynować v
(kulinaria) zaprawiać w zalewie octowej avcarlamak marine etmek

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) mart

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu hayal
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś hayal

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło hayal etmek

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
bardzo dużo czegoś, mnóstwo kütle

masa ˈmasa n
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; kütle

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków; sedef

masakra maˈsakra n
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny; katliam kırım toplukıyım

masaż ˈmasaʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała; masaj

maska ˈmaska n
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych; maske

maskonur maˈskɔ̃nur n
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku; bayağı deniz papağanı

masochizm maˈsɔçism̥ n
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia mazoşizm
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom; mazoşizm

masować v
wykonywać masaż masaj yapmak

masowy maˈsɔvɨ adj
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów bol bol

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi; mastektomi

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm mastürbasyon

maszt maʃt n
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie; babafingo
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; babafingo

maszyna maˈʃɨ̃na n
urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy makine

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie mechaniczne do pisania tekstów; yazı makinesi daktilo makinesi

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
urządzenie do łączenia kawałków elastycznych materiałów za pomocą nici poprzez utworzenie szwu; dikiş makinesi

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg; makinist

masło ˈmaswɔ n
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; tereyağı
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych tereyağı

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
(kulinaria) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej; fıstık ezmesi

matcha n
(spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty; toz yeşil çay

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
osoba zajmująca się zawodowo matematyką matematikçi

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych; matematik

materac maˈtɛraʦ̑ n
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych; şilte döşek

materia maˈtɛrʲja n
(filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie; madde
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych; madde

materialista ˌmatɛrʲjaˈlʲista n
(filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu maddeci materyalist özdekçi

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
kierowanie się w życiu względami materialnymi maddecilik materyalizm özdekçilik

materiał maˈtɛrʲjaw n
to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina kumaş
to, z czego są wytwarzane przedmioty malzeme

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry; patlayıcı

matka ˈmatka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru anne
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo anne
rodzic płci żeńskiej; anne ana ame

matriarchat maˈtrʲjarxat n
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety; anaerkillik

matrioszka maˈtrʲjɔʃka n
rosyjska drewniana zabawka przypominająca lalkę; matruşka

matura maˈtura n
egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej; lise bitirme imtihanı

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję; anıtmezar mozole

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
niewielka ilość czegoś lub kogoś az

małpa ˈmawpa n
(zoologia, zoologiczny) człekokształtne zwierzę z rzędu naczelnych; maymun

mały ˈmawɨ adj
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski küçük

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi serçe parmağı

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci; evlilik

małżonek mawˈʒɔ̃nɛk n
mąż lub żona (czyiś) koca
mąż (czyjś) koca

małżonka mawˈʒɔ̃nka n
(podniośle) cudza żona eş

maślanka maɕˈlãnka n
(spożywczy) (kulinaria) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany; yayık ayranı

maść maɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry; merhem

mebel ˈmɛbɛl n
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń; mobilya möble

mech mɛx n
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach yosun

mechanika mɛˈxãɲika n
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; mekanik

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność mekanizma
grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań mekanizma

mechatronika ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika n
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki; mekatronik

mecz mɛʧ̑ n
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy maç

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie; cami mescit

medal ˈmɛdal n
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie; madalya

mediana mɛˈdʲjãna n
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb); ortanca

meduza mɛˈduza n
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską; denizanası medüz

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia, tıp

megabajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1048 576 bajtów; megabayt

meitner ˈmajtnɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109; meitneryum

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia melankoli

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania; melatonin

melodia mɛˈlɔdʲja n
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość; melodi

meloman mɛˈlɔ̃mãn n
miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej) müziksever

melon ˈmɛlɔ̃n n
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1) kavun

meltemi n
(meteorologia, meteorologiczny) silny wiatr na Morzu Egejskim wiejący w końcu czerwca lub na początku lipca, osiągający pełnię siły w lipcu, zamierający zaś w końcu września i na początku października, a wywołany wyżem atmosferycznym nad Bałkanami i Wyżyną Węgierską oraz niżem nad Azją Mniejszą meltem

mem mɛ̃m n
dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury; mem
śmieszna idea, obrazek, powielany w internecie mem

menażeria ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych; hayvanat bahçesi
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są (1.1) hayvanat bahçesi

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101; mendelevyum

menora mɛ̃ˈnɔra n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny; menora

mentalność n
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości mantalite zihniyet

menu n
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu menü
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji menü
zestaw dań składających się na posiłek menü

merytokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym; meritokrasi

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; metabolizma

metafizyka n
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu metafizik mabaduttabiyye

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia; mecaz

metaforyczny adj
dotyczący metafory mecazi

metal ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; metal

metan ˈmɛtãn n
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy; metan

meteor mɛˈtɛɔr n
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid); meteor akanyıldız

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody; meteoroloji

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni; göktaşı

metoda mɛˈtɔda n
(informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy metot
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu metot

metodologia n
nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej; yöntembili

metr mɛtr̥ n
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy; metre

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra; metrekare

metr sześcienny n
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra; metreküp

metro ˈmɛtrɔ n
podziemna kolej miejska metro

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych; ölçümbilim

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego; metronom

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju metropol

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii metroseksüel

mewa ˈmɛva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o gęstym upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach basenów wodnych; martı

mgła mɡwa n
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność; sis

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego; nebula

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
(gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?; mücerret
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową; payda

miara ˈmʲjara n
rozmiar mizan

miasto ˈmʲjastɔ n
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; şehir kent
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) kent şehir
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1) kent şehir

miau mʲjaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota miyav

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
o kocie: wydawać charakterystyczny głos miyavlamak

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek; misel

miecz mʲjɛʧ̑ n
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem; kılıç

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29; bakır

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś yer
obszar lub punkt w przestrzeni yer
(sport, sportowy) ranga, pozycja yer
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś yer

miejska legenda ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda n
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców; şehir efsanesi

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
związany z miastem kentsel

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku; ay

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje balayı

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
czasopismo wydawane co miesiąc aylık

mieszanina ˌmʲjɛʃãˈɲĩna n
połączenie dwóch lub więcej substancji, które po zmieszaniu zachowują swoje właściwości karışım
połączenie różnorodnych właściwości, cech. pojęć karışım

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
dodawać, łączyć pojęcia itp. karıştırmak
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) karıştırmak

mieszczański adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast burjuvaca

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi; daire

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
osoba, która gdzieś mieszka (żyje) nüfus halk sakin

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem yaşamak

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś sahip olmak
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika sahip olmak
dysponować środkami na wykonanie czegoś sahip olmak

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że ummak

migdał ˈmʲiɡdaw n
(kulinaria) jadalna pestka owocu migdałowca pokryte brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; badem

migdałek n
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła; bademcik

migdałowiec n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku badem

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami; migren

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem; mikrobiyoloji

mikrobus n
(motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób minibüs

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia; mikrofon

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem mikroorganizma

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem; mikroskop

mila ˈmʲila n
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych; mil

milczenie mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
nieodzywanie się, niemówienie sessizlik

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
nie mówić, nie wydawać głosu susmak

milenium n
okres tysiąca lat binyıl milenyum

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy milyarder

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
tysięczna część metra; milimetre

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony milyoner

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną askeri

militaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne militarizm

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają rağmen

mina ˈmʲĩna n
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara; mayın
wyraz twarzy eda

minaret mʲĩˈnarɛt n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę; minare

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach; mineraloji

minerał mʲĩˈnɛraw n
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną; mineral

minimalizm n
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera) minimalizm

minimum n
najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość minimum

minister mʲĩˈɲistɛr n
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem; bakan

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
urząd, którego szefem jest minister bakanlık

minus ˈmʲĩnus conjunction
oprócz, z wyjątkiem eksi

minus ˈmʲĩnus n
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera; eksi

minuta mʲĩˈnuta n
jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); dakika

miotła ˈmʲjɔtwa n
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy; süpürge

miraż ˈmʲiraʃ n
(fizyka, fizyczny) (zobacz) fatamorgana; serap ılgım

mirra ˈmʲirːa n
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec; mür

mirt mʲirt n
(botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa; mersin

misa ˈmʲisa n
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia piyale

misja ˈmʲisʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców görev
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania görev
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rekolekcje służące pogłębianiu życia religijnego parafian misyon

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej misyoner

mistrz mʲisṭʃ n
osoba najlepsza w czymś hoca
najwyższy stopień kształcenia zawodowego; hoca
przełożony w niektórych zakonach rycerskich hoca

mistrzostwa n
(sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie şampiyonluk

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem; mistisizm

mistyczny adj
charakteryzujący się tajemniczością gizemci
związany z mistyką, mistycyzmem gizemci

mit mʲit n
baśń, stara opowieść fantastyczna; efsane mit

mitochondrium n
(biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe; mitokondri

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; mitoloji
nauka zajmująca się mitami mitoloji

mitologiczny ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z mitologią, dotyczący mitologii mitolojik

miód mʲjut n
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; bal

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
(kulinaria) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw; bal şarabı

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne; yumuşakça

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami arasında

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów uluslararası

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem yumuşak

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu; adale

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; et

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ idiom
(przenośnie, przenośnia) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie kurbanlık

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
(kulinaria) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na rodzaj) kıyma

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu; nane

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
okazywane współczucie, dobroć lub litość merhamet

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; aşk sevgi
osoba, którą się kocha aşk sevgi

miłość jest ślepa ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa proverb
osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha aşkın gözü kördür

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy ilk görüşte aşk

miłość platoniczna ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌplatɔ̃ˈɲiʧ̑na n
miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna platonik aşk

miły ˈmʲiwɨ adj
wywołujący przyjemne uczucie nazik

mknąć m̥knɔ̃ɲʨ̑ v
(książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód kaçmak

mleczarnia n
miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko sütçü

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka sütçü

mleko ˈmlɛkɔ n
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu süt

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
szacunkowe podanie miary, wielkości aşağı yukarı

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
mniejsza część jakiejś całości azınlık

mnożenie mnɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem çarpma
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1) çarpma
(rzeczownik odczasownikowy) od: mnożyć çarpma

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej seferberlik

moc mɔʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; güç
siła, umiejętność, zdolność do wysiłku güç

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
wytrzymały dayanıklı

mocz mɔʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt; sidik idrar

moda ˈmɔda n
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa moda

modem ˈmɔdɛ̃m n
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót; modem

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy; peygamber devesi peygamberdevesi

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum; dua namaz

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę melez melezi

moduł n
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości modül

mohel n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski rytualny rzezak; mohel

moher ˈmɔxɛr n
wełna z kóz angorskich; moher

mojito n
(kulinaria) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty; mojito

mokry ˈmɔkrɨ adj
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą ıslak

mol mɔl n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI; mol

molekularny adj
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś moleküler

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42; molibden

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
krótki odcinek czasu an lahza

momo n
(kulinaria) rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego; momo

monarchia mɔ̃ˈnarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą; monarşi

moneta mɔ̃ˈnɛta n
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy; sikke

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów Moğol

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
język urzędowy Mongolii; Moğolca

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera ekran
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru; ekran

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
rower z jednym kołem tekteker

monofizytyzm ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥ n
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu; monofizit

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
życie w związku z tylko jednym partnerem; monogami

monogamiczny adj
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii tekeşli

monogamista ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲista n
mężczyzna żyjący w monogamii tekeşli kimse

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu; monografi

monogram mɔ̃ˈnɔɡrãm n
ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter; monogram

monomer mɔ̃ˈnɔ̃mɛr n
(chemia, chemiczny) cząsteczka składowa polimeru; monomer

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo; tekel

monoteista ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga monoteist

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga; monoteizm

monotonia ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja n
jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia monotonluk

montaż ˈmɔ̃ntaʃ n
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość; montaj

mop mɔp n
zmywak do podłogi na kiju paspas

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe; ahlak aktöre

moralny mɔˈralnɨ adj
dotyczący moralności, opisujący moralność ahlaki

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo katil

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
celowe odebranie komuś życia cinayet

morela mɔˈrɛla n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoce tego drzewa kayısı
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych; kayısı

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu; biçimbirim

morfina mɔrˈfʲĩna n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku; morfin

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; biçim bilimi

mors mɔrs n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki; mors

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa; bakalyaro

morze ˈmɔ.ʒɛ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; deniz

morze Marmara pn
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym; Marmara Denizi

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) Phocaena phocaena, ssak morski półkuli północnej, waleń spokrewniony z delfinem; musur

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
stop miedzi z cynkiem; pirinç

most mɔst n
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą; köprü

most zwodzony n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków; baskül köprü

moszna ˈmɔʃna n
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem; skrotum

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób; motosiklet

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały; mobilet

motyka mɔˈtɨka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; çapa

motyl ˈmɔtɨl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera; kelebek

mowa ˈmɔva n
przemówienie, wypowiedź; konuşma

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć söz gümüşse, sukut altındır

mowa nienawiści n
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej; nefret söylemi

moweina n
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie eflatun

mozaika mɔˈzajka n
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie; mozaik

może ˈmɔʒɛ particle
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia belki
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby belki

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować) ihtimal

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić mümkün

mrok mrɔk n
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca karanlık

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych; karınca yuvası

mrozić v
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie donmak
powodować zamrażanie; mocno ochładzać donmak
przenikać mrozem, chłodem donmak
stawać się chłodniejszym donmak

mrówka ˈmrufka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae karınca

mrówkojad mrufˈkɔjat n
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami; karıncayiyen

mrównik ˈmruvʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka; yer domuzu

mróz mrus n
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza; kırağı

msza m̥ʃa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku; ayin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; ayin

mucha ˈmu.xa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity czarny dwuskrzydły owad; sinek

muczeć v
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos mölemek

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę; müezzin

mugol ˈmuɡɔl n
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności; muggle

mumia ˈmũmʲja n
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem; mumya

mundur ˈmũndur n
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej; üniforma

mur mur n
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku duvar
(architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne duvar
(przenośnie, przenośnia) poglądy, odczucia| dzielące lub izolujące ludzi duvar
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny duvar

murarz ˈmuraʃ n
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów duvarcı

musaka muˈsaka n
(kulinaria) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej; musakka

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
być zobowiązanym do zrobienia czegoś -malı
zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami -malı

muskuł ˈmuskuw n
(potocznie, potoczny) mięsień adale

muszka ˈmuʃka n
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata; papyon

muszla ˈmuʃla n
skorupa małża lub ślimaka kabuk

musztarda muˈʃtarda n
(kulinaria) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu; hardal

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych; mutasyon

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym; müze
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1) müze

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu; müslüman

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów Müslüman

muzyk ˈmuzɨk n
osoba, która zajmuje się muzyką; müzisyen

muzyka ˈmuzɨka n
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków müzik
całokształt takich kompozycji müzik
sztuka układania takich kompozycji müzik

muzykologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku; müzikoloji

muł muw n
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia; katır

muślin ˈmuɕlʲĩn n
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna; muslin

my mɨ personalPronoun
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca biz

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka n
pojemnik na mydło sabunluk

mydlnica lekarska mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska n
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej; sabun otu

mydło ˈmɨdwɔ n
substancja używana do mycia i prania sabun

mysz mɨʃ n
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; fare
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora fare

myszka ˈmɨʃka n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece fare
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa fare

myszołów mɨˈʃɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady; şahin

myć mɨʨ̑ v
czyścić coś za pomocą wody yıkamak

myśl mɨɕl̥ n
efekt pracy umysłu düşünce

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu düşünmek sanmak

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta avcı

móc muʦ̑ modal
być w stanie coś wykonać -abilmek

mój muj pronoun
1 (osoba) lp benim

mól mul n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania; güve

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu kitap kurdu

mówca ˈmufʦ̑a n
człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania spiker

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
posługiwać się jakimś językiem konuşmak
rozmawiać konuşmak
używać mowy do wyrażania myśli konuşmak

mózg musk n
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie; beyin

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
związany z mózgiem, dotyczący mózgu beyinsel

móżdżek n
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; beyincik
(kulinaria) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego beyincik

mączka ˈmɔ̃n͇ʧ̑ka n
sproszkowany surowiec techniczny irmik

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem hikmet

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie akıllı

mąka ˈmɔ̃ŋka n
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż; un

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie; mürekkep balığı

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mężczyzna będący w małżeństwie koca zevç

męczennik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze; şehit gazi

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu bilge

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom eril

męskość ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑ n
zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny erkeklik

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
dorosły człowiek płci męskiej; adam erkek

młode ˈmwɔdɛ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej yavru

młodoturek n
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa; Jön Türk

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością gençlik

młody ˈmwɔdɨ adj
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością genç

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
młodzi ludzie gençlik

młot mwɔt n
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek çekiç

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym çekiç

młotek ˈmwɔtɛk n
narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ çekiç

młyn mwɨ̃n n
budynek, w którym zboże miele się na mąkę değirmen

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
człowiek, który miele mąkę w młynie değirmenci

mściwy ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ adj
skłonny do zemsty, niewybaczający intikamcı

mżawka ˈmʒafka n
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm; ahmakıslatan

na na preposition
…opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch üzerinde
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem üzerinde

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać ezberden

na pierwszy rzut oka na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka
o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy ilk bakışta

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
… poprzedzająca wyliczenie przykładów örneğin sözgelimi

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
zwrot używany przed toastem şerefe
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął çok yaşa

na żywo adv
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania canlı

nacisk ˈnaʨ̑isk n
presja, przymus tonlama

nacięcie krocza n
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu; epizyotomi

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro; milliyetçilik ulusçuluk

naczyniak krwionośny naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych hemanjiyom

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody) damar
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia damar

naczynie krwionośne n
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia kan damarı damar

nad nat preposition
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia üstünde

nadawać naˈdavaʨ̑ v
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób yayınlamak

nadawca naˈdafʦ̑a n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę gönderen
ten, kto nadaje komunikat, wiadomość gönderen

nadciśnienie n
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne hipertansiyon

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś basmak

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy ramieniem a dłonią; bilek

nadgodzina ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna n
(urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem fazla mesai

nadnaturalny ˌnadnatuˈralnɨ adj
który wykracza ponad to, co jest naturalne doğaüstü

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek; böbreküstü bezi

nadwzroczność n
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko; hipermetropi

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy umut ümit

nafta ˈnafta n
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce; kerosen

nagi ˈnaɟi adj
bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga çıplak

nagietek naˈɟɛtɛk n
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; öküzgözü
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) öküzgözü

nagle ˈnaɡlɛ adv
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób ansızın birdenbire ani

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
brak ubrania na ciele çıplaklık

nagroda naˈɡrɔda n
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę ödül

nagły ˈnaɡwɨ adj
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka ani

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności başta

najstarszy zawód świata najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata idiom
(eufemistycznie) prostytucja dünyanın en eski işi

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: nakryć kuver
coś, co okrywa, zasłania, osłania kuver

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie somun

nakład ˈnakwat n
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma tiraj

naleśnik naˈlɛɕɲik n
(kulinaria) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek; krep

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
być w posiadaniu czyimś ait olmak

namiot ˈnãmʲjɔt n
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób; çadır

namiętny nãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś tutkulu

napad ˈnapat n
atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś saldırı

napalm ˈnapalm n
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa; napalm

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie abazan

naparstek naˈparstɛk n
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu; yüksük

napastnik naˈpastʲɲik n
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki; forvet

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
wyrazić coś słowami na piśmie yazmak

napiwek naˈpʲivɛk n
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę; bahşiş

napletek naˈplɛtɛk n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia; sünnet derisi

naprawdę naˈpravdɛ particle
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością aslında

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności tamir etmek

napój ˈnapuj n
(spożywczy) (kulinaria) płyn przeznaczony do picia; içecek

narciarz ˈnarʲʨ̑aʃ n
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo kayakçı

narcyzm n
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby narsisizm

narkolepsja n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu; narkolepsi

narkotyk narˈkɔtɨk n
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne; narkotik

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem millî

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm; nasyonal sosyalizm

narta ˈnarta n
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu; kayak

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona nişanlı

narzędnik naˈʒɛ̃ndʲɲik n
(gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?; araç durumu

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; alet
(informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania alet
(przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy alet

naród ˈnarut n
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia, lub pochodzenie etniczne; millet ulus

naskórek naˈskurɛk n
najbardziej zewnętrzna warstwa skóry; epiderm

nastrój ˈnastruj n
wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca atmosfer
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny; atmosfer

nasz naʃ pronoun
1 osoba lm: należący do nas lub mający związek z nami bizim

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję; kolye

natomiast naˈtɔ̃mʲjast conjunction
w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej ancak

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
charakterystyczny dla natury doğal
najbardziej powszechny, zwykły doğal
wykonany z surowców występujących w naturze doğal

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba zajmująca się nauczaniem; öğretmen muallim

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza; bilim ilim

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
człowiek zajmujący się nauką; bilim adamı bilim insanı

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
związany z nauką bilimsel

nawet ˈnavɛt particle
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru hatta
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją hatta

nawias ˈnavʲjas n
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; ayraç
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1) ayraç

nawyk ˈnavɨk n
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność; alışkanlık

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego birbiri

nawóz ˈnavus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby gübre
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby; gübre

nazizm ˈnaʑism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza; Nazizm

nazwa ˈnazva n
wyraz lub termin określający coś ad

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
(zobacz) rzeczownik własny özel ad

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
nazwa rodziny, do której dana osoba należy; soyadı

nazwisko panieńskie n
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż kızlık soyadı

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
określać nazwą, mianem adlandırmak

negatyw nɛˈɡatɨf n
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej; negatif

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy olumsuz
stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu) olumsuz
wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący olumsuz

nekromancja n
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości; nekromansi

nektarynka ˌnɛktaˈrɨ̃nka n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1) nektarin
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką; nektarin

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60; neodim

neoliberalizm n
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę; neoliberalizm

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku; yenici deyim

neon ˈnɛɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10; neon

nepalski nɛˈpalsʲci adj
odnoszący się do państwa Nepal Nepalce

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi i znajomymi kayırmak

neptun ˈnɛptũn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93; neptünyum

nerd nɛrt n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną; ''nerd''

nerka ˈnɛrka n
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt; böbrek

nerw nɛrf n
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych; sinir
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu; sinir

nestorianizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej; nasturilik

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego asabiye

neuron n
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji; nöron

neuropatia ˌnɛwrɔˈpatʲja n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn nöropati

neutralność n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami tarafsızlık

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny tarafsız

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru; nötrino

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego; nötron

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu hiçbir şey hiç

nicość n
pustka, brak, nieistnienie czegoś hiçlik

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów Hollandaca

nie ɲɛ particle
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów değil
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś hayır ııh

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
nie ma skutku bez przyczyny ateş olmayan yerden duman çıkmaz

nie ma mowy ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ idiom
o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa asla

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników sabreden derviş, muradına ermiş

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości parlayan her şey altın değildir

nieaktywny ˌɲɛakˈtɨvnɨ adj
taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania aktif değil

nieatrakcyjność ˌɲɛatrakˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest nieatrakcyjny, bycie nieatrakcyjnym alımsızlık

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody tehlike

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego tehlikeli

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
w kolorze podobnym do niebieskiego mavimsi

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy; mavi

niebieskooki ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci adj
taki, który ma niebieskie oczy gök gözlü

niebo ˈɲɛbɔ n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; gökyüzü gök
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie gökyüzü

niech żyje ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ interjection
wiwat na cześć kogoś lub czegoś yaşa

niechlujny ɲɛˈxlujnɨ adj
niestaranny, niedbały, byle jaki dağınık

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu gönülsüz

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach armut dalının dibine düşer

niedbały adj
wyrażający lekceważenie boşverci

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi; kansızlık anemi

niedoświadczony adj
nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie acemi

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów kıtlık

niedużo ɲɛˈduʒɔ adv
niewiele, mało az

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
siódmy i ostatni dzień tygodnia; pazar Pazar

niedźwiedzica ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia ayı

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae); ayı

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę; kutup ayısı

niegodziwy adj
taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości şerefsiz

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy bacaksız

niehonorowy adj
niezgodny z poczuciem honoru şerefsiz

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy anlamsız

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości anlaşılmaz

niekompetentny ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ adj
nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu yetersiz

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec Almanca Alman

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki); Almanca

niemoralność n
cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny ahlaksızlık

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, którego nie da się urzeczywistnić imkânsız

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
taki, który nie może mówić dilsiz

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś ikrah etmek

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
silna niechęć, awersja, wrogość nefret

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) zamyślony, nieuważny namevcut
taki, którego nie ma tam, gdzie się go spodziewa namevcut

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się beklenmedik

nieorganiczny adj
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych anorganik

niepewność ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑ n
brak pewności şüphe

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych; bağımsızlık istiklal

niepokalany adj
w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą kusursuz

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi huzursuzluk

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji anlaşmak

nieprawidłowy ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ adj
niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe anormal

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej geçişsiz

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia nahoş

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości eşitsizlik

nieskuteczny adj
pozbawiący skuteczności, niedziałający etkisiz

niesprawiedliwość ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
brak sprawiedliwości adaletsizlik
niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie adaletsizlik

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce maalesef

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń mutsuzluk
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie mutsuzluk

nieszkodliwy adj
niestanowiący zagrożenia zararsız

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją; yarasa

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
taki, który musi się stać kaçınılmaz

nieważkość n
(fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia ağırlıksızlık

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia geçersiz

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności nankör

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi görünmez

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie bilgisizlik

niewiele ɲɛˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
nieduża ilość kogoś lub czegoś az

niewierność ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
zdrada, bycie niewiernym aldatma

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu suçsuzluk

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
taki, który nie ma poważnych konsekwencji masum
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy masum
taki, który nie zna zła, postępuje czysto, jest nieskalany masum

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia; kölelik

niewyobrażalny ˌɲɛvɨɔbraˈʒalnɨ adj
(książkowy) niedający się wyobrazić akla hayale sığmayan

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia şüphesiz

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być uygunsuz

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych; unutmabeni

niezapomniany adj
taki, którego nie można zapomnieć unutulmaz

niezliczony adj
niedający się zliczyć, bardzo liczny hesaplanamaz

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany bilinmeyen

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
niedający się zrozumieć anlaşılmaz

niełupka ɲɛˈwupka n
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie; aken

nieśmiałość ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie utangaçlık

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
niemający pewności siebie, wstydliwy utangaç

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas; ölümsüzlük

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający ölümsüz

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
w żadnym czasie, momencie, sytuacji asla hiç

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
w żadnym miejscu hiçbir yerde

nihilizm n
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości; nihilizm

nikczemny ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ adj
podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu alçak

nikiel ˈɲicɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28; nikel

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu; nikotin

ninja ˈɲĩn͇ʤ̑a n
japoński wojownik, specjalizujący się w zamachach i szpiegostwie; ninja

niob ɲɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41; niyobyum

niski ˈɲisʲci adj
mający mały wymiar w pionie alçak
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości alçak

niszczarka n
urządzenie służące do niszczenia dokumentów öğütücü

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji yıkmak

nit ɲit n
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym; perçin

nić ɲiʨ̑ n
cienkie włókno używane np. do szycia iplik

niż ɲiʃ conjunction
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami -dan

no nɔ particle
(potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie he

nobel ˈnɔbɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102; nobelyum

noc nɔʦ̑ n
okres od zmierzchu do świtu; gece

nocebo nɔˈʦ̑ɛbɔ n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne; nocebo

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy gececil

noga ˈnɔɡa n
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; bacak ayak
element budowy mebla bacak

nokturn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy; noktürn

nomokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny opierający się na respektowaniu prawa nomokrasi

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
zupełny brak sensu, niedorzeczność; saçmalık

normalność n
cecha tego, co normalne, brak dziwactw normallik

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów Norveç

nos nɔs n
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; burun
dziób samolotu burun

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie giymek

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych; gergedan

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
tęsknota, zwłaszcza za krajem hasret

nosze n
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych; sedye

notariusz n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron noter

notes ˈnɔtɛs n
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek; defter

nowicjusz n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat çaylak

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat; yenidoğan

nowość ˈnɔvɔɕʨ̑ n
cecha czegoś nowego yenilik
coś nowego yenilik

nowy ˈnɔvɨ adj
istniejący od niedawna yeni
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego yeni

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa burun deliği

nozologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób; nozoloji

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
małe nożyce; makas

nuda ˈnuda n
stan, gdy jest nudno; dzieje się coś nieciekawego, nudnego, nużącego; can sıkıntısı

nudny ˈnudnɨ adj
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie sıkıcı

numer ˈnũmɛr n
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru sayı

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami numaralamak

numeryczny ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ adj
składający się z liczb lub cyfr nümerik

nur nur n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy; dalgıç

nurek ˈnurɛk n
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych dalgıç

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
pływać pod powierzchnią wody dalmak

nuta ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość nota

nów nuf n
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część; ayça

nóż nuʃ n
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia; bıçak

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
działać przyciągająco cezbetmek

o ɔ preposition
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami) hakkında

oaza ɔˈaza n
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody; vaha

obciążenie ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
ciężar spoczywający na kimś lub czymś yük
(ekonomia, ekonomiczny) obarczenie kogoś kwotą do zapłaty yük
(elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki yük
(przenośnie, przenośnia) okoliczność stanowiąca utrudnienie yük

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
nienależący do jakiegoś kręgu yabancı

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
ktoś nienależący do danej grupy yabancı

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego; dikilitaş obelisk

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś bolluk

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś bereketli feyizli

obiad ˈɔbʲjat n
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia; öğle yemeği

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę söz vermek

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury nesne
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności nesne
rzecz fizycznie istniejąca nesne

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia objektif

obiektywność n
cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność nesnellik

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń tarafsız

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości söz

objaw ˈɔbʲjaf n
oznaka jakiegoś zjawiska semptom

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni hacim
(matematyka, matematyczny) miara przestrzeni hacim

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia kuşatma

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką; köprücük kemiği

obojętnie ˌɔbɔˈjɛ̃ntʲɲɛ adv
w sposób dowolny, nieistotny, bez różnicy; wszystko jedno jak farketmez
w sposób nie wyrażający zainteresowania, bez przejęcia farketmez

obojętność ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś aldırmazlık

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś aldırmaz

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary görev

obraz ˈɔbras n
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji resim
widok na ekranie urządzenia resim

obraza ɔbˈraza n
urażenie czyjejś godności osobistej hakaret onur kırma

obrazowy adj
oddziałujący na wyobraźnię açık

obrona ɔbˈrɔ̃na n
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją savunma

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny savunucu
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp. savunucu

obrus ˈɔbrus n
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu; masa örtüsü

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych; sünnet

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
(książkowy) budzący odrazę tiksinç

obrzęk n
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała ödem

obrót ˈɔbrut n
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii; döngü
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny döngü

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa; alyans

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa; gözlemevi

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś gözlemek gözlemlemek

obszar ˈɔpʃar n
ograniczona część powierzchni alan

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami ayakkabı

obwarzanek ˌɔbvaˈʒãnɛk n
(kulinaria) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem; gevrek simit

obwód ˈɔbvut n
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd; devre

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki; vatandaşlık

obój ˈɔbuj n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych; obua

obóz ˈɔbus n
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje kamp

obóz dla uchodźców n
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową; mülteciler kampı

obłok ˈɔbwɔk n
(meteorologia, meteorologiczny) kłęby zawieszonej wysoko nad ziemią skroplonej pary wodnej bulut

obłąkany adj
będący w stanie obłąkania deli

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi okyanus

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
nauka o oceanach i morzach; okyanus bilimi

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
opinia kogoś o czymś lub kimś değerlendirme
oszacowanie wartości czegoś değerlendirme

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
(spożywczy) (kulinaria) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami; sirke

ochlokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum; oklokrasi

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo emniyet

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś beklemek
dłużej czekać beklemek

oczytany adj
taki, który przeczytał wiele książek aydın

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać belirgin

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ interjection
wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie elbette

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
partykuła wyrażająca brak wątpliwości elbette

od ɔt preposition
…tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś beri
…tworzący konstrukcje opisujące ruch przeciwny do czegoś beri
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot -dan
…tworzący konstrukcje porównawcze dwóch pojęć -dan

od a do zet ˌɔd‿a‿dɔ‿ˈzɛt adv
od początku do końca; w pełni, całkowicie adan zeye

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często zaman zaman

odaliska ˌɔdaˈlʲiska n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim odalık

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) refleks świetlny; yansıma
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni yansıma

odbyt ˈɔdbɨt n
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego; anüs makat

odbytnica ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków; rektum

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami; doğru
fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2) doğru

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby parmak izi

oddech ˈɔdːɛx n
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc nefes

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska nefes almak

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania; çıkarma
(rzeczownik odczasownikowy) od: odejmować çıkarma

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej keşif

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika; elektrikli süpürge elektrik süpürgesi

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
znajdujący się daleko uzak
taki, który wydarzył się dawno temu lub wydarzy się w dalekiej przyszłości uzak

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił dinlenme

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił dinlenmek

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami bağışıklık

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś mesuliyet

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
będący przyczyną mesul
kierujący czymś mesul
mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje mesul
poważnie traktujący swoje obowiązki mesul
przeznaczony do pewnej czynności mesul
przeznaczony do poniesienia konsekwencji mesul

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
reakcja na pytanie cevap yanıt

odpychający adj
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie itici tiksindirici

odra ˈɔdra n
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka; kızamık

odrażający ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny iğrenç

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę; tazmin

odtrutka ɔtˈːrutka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny; panzehir

odtwarzacz n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk oynatıcı

odwaga ɔdˈvaɡa n
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa cesaret

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
taki, który ma odwagę cesur

odwrót n
(wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska geri çekilme inzivaya çekilme
wyjście z trwania w czymś gerileme

odzyskiwać ˌɔdzɨˈsʲcivaʨ̑ v
mieć z powrotem wartość, którą się straciło; wrócić do dawnego stanu yeniden kazanmak, geri almak
ponownie wchodzić w posiadanie jakiejś rzeczy yeniden kazanmak, geri almak

oferta ɔˈfɛrta n
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje teklif öneri

ofiara ɔˈfʲjara n
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś kurban
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku kurban

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż; subay

ogier ˈɔɟɛr n
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych; aygır

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania; ateş

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
przypatrywać się komuś lub czemuś bakmak

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie odak

ogon ˈɔɡɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; kuyruk
końcowa część jakiegoś przedmiotu kuyruk

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
osoba zajmująca się ogrodem bahçıvan

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka) eşelek

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
czynność dostarczania ciepła ısıtma
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło karolifer

ogród ˈɔɡrut n
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych; bahçe

ogród botaniczny ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających; botanik bahçesi

ogórecznik lekarski ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci n
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej; hodan

ogórek ɔˈɡurɛk n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; salatalık hıyar

ogłoszenie ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ogłosić duyuru
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu ilan

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); baba ata

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną mafya babası

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
bycie ojcem babalık

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym üvey baba

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
kraj, w którym ktoś się urodził; yurt

okapi ɔˈkapʲi n
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach; okapi

okazja ɔˈkazʲja n
sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś fırsat

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
oszklony otwór w ścianie pencere
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program pencere
(matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra pencere

oko ˈɔkɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; göz

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło; göze göz, dişe diş

okoliczność ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia durum

około ɔˈkɔwɔ particle
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu yaklaşık

około ɔˈkɔwɔ preposition
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu yaklaşık

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba drapieżna; levrek

okra ˈɔkra n
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło; bamya

okres ˈɔkrɛs n
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy; dönem
przedział czasu, czas trwania czegoś dönem

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
wywołujący strach, odrzucający felaket

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom; acımasızlık gaddarlık zulüm

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem zalim

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); daire
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1) daire

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich yuvarlak

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa; savaş gemisi

okręt podwodny n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu; denizaltı

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych; oksimoron

oksytocyna n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu; oksitosin

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu; gözlük

okultyzm n
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk; okültizm

okup ˈɔkup n
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników fidye

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium işgal

okładka ɔˈkwatka n
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu kapak

olcha ˈɔlxa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny brzozowatych; kızılağaç

olej ˈɔlɛj n
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo yağ

olej palmowy n
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego; palm yağı

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ oligarşi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; oligarşi

olimpiada ˌɔlʲĩmˈpʲjada n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; Olimpiyat
(sport, sportowy) igrzyska olimpijskie Olimpiyat
zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu Olimpiyat

oliwka ɔˈlʲifka n
owoc oliwki (1.1) zeytin

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki; zeytin

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω; omega

omlet ˈɔ̃mlɛt n
(spożywczy) (kulinaria) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie; omlet

on ɔ̃n personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski o

ona ˈɔ̃na personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński o

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych; onanizm

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego onlar

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego onlar

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; ontoloji
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi; ontoloji

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata; dergah

opad ˈɔpat n
(meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej; yağış

opal ˈɔpal n
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu; opal

opat ˈɔpat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa başrahip

opcja ˈɔpʦ̑ʲja n
jedna z możliwości do wyboru alternatif

opera ˈɔpɛra n
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1); opera
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; opera

opera mydlana ˈɔpɛra mɨˈdlãna n
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem pembe dizi

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny; ameliyat
działania skierowane na wykonanie określonego zadania ameliyat

opieka ɔˈpʲjɛka n
dbanie o kogoś lub coś; tedavi

opiekować się ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ v
sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś bakmak

opinia ɔˈpʲĩɲja n
sąd, zdanie na jakiś temat görüş
orzeczenie fachowca na jakiś temat görüş

opis ˈɔpʲis n
określenie podstawowych cech czegoś tanım

opisowy adj
mający charakter opisu betimsel tanımlayıcı

opium ˈɔpʲjũm n
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek; afyon

opona ɔˈpɔ̃na n
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz; lastik

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
coś, co zostało opowiedziane hikâye
krótki utwór epicki hikâye

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować anlatmak

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści hikaye
opowiadana historia hikaye

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
przeciwstawienie, przeciwdziałanie muhalefet

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia işkenceci

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ogół programów komputerowych yazılım

optyk ˈɔptɨk n
naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki gözlükçü
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary gözlükçü
sprzedawca okularów gözlükçü

optyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle ışık bilimi

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia iyimser

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie iyimser

opór ˈɔpur n
w lm przeszkody, utrudnienia meydan okuma

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
odsunięcie zdarzenia w czasie ertelemek

opłata ɔˈpwata n
kwota płacona za usługę, świadczenie ücret

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej; orangutan

orbital ɔrˈbʲital n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce orbital
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce orbital

orbitalny adj
(astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie orbital

orchidea ˌɔrçiˈdɛa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk; orkide

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L. fare kulağı
(kulinaria) liście lebiodki stosowane jako przyprawa fare kulağı

organ ˈɔrɡãn n
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego organ

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów organizasyon

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; organizma

organy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały; org

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy; orgazm

orgia ˈɔrʲɟja n
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia alem

orientacja seksualna n
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci cinsel tercih

orientalistyka ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturach Orientu; doğubilim

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii; origami

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne orkestra

orlik ˈɔrlʲik n
(botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach; hasekiküpesi

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
związany z Ormianami Ermenice

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
język urzędowy Armenii; Ermenice

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii kuş bilimci
(biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ichtiologii kuş bilimci

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach; kuş bilimi ornitoloji

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu i innych symboli; yazım

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii ortopedi mütehassısı

orzech ˈɔʒɛx n
suchy owoc o zdrewniałej łupinie; ceviz

orzech włoski n
(spożywczy) (kulinaria) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2) ceviz

orzech ziemny ˈɔʒɛh ˈʑɛ̃mnɨ n
(botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona; yer fıstığı

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu yüklem

orzeł ˈɔʒɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach; kartal

osa ˈɔsa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło; yaban arısı

oset ˈɔsɛt n
(botanika, botaniczny) Carduus rodzaj roślin z rodziny astrowatych; devedikeni

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce; perikard

osika ɔˈɕika n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych; titrek kavak

osioł ˈɔɕɔw n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych; eşek
(potocznie, potoczny) głupi człowiek eşek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek eşek

oskarżać ɔˈskarʒaʨ̑ v
wydawać oskarżenie, obwiniać kogoś o coś suçlamak

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem suçlama

osm ɔsm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76; osmiyum

osoba ɔˈsɔba n
pojedynczy człowiek, ktoś kişi

osobisty ˌɔsɔˈbʲistɨ adj
stanowiący własność danej osoby özel

osobliwy adj
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta olağandışı

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
wreszcie, w końcu nihayet

ostateczny ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ adj
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny kati

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
znajdujący się na końcu listy, kolejności son

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania; kemik erimesi

ostroga n
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki; mahmuz

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach; çobanpüskülü

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
(matematyka, matematyczny) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie; piramit

ostry ˈɔstrɨ adj
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie keskin
(kulinaria) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący keskin
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90° keskin

ostryga ɔˈstrɨɡa n
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym; istiridye

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu bıçak ağzı

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
akt ostrzegania; przestroga przed czymś uyarı

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie; cirit

oszczerstwo ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ n
kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś iftira

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki tutumluluk

oszczędny adj
nietrwoniący pieniędzy, majątku tutumlu

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
zużywać w niewielkiej ilości tasarruf etmek

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktó aldatmak
mówić komuś nieprawdę, kłamać aldatmak
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry aldatmak

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści aldatma

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron cıvar

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ adv
w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny açıkça

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś açış

otwarty ɔtˈfartɨ adj
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony açık
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; açık
o sklepie: czynny, działający açık
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami açık

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
powodować, że coś przestaje być zamknięte açmak

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga; obezite şişmanlık

otyły ɔˈtɨwɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze obez

owad ˈɔvat n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł; böcek

owal ˈɔval n
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę; oval

owalny ɔˈvalnɨ adj
(geometria) mający kształt owalu oval
przypominający kształtem owal oval

owca ˈɔfʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie; koyun

owies ˈɔvʲjɛs n
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy; yulaf

owiewka ɔˈvʲjɛfka n
aerodynamiczna osłona w konstrukcji pojazdu lub samolotu; kaplama

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; meyve
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań meyve

owulacja n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej; ovülasyon

ozdoba ɔzˈdɔba n
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś süs

oznajmiać v
podawać wiadomość w sposób oficjalny, uroczysty lub zdecydowany bildirmek

ozon ˈɔzɔ̃n n
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach; ozon

ołtarz ˈɔwtaʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu; mihrap sunak

ołów ˈɔwuf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82; kurşun

ołówek ɔˈwuvɛk n
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać; kurşun kalem kalem

oś ɔɕ n
centralna linia danego układu eksen

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach; ahtapot

ość ɔɕʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb; kılçık

pacha ˈpaxa n
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym koltuk altı

pachwina paxˈfʲĩna n
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda kasık

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej; hasta

pacyfizm n
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen pasifizm

paczka ˈpaʧ̑ka n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; paket
(handel, handlowy) małe opakowanie paket

padać ˈpadaʨ̑ v
o deszczu, śniegu, itp.: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego) yağmak

padlina paˈdlʲĩna n
zwierzęce zwłoki leş

pagoda paˈɡɔda n
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami pagoda

pagórek paˈɡurɛk n
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów tepe

pajac ˈpajaʦ̑ n
komiczna postać w dawnej krotochwili palyaço

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny; örümcek

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
sieć tkana przez pająka örümcek ağı

pal pal n
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca direk
gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną direk

palec ˈpalɛʦ̑ n
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy parmak

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki; işaret parmağı

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych; paleografi

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz); palindrom

paliwo paˈlʲivɔ n
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach yakıt

palić ˈpalʲiʨ̑ v
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo sigara içmek

pallad ˈpalːat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46; palladyum

palma ˈpalma n
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie palmiye

palto ˈpaltɔ n
ciepłe okrycie wierzchnie do noszenia głównie zimą palto

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę hatıra

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; bellek hafıza

pan pãn n
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca bey beyefendi
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty beyefendi
pracodawca dla służby beyefendi
właściciel niewolników beyefendi
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy beyefendi

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
mężczyzna w dniu swojego ślubu damat

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru; savaş gemisi

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym zirh
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze; zırh

panda ˈpãnda n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) panda mała panda
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) panda wielka panda

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem; pandeizm

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat) pandemi

panel ˈpãnɛl n
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię açık oturum
(technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny açık oturum
(technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami açık oturum
publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk açık oturum

pani ˈpãɲi n
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty abla bayan

panierować v
(kulinaria) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce pane etmek

panika n
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu) panik

panna ˈpãnːa n
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani) bayan hanım

panorama ˌpãnɔˈrãma n
rozległy, szeroki widok Panorama

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury; panteizm

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej; kar parsı

pantoprazol n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej; pantoprazol

papier ˈpapʲjɛr n
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; kâğıt
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument kâğıt

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu tuvalet kağıdı

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne; zımpara

papieros paˈpʲjɛrɔs n
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem; sigara

papież ˈpapʲjɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan; papa

papirus paˈpʲirus n
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; papirüs
materiał pisarski, wyrabiany z włókien (1.1); papirüs
zwój lub dokument spisany na (1.2) papirüs

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników; eğrelti otu

papryka ˈpaprɨka n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; biber

papuga paˈpuɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes, rząd ptaków tropikalnych; papağan
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1) papağan
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty papağan

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
(ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia; muhabbetkuşu

para ˈpara n
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym; su buharı

paradoks paˈradɔks n
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy paradoks
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią paradoks

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; paradigma
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu; paradigma

parafilia n
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne parafili

paragon paˈraɡɔ̃n n
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar makbuz

paraliż paˈralʲiʃ n
utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego paralizi

paranoja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu; paranoya

parapsychologia n
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę parapsikoloji

parasol paˈrasɔl n
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem şemsiye

park park n
duży śródmiejski, rekreacyjny ogród z wytyczonymi alejkami; park

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody; millî park

parking ˈparʲcĩŋk n
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych; park yeri

parlament parˈlãmɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; parlamento meclis

parmezan parˈmɛzãn n
(kulinaria) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa; parma peyniri

parodia paˈrɔdʲja n
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego; parodi

partenogeneza n
(biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej; partenogenez

parter ˈpartɛr n
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią zemin kat

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem; siyasî parti

partner ˈpartnɛr n
osoba, którą traktuje się jak równą sobie arkadaş
współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu ortak eş

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech; edat ilgeç

paryski paˈrɨsʲci adj
związany z Paryżem, dotyczący Paryża Parisli

parzysty paˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa; çift

pas pas n
(technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości kemer
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się; kemer
długi rząd czegoś kemer

pasażer paˈsaʒɛr n
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem yolcu

pasek narzędzi ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i n
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu araç çubuğu

pasieka paˈɕɛka n
(pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami; arılık

pasierb ˈpaɕɛrp n
syn małżonka z innego małżeństwa üvey oğul

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
córka małżonka z innego małżeństwa üvey kız

pasożyt paˈsɔʒɨt n
(biologia, biologiczny) organizm czerpiący korzyści ze współżycia z innym organizmem, zazwyczaj ze szkodą dla swego gospodarza; asalak parazit

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej; diş macunu

pasterz ˈpastɛʃ n
osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu çoban

pastisz ˈpastʲiʃ n
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki; pastiş

pasturma paˈsturma n
(kulinaria) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej; bastırma pastırma

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt mera

paszenog n
(staropolski) mąż siostry żony bacanak

paszkot ˈpaʃkɔt n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych; ökse ardıç kuşu

paszport ˈpaʃpɔrt n
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych; pasaport buyruldu

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
(kulinaria) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej; foie gras

paszto ˈpaʃtɔ n
język Pasztunów; Afganca

patelnia paˈtɛlʲɲa n
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw; tava

patent ˈpatɛ̃nt n
dokument stwierdzający nabycie uprawnień do działalności związanej z żeglugą; patent
dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku; patent

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób patoloji
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu patoloji
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa patoloji

patriarcha paˈtrʲjarxa n
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów patrik
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych patrik
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec patrik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich patrik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim patrik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie patrik

patriota paˈtrʲjɔta n
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej vatansever

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
miłość ojczyzny i własnego narodu, połączona z gorliwością ofiar dla nich; vatanperverlik yurtseverlik

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
kierować wzrok na coś lub na kogoś bakmak

paw paf n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1) tavus tavuskuşu

pawian ˈpavʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku; şebek

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka; tırnak

pazur ˈpazur n
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych; pençe

pałac ˈpawaʦ̑ n
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka saray

państwo ˈpãj̃stfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury; devlet

paść paɕʨ̑ v
doglądać zwierząt pożywiających się na łące otlatmak

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); ekim

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów bitpazarı

pchnięcie kulą ˈpçɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m; gülle atma

pchła pxwa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią; pire

pech pɛx n
niepomyślny zbieg okoliczności aksilik

pechowy pɛˈxɔvɨ adj
świadczący o pechu bedbaht

pedagog n
nauczyciel, wychowawca pedagog

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania; pedagoji

pedał ˈpɛdaw n
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych; ayaklık

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami; oğlancılık

pediatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi; pediyatri

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci; pedofili

pedofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed dziećmi, niechęć wobec dzieci pedofobi

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk aşağılayıcı küçültücü

pejzaż ˈpɛjzaʃ n
(sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz manzara

pelikan pɛˈlʲikãn n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych; pelikan

penis ˈpɛ̃ɲis n
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt; penis sik

pensja ˈpɛ̃w̃sʲja n
płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu aylık

pentagram n
(geometria) pięciokąt gwiaździsty; pentagram

pepsi ˈpɛpsʲi n
rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo; Pepsi

peptyd ˈpɛptɨt n
(biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów peptit

perfumeria ˌpɛrfũˈmɛrʲja n
sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki parfümeri

perfumy pɛrˈfũmɨ n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk parfüm

pergamin n
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania parşömen

perkoz ˈpɛrkɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku; batağan

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic; beçtavuğu

permanencja n
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie devamlılık

peron ˈpɛrɔ̃n n
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego peron

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem; Peronizm

perski ˈpɛrsʲci adj
dotyczący Persji, pochodzący z Persji Farsça

perski ˈpɛrsʲci n
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu; Farsça

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; Japon hurması Trabzon hurması hurma

peruka pɛˈruka n
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę; peruk

perwersyjny adj
właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej sapık

perła ˈpɛrwa n
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; boncuk
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1) inci

pestycyd pɛˈstɨʦ̑ɨt n
częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych; pestisit

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy kötümser

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
całkowicie przekonany o słuszności emin

pełnia ˈpɛwʲɲa n
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część dolunay

pełny ˈpɛwnɨ adj
wypełniony w największym możliwym stopniu dolu

pi pʲi n
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy; pi

piana ˈpʲjãna n
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu köpük

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo; piyano

pianka ˈpʲjãnka n
(kulinaria) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek lokuma benzer şekerleme

piarg n
(geografia, geograficzny) osypisko skalne çarşak

piasek ˈpʲjasɛk n
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; kum

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem; kumtaşı

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci; kum sandığı

piec pʲjɛʦ̑ n
budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania soba

piec pʲjɛʦ̑ v
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody fırınlamak

piechota pʲjɛˈxɔta n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem; piyade

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie; söğütbülbülü

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
(kulinaria) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb) kızartma

pieg pʲjɛk n
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych); çil

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki fırın
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze fırın

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp. fırıncı

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień cehennem
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; cehennem

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
wędrówka do świętego miejsca hac

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami; hemşire

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów; para

pieprz pʲjɛpʃ n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z tej rośliny biber karabiber

pieprz czarny n
(botanika, botaniczny) (Piper nigrum) gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych; karabiber

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
(kulinaria) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu biberlik

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
dodawać pieprzu do jedzenia biberlemek

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć sikmek

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne osurmak

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny; element

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia; ilkyardım

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
(matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników birincil
najważniejszy birinci

pieróg ˈpʲjɛruk n
(kulinaria) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu; mantı

pierś pʲjɛrʲɕ n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy człowieka meme
(kulinaria) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu meme
przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia meme

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
krąg naokoło czegoś halka
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; halka
(matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej; halka

pierścionek pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk n
rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem yüzük

pies pʲjɛs n
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe; köpek it
samiec psa (1.1) it köpek

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami; çoban köpeği

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
osoba, która porusza się na własnych nogach yaya

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci; maydanoz

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi kütük

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego; şarkı

pigwa ˈpʲiɡva n
(kulinaria) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory ayva
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach; ayva

pijany pʲiˈjãnɨ adj
pod wpływem alkoholu sarhoş

pijany pʲiˈjãnɨ n
osoba nietrzeźwa sarhoş

pijawka pʲiˈjafka n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych sülük
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; sülük

pik pʲik n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru maça

piknik ˈpʲicɲik n
wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności; piknik

piksel ˈpʲiksɛl n
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner); piksel

piktogram pʲikˈtɔɡrãm n
pojęcie przedstawione obrazem; resim yazı

pilaw ˈpʲilaf n
(kulinaria) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu; pilav

pilnik ˈpʲilʲɲik n
rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna; eğe törpü

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś bakmak

pilny ˈpʲilnɨ adj
wymagający pośpiechu, szybkiego działania acil

pilot ˈpʲilɔt n
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem pilot
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną; kumanda

pinezka pʲĩˈnɛska n
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką; raptiye

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej; penguen

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka; piyon

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo dikey

piorun ˈpʲjɔrũn n
wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią; yıldırım

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze; şarkı

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem; şarkıcı

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego korsanlık
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów korsanlık
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku korsanlık

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; piramit

pirania pʲiˈrãɲja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki; pirana

pirat ˈpʲirat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne; korsan

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem; piromani

pirotechnika n
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych; piroteknik

piryt ˈpʲirɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza; pirit

pisarka pʲiˈsarka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz yazar

pisarz ˈpʲisaʃ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą; yazar

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium yazmak

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie yazılı

pisklę ˈpʲisklɛ n
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka; civciv
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku civciv

pismo ˈpʲismɔ n
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; yazı

pisownia pʲiˈsɔvʲɲa n
zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów imla

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
owoc drzewa pistacjowego fıstık

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa; tabanca

pita ˈpʲita n
(kulinaria) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie; pide

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
podziemne piętro budynku bodrum mahzen

piwo ˈpʲivɔ n
(spożywczy) (kulinaria) niskoalkoholowy napój orzeźwiający; bira

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) şakayık
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; şakayık
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1) şakayık

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
(kulinaria) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie; pizza

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi; kalem kutusu

pióro ˈpʲjurɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek; tüy
przyrząd do pisania tüy

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
piąty dzień tygodnia cuma Cuma

pić pʲiʨ̑ v
spożywać płyny içmek
pić (1.1) alkohol, również nałogowo içmek

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o pięciu bokach (kątach); beşgen

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt güzel

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy topuk

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej kat

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
zaciśnięta dłoń yumruk

piła ˈpʲiwa n
narzędzie tnące z zębatym ostrzem; testere

piłka ˈpʲiwka n
gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych top

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; futbol ayak topu

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika; hentbol

piłka wodna n
(sport, sportowy) gra zespołowa rozgrywana piłką w basenie; su topu

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną futbolcu

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach; langırt

piżama pʲiˈʒãma n
strój, który zakłada się, idąc spać; pijama

piżmak ˈpʲiʒmak n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo; misk sıçanı

plac plaʦ̑ n
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów; meydan alan

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy; oyun alanı

plagiat ˈplaɟjat n
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa; intihal
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1) intihal

plakat ˈplakat n
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś afiş

plama ˈplãma n
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś leke

plan plãn n
to, co chcemy zrobić plan
układ czegoś, szkic plan
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety plan

planeta plãˈnɛta n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę; gezegen planet

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą; cüce gezegen

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich; planetaryum

plaster ˈplastɛr n
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany plaster

platyna plaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78; platin

playboy n
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym hovarda

plazma ˈplazma n
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek; plazma

plaża ˈplaʒa n
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji; plaj kumsal

plecak ˈplɛʦ̑ak n
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach sırt çantası

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa; sırt

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar; kabile

pleść plɛɕʨ̑ v
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą örmek

pleśń n
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych küf

plik plʲik n
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość; dosya

plon plɔ̃n n
(przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania mahsul
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców ürün

plotka ˈplɔtka n
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie dedikodu

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
opowiadać, roznosić plotki dedikodu yapmak

plus plus n
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera artı

pluskwa ˈpluskfa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius; tahtakurusu

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach; böcek

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu oyuncak ayı

plutokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi plütokrasi

pluton ˈplutɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94; plütonyum

po pɔ preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności sonra

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie cesedimi çiğnemeden olmaz

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii dindar

pobyt ˈpɔbɨt n
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś kalma

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby öpücük

pochmurny pɔˈxmurnɨ adj
pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami bulutlu

pochodna pɔˈxɔdna n
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego; türev

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych; meşale

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
wywodzenie się z czegoś başlangıç

pochwa ˈpɔxfa n
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków; vajina am
futerał na broń białą; kın

pochwała pɔxˈfawa n
pochwalenie kogoś lub czegoś methiye

pochwowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy vajinal

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie teselli

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami; tren katar

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku terlemek

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
miejsce dla osób, które czekają bekleme odası bekleme salonu

poczta ˈpɔʧ̑ta n
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1) mektup postane
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp. mektup

poczta elektroniczna n
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu e-posta elektronik posta

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty; kartpostal

poczucie humoru pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru n
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś espri anlayışı

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym; krizalit

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
to, od czego się coś zaczyna başlangıç

pod pɔt preposition
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia altında
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia altında

podanie pɔˈdãɲɛ n
(sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych pas
pismo z prośbą skierowane do władz; başvuru

podatek pɔˈdatɛk n
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy vergi

podatnik pɔˈdatʲɲik n
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki vergi mükellefi

podatny adj
ulegający z łatwością czemuś duyarlı

podbródek pɔdˈbrudɛk n
(anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg çene
(anatomia, anatomiczny) miękka część twarzy pod dolną szczęką çene

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności süresince

podczerwień pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi; kızılötesi

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi Kızılaltı

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy kuşku

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
przypuszczać kuşkulanmak şüphelenmek

podgatunek n
(systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna; alt tür

podkowa pɔtˈkɔva n
metalowe wzmocnienie kopyt końskich; nal

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu araklamak

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę altını çizmek

podkład ˈpɔtkwat n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu fondöten

podkładka n
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji çamaşır makinesi

podmenu n
(informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego alt menü

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności; özne
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś özne

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców; damak
(przenośnie, przenośnia) smak, gust damak

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów; benzerlik
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami benzerlik

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury; benzer
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd benzer

podpis ˈpɔtpʲis n
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol) imza

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie imzalamak

podrzędny pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu ast

podróż ˈpɔdruʃ n
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego yolculuk

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych; gökgerdan

podróżnik pɔdˈruʒʲɲik n
ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często) gezgin seyyah

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca seyahat etmek yolculuk etmek

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny; ders kitabı

podstawa pɔtˈstava n
to, na czym coś stoi temel

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
główny, elementarny asıl birincil esaslı temel

poduszka pɔˈduʃka n
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych; yastık

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
(motoryzacja) element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie; rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem hava yastığı

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej; hoverkraft

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę; jartiyer

podwozie pɔdˈvɔʑɛ n
(lotnictwo, lotniczy) dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi; iniş takımı

podwójnie adv
dwa razy tyle iki misli

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części duble

podwórko pɔdˈvurkɔ n
przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami avlu

podwórze pɔdˈvuʒɛ n
plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami avlu

podział ˈpɔʥ̑aw n
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części bölme

podzielny adj
(matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę bölünebilir

podziw ˈpɔʥ̑if n
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem hayranlık

podłoga pɔdˈwɔɡa n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże yer

podświadomość n
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości; altbilinç bilinçaltı

podżegać v
wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego kışkırtmak

poeta pɔˈɛta n
literat piszący wiersze, tworzący poezję şair

poezja pɔˈɛzʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką şiir

poganin pɔˈɡãɲĩn n
osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm) kâfir

pogawędka ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka n
krótka, lekka rozmowa konuşma

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
związany z pogaństwem pagan

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych paganizm paganlık

pogoda pɔˈɡɔda n
chwilowy stan atmosfery hava

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej pogrom

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi defin

pointylizm n
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów; noktacılık

pojazd ˈpɔjast n
(potocznie, potoczny) samochód taşıt
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; taşıt

pojedynek n
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów düello

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje kap

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym öbür gün

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
dawać możliwość zobaczenia czegoś göstermek
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś göstermek
demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności göstermek
wskazywać w jakimś kierunku göstermek

poker ˈpɔkɛr n
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników; poker

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
dotyczący porozumienia lub zgody barışta
o spokojnym usposobieniu barışta

pokrewieństwo ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka Akrabalık

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami ısırgan

pokój ˈpɔkuj n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny barış sulh
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę barış sulh
(przestarzałe, przestarzały) spokój barış sulh

polana pɔˈlãna n
pozbawione drzew miejsce w lesie; açıklık

pole ˈpɔlɛ n
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił; alan
część ziemi przeznaczona pod uprawę; alan
(geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej; alan
miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym alan

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle tavsiye etmek

polemika pɔˈlɛ̃mʲika n
dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji polemik

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; polis

policja drogowa n
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych trafik polisi

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
funkcjonariusz policji polis

policjantka ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka n
kobieta, która pracuje w policji kadın polis

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa yanak
(przenośnie, przenośnia) obraza sille
uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1) sille

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami poligami

polimer n
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów; polimer

poliptyk n
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku; poliptik

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów; politeizm

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce siyasi

polityk pɔˈlʲitɨk n
osoba zajmująca się polityką politikacı

polityka pɔˈlʲitɨka n
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; politika siyaset

polo ˈpɔlɔ n
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny; çevgen

polon ˈpɔlɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84; polonyum

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny av
(przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia av

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić avlamak

polski ˈpɔlsʲci adj
odnoszący się do Polski lub Polaków Polonya Lehçe

polski ˈpɔlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków; Lehçe Polonya dili

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski Lehçe

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej yardım etmek

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(spożywczy) (kulinaria) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce; portakal

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie turuncu
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem; turuncu portakal rengi

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej; ölçüm

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
(kulinaria) (spożywczy) owoc pomidora (1.2) domates
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; domates

pomieszczenie ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu oda

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby; abide

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności yardım

pomocny pɔ̃ˈmɔʦ̑nɨ adj
(o osobach) taki, który pomaga w czymś yararlı

pompa ˈpɔ̃mpa n
maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu; pompa

pomurnik pɔ̃ˈmurʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych; duvar tırmaşık kuşu

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu yanlış

ponad ˈpɔ̃nat preposition
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia daha
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości daha

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
pierwszy dzień tygodnia; pazartesi Pazartesi

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że… çünkü

ponton ˈpɔ̃ntɔ̃n n
nadmuchiwana łódź o płaskim dnie; ponton

popcorn n
prażona kukurydza patlamış mısır

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa; kül tablası

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę; büst

popiół ˈpɔpʲjuw n
szary proch pozostający po spaleniu czegoś kül

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy południem a wieczorem öğleden sonra

poprawka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego tebdil

poprawny pɔˈpravnɨ adj
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę sahih

poprzednik n
ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio öncü

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
być, poruszać się przed kimś, czymś önce gelmek

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu popüler
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa popüler

populizm pɔˈpulʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym; popülizm

popyt ˈpɔpɨt n
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie talep

por pɔr n
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych; pırasa

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt; mevsim

porażenie n
(medycyna, medyczny) całkowita utrata funkcji ruchowej felç
(medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe felç

porażka pɔˈraʃka n
przegrana bitwa mağlubiyet

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób; porselen

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne; pornografi

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z pornografią, dotyczący pornografii açık saçık müstehcen pornografik

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu; ceninisakıt

port pɔrt n
wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; liman
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń; liman
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1) liman

portmonetka n
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon cüzdan

portret ˈpɔrtrɛt n
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób portre
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej) portre

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią Portekizce

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
język urzędowy Portugalii; Portekizce

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych; üsteğmen

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś çocuk hırsızı

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; Frenk üzümü

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
kolejność czegoś düzen tertip
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu düzen tertip

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać karşılaştırma
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego; karşılaştırma

porównywalny adj
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić karşılaştırılabilir

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic karşılaştırmak

posag ˈpɔsak n
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż çeyiz

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
ktoś, kto coś ma, posiada sahip

posiadanie ˌpɔɕaˈdãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: posiadać sahiplik

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości sahip olmak

pospolity ˌpɔspɔˈlʲitɨ adj
jeden z wielu, zwyczajny sıradan
wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany sıradan

postać ˈpɔstaʨ̑ n
bohater utworu literackiego, filmu karakter

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu ilerleme

poszukiwanie ˌpɔʃuciˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: poszukiwać arama

posłuszeństwo n
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów itaat

pot pɔt n
wydzielina gruczołów potowych; ter

potas ˈpɔtas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19; potasyum

potaż ˈpɔtaʃ n
(chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3); potas

potem ˈpɔtɛ̃m adv
później, w chwili następnej sonra

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia gizil

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk) evlat

potop ˈpɔtɔp n
(przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś sel
powódź powstała na rozległych terenach sel

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś gereksinim ihtiyaç

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który jest niezbędny w czymś gerekli

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu gerekmek

potwór ˈpɔtfur n
straszny stwór canavar

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania; kuvvet
coś potężnego kuvvet
przeważająca siła i skuteczność kuvvet

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
tajny, powierzony w sekrecie mahrem

powaga pɔˈvaɡa n
zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom ağırbaşlılık

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
w sposób poważny cidden

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem ağırbaşlı
mający uznanie u innych osób ağırbaşlı
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą ağırbaşlı
odpowiedzialny, godny zaufania ağırbaşlı

powieka pɔˈvʲjɛka n
kawałek skóry zakrywający oko; göz kapağı

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃçɲa pɔˈvʲjɛʃçɲɛ n
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach satıh yüzey
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy satıh yüzey
zewnętrzna strona yüzey satıh

powierzchowny adj
taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy yüzeysel

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; hava

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki; roman

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
wyraża życzenie udanej pracy; szczęścia iyi şanslar

powoli pɔˈvɔlʲi adv
wolno, z małą prędkością yavaş

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej; ayaklanma

powszechnie pɔˈfʃɛçɲɛ adv
w sposób powszechny genellikle

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił tekrarlamak

powód ˈpɔvut n
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego sebep

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru; sel
(przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość sel

powóz ˈpɔvus n
czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie araba

pozaziemski adj
pochodzący spoza Ziemi uzaylı

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie selâm

poziom morza ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa n
(geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości; deniz seviyesi

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
prostopadły do kierunku siły grawitacji yatay

pozornie adv
sprawiając wrażenie prawdziwego görünüşe göre görünüşte

pozycja misjonarska n
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim; misyoner pozisyonu

pozłacać v
pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor yaldızlamak

połowa pɔˈwɔva n
jedna z dwóch równych części całości buçuk

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
miejsce znajdowania się czegoś yer

położnictwo n
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu doğum doktorluğu ebelik

południe pɔˈwudʲɲɛ n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód; güney
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta; öğle

południk pɔˈwudʲɲik n
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny; meridyen

południowiec n
osoba z południa, z krajów na południu güneyli

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
będący na południowym zachodzie güneybatı

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim Güney Koreli

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim güneydoğu

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim güneybatı

połykać v
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny yutmak

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę; çorap

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
przestrzegać postu nakazanego przez religię oruç tutmak

poślubić pɔˈɕlubʲiʨ̑ v
wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż evlenmek

pożar ˈpɔʒar n
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia; ateş

pożoga n
(książkowy) wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar yangın

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone; ikraz

praca ˈpraʦ̑a n
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; iş
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu iş
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego; iş

praca domowa ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva n
praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu ödev

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników; işveren

pracoholik ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik n
osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy işkolik

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym çalışmak

pracownica ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a n
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy emekçi

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę; amele işçi

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu; susuzluk

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej Proto-Hint-Avrupa grubuna ait

praktyka ˈpraktɨka n
doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej pratik
okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie pratik
wykonywanie zawodu pratik
świadoma i celowa działalność ludzka pratik

praktykant n
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową stajyer

pralka ˈpralka n
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny; çamaşır makinesi çamaşır makinası

pralnia ˈpralʲɲa n
miejsce, w którym pierze się odzież çamaşırhane

pranie ˈprãɲɛ n
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych çamaşır yıkama

prasa ˈprasa n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji; baskı makinesi
ogół czasopism baskı makinesi

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności; insan hakları

prawa kobiet n
uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach; kadın hakları

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi; hayvan hakları

prawda ˈpravda n
treść zgodna z rzeczywistością; hakikat gerçek

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1); ihtimaliyet
szansa, że coś się wydarzy ihtimaliyet

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
przypuszczalnie, być może her halde

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy muhtemel

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
naturalny doğru
rzeczywisty gerçek
typowy dla naszych wyobrażeń gerçek

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem dost kara günde belli olur

prawica praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej sağ
(książkowy) prawa dłoń, prawa ręka sağ

prawie ˈpravʲjɛ particle
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu neredeyse

prawny ˈpravnɨ adj
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny yasal

prawo ˈpravɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; kanun yasa

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe; sürücü belgesi ehliyet

prawy ˈpravɨ adj
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce sağ

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59; praseodim

prekursor prɛˈkursɔr n
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.; öncül

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu; başbakan

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem prömiyer

prenatalny adj
(medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego doğum öncesi

prestiż ˈprɛstʲiʃ n
znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu prestij

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii hediye

prezentacja ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
wystawienie czegoś na pewnym forum sunum
zestaw slajdów sunum

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu; prezervatif kondom kılıf

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach; başkan cumhurbaşkanı

problem ˈprɔblɛ̃m n
kłopotliwa sytuacja problem

procedura ˌprɔʦ̑ɛˈdura n
(informatyka, informatyczny) wydzielona część programu; metod
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie metod

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
(matematyka, matematyczny) setna część całości; yüzde

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu süreç
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie süreç
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie süreç

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów; işlemci

proch strzelniczy ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ n
materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej; barut

producent prɔˈduʦ̑ɛ̃nt n
(biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych üretici
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży üretici
osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu üretici
przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej üretici

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów üretim

produkt ˈprɔdukt n
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej; mahsul
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; mahsul
rezultat pracy twórczej mahsul
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa mahsul
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku; mahsul
(lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu mahsul

profesor prɔˈfɛsɔr n
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym; profesör
(edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych; profesör

profilaktyczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom profilaktik

profit ˈprɔfʲit n
(ekonomia, ekonomiczny) zysk kazanç

prognoza pogody n
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie hava tahmini

program ˈprɔɡrãm n
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań program
plan działań izlence program
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio izlence program

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych; programlama

projekt ˈprɔjɛkt n
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu proje

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem; savcı

prolog ˈprɔlɔk n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję; ön deyiş

prom prɔ̃m n
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo; araba vapuru

promet ˈprɔ̃mɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61; prometyum

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało; radyasyon

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; ışın
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała ışın

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników; propaganda

propan ˈprɔpãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG; propan

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
coś, co się komuś proponuje öneri

prorok ˈprɔrɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie; peygamber

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś dilemek

prosię ˈprɔɕɛ n
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia domuz yavrusu

proso ˈprɔsɔ n
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa; akdarı

prosta ˈprɔsta n
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi; doğru

prostata n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia prostat

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste; dikdörtgen

prostolinijność n
cecha kogoś, kto postępuje w sposób uczciwy, szczery i otwarty doğruluk

prostopadłościan ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn n
(geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami; dikdörtgenler prizması

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty dik

prosty ˈprɔstɨ adj
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku düz

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
proceder sprzedaży usług seksualnych; fahişelik

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
(pejoratywnie, pejoratywny) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne fahişe

proszek ˈprɔʃɛk n
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek toz

proszek do pieczenia n
(kulinaria) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu; kabartma tozu

proszę ˈprɔʃɛ
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego lütfen

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91; protaktinyum

protest ˈprɔtɛst n
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś itiraz

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku; Protestanlık

protestować ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑ v
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza protesto etmek

proton ˈprɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego; proton

prototyp prɔˈtɔtɨp n
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji; model

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem) götürmek
tworzyć skutek czegoś götürmek
(choreografia, choreograficzny) w tańcu: kierować partnerką götürmek
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu götürmek
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca götürmek
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś götürmek

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach il
(biologia, biologiczny) obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę il
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; il
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo; il

prozodia prɔˈzɔdʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi vezin

prośba ˈprɔʑba n
uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia rica

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka; primatoloji

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli; duş

prywatny prɨˈvatnɨ adj
(informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy özel
nie dla każdego dostępny özel
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie) özel
niereprezentujący żadnej instytucji özel
będący czyjąś osobistą własnością özel
dotyczący czyichś osobistych spraw özel
wynajęty do osobistego użytku özel

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego; özelleştirme

przebaczenie ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
odpuszczenie czyichś win affetme bağışlama

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L. kardelen

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej geçişli

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; virgül

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm; antikor

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym karşıt

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę aleyhtar
ten, kto jest czemuś przeciwny aleyhtar

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie; karşı
znajdujący się naprzeciw czegoś karşı

przeciwprostokątna n
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego hipotenüs

przeciwutleniacz ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑ n
związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki antioksidan

przed pʃɛt preposition
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności önünde
…służący do opisania ruchu w kierunku miejsca określonego w (1.1) berisinde
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem önce

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem; banliyö

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
rzecz, obiekt nieożywiony şey

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca sondan bir önceki

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka önkol

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo; girişimci müteşebbis

przedsiębiorczy adj
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny girişimci

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu bağışlamak
zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś tanıştırmak

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego; anaokulu

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś önce

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie erken

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj addün

przegroda nosowa pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva n
(anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części; burun bölmesi

przejęzyczenie ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę; dil sürçmesi

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.; röle

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
klątwa, życzenie komuś źle küfür
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś küfür

przeklinać pʃɛˈklʲĩnaʨ̑ v
kląć, używać wulgarnego słownictwa küfür etmek

przekomarzać się ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ v
żartując, spierać się z kimś muhabbet etmek

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii iman

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych; atıştırmalık

przekład n
(literacko) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka transmisyon oranı

przelot pospolity ˈpʃɛlɔt ˌpɔspɔˈlʲitɨ n
(botanika, botaniczny) Anthyllis vulneraria L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych występujący w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej; cobangülü

przeludnienie ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska nüfus fazla

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa şiddet

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę; endüstri

przenikać v
przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym sokmak

przepis ˈpʃɛpʲis n
(kulinaria) sposób przygotowania potrawy yemek tarifi

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała; bıldırcın

przepuklina n
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną fıtık

przepustka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś; giriş kartı

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego akış
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego; akış

przerażający adj
taki, który budzi grozę, strach korkunç korkulu

przerwa ˈpʃɛrva n
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole ara

przesada pʃɛˈsada n
wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność abartı

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości abartmak

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe; kıstak

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę korkutmak

przestrzenny adj
dotyczący przestrzeni boyutsal

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne; uzay
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; uzay
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; uzay
określony obszar uzay

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy; suç

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
coś, co przeszkadza, utrudnia engel
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu engel

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
wszystko to, co już się wydarzyło; geçmiş

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków; hurafe

przesądzać v
osądzać z góry önyargılı

przewaga pʃɛˈvaɡa n
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś avantaj

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
w przeważającej części genellikle

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji başkan

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp. rehber
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę rehber

przewrażliwiony ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɔ̃nɨ adj
(książkowy) nadmiernie wrażliwy, łatwo ulegający emocjom, przeczulony alıngan

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem; rövaşata

przez pʃɛs preposition
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności boyunca
…przyczyny wykonania czynności boyunca
…narzędzia użytego do wykonania czynności tarafindan
…operacji dzielenia (w matematyce) tarafindan
…wykonawcy czynności w formach strony biernej tarafindan

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu nezle

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać kader

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
taki, który przepuszcza światło saydam

przełyk ˈpʃɛwɨk n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem, yemek borusu

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód; çarşaf

prześladowanie ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ n
powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp. zulüm

przodek ˈpʃɔdɛk n
ktoś, od kogo ktoś pochodzi ata

prztyczek ˈpʃtɨʧ̑ɛk n
lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk parmak şıklatması

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
załamany, smutny, zmartwiony cesareti kırık

przybliżony adj
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością yaklaşık yakın

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
przybywać dokądś gelmek

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. düğme
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem düğme

przyczepa n
(motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd treyler

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko neden

przygoda pʃɨˈɡɔda n
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie macera

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś hazırlamak

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym; edat

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
(eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym arkadaş
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach arkadaş ahbap dost

przyjazd n
przybycie pojazdu varış
dotarcie do jakiegoś miejsca varış

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód canayakın
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia cana yakın

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości; arkadaşlık ahbaplık dostluk

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące memnuniyet

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie hoş

przykazanie ˌpʃɨkaˈzãɲɛ n
kategoryczne polecenie, nakaz buyruk

przykrość ˈpʃɨkrɔɕʨ̑ n
niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami üzüntü

przykład ˈpʃɨkwat n
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem örnek

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego; burun

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”; sıfat ön ad

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem sıfat

przymus ˈpʃɨ̃mus n
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś zorlama

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
nie mniej niż en az
najmniejszy akceptowalny zakres en az

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce getirmek

przypadek pʃɨˈpadɛk n
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; ismin hâli

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
będący wynikiem przypadku rastgele

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
przywodzić na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś hatırlatmak

przyprawa pʃɨˈprava n
(kulinaria) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu; baharat bahar

przypuszczalny adj
oparty na przypuszczeniu sözde

przyroda pʃɨˈrɔda n
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności; doğa

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie; sonek

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów; hipofiz

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego ant yemin

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
silnie deklarować, mocno obiecywać ant içmek

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść durak

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy otobüs durağı

przystojny pʃɨˈstɔjnɨ adj
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne yakışıklı

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi; gelecek

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości gelecek
następny, bliski w czasie gelecek

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę; atasözü

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
(gramatyka) część mowy określająca sposób wykonywania czynności (jako okolicznik sposobu) lub stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem; zarf belirteç

przytulić pʃɨˈtulʲiʨ̑ v
okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się sarılmak

przytulny adj
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa rahat

przytułek n
miejsce schronienia sığınak

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie; ayrıcalık

przywódca pʃɨˈvutʦ̑a n
osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy önder

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania onat
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie onat
właściwy, stosowny onat

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu; ivme

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia; iplik

próba ˈpruba n
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu prova

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
starać się coś zrobić denemek

próg pruk n
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny eşik

próżnia ˈpruʒʲɲa n
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); boşluk

próżność ˈpruʒnɔɕʨ̑ n
cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje gurur

prąd prɔ̃nt n
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; akım
(potocznie, potoczny) energia elektryczna akım

prądnica prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną; jeneratör

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; hız

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy) eninde sonunda

pręt prɛ̃nt n
drążek, tyczka, witka asa
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki asa

psalm psalm n
(literacko) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej ilahi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny; ilahi

psałterz n
zbiór psalmów zebur

pseudonauka ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka n
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki; sözdebilim

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych; mahlas

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach; ala
(kulinaria) potrawa z pstrąga (1.1) alabalık

psy szczekają, karawana idzie dalej ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj proverb
można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu it ürür, kervan yürür

psychiatra psɨˈçjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych akıl doktoru

psychiatria psɨˈçjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych; psikiyatri

psychiatryczny adj
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii psikiyatrik

psycho- ˈpsɨxɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką psiko-

psycholog psɨˈxɔlɔk n
(psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii psikolog ruhbilimci

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka; ruh bilimi psikoloji

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
dotyczący psychologii psikolojik ruhbilimsel

psychoterapeuta n
specjalista w dziedzinie psychoterapii psikoterapist

psychoterapia n
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii; psikoterapi

psychoza psɨˈxɔza n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego; psikoz

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół; arıcılık

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych arıcı

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
(potocznie, potoczny) latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach arı

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
roślina zbożowa z rodzaju (1.1) buğday

ptak ptak n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób; kuş

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki; kuş gribi

publicznie adv
w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich alenen

publikacja ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja n
podawanie czegoś do publicznej wiadomości yayımlama

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa; bayağı puhu

puchar ˈpuxar n
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda; kupa
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła; kupa

pudel ˈpudɛl n
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy; kaniş

pudło ˈpudwɔ n
duże pudełko kutu
zawartość pudła (1.1) kutu
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) stary lub zepsuty pojazd kutu

puls puls n
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze nabız
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca nabız

pulsar ˈpulsar n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne; atarca

pumeks ˈpũmɛks n
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy; ponza

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie bakış açısı

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności vakitlice

puryna n
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny; pürin

pustułka puˈstuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki; bayağı kerkenez

pusty ˈpustɨ adj
niezawierający niczego boş

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów; çöl

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu; alaca baykuş

puszka ˈpuʃka n
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.; konserve kutusu

puszysty adj
o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści pofuduk

puzon n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem; trombon

pułk n
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji; alay

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
wyższy stopień oficerski niższy od generała; albay

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem; Pirus zaferi

pyszny ˈpɨʃnɨ adj
bardzo smaczny lezzetli

pytanie pɨˈtãɲɛ n
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji soru

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania; cümle değerli soru

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi sormak

pójść do łóżka ˈpujʑʥ̑ dɔ‿ˈwuʃka v
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) odbyć (z kimś) stosunek płciowy yatmak

półbóg ˈpuwbuk n
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika yarıtanrı

półka ˈpuwka n
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów raf

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1); hilal

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
godzina 24:00 gece yarısı
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa; kuzey

północnokoreański puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei Północnej Kuzey Koreli

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim kuzeydoğu

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim karayel

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach; yarı iletken

półtora puwˈtɔra numeralFraction
jeden/jedno i pół bir buçuk

półwysep puwˈvɨsɛp n
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki; yarımada

późno ˈpuʑnɔ adv
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu geç

późny ˈpuʑnɨ adj
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów geç
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa geç

pęcherz moczowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu mesane

pęcherzyk żółciowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci safra kesesi

pęd pɛ̃nt n
(fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę; itki

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie; göbek

pęseta n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś cımbız

pętla ˈpɛ̃ntla n
(informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie döngü
związany na powrót sznur lub drut döngü

płaca ˈpwaʦ̑a n
zarobek, wynagrodzenie za pracę maaş

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
dawać (przekazywać) pieniądze za coś ödemek tediye etmek

płakać ˈpwakaʨ̑ v
wylewać łzy, ronić łzy ağlamak

płaski ˈpwasʲci adj
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień düz
(przenośnie, przenośnia) niewyszukany, powierzchowny, banalny düz

płaskowyż pwaˈskɔvɨʃ n
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach; yayla

płaszcz pwaʃʧ̑ n
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem; palto

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa; düzlem

płatek ˈpwatɛk n
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów: taç yaprak

płaz pwas n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia; amfibi

płetwa ˈpwɛtfa n
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych; yüzgeç
płaski element nakładany na stopę i ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie; yüzgeç

płetwal błękitny n
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal; gök balina

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą dalgıç

płeć pwɛʨ̑ n
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych; cinsiyet cins

płodność ˈpwɔdnɔɕʨ̑ n
(biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę doğurganlık

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem; alev

płot pwɔt n
ogrodzenie domu lub gospodarstwa; çit

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców oddychających powietrzem; akciğer

pług pwuk n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki; saban

płyn pwɨ̃n n
(potocznie, potoczny) ciecz akışkan

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
będący płynem, ciekły sıvı

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku akmak

płytki ˈpwɨtʲci adj
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki sığ

pływactwo n
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie yüzme

pływak ˈpwɨvak n
(sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem yüzücü

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie yüzmek

płód pwut n
zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju cenin

rabarbar raˈbarbar n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych; ravent
(spożywczy) (kulinaria) jadalna łodyga rabarbaru (1.1) ravent

rabat ˈrabat n
obniżka ceny iskonto

rabin ˈrabʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim; haham

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
(kulinaria) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, serwowany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem; lokum

rachunek raˈxũnɛk n
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową fatura

rad rat n
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal; radyum

rada ˈrada n
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu konsey
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem konsey

radian n
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu; radyan

radio ˈradʲjɔ n
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych radyo
urządzenie do odbioru takich audycji; radyo

radioaktywność n
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma radyoaktivite

radon ˈradɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny; radon

radość ˈradɔɕʨ̑ n
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski sevinç

radykalny ˌradɨˈkalnɨ adj
który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań aşırı

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
na bieżąco pokonywać trudności geçinmek

rafa ˈrafa n
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich; resif

rafineria ˌrafʲĩˈnɛrʲja n
zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca rafineri

rafinować ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑ v
poddawać procesowi rafinacji arıtmak

raj raj n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; behişt cennet

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców; vergi cenneti

rajstopy rajˈstɔpɨ n
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia; külotlu çorap

rak rak n
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego; kanser
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów; kerevit

rakieta raˈcɛta n
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym; roket

rakieta śnieżna n
nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się; kar ayakkabısı

ramadan rãˈmadãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1) Ramazan
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego Ramazan

ramię ˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego omuz
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym kol
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna kol
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę kol

rana ˈrãna n
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.; yara

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem; uzunkuyruk

ranny ˈrãnːɨ adj
taki, który ma ranę yaralanan

rano ˈrãnɔ n
wczesna pora dnia sabah

ransomware n
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu; fidye yazılımı şantaj yazılımı

rap rap n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny gatunku hip-hop; tıklatma

raport ˈrapɔrt n
szczegółowe sprawozdanie rapor

rasa ˈrasa n
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek; ırk

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu ırkçı

rasizm ˈraɕism̥ n
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi; ırkçılık anasoyculuk

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów kurtarmak

raz 'razɨ ras n
pojedyncza realizacja czynności kere

raz na ruski rok ˈras na‿ˈrusʲci ˈrɔk idiom
(potocznie, potoczny) bardzo rzadko kırk yılda bir

razem ˈrazɛ̃m adv
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie beraber

rdza rʣ̑a n
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu; pas

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
istota czegoś çekirdek

reagent rɛˈaɡɛ̃nt n
(chemia, chemiczny) odczynnik reaktif

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy aksitesir

realizm n
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku; realizm
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości realizm

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego resesyon

referencja ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych; dolaylama

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy; referandum halk oylaması

reforma rɛˈfɔrma n
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy reform

regaty rɛˈɡatɨ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków; regatta

regał ˈrɛɡaw n
mebel z półkami raf

region ˈrɛɟɔ̃n n
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi bölge
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii bölge

regulaminowy adj
dotyczący regulaminu yazılı

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
(gramatyka) posiadający typową odmianę düzenli
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni düzenli

reguła rɛˈɡuwa n
zasada, według której należy postępować kural

reinkarnacja ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny; reenkarnasyon

rejs n
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego seyahat

rekin ˈrɛcĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach; köpek balığı

reklama rɛkˈlãma n
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; ilan duyuru reklâm

relief ˈrɛlʲjɛf n
płaskorzeźba; kabartma

religia rɛˈlʲiɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; din inanç

religijność ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest religijny; cecha tego, co jest religijne dindarlık

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
dotyczący religii, opisujący religię dini
postępujący zgodnie z zasadami religii dini

ren rɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75; renyum

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę; ren geyiği

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś şan

reportaż n
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji; röportaj

reprezentować ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem temsil etmek

reprodukcja ˌrɛprɔˈdukʦ̑ʲja n
odtworzenie röprodüksyon

republika rɛˈpublʲika n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas; cumhuriyet

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy; muz cumhuriyeti

reputacja ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja n
opinia o kimś, dobre imię şan

respekt ˈrɛspɛkt n
szacunek, poważanie hürmet

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie; lokanta restoran

reszta ˈrɛʃta n
(informatyka, informatyczny) przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; kalan
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; kalan
elementy, które zostały kalan
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać para üstü

retoryczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką sözbilimsel

retoryka n
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających retorik
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; retorik
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1) retorik

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; devrim
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany devrim

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
czynność rezerwowania czegoś rezervasyon
dowód zarezerwowania czegoś rezervasyon

rezultat rɛˈzultat n
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania sonuç

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej; yönetmen

riksza ˈrʲikʃa n
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka çekçek

robak ˈrɔbak n
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; kurt solucan

robić ˈrɔbʲib niwvbxhdoejdjskwhsbdkg*$4&#(10./$*@&5/2ʨ̑ v
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać yapmak

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać pireyi deve yapmak

robot ˈrɔbɔt n
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; robot

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
pracownik wykonujący pracę fizyczną amele işçi

robotyka rɔˈbɔtɨka n
nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem; robotik

rock rɔk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie; rock

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu; yıldönümü

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
trwający przez rok yıllık
obejmujący czas roku yıllık

rod rɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45; rodyum

rodeo n
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków rodeo

rodowód n
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go köken

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; cins

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku eril

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika; tanımlık

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych belirli harfitarif

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
brat (bracia), siostra (siostry); kardeş

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka ana baba

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
ojciec i matka ana baba ebeveyn

rodzimy rɔˈʥ̑ĩmɨ adj
o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju yerli

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju; aile
rodzice wraz z ich dziećmi aile kodak

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat doğurmak

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111; röntgenyum

rogacizna n
(rolnictwo, rolniczy) ogół rogatych zwierząt hodowlanych sığır

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzany mąż boynuzlu

rogówka n
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej; kornea

rok rɔk n
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; yıl sene

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni; artık yıl

rok świetlny ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku; ışık yılı

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt; ziraat çiftçilik

rolnik ˈrɔlʲɲik n
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym çiftçi

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki romans
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna romans

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski romantik
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm romantik

romantyzm rɔ̃ˈmãntɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu; romantizm coşumculuk

romański adj
(sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku romanesk

romb rɔ̃mp n
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych; eşkenar dörtgen

ropa ˈrɔpa n
(medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu cerahat

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego; petrol neft yer yağı

ropieć v
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę cerahatlenmek iltihaplanmak irinlenmek

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne apse

ropucha rɔˈpuxa n
(zoologia, zoologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi; kara kurbağa

rosa ˈrɔsa n
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach çiy şebnem

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości büyümek
powiększać swoje rozmiary, skalę büyümek
o roślinach występować büyümek

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy; kutup porsuğu ayı porsuğu

rostbef ˈrɔzdbɛf n
(kulinaria) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona rozbif

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
język urzędowy Rosji; Rusça

rower ˈrɔvɛr n
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni; bisiklet

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
osoba poruszająca się za pomocą roweru bisikletçi

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności farklılık

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis bölüm

rozejm n
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami ateşkes

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów; bağışlama

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę; denizyıldızı

rozkaz ˈrɔskas n
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę emir buyruk

rozkład ˈrɔskwat n
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1) çizelgeleme

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; biberiye
(botanika, botaniczny) roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1) biberiye
(kulinaria) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2) biberiye

rozmowa rɔzˈmɔva n
ustna wymiana zdań sohbet

rozmówki rɔzˈmufʲci n
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce sözcük grupları kitabı

rozpaczać v
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć ağlamak

rozprawa rɔsˈprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy dava

rozpusta n
brak moralności w sferze seksualnej çapkınlık sefahat

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał çözücü

rozrzutny adj
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa müsrif

roztargnienie n
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne dikkat dağınıklığı

roztropny adj
kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie ihtiyatlı

roztwór ˈrɔstfur n
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia; çözelti eriyik

rozum ˈrɔzũm n
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia; akıl

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń anlamak

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wynik çözüm

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
dochodzić do wyniku zadania, testu çözmek
szukać odpowiedzi na zagadkę çözmek
szukać sposobu usunięcia problemu çözmek

rozwód ˈrɔzvut n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem; boşanma

rozwój ˈrɔzvuj n
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy ilerleme
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu ilerleme
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami ilerleme

roślina rɔɕˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła; bitki

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie; kılkuyruk

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80; cıva

rubid ˈrubʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37; rubidyum

rubin ˈrubʲĩn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu; yakut

rubinowy adj
mający kolor rubinu yakudî

ruch rux n
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; hareket
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego hareket
gest, ruszenie częścią ciała hareket

ruchomy chodnik ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik n
urządzenie do poziomego transportu ludzi; yürüyen bant

rudzik ˈruʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem; kızılgerdan

rugby `rʌgbɪ ˈruɡbɨ n
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki; ragbi

ruina ruˈ<sup>j</sup>ĩna n
mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla harabe

rum rũm n
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej; rom

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce; papatya

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
urzędowy język Rumunii; Rumence

rupia ˈrupʲja n
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach; rupi

rura ˈrura n
przewód do transportu płynów; boru

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli; İskele

ruta ˈruta n
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna sedef otu

ruten ˈrutɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44; rutenyum

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104; rutherfordiyum rutherfordyum

ryba ˈrɨba n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; balık

rybak ˈrɨbak n
człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb; balıkçı

rybitwa rɨˈbʲitfa n
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych; sumrugil

rybołów rɨˈbɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru; balık kartalı

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec; şövalye serefli sipahi

ryfampicyna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń m.in. prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu; rifampisin

rym rɨ̃m n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach kafiye

rynek ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; pazar
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1) pazar
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów; pazar

rynna ˈrɨ̃nːa n
rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu oluk

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia çizmek

rysunek rɨˈsũnɛk n
to, co zostało narysowane; çizim desen

rytm rɨtm̥ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; ritim
określony porządek powtarzający się okresowo ritim

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury; ayin tören

rywal n
osoba, która konkuruje w czymś rakip

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka rekabet

rywalizować v
ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś ölçüşmek

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda tehlike

ryś rɨɕ n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu; vaşak

ryż rɨʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; pirinç
(spożywczy) nasiona ryżu (1.1) pirinç

rzadko ˈʒatkɔ adv
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami az

rzecz ʒɛʧ̑ n
wytwór materialny, przedmiot nesne

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion; isim ad

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie gerçeklik

rzeka ˈʒɛka n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi; nehir ırmak akarsu

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy) usta zanaatkâr

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności beceri

rzepa n
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym; şalgam

rzesza ˈʒɛʃa n
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii; imparatorluk

rzeźba ˈʒɛʑba n
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów; heykel
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną heykel

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki heykeltıraş

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso; mezbaha

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa kasap
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym kasap

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni; tere

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna; belsoğukluğu

rzodkiew n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2) turp

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; kırmızı turp
(spożywczy) (kulinaria) bulwa rośliny (1.1) kırmızı turp

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
wywoływać chwilowy lot przedmiotu atmak

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien Domuzların önüne inci sermek

rzut dyskiem ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość; disk atma

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne); penaltı

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu; cirit atma

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska; köşe vuruşu

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.; gargoyle

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
odnoszący się do miasta Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu Romalı
odnoszący się do państwa Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu Romalı

rząd ʒɔ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną; hükûmet

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
(anatomia, anatomiczny) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki; kirpik

ród rut n
duża, wielopokoleniowa rodzina aile

róg ruk n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; boynuz
(anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego boynuz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego; boynuz
materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt boynuz

równanie ruvˈnãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości denklem

również ˈruvʲɲɛʃ particle
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także ayrıca

równik ˈruvʲɲik n
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała; ekvator

równina ruvʲˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren; ova

równina aluwialna ruvʲˈɲĩna ˌːluˈvʲjalna n
(geografia, geograficzny) równina ukształtowana w wyniku działalności rzecznej i zbudowana z osadów rzecznych; birikinti ovası

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa; ekinoks

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
stabilny stan jakiegoś układu denge

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) adalet

rózga ˈruzɡa n
cienka, elastyczna, bezlistna gałązka huş kırbacı

róż ruʃ n
kolor różowy pembe

róża ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; gül

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności tespih
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw tespih

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania fark
to, czym się coś od czegoś różni fark

różnorodny ˌruʒnɔˈrɔdnɨ adj
składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów çeşitli

różny ˈruʒnɨ adj
różniący się od kogoś lub czegoś ayrı farklı başka

różowy ruˈʒɔvɨ adj
mający kolor pośredni między białym a czerwonym; pembe

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa; kızamıkçık

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania eller yukarı

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała havlu

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; el

ręka rękę myje
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy bir elin nesi var, iki elin sesi var

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce kol

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp. eldiven

sabotaż saˈbɔtaʃ n
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania; sabotaj

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
stosować sabotaż baltalamak

sacharyd n
(biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan sakkarit

sad sat n
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe; bağ

sadysta n
człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia sadist

sadyzm n
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera sadistlik sadizm

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła ekmek

sahib n
tytuł grzecznościowy w Indiach, odpowiednik polskiego „pan”, dawniej również tytuł grzecznościowy wobec Europejczyka w czasach kolonialnych; sahip

sake ˈsakɛ n
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco; sake

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej; kutsantı

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu; saksafon

sala ˈsala n
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową; salon

salam ˈsalãm interjection
pokój! (pozdrowienie u muzułmanów) selam

salamandra ˌsalãˈmãndra n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych; semender

salami saˈlãmʲi n
(kulinaria) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego; salam

sam sãm pronoun
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny yalnız

samar ˈsãmar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62; samaryum

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
zwierzę płci męskiej erkek

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
osoba próbująca zabić samą siebie müntehir

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
zabicie samego siebie; intihar

samochód sãˈmɔxut n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; araba

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby; ünlü

samogłów n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych; güneş balığı

samolot sãˈmɔlɔt n
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną; uçak tayyare

samoobrona n
obrona samego siebie meşru müdafaa

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa tek

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
uczucie braku bliskich osób yalnızlık

samowar sãˈmɔvar n
(kulinaria) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka; semaver semâver

samuraj n
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej; samuray

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich; sudak

sandał ˈsãndaw n
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie; sandal

sangria ˈsãŋɡrʲja n
tradycyjny hiszpański napój alkoholowy; sangria

sanie ˈsãɲɛ n
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery); kızak

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii; Sanskritçe

santuri sãnˈturʲi n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (lub santur) instrument strunowy, chordofon pochodzący z Indii; santur

sardela sarˈdɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych; hamsi

sardynka sarˈdɨ̃nka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych; sardalya

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu alaycı

sarkofag sarˈkɔfak n
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia; lahit

sarna ˈsarna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego; karaca

satelita ˌsatɛˈlʲita n
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; uydu
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; uydu
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego; uydu

satyna saˈtɨ̃na n
(włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu; atlas

satyra saˈtɨra n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.; hiciv

sauna ˈsawna n
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność; sauna Fin hamamı

sawanna n
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami; savan

sałata saˈwata n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych; marul
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo marul

sałatka saˈwatka n
(kulinaria) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.; salata

sałatka ziemniaczana n
(spożywczy) (kulinaria) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki; patates salatası

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów; sahne

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy; kuşkuculuk

sceptyczny adj
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś şüpheci

schemat ˈsxɛ̃mat n
ogólny plan albo szkic plan

schistosomatoza n
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny; şistozomiyaz

schizma n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii; hizip

schizofrenia ˌsçizɔˈfrɛ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami; şizofreni

schlebiać v
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś pohpohlamak övmek

schody ˈsxɔdɨ n
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami; merdiven basamak

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami; yürüyen merdiven

schowek ˈsxɔvɛk n
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami ara bellek

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować saklanma yeri

schyłek ˈsxɨwɛk n
okres bliski zakończeniu, stadium końcowe son

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami; cep bıçağı

seaborg ˈsʲibɔrk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106; seaborgiyum

segregator ˌsɛɡrɛˈɡatɔr n
(biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych; dizin

sejf sɛjf n
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy kasa

sejsmiczny sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi sismik

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
nauka o trzęsieniach ziemi; sismoloji

sekretarka ˌsɛkrɛˈtarka n
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów sekreter

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby sekreter
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej sekreter
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy; sekreter

seks sɛks n
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami cinsel ilişki

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami oral seks

seksualność n
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność; cinsellik

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący seksu i popędu płciowego cinsel

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka; seksoloji

sekta ˈsɛkta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii mezhep

sekunda sɛˈkũnda n
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty saniye

selekcja sɛˈlɛkʦ̑ʲja n
dobór dokonywany poprzez eliminację ayırma

selen ˈsɛlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34; selenyum

seler ˈsɛlɛr n
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna; kereviz

semantyczny ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania anlamsal
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych anlamsal

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością anlambilim
(informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp. anlambilim
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych anlambilim

seminarium ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny w którym przygotowują się kandydaci na duchownych seminer
(studencki) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych seminer

semiotyka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe; göstergebilim

sen sɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości uyku
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste düş hayal
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) rüya düş

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy; kış uykusu

senat ˈsɛ̃nat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu; senato

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
taki, który chce spać; jest śpiący uykulu

sens sɛ̃w̃s n
sposób rozumienia czegoś anlam
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu anlam

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości; ayrılıkçılık

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe peltek konuşmak

ser sɛr n
(spożywczy) (kulinaria) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego; peynir

seraj n
(architektura, architektoniczny) orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana saray

serbski ˈsɛrpsʲci adj
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów Sırp

serbski ˈsɛrpsʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH; Sırpça

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; yürek kalp

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie içtenlikle

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć içten

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki yüzük parmağı

sernik ˈsɛrʲɲik n
(kulinaria) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser; peynirli kek

serwatka n
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera; kesilmiş sütün suyu

serwer ˈsɛrvɛr n
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; sunucu

serwetka n
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia peçete

sezam ˈsɛzãm n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) susam

sezon ˈsɛzɔ̃n n
(książkowy) pora roku mevsim
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza mevsim
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych sezon
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp. sezon

sfera ˈsfɛra n
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli; küre

siano ˈɕãnɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę; saman

siarczyn ˈɕarʧ̑ɨ̃n n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego; sülfit

siarka ˈɕarka n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16; kükürt

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru hidrojen sülfür

siatkówka ɕatˈkufka n
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką; voleybol

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku; plaj voleybolu

siać ɕäʨ̑ v
rzucać nasiona w glebę ekmek

siedem grzechów głównych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego; yedi ölümcül günah

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt o siedmiu bokach; yedigen

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach oturmak
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności oturmak

siekacz n
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu kesicidiş

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska balta

sierp ɕɛrp n
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.; orak

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów; orak ve çekiç

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego; ağustos

sierść ɕɛrʲɕʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków; kürk

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant; çavuş

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; şebeke

sikać ˈɕikaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) oddawać mocz işemek

sikhizm ˈsʲikçism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach; sihizm

sikora ɕiˈkɔra n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych; baştankara

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu; ala

silnia ˈɕilʲɲa n
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero; faktöriyel

silnik ˈɕilʲɲik n
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii; motor

silny ˈɕilnɨ adj
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty) güçlü
odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy) güçlü
intensywnie działający güçlü

sin ˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) sinus sin

siniak ˈɕĩɲak n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu morartı

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach; sinoloji

sinus ˈsʲĩnus n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej; sinüs

sio ɕɔ interjection
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci kış!

siodło ˈɕɔdwɔ n
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca; eyer

siostra ˈɕɔstra n
pielęgniarka abla bacı
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki kız kardeş abla bacı
zakonnica abla kız kardeş

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
syn siostry yeğen

siusiak ˈɕüɕak n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski pipi

siusiu ˈɕüɕu n
(infantylnie) sikanie çiş

się ɕɛ pronoun
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków kendine

siła ˈɕiwa n
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami; kuvvet
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu kuvvet
energia, zdolność do wysiłku güç

siła robocza n
(ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni eleman

skakać ˈskakaʨ̑ v
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi) atlamak
zmieniać się w sposób nieciągły atlamak

skalpel ˈskalpɛl n
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii; neşter

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej; fosil

skand skãnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21; skandiyum

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii İskandinav

skaner ˈskãnɛr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze; tarayıcı
urządzenie przeszukujące tarayıcı

skanować skãˈnɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie taramak
wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera taramak

skarb skarp n
zbiór bardzo wartościowych rzeczy hazine

skarbonka n
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci; kumbara

skarpeta skarˈpɛta n
okrycie (ubiór) stopy çorap

skazaniec n
człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę hükümlü

skała ˈskawa n
zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału; kaya

sklep sklɛp n
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary dükkân

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli; tonoz

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu; at

skok skɔk n
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry atlama

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki; sırıkla yüksek atlama

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku; akrep

skorupiak skɔˈrupʲjak n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp kabuklular

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alaudidae, rodzina małych ptaków o perlistym, wysokim śpiewie; tarlakuşu

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania; aşırı sağ

skrobia n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii; nişasta

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
niemający potrzeby wyróżniania się alçak gönüllü

skroń skrɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami; şakak

skrzele ˈskʃɛlɛ n
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie; solungaç

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; kanat
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; kanat
część samolotu tworząca siłę nośną; kanat
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach kanat
boczna część budynku, wydzielona z głównej części; kanat

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem; kutu

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi; diferansiyel

skrzynka pocztowa n
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania; posta kutusu

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy smyczkowych; keman

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
miejsce połączenia dwóch dróg; kavşak
produkt skrzyżowania (1.1) dwóch rzeczy kavşak

skrót skrut n
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter; kısaltma

skunks skũŋks n
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą; kokarca

skuteczny skuˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt etkili

skuter ˈskutɛr n
jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu; scooter

skóra ˈskura n
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców; cilt deri
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt; deri

skórzany skuˈʒãnɨ adj
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą deri

składnik ˈskwadʲɲik n
część składowa czegoś içerik

slums n
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście; gecekondu bölgesi

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się afiyet olsun

smak smak n
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna; tat
właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1) tat
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; tat

smakosz n
ktoś lubiący wykwintne dania gurme

smar smar n
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów kayganlaştırıcı

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu; akıllı telefon

smerf smɛrf n
fikcyjne małe, niebieskie stworzenie; Şirin

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania; emzik

smok smɔk n
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada; ejderha ejder

smoking n
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak; smokin

smoła ˈsmɔwa n
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.; bitum

smród sm̥rut n
przykry zapach kokutmak

smutek ˈsmutɛk n
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny hüzün üzüntü

smutny ˈsmutnɨ adj
odczuwający smutek, pogrążony w smutku üzgün

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun; yay

snowboardzista ˌsnɔwbɔrʲˈʥ̑ista n
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na snowboardzie kaykaycı

sobota sɔˈbɔta n
szósty dzień tygodnia; cumartesi Cumartesi

soból ˈsɔbul n
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze; samur

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze); sosyalizm

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii sosyolog

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących; sosyoloji toplum bilimi

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) mercimek

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne; mercek
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne; mercek

soczystość sɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest soczyste sululuk

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
zawierający dużo soku, pełen soku sulu

sojusz n
porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego); ittifak

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy müttefik

sok sɔk n
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw; meyve suyu

sokół ˈsɔkuw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach; doğan gökdoğan

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń dayanışma

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy; tuzluk

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Somalia Somalice

sonata sɔ̃ˈnata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części; sonat

sonet ˈsɔ̃nɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof; sone

sopel ˈsɔpɛl n
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.; buz saçağı

sos sɔs n
(spożywczy) (kulinaria) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw; sos

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
(kulinaria) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej soya sosu

sosna ˈsɔsna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) çam

soteriologia ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu; soteryoloji

sowa ˈsɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą; baykuş

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej; kar baykuşu

sowietologia n
(edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR; Sovyetoloji

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności yürüyüş

spadać ˈspadaʨ̑ v
lecieć bezwładnie w dół düşmek

spadek ˈspadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby; bırakıt

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał paraşüt

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron; spagetti

spalony n
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej ofsayt

spam spãm n
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne; spam

spaniel n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach spanyel

spać spaʨ̑ v
być pogrążonym we śnie uyumak

specjalnie spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny özellikle

sperma ˈspɛrma n
(biologia, biologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca; sperm meni er suyu sperma

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru; ataş tutturgaç

spirulina ˌspʲiruˈlʲĩna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety; spirulina

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji; fihrist

spisek ˈspʲisɛk n
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel komplo

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe kiler

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
o człowieku: opanowany, zrównoważony sakin durgun

spokój ˈspɔkuj n
cisza, brak hałasu, rumorów huzur
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania huzur
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek huzur

spontaniczny adj
działający odruchowo, bez innych wpływów kendiliğinden olan

sporny ˈspɔrnɨ adj
będący przedmiotem sporu kavgacı

sport spɔrt n
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa; spor

sposób ˈspɔsup n
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp. nevi

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
rozgrywka sportowa karşılaşma
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś) karşılaşma

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia itiraf

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.; toplum

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym; cemiyet

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem sosyal

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody susamış

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test sınav
pisemne sprawdzenie wiadomości w szkole, klasówka sınav

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy; adalet haklılık

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
(o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości doğru
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością doğru

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
aktywne wyrażenie braku zgody na coś itiraz

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze satmak

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku) satıcı

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą; debriyaj

sprzęt spʃɛ̃nt n
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności malzeme

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu; yay zemberek

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi; etek

spójnik ˈspujɲik n
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych; bağlaç

spójność n
ścisłe przystawanie do siebie elementów czego bağlılık

spór spur n
różnica zdań, stanowisk, interesów ihtilaf

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) niesylabotwórczy dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy; sessiz

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej; anonim şirket

spłukany adj
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa meteliksiz

sraczka ˈsraʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie cır cır

srać sraʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec sıçmak boşaltım yapmak

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra gümüş
przypominający kolor srebra gümüş

srebro ˈsrɛbrɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; gümüş

sroka ˈsrɔka n
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem; saksağan

srom srɔ̃m n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe; vulva

ssak sːak n
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki; memeli hayvan memeli

ssać sːaʨ̑ v
pić wyciągając z czegoś płyn ustami emmek

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją istasyon

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów; benzin istasyonu

stacja kolejowa n
(kolejnictwo) posterunek ruchu następczy zapowiadawczy; tren istasyonu

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych; stadyum

stado ˈstadɔ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów davar
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; davar

stal stal n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem; çelik

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina; Stalinizm

stan stãn n
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych; eyalet
(dawniej, dawny) państwo eyalet
ilość, wielkość czegoś eyalet
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój durum

stan wojenny ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa; sıkıyönetim

standardowy ˌstãndarˈdɔvɨ adj
zgodny z normą standart

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
składać się na coś, tworzyć coś oluşmak

stara panna n
(pogardliwie) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż kalmış

staromodny adj
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny eski kafalı

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych; yaşlılık

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku eskilik

start start n
chwila, w której coś zaczyna się start
miejsce, w którym coś zaczyna się start

stary ˈstarɨ adj
mający wiele lat, niemłody eski yaşlı

statek ˈstatɛk n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną gemi

statystyka staˈtɨstɨka n
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; istatistik
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów istatistik
(fizyka, fizyczny) (potocznie, potoczny) rozkład prawdopodobieństwa będący podstawą statystyki (1.4) istatistik
(fizyka, fizyczny) model opisujący zbiorowe zachowanie obiektów fizycznych, np. cząstek istatistik

staw staf n
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości; eklem

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem; dirsek

stać staʨ̑ v
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach ayakta durmak
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych ayakta durmak

stała ˈstawa n
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość; sabit

step stɛp n
trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior; bozkır step

ster stɛr n
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego; dümen

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera sürücü

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych; tersane

stodoła stɔˈdɔwa n
budynek, w którym przechowuje się zboże, siano itp. ahır

stokrotka stɔˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych; papatya
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) papatya

stolarz ˈstɔlaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem; marangoz

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa; başkent başşehir

stonka ˈstɔ̃nka n
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) böceği

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży kırkayak
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach; kırkayak

stop stɔp n
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali; alaşım

stopa ˈstɔpa n
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; ayak
jednostka długości, używana w niektórych krajach; ayak
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu) ayak

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury derece
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych; derece

stos stɔs n
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim yığın
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu; yığın

stosunek stɔˈsũnɛk
sposób obcowania między różnymi jednostkami bağıntı

stosunek stɔˈsũnɛk n
zależność między różnymi elementami bağıntı

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych; cinsel ilişki

stosunkowo adv
w stosunku do czego lub kogo nispeten

stożek ˈstɔʒɛk n
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych; koni

strach strax n
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne korku
kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach korkuluk

strajk strajk n
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów; grev

straszny ˈstraʃnɨ adj
(potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży fahiş
okropny, nieprzyjemny feci
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny feci

straszyć v
wzbudzać strach, lęk w kimś korkutmak

strata ˈstrata n
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma kaybetme

straż straʃ n
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem bekçi

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska; itfaiye

strażak ˈstraʒak n
osoba szkolona do walki z ogniem; itfaiyeci

strażnica n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż gözlem kulesi

strażnik ˈstraʒʲɲik n
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób bekçi

strefa ˈstrɛfa n
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia bölge

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym; erojen bölge

stres strɛs n
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce; stres

streszczenie strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
wyciąg, skrót özet

strit strʲit n
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera kent

stroboskop n
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu aralıgözler

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża dik

strona ˈstrɔ̃na n
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. sayfa

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW; Web sahifesi Web sayfası

stront strɔ̃nt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38; stronsiyum

struktura strukˈtura n
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość yapı

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny; akarsu

struna ˈstrũna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych; ip

struna głosowa n
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki ses teli

strup strup n
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny; deri kabuklanması

struś struɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych; deve kuşu devekuşu

stryj strɨj n
brat ojca; dayı

strzała ˈsṭʃawa n
pocisk przeznaczony do łuku; ok

strzałka ˈsṭʃawka n
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek ok

strzelba ˈsṭʃɛlba n
długa, palna broń myśliwska; av tüfeği

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle; üzengi

strzyc v
obcinać futro zwierząt na wełnę kırkmak

strzykawka n
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych; şırınga enjektör

strzykwa n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni; deniz hıyarı

strój struj n
określony rodzaj ubioru elbise giysi

strój kąpielowy n
skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych; mayo

stróż struʃ n
osoba pilnująca np. budynku bekçi

strąk strɔ̃ŋk n
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych; baklagil

student ˈstudɛ̃nt n
osoba, która studiuje na wyższej uczelni; öğrenci

studentka stuˈdɛ̃ntka n
forma żeńska od: student üniversite öğrencisi

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach okumak
uważnie czytać, zgłębiać temat okumak
wpatrywać się uważnie okumak

studnia ˈstudʲɲa n
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody; kuyu

stwardnienie rozsiane stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego; multipl skleroz

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
zwierzę lub człowiek yaratık

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); ocak

styl stɨl n
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej stil
sposób czyjegoś postępowania, zachowania stil
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania stil
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp. stil

stół stuw n
mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; masa

stąd stɔ̃nt pronoun
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz buradan

stępka ˈstɛ̃mpka n
(marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego; salma

stężenie n
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy; derişim

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈçilʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki; Savahili

subkultura n
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób; altkültür

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową) madde

suchy ˈsuxɨ adj
pozbawiony wilgoci kuru susuz

sudoku n
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9; sudoku

sufit ˈsufʲit n
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia tavan

sufizm ˈsufʲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm; tasavvuf sufizm

sufler ˈsuflɛr n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza; suflör

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
czynić aluzję iddia etmek
stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku iddia etmek
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie aklına getirmek

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
korzystny wynik başarı
osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery başarı

suknia ˈsucɲa n
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje; elbise

sukurs ˈsukurs n
(przestarzałe, przestarzały) odsiecz, pomoc, posiłki, wsparcie imdat

sum sũm n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami; yayın balığı

suma ˈsũma n
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania toplam
pewna ilość pieniędzy toplam

sumak ˈsũmak n
(botanika, botaniczny) (Rhus) rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków; sumak
(kulinaria) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku sumak

sumeryjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski; Sümerce

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło vicdan

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami; süper kahraman

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy; süpermarket

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw; süpernova

supremacja ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś üstünlük

sura ˈsura n
w islamie: rozdział Koranu; sure

surowica n
(biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi serum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat zawierający przeciwciała przeciw konkretnym czynnikom chorobotwórczym serum

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości; gerçeküstücülük

sushi ˈsuʃʲi n
(kulinaria) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek; suşi

susza ˈsuʃa n
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych; kuraklık

suszarka suˈʃarka n
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza kurutucu

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów fön

sutener suˈtɛ̃nɛr n
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób pezevenk

suwak n
(informatyka, informatyczny) pasek przesuwania kaydırgaç

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
drobny pamiątkowy upominek hediyelik eşya

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji egemenlik

sułtan n
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich; sultan

sułtanat suwˈtãnat n
państwo rządzone przez sułtana; sultanlığı

swastyka ˈsfastɨka n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) multikulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach; gamalı haç
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach gamalı haç

swój sfuj pronoun
należący do wykonawcy czynności onun

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
od Sycylia Sicilyalı

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
emitować dźwięk przypominający głoskę s tıss
mówić ze złością, z pasją tıss

syfilis sɨˈfʲilʲis n
(medycyna, medyczny) kiła frengi sifiliz

sygnalizować v
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały sinyal vermek

sygnał ˈsɨɡnaw n
znak informacyjny lub ostrzegawczy sinyal

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach; siyonizm

sylaba sɨˈlaba n
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz; hece

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku yılbaşı gecesi

symbioza n
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści sembiyoz

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu sembol simge
(sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost; sembol simge

symbolicznie adv
w sposób symboliczny sembolik

symbolizować ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑ v
stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu sembol olmak

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych; simetri

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy; senfoni

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś anlayış

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego; araz

syn sɨ̃n n
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców); oğul

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej sinaps

syndrom sztokholmski ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci n
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi; Stockholm sendromu

synestezja n
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów; sinestezi

synkretyzm n
łączenie w jedną całość różnych elementów ikili çatı

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik eş anlamlı

synowa sɨ̃ˈnɔva n
żona syna gelin

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
pokój służący do spania yatak odası

syrena sɨˈrɛ̃na n
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo półkobieta, półptak, później półkobieta, półryba; także bohaterka baśni i legend; denizkızı
(zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd; siren
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy; siren
kobieta uwodząca, kusicielka siren
odgłos syreny (1.3) canavar

syrop ˈsɨrɔp n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1) şurup
(kulinaria) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok şurup

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
(kulinaria) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego; akçaağaç şurubu

system ˈsɨstɛ̃m n
układ urządzeń współpracujących ze sobą; sistem

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem; işletim sistemi

syty adj
taki, który zaspokoił głód, najadł się tok

szabat ˈʃabat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w judaizmie: ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty; sebt

szablon ˈʃablɔ̃n n
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty şablon

szach ʃax interjection
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi şah

szach ʃax n
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem; şah

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze; satranç tahtası

szachy ˈʃaxɨ n
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; satranç

szafa ˈʃafa n
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów; dolap klozet

szafir ˈʃafʲir n
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego safir
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu; safir

szafran ˈʃafrãn n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów safran

szahada ʃaˈxada n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu kelime şahadet şahadet

szakal ˈʃakal n
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka; çakal

szakal złocisty n
(zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych; altın çakal

szal ʃal n
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion şal

szalik ˈʃalʲik n
pas materiału służący do owijania szyi fular

szalom interjection
pozdrowienie żydowskie şalom

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2) aptal
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany aptal
nieszablonowy, dziwny aptal
szybki (np. pościg, ruch) aptal
chory umysłowo beç
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny deli

szaman ˈʃãmãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu; şaman

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów; kamlık

szambo ˈʃãmbɔ n
(technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia foseptik

szampan ˈʃãmpãn n
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii; şampanya

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
płynny środek do mycia włosów lub sierści; şampuan

szantaż ˈʃãntaʃ n
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich) şantaj

szarak n
(łowiectwo, łowiecki) zając o płowej sierści tavşan

szarawy ʃaˈravɨ adj
w kolorze podobnym do szarego grimsi

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw; çekirge

szariat ˈʃarʲjat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie; şerîat

szarlatan n
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski şarlatan

szarość ˈʃarɔɕʨ̑ n
szary kolor boz

szary ˈʃarɨ adj
w kolorze pośrednim między czarnym a białym gri

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
(kulinaria) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana; şaşlık şiş kebap

szałwia ˈʃawvʲja n
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych; ada çayı

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
mający cechy szczegółu; dokładny ayrıntılı

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos havlamak

szczelny adj
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany hava geçirmez

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności; aşı

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę aşılamak

szczerość ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest szczery doğruculuk doğruluk

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje samimi

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
od: szczery açıkça

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów; diş fırçası

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
(technologia, technika, techniczny) specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami; fırça
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia fırça

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
przedmiot służący do czesania, modelowania włosów saç fırçası

szczupak ˈʃʧ̑upak n
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna; turna balığı

szczur ʃʧ̑ur n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych; sıçan fare

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki; saka saka kuşu

szczyt ʃʧ̑ɨt n
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego) zirve
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób zirve
najwyższy punkt góry zirve

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby çene

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności şans

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku yeni yılınız kutlu olsun

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
odczuwający szczęście mutlu

szef ʃɛf n
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem ahçıbaşı

szejk n
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej şeyh

szekel ˈʃɛkɛl n
(jednostka monetarna) waluta Izraela; şekel

szept n
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska fısıltı

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych) fısıldamak

szereg ˈʃɛrɛk n
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej sıra

szeregowy ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy; er

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla eskrim
sztuka władania białą bronią eskrim

szeroki ʃɛˈrɔci adj
mający określony wymiar poprzeczny geniş

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
poprzeczny wymiar obiektu genişlik

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny; eşek arısı

szeryf ˈʃɛrɨf n
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora; şerif
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa; şerif

szewc ʃɛfʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty; ayakkabıcı

szezlong ˈʃɛzlɔ̃ŋk n
kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej; şezlong

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem; küp

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o sześciu bokach; altıgen

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi kırmızı

szkic ʃʲciʦ̑ n
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku eskiz

szkicować v
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku krokisini yapmak
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego krokisini yapmak

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie; iskelet

szklanka ˈʃklãnka n
szklane naczynie, z którego się pije; bardak

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin; sera

szkliwo ˈʃklʲivɔ n
(anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba; mine

szkoda ˈʃkɔda interjection
wykrzyknik wyrażający poczucie straty ne yazık

szkoda ˈʃkɔda n
krzywda, strata zarar

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
przynoszący szkodę zararlı

szkorbut n
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C; iskorbüt

szkoła ˈʃkɔwa n
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna; okul mektep

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę; ilkokul

szkuner ˈʃkũnɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; uskuna

szkło ʃkwɔ n
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki; cam

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny asil

szlauch ʃlawx n
(potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa hortum

szmaragd ˈʃmarakt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej; zümrüt

szminka ˈʃmʲĩnka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust ruj

sznur ʃnur n
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno; ip urgan

sznurek ˈʃnurɛk n
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur ip

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów; bağcık

szofar ˈʃɔfar n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich; şofar

szofer n
zawodowy kierowca sürücü

szok n
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem şok

szop ʃɔp n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze; rakun

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem; rakun

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów; şovenizm
(socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się brakiem tolerancji i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej şovenizm

szpadel ˈʃpadɛl n
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą kürek

szpak ʃpak n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak; sığırcık

szparag ˈʃparak n
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach; kuşkonmaz
(kulinaria) jadalny pęd szparaga lekarskiego kuşkonmaz

szpiegostwo n
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe casusluk

szpiegować v
działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe ajanlık yapmak

szpik ʃpʲik n
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości; ilik

szpinak ˈʃpʲĩnak n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach ıspanak

szpital ˈʃpʲital n
zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji; hastane

szpulka ˈʃpulka n
walec, na który nawija się np. nić makara

szrapnel ˈʃrapnɛl n
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego; şarapnel

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
wytworzony syntetycznie przez człowieka yapay

sztuka ˈʃtuka n
twórczość artystyczna sanat
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności sanat

sztuki piękne ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ n
termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę güzel sanatlar

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
komplet sztućców sofra takımı

sztylet ˈʃtɨlɛt n
krótka broń biała o cienkim ostrzu; hançer

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować katı
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany katı

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie; darağacı

szuflada ʃufˈlada n
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów; çekmece

szukać ˈʃukaʨ̑ v
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś / czegoś aramak

szwabski ˈʃfapsʲci adj
(przymiotnik) od Szwabia Svabyaca

szwagier ˈʃfaɟɛr n
brat żony bacanak enişte
mąż siostry bacanak enişte

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
siostra żony lub męża baldız görümce
żona szwagra baldız görümce

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
odnoszący się do państwa Szwajcaria, wywodzący się ze Szwajcarii Isviçreli

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów İsveççe

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Szwecji; İsveççe

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes dolandırmak

szyba ˈʃɨba n
płyta ze szkła; cam

szybki ˈʃɨpʲci adj
poruszający, odbywający się z dużą prędkością hızlı çabuk

szybko ˈʃɨpkɔ adv
z dużą prędkością çabuk

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko hız
(fizyka, fizyczny) wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość; hız

szyderczy adj
wyrażający kpinę, szyderstwo alayı istihzalı müstehzi

szyja ˈʃɨja n
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem ense

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska; şempanze

szynka ˈʃɨ̃nka n
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin; jambon

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała; çinçilla

szyszka ˈʃɨʃka n
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych; kozalak

szyszynka ʃɨˈʃɨ̃nka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu; epifiz

szyć ʃɨʨ̑ v
robić ubrania dikiş dikmek
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici dikiş dikmek

szósty zmysł ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥ idiom
wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji altıncı his

sód sut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11; sodyum

sójka ˈsujka n
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak leśny; alakarga

sól sul n
(kulinaria) (spożywczy) chlorek sodu tuz
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce; tuz

sąd sɔ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem mahkeme

sądzić ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
mieć o czymś jakieś zdanie farzetmek

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania komşu

sążeń ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ n
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m kulaç

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; hakim
(sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych hakem

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie hakim

sęp sɛ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi; akbaba

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych zaaf
brak odporności na zniszczenie zaaf
skłonność ku czemuś argınlık
wybijająca się niedoskonałość, słaba strona argınlık

słaby ˈswabɨ adj
(matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły; güçsüz
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny güçsüz
posiadający niewielką siłę fizyczną aciz

sława ˈswava n
wielki rozgłos şan

sławny ˈswavnɨ adj
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom meşhur ünlü

słodki ˈswɔtʲci adj
mający smak cukru tatlı

słodycz ˈswɔdɨʧ̑ n
słodki smak tatlılık

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru tatlandırıcı

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych kavanoz

słoma ˈswɔ̃ma n
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna; saman

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin; ayçiçeği günebakan
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; ayçiçeği gündöndü

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
pełen słońca güneşli
związany ze słońcem güneşli

słonka ˈswɔ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny; çulluk

słony ˈswɔ̃nɨ adj
mający smak soli tuzlu

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
język słowacki; Slovakça

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
język urzędowy Słowenii; Slovence

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian Slavca
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną Slavca

słowik ˈswɔvʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek bülbül

słowik rdzawy ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ n
gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce; bülbül

słowik szary ˈswɔvʲik ˈʃarɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia luscinia) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii; ardıç bülbülü

słownik ˈswɔvʲɲik n
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; sözlük lügat

słowo ˈswɔvɔ n
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku; söz kelime

słoń swɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą; fil

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Słońce widziane jako tarcza na niebie güneş
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie güneş
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny güneş

słuch swux n
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki; işitme

słuchawki swuˈxafʲci n
zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha kulaklık

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu dinlemek

sługa ˈswuɡa n
(dawniej, dawny) osoba która usługuje dalkavuk

słup swup n
wysoki, pionowy element konstrukcyjny; direk

służalczy adj
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym hakir yalpak yaltak yaltakçı

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
być czyimś sługą faydasi dokunmak
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać faydasi dokunmak
pracować w wojsku faydasi dokunmak

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu duymak işitmek

słód n
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie; malt

tabela taˈbɛla n
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach cetvel tablo

tabletka taˈblɛtka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie hap tablet

tablica taˈblʲiʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska) kara tahta tahta

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca taşikardi

taczka ˈtaʧ̑ka n
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach; el arabası

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci n
język urzędowy Tadżykistanu; Tacikçe

tahini taˈçĩɲi n
(kulinaria) pasta z nasion sezamu używana do przygotowywania wielu potraw; tahin

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta sır

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
zagadkowy i trudny do zrozumienia esrarlı

tajfun ˈtajfũn n
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej; tayfun

tajga ˈtajɡa n
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji; tayga

tajski ˈtajsʲci n
język urzędowy Tajlandii; Tayca Taylandca

tak tak particle
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś evet

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany sözde

taki ˈtaci pronoun
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym böyle
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu böyle
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności böyle

taksonomia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków; taksonomi

taksówka taˈksufka n
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą taksi

taktyka ˈtaktɨka n
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; taktik
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu taktik

tal tal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych; talyum

talasemia ˌtalaˈsɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny; akdeniz anemisi akdeniz kansızlığı talasemi

talent ˈtalɛ̃nt n
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna; yetenek
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku yetenek
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie yetenek

talerz ˈtalɛʃ n
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; tabak

talizman taˈlʲizmãn n
przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi; tılsım

tam tãm pronoun
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący şurada

tamada n
mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty tamada

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta; tanjant

tango ˈtãŋɡɔ n
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires; tango

tani ˈtãɲi adj
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych ucuz

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób; dans raks

taniec brzucha ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa n
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich; göbek dansı

tantal ˈtãntal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73; tantal

taoizm taˈɔ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem; taoizm

tapeta taˈpɛta n
kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń; duvar kâğıdı
grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera; duvar kâğıdı

taras ˈtaras n
(budownictwo) otwarta przestrzeń użytkowa budynku; teras

tarcza ˈtarʧ̑a n
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych kalhan

targi ˈtarʲɟi n
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych fuar

tarka ˈtarka n
(kulinaria) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie rende

tartrazyna ˌtartraˈzɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych; tartrazin

taryfa n
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów gümrük vergisi

tata ˈtata n
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść baba

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele; dövme

tatuażysta ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta n
człowiek, który wykonuje tatuaże dövme sanatçısı

tatuś ˈtatuɕ n
(zdrobniale) tata baba

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec dans etmek

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc; soluk borusu trakea

tchórz txuʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny; kokarca

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić korkak

teatr ˈtɛatr̥ n
budynek teatru (1.2); tiyatro
dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); tiyatro
instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji tiyatro

technet ˈtɛxnɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43; teknesyum teknetyum

techniczny tɛçˈɲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do techniki, związany z techniką teknik olarak

technika ˈtɛçɲika n
sposób wytwarzania, produkcji teknik

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy teknokrasi

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania teknoloji
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś teknoloji

teczka ˈtɛʧ̑ka n
prostokątna torba z uchwytem evrak çantası
dokumenty przechowywane w teczce (1.2) evrak çantası

teista tɛˈ<sup>j</sup>ista n
osoba wyznająca teizm tanrıcı

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy; teizm

tekst tɛkst n
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść metin

tektura n
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie karton mukavva

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; telefon

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych; cep telefonu

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
rozmawiać z kimś przez telefon telefon etmek

teleskop tɛˈlɛskɔp n
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba; teleskop

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość; televizyon

tellur ˈtɛlːur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52; tellur tellür

temat ˈtɛ̃mat n
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła konu

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał; sıcaklık

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków; kalemtıraş

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona; Tapınak Şövalyesi

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej oran

ten tɛ̃n pronoun
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego bu

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały son gülen iyi güler

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
trend, moda eğilim

tenis ˈtɛ̃ɲis n
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika; tenis

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką; masa tenisi

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów; teodolit

teodycea n
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie; teodise

teokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1) teokrasi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie teokrasi

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1) ilahiyat
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów); ilahiyat

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(teologia, teologiczny) związany z teologią teolojik

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii teorik kuramsal

teoria tɛˈɔrʲja n
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; kuram teori

teozoficzny ˌtɛɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z teozofią teozofik

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii; terapist

terapia tɛˈrapʲja n
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie tedavi

teraz ˈtɛras adv
w tej chwili, obecnie şimdi

teraźniejszość n
czas obecny; to, co dzieje się teraz şimdiki zaman

terb tɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65; terbiyum

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych; termodinamik

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do pomiaru temperatury; termometre sıcaklıkölçer

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący terörist

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw; terörizm

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego; bölge

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem; kalıtyazı vasiyet

testosteron n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych; testosteron

tetrapylon ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n n
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach tetrapylon

tetum ˈtɛtũm n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego; Tetum

teza n
twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie dava

tezaurus tɛˈzawrus n
(literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego sözlük

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
matka żony lub męża kaynana

teść tɛɕʨ̑ n
ojciec żony lub męża kaynata

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) tangens tan

theremin n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten; theremin

tkanina tkãˈɲĩna n
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek; kumaş

tkanka ˈtkãnka n
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach; doku

tkać tkaʨ̑ v
sporządzać tkaninę dokumak

tlen tlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8; oksijen

to tɔ pronoun
…występujący w funkcji podmiotu o

toast ˈtɔast n
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu kadeh kaldırma

tojad ˈtɔjat n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych; kurtboğan

tokarka tɔˈkarka n
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni; torna

toksyna tɔˈksɨ̃na n
substancja chemiczna o właściwościach trujących toksin

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne; tolerans

tom tɔ̃m n
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.) cilt

tombola n
(przestarzałe, przestarzały) zabawa polegająca na loterii liczbowej, gdzie nagrodami są głównie przedmioty, a nie pieniądze tombala

toner ˈtɔ̃nɛr n
(poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego; toner

tonik ˈtɔ̃ɲik n
(kulinaria) (spożywczy) bezbarwny napój gazowany z dodatkiem chininy, o gorzkawym smaku tonik

topaz ˈtɔpas n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; topaz

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map; topografya

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z topografią, dotyczący topografii topografik

topola tɔˈpɔla n
rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych; kavak

topór ˈtɔpur n
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń; balta

tor tɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90; toryum

torba ˈtɔrba n
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych çanta
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy torba

torebka tɔˈrɛpka n
(botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory kapsül
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni el çantası

tornado tɔrˈnadɔ n
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; hortum

torpeda tɔrˈpɛda n
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu; torpido

tort tɔrt n
(kulinaria) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem; pasta

tortura tɔrˈtura n
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort işkence
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; işkence

tost tɔst n
(spożywczy) (kulinaria) rodzaj opiekanego pieczywa; tost

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm bütüncül

totem ˈtɔtɛ̃m n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią; totem

totemizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu totemcilik totemizm

touchpad n
(informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz; dokunut

towar ˈtɔvar n
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej; mal

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identyczność, brak różnic hüviyet

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
przestawać posiadać jakąś rzecz kaybetmek
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji kaybetmek
przestawać posiadać jakąś cechę kaybetmek

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów; gelenek

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją geleneksel

tragiczny traˈɟiʧ̑nɨ adj
pełny smutku, nieszczęścia lub rozpaczy trajik acıklı

traktat ˈtraktat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp. antlaşma

traktor ˈtraktɔr n
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń; traktör

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów; tramvay

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein; transkripsiyon
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych transkripsiyon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos transkripsiyon
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma transkripsiyon

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka; başka alfabeyle yazma

transport ˈtrãw̃spɔrt n
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji; nakliye

transportować v
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu nakletmek

transsubstancjacja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii; transübsitasyon

trapez ˈtrapɛs n
(geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki; yamuk

traszka ˈtraʃka n
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz; semender

tratwa ˈtratfa n
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie; sal

trawa ˈtrava n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; ot çimen

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy; sindirim

trawić ˈtravʲiʨ̑ v
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części sindirmek

trawożerny adj
(zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą otçul

trebusz ˈtrɛbuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo; mancınık

trefl trɛfl̥ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru sinek

trener ˈtrɛ̃nɛr n
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin; koç

trichotillomania n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów; trikotillomani

triumwirat trʲjũw̃ˈvʲirat n
trójka osób, które rządzą razem; troyka

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
w niewielkim stopniu, niewiele biraz

trociny trɔˈʨ̑ĩnɨ n
drobne odpady po obróbce drewna; talaş

trockizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm; troçkizm

trojka ˈtrɔjka n
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi troyka
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu; troyka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet złożony z trzech osób, zwłaszcza z poprzedniego przewodniczącego, obecnego i przyszłego troyka

trolejbus trɔˈlɛjbus n
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej; troleybüs

troll trɔl n
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi trol

tron trɔ̃n n
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; taht

tropiciel n
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę izci
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę; izci

troska ˈtrɔska n
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro dikkat

trucizna truˈʨ̑izna n
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć; zehir

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
coś, co jest trudne zorluk
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu zorluk
właściwość rzeczy trudnych zorluk

trudny ˈtrudnɨ adj
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku zor

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć zehirli

trumna ˈtrũmna n
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby, tabut

trup trup n
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia ceset

truskawka truˈskafka n
(kulinaria) owoc truskawki (1.1) çilek
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; çilek

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek çilekli

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej; bodat

trwałość ˈtr̥fawɔɕʨ̑ n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od trwały kalıcılık dayanıklılık

tryb trɨp n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy mod
procedura lub ustalony wariant jej wykonania mod

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie; koşul kipi

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie; emir kipi

trygonometria n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi; trigonometri

tryk trɨk n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu koç

tryktrak ˈtrɨktrak n
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy; tavla

trylogia n
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów üçleme

trymestr ˈtrɨ̃mɛstr̥ n
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach trimestır

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach; saz

trzcina cukrowa n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski; şeker kamışı

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
naciskając, pocierać dokundurmak
pocierać sobą o coś dokundurmak

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
niepijany ayık
kierujący się rozumem, rozsądkiem ayık

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi; yabanarısı

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami; bayağı arı şahini

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych; Sarı kiraz kuşu

trzustka ˈṭʃustka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej; pankreas

trzykrotka ṭʃɨˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) telgraf çiçeği

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać tutmak

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego; deprem zelzele yer sarsıntısı

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt posiadający trzy boki üçgen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką üçgen

trójskok ˈtrujskɔk n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż; üç adım atlama

trąba ˈtrɔ̃mba n
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia); hortum

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem; trompet

trąd trɔ̃nt n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego; cüzzam

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok akne

trędowaty ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ n
(medycyna, medyczny) osoba chora na trąd cüzzamlı

tu tu pronoun
…miejsce, w którym znajduje się mówiący burada

tugrik ˈtuɡrʲik n
(jednostka monetarna) waluta Mongolii; tögrög

tul tul n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69; tulyum

tulipan tuˈlʲipãn n
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami; lale

tundra ˈtũndra n
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej; tundra

tunel ˈtũnɛl n
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; tünel
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie; tünel

turban ˈturbãn n
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych; türban

turbina turˈbʲĩna n
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy; türbin

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp. Türk Türkçe

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Turcji; Türkçe Türk dili

turkawka turˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia; üveyik

turkijski adj
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.; Türk

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Turkmenistan Türkmen

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
język urzędowy Turkmenistanu; Türkmen

turkus ˈturkus n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; firuze

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem firuze
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu turkuaz türkuvaz

turniej n
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie; turnuva
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe; turnova

turysta tuˈrɨsta n
osoba uprawiająca turystykę turist

turystyczny ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z turystyką lub turystami turistik

turystyka tuˈrɨstɨka n
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych; turizm

tusz do rzęs ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka rimel

tuwiński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy Tuva Türkçesi

tuzin ˈtuʑĩn n
12 sztuk düzine

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie; orkinos ton balığı

twardy ˈtfardɨ adj
ciężki, trudny sert
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem sert

twardówka n
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka; göz akı

twarz tfaʃ n
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy yüz çehre

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
bezpośrednio yüz yüze

twaróg ˈtfaruk n
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego kesmik

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość; kale

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie) iddia etmek

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych) oluşturmak yaratmak

ty tɨ personalPronoun
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej sen

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; hafta
każdy okres siedmiu dni hafta

tyfus ˈtɨfus n
(medycyna, medyczny) grupa bakteryjnych chorób zakaźnych; tifüs

tygrys ˈtɨɡrɨs n
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści; kaplan

tylko ˈtɨlkɔ particle
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie sadece

tymczasowy ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ adj
taki, który trwa tylko, jakiś czas geçici

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa; kekik
(kulinaria) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa kekik

typ tɨp n
(potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna tip
rodzaj, wzorzec tip

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
technika druku wypukłego, drukarstwo; tipografi

typowy tɨˈpɔvɨ adj
często spotykany kopya

tyrania n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze zulüm

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo bin

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
tysiąc lat binyıl

tytan ˈtɨtãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22; titanyum titan

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę; tütün
suszone liście tej rośliny (1.1); tütün

tytuł ˈtɨtuw n
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; başlık
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja başlık

tytułować ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś tytuł, nazwę adlandırmak

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła; gökkuşağı ebem kuşağı

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę; iris

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny kör
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę kör

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię özlemek

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś hasret özlem

tło twɔ n
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan fon

tłum twũm n
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu kalabalık

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej tercüman
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny; mütercim

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku çeviri

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy çevirmek

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami; Tövbe Salısı

tłuszcz twuʃʧ̑ n
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; yağ

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne sigorta

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie giydirmek

ubogi uˈbɔɟi adj
posiadający mało dóbr materialnych yoksul

ubój n
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa kesim

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie ilahlaştırmak

ubóstwo uˈbustfɔ n
brak środków materialnych yoksulluk

ucho ˈuxɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; kulak
małżowina uszna kulak

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe; mülteci

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku ağır

uczciwość uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
uczciwe zachowanie doğruluk

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym) dürüst hilesiz namuslu

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
osoba biorąca w czymś udział iştirakçi

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
ten, kto się uczy, pobiera naukę öğrenci

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ n
osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem bilgin

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu duygu his

uczulenie n
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem alerji

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
przekazywać komuś wiedzę öğretmek

udo ˈudɔ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem; but

ufać ˈufaʨ̑ v
mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego güvenmek

ujemny uˈjɛ̃mnɨ adj
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera eksi

ukamienowanie ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ n
forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia; recm

ukleja ukˈlɛja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych; inci balığı

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości tamamlamak

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców Ukraynaca

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
wschodniosłowiański język używany na Ukrainie; Ukraynaca Ukrayince Ukraynca

układ nerwowy n
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu; sinir sistemi

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości; periyodik cetvel

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej; periyodik tablo periyodik cetvel

ul ul n
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli; arı kovanı

ulewa uˈlɛva n
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody sağanak

ulica uˈlʲiʦ̑a n
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście; sokak cadde

ulotka uˈlɔtka n
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny broşür

ultradźwięk n
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz) ; ultrason

ultrafiolet ˌultraˈfʲjɔlɛt n
(fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej; morötesi

ulubieniec n
ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś gözde

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
najbardziej lubiany gözde

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
kończyć swoje życie, przestawać żyć ölmek

umysł ˈũmɨsw̥ n
ogół aktywności mózgu ludzkiego; akıl

umywalka ˌũmɨˈvalka n
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej; lavabo

uncja n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom; ons

unikatowy ˌũɲikaˈtɔvɨ adj
niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny eşsiz

uniwersalny ˌũɲivɛrˈsalnɨ adj
obejmujący całość evrensel

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych üniversite

uosobienie ˌu<sup>w</sup>ɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
personifikacja, przypisanie cech ludzkich przedmiotowi, zwierzęciu itp. tecessüm

uparty uˈpartɨ adj
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś inatçı

upał ˈupaw n
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur; sıcak

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
załatwić dwie sprawy jednocześnie bir taşla iki kuş vurmak

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu idiom
załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść bir taşla iki kuş vurmak

upokorzenie n
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu aşağılama

upośledzenie ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności engel

uproszczenie ˌuprɔʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: uprościć basitleştirme

uprząż n
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś koşum
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu koşum

uran ˈurãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92; uranyum

uran zubożony n
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie; zayıflatılmış uranyum

uraz ˈuras n
uszkodzenie ciała sakatlık

urdu ˈurdu n
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie; Urduca

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący alımlı hoş

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić doğum

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
rocznica dnia narodzin doğum günü

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego; üroloji

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności aygıt

usilny adj
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku kuvvetli

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
dawać uspokojenie yatıştırmak

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
wyjaśniać motywy działania doğrulamak

usta ˈusta n
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek; ağız

ustny ˈustnɨ adj
dotyczący ust, związany z ustami sözlü
wyrażony, przekazany za pomocą ust sözlü

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp. silmek
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było kaldırmak

utopia uˈtɔpʲja n
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego ütopya

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym zorlaştırmak

utwór ˈutfur n
dzieło literackie lub muzyczne eser

uwaga uˈvaɡa n
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą dikkat

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
otaczać kogoś miłością sevmek

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem bağımlılık

uzasadniony adj
oparty na słusznych podstawach hakkı olma

uzurpować ˌuzurˈpɔvaʨ̑ v
bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać gaspetmek

ułatwiać uˈwatfʲjäʨ̑ v
sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze kolaylaştırmak

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii; gülüş

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy gülümsemek

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś kullanıcı

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś kullanmak

w f v vu preposition
…kierunek czynności içine
…wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.) -da
…czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności -da

w przybliżeniu
blisko, ale niedokładnie tak yaklaşık

wacha ˈva.xa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych vahu

wachlarz ˈvaxlaʃ n
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto yelpaze

wada ˈvada n
ujemna cecha charakteru hata

waga ˈvaɡa n
urządzenie do pomiaru masy; terazi

wagon ˈvaɡɔ̃n n
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów; araba

wahadło n
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała pandül

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków; tatil

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
toczyć walkę, uczestniczyć w walce savaşmak

walec ˈvalɛʦ̑ n
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem; silindir
przedmiot o kształcie walca (1.2) silindir

walet ˈvalɛt n
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach); vale

walizka vaˈlʲiska n
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem; bavul valiz

walka ˈvalka n
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu muharebe
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego muharebe
zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś muharebe

waloński adj
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów Valonca

waloński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński; Valonca

waluta vaˈluta n
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa; para birimi

wampir ˈvãmpʲir n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; vampir

wanad ˈvãnat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23; vanadyum

wanilia vãˈɲilʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych; vanilya

wanilina n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie vanilin

wanna ˈvãnːa n
duże naczynie do kąpieli küvet banyo küveti

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia; [[kireç]] [[taş

wapno n
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie; kireç

wapń vapʲɲ̊ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20; kalsiyum

warcaby n
gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; dama

warga ˈvarɡa n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta; dudak

wariat ˈvarʲjat n
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie deli budala

warstwa ˈvarstfa n
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn tabaka

warstwowy varˈstfɔvɨ adj
złożony z warstw ince tabakalı tabakalı

warsztat ˈvarʃtat n
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi atölye
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej atölye

wartościowy ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
o wysokiej wartości materialnej değerli

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego değer
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa değer
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny değer
zwykle lm zasada moralna, przekonanie değer

warunek vaˈrũnɛk n
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe koşul

warzywo vaˈʒɨvɔ n
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm sebze

wasz vaʃ pronoun
2. osoba lm sizin

wat vat n
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy; watt

wata ˈvata n
masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek; pamuk

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
(kulinaria) jadalny wyrób z cukru przypominający watę; pamuk şekeri pamuk helvası

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych; defne

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów); vasektomi

wazelina n
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice; vazelin

wazon ˈvazɔ̃n n
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów vazo

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
(kulinaria) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy; oklava

ważka ˈvaʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny owad o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach; kızböceği yusufçuk

ważność ˈvaʒnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie önem

ważny ˈvaʒnɨ adj
mający duże znaczenie önemli

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
mieć jakiś ciężar, masę tartmak

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
taki, który jest u swojego początku erken
występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory erken

wcześniactwo fʧ̑ɛɕˈɲaʦ̑tfɔ n
(medycyna, medyczny) urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży erken doğum

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
podczas początkowego etapu trwania czegoś erken
rano, w pierwszych godzinach po świcie erken

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
w dniu poprzedzającym dzisiejszy dün

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj n
dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego dün

wczorajszy fʧ̑ɔˈrajʃɨ adj
taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego dünkü

wdowa ˈvdɔva n
kobieta, której ostatni mąż nie żyje; dul

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje dul

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa şükür şükran

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pełen wdzięczności minnettar

weber n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej; weber

według ˈvɛdwuk preposition
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem göre
…wyrażający autora czegoś göre

weekend n
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia hafta sonu

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach); veganizm veganlık

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
człowiek, który nie je mięsa etyemez

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych; vejeteryenlik

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć giriş
czynność pojawienia się giriş
czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca giriş
pojawienie się giriş

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi; veksilloloji bayrak bilimi

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji Venedikçe

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół dialektów używanych w północno-wschodnich Włoszech; Venedikçe

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.; vantilatör

wermut n
(kulinaria) wino korzenno-ziołowe; vermut

wers vɛrs n
podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu dize

wesoło vɛˈsɔwɔ adv
w pogodnym nastroju neşeli

wesz vɛʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach; bit

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
lekarz leczący zwierzęta; veteriner

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku iç

wezyr ˈvɛzɨr n
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów sadrazam

wełna ˈvɛwna n
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów yün
tkanina, wyrób z wełny (1.1) yün

wgłębienie vɡwɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
wklęsłość, dołek çukur

whisky n
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią; viski

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
nowina, informacja haber

wiadro ˈvʲjadrɔ n
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich; kova

wiadukt ˈvʲjadukt n
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz); viyadük

wiara ˈvʲjara n
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie inanç iman
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych inanç güven

wiatr vʲjatr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza; rüzgâr yel

wibracja n
drganie o dużej częstotliwości titreşim

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.; hanımeli

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia; çatal

wideo n
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu; video

wideoklip ˌvʲidɛˈɔklʲip n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu video klip

widmo ˈvʲidmɔ n
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ; tayf
(matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ; tayf

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ particle
… wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie besbelli

widok ˈvʲidɔk n
widziana przestrzeń, krajobraz görüş, bakış

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
odbierać bodźce wzrokowe görmek

wiec n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publiczne zgromadzenie polityczne; miting

wieczne pióro n
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki; dolma kalem

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem; sonsuzluk

wieczorny vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ adj
odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia akşam

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
część doby między zachodem słońca a nocą akşam

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół; bekarlığa veda partisi

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
ogół posiadanych wiadomości bilgi

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś bilmek anlamak bilmek

wiedźma ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma n
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami cadı
(etnografia, etnograficzny) w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie pozytywne, nobilitujące; cadı
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta stara, brzydka, kłótliwa cadı

wiejski ˈvʲjɛ̇jsʲci adj
związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi kırsal

wiek vʲjɛk n
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło yaş

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami; deve hecin

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
duża ilość, duża liczba çok

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
o nadzwyczaj dużych rozmiarach büyük

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność boyut
rozmiary czegoś boyut
właściwość, którą można zmierzyć boyut

wielojęzyczność n
cecha tego, co wielojęzyczne çokdillilik

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w wielu językach çokdilli
posługujący się wieloma językami çokdilli

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą; çokgen

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym; polinom

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia; balina

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów çelenk

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
(spożywczy) (kulinaria) mięso ze świni; domuz eti

wierność ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś sadık

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły sadakatli
wykazujący się wiernością, lojalnością sadakatli

wiersz vʲjɛrʃ n
utwór poetycki, często rymowany şiir

wierzba ˈvʲjɛʒba n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych; söğüt

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
(botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach; salkım söğüt

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
(geografia, geograficzny) szczyt góry tepe

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację inanmak
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego inanmak
wyznawać religię inanmak

wieszak ˈvʲjɛʃak n
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku; askı

wieszczek n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych; sarı gagalı dağ kargası

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
odznaczający się silnymi podmuchami wiatru rüzgarlı

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie; sincap değin

wieś vʲjɛ̇ɕ n
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta; köy

wieża ˈvʲjɛʒa n
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; kale
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; kale

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
określenie grupy ludzi mówiącej różnymi językami, niepotrafiącej się porozumieć; Babil Kulesi

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu; Eyfel Kulesi

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ n
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej; su kulesi

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy gökdelen

wiking ˈvʲicĩŋk n
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.; viking

wikipedysta ˌvʲicipɛˈdɨsta n
internauta tworzący i edytujący Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty vikipedist

wilgotność n
stan wyższego nasycenia czegoś wodą nem

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
trochę mokry nemli

wilk vʲilk n
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; kurt böri

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz deniz kurdu

wilkołak vʲilˈkɔwak n
(folklor) człowiek, który może zmienić się w wilka podczas pełni kurt adam

willa ˈvʲilːa n
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka; villa

wina ˈvʲĩna n
czyn niezgodny z normami postępowania suç

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów; asansör

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli; bağ

winny ˈvʲĩnːɨ adj
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego suçlu

wino ˈvʲĩnɔ n
(kulinaria) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców; şarap

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc winorośli üzüm

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści. üzüm asması

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu; çello

wiosna ˈvʲjɔsna n
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato; bahar ilkbahar

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią; kürek

wirus ˈvʲirus n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej; virüs
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych; virüs

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; viroloji

wirusowy adj
związany z wirusami, dotyczący wirusów viral

witalność vʲiˈtalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej canlılık

witać ˈvʲitaʨ̑ v
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś karşılamak

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka; mezgit

witraż ˈvʲitraʃ n
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb; vitray

wiza ˈvʲiza n
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju vise

wizyta vʲiˈzɨta n
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych ziyaret

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi kartvizit

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
splatać, tworząc węzeł bağlamak
tworzyć ciąg logiczny prowadzący od czegoś do czegoś, kojarzyć bağlamak

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem bu yüzden

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa ekseriyet çoğunluk

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności hapishane cezaevi

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia mahkum

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych; vişne

wklęsły adj
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie içbükey konkav

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
w niedługim czasie, w najbliższym czasie yakında

wkład fkwat n
to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze) katkı

wlec vlɛʦ̑ v
ciągnąć po ziemi sürüklemek

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
córka syna lub córki kız torun

wnuk vnuk n
syn córki lub syna torun

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś iç

woda ˈvɔda n
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O; su

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i azotowego rozpuszczająca metale szlachetne; kral suyu

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
naturalna woda lecznicza; maden suyu

wodospad vɔˈdɔspat n
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki çağlayan şelale

wodór ˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1; hidrojen

wojewoda ˌvɔjɛˈvɔda n
zwierzchnik administracji na terenie województwa voyvoda

wojna ˈvɔjna n
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali; savaş harp

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej; iç savaş

wojownik vɔˈjɔvʲɲik n
ten, który walczy savaşçı

wola ˈvɔla n
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem arzu

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego tercih etmek

wolfram ˈvɔlfrãm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; tungsten volfram

wolne oprogramowanie ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników; hür yazılım

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu özgürlük

wolny ˈvɔlnɨ adj
mogący postępować zgodnie z własną wolą özgür serbest
nieobciążony czymś niekorzystnym hür serbest
odbywający się bez pośpiechu yavaş aheste

wolny rynek ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk n
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa); serbest piyasa

wolt vɔlt n
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej; volt

worek ˈvɔrɛk n
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; çuval

wosk vɔsk n
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym; balmumu

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie çağırmak
nazywać kogoś çağırmak
przekazywać coś krzykiem çağırmak

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy; sığır eti

wpis n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej giriş
umieszczenie zapisu w jakimś tekście giriş

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
właściwy istocie żywej od urodzenia doğuştan

wrona ˈvrɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych; leş kargası karga

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy; kirmen

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); eylül

wrzód vʒut n
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka; ülser

wróbel ˈvrubɛl n
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich; serçe

wróg vruk n
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami düşman
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska düşman

wróżbiarka vruʒˈbʲjarka n
(ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości falcı

wróżka ˈvruʃka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary; peri

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym doğu
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód doğu

wschodnioniemiecki adj
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech Doğu Alman
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) Doğu Alman

wschód fsxut n
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem doğu
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy; doğu

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje belirtmek

wskazówka fskaˈzufka n
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości; ibre

wspaniałomyślny ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały cömert

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
udzielenie pomocy destek

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę destek olmak

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
powrót myślami do przeszłości anı

wspólnota fspulˈnɔta n
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami cemaat

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy modern

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym sempati

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą acımak

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
ktoś, z kim się wspólnie mieszka ev arkadaşı

współpracownik ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik n
osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem çalışan

współrzędna n
(matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni kordinat

wstrząs fsṭʃɔ̃w̃s n
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; şok
silne, gwałtowne drgnięcie şok

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
(informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi; şerit
(sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej; şerit
ozdobny, wąski pasek tkaniny şerit

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
robiony na początku (wstępie) geçici

wszechstronny adj
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś kapsamlı

wszechświat ˈfʃɛçɕfʲjat n
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos; gök kubbe

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
ogół ludzi z danego zbioru hacısı hocası

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic bütün

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby tüm yollar Roma'ya çıkar

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
ogół rzeczy i spraw her şey

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
do każdego miejsca her yerde
w każdym miejscu her yerde

wtorek ˈftɔrɛk n
drugi dzień tygodnia salı

wujek ˈvujɛk n
brat matki dayı

wulkan ˈvulkãn n
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; yanardağ volkan
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) yanardağ volkan

wy vɨ personalPronoun
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy siz

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów; çamaşır suyu

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
dokonywać wyboru seçmek
powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie saylamak

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach saylavcı

wybory vɨˈbɔrɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy; saylav

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić güçbeğenir

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej; kıyı

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej fevri

wybór ˈvɨbur n
wybranie jednej z wielu możliwości seçim

wycie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyć inilti

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach; telesiyej

wydanie vɨˈdãɲɛ n
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego basım

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
to, co się stało hadise
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną hadise

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki yayınevi

wydma ˈvɨdma n
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr; kumul

wydra ˈvɨdra n
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści; lutr

wydział ˈvɨʥ̑aw n
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę fakülte

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
mieć dany wygląd görünmek

wygnaniec n
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony sürgün

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
grając w coś, zdobyć wygraną kazanmak
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo kazanmak
o losach loteryjnych: gwarantować wygraną kazanmak

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
czynić coś zrozumiałym açıklamak
(matematyka, matematyczny) o zmiennej losowej: mieć określony udział w obserwowanym efekcie. açıklamak

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła istisna
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu istisna

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem özel

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
droga lub otwór, którym się wychodzi çıkış

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia; kürdan

wykonalność ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać fizibilite

wykonawca ˌvɨkɔ̃ˈnafʦ̑a n
ten, który wykonuje, urzeczywistnia, wprowadza w czyn yapan

wykończony adj
(potocznie, potoczny) mocno zmęczony bitmiş

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf n
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf yalan makinesi

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata; nida ünlem

wykształcony ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
taki, który posiadł szeroką wiedzę, ukończył jakąś szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię eğitimli

wykusz ˈvɨkuʃ n
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji; cumba

wykład ˈvɨkwat n
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat ders

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
uczyć czegoś, prowadzić wykłady ders anlatmak

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego teatî

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; boyut

wymiociny ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ n
to, czym się wymiotuje kusmuk

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka kusmak

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych; meme

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
sposób artykulacji dźwięków mowy sesletim telaffuz

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
coś, co wynaleziono; buluş

wynaleźć v
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane icat etmek

wynik ˈvɨ̃ɲik n
rezultat, skutek sonuç

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń; hayal gücü

wypadek vɨˈpadɛk n
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał kaza

wyposażać v
dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania donatmak

wyposażenie ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ n
narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś teçhizat

wypowiedź vɨpɔˈvʲɛʥi vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane açıklama

wypukły vɨˈpukwɨ adj
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś dışbükey

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy ifade

wyrok ˈvɨrɔk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu dotyczące kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego; karar

wysoki vɨˈsɔci adj
mający duży wymiar pionowy yüksek uzun

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
(odprzymiotnikowy) → wysoki yüksek

wyspa ˈvɨspa n
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; ada

wystawa vɨˈstava n
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz sergi

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych göndermek
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu göndermek
nadawać, wydawać z siebie; emitować göndermek

wyszukany adj
mający szczególne cechy, rzadko spotykany sofistike

wytrzymały ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ adj
taki, który jest w stanie dużo wytrzymać; wytrwały acar atılgan

wytwarzać vɨˈtfaʒaʨ̑ v
produkować na większą skalę, wydawać üretmek

wywiad ˈvɨvʲjat n
instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw; istihbarat
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom mülakat

wyć vɨʨ̑ v
o ludziach przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości ulumak
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć ulumak

wyścig ˈvɨɕʨ̑ik n
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; müsabaka

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony ortak

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny karpiowatych; kızılkanat

wzdłuż vzdwuʃ preposition
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu boyunca

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim; talamus

wzniesienie vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
miejsce wyższe od innych w okolicy; engebe

wzrost vzrɔst n
zwiększanie się jakiejś wartości büyüme

wzór vzur n
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego formül

wódka ˈvutka n
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników; votka

wóz vus n
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie araba

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd. tekerlekli sandalye

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy; kaldırmaç

wół vuw n
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego; öküz

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
mający niewielką szerokość dar

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość şüphelenmek

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś şüphe

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt; karaciğer

wątły adj
słabego zdrowia düşkün

wąż vɔ̃w̃ʃ n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele; yılan

wędka ˈvɛ̃ntka n
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka; olta

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6; karbon
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy; kömür

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; linyit kömürü
opał z węgla (1.1) linyit kömürü

węgiel drzewny n
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi odun kömürü

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; taş kömürü

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów Macar Macarca

węglan ˈvɛ̃ŋɡlãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego; karbonat

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu; karbonhidrat

węglowodór n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru hidrokarbon

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny węgorzowatych; yılan balığı

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; düğüm
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; düğüm

władca ˈvwatʦ̑a n
osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika hükümdar

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej mal
rzecz posiadana przez kogoś mal
właściwość, cecha mal

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność sahip

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki düzgün

włos vwɔs n
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków; saç

włoski ˈvwɔsʲci adj
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch İtalyan İtalyanca
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii İtalyan İtalyanca

włoski ˈvwɔsʲci n
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech; İtalyanca

włosy ˈvwɔsɨ n
owłosienie głowy ludzkiej kıl

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej mızrak

włókniak n
(medycyna, medyczny) nowotwór łagodny fibrom

włókno ˈvwuknɔ n
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój; lif

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka; kuduz

z s z zet preposition
…opisujący związek ile
…wskazujący zawartość ile
…wskazujący towarzystwo ile

z pewnością adv
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie kesinlikle

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem geri

za darmo adv
bezpłatnie, gratis bedava parasız

zabawa zaˈbava n
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia oyun

zabawka zaˈbafka n
rzecz służąca do zabawy; oyuncak

zabawny zaˈbavnɨ adj
wywołujący rozbawienie, śmiech komik eğlendirici güldürücü

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
pozbawiać życia öldürmek

zabobon n
przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu hurafe

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś yasak etmek

zabójstwo honorowe n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny; namus cinayeti

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód batı

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje; davranış

zachwyt ˈzaxfɨt n
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem huşu

zachód ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy; batı

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
zjawisko chowania się słońca za horyzont gurup

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
przystępować do wykonywania jakiejś czynności başlamak

zadanie zaˈdãɲɛ n
coś, co należy wykonać görev

zadowalający adj
wystarczająco dobry tatmin edici yeterli

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy memnuniyet

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny hoşnut

zagadka zaˈɡatka n
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni; bilmece bulmaca

zaganiacz szczebiotliwy zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Hippolais polyglotta) gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową; kısa kanatlı sarı mukallit

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa yurt dışı

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy ecnebi

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu; zamir adıl

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy iyelik adılı

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą ilgi

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; tavşan

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność meşgul

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu enfeksiyon

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie aşk içinde

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego; keşiş

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg viraj

zakurzony adj
pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu tozlu

zakład ˈzakwat n
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność bahis

zakładać zaˈkwadaʨ̑ v
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp. kurmak

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści; rehine

zaleta zaˈlɛta n
dodatnia cecha charakteru avantaj
cecha podwyższająca wartość przedmiotu avantaj

zalew n
(hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją deniz kulağı

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
być uwarunkowanym asmak

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym bağımlılık

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności öndelik

zamach ˈzãmax n
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie suikast

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły; askerî darbe darbe

zamachowiec ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu suikastçi

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały donmak

zamek ˈzãmɛk n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny; kale
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady; kilit

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny; fermuar

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio yerine

zamiast ˈzãmʲjast preposition
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio yerine

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się hapsetmek

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
dysponujący dużym majątkiem varlıklı

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś sipariş

zamężna zãˈmɛ̃w̃ʒna adj
(o kobiecie) taka, która ma męża evli

zanurzać zãˈnuʒaʨ̑ v
zagłębiać coś w czymś ciekłym, sypkim lub miękkim daldırmak

zapach ˈzapax n
węchowe wrażenie zmysłowe; koku

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie; iltihap
(rzeczownik odczasownikowy) od: zapalić; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień iltihap

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych n
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie; menenjit

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli; bronşit

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt; zatürree pnömoni

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia; çakmak

zaparcie n
(medycyna, medyczny) utrudniona lub nieczęsta defekacja; kabızlık

zapał ˈzapaw n
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania şevk

zapałka zaˈpawka n
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę; kibrit

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. düğmelemek

zapis nutowy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym nota çizgisi

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci kaydetmek

zapominalski adj
taki, który ma skłonność do łatwego/szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie unutkan

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś unutmak

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny çağırmak

zapłodnienie n
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem döllenme

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę kazanmak

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych; zerdüştçülük

zaraźliwy adj
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami bulaşıcı

zarodek zaˈrɔdɛk n
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty cenin

zaręczyny n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie; nişan

zasada zaˈsada n
reguła rządząca czymś ilke prensip

zasadzka zaˈsaʦ̑ka n
pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy pusu

zasilacz zaˈɕilaʧ̑ n
urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia güç kaynağı

zaskakiwać v
sprawiać niespodziankę sürpriz yapmak

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas uyuyakalmak

zastawka n
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu kapak

zasłona zaˈswɔ̃na n
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia; perde

zasługa zaˈswuɡa n
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania değim

zatoka zaˈtɔka n
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd; koy körfez

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
przeświadczenie, że można komuś ufać güven

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
to, co się w czymś znajduje içerik
ilość jakiegoś składnika w czymś içerik

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego; kalp krizi

zawias n
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien menteşe

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach; ateşkes

zawietrzny zaˈvʲjɛṭʃnɨ adj
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr rüzgâraltı

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści kıskanç

zawody zaˈvɔdɨ n
impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą yarışma

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy daima her zaman hep

zawód ˈzavut n
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze meslek
niemiłe uczucie, gdy ktoś / coś nie spełniło naszych oczekiwań hayal kırıklığı

zawór ˈzavur n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów; supap

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność haset
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku kıskanç

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna kıskançlık
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona kıskançlık çekememezlik

zaćma ˈzaʨ̑ma n
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku; katarakt

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień; tutulma

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
plik dołączony do wiadomości e-mail ek

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie tesadüf

zbiór zbʲjur n
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; küme

zboczenie n
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy sapıklık

zboczeniec zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych sapık

zboże ˈzbɔʒɛ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna tahıl

zbrodnia katyńska ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska n
(historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR; Katyn Katliamı

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów; savaş suçu

zbroja ˈzbrɔja n
okrycie ochronne wojownika, zabezpieczające przed ciosami zırh

zdalny ˈzdalnɨ adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość uzak

zdanie ˈzdãɲɛ n
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika) cümle tümce

zdanie podrzędne ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ n
(gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne yan cümle

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podjąć decyzję kararlaştırmak

zderzak ˈzdɛʒak n
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą; tampon

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś kabiliyet
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności kabiliyet

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
będący w stanie wykonać określoną czynność ehil

zdrada ˈzdrada n
działanie na szkodę narodu lub kraju hainlik
niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej hainlik
odstąpienie od zasad lub wartości hainlik
ujawnienie wspólnej lub cudzej tajemnicy hainlik

zdrajca ˈzdrajʦ̑a n
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. hain

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby) sağlık sıhhat

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
dobry dla zdrowia sağ
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze sağ

zebra ˈzɛbra n
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści; zebra

zefir ˈzɛfʲir n
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) łagodny i ciepły wiatr zefir
(włókiennictwo) cienka i lekka tkanina, zazwyczaj bawełniana, zwykle w kratę lub w pasy ince gömlek çok ince kumaş

zegar ˈzɛɡar n
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu; saat

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca güneş saati

zegarek zɛˈɡarɛk n
niewielkich rozmiarów zegar saat

zemsta ˈzɛ̃msta n
odwet za krzywdy intikam öç

zero ˈzɛrɔ n
liczba 0; sıfır

zerowy zɛˈrɔvɨ adj
identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy sıfırıncı

zespół ˈzɛspuw n
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu; sendrom

zespół Guillaina-Barrégo n
(medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii; Guillain-Barré sendromu

zestaw ˈzɛstaf n
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów takım

zeszyt ˈzɛʃɨt n
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania; defter

zet zɛt n
nazwa litery z, trzydziestej litery polskiego alfabetu ze

zez zɛs n
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie; şaşılık

zeznanie zɛˈznãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami tanıklık

zezowaty adj
taki, który ma zeza şaşı

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne uyma

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgrupowanie osób mające na celu obrady lub wyrażenie jakiegoś stanowiska; toplantı

zguba ˈzɡuba n
rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć kayıp

zgubić ˈzɡubʲiʨ̑ v
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu gözden kaçırmak

zgubny ˈzɡubnɨ adj
prowadzący do zguby pernisiyöz

ziarno ˈʑarnɔ n
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; kepek
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii; kepek
cząstka czegoś kepek
krystalit; kepek

ziele angielskie n
(kulinaria) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa; yenibahar

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
kolor zielony yeşil
ubranie w kolorze zielonym yeşil

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
(kulinaria) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania yeşil çay

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
(książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy yeşil gözlü

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; yeşil
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały yeşil
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody yeşil

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
gleba toprak

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z gatunku psianka ziemniak, o jadalnych bulwach; patates
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1) patates

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia esnemek

zima ˈʑĩ.ma n
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku; kış

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku; Soğuk Savaş

zimno ˈʑĩmnɔ n
niska temperatura soğuk

zimny ˈʑĩmnɨ adj
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna soğuk

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa nurkując; yalıçapkını

ziołolecznictwo ˌʑɔwɔlɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób; herboloji

zięba ˈʑɛ̃mba n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs; ispinoz

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
mąż córki damat

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie; kaydırak

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych buruşukluk

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi endişe

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie; diriliş

zmiana ˈzmʲjãna n
grupa pracowników pracująca o danej porze vardiya
określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników vardiya
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną değişim

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości degiştirmek

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
(matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości; değişken

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka) değişken
ulegający zmianom değişken

zmierzch zmʲjɛʃx n
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się; tan

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś zorlamak

zmysł zmɨsw̥ n
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju; duyu

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci; aseton

zmywarka zmɨˈvarka n
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń; bulaşık makinesi

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem bitkinlik

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek yorgun

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) mały, papierowy prostokąt przyklejany do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki); posta pulu

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje anlam mana

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
mieć znaczenie, sens anlama gelmek

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś bulmak
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś bulmak
zdobywać to, czego się szuka bulmak

znak znak n
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie işaret

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji; filigran suyolu

znać znaʨ̑ modal
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym tanımak
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości tanımak

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych; sürmeli çalı kuşu

zniszczenie zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone harabiyet

znowu ˈznɔvu adv
jeszcze raz, ponownie, na nowo tekrar

zodiak ˈzɔdʲjak n
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku; Zodyak burç

zoo ˈzɔː n
ogród zoologiczny hayvanat bahçesi

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach; zooloji

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych; kutup ışığı

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia anlaşılır açık

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek; tel zımba zımba

zszywka ˈsʃɨfka n
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza tel zımba

zupa ˈzupa n
(kulinaria) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu; çorba

zwariowany adj
(potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany deli

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej; hayvan

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa; evcil hayvan

związek chemiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów; kimyasal bileşik

zwrot zvrɔt n
spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów) zararı ödeme

zwrotny adj
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega dönüşlü

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji zafer galibiyet

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
ten, który zwyciężył, wygrał kazanan

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby alışkanlık
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę adet

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły alışılagelmiş

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
niewyróżniający się niczym sıradan

zwój zvuj n
coś zwiniętego w kłębek, rulon makara

zwłoki ˈzvwɔci n
ciało martwego człowieka; ceset

zygota n
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia; zigot

zygzak ˈzɨɡzak n
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z” zikzak

zysk zɨsk n
(ekonomia, ekonomiczny) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży kazanç
korzyść z czegoś, uzyskana wartość kazanç

ząb zɔ̃mp n
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; diş
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu diş

zębowa wróżka zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka n
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby; diş perisi

złe oko n
(związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok; kem göz

zło zwɔ n
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; kötülük

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
osoba, która kradnie hırsız

złota rybka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus; Japon balığı

złoto ˈzwɔtɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; altın
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet altın
(sport, sportowy) złoty medal altın

złoty ˈzwɔtɨ adj
mający kolor i połysk złota altın
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota altın

złościć v
doprowadzać do złości kızdırmak

złośliwe oprogramowanie n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym; zararlı yazılım kötü amaçlı yazılım

złośliwość zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest złośliwy art niyet

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość habis
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu habis

złożoność n
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów karmaşıklık

złudzenie zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych yanılsama

zły zwɨ adj
kiepski, nieznający się kötü
niekorzystny kötü
niesmaczny kötü
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany kötü
o zdrowiu, zmysłach słaby kötü

ósemkowy adj
związany z liczbą osiem, dotyczący liczby osiem sekizli

ćma ʨ̑ma n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny; güve

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka egzersiz

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
jedna czwarta, 25% çeyrek

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty; dörtlük nota

Łaba ˈwaba pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech i w Czechach; Elbe

Łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy; Kuğu

Łotwa ˈwɔtfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Letonya Latviya

Ługańska Republika Ludowa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy; Lugansk Halk Cumhuriyeti

Łódź wuʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Łódź

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi; kuğu

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; sessiz kuğu

łacina waˈʨ̑ĩna n
język starożytnych Rzymian; Latince

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego Latin

ładny ˈwadnɨ adj
odznaczający się urodą sirin

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny acısız

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym azaltmak

łamaniec językowy wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ idiom
trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach tekerleme

łamać ˈwãmaʨ̑ v
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając kırmak
nie stosować się do czegoś kırmak

łapa ˈwapa n
noga zwierzęcia niemającego kopyt ayak

łapówka waˈpufka n
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści rüşvet

łasica waˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe; gelincik

łaska ˈwaska n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą ihsan

łaskotać v
lekko podrażniać wrażliwe na dotyk miejsca gıdıklamak

łatwiutki watˈfʲjutʲci adj
(zdrobniale) od: łatwy kolaycacık

łatwowierny adj
taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji safdil

ława przysięgłych n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych jüri

ławka ˈwafka n
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób; bank

łazienka waˈʑɛ̃nka n
pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem; banyo

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
(technologia, technika, techniczny) element mechaniczny, składający się z identycznych ogniw; zincir

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego; besin zinciri

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków; klitoris

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem dirsek

łom n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.; levye

łopata wɔˈpata n
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; kürek

łopatka wɔˈpatka n
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem; kürek kemiği

łososiowy ˌwɔsɔˈɕɔvɨ adj
(książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia somon

łosoś ˈwɔsɔɕ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; somon som

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Łotwy lub Łotyszów Letonca

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
język urzędowy Łotwy; Letonca

łoś wɔɕ n
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu; sığın mus

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł ölüm döşeği

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem; etene

łucznictwo wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy okçuluk

łucznik ˈwuʧ̑ʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem; okçu

łuk wuk n
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); kemer yay
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami; yay
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej; yay
każdy kształt przypominający łuk (1.1) yay
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce (cięciwy) i nadanie tak strzale energii; yay kemer

łupek ˈwupɛk n
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość; kayrak

łupież ˈwupʲjɛʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka; kepek

łuszczyca wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a n
przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów; sedef hastalığı

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
język słowiański, którym mówi się na Łużycach; Sorbca

łydka ˈwɨtka n
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą; baldır

łysy ˈwɨsɨ adj
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie kel

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
mała łyżka çay kaşığı

łyżeczka do herbaty n
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów çay kaşığı

łyżka ˈwɨʃka n
sztuciec służący do jedzenia kaşık

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
narzędzie ułatwiające zakładanie butów ayakkabı çekeceği

łza wza n
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko; gözyaşı

łódź wuʨ̑ n
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach; kayık

łóżko ˈwuʃkɔ n
mebel przeznaczony do spania; yatak

łóżko piętrowe n
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania; ranza

łącznik ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący koşaç

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną bağlamak
jednoczyć, umożliwiać zespolenie birleştirmek
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska birleştirmek
spajać elementy za pomocą środków technicznych birleştirmek

łąka ˈwɔ̃ŋka n
teren gęsto porośnięty trawami; çayır

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na lewym brzegu górnej Odry; Silezya

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm; Pamuk Prenses

ściana ˈɕʨ̑ãna n
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca; duvar

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany yerin kulağı vardır

ścieg ɕʨ̑ɛk n
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu dikiş

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia leş

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dyska komputera, np. c:\windows\system.ini; patika yol
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych patika yol

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny; kiriş

ślad ɕlat n
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś iz

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców; dalak

śledź ɕlɛʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska; ringa

ślepota ɕlɛˈpɔta n
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie körlük

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok kör
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności kör

ślepy ˈɕlɛpɨ n
(potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1) kör

ślimak ˈɕlʲĩmak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka; salyangoz sümüklüböcek

ślina ˈɕlʲĩna n
płynna wydzielina wytwarzana w ustach; tükürük

śliwka ˈɕlʲifka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie; erik

ślub ɕlup n
akt zawarcia małżeństwa; düğün

ślusarz ˈɕlusaʃ n
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe çilingir

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem gülmek

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha śmiałego czynu cesaret
odwaga, pewność siebie cesaret

śmiech ɕmʲjɛx n
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło gülüş kahkaha

śmiertelnik n
(książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek fani

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze fani

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności; ölüm
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą ölüm

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka kaymak

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska kaymak
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka kaymak

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
coś do wyrzucenia, odpadek çöp

śmigłowiec n
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi helikopter

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
poranny posiłek; kahvaltı

śnieg ɕɲɛk n
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; kar
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora kar

śnieguła ɕɲɛˈɡuwa n
(ornitologia, ornitologiczny) Plectrophenax nivalis, ptak z rzędu wróblowych; kar kiraz kuşu

śnić ɕɲiʨ̑ v
widzieć sen podczas spania düş görmek rüya görmek

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa şarkıcı

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
wykonywać melodię głosem ötmek

śpioch ɕpʲjɔx n
człowiek lubiący dużo, długo spać ayakta uyuyan kimse

śpiwór ˈɕpʲivur n
worek do spania uyku tulumu

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, któremu chce się spać uykulu

śpiączka n
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce koma

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
przeciętny, taki sobie sıradan

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; çap
długość średnicy (1.1) çap

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem; noktalı virgül

średnio-wysoko-niemiecki ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki); Orta Yüksek Almanca

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi; Orta Çağ ortaçağ

środa ˈɕrɔda n
trzeci dzień tygodnia; çarşamba Çarşamba

środek ˈɕrɔdɛk n
coś, co ułatwia działanie araç
dobro ekonomiczne araç
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi merkez

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory kitle iletişim araçları

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie çevre

śruba ˈɕruba n
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; cıvata

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów tornavida

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
centrum; główna, centralna część danego miasta şehir merkezi

świadek ˈɕfʲjadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; tanık
osoba, która widziała coś na własne oczy tanık

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
zdawanie sobie sprawy z czegoś; bilinç farkındalık

świat ɕfʲjat n
cała Ziemia dünya Dünya

światło ˈɕfʲjatwɔ n
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; ışık aydınlık
przedmiot będący źródłem światła (1.1) ışık

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła; fiberoptik

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uniesieniu w górę nóg z leżenia na plecach buji
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca zapłonowa buji
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca żarowa buji
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła; mum
(przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli; mum

świeca zapłonowa n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego; buji

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych seküler

świerk ɕfʲjɛrk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; ladin

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki; circirböcegi

świerzb ɕfʲjɛʃp n
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce; uyuz

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych; ateşböceği

świeżość ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest świeże tazelik

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu taze

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej domuz
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie domuz
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes; domuz
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) domuz
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; domuz hınzır

świnka ˈɕfʲĩnka n
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic kabakulak

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1) kobay

świstun ˈɕfʲistũn n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających); fiyu

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów; tapınak mabet

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni bayram

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu; kutsal mukaddes

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię; Noel Baba

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć; tay

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; gözbebeği
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej açıklık

źródło ˈʑrudwɔ n
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; kaynak
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań kaynak

Żmudź pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy; Samogitya

Żyd ʒɨt n
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael; Yahudi

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii; Bereketli Hilal

żaba ˈʒaba n
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych; kurbağa

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
…informujący o braku kogoś lub czegoś hiç

żagiel ˈʒaɟɛl n
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku yelken

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru; yelkenli

żal ʒal n
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą; keder

żar ʒar n
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa kor

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) odmiana języka charakterystyczna dla określonej grupy środowiskowej; argo jargon

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć şaka yapmak

żartowniś ʒarˈtɔvʲɲiɕ n
(żartobliwie) człowiek stosujący nie do końca udane żarty, nie zawsze tolerowane şakacı

żarówka ʒaˈrufka n
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód; ampul

żarłok ˈʒarwɔk n
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie obur

że ʒɛ conjunction
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym ki

żebrak ˈʒɛbrak n
ten, kto żebrze dilenci

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie çanta

żebro ˈʒɛbrɔ n
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową; kaburga

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych denizci yatçı

żel ʒɛl n
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu; jel

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych; jelatin

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
urządzenie służące do ręcznego prasowania; ütü

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo demir

żelazo ʒɛˈlazɔ n
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) demir

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami; dökme demir

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety dişil

żmija ˈʒmʲija n
(herpetologia, herpetologiczny) gad z z podrodziny węży; engerek

żniwa ˈʒʲɲiva n
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych; hasat

żona ˈʒɔ̃na n
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem karı

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
zwykle o mężczyźnie: mający żonę evli

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami; jonglör

żonkil ˈʒɔ̃ŋʲcil n
(botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach; nergis

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej asker

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego; mide karın

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu; palamut

żreć ʒrɛʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) o człowieku: jeść atıştırmak

żubr ʒupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem; Avrupa bizonu

żuchwa ˈʒuxfa n
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki; alt çene

żuraw ˈʒuraf n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza; turna

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; Anadolu otu
(kulinaria) owoc żurawiny (1.1) Anadolu otu

żwacz ʒvaʧ̑ n
jeden z przedżołądków u przeżuwaczy; işkembe

żwir ʒvʲir n
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci; çakıl

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; hayat yaşam

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować dilek istek
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) dilek istek

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
składać życzenia dilemek
pragnąć czyjegoś szczęścia dilemek
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia dilemek

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
związany z Żydami, ich religią, kulturą Yahudi

żyrafa ʒɨˈrafa n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją; zürafa

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
ozdobna lampa wisząca pod sufitem avize

żyroskop ʒɨˈrɔskɔp n
(fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu; jiroskop

żyto ˈʒɨtɔ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1) çavdar

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje; reçine

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin; çalı çit

żywy ˈʒɨvɨ adj
przejawiający oznaki życia canlı

żyzny ˈʒɨznɨ adj
posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów bitek
dający wysokie plony bitek

żyć ʒɨʨ̑ v
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym yaşamak
bytować w jakichś warunkach yaşamak
obcować z kimś yaşamak
trwać yaşamak

żyła ˈʒɨwa n
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca; damar

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią); sarı kart

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu; sarılık

żółty ˈʒuwtɨ adj
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy; sarı

żółw ʒuwf n
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo; kaplumbağa
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; kaplumbağa tosbağa

żółć ʒuwʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa; safra öd

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
domagać się czegoś kategorycznie istek

żłób n
(rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni yemlik