by bɨ suffix
…używany do tworzenia trybu przypuszczającego ы

ek ɛk suffix
tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju męskiego ик ок

filia ˈfʲilʲja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających upodobania, zamiłowania, skłonności do czegoś филия

grafia suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją графия

izm ism̥ suffix
-izm, -yzm → przyrostek tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami изм

ka ka suffix
tworzy rzeczowniki rodzaju żeńskiego ка ша
tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju żeńskiego ка

letni ˈlɛtʲɲi suffix
… dotyczący lat летний

logia ˈlɔɟja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką логия

metria ˈmɛtrʲja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z mierzeniem метрия

nim suffix
… wskazująca, że słowo jest nazwą ним

onim ˈɔ̃ɲĩm suffix
ostatni człon wyrazów złożonych mający znaczenie: nazwa, imię, wyraz оним

ość ɔɕʨ̑ suffix
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną ость

terapia tɛˈrapʲja suffix
(medycyna, medyczny) ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sposobem leczenia терапия

ę suffix
…tworząca biernik liczby pojedynczej rzeczowników zakończonych na -a у ю
…tworząca pierwszą osobę liczby pojedynczej czasu teraźniejszego i przyszłego prostego czasowników у ю

ę suffix
…tworzący nazwy młodych zwierząt онок ёнок

ż ʃ ʒ suffix
partykuła, wzmacniająca konstrukcje z czasownikami w trybie rozkazującym lub w zdaniach pytających ка

AA a‿ˈː acronym
= Anonimowi Alkoholicy; АА

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy; АБС

AIDS ɛjts n
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej; СПИД

AK a‿ˈka acronym
= (wojskowość, wojskowy) automat Kałasznikowa; АК автомат Калашникова

Aalen pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Ален

Aare pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu; Ааре

Aaron aˈːrɔ̃n pn
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza; Аарон

Aaronowy possessiveAdjective
(przestarzałe, przestarzały) (gwarowe, gwara) taki, który należy do Aarona Ааронов ааронов аароновский

Aba pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kemerowskim Rosji, lewy dopływ Tomu w dorzeczu Obu Аба

Abadan aˈbadãn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w Iranie; Абадан

Abakan aˈbakãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji; Абакан

Abaza pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan; Абаза

Abchaz ˈapxas n
mieszkaniec Abchazji абхаз абхазец

Abchazja apˈxazʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji; Абхазия

Abchazka apˈxaska n
mieszkanka Abchazji абхазка

Abdon ˈabdɔ̃n pn
imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Авдон

Abel ˈabɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Авель

Aberdeen pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania); Абердин Эбердин

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej; Абиджан

Abigail pn
imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; Авигея

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia; Абиссиния

Abisynka ˌabʲiˈsɨ̃nka n
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii абиссинка

Abisyńczyk ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii абиссинец

Abraham abˈraxãm pn
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; Авраам
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Авраам

Abruzja abˈruzʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim; Абруццо

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich; Абу-Даби

Abudża aˈbuʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii; Абуджа

Abundiusz pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego Авундий

Abwehra abˈvɛra pn
(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej; Абвер

Acapulco pn
(geografia, geograficzny) Acapulco de Juárez, miasto w Meksyku; Акапулько Акапулько-де-Хуарес

Achalciche pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia; Ахалцихе

Achilles aˈçilːɛs pn
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy; Ахилл Ахиллес
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Ахилл
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 588; Ахиллес

Achtuba pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego; Ахтуба

Aczyńsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w syberyjskiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Czułymem; Ачинск

Ad-Dauha ad‿ˈːawxa pn
(geografia, geograficzny) stolica Kataru; Доха

Ada ˈada pn
imię żeńskie; Ада

Adam ˈadãm pn
imię męskie; Адам

Adamawa ˌadãˈmava pn
(geografia, geograficzny) wyżyna w Afryce; Адамава

Addis Abeba ˈaddʲis aˈbɛba pn
(geografia, geograficzny) stolica Etiopii; Аддис-Абеба

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Australii; Аделаида
imię żeńskie pochodzenia niemieckiego; Адэлайда

Adelina ˌadɛˈlʲĩna pn
imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Аделина

Adolf ˈadɔlf pn
imię męskie; Адольф

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty; Адонис

Adria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, między dolnym Padem i Adygą, w starożytności ważny port morski; Адрия

Adrian ˈadrʲjãn pn
imię męskie; Адриан

Adriatyk aˈdrʲjatɨk pn
(zobacz) Morze Adriatyckie Адриатика

Adygeja pn
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop Адыгея

Adygejsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Adygei; Адыгейск

Adźwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Usy w dorzeczu Peczory; Адзьва

Adżaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym; Аджария

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu; Афганистан

Afganka avˈɡãŋka n
obywatelka Afganistanu афганка

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Afganistanu афганец

Afrodyta ˌafrɔˈdɨta pn
(mitologia grecka) bogini miłości; Афродита

Afryka ˈafrɨka pn
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi; Африка

Afryka Północna ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na n
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu; Северная Африка

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Afryki африканец

Afrykanka ˌafrɨˈkãŋka n
mieszkanka Afryki африканка

Agan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan; Аган

Aginskoje pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim; Агинское

Agrypina ˌaɡrɨˈpʲĩna pn
imię żeńskie; Агриппина

Agryz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż; Агрыз

Agłona pn
(geografia, geograficzny) wieś na Łotwie, w Łatgalii, w gminie Agłona; Аглона

Ahura Mazda aˈxura ˈmazda pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ormuzd, Bóg stworzyciel, najwyższe bóstwo w mazdaizmie i zaratusztrianizmie Ахура-Мазда

Ahwaz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan; Ахваз

Aj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkirii i obwodzie czelabińskim; Ай
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Эйе

Akadia aˈkadʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej; Акадия

Akra ˈakra pn
(geografia, geograficzny) stolica Ghany; Аккра

Akwilon aˈkfʲilɔ̃n pn
(mitologia rzymska) bóg wiatru północnego, utożsamiany z greckim Boreaszem; Аквилон

Akwin pn
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum; Аквино

Akwitania ˌakfʲiˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) region w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux; Аквитания

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią; Ахен

Al-Hilla pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla; Эль-Хилла

Alabama ˌalaˈbãma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Алабама
(geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych; Алабама

Alaska aˈlaska pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Аляска

Alaskanin n
mieszkaniec Alaski аляскинец

Albania alˈbãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie; Албания

Albanka alˈbãŋka n
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii албанка

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii албанец

Alberta alˈbɛrta pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Альберта

Alej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski; Алей

Alejsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego; Алейск

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Александр

Aleksandra ˌalɛˈksãndra pn
imię żeńskie; Александра

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego; Александрия

Aleksandrowicz pn
(dawniej, dawny) syn Aleksandra Александрович

Aleksandrowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim; Александровск
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kraju Permskim Rosji Александровск

Aleksandrowsk Sachaliński pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie sachalińskim, nad Cieśniną Tatarską; Александровск-Сахалинский

Aleksy aˈlɛksɨ pn
imię męskie; Алексей

Alençon pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w Normandii; Алансон

Aleuty pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego, Алеутские острова

Alfons ˈalfɔ̃w̃s pn
imię męskie; Альфонс

Algier ˈalʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) stolica Algierii; Алжир

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
obywatel Algierii алжирец

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze; Алжир

Algierka alʲˈɟɛrka n
obywatelka Algierii алжирка

Ali Baba pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać; Али-Баба

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
imię żeńskie; Алиса

Alkantara pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii; Алькантара

Allah ˈalːax pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie; Аллах

Alojzy aˈlɔjzɨ pn
imię męskie; Алоиз

Alpuhara pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) górzysta kraina w południowej Hiszpanii, stanowiąca część Andaluzji, odizolowana pasmami górskimi od reszty Półwyspu Iberyjskiego; Альпухарры

Alpy ˈalpɨ pn
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia; Альпы

Alpy Algawskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Bawarskich, położone w Austrii (Przedarulania i Tyrol) oraz Niemczech (Bawaria); Алльгойские Альпы

Alpy Bawarskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w łańcuchu Północnych Alp Wapiennych; Баварские Альпы

Alpy Berchtesgadeńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Salzburskich, w Północnych Alpach Wapiennych; Берхтесгаденские Альпы

Alpy Berneńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii; Бернские Альпы

Alpy Centralne pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Wschodnich; Центральные Восточные Альпы

Alpy Glarneńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri; Гларнские Альпы

Alpy Graickie pn
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na granicy Francji i Włoch; Грайские Альпы

Alpy Górnej Prowansji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Альпы Верхнего Прованса

Alpy Lepontyńskie pn
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii oraz we Włoszech; Лепонтинские Альпы

Alpy Nadmorskie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Приморские Альпы

Alpy Pennińskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alp Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii; Пеннинские Альпы

Alpy Prowansalskie pn
(geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich położona w południowej ich części, na terytorium Francji, na północny zachód od wybrzeży Morza Liguryjskiego; Прованские Альпы

Alpy Retyckie pn
(geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ; Ретийские Альпы

Alpy Salzburskie pn
(geografia, geograficzny) grupa górska, część Północnych Alp Wapiennych w Austrii i Niemczech; Зальцбургские Альпы

Alpy Wysokie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Верхние Альпы

Alwernia alˈvɛrʲɲa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Альверня

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem; Эльзас

Alzatczyk alˈzaṭʧ̑ɨk n
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu эльзасец

Alzatka alˈzatka n
mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu эльзаска

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej; Амазонка
(mitologia, mitologiczny) członkini plemienia wojowniczych kobiet; амазонка

Ambroży ãmˈbrɔʒɨ pn
imię męskie; Амвросий

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Америка
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki Америка

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Южная Америка

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej; Северная Америка

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego; Латинская Америка

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej; Центральная Америка

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Ameryki – kontynentu американец
mieszkaniec Stanów Zjednoczonych американец

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
obywatelka Stanów Zjednoczonych американка
mieszkanka kontynentu amerykańskiego американка

Amga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu; Амга

Amguń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji, na terenie Kraju Chabarowskiego, lewostronny dopływ Amuru; Амгунь

Amiens pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma; Амьен

Amman ˈãmːãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii; Амман

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji; Амударья

Amur ˈãmur pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji; Амур

Amursk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Kraju Chabarowskim, nad Amurem; Амурск

An-Nadżaf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat; Эн-Наджаф

Anabar pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów; Анабар

Anadyr ãˈnadɨr pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Czukockiego Okręgu Autonomicznego; Анадырь
(geografia, geograficzny) rzeka na Czukotce; Анадырь

Anaklet pn
historyczne imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego Анаклет

Anapa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym; Анапа

Anastazja ˌãnaˈstazʲja pn
imię żeńskie; Анастасия

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej; Анатолия Малая Азия

Andaluzyjczyk ˌãndaluˈzɨjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Andaluzji андалузец

Andaluzyjka ˌãndaluˈzɨjka n
mieszkanka Andaluzji андалузка

Andegawenia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary; Анжу

Andiżan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu; Андижан

Andoma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie wołogodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Onega Андома

Andora ãnˈdɔra pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią; Андорра

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Андромеда
imię żeńskie; Андромеда

Andruszowo pn
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, znana z podpisanego w niej w 1667 roku rozejmu; Андрусово

Andruszówka pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego; Андрушёвка

Andrychów ãnˈdrɨxuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Андрыхув

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
imię męskie; Андрей

Andy ˈãndɨ pn
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej; Анды

Angara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał; Ангара

Angarsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą; Ангарск

Angers pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary; Анже

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
kobieta narodowości angielskiej англичанка

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii; (potocznie, potoczny) utożsamiana ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej; Англия

Anglik ˈãŋɡlʲik n
mężczyzna narodowości angielskiej англичанин

Angola ãŋˈɡɔla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ангола

Anguilla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim; Ангилья

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin; Ангел-Хранитель

Aniuj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja; Анюй

Aniza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju; Энс

Ankara ãŋˈkara pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji; Анкара

Anna ˈãnːa pn
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie; Анна

Annopol ãnˈːɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce; Аннополь

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru; Антананариву

Antares ãnˈtarɛs pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona; Антарес

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy; Антарктида Антарктика

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody; Антарктика

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's; Антигуа и Барбуда

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Антон

Antonin pn
imię męskie Антонин

Antonina ˌãntɔ̃ˈɲĩna pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Антонина

Antonówka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim obwodu rówieńskiego, siedziba gminy w II RP; Антоновка

Antopol pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego; Антополь

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Антверпен

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne; Нидерландские Антильские острова Антильские острова

Anżero-Sudżeńsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim; Анжеро-Судженск

Apatyty pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie murmańskim; Апатиты

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech; Апеннины Апеннинские горы

Apia ˈapʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Samoa; Апиа

Apollo aˈpɔlːɔ pn
(mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz; Аполлон
(rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych; Аполлон

Apostołowo pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie dniepropietrowskim; Апостолово

Apulia pn
(geografia, geograficzny) region administracyjny w południowych Włoszech; Апулия

Arab ˈarap n
mężczyzna wywodzący się z jednego z ponad dwudziestu krajów świata arabskiego; mężczyzna, którego językiem ojczystym jest arabski; араб

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie; Саудовская Аравия

Arabka aˈrapka n
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego арабка

Arabska Republika Egiptu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu Арабская Республика Египет

Arad pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana; Арад

Aragwi pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury; Арагви

Arak pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros; Эрак

Araks pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury; Аракс

Ararat aˈrarat pn
(geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji; Арарат

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji; Архангельск

Archimedes ˌarçĩˈmɛdɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk; Архимед

Ardeny pn
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu; Арденны

Ardżesz pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju; Арджеш

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Аргентина

Argolida pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos; Арголида

Argos pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis; Аргос

Argun pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Chinach i Rosji, łącząc się z Szyłką tworzy Amur; Аргунь

Arizona ˌarʲiˈzɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Аризона

Arka Przymierza pn
(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu; Ковчег Завета

Arkadiusz arˈkadʲjuʃ pn
imię męskie; Аркадий

Arkady arˈkadɨ pn
imię męskie; Аркадий

Arkansas arˈkãw̃zas ˈarkãw̃sɔ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Арканзас

Arktyka ˈarktɨka pn
(geografia, geograficzny) najbliżej na północ wysunięty obszar Ziemi otaczający biegun północny; Арктика

Armawir pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem; Армавир

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Армения

Armia Czerwona pn
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946; Красная армия Рабоче-крестьянская Красная армия

Armoryka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną; Арморика Ареморика

Artemida ˌartɛ̃ˈmʲida pn
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą; Артемида

Artiom pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku; Артём

Artiomowsk pn
(geografia, geograficzny) Bachmut, miasto na Ukrainie, oficjalna nazwa w latach 1924−2016; Артёмовск

Artur ˈartur pn
imię męskie; Артур

Aruba aˈruba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej; Аруба

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki, Аристотель

Arzamas pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim; Арзамас

Arłamowska Wola pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego; Арламовская Воля

Asbiest pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu; Асбест

Askania Nowa pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie czaplińskim obwodu chersońskiego; Аскания-Нова

Astrachań aˈstraxãɲ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu; Астрахань

Asturia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo Астурия

Asyria aˈsɨrʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii; Ассирия

Asyryjczyk ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię; ассириец
mieszkaniec Asyrii ассириец

Ateńczyk aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Aten афинянин

Atrek pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie; Атрек

Attyka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem; Аттика

Augiasz pn
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa; Авгий

Augsburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii; Аугсбург

August ˈawɡust pn
imię męskie; Август

Augustów awˈɡustuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Polsce; Августов

Auksztota pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego; Аукштайтия

Aurora awˈrɔra pn
(historia, historyczny, historycznie) rosyjski krążownik, który w 1917 r. wystrzałem dał znak do rozpoczęcia szturmu Pałacu Zimowego; Аврора

Australia awˈstralʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; Австралия
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi; Австралия

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec, obywatel Australii австралиец

Australijka ˌawstraˈlʲijka n
mieszkanka, obywatelka Australii австралийка

Austria ˈawstrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Австрия

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
mieszkanka lub obywatelka Austrii австриячка австрийка

Austriak ˈawstrʲjak n
mieszkaniec lub obywatel Austrii австриец австрияк

Autun pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii; Отён

Awacza pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka, uchodzi deltą do Zatoki Awaczyńskiej; Авача

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku; Азербайджан

Azerbejdżanin ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn n
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu азербайджанец

Azerbejdżanka ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka n
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu азербайджанка

Azja ˈazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi; Азия

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą; Малая Азия

Azjata aˈzʲjata n
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego азиат

Azjatka aˈzʲjatka n
mieszkanka Azji азиатка

Azory aˈzɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii; Азорские острова

Azow ˈazɔf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji; Азов

Ałapajewsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą; Алапаевск

Ałatau Kuźniecki pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie na terytorium Rosji, w Syberii Południowej, pomiędzy rzekami Tomem Białym Ijusem; Кузнецкий Алатау

Ałatyr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Czuwaszji, położone nad Ałatyrem (1.1); Алатырь
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie niżnonowogrodzkim, Mordowii i Czuwaszji, lewy dopływ Sury; Алатырь

Ałazeja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; Алазея

Ałczewsk pn
(geografia, geograficzny) miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim; Алчевск

Ałdan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Jakucji; ośrodek administracyjny ułusu ałdańskiego; Алдан
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji we wschodniej Syberii, prawy dopływ Leny; Алдан

Ałtaj ˈawtaj pn
(geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie; Алтай

Ałtaj Kruszcowy pn
(geografia, geograficzny) góry w południowo-zachodniej części Ałtaju, na terytorium Kazachstanu i Rosji; Рудный Алтай

Ałtaj Południowy pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w południowym Ałtaju, na ziemiach Kazachstanu, Rosji i Chin; Южный Алтай

Ałupka pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Autonomicznej Krymu, nad Morzem Czarnym; Алупка

Ałuszta pn
(geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa na Krymie; Алушта

Baba Jaga ˈbaba ˈjaɡa n
(literacko) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła Баба-Яга

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku; Вавилон

Babilonia ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku; Вавилония

Babin pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego Бабин

Babina pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego; Бабина

Babol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran; Баболь

Babuchów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego Бабухов

Bach pn
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwisko światowej sławy niemieckiego kompozytora epoki baroku, czołowej postaci rodu Bachów; Бах

Bachmut pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim; Бахмут

Baczka pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą; Бачка

Badenia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo; Баден

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec Баден-Вюртемберг

Bagdad ˈbaɡdat pn
(geografia, geograficzny) stolica Iraku; Багдад

Baghlan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodnim Afganistanie; Баглан

Bagrationowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Federacji Rosyjskiej; Багратионовск

Bahamy baˈxãmɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej; Багамские Острова
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim; Багамские Острова

Bahrajn ˈbaxrajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manama; Бахрейн

Bajdarata pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, uchodząca do Zatoki Bajdarackiej Morza Karskiego; Байдарата

Bajkał ˈbajkaw pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie; Байкал

Bajkonur pn
(geografia, geograficzny) dawny radziecki kosmodrom na terenie Kazachstanu; Байконур

Bajkowce pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego; Байковцы

Bakczysaraj pn
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie; Бахчисарай

Baku ˈbaku pn
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu; Баку

Bamberg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Bawarii; Бамберг

Bamian pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz; Бамиан

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii; Бангкок

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Бангладеш

Banówka pn
(geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód kaliningradzki), uchodzi do Zalewu Wiślanego; Мамоновка

Barabińsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie nowosybirskim; Барабинск

Baran ˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; Овен
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Овен

Baranek Boży baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześc. symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw; Агнец Божий

Baranówka pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego; Барановка

Barańczyce pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, siedziba gminy wiejskiej w II RP; Барановцы

Barańczyce Małe pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego; Малые Барановцы

Barbados barˈbadɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Барбадос

Barcja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów; Бартия

Barguzin pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Buriacji, uchodząca do jeziora Bajkał; Баргузин

Barnaba barˈnaba pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego; Варнава

Barnauł pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem; Барнаул

Barnaułka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski; Барнаулка

Barszczowice pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim; Борщовичи

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
imię męskie; Варфоломей Бартломей

Barysz pn
(geografia, geograficzny) wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego; Барыш

Baryszówka pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż; Барышевка

Bask bask n
członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską; баск

Baskijka baˈsʲcijka n
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską басконка

Baskonia baˈskɔ̃ɲja n
(geografia, geograficzny) dawna nazwa Kraju Basków Баскония

Basra pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab; Басра

Bastia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji; Бастия

Baszkaus pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona w Republice Ałtaju, dopływ Czułyszmanu Башкаус

Baszkir n
członek narodu Baszkirów башкир

Baszkiria pn
(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Башкирия

Baszkirka n
członkini narodu Baszkirów башкирка

Baszkortostan pn
(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Башкортостан

Batman ˈbatmãn pn
popularny bohater filmów i komiksów; Бэтмен

Batumi pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego; Батуми

Bawarczyk baˈvarʧ̑ɨk n
mieszkaniec Bawarii баварец

Bawaria baˈvarʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium; Бавария

Bawarka baˈvarka n
mieszkanka Bawarii баварка

Baworów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego; Баворов

Bazalia pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz; Базалия

Bazylea ˌbazɨˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Базель

Bazyli baˈzɨlʲi pn
imię męskie; Базыль

Bazylisa pn
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Василина Василиса

Bałakława pn
(geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola; Балаклава

Bałaszow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior; Балашов

Bałaszycha pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy; Балашиха

Bałkany bawˈkãnɨ pn
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego; Балканы

Bałt bawt n
(etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich; балт

Bałtyjsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port morski w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej; Балтийск

Bałtyka bawˈtɨka pn
(geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent; Балтика Фенносарматия

Beata bɛˈata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Беата

Bednarów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego; Боднаров

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich; бедуин

Bejrut ˈbɛjrut pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu; Бейрут

Belebej pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji; Белебей

Belfort pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté; Бельфор

Belg bɛlk n
obywatel Belgii бельгиец

Belgia ˈbɛlʲɟja n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli; Бельгия

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
obywatelka Belgii бельгийка

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
stolica Serbii; Белград

Belize bɛˈlʲizɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopan; Белиз

Bendery pn
(geografia, geograficzny) miasto w Naddniestrzu, separatystycznej części Mołdawii, port nad Dniestrem; Бендеры

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Венедикт Бенедикт

Beneluks pn
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga; Бенилюкс

Benewent pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2); Беневенто

Bengal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską; Бенгалия

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Бенин Республика Бенин

Beninka bɛ̃ˈɲĩŋka n
obywatelka Beninu бенинка

Benińczyk bɛ̃ˈɲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Beninu бенинец

Berber ˈbɛrbɛr n
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego; бербер

Berberyjka ˌbɛrbɛˈrɨjka n
(etnografia, etnograficzny) członkini ludu Berberów берберка

Berdiańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto i port nad Morzem Azowskim, położony na Ukrainie w obwodzie zaporoskim; Бердянск

Berdyczów bɛrˈdɨʧ̑uf pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim; Бердичев

Berehowo pn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy; Берегово

Beresteczko pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem; Берестечко

Berezowica Wielka pn
(administracja) (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy; Великая Березовица

Berezyna pn
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi w obwodzie mińskim; Березино
(geografia, geograficzny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru; Березина
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Białorusi, prawy dopływ Niemna; Березина

Berezów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie rokitnowskim obwodu rówieńskiego na Wołyniu, na Ukrainie; Берёзовое

Berezów Niżny pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, położona nad rzeką Łuczką Нижний Березов

Berezów Wyżny pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy Выжний Березов

Berezów Średni pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, w II RP siedziba gminy wiejskiej; Средний Березов

Berezówka pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie odeskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berezowskiego; Березовка

Bereściany pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego; Берестяное

Bereście pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w rejonie dąbrowickim obwodu rówieńskiego Берестье

Bereźne pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą; Березно

Bereźnica Królewska pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żydaczowskim; Бережница

Bereźwica pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny; Берёзовка

Bereżce pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim; Великие Бережцы

Bereżki pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie dąbrowskim obwodu rówieńskiego Бережки

Bergamo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Lombardia; Бергамо

Berhomet pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego; Берегомет

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec; Берлин Берли́н

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina; Западный Берлин

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2); Бермуды

Bernard ˈbɛrnart pn
imię męskie; Бернард

Berwianka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, na Grodzieńszczyźnie, prawy dopływ Pyranki Бервенка

Besarabia n
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę; Бессарабия

Beskidy pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych; Бескиды

Betesda pn
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy; Вифезда

Bezleda pn
(geografia, geograficzny) niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód kaliningradzki) Резвая

Bełz pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski; Белз

Bhutan ˈbutãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu; Бутан Бута́н

Biała Cerkiew pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, największe w obwodzie kijowskim, stolica rejonu położona nad rzeką Roś; Белая Церковь

Biała Cisa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Karpatach Wschodnich na Ukrainie, łącząc się z Czarną Cisą tworzy Cisę; Белая Тиса

Biała Krynica pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim; Белая Криница

Białaszów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie zdołbuszowskim obwodu rówieńskiego Белашов

Białaszówka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie berezieńskim obwodu rówieńskiego Балашовка

Białoberezka pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie wierchowińskim, w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy; Белоберёзка

Białobożnica pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego; Белобожница

Białogród nad Dniestrem pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Ukrainie, położone nad Limanem Dniestru, w obwodzie odeskim; Белгород-Днестровский

Białogródka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie zasławskim obwodu chmielnickiego, położona nad rzeką Wydawą; Белогородка

Białokrynica pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim, położona nad rzeką Dziadowską Krynicą; Белокриница
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie podhajeckim; Белокриница

Białokurowicze pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie oleskim obwodu żytomierskiego, położona u źródeł rzeki Żerem Белокоровичи

Białokurowicze Nowe pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie olewskim obwodu żytomierskiego; Новые Белокоровичи

Białopole pn
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy, w obwodzie sumskim, siedziba rejonu białopolskiego; Белополье

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi белорус

Białorusinka ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi белоруска

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Белоруссия Беларусь

Białostocczanin ˌbʲjawɔstɔʦ̑ˈʧ̑ãɲĩn n
mieszkaniec Białostocczyzny белостокец

Białowiż pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie rokitnickim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Studenicą, niedaleko na wschód przebiegała granica II RP Беловеж

Białozórka pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego; Белозирка

Biały Czeremosz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie w Karpatach Wschodnich, razem z Czarnym Czeremoszem tworząca rzekę Czeremosz; Белый Черемош

Biały Kamień pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego, położone na prawym brzegu rzeki Bug; Белый Камень

Białystok bʲjaˈwɨstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Polsce; Белосток

Biblia ˈbʲiblʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga; Библия Би́блия

Bidżan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym, lewy dopływ Amuru Биджан

Biecz bʲjɛʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie małopolskim; Беч

Bielajewka pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie odeskim, siedziba władz rejonu bielajewskiego; Беляевка

Bielce pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii; Бельцы

Bielin pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego; Белин

Bielsk pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie kotelewskim obwodu połtawskiego Бельск

Bielska Wola pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim, obwodu rówieńskiego; Бельская Воля

Bielsko ˈbʲjɛlskɔ pn
(geografia, geograficzny) dawniej miasto, a obecnie część Bielska-Białej; Белско

Bielsko-Biała ˌbʲjɛlskɔ‿ˈbʲjawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Белско-Бела

Bieriezniki n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, na lewym brzegu Kamy; Березники

Biesiedź pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży; Беседь

Bieszczady bʲjɛʃˈʧ̑adɨ pn
(geografia, geograficzny) zachodnia część Beskidów Wschodnich; Бещады

Biełaja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi; Белая

Biełgorod pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego; Белгород

Biełogorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem; Белогорск

Biełorieck pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji; Белорецк

Biełowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim; Белово

Bieńkowa Wisznia pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie gródeckim; Вишня

Bieżanice pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim, siedziba administracyjna rejonu bieżanickiego; Бежаницы

Bija pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji przepływająca przez Kraj Ałtajski i Republikę Ałtaju, wypływa z Jeziora Teleckiego; po połączeniu z Katunią tworzy rzekę Ob; Бия

Bikin pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, prawy dopływ Ussuri Бикин

Bilcze Złote pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim, położona nad rzeką Seret; Бильче-Золотое

Bilicz pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim, nad rzeką Jabłonką; Беличи

Bira pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym, lewy dopływ Amuru Бира

Biriusa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, po połączeniu z Czuną tworzy Tasiejewę; Бирюса

Birma ˈbʲirma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Бирма

Birmingham pn
(geografia, geograficzny) miasto w Anglii, siedziba władz hrabstwa West Midlands; Бирмингем

Birobidżan pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem; Биробиджан

Biskowice pn
(geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, położona nad rzeką Strwiąż; Бисковичи

Biszkek ˈbʲiʃkɛk pn
(geografia, geograficzny) stolica Kirgistanu; Бишкек

Bitków pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie nadwórniańskim obwodu iwanofrankiwskiego w południowo-zachodniej części Ukrainy, pomiędzy rzekami Bystrzycą Sołotwińską a Bystrzycą Nadwórniańską u przedproża pasma Gorganów; Бытков

Biłgoraj bʲiwˈɡɔraj pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie lubelskim; Билгорай

Biłka Królewska pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim, nad rzeczką Białką; Нижняя Белка

Biłka Szlachecka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego, położona nad rzeczką Białką; Верхняя Белка

Bleżowo pn
(geografia, geograficzny) wieś na północno-zachodniej Ukrainie, w rejonie rokicieńskim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Stwihą; Блажово

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji; Ближний Восток

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; Близнецы
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Близнецы

Bobrowica pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie czernihowskim, siedziba władz rejonu bobrowickiego; Бобровица

Bobryniec pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kirowohradzkim, siedziba władz rejonu bobrynieckiego; Бобринец

Bochum pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec; Бохум

Boczanica pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie hoszczańskim, w obwodzie rówieńskim; Бочаница

Boczków Wielki pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, położone na prawym brzegu rzeki Cisy; Великий Бычков

Bogarodzica n
(staropolski) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu; Богородица

Bogdan ˈbɔɡdãn pn
imię męskie; Богдан

Bogdanówka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego; Богдановка

Bogurodzica n
(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu; Богородица

Bogusław bɔˈɡuswaf pn
imię męskie; Богуслав

Boh pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie mająca źródła na Podolu, uchodząca do Morza Czarnego; Южный Буг

Bohdaszów pn
(geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie zdołbunowskim obwodu rówieńskiego Богдашев

Bohorodczany pn
(geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim; Богородчаны

Bohorodczany Stare pn
(geografia, geograficzny) wieś na południowo-zachodniej Ukrainie, w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą; Старые Богородчаны

Bohusze pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie berezieńskim obwodu rówieńskiego Богуши

Bojanice pn
(geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Бояничи

Bojaniec pn
(geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim; Боянец

Boko Haram pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nigeryjska islamistyczna sekta bojówkarska domagająca się wprowadzenia szariatu; Боко харам

Bokujma pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie młynowskim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Ikwą; Бокийма

Bolechowce pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego; Болеховцы

Bolechów pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim; Болехов

Bolesław bɔˈlɛswaf pn
polskie imię męskie pochodzenia staropolskiego; Болеслав

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre; Боливия

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech; Болонья

Bolton pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii; Болтон

Bonawentura ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Бонавентура

Bonifacy ˌbɔ̃ɲiˈfaʦ̑ɨ pn
imię męskie; Бонифаций

Bonn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Бонн

Boratyn pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Борятин

Bordżomi pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia; Боржоми

Boreasz bɔˈrɛaʃ pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem; Борей

Borki pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie lubieszowskim obwodu wołyńskiego Борки

Borki Wielkie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego; Великие Борки

Boroczyce pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie horochowskim obwodu wołyńskiego; Борочиче

Borodzianka pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu borodziańskiego w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Zdwiż; Бородянка

Borowicze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą; Боровичи

Borszczów pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego; Борщёв

Borszczówka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego; Борщовка

Borszów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim obwodu lwowskiego; Борщов

Bortniki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego; Бортники

Boruchów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego; Борохов

Borys ˈbɔrɨs pn
polskie imię męskie pochodzenia protobułgarskiego; Борис

Borysoglebsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie woroneskim; Борисоглебск

Boryspol pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim; Борисполь

Borysław pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą; Борислав

Borżawa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na ukraińskim Zakarpaciu, w dorzeczu Cisy; Боржава

Bosra pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Syrii; Босра

Botoszany pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w północnej części historycznej Mołdawii; Ботошани

Botswana bɔtsˈfãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ботсвана Республика Ботсвана

Botswanka bɔtsˈfãŋka n
obywatelka Botswany ботсванка

Botswańczyk bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Botswany ботсванец

Bouszów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim; Бовшев

Bołgrad pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh; Болград

Bołszowce pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim; Большовцы

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; Босния

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Босния и Герцеговина

Bośniaczka bɔɕˈɲaʧ̑ka n
mieszkanka Bośni боснийка

Bośniak ˈbɔɕɲak n
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny босниец

Boże Ciało ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ n
(potocznie, potoczny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej; праздник тела Господня

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa; Рождество Рождество Христово

Brack pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą; Братск

Bracław pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh; Брацлав

Braiła pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju; Брэила

Brajłów pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu; Браилов

Brandenburgia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie; Бранденбург

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji; Братислава

Brazylia braˈzɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Бразилия

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk n
obywatel Brazylii бразилец

Brazylijka ˌbrazɨˈlʲijka n
obywatelka Brazylii бразильянка

Brazzaville pn
(geografia, geograficzny) stolica Konga; Браззавиль

Brema ˈbrɛ̃ma pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą; Бремен

Brest pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania; Брест

Bretania brɛˈtãɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji; Бретань

Briańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego Брянск

Bristol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Anglii; Бристоль

Bronisław brɔ̃ˈɲiswaf pn
polskie imię męskie pochodzenia słowiańskiego; Бранислав

Bronisława ˌbrɔ̃ɲiˈswava pn
imię żeńskie; Бронислава

Broszniów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankowskiego; Брошнев

Bruchnal pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski; Терновица

Bruksela bruˈksɛla pn
(geografia, geograficzny) stolica Belgii; Брюссель

Brunei brũˈnɛji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Бруней

Bryczany pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii; Бричаны

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
obywatel Wielkiej Brytanii британец

Brytyjka brɨˈtɨjka n
obywatelka Wielkiej Brytanii британка

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego; Британские Виргинские острова

Brzeg bʒɛk pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim; Бжег

Brzeszcze ˈbʒɛʃʧ̑ɛ pn
miasto w Polsce w województwie małopolskim; Бжеще

Brzezina pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie mikołajowskim w obwodzie lwowskim; Березина

Brześć pn
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską; Брест

Bród Kamienny pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie baranowskim obwodu żytomierskiego; Каменный Брод

Buczacz pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego; Бучач

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
stolica Węgier; Будапешт

Budyłów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego; Будилов

Budzanów pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret; Буданов

Budziak pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem; Буджак

Budziszyn buˈʥ̑iʃɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Баутцен

Buenos Aires pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Argentynie; Буэнос-Айрес
(geografia, geograficzny) jezioro w Argentynie; Буэнос-Айрес
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny; Буэнос-Айрес

Bug buk pn
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi; Западный Буг

Bugulma pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie; Бугульма

Bukowina pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię; Буковина

Bureja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru; Бурея

Burgenland pn
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii; Бургенланд

Burgundia burˈɡũndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji; Бургундия

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce; Буркина-Фасо Буркина Фасо

Bursztyn pn
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą; Бурштын

Burundi buˈrũndʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Бурунди

Busza pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy; Буша

Buszehr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską; Бушир

Butla pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim; Битля

Bułat pn
gruzińskie, baszkirskie i tatarskie imię męskie; Булат

Bułgar ˈbuwɡar n
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii болгар болгарин

Bułgaria buwˈɡarʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii; Болгария

Bułgarka buwˈɡarka n
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii болгарка

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego; Быдгощ

Byk bɨk pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja Телец
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Телец

Bystrzyca pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie; Бистрица
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru; Быстрица

Bystrzyca Nadwórniańska pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, wypływa z Gorganów, uchodzi do Bystrzycy; Быстрица-Надворнянская

Bystrzyca Sołotwińska pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, wypływa z Gorganów, uchodzi do Bystrzycy; Быстрица-Солотвинская

Bytom ˈbɨtɔ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Бытом

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ Бывшая Югославская Республика Македония

Bzyp pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego; Бзыбь

Bóbr bupr̥ pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Berezyny; Бобр
(geografia, geograficzny) rzeka, lewy dopływ Odry; Бобрава Бубр

Bóbrka pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim; Бобрка

Bóg buk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej; Бог

Bóg jeden wie ˈbuc ˈjɛdɛ̃n ˈvʲjɛ idiom
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości бог его знает господь его знает одному богу известно

Bóg raczy wiedzieć ˈbuk ˈraʧ̑ɨ ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ idiom
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości бог его знает господь его знает одному богу известно

Bąkowice pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, nad Strwiążem; Буньковичи

Błagowieszczeńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Baszkirii; Благовещенск
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem; Благовещенск

Błażej ˈbwaʒɛj pn
imię męskie; Власий Влас

Błażów pn
(geografia, geograficzny) wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego; Блажев

Błozewka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Strwiąża Болозевка

Błudniki pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, położona nad rzeką Łomnicą; Блюдники

CD sʲi‿ˈdʲi ʦ̑ɛ‿ˈdɛ acronym
= (angielski) compact disc → płyta kompaktowa CD диск СИ-ДИ

CNC acronym
= (maszynoznawstwo) skomputeryzowane sterowanie numeryczne; ЧПУ
= (maszynoznawstwo) pracujący z wykorzystaniem skomputeryzowanego sterowania numerycznego ЧПУ

COBOL ˈkɔbɔl acronym
(informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych; кобол

Cambrai pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France; Камбре

Canberra pn
(geografia, geograficzny) stolica Australii; Канберра

Cannes pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu; Канны

Cardiff ˈkardʲif pn
(geografia, geograficzny) miasto i stolica Walii; Кардифф

Carycyn ʦ̑aˈrɨʦ̑ɨ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) nazwa Wołgogradu do 1925 roku Царицын

Cchinwali pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji; Цхинвал

Cebrów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego; Цебров

Cebłów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Цеблов

Cecora pn
(geografia, geograficzny) miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy; Цуцора

Cecyniówka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie szumskim obwodu tarnopolskiego; Цеценевка

Celebes pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego; Сулавеси

Celejów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego; Целиев

Ceniawa pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego; Ценява

Ceniów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego; Ценёв

Centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Центавр Кентавр

Cerber ˈʦ̑ɛrbɛr pn
(mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu; Кербер

ChRL xa‿ɛr‿ˈɛl acronym
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa КНР

Chabarowsk xaˈbarɔfsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego; Хабаровск

Chajpudyra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, uchodzi do Zatoki Chajpudyrskiej Morza Peczorskiego Море-Ю Хайпудыра

Chanka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku; Ханка

Chantajka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju Хантайка

Chanty-Mansyjsk ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry; Ханты-Мансийск

Charków ˈxarkuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy; Харьков

Chatanga pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja; Хатанга

Cheops pn
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Хеопс

Chersoń pn
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego; Херсон

Cheta pn
(geografia, geograficzny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, łącząc się z Kotujem tworzy Chatangę; Хета

Chewsuretia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji; Хевсурети

Chiang Mai pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Tajlandii; Чиангмай

Chibiny pn
(geografia, geograficzny) masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji; Хибины

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Чили

Chilijczyk ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk n
obywatel Chile чилиец

Chilijka ʧ̑ʲiˈlʲijka n
obywatelka Chile чилийка

Chinka ˈçĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin китаянка

Chiny ˈçĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Китай

Chiwa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej; Хива

Chiłok pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi; Хилок

Chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Chin китаец
osoba narodowości chińskiej; китаец

Chińska Republika Ludowa ˈçĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin; Китайская Народная Республика

Chlebiczyn Leśny pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego; Лесной Хлебичин

Chocim pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem; Хотин

Chocimierz pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego; Хотимир

Chodaczków Mały pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego; Малый Ходачков

Chodaczków Wielki pn
(geografia, geograficzny)wieś na Ukrainie, w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego; Великий Ходачков

Chodorów pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski; Ходоров

Chodżent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią; Худжанд

Choj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni; Хой

Chopin pn
nazwisko męskie pochodzenie francuskiego Шопен
nazwisko polskiego kompozytora romantycznego; Шопен
nazwisko żeńskie pochodzenie francuskiego Шопен
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid Шопен

Chopior pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Donu; Хопёр

Chor pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, dopływ rzeki Ussuri Хор

Chorezm pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu; Хорезм

Chorobrów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim; Хоробров

Chorog pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż; Хорог

Chorostków pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim; Хоростков

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu; Хорватия

Chorwat ˈxɔrvat n
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji хорват

Chorwatka xɔrˈvatka n
kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji хорватка

Chorów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie ostrogskim obwodu rówieńskiego; Хоров

Chołojów pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego; Узловое

Chronos pn
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu; Хронос

Chrystus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu; Христос

Chrystus Pan pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Jezus Chrystus Христос Господь

Chudan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na wschodniej Syberii w Rosji, lewy dopływ Udy Худан

Chust pn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy; Хуст

Chyrów pn
(geografia, geograficzny) miasto w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem; Хыров

Cieszyn ˈʨ̑ɛʃɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim; Цешин

Cieśnina Beringa pn
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa; Берингов пролив

Cieśnina Gibraltarska pn
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy; Гибралтарский пролив

Cieśnina Kerczeńska pn
(geografia, geograficzny) płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łącząca Morze Azowskie z Morzem Czarnym; Керченский пролив

Cieśnina Piławska pn
(geografia, geograficzny) cieśnina między dwiema częściami Mierzei Wiślanej, łącząca Zalew Wiślany z wodami Morza Bałtyckiego; Балтийский пролив

Cna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach riazańskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Mokszy Цна
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie twerskim Rosji, uchodzi do jeziora Mstino Цна

Colmar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est; Кольмар

Compiègne pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych; Компьень

Cudnów pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew; Чуднов

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna narodowości cygańskiej (romskiej); цыган

Cylicja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym; Киликия

Cylma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Komi i obwodzie archangielskim Rosji, lewy dopływ Peczory Цильма

Cymlańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim; Цимлянск

Cymła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie rostowskim i wołgogradzkim Rosji, prawy dopływ Donu; Цимла

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; Кипр
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji; Кипр

Cyprian ˈʦ̑ɨprʲjãn pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Куприян

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Cypru киприот

Cypryjka ʦ̑ɨˈprɨjka pn
obywatelka Cypru киприотка

Cyrena pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne; Кирена

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym; Циркуль

CzK ˈʧ̑ɛka acronym
(historia, historyczny, historycznie) akronim nazwy służby bezpieczeństwa ZSRR w latach 1917-1922 ЧК

Czabarówka pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego; Чабаровка

Czad ʧ̑at pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie; Чад
(geografia, geograficzny) zanikające jezioro w Afryce na pograniczu Nigerii, Nigeru, Kamerunu i Czadu (1.1); Чад

Czadyjczyk ʧ̑aˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Czadu чадец

Czapajewsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi; Чапаевск

Czara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy; Чара

Czarna Cisa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Karpatach Wschodnich na Ukrainie, łącząc się z Białą Cisą tworzy Cisę; Чёрная Тиса

Czarnobyl pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim; Чернобыль
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r. Чернобыль

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy; Черногория

Czarnogórka ˌʧ̑arnɔˈɡurka n
(zobacz) Czarnogórzanka черногорка

Czarnogórzanin ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn n
obywatel Czarnogóry черногорец

Czarnogórzec ˌʧ̑arnɔˈɡuʒɛʦ̑ n
człowiek narodowości czarnogórskiej, obywatel Czarnogóry, mieszkaniec Czarnogóry черногорец

Czarny Czeremosz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie w Karpatach Wschodnich, razem z Białym Czeremoszem tworząca rzekę Czeremosz; Чёрный Черемош

Czarny Timok pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, razem z Białym Timokiem tworzy Timok; Црна-Река Црни-Тимок

Czartorysk pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim, nad rzeką Styr; Старый Чарторийск

Czaruków pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego; Чаруков

Czarysz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu; Чарыш

Czaun pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego; Чаун

Czebarkul pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim; Чебаркуль
(geografia, geograficzny) jezioro w obwodzie czelabińskim; Чебаркуль

Czeboksary pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej; Чебоксары

Czech ʧ̑ɛx n
człowiek narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech; чех
obywatel Czech (krainy historycznej Czechy) богемец

Czech ʧ̑ɛx pn
(mitologia słowiańska) legendarny założyciel państwa czeskiego; Чех

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej; Чехословакия

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1); Богемия
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze; Чехия

Czeczelnik pn
(geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim nad Sawranką; Чечельник

Czehryń pn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą; Чигирин

Czelabińsk ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego; Челябинск

Czepca pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki; Чепца

Czerczen-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnich Chinach; Черчен

Czeremchowo pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie irkuckim; Черемхово

Czeremosz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Prutu; Черемош

Czerepowiec pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim; Череповец

Czerkiesk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji; Черкесск

Czerlańskie Przedmieście pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego; Черлянское Предместье

Czernelica pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim; Чернелица

Czerniachowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Черняховск

Czerniatyn pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie horodeńskim obwodu iwanofrankiwskiego; Чернятин

Czerniawa pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego; Чернево

Czerniejów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą Nadwórniańską; Черниев

Czernihów pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w północnej części Ukrainy, położone nad Desną; Чернигов

Czernilawa pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego; Чернилява

Czerniowce ʧ̑ɛrʲˈɲɔfʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie; Черновцы

Czerski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego; Черский

Czerwiszcze Nowe pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie koszyrskim; Новые Червища

Czerwiszcze Stare pn
(geografia, geograficzny)wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie koszyrskim; Старые Червища

Czerwonogród pn
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Червоноград

Czeski Cieszyn ˈʧ̑ɛsʲci ˈʨ̑ɛʃɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach; Чески Тешин Чески Цешин

Czeszka ˈʧ̑ɛʃka n
osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech чешка

Czesława ʧ̑ɛsˈwava pn
imię żeńskie; Чеслава

Czetwertnia pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim; Четвертня

Czkałow pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Orenburg, nazwa oficjalna w latach 1938-1957 Чкалов

Czo Oju pn
(geografia, geograficzny) szczyt w Himalajach; Чо-Ойю

Czomolungma pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach Джомолунгма

Czona pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja; Чона

Czortków pn
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem; Чортков

Czortowiec pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim; Чертовец

Czosza pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji europejskiej, w obwodzie archangielskim, uchodzi do Zatoki Czoskiej Morza Barentsa Чёша

Czuja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Ałtaju, prawy dopływ Katuni; Чуя
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny; Чуя

Czukocki Okręg Autonomiczny ʧ̑uˈkɔʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech okręgów autonomicznych wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, leżący na północnym wschodzie kontynentu azjatyckiego, na półwyspie Czukotka; Чукотский автономный округ

Czukotka ʧ̑uˈkɔtka pn
(geografia, geograficzny) półwysep w północno wschodniej Azji; Чукотка Чукотский полуостров

Czumysz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Obu; Чумыш

Czuna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę; Уда

Czunia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Podkamiennej Tunguzki; Чуня

Czusowaja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego; Чусовая

Czusowoj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową; Чусовой

Czułym pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu; Чулым

Czułyszman pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji w Republice Ałtaju, uchodzi do Jeziora Teleckiego; Чулышман

Czyta pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na Syberii, w Kraju Zabajkalskim, dopływ Ingody Чита
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim; Чита

Czyżyków pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego; Чижиков

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski; Ченстохова

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych днк ДНК

Dafne ˈdafnɛ pn
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe; Дафна

Dagestan daˈɡɛstãn n
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji; Дагестан

Dagestanka n
(etnografia, etnograficzny) obywatelka Dagestanu дагеста́нка

Dagestańczyk n
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Dagestanu дагестанец

Dakota Południowa daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych; Южная Дакота

Dakota Północna daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych; Северная Дакота

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku; Дальний Восток

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry; Далмация

Dania ˈdãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze; Дания

Daniel ˈdãɲɛl pn
imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Даниил

Darachów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego; Дарахов

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia staroperskiego; Дарий

Darkiejmy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy); Озёрск

Darmstadt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Hesji; Дармштадт

Daszawa pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy; Дашава

Daszoguz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem; Дашогуз

Dauria pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna Rosji na wschodniej Syberii, południowa część Zabajkala; Даурия Даурская земля

Dawidów pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego; Давыдов

Debora pn
(biblijny) starotestamentowa prorokini pochodząca z plemienia Naftalego; Девора
imię żeńskie pochodzenia semickiego; Девора

Deimos dɛˈ<sup>j</sup>ĩmɔs pn
(astronomia, astronomiczny) mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa; Деймос

Dejma pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji (obwód kaliningradzki) uchodząca do Zalewu Kurońskiego, ramię Pregoły; Дейма

Dekalog dɛˈkalɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych; декалог

Dekan ˈdɛkãn pn
(geografia, geograficzny) rozległy płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego; Декан

Delatyn pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim rejonie nadwórniańskim Ukrainy, niedaleko Nadwórnej u wschodniego przedproża Gorganów; Делятин

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika; Дельфин

Dema pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi; Дёма

Demetriusz dɛ̃ˈmɛtrʲjuʃ pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Дмитрий Деметрий Димитрий

Demianów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim; Демьянов

Demidówka pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim; Демидовка

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Демократическая Республика Конго

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce Демократическая Республика Сан-Томе и Принсипи

Derażnia pn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim; Деражня

Derbent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem; Дербент

Desna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, najdłuższy, lewostronny dopływ Dniepru o długości 1130 km; Десна

Dezful pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan; Дизфуль

Diemjanka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Irtysza; Демьянка

Dijon pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą; Дижон

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników; Диоген
greckie imię męskie; Диоген

Dioma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi; Дёма

Disneyland pn
(turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company; Диснейленд

Dmitrow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim; Дмитров

Dmytrów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego; Дмитров

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie Днепр Днипро
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię; Днепр

Dniepropetrowsk pn
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1991-2016); Днепропетровск

Dniepropietrowsk pn
(geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1926-1991); Днепропетровск

Dniestr dʲɲɛstr̥ pn
(geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię; Днестр

Dobraczyn pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Добрячин

Dobrohostów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego; Доброгостов

Dobrotwór pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie kamioneckim obwodzie lwowskim; Добротвор

Dokuczajewsk pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim; Докучаевск

Dolna Austria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii; Нижняя Австрия

Dolna Bawaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut; Нижняя Бавария

Dolna Frankonia pn
(geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii; Нижняя Франкония

Dolna Kraina pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona w Słowenii, część Krainy; Нижняя Крайна

Dolna Tajmyra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki Tajmyry od jeziora Tajmyr do ujścia; Нижняя Таймыра

Dolna Tunguzka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju; Нижняя Тунгуска

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; Доминика

Dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
obywatel Dominikany доминиканец

Don dɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-zachodniej Rosji uchodząca do Morza Azowskiego; Дон

Doniec pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu; Северский Донец

Donieck ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k pn
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy; Донецк

Doniecka Republika Ludowa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu donieckiego Ukrainy; Донецкая Народная Республика

Donna pn
anglosaskie imię żeńskie Донна

Dorota dɔˈrɔta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Дорота

Dortmund pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, największy ośrodek Zagłębia Ruhry; Дортмунд

Drawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ; Драва

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie Млечный Путь

Drohiczyn drɔˈçiʧ̑ɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce na Podlasiu; Дрохичин

Drohobycz drɔˈxɔbɨʧ̑ pn
miasto na Ukrainie; Дрогобыч

Druć pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru; Друть

Dryssa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Białorusi (obwód witebski), prawy dopływ Dźwiny; Дрисса

Dryświata pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi w obwodzie witebskim, mająca swe źródło w jeziorze Dryświaty i uchodząca do Dzisny; Дрисвята

Dubosary pn
(geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu; Дубоссары

Dubrownik duˈbrɔvʲɲik pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem; Дубровник

Dudinka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem; Дудинка

Dudypta pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Piasiny; Дудыпта

Duisburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry; Дуйсбург

Duma pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba niższa parlamentu Rosji i Federacji Rosyjskiej; Дума

Dunaj ˈdũnaj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Дунай

Dunajów pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w obwodzie lwowskim; Дунаев

Dunka ˈdũŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii датчанка

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu; Душанбе

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii датчанин

Dydak pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Дидакус

Dyja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej; Дие Тайя

Dymbowica pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu, przepływa przez Bukareszt; Дымбовица

Dymitrowicz pn
(dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) syn Dymitra Дмитриевич

Dyneburg pn
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną; Двинск Даугавпилс

Dziadek Mróz ˈʥ̑adɛk ˈmrus n
postać z rosyjskiego folkloru, odpowiednik świętego mikołaja, w Polsce popularny w czasach PRL; Дед Мороз

Dzieciątko n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Chrystus jako dziecko Младенец

Dzieduszyce Małe pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego; Малые Дедушичи

Dzieduszyce Wielkie pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego; Великие Дедушичи

Dziedziłów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim; Дедилов

Dzielnica Łacińska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża; Латинский квартал

Dzierżyńsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką; Дзержинск

Dzień Matki n
święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek; День ма́тери

Dziki Zachód ˈʥ̑ici ˈzaxut n
(historia, historyczny, historycznie) zachodnia część Stanów Zjednoczonych w okresie wzmożonego osadnictwa w XIX w.; Дикий Запад

Dzisna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Litwie i Białorusi, lewy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Dzisna na Litwie; Дисна

Dzitwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Litwie oraz na Białorusi w rejonach werenowskim i lidzkim, prawy dopływ Niemna; Дитва

Dzukia pn
(geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno; Дзукия

Düsseldorf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia; Дюссельдорф

Dąbrowica pn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie rówieńskim; Дубровица

Dźwina pn
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Rosję, Białoruś i Łotwę, uchodząca do Zatoki Ryskiej; Западная Двина

Dźwińsk pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Dyneburg Двинск

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji; Джакарта

Dżalalabad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul; Джелалабад

Dżamila ʤ̑ãˈmʲila pn
imię żeńskie pochodzenia arabskiego Джамиля

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Джибути
(geografia, geograficzny) stolica Dżibuti (1.1); Джибути

Dżugdżur pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji, ciągnący się wzdłuż brzegów Morza Ochockiego; Джугджур

Dżuryn pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego; Джурин

Dżurów pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie śniatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego; Джуров

Dżyzak pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego; Джизак

EAWG ˌɛ‿a‿vu‿ˈɟɛ acronym
= Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza ЕврАзЭС

EBOR ˈɛbɔr acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju; ЕБРР

EBOiR ɛbɔˈir acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju; ЕБРР

ESBC ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych; ЕСЦБ

EWG ɛ‿vu‿ˈɟɛ acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza ЕврАзЭС
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejska Wspólnota Gospodarcza ЕЭС

Edam pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Holandii, w prowincji Holandia Północna; Эдам

Edeltruda ˌɛdɛlˈtruda pn
rzadkie imię żeńskie pochodzenia staro-wysoko-niemieckiego; Одри

Efialtes ɛˈfʲjaltɛs pn
dawne greckie imię męskie; Эфиальт

Egipt ˈɛɟipt pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze; Египет

Ejszyszki pn
(geografia, geograficzny) miasto na Litwie w rejonie solecznickim; Эйшишкес

Ekawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, dopływ Lelupy Иецава
(geografia, geograficzny) wieś na Łotwie, siedziba gminy Ekawa Иецава

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito; Эквадор

Elbrus ˈɛlbrus pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Kaukazu; Эльбрус

Elgi pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Indygirki; Эльги

Eliasz ˈɛlʲjaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Илия

Elista pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji; Элиста

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; Елизавета

Emilczyn pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego; Емильчино

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
imię żeńskie; Эмилия

Emilia-Romania ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech; Эмилия-Романья

Emma ˈɛ̃mːa pn
imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Эмма

Eneasz pn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym; Эней

Engels pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące nad Wołgą, w obwodzie saratowskim; Энгельс

Eos ˈɛɔs pn
(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą; Эос

Epir pn
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim; Эпир

Eris ˈɛrʲis pn
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199; Эрида
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią; Эрида

Erydan ɛˈrɨdãn pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji; Эридан

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze; Эритрия Эритрея

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Armenii; Ереван

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Эстония

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej эстонка

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii эстонец

Etiopczyk ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk n
obywatel Etiopii эфиоп

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Эфиопия

Etiopka ɛˈtʲjɔpka n
obywatelka Etiopii эфиопка

Etna pn
(geografia, geograficzny) czynny wulkan położony na Sycylii, we Włoszech; Этна

Etruria ɛˈtrurʲja pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.; Этрурия

Etrusk ˈɛtrusk pn
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e. этруск

Etruska ɛˈtruska n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e. этруска

Eubeja pn
(geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego; Эвбея

Eufrat ˈɛwfrat pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak; Евфрат

Eufrozyna ˌɛwfrɔˈzɨ̃na pn
imię żeńskie; Ефросиния Ефросинья

Eugenia ɛwˈɡɛ̃ɲja pn
imię żeńskie; Евгения

Eugeniusz ɛwˈɡɛ̃ɲuʃ pn
imię męskie; Евгений

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
grecki matematyk; Евклид Эвклид

Eupatoria pn
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym; Евпатория

Eurazja ɛwˈrazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję; Евразия

Europa ɛwˈrɔpa pn
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; Европа

Europa Północna n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej Северная Европа

Europa Wschodnia n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją; Восточная Европа

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Europy европеец

Europejka ˌɛwrɔˈpɛjka n
mieszkanka Europy европейка

Europol ɛwˈrɔpɔl pn
Europejski Urząd Policji, agencja policyjna z siedzibą w Hadze; Европол

Eustachy ɛwˈstaxɨ pn
imię męskie; Астафий Евстафий Евстахий Остафий

Euzebiusz ɛwˈzɛbʲjuʃ pn
imię męskie; Евсей

Ewa ˈɛva pn
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego; Ева
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Ева

Ewikszta pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Łotwie, prawy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Łubań; Айвиексте

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
imię męskie; Ездра

Ezop ˈɛzɔp pn
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej; Эзоп

Ełk ɛwk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Элк

FSB ɛf‿ɛz‿ˈbɛ acronym
= Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej ФСБ

Falklandy falkˈlãndɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1); Фолклендские Острова
(geografia, geograficzny) archipelag na południowym krańcu Ameryki Południowej Фолклендские острова

Fastów pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim; Фастов

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rosji, państwa w Europie i Azji Российская Федерация

Feliks ˈfɛlʲiks pn
imię męskie; Феликс

Felsztyn pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim; Скелевка

Fenicja fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii; Финикия

Fenicjanin ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Fenicji финикиец

Fenicjanka ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjãŋka n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Fenicji финикиец

Feniks ˈfɛ̃ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Феникс

Fergana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego; Фергана

Ferrara pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; Феррара

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Фиджи

Fidżyjczyk fʲiˈʤ̑ɨjʧ̑ɨk n
obywatel Fidżi фиджиец

Fidżyjka fʲiˈʤ̑ɨjka n
obywatelka Fidżi фиджийка

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
imię męskie; Филимон

Filip ˈfʲilʲip pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Филипп

Filipinka ˌfʲilʲiˈpʲĩnka n
obywatelka Filipin филиппинка

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Филиппины

Filipińczyk ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Filipin филиппинец

Fin fʲĩn n
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii финн

Finka ˈfʲĩnka n
kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii финка

Finlandczyk n
obywatel Finlandii финляндец

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Финляндия

Firlejów pn
(geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego Ukrainy; Липовка

Firlejówka pn
(geografia, geograficzny) Marmuszowice, wieś na Ukrainie (polski egzonim wariantowy); Мармузовичи

Flandria Zachodnia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w zachodniej Belgii, nad Morzem Północnym; Западная Фландрия

Flawiusz ˈflavʲjuʃ pn
imię męskie; Флавий

Flensburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią; Фленсбург

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech; Флоренция

Florentyn n
imię męskie; Флорентин

Focjusz ˈfɔʦ̑ʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia greckiego Фотий

Fogarasz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów; Фэгэраш

Fokszany pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii; Фокшани

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
imię męskie pochodzenia germańskiego; Франциск

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu; Франция

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji француз

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji француженка

Frankfurt nad Menem pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Франкфурт-на-Майне

Freja ˈfrɛja pn
nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny; Фрейя

Frygia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska; Фригия

Fryzja Wschodnia pn
(geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji; Восточная Фризия

Fudżajra pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra, ; Эль-Фуджайра

Fulda pn
(geografia, geograficzny) (administracja)miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2); Фульда

GAZ n
marka radzieckich samochodów osobowych, terenowych i ciężarowych; ГАЗ

GMO ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ acronym
(rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie; ГМО

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Габон

Gabonka ɡaˈbɔ̃ŋka n
obywatelka Gabonu габонка

Gabończyk ɡaˈbɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Gabonu габонец

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
imię męskie; Гавриил

Gad ɡat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba; Гад

Gagra pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu; Гагра

Galia ˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie Галлия

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan; Галилея
(geografia, geograficzny) gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja; Галилея

Gambia ˈɡãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Гамби я Гамбия

Gambijczyk ɡãmˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Gambii гамбиец

Gambijka ɡãmˈbʲijka n
obywatelka Gambii гамбийка

Gandawa ɡãnˈdava pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Гент

Gandhi ˈɡaːn.d̪ʱi pn
jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej; Ганди

Gandża pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu; Гянджа

Gargantua pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu; Гаргантюа

Gatczyna pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w środkowej części obwodu leningradzkiego; Гатчина

Gawia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na południowej Litwie i zachodniej Białorusi, prawy dopływ Niemna; Гавья

Gałacz pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju; Галац

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Гданьск

Gdow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa; Гдов

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce; Гдыня

Gelendżyk pn
miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego; Геленджик

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Женева
(administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii; Женева

Genezaret pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Jezioro Tyberiadzkie; Генисаретское озеро
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Tyberiadzkim Генисарет

Geniczesk pn
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego; Геническ

Georgia Południowa pn
(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy Южная Георгия

Germakówka pn
(geografia, geograficzny) wieś w rejonie borszczowskim obwodu tarnopolskiego; Гермаковка

German ˈɡɛrmãn pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego Герман

Gerwazy ɡɛrˈvazɨ pn
imię męskie; Гервасий

Ghana ˈɡãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Гана

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego Гибралтар

Giluj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie amurskim Rosji, prawy dopływ Zei w dorzeczu Amuru ; Гилюй

Gioconda pn
(sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci Джоконда Мона Лиза

Giżycko ɟiˈʒɨʦ̑kɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim; Гижицко

Giżyga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie magadańskim Rosji, uchodzi do Zatoki Giżygińskiej Morza Ochockiego Гижига

Glarus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii, w Alpach Glarneńskich; Гларус

Gliwice ɡlʲiˈvʲiʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce; Гливице

Glińsko pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie żółkiewskim obwodu lwowskiego; Глинск

Gniezna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Seretu; Гнезна

Gniła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Podolu na zachodniej Ukrainie, dopływ Zbrucza; Гнилая

Gniła Lipa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, lewobrzeżny dopływ Dniestru; Гнилая Липа

Goa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim; Гоа

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów; Годзилла

Goralenvolk n
(historia, historyczny, historycznie) akcja tworzenia ruchu separatystycznego wśród górali na Podhalu; Гораленфольк
(historia, historyczny, historycznie) grupa polskich działaczy góralskich kolaborujących z niemieckimi władzami w czasie okupacji hitlerowskiej w ramach akcji (1.1) Гораленфольк

Gorgonia pn
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Горгония

Gori pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia; Гори

Gorki pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Niżny Nowogród (nazwa oficjalna w latach 1932-1990); Горький

Gornoałtajsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, stolica Republiki Ałtaju; Горно-Алтайск

Gornozawodsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim Горнозаводск
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a niegdyś miasto, na Sachalinie w Rosji Горнозаводск

Gouda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Holandii; Гауда

Gołdap ˈɡɔwdap pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jezioro rynnowe w pobliżu Gołdapi (1.1), przez które przebiega granica między Polską a Rosją (Obwód Kaliningradzki); Озеро Красное
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim; Голдап

Gołdapa ɡɔwˈdapa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim; dopływ Węgorapy; Голдапа

Gołąb ˈɡɔwɔ̃mp pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Голубь

Grabow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; Грабов

Graz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich; Грац

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach; Греция

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji гречанка

Greifswald pn
(geografia, geograficzny) (administracja) hanzeatyckie miasto powiatowe i uniwersyteckie w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; Грайфсвальд

Grek ɡrɛk n
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji грек

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii; Гранада
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Гренада

Grenadyjczyk ˌɡrɛ̃naˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Grenady гренадец

Grenadyjka ˌɡrɛ̃naˈdɨjka n
obywatelka Grenady гренадка

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku; Гренландия

Grenoble pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Гренобль

Grodno ˈɡrɔdnɔ n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi; Гродно

Grodzisk Mazowiecki ˈɡrɔʥ̑isk ˌmazɔˈvʲjɛʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce; Гродзиск-Мазовецкий

Grozny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, na obszarze Kaukazu, stolica Czeczenii; Грозный

Gruzin ˈɡruʑĩn n
osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji грузин

Gruzinka ɡruˈʑĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji грузинка

Gruzja ˈɡruzʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi; Грузия

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
imię męskie; Григорий

Grzymałów pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą; Гримайлов

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Гуам
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Stanów Zjednoczonych na wyspie Guam (1.1) Гуам

Gubacha pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kraju Permskim Rosji; Губаха

Gudauta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego; Гудаута

Gudermes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii; Гудермес

Guernsey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Гернси

Gujana ɡuˈjãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Гайана

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim; Французская Гвиана

Guria pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji Гурия

Gusiew pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Гусев

Gwardiejsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły; Гвардейск

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej; Гватемала
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Gwatemali (1.1); Гватемала

Gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk n
obywatel Gwatemali гватемалец

Gwatemalka ˌɡvatɛ̃ˈmalka n
obywatelka Gwatemali гватемалка

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Гвинея
(geografia, geograficzny) region w Afryce Zachodniej; Гвинея

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau; Гвинея-Бисау

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Экваториальная Гвинея

Gwinejczyk ɡvʲĩˈnɛjʧ̑ɨk n
obywatel Gwinei гвинеец
obywatel Gwinei Bissau гвинеец
obywatel Gwinei Równikowej гвинеец

Gwinejka ɡvʲĩˈnɛjka n
obywatelka Gwinei, Gwinei Bissau lub Gwinei Równikowej гвинейка

Góra Oliwna pn
(geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei; Елеонская гора

Góra Stołowa ˈɡura stɔˈwɔva pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Столовая Гора

Górna Angara pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Buriacji, wpadająca do jeziora Bajkał; Верхняя Ангара

Górna Austria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej Austrii ze stolicą w Linzu; Верхняя Австрия

Górna Bawaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium; Верхняя Бавария

Górna Tajmyra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki Tajmyry od źródła do jeziora Tajmyr; Верхняя Таймыра

Górna Wolta pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkina Faso do 1984 r. Верхняя Вольта

Górny Jenisej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) pierwsze 188 kilometrów biegu Jeniseju; Верхний Енисей

Górny Ren pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Grand Est; Верхний Рейн

Górny Śląsk pn
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech; Верхняя Силезия

Górska Szoria pn
(geografia, geograficzny) kraina w azjatyckiej części Rosji, w południowej części obwodu kemerowskiego; Горная Шория

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem; Нагорный Карабах

Góry Abakańskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Federacji Rosyjskiej, w południowej Syberii w Chakasji, położone na granicy Ałtaju i Sajanu Zachodniego; Абаканский хребет

Góry Ajgułackie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w środkowej części Ałtaju Айгулакский хребет

Góry Akademika Obruczewa pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Tuwie, w Rosji; Хребет Академика Обручева

Góry Anadyrskie pn
(geografia, geograficzny) (przestarzałe, przestarzały) Góry Czukockie; Анадырский хребет

Góry Andyjskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w Dagestanie, w północno-wschodniej części Wielkiego Kaukazu; Андийский хребет

Góry Angarskie pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji, w obwodzie irkuckim Ангарский кряж

Góry Aniujskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, położone w Czukocji, pomiędzy rzekami Mały Aniuj i Wielki Aniuj; Анюйський хребет

Góry Ałdańskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; Алданское нагорье

Góry Badżalskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, rozciągające się między Amurem a Amgunią; Баджальский хребет

Góry Bajkalskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim i Buriacji; Байкальский Хребет

Góry Barguzińskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, rozciągające się wzdłuż północno-wschodniego brzegu Bajkału; Баргузинский хребет

Góry Bogoskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w Dagestanie, część Wielkiego Kaukazu Богосский хребет

Góry Borszczowoczne pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, pomiędzy dolinami rzek Argun i Szyłki; Борщовочный хребет

Góry Burejskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, w Kraju Chabarowskim, ciągnące się od doliny Amuru najpierw ku północy, a potem ku północnemu wschodowi, aż po źródła rzeki Burei; Буреинский хребет

Góry Chudańskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, na Zabajkalu, położone na lewym brzegu rzeki Udy Худанский хребет

Góry Czekanowskiego pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, pomiędzy dolnym biegiem Olenioka a deltą Leny; Кряж Чекановского

Góry Czerskiego pn
(geografia, geograficzny) góry fałdowe, położone w azjatyckiej części Rosji na wschód od Leny w górnym biegu Indygirki i Kołymy; хребет Черского
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim; хребет Черского

Góry Czujskie pn
(geografia, geograficzny) góry w Ałtaju, w Rosji, składające się z dwóch pasm: Gór Południowoczujskich i Północnoczujskich; Чуйские белки

Góry Czukockie pn
(geografia, geograficzny) góry fałdowe w azjatyckiej części Rosji, ciągnące się równolegle do wybrzeża Morza Czukockiego; Чукотское нагорье

Góry Czułyszmańskie pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji zauralskiej, na wschodnim Ałtaju, między doliną rzeki Czułyszman na południowym zachodzie i Górami Szapszalskimi na północnym zachodzie; Чулышманское нагорье

Góry Czywczyńskie pn
(geografia, geograficzny) grupa górska w południowo-wschodniej części ukraińskich Karpat, stanowiąca granicę pomiędzy Ukrainą a Rumunią; Чивчинские горы Чивчины

Góry Daurskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, na Zabajkalu; Даурский хребет

Góry Fogaraskie pn
(geografia, geograficzny) najwyższe pasmo Karpat Południowych oraz całej Rumunii; Фэгэраш

Góry Gagryjskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie leżące na południu pasma głównego Wielkiego Kaukazu, na północnym wschodzie terytorium Gruzji, przy granicy z Rosją; Гагрский хребет

Góry Ikackie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji, położone na wschód od jeziora Bajkał; Икатский хребет

Góry Ilmeńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, część Uralu Południowego Ильменские горы

Góry Jabłonowe pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji; Яблоновый хребет

Góry Jenisejskie pn
(geografia, geograficzny) obszar wyżynno-górski w Rosji w południowo-zachodnim skraju Wyżyny Środkowosyberyjskiej; Енисейский кряж

Góry Judomsko-Majskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na Dalekim Wschodzie Rosji, w Kraju Chabarowskim, w dorzeczu Mai; Юдомо-Майское нагорье

Góry Kambryjskie pn
(geografia, geograficzny) stary, silnie zniszczony masyw górski położony w środkowej Walii; Кембрийские горы

Góry Katuńskie pn
(geografia, geograficzny) góry w środkowym Ałtaju, na granicy Rosji i Kazachstanu; Катунский хребет

Góry Kałarskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie czytyjskim i Jakucji; Каларский хребет

Góry Koriackie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim i Czukockim Okręgu Autonomicznym; Корякский хребет Корякское нагорье

Góry Kołymskie pn
(geografia, geograficzny) system górski w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim i Kraju Kamczackim; Колымское нагорье

Góry Kurajskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej części Ałtaju, na terytorium Rosji, rozdzielające dorzecza Czui i Baszkausu; Курайский хребет

Góry Majskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, rozciągające się pomiędzy rzekami Udą i Mają; Майский хребет

Góry Małchańskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, na południu Zabajkala; Малханский хребет

Góry Momskie pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji, w Jakucji, oddzielone od Gór Czerskiego doliną Momy; Момский хребет

Góry Nerczyńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, na Zabajkalu, położone między Górami Borszczowocznymi a rzeką Argun; Нерчинский хребет

Góry Olokmo-Czarskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, położone między rzekami Czarą i Olokmą; Олёкмо-Чарское плоскогорье

Góry Patomskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, leżące między dolinami rzek: Leny, Witimu i Czary; Патомское нагорье

Góry Penżyńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, położone na Kamczatce, część Gór Koriackich; Пенжинский хребет

Góry Południowoczujskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Ałtaju, na terytorium Rosji; Южно-Чуйский хребет

Góry Przymorskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, rozciągające się wzdłuż zachodniego brzegu Bajkału; Приморский хребет

Góry Północnobajkalskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim, leżące na północ od jeziora Bajkał; Северо-Байкальское нагорье

Góry Północnoczujskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Ałtaju, na terytorium Rosji; Северо-Чуйский хребет

Góry Rodniańskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Rumunii, na granicy Marmaroszu i Siedmiogrodu; Родна

Góry Samurskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Paśmie Bocznym łańcucha Wielkiego Kaukazu, w Rosji, w południowym Dagestanie; Самурский хребет

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej; Скалистые горы

Góry Skandynawskie pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii; Скандинавские горы

Góry Stanowe pn
(geografia, geograficzny) góry położone w Rosji na Zabajkalu, pomiędzy jeziorem Bajkał a środkowym biegiem Olekmy; Становое нагорье

Góry Sunżeńskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, na Przedkaukaziu, od południa ograniczone rzeką Sunżą Сунженский хребет

Góry Terskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Rosji, na Przedkaukaziu, na prawym brzegu rzeki Terek Терский хребет

Góry Wierchojańskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; Верхоянский хребет

Góry Wschodnie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, na półwyspie Kamczatka, oddzielone od Gór Środkowych podłużną doliną rzeki Kamczatki; Восточный хребет

Góry Wschodniosachalińskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, we wschodniej części Sachalina; Восточно-Сахалинские горы

Góry Zachodniorumuńskie pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Karpatach, na terenie Rumunii; Западные Румынские горы

Góry Zachodniosachalińskie pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, w południowo-zachodniej części Sachalina; Западно-Сахалинские горы

Góry Zagańskie pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w azjatyckiej części Rosji, w południowo-zachodniej części Zabajkala; Заганский хребет

Góry Środkowe pn
(geografia, geograficzny) góry w azjatyckiej części Rosji, rozciągające się od północnego wschodu do południowego zachodu Kamczatki, wzdłuż jej środka; Срединный хребет

Göteborg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat; Гётеборг

Głubczyce ɡwupˈʧ̑ɨʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Глубчице

Głuchów pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie sumskim na Ukrainie, nad rzeką Esmań; Глухов

Głęboczek pn
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim; Глубочок

HIV çif acronym
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS; ВИЧ

Habakuk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; Аввакум

Hadziacz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł; Гадяч

Haga ˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii; Гаага

Hagåtña pn
(geografia, geograficzny) stolica Guamu, amerykańskiego terytorium zależnego położonego na Pacyfiku; Хагатна

Haitanka ˌxa<sup>j</sup>iˈtãŋka n
obywatelka Haiti гаитянка

Haitańczyk ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Haiti гаитянин

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli; Гаити
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Antyli; Гаити

Hajfong pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską; Хайфон

Hajmos pn
(geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną Гем

Halicz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukraine, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem; Галич

Hama pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Syrii; Хама

Hamadan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie; Хамадан

Hana ˈxãna pn
(geografia, geograficzny) region etniczny w środkowych Morawach w Czechach Гана
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Morawach w Czechach Гана

Hanoi ˈxãnɔj pn
(geografia, geograficzny) stolica Wietnamu; Ханой

Harbin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, położone w Mandżurii; Харбин

Hatifnat xaˈtʲifnat n
(literacko) istoty o niewielkiej, podłużnej posturze i dłoniastych wyrostkach; pochodzą z książkowego świata Muminków, wykreowanego przez Tove Jansson; Хатифнатт

Hawana xaˈvãna pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby; Гавана

Hawr pn
(geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii; Гавр

Hefajstos xɛˈfajstɔs pn
(mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem; Гефест

Hekate xɛˈkatɛ pn
(mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom); Геката

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
imię męskie Генрих Генрик

Hera ˈxɛra pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103; Гера
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną; Гера

Herat pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat; Герат

Herbert ˈxɛrbɛrt pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Герберт Херберт

Herceg-Bośnia xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Герцег-Босния

Hermes ˈxɛrmɛs pn
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków; Гермес
imię męskie pochodzenia greckiego; imię mitologiczne; Гермес
(astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.; Гермес

Hermon pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) najwyższy szczyt łańcucha górskiego Antylibanu; Хермон

Herod ˈxɛrɔt pn
historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego Ирод

Herszel pn
imię męskie pochodzenia semickiego Гершель

Hestia ˈxɛstʲja pn
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny; Гестия

Hiady ˈçjadɨ pn
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; Гиады

Hieronim çjɛˈrɔ̃ɲĩm pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Иероним

Himalia çĩˈmalʲja pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza; Гималия
(mitologia grecka) nimfa z wyspy Rodos, jedna z kochanek Zeusa; Гималия

Hindus ˈçĩndus n
obywatel Indii индиец индус

Hinduska çĩnˈduska n
obywatelka Indii индуска

Hindustan çĩnˈdustãn pn
inna nazwa Indii wywodząca się z języka perskiego Индостан

Hisar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Tadżykistanie; Гиссар

Hiszpan ˈçiʃpãn n
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii испанец

Hiszpania çiʃˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie; Испания

Hiszpanka çiʃˈpãnka n
kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii испанка

Hitler ˈçitlɛr pn
(historia, historyczny, historycznie) nazwisko niemieckiego dyktatora III Rzeszy w latach 1933-1945; Гитлер
nazwisko męskie pochodzenia austriackiego Гитлер

Hiuma ˈçjũma n
(geografia, geograficzny) estońska wyspa na Morzu Bałtyckim; Хийумаа

Hniezdyczna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie zbaraskim obwodu tarnopolskiego; Гнездычно

Hnizdyczów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego; Гнездычев

Hnyła pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim; Карпатское

Hodowica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim; Годовица

Hohhot pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Mongolii Wewnętrznej; Хух-Хото

Holandia xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Голландия Нидерланды

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii голландец

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii голландка

Holsztyn pn
(geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech; Гольштейн

Honduras xɔ̃nˈduras pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Гондурас

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim; Гонконг

Honolulu ˌxɔ̃nɔˈlulu pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Hawaje; Гонолулу

Horacy xɔˈraʦ̑ɨ pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Гораций Горацио

Horocholina pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie bohorodczańskim; Горохолина

Horochów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu horochowskiego; Горохов

Horożanka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie monasterzyskim obwodu tarnopolskiego; Горожанка

Horucko pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie mikołajowskim obwodu lwowskiego; Горское

Horus ˈxɔrus pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej; Хор

Horyń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Prypeci; Горынь

Horyńgród pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie na terenie rejonu rówieńskiego w obwodzie rówieńskim; Горыньград Первый

Hoszcza pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim; Гоща

Hoszów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie dolińskim; Гошев

Houston pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto stanu Teksas, w Stanach Zjednoczonych; Хьюстон

Hołhocze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rejonie podhajeckim obwodu tarnopolskiego; Голгоча

Hołowiecko pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego nad rzeką Dniestr; Головецко

Hołownica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie koreckim obwodu rówieńskiego; Головница

Hołowno pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego; Головно

Hołyń pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego; Голынь

Hruszów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim; Грушев

Hryców pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w rejonie szepetowskim obwodu chmielnickiego; Грицев

Hryniawa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie wierchowińskim obwodu iwanofrankiwskiego; Гринява

Huculszczyzna pn
(geografia, geograficzny) kraina położona na obszarze Karpat Wschodnich, w większości na Ukrainie, w małej tylko części w Rumunii; Гуцульщина

Hucuł ˈxuʦ̑uw n
(etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy); гуцул

Hujcze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) duża wieś na Ukrainie, położona w rejonie żółkiewskim obwodu lwowskiego, blisko granicy polskiej; Гийче

Humań pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie; Умань

Hurghada pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego; Хургада

Hussaków pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego; Гусаков

Huszyn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego; Гишин

Huta Ratnieńska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie ratnieńskim, obwodu wołyńskiego, w pobliżu granicy z Białorusią; Гута

Hłuboczek Wielki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a niegdyś osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, nad rzeką Seretem; Великий Глубочёк

III Rzesza pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945; Третий рейх

Ibrahim pn
imię męskie pochodzenia arabsko-tureckiego; Ибрахим

Icza pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie nowosybirskim Rosji, prawy dopływ Omu Ича
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej części Kamczatki w Rosji, uchodzi do Morza Ochockiego Ича

Ida ˈida pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Ида

Ignacy iɡˈnaʦ̑ɨ pn
imię męskie; Игнат

Igor ˈiɡɔr pn
imię męskie; Игорь

Ihrowica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego; Игровица

Ija pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, uchodzi do Zbiornika Brackiego Ия

Ik pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i Tatarstanie, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi; Ик

Ikiel pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Mołdawii, prawy dopływ Dniestru Икель

Ikwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Wołyniu na Ukrainie, prawy dopływ Styru; Иква

Ilek pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu; Илек

Ilia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Wilii w dorzeczu Niemna; Илия

Iliki iˈlʲici pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Beocji, w centralnej Grecji Илики

Ilim pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, prawy dopływ Angary; Илим

Ilnik pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie turczańskim obwodu lwowskiego nad Stryjem; Ильник

Imeretia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji Имеретия

Indie ˈĩndʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Индия

Indoeuropejczyk ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
(językoznawstwo, językoznawczy) członek grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi; индоевропеец

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie; Индонезия

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
obywatel Indonezji индонезиец

Indonezyjka ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka n
obywatelka Indonezji индонезийка

Indygirka ˌĩndɨˈɟirka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; Индигирка

Ingoda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji na Zabajkalu, która po połączeniu z Ononem tworzy Szyłkę; Ингода

Ingria pn
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji Ингерманландия

Ingulec pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na południu Ukrainy, prawy dopływ Dniepru; Ингулец

Inguri pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego; Ингури

Inguł pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bohu; Ингул

Innocenty ˌĩnːɔˈʦ̑ɛ̃ntɨ pn
imię męskie; Иннокентий

Innsbruck pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn; Инсбрук

Insar pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Mordowii, w Rosji, prawy dopływ Ałatyru; Инсар

Instrucz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę; Инструч

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa; Интернет

Iowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Айова
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, dopływ Missisipi; Айова

Ipuć pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży; Ипуть

Irak ˈirak pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Ирак Ира́к

Irakijczyk ˌiraˈcijʧ̑ɨk n
obywatel Iraku иракец

Irakijka ˌiraˈcijka n
obywatelka Iraku иракчанка

Iran ˈirãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Иран Ира́н

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Iranu иранец

Irbil pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku; Эрбиль

Irbit pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, uchodzi do Nicy w dorzeczu rzeki Tury; Ирбит

Irena iˈrɛ̃na pn
imię żeńskie; Ирина

Irkuck pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut; Иркутск

Irkut pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary; Иркут

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej ирландец

Irlandia irˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Ирландия
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim; Ирландия

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii; Северная Ирландия

Irlandka irˈlãntka n
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej ирландка

Irpień pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ; Ирпень

Irszawa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką; Иршава

Irtysz pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu; Иртыш

Iset pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego; Исеть

Isfahan isˈfaxãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros; Исфахан

Islamabad ˌislãˈmabat pn
(geografia, geograficzny) stolica Pakistanu; Исламабад

Islamska Republika Iranu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa Исламская Республика Иран

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii исландец

Islandia isˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy; Исландия

Islandka isˈlãntka n
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii исландка

Iszym pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza; Ишим

Iszymbaj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego; Ишимбай

Itaka iˈtaka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu; Итака

Iwan ˈivãn pn
imię męskie pochodzenia rosyjskiego Иван

Iwanikówka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego; Иваниковка

Iwanków pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego; Иванков

Iwano-Frankiwsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego; Ивано-Франковск

Iwanowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy; Иваново

Iwdel pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego; Ивдель

Izajasz iˈzajaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych; Исаия Исай Исайя

Izmir pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską; Измир

Izrael izˈraɛl pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów; Израиль

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael израильтянин

Izraelita ˌizraɛˈlʲita n
przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu; еврей израильтянин

Izraelka ˌizraˈɛlka n
obywatelka Izraela израильтянка

Izydor iˈzɨdɔr pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Сидор

Iława Pruska pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Bagrationowsk прейсиш-эйлау

Iławcze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego; Илавче

Iłowla pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Donu; Иловля

Iłukszta pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą; Илуксте

Iłycz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji w Republice Komi, prawy dopływ Peczory; Илыч

Iż pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przepływająca przez Udmurcję i Tatarstan, prawy dopływ Kamy; Иж
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie kirowskim, dopływ Piżmy Иж

Iżewsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy; Ижевск

Iżma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory; Ижма

Iżora pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Newy; Ижора

Jabłonica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, podlegająca radzie miejskiej Jaremcza; Яблоница

Jabłonów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, na Pokuciu; Яблонов

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Ядвига

Jagiellończyk pn
(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel dynastii Jagiellonów Ягеллончик

Jagielnica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, położone w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego; Ягельница

Jagodzin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim; Яготин

Jahwe ˈjaxfɛ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga; Яхве

Jakub ˈjakup pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; Иаков
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Яков Яша

Jakucja jaˈkuʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie; Якутия

Jakuck ˈjakuʦ̑k pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji; Якутск

Jamajczyk jãˈmajʧ̑ɨk n
obywatel Jamajki ямаец

Jamajka jãˈmajka pn
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1) Ямайка
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim; Ямайка

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny jãˈmalskɔ ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią Obwodu tiumeńskiego; Ямало-Ненецкий автономный округ

Jamburg pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kingisepp (nazwa oficjalna do 1922 roku); Я́мбург

Jamnica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego; Ямница

Jamusukro ˌjãmuˈsukrɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Wybrzeża Kości Słoniowej; Ямусукро

Jan jãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Ян Иван

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii; Ян Майен

Jana pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji, w Jakucji, powstaje na Płaskowyżu Jańskim z połączenia dwóch rzek, uchodzi do Zatoki Jańskiej Morza Łaptiewów; Яна

Janikulum pn
(geografia, geograficzny) wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz; Яникул

Jankes n
(pogardliwie) albo (żartobliwie) Amerykanin янки пиндос

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Япония

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii японец

Jaremcze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut; Яремче

Jarkend-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym; Яркенд

Jarmuk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią; Ярмук

Jarosław jaˈrɔswaf pn
imię męskie; Ярослав
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, położone nad górną Wołgą; Ярославль

Jasienica Solna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego; Ясеница-Сольная

Jasienica Zamkowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego, położona w górskiej dolinie, nad dopływem Dniestru Jasieniczanką; Ясеница-Замковая

Jasina pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą; Ясиня

Jasionów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego; Ясенов

Jasiołda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci; Ясельда

Jasna Góra ˈjasna ˈɡura pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie sanktuarium i kompleks klasztorny paulinów w Częstochowie; Ясная Гора

Jasna Polana pn
(geografia, geograficzny) rodzinny majątek rodu Tołstojów, muzeum pamięci Lwa Tołstoja; Ясная Поляна

Jassy pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Rumunii, w historycznej Mołdawii; Яссы

Jastrzębowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego; Ястребово

Jaszczurka jaʃˈʧ̑urka pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Ящерица

Jawaryn pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech; Дьёр

Jaworzno jaˈvɔʒnɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce ; Явожно

Jazd pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie; Йезд

Jaćwież ˈjäʨ̑fʲjɛʃ pn
kraina Jaćwingów położona w okresie średniowiecza między rzekami takimi jak: Biebrza, Niemen, Szeszupa oraz obszarami pomiędzy jeziorami Mamry i Śniardwy a rzeką Łęg; Судавия Судовия

Jałomica pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Dunaju; Яломица

Jałta ˈjawta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego; Ялта

Jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Единорог

Jedyńce pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii; Единец

Jegorjewsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy; Егорьевск

Jegorłyk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Przedkaukaziu, uchodzi do Manycza Егорлык

Jehowa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy. Иегова

Jejsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim; Ейск

Jekaterynburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego; Екатеринбург

Jelec pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie lipieckim; Елец

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie; Йемен Йе́мен

Jemenka jɛ̃ˈmɛ̃ŋka n
obywatelka Jemenu йеменка

Jena pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą; Йена

Jenisej jɛ̇̃ˈɲisɛj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; Енисей

Jenisejsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem; Енисейск

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów; Иерусалим

Jersey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Джерси

Jerusłan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody saratowski i wołgogradzki), lewy dopływ Wołgi; Еруслан

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej; Иерихон

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
imię męskie; Георгий Юрий Егор

Jessentuki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu; Ессентуки

Jezierna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie położone w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego; Озёрная

Jezioro Atanasowskie pn
(geografia, geograficzny) słone jezioro przybrzeżne, położone w Bułgarii, nieopodal wybrzeża Morza Czarnego; Атанасовское озеро

Jezioro Bodeńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii; Боденское озеро Констанцское озеро

Jezioro Burgaskie pn
(geografia, geograficzny) nizinne jezioro limanowe w południowo-wschodniej Bułgarii, położone na zachód od miasta Burgas; Бургасское озеро

Jezioro Chantajskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim; Хантайское озеро

Jezioro Kronockie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, położone na wschodniej Kamczatce, na zachód od Kronockiej Sopki; Кроноцкое

Jezioro Kubieńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy; Кубенское озеро

Jezioro Kułundyńskie pn
(geografia, geograficzny) gorzkie jezioro bezodpływowe w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, na Równinie Kułundyńskiej; Кулундинское озеро

Jezioro Pskowskie pn
(geografia, geograficzny) słodkowodne jezioro polodowcowe w Rosji oraz Estonii, położone na zachód od Pskowa; Псковское озеро

Jezioro Teleckie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, w górach Ałtaj, stanowi początek rzeki Bii; Телецкое

Jezioro Trazymeńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro tektoniczne w środkowych Włoszech, w Umbrii; Тразименское озеро

Jezioro Warneńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Bułgarii, położone na południowy zachód od miasta Warna; Варненское озеро

Jezupol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca; Езуполь

Jezus ˈjɛzus n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa; Иисус

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego; Иисус Христос

Jełgawa pn
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju; Елгава

Joachim jɔˈaçĩm pn
imię męskie; Иоаким Аким

Jogła pn
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w rejonie borowickim, w obwodzie nowogrodzkim Ёгла

Jordania jɔrˈdãɲa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie; Иордания Иорда́ния

Joszkar-Oła pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El; Йошкар-Ола

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego; Юпитер
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie; Юпитер

Jozafat pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Иосафат

Judea juˈdɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska; Иудея

Judoma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Mai; Юдома

Jug pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji po połączeniu z Suchoną tworzy Dwinę; Юг

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim; Югославия

Jugosłowianin ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Jugosławii югослав

Jukatan juˈkatãn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowym Meksyku na półwyspie Jukatan (1.1); Юкатан
(geografia, geograficzny) półwysep w Ameryce Środkowej; Юкатан

Julia ˈjulʲja pn
imię żeńskie; Юлия

Julian ˈjulʲjãn pn
imię męskie; Юлиан

Juliusz ˈjulʲjuʃ pn
imię męskie; Юлий

Juniper pn
imię męskie Хуниперо

Juribej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Gydańskiej Morza Karskiego; Юрибей

Juriuzań pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkortostanie, lewy dopływ Ufy w dorzeczu Wołgi Юрюзань

Jurmała pn
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju, na granicy Liwonii i Kurlandii; Юрмала

Jutlandia pn
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga; Ютландия

Jutrznia ˈjuṭʃʲɲa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa poranna stanowiąca pierwszą część Liturgii godzin; утреня

Jużnosachalińsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na wyspie Sachalin, stolica obwodu sachalińskiego; Южно-Сахалинск

Józef ˈjuzɛf pn
imię męskie; Иосиф

KC ka‿ˈʦ̑ɛ acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet centralny; ЦК

KRLD ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ acronym
= Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna КНДР

Kabul ˈkabul pn
(geografia, geograficzny) stolica Afganistanu; Кабул

Kachetia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi; Кахетия

Kachowka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim; Каховка

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
bohater filmów animowanych; Дональд Дак До́нальд Дак

Kafarnaum pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim; Капернаум

Kaguł pn
(geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu; Кагул

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu; Каир

Kajmany kajˈmãnɨ pn
(geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej; Каймановы острова

Kajrakkum pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim; Гулистон

Kaka ˈkaka pn
(mitologia rzymska) postać mitologiczna, siostra Kakusa, wnuczka Hefajstosa; Кака

Kalabria kaˈlabrʲja n
(geografia, geograficzny) region w południowych Włoszech; Калабрия

Kalahari n
(geografia, geograficzny) kotlina w południowej Afryce; Калахари

Kalifornijczyk n
mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych калифорниец

Kalikst ˈkalʲikst pn
rzadkie imię męskie pochodzenia greckiego; Каликст

Kaliningrad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku; Калининград

Kalinów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego; Калинов

Kalinów Nowy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego; Новый Калинов

Kalinówka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim; Калиновка

Kalisz ˈkalʲiʃ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Polsce, w południowo-wschodniej Wielkopolsce; Калиш

Kalitwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie rostowskim Rosji, lewy dopływ Dońca; Калитва

Kalmar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską; Кальмар

Kama pn
(geografia, geograficzny) (administracja) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi; Кама

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh; Камбоджа

Kambodżanin ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn n
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży камбоджиец

Kambodżanka ˌkãmbɔˈʤ̑ãŋka n
obywatelka Kambodży камбоджийка

Kamczatka kãmˈʧ̑atka pn
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji; Камчатка
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej; Камчатка

Kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Хамелеон

Kamerun kãˈmɛrũn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Камерун

Kamieniec Podolski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem; Каменец-Подольский

Kamienobród pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego; Каменноброд

Kamień Koszyrski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie wołyńskim; Камень-Каширский

Kamień nad Obem pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim; Камень-на-Оби

Kamieńsk Szachtyński pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, nad Dońcem; Каменск-Шахтинский

Kamieńsk Uralski pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, u wschodniego podnóża Uralu; Каменск-Уральский

Kamionka pn
(geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem; Каменка

Kamionka Bużańska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, położone w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu kamioneckiego; Каменка-Бугская

Kamionka Dnieprowska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie zaporoskim; Каменка-Днепровская

Kampania kãmˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech; Кампания

Kampinos pn
(geografia, geograficzny) wieś i gmina w centralnej Polsce; Кампинос

Kan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju; Кан

Kanada kãˈnada pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej; Канада

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Kanady канадец

Kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
mieszkanka Kanady канадка

Kanał Korsykański pn
(geografia, geograficzny) cieśnina w zachodniej części Morza Śródziemnego oddzielająca Korsykę od archipelagu Wysp Toskańskich; Корсиканский пролив

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym; Суэцкий канал

Kandałaksza pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1); Кандалакша
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, leżąca w europejskiej części Rosji, wcinająca się w ląd między Półwyspem Kolskim a Karelią; Кандалакшский залив

Kaniów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze; Канев

Kanossa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania; Каносса

Kansas ˈkãw̃zas pn
(geografia, geograficzny) stan w środkowej części USA Канзас

Kapsztad ˈkapʃtat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Południowej Afryki; Кейптаун Капстад

Kara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na północy Eurazji, uchodzi do Morza Karskiego Кара

Kara-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię; Карадарья

Kara-kum pn
(geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej; Каракумы

Karadż pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs; Кередж

Karaga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północnym wschodzie półwyspu Kamczatka, uchodzi do Zatoki Karagińskiej Карага

Karakałpacja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukus; Каракалпакстан

Karakorum ˌkaraˈkɔrũm pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stolica mongolskiego imperium w XIII wieku; Каракорум
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi; Каракорум
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Mongolii, Хархорин

Karantania pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii; Карантания

Karbala pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej części Iraku, w pobliżu Eufratu; Кербела

Karelia kaˈrɛlʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii; Карелия

Kargopol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi; Каргополь

Karia n
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej; Кария

Karniów pn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach; Крнов

Karol ˈkarɔl pn
imię męskie; Карл Чарльз

Karpaty karˈpatɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie; Карпаты

Karpaty Południowe pn
(geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie; Южные Карпаты

Karpaty Wschodnie pn
(geografia, geograficzny) odcinek łuku Karpat między Przełęczą Łupkowską na północnym zachodzie a przełęczą Predeal na południu; Восточные Карпаты

Karszy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego; Карши

Kartlia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji; Картли

Karyntia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii Каринтия

Kas pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju; Кас

Kaszan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie w ostanie Isfahan; Кашан

Kaszgar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2); Кашгар

Kaszka-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodnim Uzbekistanie; Кашкадарья

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim Кашмир

Kaszub ˈkaʃup n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel Słowian z północy Polski; кашуб

Kaszubka kaˈʃupka n
przedstawicielka Słowian z północy Polski кашубка

Kaszyn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie twerskim; Кашин

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii; Каталония
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Hiszpanii i południowej Francji Каталония

Katalonka n
osoba płci żeńskiej narodowości katalońskiej, mieszkanka Katalonii каталонка

Katalończyk ˌkataˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii каталонец

Katanga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) górny bieg Podkamiennej Tunguzki, rzeki w Rosji; Катанга

Katar ˈkatar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego; Катар

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica województwa śląskiego; Катовице

Katuń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob; Катунь

Katyń ˈkatɨ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim; Катынь

Kaukaz ˈkawkas pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji; Кавказ
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji; Кавказ

Kawsko pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego; Кавское

Kazach ˈkazax n
obywatel Kazachstanu казах

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie; Казахстан

Kazanka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, lewy dopływ Wołgi; Казанка

Kazaszka kaˈzaʃka n
obywatelka Kazachstanu казашка

Kazań ˈkazãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Tatarstanu; Казань

Kazimiera ˌkaʑĩˈmʲjɛra pn
imię żeńskie; Казимира

Kazwin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie; Казвин

Kałacz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto rejonowe położone w obwodzie woroneskim; Калач

Kałacz nad Donem pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim; Калач-на-Дону

Kałar pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona w obwodzie czytyjskim; prawy dopływ Witimu; Калар

Kaługa pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego; Калуга

Kałusz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim; Калуш

Kańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad rzeką Kan; Канск

Kem pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii; Кемь
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Republice Karelii, uchodzi do Morza Białego; Кемь

Kemerowo pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji; Кемерово

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Кения

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec Kenii кениец

Kenijka kɛ̃ˈɲijka n
obywatelka Kenii кенийка

Kercz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską; Керчь

Keresz pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy; Кёрёш

Kerman pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie; Керман

Kermanszah pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Iranie, stolica ostanu; Керманшах

Keszm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie, na wyspie Keszm; Кешм

Ket n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel nielicznego narodu, zamieszkującego niewielki obszar na wschód od Jeniseju, w Kraju Krasnojarskim Кеть

Kielce ˈcɛlʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim; Кельце

Kiernica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego; Керница

Kieś pn
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie nad rzeką Gaują; Цесис

Kija pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Syberii, lewy dopływ Czułymu; Кия

Kijowiec pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie należąca do rejonu mikołajowskiego obwodu lwowskiego; Киевец

Kijów ˈcijuf pn
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy; Киев

Kil cil pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Киль

Kildin pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Barentsa u wybrzeży Półwyspu Kola Кильдин

Kilia pn
(geografia, geograficzny) główne, północne ramię ujściowe Dunaju; Килийское гирло

Kineszma pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie iwanowskim, nad Wołgą; Кинешма

Kingisepp pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługa; Кингисепп

Kinszasa cĩw̃ˈʃasa pn
(geografia, geograficzny) stolica Demokratycznej Republiki Konga; Киншаса

Kira ˈcira pn
imię żeńskie; Кира

Kirenga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny; Киренга

Kirenia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Cyprze, nad Morzem Śródziemnym; Кириния

Kireńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, u ujścia Kirengi do Leny; Киренск

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Киргизия Киргизстан

Kirgiz ˈcirʲɟis n
człowiek narodowości kirgiskiej, mieszkaniec lub obywatel Kirgistanu киргиз

Kirgizka cirʲˈɟiska n
obywatelka Kirgistanu киргизка

Kirkuk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, w Kurdystanie; Киркук

Kirow ˈcirɔf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej; Киров

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii; Кишинёв

Kisłowodzk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim; Кисловодск

Kitajgród pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, dawniej miasteczko, położona w rejonie kamienieckim obwodu chmielnickiego Китайгород

Kizieł pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w Kraju Permskim, na Uralu; Кизел

Klara ˈklara pn
imię żeńskie; Клара

Klaudia ˈklawdʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Клавдия

Klaudiusz ˈklawdʲjuʃ pn
imię męskie; Клавдий

Klaźma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi; Клязьма

Klemens ˈklɛ̃mɛ̃w̃s pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Климент

Kleopatra ˌklɛɔˈpatra pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 216, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1880 r.; Клеопатра
(mitologia grecka) córka Idasa i Marpessy oraz żona Meleagra; Клеопатра
(mitologia grecka) królowa Tracji; córka Boreasza i Orejtyi oraz żona Fineusa; Клеопатра
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Клеопатра

Klet pn
(zdrobniale) Anaklet (hipokorystyk) Клет
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Клет

Klin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim; Клин

Klińce pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną; Клинцы

Kluczów Mały pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego; Малый Ключев

Kluczów Wielki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego; Великий Ключев

Kniahinin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie demidowskim obwodu rówieńskiego; Княгинино

Kniahininek pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego; Княгининок

Kniażdwór pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego; Княждвор

Kniażołuka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie dolińskim obwodu iwanofrankiwskiego; Княжелука

Knihynicze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, a dawniej miasteczko, położona w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego; Княгиничи

Knin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji; Книн

Kobaki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego; Кобаки

Kobdo ˈkɔbdɔ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Mongolii; Ховд
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii; Кобдо-Гол Ховд

Koblencja pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Niemiec, u ujścia Mozeli do Renu; Кобленц

Kobuleti pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Gruzji, w Adżarii, nad Morzem Czarnym; Кобулети

Kobyłecka Polana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego Ukrainy; Кобылецкая Поляна

Kocyt ˈkɔʦ̑ɨt pn
(mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu; rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych; Коцит

Kodori pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji uchodząca do Morza Czarnego; Кодор

Kokand pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej; Коканд

Kokytos kɔˈkɨtɔs pn
(mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu, rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych; Коцит

Kola ˈkɔla pn
(zdrobniale) (zobacz) Mikołaj Коля
(geografia, geograficzny) (zobacz) Półwysep Kolski (egzonim wariantowy) Кола

Kolchida pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji; Колхида

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Кёльн

Kolumb ˈkɔlũmp pn
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba Колумб

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Колумбия

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Британская Колумбия

Kolędziany pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego; Колындяны

Kom pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, w ostanie Kom; Кум

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Коморские острова

Kompas ˈkɔ̃mpas pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Компас

Komrat pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Mołdawii, nad rzeką Jałpuch; Комрат

Komsomolsk pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Horiszni Pławni, miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim (polski egzonim do 2016 roku); Комсомольск

Komsomolsk nad Amurem pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim, położone na lewym brzegu Amuru; Комсомольск-на-Амуре

Koncze-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej; Кончедарья

Konda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza; Конда

Konfucjusz pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof; Конфуций

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Конго
(geografia, geograficzny) rzeka w Afryce; Конго

Konstancja kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Констанц
imię żeńskie; Констанция

Konstanty kɔ̃w̃ˈstãntɨ pn
imię męskie; Константин

Konstantyn kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n pn
imię męskie; Константин

Konstantynówka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim; Константиновка

Kopciuszek pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni; Золушка

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Danii; Копенгаген

Koran ˈkɔrãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu; Коран

Korczyk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Słuczy; Корчик

Korczów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Корчев

Kordoba kɔrˈdɔba n
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja; Кордова

Korea kɔˈrɛa pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański; Корея
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa Корея

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Южная Корея

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Северная Корея

Koreanka ˌkɔrɛˈãŋka n
obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej кореянка

Koreańczyk ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej кореец

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej; Корейская Народно-Демократическая Республика

Korkino pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu; Коркино

Kornel ˈkɔrnɛl pn
imię męskie; Корнилий

Korneliusz kɔrˈnɛlʲjuʃ pn
imię męskie, Корнилий

Korona Północna kɔˈrɔ̃na puwˈnɔʦ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Северная Корона

Koropiec pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Коропец

Korsyka kɔrˈsɨka pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji; Корсика

Korsyka Południowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) departament francuski leżący w południowej części wyspy Korsyki; Южная Корсика

Korynt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez; Коринф

Kos kɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez; Кос

Kosa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Permskim Rosji, prawy dopływ Kamy Коса

Kosma ˈkɔsma pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Кузьма

Kosowe Pole pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2); Косово-Поле

Kosowo i Metohija pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa dawnej serbskiej prowincji (obecnie niezależne państwo Kosowo, nieuznawane przez Serbię); Косово и Метохия

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Коста-Рика Коста-Ри́ка

Kostarykanin ˌkɔstarɨˈkãɲĩn n
obywatel Kostaryki костариканец

Kostarykanka ˌkɔstarɨˈkãŋka n
obywatelka Kostaryki костариканка

Kostroma kɔˈstrɔ̃ma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w europejskiej części Federacji Rosyjskiej; Кострома
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi; Кострома

Kotorosl pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi; Которосль

Kotuj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę; Котуй

Koulun pn
(geografia, geograficzny) (administracja) obszar miejski w Hongkongu; Цзюлун

Kowno pn
drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii; Каунас Ковно

Kowrow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą; Ковров

Kozak ˈkɔzak n
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji; казак

Kozielsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kałuskim Rosji; Козельск

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; Козерог
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Козерог

Koła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości; Кола
(geografia, geograficzny) miasto na półwyspie Kola w Rosji, położone nad rzeką Koła (1.1) Кола

Kołobrzeg kɔˈwɔbʒɛk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; miasto powiatowe w województwie zachodniopomorskim; Колобжег

Kołodróbka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie zaleszczyckim obwodu tarnopolskiego; Колодробка

Kołodziejówka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego; Колодиевка

Kołomna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy; Коломна

Kołomyja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem; Коломыя

Kołyma pn
(geografia, geograficzny) rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji; Колыма

Kościerzyna ˌkɔɕʨ̑ɛˈʒɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Берент Косцежина

Kościuszko pn
(historia, historyczny, historycznie) nazwisko polskiego bojownika o niepodległość Polski i Stanów Zjednoczonych; Костюшко

Kraina kraˈ<sup>j</sup>ĩna n
region historyczno-etnograficzny Słowenii; Крайна

Kraj Ałtajski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona w południowej części Syberii; Алтайский край

Kraj Chabarowski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, położona na Dalekim Wschodzie, nad Morzem Ochockim; Хабаровский край

Kraj Kamczacki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Pietropawłowsku Kamczackim; Камчатский край

Kraj Krasnodarski pn
(geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnodarze Краснодарский край

Kraj Krasnojarski ˈkraj ˌkrasnɔˈjarsʲci pn
(geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnojarsku, Kraj Krasnojarski rozciąga się od gór środkowej Azji aż do Oceanu Arktycznego na obszarze ponad 2 miliony km²; Красноярский край

Kraj Nadmorski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym, mająca stolicę we Władywostoku; Приморский край

Kraj Permski ˈkraj ˈpɛrm̥sʲci pn
(geografia, geograficzny) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej położona na Uralu, ze stolicą w Permie, jedna z dziewięciu jednostek administracyjnych Federacji posiadająca status kraju; Пермский край

Kraj Stawropolski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej w Północnokaukaskim Okręgu Federalnym; Ставропольский край

Kraj Sudetów ˈkraj suˈdɛtuf pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich; Судетенланд Судетская область

Kraj Zabajkalski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, w Syberyjskim Okręgu Federalnym; Забайкальский край

Kraków ˈkrakuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski; Краков

Krasnodar pn
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego; Краснодар

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego; Красноярск

Krasnokamsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, nad Kamą; Краснокамск

Krasnoturjinsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu; Краснотурьинск

Krasław pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Łotwie, stolica gminy Krasław; Краслава

Kreta ˈkrɛta pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym; Крит

Kretenka krɛˈtɛ̃ŋka n
mieszkanka Krety критянка

Kreteńczyk krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Krety критянин

Kriszana pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Rumunii i wschodnich Węgrzech; Кришана

Krka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Chorwacji uchodząca do Adriatyku; Крка

Krnów pn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach; Крнов

Kronsztad pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej; Кронштадт

Kropotkin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem; Кропоткин

Kruk kruk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Ворон

Krym krɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Ukrainy, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; Крым

Kryspin ˈkrɨspʲĩn pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego; Криспин

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Кристина

Krystynopol pn
(geografia, geograficzny) Czerwonogród (egzonim wariantowy); Червоноград

Krzeszów ˈkʃɛʃuf pn
(geografia, geograficzny) nazwa wsi polskiej; Кжешув

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
imię męskie; Христофор

Krzyżak ˈkʃɨʒak pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego) крестоносец

Królestwo Bahrajnu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa; Королевство Бахрейн

Królestwo Belgii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii Королевство Бельгия

Królestwo Danii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze; Королевство Дании

Królestwo Marokańskie pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa Королевство Марокко

Ksenia ˈksɛ̃ɲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Ксения Оксана Аксиния

Kserkses pn
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców Ксеркс

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie; Луна

Kuba ˈkuba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; Куба Ку́ба
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach; Куба Ку́ба

Kubanka kuˈbãŋka n
obywatelka Kuby кубинка

Kubań pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia; Кубань

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Kuby кубинец

Kubiena pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w dorzeczu Dwiny, uchodząca do Jeziora Kubieńskiego; Кубена

Kudymkar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim; Кудымкар

Kujbyszew pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie nowosybirskim w Rosji, położone na zachód od Nowosybirska. nad rzeką Om; Куйбышев
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa miasta Samary w latach 1935-1991; Куйбышев

Kulab pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Tadżykistanie; Куляб

Kuma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji płynąca we wschodniej części Przedkaukazia; Кума

Kunduz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Afganistanie, nad rzeką Kunduz, położone w północno-wschodniej części kraju; Кундуз

Kungur pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego; Кунгур

Kunja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północnym zachodzie europejskiej Rosji, prawy dopływ Łowaci; Кунья

Kur pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Chabarowskim Rosji, wraz z Urmi tworzy Tunguskę - lewy dopływ Amuru Кур

Kura pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego; Кура

Kurdystan pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów; Курдистан

Kurejka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju; Курейка

Kurgan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe, we wschodniej części Rosji, nad Tobołem; Курган

Kurlandia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem; Курляндия

Kursk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku; Курск

Kurytyba pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana; Куритиба

Kurówka kuˈrufka pn
(geografia, geograficzny) polska rzeka przepływająca przez Lubelszczyznę; Куровка

Kusz kuʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama; Хуш
(historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt; Куш

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Кувейт
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1); Кувейт

Kułoj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach wołogodzkim i archangielskim Rosji, prawy dopływ Wagi Кулой
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie archangielskim Rosji, uchodzi do Morza Białego Кулой

Kułunda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na terenie Kraju Ałtajskiego, uchodząca do Jeziora Kułundyńskiego; Кулунда

Kuźnieck pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie penzeńskim; Кузнецк

Kwieta pn
(rzadki, rzadko używany) polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Цветана

Kysztym pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim; Кыштым

Kyzył pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy; Кызыл

Kłajpeda pn
(geografia, geograficzny) miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w zachodniej części Litwy, u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego; Клайпеда

Kłodno Wielkie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie kamioneckim obwodu lwowskiego; Великое Колодно

Kłodzko ˈkwɔʦ̑kɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w Polsce w województwie dolnośląskim; Клодзко

Kłuszyno pn
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku; Клушино

LGBT acronym
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość; ЛГБТ

La Manche pn
(geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji; Ла-Манш

Lacedemończyk ˌlaʦ̑ɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk pn
mieszkaniec Lacedemonu – Sparty Лакедемонянин

Lach lax n
(staropolski) (dawniej, dawny) dziś (poetycki, poetycko) Polak лях

Laguna Wenecka pn
(geografia, geograficzny) laguna na Morzu Adriatyckim, w zachodniej części Zatoki Weneckiej; Венецианская лагуна

Lakonia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią Лакония

Lamia ˈlãmʲja pn
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej; Ламия

Langwedocja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Francji; Лангедок

Laon pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji; Лан

Laos ˈlaɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Лаос

Laotanka ˌlaɔˈtãŋka n
obywatelka Laosu лаоска

Laotańczyk ˌlaɔˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Laosu лаосец

Lapin pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze, lewy dopływ Sośwy Północnej Ляпин

Lapończyk n
człowiek narodowości lapońskiej саам

Larnaka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-wschodnim wybrzeżu Cypru; Ларнака

Las Vegas pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark; Лас-Вегас

Laszczyzna n
(geografia, geograficzny) region etniczny w Morawach i na Śląsku w Czechach Лахия

Latakia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Латакия

Laurencjusz pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Лаврентий

Lazurowe Wybrzeże ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami; Лазурный Берег

Lazyka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i królestwa istniejącego w zachodniej części współczesnej Gruzji; Эгриси

Lecco pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Lombardia; Лекко

Lech lɛx pn
(mitologia słowiańska) legendarny założyciel państwa polskiego; Лех

Legnica lɛɟˈɲiʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Polsce; Легница

Lena ˈlɛ̃na pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji; Лена

Lenin ˈlɛ̃ɲĩn pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Władimira Iljicza Uljanowa, rosyjskiego polityka i radzieckiego przywódcy; Ленин

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991 Ленинград

Lenińsk Kuźniecki pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji nad rzeką Inią, w obwodzie kemerowskim; Ленинск-Кузнецкий

Lenkoran pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Azerbejdżanie, na Nizinie Lenkorańskiej, port nad Morzem Kaspijskim; Ленкорань

Leon ˈlɛɔ̃n pn
imię męskie pochodzenia grecko-łacińskigo; Леон

Leonard lɛˈɔ̃nart pn
imię męskie; Леонард

Leonid lɛˈɔ̃ɲit pn
imię męskie; Леонид

Leopold lɛˈɔpɔlt pn
imię męskie pochodzenia germańskiego; Леопольд

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Лесото Королевство Лесото

Lesotyjczyk ˌlɛsɔˈtɨjʧ̑ɨk n
obywatel Lesotho лесотец

Lesozawodzk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim nad rzeką Ussuri; Лесозаводск

Lew lɛf pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; Лев
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Лев

Leńsk lɛ̃j̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji; Ленск

Leśce pn
(geografia, geograficzny) wieś w gminie Garbów, w powiecie lubelskim, w województwie lubelskim, w Polsce; Лесьце

Lhasa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego; Лхаса

Liban ˈlʲibãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji; Ливан

Libanka lʲiˈbãŋka n
obywatelka Libanu ливанка

Libańczyk lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Libanu ливанец

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Либерия

Liberyjczyk ˌlʲibɛˈrɨjʧ̑ɨk n
obywatel Liberii либериец

Liberyjka ˌlʲibɛˈrɨjka n
obywatelka Liberii либерийка

Libia ˈlʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ливия

Libijczyk lʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Libii ливиец

Libijka lʲiˈbʲijka n
obywatelka Libii ливийка

Licja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią; Ликия

Lidia ˈlʲidʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo w zachodniej Azji Mniejszej; Лидия
imię żeńskie; Лидия

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią; Лихтенштейн

Liguria lʲiˈɡurʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech; Лигурия

Liliana n
imię żeńskie Лилиана

Limassol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym; Лимасол

Linus ˈlʲĩnus pn
historyczne, łacińskie imię męskie; Лин

Linz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria; Линц

Lipawa pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, w Kurlandii, nad Morzem Bałtyckim; Либава

Lipieck pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż; Липецк

Lipkany pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Mołdawii, w Besarabii, nad brzegiem Prutu; Липканы

Lipnik ˈlʲipʲɲik pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna dzielnica Królewca; Лёбенихт

Lipsk lʲipsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii; Лейпциг

Liturgia godzin pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) codzienna modlitwa liturgiczna Kościoła katolickiego; литургия часов

Litwa ˈlʲitfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Литва

Litwa Mniejsza pn
(geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce; Малая Литва Прусская Литва

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy литовец
mieszkaniec dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego литвин

Litwinka lʲitˈfʲĩŋka n
kobieta narodowości litewskiej, mieszkanka, obywatelka Litwy литвинка литовка

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii; Лиссабон Лиссабо́н

Loara Atlantycka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Kraj Loary; Атлантическая Луара

Locha n
poufała forma rosyjskiego imienia Aleksiej Лёха

Lokryda pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części; Локрида

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie; Ломбардия

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii; Лондон

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji; Лотарингия

Lotaryngia Belgijska pn
(geografia, geograficzny) kraina w Belgii, położona na południowym krańcu prowincji Luksemburg Бельгийская Лотарингия

Lubaczówka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce i na Ukrainie, prawy dopływ Sanu; Любачувка

Lubiercy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie moskiewskim; Люберцы

Lubin ˈlubʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Polsce; Любин

Lublin ˈlublʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny; Люблин

Lubliniec luˈblʲĩɲɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, znane ze szpitala psychiatrycznego; Люблинец

Lucyn pn
(geografia, geograficzny) miasto na Łotwie w historycznej Łatgalii, nad Jeziorem Lucyńskim, stolica gminy Lucyn; Лудза Люцин

Ludmiła ludˈmʲiwa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia słowiańskiego; Людмила

Luizjana pn
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki; Луизиана
(historia, historyczny, historycznie) kolonia francuska w Ameryce Północnej w XVII i XVIII w.; Луизиана

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Люксембург
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1); Люксембург

Luna ˈlũna pn
(mitologia rzymska) bogini księżyca, utożsamiana z grecką Selene; Луна

Luneta lũˈnɛta pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Телескоп

Lutnia ˈlutʲɲa pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu; Лира

Lwów lvuf pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie; Львов

MAEA ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa acronym
= Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej; МАГАТЭ

MFW ɛ̃m‿ɛv‿ˈːu acronym
= Międzynarodowy Fundusz Walutowy МВФ

MSK acronym
= (astronautyka, astronautyczny) Międzynarodowa Stacja Kosmiczna МКС

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Македония
(historia, historyczny, historycznie) region w północnej Grecji Македония

Macedonka ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości macedońskiej, obywatelka Macedonii македонка
mieszkanka regionu geograficznego Macedonia македонянка

Macedończyk ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii; македонец
(geografia, geograficzny) mieszkaniec krainy historycznej podzielonej współcześnie między Grecję, Bułgarię i Republikę Macedonii македонянин
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnej Macedonii македонянин

Machaczkała ˌmaxaʧ̑ˈkawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu; Махачкала

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j n
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Матвей

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Мадагаскар

Madagaskarczyk ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk n
obywatel Madagaskaru мадагаскарец

Madera maˈdɛra pn
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka; Мадейра

Madonna pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu Мадонна

Madziar n
(historia, historyczny, historycznie) członek plemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w. мадьяр
(potocznie, potoczny) Węgier мадьяр

Magadan maˈɡadãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Ochockim, stolica obwodu magadańskiego; Магадан

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
imię żeńskie; Магдалина

Magdeburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt; Магдебург

Maghreb n
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem; Магриб

Magnitogorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji na granicy Europy i Azji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Ural; Магнитогорск

Maja ˈmaja pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazda w Plejadach, w gwiazdozbiorze Byka; Майя
(mitologia grecka) nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3); Майя
(mitologia rzymska) bogini przyrody, utożsamiana z grecką Mają (1.1); Майя
imię żeńskie; Майя
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Ałdanu; Мая
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia środkowoamerykańskiego; майя

Majkop pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei; Майкоп

Majotta maˈjɔtːa n
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim; Майотта

Makarska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim; Макарска

Makary maˈkarɨ pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Макар

Maksym ˈmaksɨ̃m pn
imię męskie; Максим

Malarz ˈmalaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Живописец

Malawi maˈlavʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Малави

Malawijczyk ˌmalaˈvʲijʧ̑ɨk n
obywatel Malawi малавиец

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim; Мальдивы

Malezja maˈlɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Малайзия

Malezyjczyk ˌmalɛˈzɨjʧ̑ɨk n
obywatel Malezji малайзиец

Mali ˈmalʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako; Мали

Malijczyk maˈlʲijʧ̑ɨk n
obywatel Mali малиец

Malijka maˈlʲijka n
obywatelka Mali малийка

Malmö pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund; Мальмё

Malta ˈmalta pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Мальта

Maltanka malˈtãŋka n
obywatelka Malty мальтийка

Maltańczyk malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Malty мальтиец

Malwiny malˈvʲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium; Мальвинские острова

Mama pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu; Мама

Mamaja pn
(geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, administracyjnie stanowiąca część Konstancy; Мамая

Mamonowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodu kaliningradzkiego w Rosji; Мамоново

Mamoudzou pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego; Мамудзу Мамуцу

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin; Маньчжурия

Manila mãˈɲila pn
(geografia, geograficzny) stolica Filipin; Манила

Manycz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej części Rosji europejskiej, lewy dopływ Donu; Западный Маныч Маныч

Maraton pn
miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e. Марафон

Marcel pn
imię męskie; Марцелл

Marceli marˈʦ̑ɛlʲi pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Маркел Маркелл

Marcha pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja; Марха

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
imię męskie; Мартин Мартын

Marek ˈmarɛk pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego; Марк

Maria ˈmarʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Мария

Marian ˈmarʲjãn pn
imię męskie; Мариан

Marianna marʲˈjãnːa pn
imię żeńskie; Мариана Марьяна

Maribor pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą; Марибор

Marica pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego; Марица

Mariusz ˈmarʲjuʃ pn
imię męskie; Мариус

Marmarosz pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy; Марамуреш

Marna pn
(geografia, geograficzny) rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany; Марна

Marneuli pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia; Марнеули

Marokanka ˌmarɔˈkãŋka n
obywatelka Maroka марокканка

Marokańczyk ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Maroka марокканец

Maroko maˈrɔkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej; Марокко

Mars mars pn
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii; Марс
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Марс

Marsjanin marˈsʲjä̃ɲĩn n
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Marsa марсианин

Maryna maˈrɨ̃na pn
imię żeńskie; Марина

Masyw Centralny pn
(geografia, geograficzny) wyżynno-górska kraina w środkowej i południowej Francji; Центральный массив

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Матвей Матфей

Matka Boska ˈmatka ˈbɔska pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu Матерь Божия Матерь Божья

Matylda maˈtɨlda pn
imię żeńskie; Матильда

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut; Мавритания

Mauretanka ˌmawrɛˈtãŋka n
obywatelka Mauretanii мавританка

Mauretańczyk ˌmawrɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Mauretanii мавританец

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Маврикий

Maurytyjczyk ˌmawrɨˈtɨjʧ̑ɨk n
obywatel Mauritiusu маврикиец

Maurytyjka ˌmawrɨˈtɨjka n
obywatelka Mauritiusu маврикийка

Mazar-i Szarif pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Afganistanie; Мазари-Шариф

Mała Newa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) drugie co do wielkości ramię ujściowe Newy; Малая Нева

Mała Newka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ramię ujściowe Newy; Малая Невка

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Маргарита

Małka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji europejskiej, lewy dopływ Tereku; Малка

Małopolska ˌmawɔˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) kraina na południu Polski; Малая Польша

Mały Aniuj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; łącząc się z Wielkim Aniujem tworzy Aniuj; Малый Анюй

Mały Chingan pn
(geografia, geograficzny) góry w północno-wschodnich Chinach i częściowo w Rosji, oddzielające Nizinę Mandżurską od doliny środkowego Amuru; Малый Хинган

Mały Jenisej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju; Малый Енисей

Mały Lew ˈmawɨ ˈlɛf pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Малый Лев

Mały Ob pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zachodnia, mniejsza z dwóch odnóg rzeki Ob na odcinku między Chanty-Mansyjskiem, a Salechardem ; Малая Обь

Mały Pies ˈmawɨ ˈpʲjɛs pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Малый Пёс

Mały Uzeń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie; Малый Узень

Mały Zab pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu; Малый Заб

Mccheta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia; Мцхета

Mccheta-Mtianetia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie; Мцхета-Мтианети

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii; Милан

Medyka pn
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce, na granicy z Ukrainą; Медыка

Medziugorie pn
(geografia, geograficzny) wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny; Меджугорье

Megara n
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w północnej części Przesmyku Korynckiego, w czasach klasycznych niezależna polis; Мегара

Megrelia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym; Мегрелия

Megrelia-Górna Swanetia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji; Самегрело-Верхняя Сванетия

Mekka pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej; Мекка

Meklemburgia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz; Мекленбург

Meksyk ˈmɛksɨk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Мексика
(geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1); Мехико

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
obywatel Meksyku мексиканец

Meksykanka ˌmɛksɨˈkãnka n
obywatelka Meksyku мексиканка

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii; Меланезия

Melania mɛˈlãɲja pn
imię żeńskie; Маланья Мелания

Melchizedek pn
(biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Мелхиседек

Melpomena ˌmɛlpɔ̃ˈmɛ̃na pn
(mitologia grecka) muza tragedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; Мельпомена

Memfis ˈmɛ̃w̃fʲis pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu; Мемфис

Mercedes mɛrˈʦ̑ɛdɛs pn
marka samochodów produkowanych przez Daimler-Benz i Daimler AG; Мерседес

Merkurianin ˌmɛrkurʲˈjä̃ɲĩn n
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Merkurego меркурианец

Merkurianka ˌmɛrkurʲˈjãnka n
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczna mieszkanka Merkurego меркурианка

Merkury mɛrˈkurɨ pn
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem; Меркурий
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem; Меркурий

Mesenia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina na południowo-wschodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini Месиния

Mezeń pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego; Мезень
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim; Мезень

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu; Месопотамия Междуречье

Miami pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie; Майами

Miass pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji prawy dopływ Isetu, przepływa przez Baszkirię oraz obwody czelabiński i kurgański; Миасс

Michał ˈmʲixaw pn
imię męskie; Михаил

Miczuryńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie tambowskim; Мичуринск

Mieczysław mʲjɛˈʧ̑ɨswaf pn
imię męskie; Мечислав

Miednoje pn
(geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie twerskim, w rejonie kalinińskim, jedno z miejsc, gdzie dokonywano zbrodni katyńskiej; Медное

Miedwiedica pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) lewy dopływ Donu mający swe źródła w obwodzie saratowskim; Медведица

Mielec ˈmʲjɛlɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Мелец

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
imię męskie; Николай

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); Микронезия
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym; Микронезия

Mikronezyjczyk ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Mikronezji микронезиец

Mikronezyjka ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjka n
mieszkanka Mikronezji микронезийка

Mikroskop mʲiˈkrɔskɔp pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Микроскоп

Milicja Obywatelska pn
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) polska główna formacja policyjna w latach 1944-1990; Гражданская милиция

Mineralne Wody pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu; Минеральные Воды

Minerwa mʲĩˈnɛrva pn
(mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną; Минерва

Mingeczaur pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Azerbejdżanie; Мингечевир

Minusińsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem; Минусинск

Mirny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego; Мирный

Mirosław mʲiˈrɔswaf pn
imię męskie; Мирослав

Mirosława ˌmʲirɔˈswava pn
imię żeńskie; Мирослава

Missisipi ˌmʲisʲiˈsʲipʲi n
(geografia, geograficzny) rzeka w USA; Миссисипи
(geografia, geograficzny) stan w południowej części USA; Миссисипи

Missouri pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych; Миссури
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi; Миссури

Mistra pn
(geografia, geograficzny) ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji; Мистра

Mistrzostwa Świata mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata n
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie Чемпионат мира

Mizuńka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez rejon doliński obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, lewy dopływ Świcy; Мизунка

Międzynarodowy Dzień Kobiet ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt n
coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet; Международный женский день восьмое марта

Międzyrzec Podlaski mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʒɛʦ̑ pɔdˈlasʲci pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Мендзыжец-Подляски

Modest ˈmɔdɛst pn
imię męskie; Модест

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem Майнц

Mohacz pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem; Мохач

Mohylew pn
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, siedziba administracyjna rejonu mohylewskiego; Могилёв

Mojero pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Krasnodarskim, prawy dopływ Kotuja; Мойеро

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; Моисей
imię męskie; Моисей

Moksza pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Oki; Мокша

Moma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Indygirki; Мома

Monachium mɔ̃ˈnaçjũm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii; Мюнхен

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym; Монако

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Монголия

Mongoł ˈmɔ̃ŋɡɔw n
obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej монгол

Mongołka mɔ̃ŋˈɡɔwka n
kobieta narodowości mongolskiej, obywatelka Mongolii монголка

Monika mɔ̃ˈɲika pn
imię żeńskie; Моника

Montpellier pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Francji, w regionie Oksytania; Монпелье

Montserrat pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli; Монтсеррат

Moorea pn
(geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna wchodząca w skład Polinezji Francuskiej; Муреа

Morawa Południowa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę; Южная Морава

Morawa Zachodnia pn
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, łącząc się z Morawą Południową tworzy Morawę; Западная Морава

Morawy mɔˈravɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry; Моравия

Morfeusz mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach; Морфей

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego; Адриатическое море

Morze Alandzkie pn
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego; Аландское море

Morze Arabskie ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego; Аравийское море

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji; Азовское море

Morze Balearskie pn
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami; Балеарское море

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym; Баренцево море

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze, położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie; Балтийское море

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji; Белое море

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy; Чёрное море

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim; Красное море

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią; Ирландское море

Morze Japońskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją; Японское море

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego; Ионическое море

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego; Карибское море

Morze Karskie pn
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej; Карское море

Morze Kreteńskie pn
(geografia, geograficzny) morze w południowej części Morza Egejskiego, na północ od Krety; Критское море

Morze Mirtejskie pn
(geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cykladów a półwyspem Peloponez; Миртойское море

Morze Ochockie ˈmɔʒɛ ɔˈxɔʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) morze w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego; Охотское море

Morze Peczorskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone na południe od Nowej Ziemi; Печорское море

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈçĩj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Южно-Китайское море

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego; Северное море

Morze Trackie pn
(geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji; Фракийское море

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim; Тирренское море Тирре́нское мо́ре

Morze Wschodniosyberyjskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla; Восточно-Сибирское море

Morze Łaptiewów pn
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich; Море Лаптевых

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego; Средиземное море

Moskwa ˈmɔskfa pn
(geografia, geograficzny) stolica Rosji; Москва
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Oki; Москва

Mosul pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, nad Tygrysem; Мосул

Motława pn
(geografia, geograficzny) rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły; Мотлава

Mount Everest pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach; Эверест

Mowgli pn
(literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”; Маугли

Mozambijczyk ˌmɔzãmˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Mozambiku мозамбикец

Mozambijka ˌmɔzãmˈbʲijka n
obywatelka Mozambiku мозамбичка

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Мозамбик

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie; Молдавия Молдова

Mołdawianin ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn n
obywatel Mołdawii молдаванин

Mołdawianka ˌmɔwdaˈvʲjãŋka n
obywatelka Mołdawii молдаванка

Mołoga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim; Молога

Msta pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie obwodów nowogrodzkiego i twerskiego, uchodzi do jeziora Ilmen; Мста

Mucha ˈmuxa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Муха

Mukaczewo pn
(geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy; Мукачево

Mulat ˈmulat n
(antropologia, antropologiczny) mieszaniec białej i czarnej rasy człowieka; мулат

Muna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Leny; Муна

Murmańsk ˈmurmãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego; Мурманск

Murom pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką; Муром

Murzyn ˈmuʒɨ̃n n
człowiek czarnoskóry негр

Murzynka muˈʒɨ̃nka n
(potocznie, potoczny) ciemnoskóra kobieta негритянка

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya Микки Маус

Myzja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią; Мизия

NATO ˈnatɔ acronym
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego; НАТО

NLPZ acronym
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny; НПВП НПВС НСПВП

NOL acronym
= niezidentyfikowany obiekt latający НЛО

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna ГДР

Nabierieżnyje Czełny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą; Набережные Челны

Nablus ˈnablus pn
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej; Наблус

Nabuchodonozor ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr pn
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) imiona czterech władców Babilonii Навуходоносор

Nachiczewan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Azerbejdżanie; Нахичевань

Nachodka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim; Находка

Naddnieprze pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w dorzeczu Dniepru; Поднепровье

Naddniestrzańska Republika Mołdawska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Naddniestrza; Приднестровская Молдавская Республика

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny Mołdawii; Приднестровье

Nadrenia Północna-Westfalia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części; Северный Рейн-Вестфалия

Nadym pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej Syberii, wpada do Zatoki Obskiej; Надым

Nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja pn
imię żeńskie; Надежда

Nagoja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) japońskie miasto w południowej części wyspy Honsiu; Нагоя

Nahum pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie; Наум

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Kenii; Найроби

Nalczyk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej; Нальчик

Namangan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego; Наманган

Namibia nãˈmʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Намибия

Namibijczyk ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Namibii намибиец

Namibijka ˌnãmʲiˈbʲijka n
obywatelka Namibii намибийка

Nankin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica; Нанкин

Nanning pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Kuangsi; Наньнин

Nantes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii; Нант

Napoleon ˌnapɔˈlɛɔ̃n pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Наполеон

Narbona pn
(geografia, geograficzny) miejscowość we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude; Нарбонна

Narew ˈnarɛf pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły; Нарев

Narjan-Mar ˈnarʲjãn ˈmar pn
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego; Нарьян-Мар

Narwa pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2); Нарва

Naryn pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Kara-darią tworzy Syr-darię; Нарын

Natalia naˈtalʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Наталия Наталья

Natangia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów; Натанги

Nazaret naˈzarɛt pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu; Назарет

Nazrań pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Inguszetii; Назрань

Nejwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w połączeniu z rzeką Rież tworzy Nicę; Нейва

Neos Kosmos n
nazwa jednej z dzielnic Aten ((dosłownie) Nowy Świat) Неос Космос

Nepal ˈnɛpal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Непал

Nepalczyk nɛˈpalʧ̑ɨk n
obywatel Nepalu непалец

Nepalka nɛˈpalka n
obywatelka Nepalu непалка

Neptun ˈnɛptũn pn
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji; Нептун
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Нептун

Nercza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki; Нерча

Nerczyńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, w Kraju Zabajkalskim, nad Nerczą; Нерчинск

Nestor ˈnɛstɔr pn
imię męskie; Нестор

Nevers pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii, nad Loarą; Невер

Newa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, wypływająca z jeziora Ładoga i uchodząca do Zatoki Fińskiej; Нева

Newel pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel; Невель

Nica pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Tury; Ница

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym; Ницца

Niczława pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Ничлава

Niderlandy ˌɲidɛrˈlãndɨ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna składająca się z ziem nad Morzem Północnym, nad rzekami: Renem, Mozą, Skaldą i Emsem, obecnie podzielona między Holandię, Belgię, Luksemburg oraz w niewielkiej części Francję i Niemcy; Нидерланды

Nieftiejugansk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry; Нефтеюганск

Nieman pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim; Неман

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Германия Герма́ния
naród niemiecki немцы

Niemcy Wschodnie ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna (1949-1990) Восточная Германия

Niemcy Zachodnie ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec (1949-1990); Западная Германия

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
człowiek narodowości niemieckiej немец
(potocznie, potoczny) mieszkaniec Niemiec немец
obywatel Niemiec немец

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie; Германская Демократическая Республика

Niemka ˈɲɛ̃mka n
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec немка

Nieniecki Okręg Autonomiczny ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią obwodu archangielskiego; Ненецкий автономный округ

Nieriungri pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; Нерюнгри

Nierl pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi; Нерль

Niestierow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Нестеров

Nieszpory n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin; вечерний молебен вечерня

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
obywatel Nigerii нигериец

Nigeryjka ˌɲiɡɛˈrɨjka n
obywatelka Nigerii нигерийка

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Никарагуа
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Nikaragui (1.1), największe jezioro w Ameryce Środkowej; Никарагуа

Nikaraguańczyk ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Nikaragui никарагуанец

Nikifor ɲiˈcifɔr pn
imię męskie; Никифор

Nikołajewsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Rosji w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą; Николаевск

Nikołajewsk nad Amurem pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Amurem; Николаевск-на-Амуре

Nil ɲil pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Нил

Niniwa pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne; Ниневия

Niszawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii i Bułgarii mająca źródła w Starej Płaninie i uchodząca do Morawy Południowej; Нишава

Niukża pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim i amurskim; prawy dopływ Olokmy; Нюкжа

Niwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie murmańskim Rosji, uchodząca do Kandałakszy; Нива

Nix ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona Никс Никта

Niżniaja Sałda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim; Нижняя Салда

Niżniekamsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, nad Kamą; Нижнекамск

Niżniewartowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim; Нижневартовск

Niżny Nowogród pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego; Нижний Новгород

Niżny Tagił pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem; Нижний Тагил

Noe ˈnɔɛ pn
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu; Ной
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Ной

Nogińsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Klaźmą; Ногинск

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji; Нормандия

Norweg ˈnɔrvɛk n
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii норвежец

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo; Норвегия

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii норвежка

Norylsk ˈnɔrɨlsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Kraju Krasnojarskim Federacji Rosyjskiej, leżące poza kołem podbiegunowym; Норильск

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Нюрнберг

Noszowice pn
(geografia, geograficzny) gmina w Czechach; Ношовице

Noteć ˈnɔtɛʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Polsce, prawy dopływ Warty; Нотец

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii; Новая Гвинея

Nowa Holandia ˈnɔva xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) sztuczna wyspa w Petersburgu; Новая Голландия
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku; Новые Нидерланды

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francja ze stolicą w Numei, położone w Oceanii; Новая Каледония

Nowa Pregoła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) północna odnoga rzeki Pregoły, na odcinku między wsią Ozierki, a Kaliningradem; Новая Преголя

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Новая Шотландия

Nowa Sól ˈnɔva ˈsul pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Нова-Суль

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Новая Зеландия

Nowa Ziemia pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym między Morzem Barentsa a Morzem Karskim: Новая Земля

Nowa Ładoga pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad Zatoką Wołchowską jeziora Ładoga; Новая Ладога

Nowoczerkask pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim; Новочеркасск

Nowogród Wielki pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Rosji nad rzeką Wołchow, stolica obwodu nowogrodzkiego, w średniowieczu stolica Republiki Nowogrodzkiej; Великий Новгород Новгород

Nowogródek pn
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim; Новогрудок

Nowokubańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad rzeką Kubań; Новокубанск

Nowokuźnieck pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem; Новокузнецк

Noworosja n
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.; Новороссия

Noworosyjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym; Новороссийск

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem; Новосибирск

Nowoszachtyńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, w obwodzie rostowskim; Новошахтинск

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
obywatel Nowej Zelandii новозеландец

Nowy Aton pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego; Новый Афон

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Stanów Zjednoczonych; Нью-Йорк

Nowy Meksyk ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk pn
(administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych; Нью-Мексико

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Новый Орлеан

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim Новый год

Nowy Sad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Serbii; Нови-Сад

Nowy Sącz ˈnɔvɨ ˈsɔ̃n͇ʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Новы-Сонч

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła; Новый Завет

Nowy Urengoj pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym; Новый Уренгой

Nubia ˈnubʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie; Нубия

Nukus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum; Нукус

Numea pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Nowej Kaledonii, terytorium zależnego Francji; Нумеа

Nyks nɨks pn
(mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy; Нюкта

OB acronym
= (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego); СОЭ

OIOM acronym
= (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej ОРИТ

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych ООН

Ob ɔp pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie nowosybirskim; Обь
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; Обь

Obdorsk pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Salechard (nazwa oficjalna do 1933 roku); Обдорск

Obnińsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie kałuskim, nad Protwą; Обнинск

Obwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, prawy dopływ Kamy Обва

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Северный Ледовитый океан

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką; Атлантический океан

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi; Индийский океан

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi; Тихий океан

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent; Океания

Ochock pn
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Morzem Ochockim; Охотск

Oczamczyra pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji; Очамчира

Odessa pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym; Одесса

Odra ˈɔdra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech; Одра Одер

Ohio n
(geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1); Огайо

Ohio pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus; Огайо

Ojmiakon pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką; Оймякон

Oka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi; Ока

Oklahoma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju; Оклахома

Okręg Koriacki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Koriacji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Корякский округ

Oksford ˈɔksfɔrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire; Оксфорд

Oksytania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego; Окситания
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jej stolicą jest Tuluza; Окситания

Oktant ˈɔktãnt pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Октант

Oktawia pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Октавия

Oktiabrskij pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich; Октябрьский

Olandia ɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) szwedzka wyspa na Morzu Bałtyckim; Эланд

Oleczek pn
(zdrobniale) od: Aleksander Саша

Oleg ˈɔlɛk pn
imię męskie; Олег

Olek ˈɔlɛk pn
(zdrobniale) od: Aleksander Саша

Oleniok pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim i Jakucji, uchodząca do Morza Łaptiewów; Оленёк

Olgierd ˈɔlʲɟɛrt pn
imię męskie; Ольгерд

Olimp ˈɔlʲĩmp pn
(geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas; Олимп
(mitologia grecka) legendarna siedziba głównych bogów greckich Олимп

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim; Олимпия

Olita pn
(geografia, geograficzny) miasto na Litwie nad Niemnem; Алитус Олита

Olokma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny; Олёкма

Olza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce; Олше Ольза

Om pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Irtysza; Омь

Oman ˈɔ̃mãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie; Оман

Omet pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i w obwodzie kaliningradzkim Rosji, prawy dopływ Łyny; Стоговка

Omołoj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, uchodzi do Morza Łaptiewów; Омолой

Omołon pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim, Czukockim Okręgu Autonomicznym i Jakucji; prawy i zarazem najdłuższy dopływ Kołymy; Омолон

Omsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza; Омск

Onega pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej; Онега
(geografia, geograficzny) rzeka na północy europejskiej części Rosji; Онега
(geografia, geograficzny) jezioro w północno-zachodniej Rosji; Онежское озеро

Onon pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Mongolii i Rosji, po połączeniu z Ingodą tworzy Szyłkę; Онон

Ontario ɔ̃nˈtarʲjɔ pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Онтарио

Opawa ɔˈpava pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Czechach; Опава
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry; Опава

Opole ɔˈpɔlɛ n
(geografia, geograficzny) miasto wojewódzkie na południowej Polsce; Ополе
(geografia, geograficzny) wyżyna na zachodniej Ukrainie, część Wyżyny Podolskiej; Ополье

Opór pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Stryja; Опир

Or pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i wschodniej Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Uralu w zlewisku Morza Kaspijskiego; Орь

Oressa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mińskim i homelskim Białorusi, prawy dopływ Ptyczy; Оресса

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka; Организация Объединённых Наций

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej; Организация Североатлантического договора

Orgiejów pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Mołdawii; Орхей

Orlean pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą; Орлеан

Orleania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Regionie Centralnym we Francji, położona w dolinie Loary, jej głównym ośrodkiem jest Orlean ; Орлеане

Ormianin ɔrˈmʲjä̃ɲĩn pn
osoba narodowości ormiańskiej армянин

Ormianka n
(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości ormiańskiej армянка

Orog nuur pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Mongolii; Орог-Нур

Orsk pn
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, w południowej części Uralu, nad rzeką Ural; Орск

Orszowa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii nad Dunajem; Оршова

Orzeł ˈɔʒɛw pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu; Орёл
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Oką; Орёл

Osetia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków; Осетия

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość; ЮО Южная Осетия

Osijek pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą; Осиек

Osinniki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim; Осинники

Oskoł pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na południowym zachodzie europejskiej części Rosji i na Ukrainie, lewy dopływ Dońca; Оскол

Osobłoga pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach i Polsce, lewy dopływ Odry; Особлага Особлога
(geografia, geograficzny) wieś gminna w Czechach w województwie morawsko-śląskim, w powiecie Bruntal; Особлага

Ostaszków pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim; Осташков

Ostatnia Wieczerza ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej, wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania; Тайная вечеря

Ostia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne rzymskie miasto portowe u ujścia Tybru; Остия

Ostrawa ɔˈstrava pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Czeskiej; Острава

Ostrołęka pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie mazowieckim, nad Narwią Остроленка

Ottawa ɔtˈːava pn
(geografia, geograficzny) stolica Kanady; Оттава
(geografia, geograficzny) rzeka w Kanadzie; Оттава

Owernia ɔˈvɛrʲɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji; Овернь

Oziorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji; Озёрск
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w rosyjskim obwodzie czelabińskim; Озёрск

Ozurgeti pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, stolica regionu Guria; Озургети

Ołoniec pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii; Олонец

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Жертвенник

Oświęcim ɔɕˈfʲjɛ̇̃ɲʨ̑ĩm pn
miasto w Polsce; Освенцим

PNN acronym
= (medycyna, medyczny) przewlekła niewydolność nerek ХБП

POChP ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ acronym
= (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc; ХОБЛ

PRL pɛ‿ːr‿ˈɛl acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa; ПНР

PZPR ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza; ПОРП

Pacyfik paˈʦ̑ɨfʲik pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny Тихий океан

Pad pat pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech; По

Paflagonia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie; Пафлагония

Pafos pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru; Пафос

Pakistan paˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Пакистан

Pakistańczyk ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Pakistanu пакистанец

Palau ˈpalaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii; Палау

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego; Палестина

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Palestyny палестинец

Pamfilia pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Mniejszej i późniejsza prowincja rzymska; Памфилия

Pamir pn
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Centralnej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne; Памир
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie; Памир

Pan pãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie Господ
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna; Пан

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy ˈpãn‿buc ˌɲɛrɨxˈlʲivɨ ˈalɛ ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ proverb
sprawiedliwość boska czasami jest powolna, ale jest zapewniona Бог долго ждёт, да больно бьёт

Panamczyk pãˈnãmʧ̑ɨk n
obywatel Panamy панамец

Pandora n
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość; Пандора

Pankracy pãŋˈkraʦ̑ɨ pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Панкрат Панкратий

Panna ˈpãnːa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; Дева
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną; Дева

Panonia pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; Паннония

Paragwaj paˈraɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Парагвай

Paragwajczyk ˌparaˈɡvajʧ̑ɨk n
obywatel Paragwaju парагваец

Paragwajka ˌparaˈɡvajka n
obywatelka Paragwaju парагвайка

Paramaribo ˌparãmaˈrʲibɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Surinamu; Парамарибо

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej; Европарламент

Parma ˈparma pn
(geografia, geograficzny) włoskie miasto; Парма

Parnawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Estonii, położone nad Morzem Bałtyckim; Пернов Пярну

Paryż ˈparɨʃ pn
(geografia, geograficzny) stolica Francji; Париж

Pasmar pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i w obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Stradyka, który sam wpada do Świeżej Майская

Pasmo Boczne pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Wielkim Kaukazie, w Rosji, Gruzji i częściowo w Azerbejdżanie; Боковой хребет

Pasmo Stanowe pn
(geografia, geograficzny) góry położone równoleżnikowo w azjatyckiej części Rosji, pomiędzy środkowym biegiem Olokmy na zachodzie, a górnym biegiem Uczuru; Становой хребет

Paulina pawˈlʲĩna pn
imię żeńskie; Павлина

Paweł ˈpavɛw pn
imię męskie; Павел

Pawłowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, obecnie administracyjnie wchodzące w skład Petersburga; Павловск
(geografia, geograficzny) rosyjskie miasto położone w obwodzie woroneskim; Павловск

Pawłowskij Posad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad rzeką Klaźmą; Павловский Посад

Pałana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2); Палана
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Kamczackim, uchodzi do Zatoki Szelichowa Morza Ochockiego Палана

Państwo Środka n
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny Срединное Царство

Pecz pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Węgrzech; Печ

Peczora pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Republice Komi; Печора
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez Republikę Komi oraz przez Nieniecki Okręg Autonomiczny; Печора

Pegaz ˈpɛɡas pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu; Пегас
(mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego; Пегас

Pejpus pn
(geografia, geograficzny) jezioro na granicy między Estonią i Rosją; Чудское озеро

Pekin ˈpɛcĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Chin; Пекин Бэйцзин

Pelagia pɛˈlaɟja pn
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Пелагея Пелагия

Pelagiusz pɛˈlaɟuʃ pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Пелагий

Pelplin pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim; Пельплин

Pendżab pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji; Пенджаб

Pensylwania ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja pn
(geografia, geograficzny) stan w USA; Пенсильвания

Penżyna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim; Пенжина

Peresław Zaleski pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim; Переславль-Залесский

Perm pɛrm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego; Пермь

Perpignan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie; Перпиньян

Persefona pn
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych; Персефона

Persja ˈpɛrsʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu; Персия

Peru ˈpɛru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; Перу

Peterhof pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską; Петергоф

Petersburg pɛˈtɛrzburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską; Санкт-Петербург

Petronela pn
polskie imię żeńskie; Петрунела

Pewek pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym; Певек

Pełczyce pɛwˈʧ̑ɨʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim; Пелчице

Pełtew pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, wypływająca z Lwowa i uchodząca do Bugu z jego lewej strony; Полтва

Phnom Penh pn
(geografia, geograficzny) stolica Kambodży; Пномпень

Piasina pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego; Пясина

Piatigorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu; Пятигорск

Piawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodnich Włoszech; Пьяве

Picunda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp; Пицунда

Pidurutalagala pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Cejlonu; Пидуруталагала

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie; Пьемонт

Pietropawłowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem; Петропавловск

Pietropawłowsk Kamczacki ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego; Петропавловск-Камчатский

Pietrowsk Zabajkalski pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Zabajkalskim; Петровск-Забайкальский

Pietrozawodsk ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii; Петрозаводск

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
(geografia, geograficzny) region północnej Francji; Пикардия

Pilica pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły; Пилица

Piltyń pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Łotwie, w okręgu windawskim; Пилтене

Pinega pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, prawy dopływ Dwiny; Пинега

Piotr pʲjɔtr̥ pn
imię męskie; Пётр

Piotrek ˈpʲjɔtrɛk pn
(zdrobniale) Piotr Петька

Piotrowicz pn
(dawniej, dawny) syn Piotra Петрович

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie; Пиренеи

Pireneje Atlantyckie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Nowa Akwitania; Атлантические Пиренеи

Pireneje Wschodnie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w Pirenejach, w regionie Oksytania; Восточные Пиренеи

Pireneje Wysokie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Oksytania; Верхние Пиренеи

Pisa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, dopływ Węgorapy; Писса

Pismo ˈpʲismɔ n
(skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia Писание

Pismo Święte n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia Священное Писание

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof; Пифагор

Pittsburgh pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w USA, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny; Питтсбург

Pizydia pʲiˈzɨdʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) w starożytności kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie południowo-zachodniej Turcji Писидия

Pięcioksiąg pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔ̇cɕɔ̃ŋk pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę Пятикнижие

Piżma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Komi, w Rosji, lewy dopływ Peczory Пижма
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach niżnonowogrodzkim i kirowskim Rosji, prawy dopływ Wiatki Пижма

Platon ˈplatɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof; Платон

Pluton ˈplutɔ̃n pn
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem; Плутон
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego; Плутон

Poczdam ˈpɔʤ̑dãm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia; Потсдам

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry; Подгорица

Podkamienna Tunguzka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju; Подкаменная Тунгуска

Podkarpacie n
(geografia, geograficzny) kraina na południowo-wschodnim krańcu Polski Подкарпатье

Podolsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim; Подольск

Podrawie pn
(geografia, geograficzny) kraina rozciągająca się nad rzeką Drawą, położona w Chorwacji i Słowenii Подравина

Polaczek pɔˈlaʧ̑ɛk n
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie) Polak полячишка

Polak ˈpɔlak n
obywatel Polski поляк лях
osoba narodowości polskiej lub poczuwająca się do niej поляк

Polanów pɔˈlãnuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim; Полянув

Pole Marsowe pn
(geografia, geograficzny) miejsce w starożytnym Rzymie, pierwotnie niezabudowane i poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu, poświęcone Marsowi, wykorzystywane do zebrań publicznych; Марсово поле

Polessk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie kaliningradzkim nad Zalewem Kurońskim; Полесск

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) część Oceanii; Полинезия

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Французская Полинезия

Polka ˈpɔlka n
obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego полька полячка

Polska ˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie; Польша

Polska Rzeczpospolita Ludowa ˈpɔlska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita luˈdɔva pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989; Польская Народная Республика

Pomorzanin ˌpɔ̃mɔˈʒãɲĩn n
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze; Поморян

Pompeje pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna polis, późniejsze miasto i współczesne muzeum na jego ruinach, u stóp Wezuwiusza, we włoskiej Kampanii; Помпеи

Ponoj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Morza Białego, położona w całości w Rosji; Поной

Popigaj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, uchodzi do estuarium Chatangi; Попигай

Port of Spain pn
(geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago Порт-оф-Спейн

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii португалец

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego; Португалия

Portugalka ˌpɔrtuˈɡalka n
kobieta narodowości portugalskiej португалка

Posawie pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii Посавина

Posejdon pɔˈsɛjdɔ̃n pn
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem; Посейдон

Poti pn
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia; Поти

Powołże pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu; Поволжье

Poznań ˈpɔznãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski; Познань По́знань

Poła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji europejskiej, w obwodach twerskim i nowogrodzkim, uchodzi do jeziora Ilmen Пола

Południe pɔˈwudʲɲɛ n
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na południe od mówiącego; również zbiorcze określenie Włoch, Hiszpanii, Grecji i Portugalii dla Europejczyków юг
(potocznie, potoczny) nazwa państwa „Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki” istniejącego w latach 1860-1865 Юг

Południowoafrykańczyk ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Republiki Południowej Afryki южноафриканец

Połuj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, prawy dopływ Obu Полуй

Praga ˈpraɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech; Прага

Praia pn
stolica Republiki Zielonego Przylądka; Прая

Prawdinsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad rzeką Łyną; Правдинск

Prawo i Sprawiedliwość ˈpravɔ ˌi‿spravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych; Закон и справедливость Право и справедливость
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych; Закон и справедливость Право и справедливость

Pregoła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, przepływająca przez Królewiec i uchodząca do Zalewu Wiślanego; Преголя

Prekmurje pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii; Прекмурье

Pribałtika pn
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego Прибалтика

Primorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Приморск

Prisztina pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju; Приштина

Prokop ˈprɔkɔp pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Прокоп

Prokopjewsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą; Прокопьевск

Prometeusz pn
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna; Прометей
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień; Прометей

Pronia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach riazańskim i tulskim Rosji, prawy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi Проня
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży; Проня

Protwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki Протва

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; Прованс

Prudnik 'prudɲik pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Polski; Прудник

Prusy ˈprusɨ n
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej Пруссия

Prut pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią; Прут

Prypeć pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru; Припять

Przerów ˈpʃɛruf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach; Пршеров

Przeworsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w województwie podkarpackim; Пшеворск

Przykarpacie pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie Прикарпатье

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA; Мыс Доброй Надежды

Psków pskuf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus; Псков

Psy Gończe ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Гончие Псы

Ptah ptax pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca; Птах

Ptak Rajski ˈptak ˈrajsʲci pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów południowego nieba; Райская Птица

Ptycz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci; Птичь

Puchar ˈpuxar pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Чаша

Pula pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim; Пула

Pur pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej; Пур

Pura pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Krasnojarskim Rosji, dopływ Piasiny Пура

Puszkin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga; Пушкин

Pyrzyce pɨˈʒɨʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim; Пыжице

Pyszma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury; Пышма

Périgord pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny; Перигор

Północ ˈpuwnɔʦ̑ n
(potocznie, potoczny) Stany Zjednoczone Ameryki podczas wojny secesyjnej Север
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie север

Półwysep Apeniński puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci pn
(geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego; Апеннинский полуостров

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską; Аравийский полуостров

Półwysep Czukocki pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Azji, w syberyjskiej części Rosji, nad Morzem Czukockim; Чукотский полуостров

Półwysep Gydański pn
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Rosji, graniczący od zachodu z Zatoką Obską, od wschodu z Niziną Północnosyberyjską; Гыданский полуостров

Półwysep Jugorski pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, pomiędzy Zatoką Bajdaracką na Morzu Karskim oraz Zatoką Chajpudyrką na Morzu Barentsa; Югорский полуостров

Półwysep Kamczacki pn
(geografia, geograficzny) półwysep w azjatyckiej części Rosji, rozdzielający Morze Ochockie i Morze Beringa; полуостров Камчатка

Półwysep Kolski pn
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji; Кольский полуостров

Półwysep Murawiowa-Amurskiego pn
(geografia, geograficzny) półwysep wrzynający się w Zatokę Piotra Wielkiego na Morzu Japońskim, w pobliżu Władywostoku; Полуостров Муравьёва-Амурского

Półwysep Oneski pn
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji, rozdzielający zatoki Oneską i Dwińską; Онежский полуостров

Półwysep Rybacki pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga Półwyspu Kolskiego; полуостров Рыбачий

Półwysep Sambijski pn
(geografia, geograficzny) półwysep na terenie Rosji rozdzielający Zalew Wiślany od Zalewu Kurońskiego; Земландский полуостров Калининградский полуостров

Półwysep Skandynawski pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej; Скандинавский полуостров

Półwysep Tamański pn
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Rosyjskiej, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony Cieśniną Kerczeńską; Таманский полуостров

RFN ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n acronym
= Republika Federalna Niemiec ФРГ

RNA ɛr‿ɛ̃n‿ˈa n
(biochemia, biochemiczny) kwas rybonukleinowy; РНК

Rachela raˈxɛla pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie; Рахиль

Racibórz raˈʨ̑ibuʃ pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Рацибуж

Racza pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Gruzji Рача

Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji; Рача-Лечхуми и Нижняя Сванетия

Rafał ˈrafaw pn
imię męskie; Рафаил

Rak rak pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; Рак
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą; Рак

Raszka pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Serbii, Kosowie i Czarnogórze Рашка

Raszków pn
(geografia, geograficzny) duża wieś w Mołdawii, w północnej części Naddniestrza, między Rybnicą a Kamionką, w Polsce przedrozbiorowej siedziba gminy; Рашково

Raszt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego; Решт

Ratyzbona pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, leżące nad Dunajem; Регенсбург

Rawenna pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech; Равенна

Rawicz pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe na południowym krańcu województwa wielkopolskiego; Равич

Recz rɛʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Реч

Reims pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna; Реймс

Ren rɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem; Рейн

Renata rɛ̃ˈnata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Рената

Rennes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania; Рен

Republika Adygei pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Adygei jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej ; Республика Адыгея

Republika Ałtaju pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Ałtaju jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej ; Республика Алтай

Republika Baszkortostanu pn
(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej Республика Башкортостан

Republika Białorusi pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Białorusi; Республика Беларусь

Republika Buriacji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Buriacji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Бурятия

Republika Burundi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Burundi Республика Бурунди

Republika Chakasji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chakasji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Хакасия

Republika Chińska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa Республика Китай

Republika Czeczeńska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Czeczenii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Чеченская Республика

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo) Чешская Республика

Republika Czuwaska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Czuwaszji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Чувашская Республика

Republika Dagestanu pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Dagestanu jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Дагестан

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn; Федеративная Республика Германия

Republika Gabońska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gabonu Габонская Республика

Republika Gambii rɛˈpublʲika ˈɡãmbʲji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gambii jako państwa Республика Гамбия

Republika Ghany pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ghany Республика Гана

Republika Gwinei pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei jako państwa Республика Гвинея

Republika Gwinei Bissau pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Bissau Республика Гвинеи-Бисау

Republika Haiti pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach Республика Гаити

Republika Inguszetii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Inguszetii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Ингушетия

Republika Kabardyjsko-Bałkarska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kabardo-Bałkarii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Кабардино-Балкарская Республика

Republika Kamerunu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa Республика Камерун

Republika Karelia rɛˈpublʲika kaˈrɛlʲja n
(geografia, geograficzny) republika na północy Europy, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Республика Карелия

Republika Karelii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karelii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Карелия

Republika Kazachstanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa Республика Казахстан

Republika Kałmucji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kałmucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Калмыкия

Republika Kirgiska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa Киргизская Республика

Republika Komi rɛˈpublʲika ˈkɔ̃mʲi pn
(geografia, geograficzny) republika w północno zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi; Республика Коми

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej; Республика Корея

Republika Mari El pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Mari El jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Марий Эл

Republika Mauritiusu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauritiusu jako państwa Республика Маврикий

Republika Mordowii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Mordowii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Мордовия

Republika Mozambiku pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku Республика Мозамбик

Republika Osetii Północnej-Alania pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Osetii Północnej jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej; Республика Северная Осетия-Алания

Republika Sacha pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Jakucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Саха

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami; Словацкая Республика

Republika Tatarstanu pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Tatarstanu jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Татарстан

Republika Tuwy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Tuwy jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Республика Тува

Republika Udmurcka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Udmurcji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej Удмуртская Республика

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w centralnej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi; Центрально-Африканская Республика

Resko ˈrɛskɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim; Реско

Reut pn
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Mołdawii, prawy dopływ Dniestru; Реут

Rewda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim; Ревда

Riazań pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego; Рязань

Rież pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim, położone nad Rieżem (1.1); Реж
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę; Реж

Rijad ˈrʲijat pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej; Эр-Рияд

Rijeka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego; Риека

Riwiera Albańska pn
(geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego; Албанская Ривьера

Riwiera Makarska pn
(geografia, geograficzny) region turystyczny na wybrzeżu Morza Adriatyckiego, położony w środkowej części Dalmacji; Макарска ривьера

Rjukan pn
(geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna; Рьюкан

Robert ˈrɔbɛrt pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Роберт

Roberta rɔˈbɛrta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Роберта

Rodezja rɔˈdɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia brytyjska w południowej Afryce, obecnie Zimbabwe; Родезия

Rodopy pn
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny; Родопы

Rodos ˈrɔdɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Родос

Roksana rɔˈksãna pn
polskie imię żeńskie pochodzenia perskiego; Роксана

Rom rɔ̃m n
(etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej; ромал

Roman ˈrɔ̃mãn pn
imię męskie; Роман

Romanow pn
spolszczone rosyjskie nazwisko Романов

Romanowicz pn
(dawniej, dawny) syn Romana Романович

Rominta pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Polsce i Rosji (obwód kaliningradzki), lewy dopływ Pisy; Красная

Rosja ˈrɔsʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Россия Русь

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji; русский россиянин

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
kobieta narodowości rosyjskiej русская
obywatelka Rosji россиянка русская

Rostock pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech; Росток

Rostów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim; Ростов

Rostów nad Donem pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego; Ростов-на-Дону

Rosław pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie smoleńskim Federacji Rosyjskiej; Рославль

Rozalia rɔzˈalʲja pn
imię żeńskie; Розалия

Roś pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru; Рось

Rubcowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego; Рубцовск

Rufa ˈrufa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Корма

Ruhra pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, prawy dopływ Renu; Рур

Rumun ˈrũmũn n
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii румын

Rumunia rũˈmũɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie; Румыния

Rumunka rũˈmũŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości rumuńskiej, obywatelka Rumunii румынка

Rus pn
(mitologia słowiańska) legendarny założyciel państwa ruskiego; Рус

Rustawi pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą; Рустави

Rusłan n
imię męskie pochodzenia tureckiego, popularne w Rosji i na Ukrainie; Руслан

Rusłana n
imię żeńskie pochodzenia tureckiego, popularne w Rosji i na Ukrainie; Руслана

Rwanda ˈrvãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali; Руанда

Rwandyjczyk rvãnˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Rwandy руандиец

Rwandyjka rvãnˈdɨjka n
obywatelka Rwandy руандийка

Ryba Latająca ˈrɨba ˌlataˈjɔ̃nʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Летучая Рыба

Ryba Południowa ˈrɨba ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Южная Рыба

Rybińsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, port nad Wołgą; Рыбинск

Rybnica pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem; Рыбница
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie iwanofrankowskim Ukrainy, prawy dopływ Prutu; Рыбница

Rybnik pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Рыбник

Ryby ˈrɨbɨ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; Рыбы
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią; Рыбы

Ryga ˈrɨɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy; Рига

Rylec ˈrɨlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Резец

Ryn rɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim; Рын

Ryszard ˈrɨʃart pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Ричард

Rzeczpospolita ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita n
(książkowy) tradycyjna nazwa państwa polskiego; Речь Посполитая

Rzeczpospolita Polska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska pn
oficjalna nazwa państwa polskiego; Республика Польша

Rzeszów ˈʒɛʃuf pn
miasto w województwie podkarpackim; Жешув

Rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Скульптор

Rzeżyca pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej części Łotwy, w środkowej Łatgalii; Режица

Rzym ʒɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; Рим
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; Рим
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego Рим

Rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
(starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego римлянин

Rzymianka ʒɨ̃ˈmʲjãnka n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: obywatelka państwa rzymskiego римлянка

Rżew pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie twerskim, nad Wołgą; Ржев

SA ɛs‿ˈa acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka akcyjna; АО

SDPRR acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji РСДРП

Saara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec; Саар

Sabaudia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Савойя
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; Савойя

Sachalin saˈxalʲĩn pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym u wybrzeży Rosji; Сахалин

Sadzawka Owcza pn
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy; Овчая купель

Sagarmatha pn
(geografia, geograficzny) Mount Everest Сагарматха

Sahara saˈxara pn
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce; Сахара

Saint Kitts i Nevis pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej; Сент-Китс и Невис

Saint Lucia pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie; Сент-Люсия
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych; Сент-Люсия

Saint-Denis pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion; Сен-Дени

Saipan pn
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan; Сайпан
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Сайпан

Sakmara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu; Сакмара

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w Niemczech; Саксония

Saksończyk pn
mieszkaniec Saksonii саксонец

Salechard pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem; Салехард

Salomea ˌsalɔ̃ˈmɛa pn
imię żeńskie; Саломея

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
imię męskie pochodzenia semickiego; Соломон

Saloniki ˌsalɔ̃ˈɲici pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji Салоники Фессалоники

Salsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w europejskiej części Rosji; Сальск

Saluin pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Chinach, Tajlandii i Mjanmie; Салуин

Salwador salˈvadɔr pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Сальвадор

Salwadorczyk ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk n
obywatel Salwadoru сальвадорец

Salwadorka ˌsalvaˈdɔrka n
obywatelka Salwadoru сальвадорка

Salzburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2); Зальцбург

Samara sãˈmara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniepru; źródła rzeki znajdują się na zachodnim skłonie Wyżyny Donieckiej; Самара
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi; Самара
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu samarskiego; Самара

Samarkanda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie; Самарканд

Samarytanin n
(etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnej Samarii самаритянин

Sambor pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Ukrainie; Самбор

Sambra pn
(geografia, geograficzny) rzeka we Francji i Belgii, lewy dopływ Mozy; Самбра

Samcche-Dżawachetia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji; Самцхе-Джавахети

Samoa sãˈmɔa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia; Самоа

Samoańczyk ˌsãmɔˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Samoa самоанец

Samur pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w południowym Dagestanie, uchodząca do Morza Kaspijskiego; Самур

San sãn pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły; Сан

San Juan ˈsãn ˈxwãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Portoryko Сан-Хуан

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Сан Марино Сан-Марино

Sandomierz sãnˈdɔ̃mʲjɛʃ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, nad Wisłą; Сандомир

Sandżak pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry; Новопазарский санджак Санджак

Saona i Loara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Burgundia-Franche-Comté; Сона и Луара

Saqaliba pn
(historia, historyczny, historycznie) od VII/VIII w., zbiorcza nazwa słowiańskich najemników i niewolników w średniowiecznym świecie arabskim; Сакалиба

Sarapuł pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Udmurcji, położone nad Kamą; Сарапул

Saratów saˈratuf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwód saratowskiego; Саратов

Sarańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką Insar, stolica Republiki Mordowii; Саранск

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym; Сардиния
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny we Włoszech obejmujący Sardynię (1.1) i przyległe wyspy Сардиния

Sarepta saˈrɛpta pn
nieistniejące obecnie miasto w Rosji, współcześnie przedmieścia Wołgogradu Сарепта
starożytny miasto fenickie w obecnym Libanie, w pobliżu współczesnej wsi Sarafand; Сарепта

Sarmata n
(historia, historyczny, historycznie) członek irańskiego ludu, zamieszkującego w starożytności tereny Europy Wschodniej; сармат

Saska Szwajcaria pn
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna; Саксонская Швейцария

Satledź pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu; Сатледж

Saturn ˈsaturn pn
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Сатурн
seria amerykańskich rakiet nośnych; Сатурн

Sał pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji w Kałmucji, lewy dopływ Donu; Сал

Schwyz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Szwajcarii; Швиц

Scylla ˈsʦ̑ɨlːa pn
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej; Скилла

Scyta ˈsʦ̑ɨta n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy; скиф

Scytia ˈsʦ̑ɨtʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca część Ukrainy; Скифия

Sebastian sɛˈbastʲjãn pn
imię męskie; Севастьян Севастиан

Sedan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny; Седан

Sejm sɛjm pn
jedna z izb polskiego parlamentu; Сейм

Sekstant ˈsɛkstãnt pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Секстант

Sekwana sɛˈkfãna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż; Сена

Sekwana Nadmorska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Normandia; Приморская Сена

Selemdża pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie amurskim Rosji, największy z dopływów Zei Селемджа

Selene sɛˈlɛ̃nɛ pn
(mitologia grecka) bogini i uosobienie księżyca, utożsamiana z rzymską Luną; Селена

Selenga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii i Rosji uchodząca deltą do jeziora Bajkał; Селенга

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; Сенегал

Senegalczyk ˌsɛ̃nɛˈɡalʧ̑ɨk n
obywatel, mieszkaniec Senegalu сенегалец

Senegalka ˌsɛ̃nɛˈɡalka n
obywatelka, mieszkanka Senegalu сенегалка

Serb sɛrp n
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii серб

Serbia ˈsɛrbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry; Сербия

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie; Сербия и Черногория

Serbka ˈsɛrpka n
kobieta lub dziewczyna narodowości serbskiej, obywatelka Serbii, mieszkanka Serbii сербка

Seret pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, na Bukowinie, nad rzeką Seret (1.2); Сирет
(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie i w Rumunii, lewy dopływ Dunaju; Сирет

Sergiusz ˈsɛrʲɟuʃ pn
imię męskie; Сергей

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej; Сеул

Sianów ˈɕãnuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim; Сянув

Siaś pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga; Сясь

Siebież pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim; Себеж

Siedlce ˈɕɛtl̥ʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w województwie mazowieckim; Седлец

Siedmiorzecze pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin; Семиречье

Sielce pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w Rosji, w obwodzie riazańskim, nad Oką, miejsce w którym w 1943 sformowano 1 Dywizję Piechoty; Сельцы

Siergiejewicz pn
syn Siergieja (rosyjskie imię odojcowskie) Сергеевич

Siergijew Posad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie moskiewskim; Сергиев Посад

Sierpuchow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, nad Oką; Серпухов

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown; Сьерра-Леоне

Sieć ɕɛ̇ʨ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Сетка

Sim pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czelabińskim i Baszkortostanie, prawy dopływ Biełej Сим

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji; Сингапур

Siniucha pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bohu; Синюха

Skandynaw skãnˈdɨ̃naf pn
mieszkaniec Skandynawii скандинав

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję; Скандинавия

Skandynawka ˌskãndɨ̃ˈnafka n
mieszkanka Skandynawii скандинавка

Skania pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji; Сконе

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; Скорпион
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem; Скорпион

Slawonia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy; Славония

Smalandia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Szwecji; Смоланд

Smok smɔk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Дракон

Smoleńsk ˈsmɔlɛ̃j̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem; Смоленск

Smotrycz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie chmielnickim Ukrainy, lewy dopływ Dniestru; Смотрич

Socza pn
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej; Соча

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym; Сочи

Sodoma i Gomora sɔˈdɔ̃ma ˌi‿ɡɔ̃ˈmɔra pn
(przenośnie, przenośnia) bałagan, zamieszanie, awantura Содом и Гоморра
(przenośnie, przenośnia) rozwiązłość, rozpusta Содом и Гоморра

Sofoniasz pn
(biblijny) imię męskie; Софония

Sogdiana pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany; Согдиана

Sok pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie orenburskim i samarskim Rosji, lewy dopływ Wołgi Сок

Solka pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii w okręgu suczawskim na Bukowinie; Солка

Solon ˈsɔlɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.; Солон

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu; Сомали

Somalijczyk ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk n
obywatel Somalii сомалиец

Somalijka ˌsɔ̃maˈlʲijka n
obywatelka Somalii сомалийка

Somma pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Pikardii, w północnej Francji; Сомма

Sopot ˈsɔpɔt pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim; Сопот

Soroki pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Mołdawii, przystań nad Dniestrem; Сороки

Sosnowy Bór pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim; Сосновый Бор

Sowieck pn
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży do Niemna; Советск

Sowiecka Gawań pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim; Советская Гавань

Sołokija pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka wschodniej Polsce i na zachodzie Ukrainy, dopływ Bugu; Солокия

Sośwa Północna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Małego Obu Северная Сосьва

Soż pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru; Сож

Sprawiedliwy wśród Narodów Świata ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ ˌfʲɕrud‿naˈrɔdufʲ ˈɕfʲjata pn
osoba odznaczona izraelskim medalem za ratowanie Żydów podczas II wojny światowej; Праведник мира

Srem pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację Срем

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon; Шри-Ланка

Stalin pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy; Сталин

Stalingrad staˈlʲĩŋɡrat pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Wołgogradu w latach 1925-1961 Сталинград

Stalinogród pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Katowic w latach 1953–1956 Сталиногруд

Stalińsk pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Nowokuźnieck, nazwa noszona przez miasto w latach 1932–61; Сталинск

Stambuł ˈstãmbuw pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach; Стамбул

Stanisław stãˈɲiswaf pn
imię męskie; Станислав

Stanisława ˌstãɲiˈswava pn
imię żeńskie; Станислава

Stanisławów pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Iwano-Frankiwsk na Ukrainie; Станислав

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Соединённые Штаты Соединённые Штаты Америки

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Соединённые Штаты Америки

Stara Hercegowina pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Czarnogóry; Черногорская Герцеговина

Stara Pregoła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) południowa odnoga rzeki Pregoły, która dzieli się na dwoje za wsią Ozierki, a łączy ostatecznie w jeden nurt w Królewcu; Старая Преголя

Stara Russa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim; Старая Русса

Stara Ładoga pn
(geografia, geograficzny) wieś w północnej Rosji, w obwodzie leningradzkim, położona nad rzeką Wołchow, legendarna pierwsza stolica Rusi; Старая Ладога

Stargard pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim; Старгард

Stargard Szczeciński ˈstarɡart ʃʧ̑ɛˈʨ̑ĩj̃sʲci pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Stargardu w latach 1950-2015 Старгард Щециньски

Stary Oskoł pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie biełgorodzkim w Rosji, położone nad Oskołem; Старый Оскол

Stary Testament ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą; Ветхий Завет

Stawropol pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego; Ставрополь

Stefan ˈstɛfãn pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Стефан

Stefania stɛˈfãɲja pn
imię żeńskie; Стефания

Stella ˈstɛlːa pn
imię żeńskie; Стелла

Stepanakert ˌstɛpãˈnakɛrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu; Степанакерт

Sterlitamak pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Baszkortostanie; Стерлитамак

Stochód pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Prypeci; Стоход

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska n
siedziba papieża, Watykan Папский Престол Святой Престол

Stradyk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnej Polsce i obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Świeżej; Корневка

Stralsund pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ; Штральзунд

Strasburg pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji; Страсбург

Straszany pn
(geografia, geograficzny) miasto w Mołdawii, nad rzeką Byk; Страшены

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim; Сектор Газа

Strwiąż pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Стрвяж

Stryj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniestru; Стрый

Strzała ˈsṭʃawa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Стрела

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; Стрелец
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Стрелец

Stuttgart pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia; Штутгарт

Stwiha pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawobrzeżny dopływ Prypeci; Ствига

Styr pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi; prawy dopływ Prypeci; Стыр

Styria pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię; Штирия

Suchań ˈsuxãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Сухань

Suchona pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem; Сухона

Suchumi suˈxũmʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego; Сухуми

Suczawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii, stolica okręgu Suczawa; Сучава

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Южный Судан

Sudanka suˈdãnka n
mieszkanka Sudanu, obywatelka Sudanu albo Sudanu Południowego суданка

Sudańczyk suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego суданец

Sudermania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Södermanland, kraina historyczna w Szwecji; Сёдерманланд

Sudety suˈdɛtɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską; Судеты

Sudoma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie pskowskim Rosji, lewy dopływ Szełoni Судома

Sugoj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy; Сугой

Sulejman pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie Сулейман

Sumatra sũˈmatra pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich; Суматра

Sumgait pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Azerbejdżanie, położone nad Morzem Kaspijskim; Сумгайыт

Suna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii; Суна

Sungari pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Mandżurii w Chinach, prawobrzeżny i zarazem największy dopływ Amuru; Сунгари

Sunża pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek; Сунжа

Sura pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Wołgi; Сура

Surami pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia; Сурами

Surchan-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii; Сурхандарья

Surinam suˈrʲĩnãm pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo; Суринам

Surinamczyk ˌsurʲĩˈnãmʧ̑ɨk n
obywatel Surinamu суринамец

Surinamka ˌsurʲĩˈnãmka n
obywatelka Surinamu суринамка

Suwałki pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Suwalszczyzny; Сувалки

Suzdal pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim; Суздаль

Sułak pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji, w Dagestanie, uchodzi do Morza Kaspijskiego; Сулак

Svalbard ˈsfalbart pn
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii; Свальбард

Swanetia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji; Сванетия

Swierdłowsk pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Jekaterynburg (nazwa oficjalna w latach 1924-1991); Свердловск

Swijaga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Wołgi; Свияга

Swobodny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją; Свободный

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji; Сибирь

Sybiraczka ˌsɨbʲiˈraʧ̑ka n
mieszkanka Syberii сибирячка

Sybirak sɨˈbʲirak n
mieszkaniec Syberii сибиряк

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech; Сицилия

Sycylijczyk ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii сицилянец

Syhot pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Rumunii, w okręgu Marmarosz, nad Cisą; Си́гет Сигету-Мармацией

Syjam ˈsɨjãm pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii Сиам

Syktywkar sɨkˈtɨfkar pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, stolica Republiki Komi; Сыктывкар Усть-Сысольск

Sym pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju; Сым

Symbirsk pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Uljanowsk, oficjalna nazwa do 1924 roku Симбирск

Symferopol ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krym; Симферополь

Synopa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym; Синоп

Syr-daria pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria; Сырдарья

Syrach pn
(biblijny) autor starotestamentalnej Księgi Syracydesa Сирах

Syrdaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim; Сырдарья

Syria ˈsɨrʲja pn
(geografia, geograficzny) kraj w Azji; Сирия

Syryjczyk sɨˈrɨjʧ̑ɨk n
obywatel Syrii сириец

Syryjka sɨˈrɨjka n
obywatelka Syrii сирийка

Sysoła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, lewy dopływ Wyczegdy; Сысола

Sywasz pn
(geografia, geograficzny) rozbudowany zespół płytkich słonowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu; Сиваш

Syzrań pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie samarskim, nad Wołgą u ujścia Syzrani (2.1) do Zbiornika Saratowskiego; Сызрань
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Rosji prawy dopływ Wołgi; Сызранка Сызрань

Syzyf pn
(mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka; Сизиф

Syłwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego; Сылва

Szachty pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim; Шахты

Szadrinsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie kurgańskim nad Isetem Шадринск

Szampania ʃãmˈpãɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji; Шампань

Szardara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Kazachstanie; Шардара

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego; Щецин Ще́цин

Szczepan ˈʃʧ̑ɛpãn pn
imię męskie; Степан Щепан

Szczurkowska Młynówka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeczka w północnej Polsce i obwodzie kaliningradzkim Rosji Правда

Szechina pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga; Шхина

Szeksna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi; Шексна

Szeszupa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna; Шешупе

Szełoń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodach pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodzi do jeziora Ilmen Шелонь

Sziraz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji; Шираз

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo; Шотландия

Szkodra pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii; Шкодер

Szkot ʃkɔt n
mieszkaniec Szkocji шотландец

Szkotka ˈʃkɔtka n
mieszkanka Szkocji шотландка

Szkło pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Sanu; Шкло

Szlisselburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga; Шлиссельбург

Szosza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rosji przeduralskiej; Шоша

Szuja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim; Шуя

Szumadia pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w środkowej Serbii Шумадия

Szwabia ˈʃfabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji; Швабия

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
obywatel Szwajcarii швейцарец

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Швейцария

Szwajcarka ʃfajˈʦ̑arka n
obywatelka Szwajcarii швейцарка

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego; Швеция

Szwed ʃfɛt n
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji швед

Szwedka ˈʃfɛtka n
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji шведка

Szydłowiec ʃɨdˈwɔvʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w centralnej Polsce; Шидловец

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
imię męskie Симон

Szynkuna pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim Rosji, dopływ Rominty Протока

Szyrwan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Azerbejdżanie, w dolnym biegu rzeki Kury; Ширван

Szyrwinta pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Litwie i w obwodzie kaliningradzkim Rosji, uchodzi do Szeszupy; Шервинта

Szyłka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji; Шилка

Sławiańsk nad Kubaniem pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, położone nad odnogą Kubania; Славянск-на-Кубани

Sławomir swaˈvɔ̃mʲir n
polskie imię męskie; Славомир

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej; Словакия

Słowaczka swɔˈvaʧ̑ka n
osoba płci żeńskiej narodowości słowackiej, obywatelka Słowacji, mieszkanka Słowacji словачка

Słowak ˈswɔvak n
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji; словак

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie; Словения

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii словенец

Słowenka swɔˈvɛ̃ŋka pn
kobieta narodowości słoweńskiej словенка

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy; славянин

Słowianka swɔˈvʲjãnka n
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy славянка

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; najjaśniejszy obiekt na niebie; Солнце солнце

Słucz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Horynia; Случь

Słupsk swupsk n
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce; Слупск

T-shirt t‿ʃʲirt n
(krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem футболка майка тенниска

Tadeusz taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ pn
imię męskie; Фаддей Тадеуш

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Таджикистан Таджикиста́н

Taganrog pn
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim; Таганрог

Tagił pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, prawy dopływ Tury; Тагил

Tahiti pn
(geografia, geograficzny) wyspa na południowym Pacyfiku, należąca do Polinezji Francuskiej; Таити

Tajlandczyk tajˈlãnṭʧ̑ɨk n
obywatel Tajlandii таиландец

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Таиланд

Tajlandka tajˈlãntka n
obywatelka Tajlandii таиландка

Tajmyr pn
(geografia, geograficzny) najbardziej wysunięty na północ półwysep Azji, położony między Zatoką Jenisejską a Zatoką Chatańską, leżący w całości w granicach Rosji; Таймыр

Tajmyra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr; Таймыра

Tajpej ˈtajpɛj pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu; Тайбэй Тайбэ́й

Tajwan ˈtajvãn n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; Тайвань
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; Тайвань

Tamara tãˈmara pn
imię żeńskie pochodzenia semickiego; Тамара

Tambow pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną; Тамбов

Tamilka n
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki тамилка

Tamiza tãˈmʲiza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii; Темза

Tangier ˈtãŋʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską; Танжер

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma; Танзания

Tanzanka tãw̃ˈzãŋka n
obywatelka Tanzanii танзанийка

Tanzańczyk tãw̃ˈzãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Tanzanii танзаниец

Tapsuj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w syberyjskiej części Rosji, prawy dopływ Sośwy Północnej Тапсуй

Tara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza; Тара

Tarcza ˈtarʧ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Щит

Tarnopol pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie; Тернополь

Tarnów ˈtarnuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Тарнов Тарнув

Tartu n
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa gminy wiejskiej w Estonii; Тарту
(geografia, geograficzny) miasto w Estonii; Тарту
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa jednej z piętnastu prowincji w Estonii; Тартумаа Тартуский уезд

Tartus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Тартус

Tarym pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej; Тарим

Tasiejewa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary; Тасеева

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu; Ташкент

Tatar n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej; татарин

Tatiana taˈtʲjãna pn
imię żeńskie; Татьяна

Tatry ˈtatrɨ pn
(geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji; Татры

Tauj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Morza Ochockiego; Тауй

Tauryda pn
(książkowy) (geografia, geograficzny) Krym Таврида Таврика Таврия

Tawda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł; Тавда

Taz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej; Таз

Teberda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania; Теберда

Tebriz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie; Тебриз

Tedżen pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim; Теджен

Tegucigalpa ˌtɛɡuʨ̑iˈɡalpa pn
(geografia, geograficzny) stolica Hondurasu; Тегусигальпа

Teksańczyk n
mieszkaniec Teksasu техасец

Telawi pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia; Телави

Teneryfa pn
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich; Тенерифе

Teodor tɛˈɔdɔr pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Фёдор

Teofil tɛˈɔfʲil pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Феофил

Teofila pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego Теофила

Terek pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego; Терек

Termez pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii; Термез

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji; Фермопилы

Terytorium Autonomiczne Gagauzji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Gagauzji, obszaru autonomicznego w Mołdawii Автономное территориальное образование Гагаузия

Tetere pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie irkuckim i Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Podkamiennej Tunguzki Тэтэрэ

Teterew pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru; Тетерев

Tezeusz tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry; Тесей

Tiencin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach znajdujące się pomiędzy Pekinem a zatoką Pohaj; Тяньцзинь

Tierieszka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi; Терешка

Timok pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Serbii i północno-wschodniej Bułgarii, prawy dopływ Dunaju; Тимок

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Восточный Тимор

Timpton pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu; Тимптон

Tirsa pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne; Фирца

Tiumeń pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą; Тюмень

Tiung pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluju; Тюнг

Tobago pn
(geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago; Тобаго

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
imię męskie; Товий Товия

Tobolsk pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 13125 z pasa głównego asteroid; Тобольск
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, u ujścia rzeki Toboł do Irtysza; Тобольск

Toboł pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i w północnym Kazachstanie, lewy dopływ Irtysza; Тобол
(geografia, geograficzny) osada w północnym Kazachstanie, w obwodzie kustanajskim Тобол

Togijczyk tɔˈɟijʧ̑ɨk n
obywatel Togo тоголезец

Togliatti pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą; Тольятти

Togo ˈtɔɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé; Того

Toguzak pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i Kazachstanie, prawy dopływ Uju Тогузак

Tok pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie amurskim Rosji, prawy dopływ Zei Ток
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie orenburskim Rosji, prawy dopływ Samary Ток

Tokaj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w północno-wschodnich Węgrzech; Токай

Tokio ˈtɔcɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Japonii; Токио

Tom pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu; Томь

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
imię męskie; Фома

Tomisław tɔ̃ˈmʲĩswaf pn
imię męskie pochodzenia słowiańskiego; Томислав

Tompo pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu; Томпо

Tomsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom; Томск

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii; Тонга

Tora ˈtɔra pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg; Тора

Toruń ˈtɔrũɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-centralnej Polsce, położone nad Wisłą; Торунь

Torżok pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim, nad Twercą; Торжок

Toskania tɔˈskãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech; Тоскана

Toskańczyk tɔˈskãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Toskanii тосканец

Tours pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, nad rzeką Loarą, w Turenii; Тур

Tracja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię; Фракия

Tripoli trʲiˈpɔlʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto w Libii Триполи

Trock pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Czapajewsk (oficjalna nazwa w latach 1919-1929); Троцк
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Gatczyna (oficjalna nazwa w latach 1923-1929); Троцк

Troick pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu; Троицк

Troja ˈtrɔja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej; Троя

Troyes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii; Труа

Trybunał Konstytucyjny n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa; Конституционный трибунал конституционный суд

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej; Тринидад и Тобаго

Trzeci Świat ˈṭʃɛʨ̑i ˈɕfʲjat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie; третий мир

Trzej Królowie ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postaci z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami; три царя

Trzy Biskupstwa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w większości na terenie obecnego regionu Grand Est, wyodrębniona w 1552 roku wraz z przejęciem przez króla francuskiego biskupstw Metzu, Toulu i Verdun wraz z miastami cesarskimi i fragmentem księstwa Luksemburga; Три Епископства

Trójkąt ˈtrujkɔ̃nt pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Треугольник

Trójkąt Południowy ˈtrujkɔ̃nt ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Южный Треугольник

Trójmiasto trujˈmʲjastɔ n
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot; Трёхградье

Tuapse pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym; Туапсе

Tuareg tuˈ<sup>w</sup>arɛk n
(etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso туарег

Tuba pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju; Туба

Tugur pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Zatoki Tugurskiej Morza Ochockiego Тугур

Tukan ˈtukãn pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Тукан

Tulcza pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w Dobrudży; Тулча

Tulon pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var Тулон

Tuluza tuˈluza pn
miasto we Francji; Тулуза

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Тунис

Tunezyjczyk ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk n
obywatel Tunezji тунисец

Tunezyjka ˌtũnɛˈzɨjka n
obywatelka Tunezji туниска

Tura pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Tobołu; przepływająca przez obwód swierdłowskiego i tiumeński na zachodniej Syberii; Тура

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji; Турция

Turczynka turˈʧ̑ɨ̃ŋka n
kobieta narodowości tureckiej, obywatelka Turcji, mieszkanka Turcji турчанка

Turecka Republika Cypru Północnego tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ pn
państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową; Турецкая Республика Северного Кипра

Turek ˈturɛk n
osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji турок

Turenia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji z głównym ośrodkiem w Tours; Турень

Turfan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w Kotlinie Turfańskiej; Турфан

Turgaj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie; Тургай

Turia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Prypeci; Турья

Turkmen ˈturkmɛ̃n n
obywatel Turkmenistanu туркмен

Turkmenbaszy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim; Туркменбашы

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej; Туркменистан Туркмения

Turkmenka turkˈmɛ̃ŋka n
obywatelka Turkmenistanu туркменка

Turks i Caicos pn
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim; Тёркс и Кайкос

Turku pn
(geografia, geograficzny) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Finlandii; Турку

Turuchan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju; Турухан

Turyn ˈturɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu; Турин

Tuszetia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji; Тушетия

Tutanchamon pn
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Тутанхамон

Tutonczana pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Dolnej Tunguzki; Тутончана

Tuvalu tuˈvalu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika; Тувалу

Tuła pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego; Тула

Tułoma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej; Тулома

Tułwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji w Kraju Permskim, dopływ Kamy Тулва

Twer pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy; Тверь

Twerca pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer; Тверца

Tyber ˈtɨbɛr pn
(geografia, geograficzny) rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym; Тибр

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego тибетец

Tyfon pn
(mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile; Тифон

Tykicz Gniły pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, na Wyżynie Naddnieprzańskiej, lewy dopływ Tykicza; Гнилой Тикич

Tykicz Górny pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, w obwodzie winnickim oraz czerkaskim, prawy dopływ Tykicza; Горный Тикич

Tylża pn
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG); Тильзит

Tym pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu; Тым

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
imię męskie; Тимофей

Tyr tɨr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie; Тир

Tyraspol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza; Тирасполь

Tyrteusz pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki; Тиртей

Tyśmienica pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Tyśmienickiej; Тысменица

UE u‿ˈɛ acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska ЕС

UPA ˈupa acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ukraińska Powstańcza Armia; УПА

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki; США

USG acronym
= (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ultrasonografia УЗИ

Uborć pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i na Ukrainie na zachodnim Polesiu, prawy dopływ Prypeci; Уборть

Uchta ˈuxta pn
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej w Republice Komi; Ухта

Uczur pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Chabarowskim i Jakucji; prawy dopływ Ałdanu; Учур

Uda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) górny bieg Czuny, rzeki tworzącej Tasiejewę; Уда
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kraju Chabarowskim Rosji, uchodzi do Zatoki Udzkiej Morza Ochockiego Уда
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, położona na wschodniej Syberii w Buriacji, dopływ Selengi; Уда

Udo pn
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia germańskiego Удо

Ufa ˈufa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Baszkirii; Уфа

Uganda uˈɡãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali; Уганда

Ugandyjczyk ˌuɡãnˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Ugandy угандиец

Ugandyjka ˌuɡãnˈdɨjka n
obywatelka Ugandy угандийка

Ugarit pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii; Угарит

Uglicz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą; Углич

Ugra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi; Угра

Uj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu; Уй

Ujgur ˈujɡur n
członek ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach уйгур

Ukajali pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Ameryce Południowej, w dorzeczu Amazonki; Укаяли

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie; Украина

Ukraina Słobodzka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji; Слободская Украина

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy украинец

Ukrainka ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy украинка

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej; Солнечная система

Uljanowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą; Ульяновск

Ulm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Ульм

Umbria ˈũmbrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech; Умбрия

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich; Европейский Союз Евросоюз

Upa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji w obwodzie tulskim, prawy dopływ Oki w dorzeczu Wołgi; Упа

Ural ˈural pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji; Урал Уральские горы
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie; Урал

Uran ˈurãn pn
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Уран

Urania uˈrãɲja pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; Урания
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; Урания

Uranos uˈrãnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych; Уран

Urengoj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii; Уренгой

Urgencz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii; Ургенч

Uriasz pn
(biblijny) imię męskie У́рия

Uriel pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Уриил

Urmia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie; Урмия

Urszula urˈʃula pn
imię żeńskie; Урсула

Urugwaj uˈruɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Уругвай

Urugwajczyk ˌuruɡˈvajʧ̑ɨk n
obywatel Urugwaju уругваец

Urugwajka ˌuruɡˈvajka n
obywatelka Urugwaju уругвайка

Usa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory; Уса
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kemerowskim Rosji, prawy dopływ Tomu Уса

Ussuri pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Azji płynąca przez Rosję i Chiny, uchodząca do Amuru; Уссури

Ussuryjsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie; Уссурийск

Ust-Ilimsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu; Усть-Илимск

Ust-Ordyński pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim; Усть-Ордынский

Ust-Ługa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej; Усть-Луга

Ustinow pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Iżewsk, nazwa oficjalna w latach 1985-1987 Устинов

Ustroń ˈustrɔ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) toponim, nazwa miasta i mniejszych miejscowości w Polsce i na Białorusi; Устронь

Ustrzyki Dolne uˈsṭʃɨci ˈdɔlnɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Устрики Дольные

Uszyca pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Ушица

Uws-nur pn
(geografia, geograficzny) bezodpływowe, słone jezioro na pograniczu Mongolii i Rosji Убсу-Нур

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Узбекистан

Uznam pn
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy Узедом

Uzłowaja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie tulskim; Узловая

Ułan Ude pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Buriacji; Улан-Удэ

Uż pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, płynąca przez Polesie, prawy dopływ Prypeci; Уж
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w dorzeczu Dunaju, przepływająca przez Ukrainę i Słowację, uchodzi do Laborca; Уж

Użhorod pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie zakarpackim Ukrainy; Ужгород

VIP vʲip acronym
ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu; ВИП

Vaduz pn
(geografia, geograficzny) stolica Liechtensteinu; Вадуц

Vanuatu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii; Вануату

Vicenza pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; Виченца

Vichy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Виши

W v abbreviation
= (termin karciany) walet В

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
= Wspólnota Niepodległych Państw; СНГ

Wach pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu; Вах

Wacław ˈvaʦ̑waf pn
imię męskie pochodzenia czeskiego; Вацлав

Wag pn
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Słowacji, dopływ Dunaju; Ваг

Waga ˈvaɡa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; Весы
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem; Весы
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na północnym zachodzie europejskiej części Rosji, lewy dopływ Dwiny; Вага

Wagria pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem; Вагрия

Walentyna ˌvalɛ̃nˈtɨ̃na pn
imię żeńskie; Валентина

Walia ˈvalʲja pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii; Уэльс

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec Walii валлиец

Walijka n
mieszkanka Walii валлийка

Walonia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii Валлония

Wanda ˈvãnda pn
imię żeńskie; Ванда

Wandal ˈvãndal n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego; вандал

Wandea pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament w regionie Kraj Loary; Вандея
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji Вандея

Wardar pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Macedonii i regionie Macedonia północnej Grecji; Вардар

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; Волосы Вероники Во́лосы Верони́ки

Warna pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna; Варна

Warszawa varˈʃava pn
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto; Варшава

Warta ˈvarta pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry; Варта

Wasiugan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu; Васюган

Waszka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń; Вашка

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Вашингтон
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych; Вашингтон

Watykan vaˈtɨkãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Ватикан

Wałdaj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim; Валдай

Weimar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia; Веймар

Weje pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.; Вейи

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo; Венеция

Wenecjanin ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
(geografia, geograficzny) mieszkaniec Wenecji Euganejskiej венецианец
(historia, historyczny, historycznie) obywatel Rzeczpospolitej / Republiki Weneckiej венецианец

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Венесуэла

Wenezuelczyk ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec Wenezueli венесуэлец

Wenezuelka ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlka n
obywatelka Wenezueli венесуэлка

Wenus ˈvɛ̃nus pn
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Венера
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą; Венера

Wenusjanin ˌvɛ̃nuˈsʲjä̃ɲĩn n
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Wenus венерианин

Wereszyca pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Верещица

Werona pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska; Верона

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Вероника

Wersal ˈvɛrsal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich; Версаль

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨç ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia с Рождеством

Westa ˈvɛsta pn
(mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią; Веста

Westerplatte ˌvɛstɛrˈplatːɛ pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej Вестерплатте

Westfalia vɛˈstfalʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech; Вестфалия

Wetter pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju; Веттерн Веттер

Wewnętrzna Kartlia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori; Шида-Картли

Wewnętrzna Kraina pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy; Внутренняя Крайна

Wełtawa vɛwˈtava pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby; Влтава

Wiar pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i północno-zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Sanu; Вяр

Wiara ˈvʲjara pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie; Вера

Wiatka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374-1457 i 1780-1934; Вятка
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy; Вятка

Wiaźma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1); Вязьма
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru; Вязьма

Wiczuga pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa; Вичуга

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Austrii; Вена

Wielikaja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus; Великая

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Великобритания
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym; Британия

Wielka Morawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej; Морава

Wielka Newa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największe ramię ujściowe Newy; Большая Нева

Wielka Newka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ramię ujściowe Newy; Большая Невка

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; Пасха

Wielki Aniuj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj; Большой Анюй

Wielki Irgiz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez obwód saratowski i samarski, uchodząca do Wołgi Большой Иргиз

Wielki Jenisej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Republice Tuwy, prawy dopływ i jedna ze źródłowych rzek Jeniseju; Большой Енисей

Wielki Kaukaz pn
(geografia, geograficzny) Kaukaz, pasmo górskie między Morzem Czarnym a Morzem Kaspijskim; Большой Кавказ

Wielki Kiniel pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, dopływ Samary; Большой Кинель

Wielki Ob pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) wschodnia, większa z dwóch odnóg rzeki Ob na odcinku między Chanty-Mansyjskem, a Salechardem ; Большая Обь

Wielki Patom pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny, wypływa z Gór Patomskich; Большой Патом

Wielki Pies ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Большой Пёс

Wielki Pit pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju; Большой Пит

Wielki Ustiug pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji w obwodzie wołogodzkim, nad Suchoną; Великий Устюг

Wielki Uzeń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie; Большой Узень

Wielki Zab pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys; Большой Заб

Wielkie Równiny ˈvʲjɛlʲcɛ ruvʲˈɲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią; Великие равнины

Wielkie Łuki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie pskowskim, nad rzeką Łowacią; Великие Луки

Wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy; Кит

Wieluń ˈvʲjɛlũɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Велюнь

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Laosu; Вьентьян

Wieprz pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Wisły; Вепш

Wierchniaja Sałda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej; Верхняя Салда

Wierchojańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Jakucji, przystań na prawym brzegu rzeki Jany; Верхоянск

Wierszyna pn
(geografia, geograficzny) wieś na Syberii założona przez Polaków; Вершина

Wieruszów vʲjɛˈruʃuf pn
miasto w Polsce; Верушув

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Вьетнам

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej вьетнамец

Wietnamka vʲjɛtˈnãmka n
obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej вьетнамка

Wietługa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim Ветлуга
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi; Ветлуга

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia; сочельник

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia Википедия

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować; Викисловарь Вики-словарь

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia; Викитека

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
imię męskie; Виктор

Wilamowice ˌvʲilãmɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce; Вилямовице

Wilczy Szaniec ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑ pn
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem; Волчье логово

Wileńszczyzna ˌvʲilɛ̃j̃ˈʃʧ̑ɨzna pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region wokół Wilna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa wileńskiego; Виленский край

Wilia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Horynia, do którego uchodzi w Ostrogu; Вилия

Wilniuk n
(słownictwo kresowe) mieszkaniec Wileńszczyzny narodowości polskiej виленчук житель Виленщины

Wilno ˈvʲilnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Litwy; Вильнюс Вильна Вильно

Wiluj pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Jakucji i Kraju Krasnojarskim; lewy i zarazem najdłuższy dopływ Leny; Вилюй

Wincenty vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Викентий

Windawa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2); Вентспилс Виндава

Wirakocza pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel; Виракоча

Wiszera pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy; Вишера

Wisznia pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, gdzie znajdują się jej źródła, prawy dopływ Sanu; Вишня

Wisła ˈvʲiswa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce; Висла
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) nazwa kilku polskich klubów sportowych Висла

Witebsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną; Витебск

Witim pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny; Витим

Wiwi pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w rejonie ewenkijskim Kraju Krasnojarskiego Rosji, uchodzi do Dolnej Tunguzki; Виви

Wiślica pn
(geografia, geograficzny) wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim; Вислица

Wjosa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Albanii i Grecji, wypływająca z gór Pindos, uchodząca do Morza Adriatyckiego; Вьоса

Wkra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Niemczech; Иккер
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, dolny bieg prawego dopływu Narwi; Вкра

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; Водолей
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią; Водолей

Wodzisław pn
(geografia, geograficzny) toponim, składnik nazwy miasta Wodzisław Śląski Водзислав

Wodzisław Śląski vɔˈʥ̑iswafʲ ˈɕlɔ̃w̃sʲci pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim; Водзислав-Слёнски

Wodła pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w Karelii, uchodzi do jeziora Onega; Водла

Wojciech ˈvɔjʨ̑ɛx n
imię męskie; Войтех

Wojwodina pn
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie; Воеводина

Wolarz ˈvɔlaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Волопас

Wolsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi; Вольск

Wolta n
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden z regionów administracyjnych w Ghanie, w jej południowo-zachodniej części; Вольта
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej części Afryki; Вольта
(geografia, geograficzny) sztuczne jezioro w Ghanie; Вольта

Workuta vɔrˈkuta pn
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi; Воркута

Woroneż pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie; Воронеж
(geografia, geograficzny) rzeka, lewy dopływ Donu; Воронеж

Woroszyłowgrad pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Ługańsk, nazwa w użyciu w latach 1935–58 i 1970–90; Ворошиловград

Worskla pn
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca po terytorium Rosji i Ukrainy, lewy dopływ Dniepru; Ворскла

Wotkińsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Udmurcji; Воткинск

Wołchow pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga; Волхов

Wołcza pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Samary, przepływa przez obwód doniecki i dniepropetrowski; Волчья

Wołga ˈvɔwɡa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego; Волга

Wołgodońsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim, port nad Donem; Волгодонск

Wołgograd vɔwˈɡɔɡrat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone nad Wołgą; Волгоград

Wołoch n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi; валах

Wołogda vɔˈwɔɡda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej; Вологда

Wołoszczyzna pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; Валахия
(historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku; Валахия
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie brzeżańskim; Волощина
(geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim; Волощина

Wołżski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą; Волжский

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Возничий

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
(geografia, geograficzny) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce; Вроцлав

Wschód fsxut n
kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia) Восток

Wspólnota Niepodległych Państw fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR; Содружество Независимых Государств

Wulgata pn
łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.; Вульгата

Wulkan ˈvulkãn pn
(mitologia rzymska) bóg ognia, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z greckim Hefajstosem; Вулкан

Wyborg pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim; Выборг

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Кот-д'Ивуар Берег Слоновой Кости Республика Кот-д'Ивуар

Wyczegda pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Dwiny; Вычегда

Wyg pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, uchodzi do Zatoki Oneskiej Morza Białego; Выг

Wyrwa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez obszar Polski i Ukrainy, prawy dopływ Wiaru; Вырва

Wysocki pn
nazwisko męskie; Высоцкий

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Остров Рождества

Wyspa Książęca ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce; Принсипи

Wyspa Man ˈvɨspa ˈmãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim; Остров Мэн

Wyspy Alandzkie ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii; Аландские острова

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy; Британские острова

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; Канарские острова
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1) Канарские острова

Wyspy Kurylskie pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym położony między Hokkaido a Kamczatką; Курильские острова

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim; Фарерские острова

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce; Сан-Томе и Принсипи

Wyszni Wołoczok pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego; Вышний Волочёк

Wysznij Wołoczok pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego; Вышний Волочёк

Wąż vɔ̃w̃ʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Змея

Węgielnica ˌvɛ̃ŋʲɟɛlʲˈɲiʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Наугольник

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier венгр

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier венгерка

Węgorapa pn
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód kaliningradzki) , wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę; Анграпа

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Венгрия Ве́нгрия

Władykaukaz pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii; Владикавказ

Władysław vwaˈdɨswaf pn
imię męskie; Владислав

Władysława ˌvwadɨˈswava pn
imię żeńskie; Владислава

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim; Владивосток

Włoch vwɔx n
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch итальянец

Włochy ˈvwɔxɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię; Италия

Włocławek vwɔʦ̑ˈwavɛk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą; Влоцлавек

Włodzimierz vwɔˈʥ̑ĩmʲjɛʃ pn
imię męskie; Владимир
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone nad Klaźmą w dorzeczu Oki; Владимир

Włoszka ˈvwɔʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch итальянка

ZRiB zrʲip acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Rosji i Białorusi; СГРБ СРБ

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich СССР

Zabrze ˈzabʒɛ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku; Забже

Zabulon pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Завулон

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Захарий

Zachód ˈzaxut n
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia Запад

Zadar pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim; Задар

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji; Загреб

Zagłębie Dąbrowskie pn
(geografia, geograficzny) region przemysłowy w południowej Polsce, sąsiadujący z Górnym Śląskiem; Домбровский угольный бассейн

Zając ˈzajɔ̃nʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Заяц

Zakaukazie pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii; Закавказье

Zakopane ˌzakɔˈpãnɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce u podnóża Tatr; Закопане

Zalew Kuroński pn
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy; Куршский залив

Zalew Wiślany pn
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej; Калининградский залив

Zambia ˈzãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Замбия

Zambijczyk zãmˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Zambii замбиец

Zambijka zãmˈbʲijka n
obywatelka Zambii замбийка

Zamość ˈzãmɔɕʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w południowej części województwa lubelskiego; Замость Замосць

Zandżan pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan; Зенджан

Zanzibar pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki; Занзибар

Zaolzie pn
(geografia, geograficzny) region położony na zachód od Olzy; Заользье

Zaporoże ˌzapɔˈrɔʒɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem w południowo-wschodniej części Ukrainy; Запорожье
(historia, historyczny, historycznie) obszar nad dolnym Dnieprem, na południowo-wschodnich krańcach Rzeczpospolitej, obecnie w granicach Ukrainy; Запорожье

Zarafszan pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Tadżykistanie i Uzbekistanie; Зеравшан

Zatoka Adeńska pn
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią; Аденский залив

Zatoka Akademii pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona u wybrzeży Kraju Chabarowskiego залив Академии

Zatoka Amurska pn
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część; Амурский залив

Zatoka Anabarska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Anabar; Анабарский залив

Zatoka Anadyrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego; Анадырский залив

Zatoka Arabacka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej; Арабатский залив

Zatoka Awaczyńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Spokojnego, położona w pobliżu południowego krańca półwyspu Kamczatka; Авачинский залив

Zatoka Bajdaracka pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona na zachód od półwyspu Jamał; Байдарацкая губа

Zatoka Berdiańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Azowskiego, położona na południe od miasta Berdiańsk Бердянский залив

Zatoka Biskajska zaˈtɔka bʲiˈskajska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji; Бискай Бискайский залив

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią; Ботнический залив

Zatoka Burgaska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas Бургасский залив

Zatoka Chajpudyrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego; Хайпудырская губа

Zatoka Chatańska pn
(geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów; Хатангский залив

Zatoka Czauńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Wschodniosyberyjskiego u północnych wybrzeży Azji; Чаунская губа

Zatoka Czoska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin; Чёшская губа

Zatoka Dwińska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego; Двинская губа

Zatoka Dżaryłgacka pn
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym brzegu Morza Czarnego, znajduje się pomiędzy lądem stałym a wyspą Dżaryłgacz; Джарылгачский залив

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią; Финский залив

Zatoka Gaecka pn
(geografia, geograficzny) zatoka morska, położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, stanowiąca Morza Tyrreńskiego; Гаэтанский залив

Zatoka Gdańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją; Гданьская бухта

Zatoka Genueńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego; Генуэзский залив

Zatoka Giżygińska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa; Гижигинская губа

Zatoka Jahorłycka pn
(geografia, geograficzny) płytka zatoka w północnej części Morza Czarnego, u wybrzeży Ukrainy; Ягорлыцкий залив

Zatoka Jańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów u północnych wybrzeży azjatyckiej części Rosji; Янский залив

Zatoka Kadyksu pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii; Кадисский залив

Zatoka Kalamicka pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona u zachodniego brzegu Półwyspu Krymskiego; Каламитский залив

Zatoka Kamczacka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego, u wschodnich brzegów rosyjskiego półwyspu Kamczatka; Камчатский Залив

Zatoka Karagińska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, leżąca u północno-wschodniego wybrzeża Kamczatki; Карагинский залив

Zatoka Karkinicka pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona na północny zachód od Krymu; Каркинитский залив

Zatoka Kilońska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn; Кильская бухта

Zatoka Kolska pn
(geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego; Кольский залив

Zatoka Koryncka pn
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska; Коринфский залив

Zatoka Kotorska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji; Которский залив

Zatoka Kronocka pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Spokojnego, położona u wschodnich wybrzeży Kamczatki u ujścia rzeki Kamczatki Кроноцкий залив

Zatoka Lwia pn
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji; Лионский залив

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej; Мексиканский залив

Zatoka Mezeńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin; Мезенская губа

Zatoka Nagajewa pn
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Ochockiego, nieopodal miasta Madagan, część Zatoki Taujskiej Бухта Нагаева

Zatoka Narewska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, stanowiąca część Zatoki Fińskiej; Нарвский залив

Zatoka Neapolitańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania; Неаполитанский залив

Zatoka Newska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej; Невская губа

Zatoka Obska pn
Обская губа
(geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego; Обская губа

Zatoka Odeska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Morza Czarnego, położona nieopodal miasta Odessa Одесский залив

Zatoka Oleniocka pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona na zachód od ujścia rzeki Leny Оленёкский залив

Zatoka Oneska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego w północno-zachodniej Rosji; Онежская губа Онежский залив

Zatoka Parnawska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii Пярнуский залив

Zatoka Peczorska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, położona u ujścia rzeki Peczory; Печорская губа

Zatoka Penżyńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa; Пенжинская губа

Zatoka Perekopska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, część Zatoki Karkinickiej, położona po zachodniej stronie Przesmyku Perekopskiego Перекопский залив

Zatoka Piasińska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Piasiny Пясинский залив

Zatoka Piotra Wielkiego pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na na dwie mniejsze zatoki; Залив Петра Великого

Zatoka Pomorska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec; Поморская бухта

Zatoka Ryska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią; Рижский залив

Zatoka Sewastopolska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego pełniąca funkcję portu miasta Sewastopola Севастопольская бухта

Zatoka Sueska zaˈtɔka suˈ<sup>w</sup>ɛska pn
(geografia, geograficzny) zatoka na północno-zachodnim końcu Morza Czerwonego należąca do Egiptu; Суэцкий залив

Zatoka Szelichowa pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki; Залив Шелихова

Zatoka Taganroska pn
(geografia, geograficzny) największa zatoka Morza Azowskiego, położona u wybrzeży Rosji i Ukrainy; Таганрогский залив

Zatoka Tajmyrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Tajmyry Таймырский залив

Zatoka Tamańska pn
(geografia, geograficzny) płytka zatoka położona na wschodnim wybrzeżu Cieśniny Kerczeńskiej Таманский залив

Zatoka Taujska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona na południe od miasta Magadan Тауйская губа

Zatoka Tazowska pn
(geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Zatoki Obskiej, utworzona przez estuarium rzeki Taz; Тазовская губа

Zatoka Tendrowska pn
(geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Czarnego, położona u brzegów Ukrainy Тендровский залив

Zatoka Teodozyjska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona u południowo-wschodnich brzegów półwyspu Krym; Феодосийский залив

Zatoka Tokijska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu; Токийский залив

Zatoka Triesteńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej; Триестский залив

Zatoka Tugurska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona na południe od Wysp Szantarskich Тугурский залив

Zatoka Udzka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Ochockiego, na zachód od Wysp Szantarskich; Удская губа

Zatoka Ulbańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, część Zatoki Akademii Ульбанский залив

Zatoka Ussuryjska pn
(geografia, geograficzny) zatoka stanowiąca północno-wschodnią część Zatoki Piotra Wielkiego; Уссурийский залив

Zatoka Walencka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Śródziemnego, położona u wschodnich wybrzeży Hiszpanii; Валенсийский залив

Zatoka Warneńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, leżąca przy wybrzeżu bułgarskim, nieopodal miasta Warna; Варненский залив

Zatoka Wenecka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji; Венецианский залив

Zatoka Wielorybia pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Namibii Китовая бухта

Zatoka Wielorybów pn
(geografia, geograficzny) zatoka przy Lodowcu Szelfowym Rossa (Antarktyda) Китовая бухта

Zatoka Wyborska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji; Выборгский залив

Zatoka Zachodniokoreańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin; Западно-Корейский залив

Zawadówka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) górny bieg Lubaczówki, rzeki o źródłach na Ukrainie a uchodzącej w Polsce do Sanu; Любачувка

Zbigniew ˈzbʲiɟɲɛf pn
imię męskie; Збигнев

Zbiornik Narewski pn
(geografia, geograficzny) zbiornik retencyjny na rzece Narwa na granicy pomiędzy Estonią a Rosją; Нарвское водохранилище

Zbrucz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru; Збруч

Zefir ˈzɛfʲir pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z rzymskim Fawoniuszem; zwiastun wiosny; Зефир

Zeja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Amuru; Зея

Zenobia zɛ̃ˈnɔbʲja pn
imię żeńskie; Зиновия

Zenobiusz zɛ̃ˈnɔbʲjuʃ pn
imię męskie; Зиновий

Zenon ˈzɛ̃nɔ̃n pn
imię męskie; Зенон Зинон

Zgierz zʲɟɛʃ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Згеж

Zielenogorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską; Зеленогорск

Zielenogradsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim; Зеленоградск

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
(astronomia, astronomiczny) trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, w starożytności i średniowieczu uważana za centralne ciało wszechświata, do czasów Kopernika uważana za nieruchomą; Земля

Ziemia Franciszka Józefa pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym; Земля Франца-Иосифа

Ziemia Północna pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym Северная Земля

Ziemia Święta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus; Святая земля

Ziemianin ʑɛ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Ziemi землянин

Ziemianka ʑɛ̃ˈmʲjãnka n
mieszkanka Ziemi землянка

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare; Зимбабве

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Объединённые Арабские Эмираты

Znamiensk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna; Знаменск

Zoja pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie pochodzenia greckiego; Зоя

Zug pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny; Цуг

Zugdidi pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia; Зугдиди

Zurych pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii; Цюрих

Związek Komorów pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Komorów jako państwa Союз Коморских Островов

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991; Советский Союз

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję; Союз Советских Социалистических Республик

Zyrianka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej; Зырянка
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Kołymy; Зырянка

Złatoust pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Aj; Златоуст

Złota Lipa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Золотая Липа

Złota Ryba ˈzwɔta ˈrɨba pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Золотая Рыба

Złoty Róg pn
(geografia, geograficzny) zatoka u brzegów Wyspy Rosyjskiej, w pobliżu Władywostoku; Золотой Рог

a a conjunction
…przeciwstawności а
…uzupełniania а
…wynikania а
…objaśnień а

a a particle
…wzmacniająca а

a cappella adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu; а капелла

a giorno adj
oświetlony jak w dzień а джорно а джурно

a kysz a‿ˈkɨʃ interjection
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej) кыш
uciekaj, zmykaj (w stosunku do ptactwa) кш кыш

a sio interjection
używany przy przepędzaniu z danego miejsca ptactwa кыш

a- a prefix
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy а-

abadanka ˌabaˈdãnka n
mieszkanka Abadanu абаданка

abadańczyk ˌabaˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Abadanu абаданец

abadański ˌabaˈdãj̃sʲci adj
(odrzeczownikowy) Abadan абаданский

abaja aˈbaja n
wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich; абайя

abakański ˌabaˈkãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Abakanu, związany z Abakanem абаканский

abakus aˈbakus n
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; абак

abalienacja ˌabalʲjɛ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności; отчуждение

abarognozja n
(medycyna, medyczny) brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku абарогнозия

abassi n
srebrna moneta zdawkowa; аббаси

abazja aˈbazʲja n
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego; абазия

abazyński adj
odnoszący się do Abazyńczyków абазинский

abazyński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich; абазинский язык

abażur aˈbaʒur n
osłona na lampę, tłumiąca jej zbyt jaskrawe światło абажур

abażurek ˌabaˈʒurɛk n
(zdrobniale) od abażur абажурчик

abażurowy adj
zaopatrzony w abażur; związany z abażurem; taki jak abażur абажурный

abchaski apˈxasʲci adj
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców абхазский

abchaski apˈxasʲci n
język używany w Abchazji; абхазский

abdest ˈabdɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych; вуду

abdominoplastyka ˌabdɔ̃ˈmʲĩnɔˈplastɨka n
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry; абдоминопластика

abdukcja abˈdukʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) odchylenie kończyny od osi ciała; абдукция

abduktor abˈduktɔr n
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała; абдуктор

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej абдикация отречение

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji отрекаться абдиковать отказываться

abecadło ˌabɛˈʦ̑adwɔ n
(gramatyka) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku абецадло
(przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp. азбука

aberracja ˌabɛrˈraʦ̑ʲja ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja n
(optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne аберрация

aberracyjny ˌabɛrːaˈʦ̑ɨjnɨ adj
nieprawidłowy аберрационный

abidżański ˌabʲiˈʤ̑ãj̃sʲci adj
(odrzeczownikowy) Abidżan абиджанский

abiogeneza ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza n
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej; абиогенез

abiogenny ˌabʲjɔˈɡɛ̃nːɨ adj
(biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej абиогенный

abiotyczny ˌabʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
nieożywiony абиотический

abisal aˈbʲisal n
(geografia, geograficzny) najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego; абиссаль

abisalny ˌabʲiˈsalnɨ adj
(geografia, geograficzny) związany z abisalem, dotyczący abisalu lub w nim istniejący абиссальный

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią (dziś: Etiopia) абиссинский

abituriencki adj
związany z abiturientami (maturzystami); przeznaczony dla nich абитуриентский

abiturient ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt n
uczeń kończący szkołę, najczęściej średnią, przystępujący do matury; абитуриент выпускник

abiturientka ˌabʲiturʲˈjɛ̃ntka n
uczennica kończąca szkołę, najczęściej średnią, przystępująca do matury абитуриентка

ablaktacja ˌablakˈtaʦ̑ʲja n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin; аблактировка

ablatyw abˈlatɨf n
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika; аблатив исходный падеж отложительный падеж

ablutofobia ˌablutɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kąpielą; аблютофобия

abolicja ˌabɔˈlʲiʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców; аболиция

abolicjonista ˌabɔlʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII-XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej аболиционист
zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa аболиционист

abolicjonizm ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa; аболиционизм

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu); абонемент

abonamentowy ˌabɔ̃nãmɛ̃nˈtɔvɨ adj
związany z abonamentem абонементный

abonencki adj
związany z abonentem, osobą opłacającą abonament абонентный абонентский

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
osoba płacąca stałą opłatę, abonament абонент

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; wywołanie poronienia; аборт

abordaż aˈbɔrdaʃ n
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia; абордаж

abordażowy ˌabɔrdaˈʒɔvɨ adj
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) związany z abordażem, przeznaczony do abordażu абордажный

aborygen ˌabɔˈrɨɡɛ̃n n
(książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju абориген

aborygeński adj
związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów аборигенский
związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca аборигенный аборигенский

abrazja abˈrazʲja n
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę; абразия

abrewiacja ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja n
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów аббревиация

abrewiatura ˌabrɛvʲjaˈtura n
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu; аббревиатура абревиатура

abrogacja ˌabrɔˈɡaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku аброгация

abruzyjski ˌabruˈzɨjsʲci adj
związany z Abruzją абруццкий

absces ˈapsʦ̑ɛs n
(medycyna, medyczny) ropień абсцесс

absenteizm ˌapsɛ̃nˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
uchylanie się od wypełniania obowiązków społecznych абсентеизм

absolucja ˌapsɔˈluʦ̑ʲja n
(przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego абсолюция
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów; абсолюция

absolut apˈsɔlut n
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg; абсолют

absolutnie ˌapsɔˈlutʲɲɛ adv
całkowicie, bezwzględnie, zupełnie, niezależnie od niczego абсолютно

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
całkowity, zupełny, bezwzględny абсолютный полный совершенный

absolutyzacja ˌapsɔlutɨˈzaʦ̑ʲja n
traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, niezmiennej, stałej, bezwzględnej абсолютизация

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona; абсолютизм

absolutyzowanie n
traktowanie czegoś jako rzeczy bezwzględnej, niezmiennej абсолютизирование

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs; выпускник

absolwentka ˌapsɔlˈvɛ̃ntka n
dziewczyna lub kobieta, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs выпускница

absorbat apˈsɔrbat n
(chemia, chemiczny) składnik gazowy pochłaniany przez absorbent podczas absorpcji абсорбат абсорбтив

absorbent apˈsɔrbɛ̃nt n
(chemia, chemiczny) substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat) абсорбент

absorber apˈsɔrbɛr n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do pochłaniania niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz. абсорбер

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie абсорбировать

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; поглощение абсорбция впитывание
proces pochłaniania energii fali przez ciało; абсорбция

abstrahowanie ˌapstraxɔˈvãɲɛ n
(książkowy) celowe i świadome pomijanie w rozważaniach jakiejś cechy lub aspektu, aby ułatwić analizę абстрагирование

abstrahować ˌapstraˈxɔvaʨ̑ v
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego абстрагировать
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś абстрагировать опускать

abstrakcjonista ˌapstrakʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
artysta tworzący dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu абстракционист

abstrakcjonistyczny ˌapstrakʦ̑ʲjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(sztuka) związany z abstrakcjonizmem абстракционистский

abstrakcjonizm ˌapstrakˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze; абстракционизм

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
nie mający związku z rzeczywistością абстрактный

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; абстиненция

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
osoba nie pijąca napojów alkoholowych абстинент непьющий трезвенник
osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś абстинент

absurd ˈapsurt n
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia абсурд
(logika, logiczny) wyrażenie wewnętrznie sprzeczne; абсурд

absurdalnie ˌapsurˈdalʲɲɛ adv
w sposób absurdalny абсурдно

absurdalność n
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność абсурдность

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu абсурдный
(logika, logiczny) wewnętrznie sprzeczny абсурдный

absynt ˈapsɨ̃nt n
alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu; абсент

absztyfikant ˌapʃtɨˈfʲikãnt n
(książkowy) (żartobliwie) osoba starająca się o względy kobiety; konkurent, zalotnik ухажёр

abszyt ˈapʃɨt n
(dawniej, dawny) zwolnienie ze służby, głównie wojskowej абшид

abszytować ˌapʃɨˈtɔvaʨ̑ v
(dawniej, dawny) odprawiać, zwalniać ze służby, głównie wojskowej абшитовать

acefalia ˌaʦ̑ɛˈfalʲja n
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej; ацефалия

acetamid ˌaʦ̑ɛˈtãmʲit n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych; ацетамид

acetofenon ˌaʦ̑ɛtɔˈfɛ̃nɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik; ацетофенон метилфенилкетон

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik; ацетон

acetonowy adj
(chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton ацетоновый

acetyl n
(chemia, chemiczny) rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego; ацетил

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn ацетилен

acetylenowy adj
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania ацетиленовый

ach ax interjection
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie ах

achondryt aˈxɔ̃ndrɨt n
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów ахондрит

achromatopsja n
(medycyna, medyczny) duża lub całkowita niemożność rozpoznawania barw; ахроматопсия

acz aʧ̑ conjunction
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się хоть

aczyński adj
dotyczący Aczyńska, związany z Aczyńskiem ачинский

adadżio aˈdaʤ̑ʲjɔ n
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera; адажио
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powoli wykonywany utwór muzyczny lub jego część адажио
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powolne tempo адажио

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej дамаск

adamaszkowy adj
wykonany z adamaszku адамашковый

adamsyt aˈdãmsɨt n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów; DM адамсит

adaptacyjny adj
taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia адаптационный

adapter aˈdaptɛr n
(potocznie, potoczny) gramofon проигрыватель проигрыватель пластинок
(technologia, technika, techniczny) element urządzenia umożliwiający zastosowanie go do innych celów, niż zostało ono przewidziane адаптер
główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa звукосниматель

adaptować ˌadapˈtɔvaʨ̑ v
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska адаптироваться
dostosować/dostosowywać do innego użytku приспособлять
dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie адаптировать

adduktor n
(anatomia, anatomiczny) mięsień przywodzący kończynę do osi ciała; аддуктор

adekwatność ˌadɛˈkfatnɔɕʨ̑ n
odpowiedniość адекватность

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
dokładnie czemuś odpowiadający адекватный

adeński adj
związany z Adenem, dotyczący Adenu (miasta w Jemenie) аденский

adiabata ˌadʲjaˈbata n
(fizyka, fizyczny) krzywa odzwierciedlająca proces adiabatyczny адиабата

adiabatyczny adj
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem адиабатический адиабатный

adidas aˈdʲidas n
(potocznie, potoczny) but sportowy, w szczególności ten wyprodukowany przez firmę Adidas (zwykle w liczbie mnogiej) кроссовка

adipocyt ˌadʲiˈpɔʦ̑ɨt n
(biologia, biologiczny) komórka syntetyzująca i magazynująca trójglicerydy (tłuszcze proste) адипоцит

adiunktowski adj
(rzadki, rzadko używany) dotyczący osoby lub stanowiska adiunkta адъюнктский

adiutancki adj
związany ze stanowiskiem adiutanta адъютантский

admin ˈadmʲĩn n
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) (zobacz) administrator админ

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp. администрация
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; администрация

administracyjny ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z administracją i administrowaniem административный

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
osoba zarządzająca czymś администратор

administratorka ˌadmʲĩɲistraˈtɔrka n
kobieta, która jest administratorem, zarządzająca czymś администраторша

administratorski ˌadmʲĩɲistraˈtɔrsʲci adj
dotyczący administratora администраторский

administrowanie ˌadmʲĩɲistrɔˈvãɲɛ n
wykonywanie czynności zarządczych, należących do administratora администрирование

administrować ˌadmʲĩɲiˈstrɔvaʨ̑ v
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności администрировать

admiralicja ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja n
władze naczelne marynarki wojennej адмиралтейство

admiralicyjny adj
(rzadki, rzadko używany) związany z admiralicją адмиралтейский

admiralski adj
związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała адмиральский

admirał adˈmʲiraw n
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; адмирал
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1) адмирал

admirałowa n
żona admirała адмиральша

admitancja n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego; адмиттанс

adnotacyjny adj
związany z adnotacją; mający charakter adnotacji, przypisu аннотационный

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne; усыновление

adoptować ˌadɔpˈtɔvaʨ̑ v
dokonywać / dokonać adopcji усыновлять

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu; адреналин

adrenalinowy adj
(biochemia, biochemiczny) związany z adrenaliną адреналиновый

adres ˈadrɛs n
informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka адрес

adresat aˈdrɛsat n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp. адресат
osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp. адресат

adresowanie n
umieszczanie adresu na liście lub innej przesyłce адресование

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy адресовать

adresowy ˌadrɛˈsɔvɨ adj
(przymiotnik) od adres адресный

adriatycki adj
dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim) адриатический

adware n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów; рекламная программа
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy; рекламная программа

adwent ˈadvɛ̃nt n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej адвент

adwentystka ˌadvɛ̃nˈtɨstka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty адвентистка

adwentyzm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię; адвентизм

adwokacki adj
związany z adwokatem lub adwokaturą адвокатский

adwokat adˈvɔkat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie; адвокат

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze адвокат дьявола
(przenośnie, przenośnia) ktoś podający argumenty przeciwko temu, co sam uważa za słuszne адвокат дьявола

adygejski adj
odnoszący się do Adygei lub Adygejczyków адыгейский

adygejski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski адыгейский адыге́йский

adżarski adj
związany z Adżarią lub Adżarami аджарский

adżyka n
(kulinaria) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej; аджика

aeracja ˌaɛˈraʦ̑ʲja n
napowietrzanie; аэрация

aero- aˈɛrɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem аэро-

aerodrom ˌaɛˈrɔdrɔ̃m n
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste аэродром

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką аэродинамический

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów; аэродинамика

aerofagia ˌaɛrɔˈfaɟja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia; аэрофагия

aerofobia ˌaɛrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem) аэрофобия

aerofotograficzny adj
związany z fotografią lotniczą, aerofotografią аэрофотографический

aerograf n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza; распылитель краски

aerologiczny adj
(meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią аэрологический

aeromechaniczny adj
(fizyka, fizyczny) związany z aeromechaniką аэромеханический

aerometria n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza аэрометрия

aeronauta ˌaɛrɔ̃ˈnawta n
(przestarzałe, przestarzały) lotnik аэронавт воздухоплаватель

aeronautyka ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka n
(książkowy) lotnictwo аэронавтика воздухоплавание

aeronawigacyjny adj
związany z aeronawigacją, nawigacją lotniczą аэронавигационный

aeroplan ˌaɛˈrɔplãn n
(przestarzałe, przestarzały) samolot аэроплан

aerotropizm n
(biologia, biologiczny) wzrost organizmu w kierunku źródła tlenu lub w przeciwną stronę аэротропизм

aerozolowy adj
mający formę aerozolu аэрозольный
związany z aerozolami, dotyczący aerozoli аэрозольный

afazja aˈfazʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu; афазия

afera aˈfɛra n
wydarzenie, które wywołało skandal; афера афёра

aferalny adj
związany z aferami, uczestniczący w aferach, mający znamiona afery аферистский

afereza ˌafɛˈrɛza n
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie; афереза
(medycyna, medyczny) zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek; аферез

aferzysta ˌafɛˈʒɨsta n
człowiek biorący udział w aferach kryminalnych аферист

afganiec avˈɡãɲɛʦ̑ n
(lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk афганец
(potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie афганец

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Afganistan lub jego narodu – Afgańczyków афганский

afiks ˈafʲiks n
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek; аффикс

afiksacja ˌafʲiˈksaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie nowych wyrazów z innych, już istniejących; аффиксация

afisz ˈafʲiʃ n
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej афиша

afiszowy adj
związany z afiszem; taki jak na afiszach афишный

aflatoksyna n
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kancerogenna toksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju Aspergillus; афлатоксин

afonia aˈfɔ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu; афония

aforystyczny adj
dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami афористический афористичный

aforyzm aˈfɔrɨsm̥ n
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy; афоризм

afro ˈafrɔ n
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków; афро

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne; афродизиак

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce; африкаанс африка́анс

afrykanistyka n
nauka o językach i kulturach krajów afrykańskich африканистика

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę африканский

agadirski adj
(geografia, geograficzny) związany z Agadirem (miastem w Maroku) агадирский

agal ˈaɡal n
krążek ze sznurka, służący do utrzymania na głowie kefiji; икаль

agamia n
(biologia, biologiczny) rozmnażanie bezpłciowe агамия
bezżeństwo, stan wolny агамия
(biologia, biologiczny) niezdolność do rozmnażania płciowego powodowane naturalnym niedorozwojem narządów płciowych агамия

agat ˈaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie; агат

agatowy adj
związany z agatem, dotyczący agatu агатовый

agawa aˈɡava n
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach; агава

agencki adj
(rzadki, rzadko używany) dotyczący agenta, związany z agentem агентский

agenda aˈɡɛ̃nda n
filia urzędu lub instytucji отделение филиал
terminarz ежедневник расписание

agent ˈaɡɛ̃nt n
przedstawiciel jakiejś firmy агент

agitacja ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja n
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii; агитация

agitacyjny adj
służący do agitacji, czyli pozyskaniu dla sprawy czy idei nowych dusz агитационный

agitator ˌaɟiˈtatɔr n
osoba prowadząca agitację агитатор
(chemia, chemiczny) cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej мешалка

agitatorka ˌaɟitaˈtɔrka n
forma żeńska od: agitator агитаторша

agitatorski adj
dotyczący agitatora агитаторский

agitka aˈɟitka n
(potocznie, potoczny) krótki utwór, ulotka, przemówienie itp. o charakterze propagandowym, agitacyjnym агитка

agitować ˌaɟiˈtɔvaʨ̑ v
zjednywać zwolenników dla jakiejś sprawy, idei агитировать

aglutynacyjny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany агглютинативный
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany ze zjawiskiem aglutynacji агглютинативный

aglutynina ˌaɡlutɨ̃ˈɲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji; агглютинин

aglutynowanie n
(biologia, biologiczny) zachodzenie zjawiska aglutynacji агглютинирование

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia boga; pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu; агностицизм

agnostyczny ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami агностический

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu агностик

agonalny adj
związany z agonią, stanem poprzedzającym zgon агонический

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
stan bezpośrednio poprzedzający zgon; агония

agora aˈɡɔra n
(historia, historyczny, historycznie) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich państwach-miastach агора

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych; агорафобия

agrafka aˈɡrafka n
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu; булавка

agrarny aˈɡrarnɨ adj
rolniczy, rolny аграрный земельный

agregat aˈɡrɛɡat n
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze агрегат

agresja aˈɡrɛsʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; агрессия
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody; агрессия

agresor aˈɡrɛsɔr n
ktoś, kto dopuszcza się agresji агрессор
państwo działające lub posługujące się metodami agresji агрессор

agrest ˈaɡrɛst n
(spożywczy) owoc agrestu (1.1) крыжовник
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody; крыжовник

agrestowy ˌaɡrɛˈstɔvɨ adj
dotyczący wzrostu, uprawy, zbioru agrestu крыжовенный
zrobiony z agrestu, mający jego smak крыжовенный

agresywnie adv
w sposób agresywny агрессивно

agresywność n
cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni агрессивность

agrobiologiczny adj
(rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami агробиологический

agrochemia n
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych; агрохимия

agrochemiczny adj
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agrochemią агрохимический

agrofizyczny adj
(rolnictwo, rolniczy) dotyczący agrofizyki агрофизический

agrofizyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki; агрофизика

agrometeorologiczny adj
(rolnictwo, rolniczy) (meteorologia, meteorologiczny) związany z agrometeorologią агрометеорологический

agronom aˈɡrɔ̃nɔ̃m n
specjalista zajmujący się agronomią; агроном

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej; агрономия

agronomka ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka n
forma żeńska od: agronom агрономша

agrotechniczny adj
(rolnictwo, rolniczy) związany z agrotechniką, dotyczący agrotechniki агротехнический

ahmadabadzki adj
związany z Ahmadabadem (miastem w Indiach) ахмадабадский

aikido ajˈcidɔ n
japońska sztuka samoobrony; айкидо

ailurofobia ˌajlurɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kotami; айлурофобия

ajran n
(spożywczy) (kulinaria) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli; айран

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) акация

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
instytucja, towarzystwo naukowe академия
szkoła wyższa; академия

akadyjski adj
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego аккадский

akadyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; аккадский язык

akalkulia ˌakalˈkulʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia; акалькулия

akanie aˈkãɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) charakterystyczny dla języków białoruskiego i rosyjskiego sposób wymawiania nieakcentowanego o jak samogłoski podobnej do a; аканье

akapit aˈkapʲit n
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza; абзац

akatyst aˈkatɨst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw; акафист

akceleracyjny adj
związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania акселерационный

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu; ударение акцент

akcentologiczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z akcentologią акцентологический

akcentowanie ˌakʦ̑ɛ̃ntɔˈvãɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania акцентирование

akcentować ˌakʦ̑ɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu акцентировать
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyróżniać dźwięk lub akord w melodii акцентировать
podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk акцентировать

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
aprobować coś одобрять

akcja ˈakʦ̑ʲja n
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm); акция

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej; акционер

akcyza akˈʦ̑ɨza n
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji; акциз

akcyzowy ˌakʦ̑ɨˈzɔvɨ adj
dotyczący akcyzy акцизный

akermański adj
(geografia, geograficzny) związany z Akermanem (obecnie: Białogród nad Dniestrem) аккерманский

akmeizm n
(literacko) modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku; акмеизм

akompaniament ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii; аккомпанемент

akompaniamentowy adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (rzadki, rzadko używany) dotyczący akompaniamentu; służący za akompaniament аккомпанементный

akompaniator ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu аккомпаниатор

akompaniatorka ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawczyni akompaniamentu аккомпаниаторша

akompaniowanie ˌakɔ̃mpãɲɔˈvãɲɛ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu аккомпанирование

akonto aˈkɔ̃ntɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) zadatek na spłatę z tytułu należności а-конто

akord ˈakɔrt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków; аккорд

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów; аккордеон гармонь

akordeonista ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie аккордеонист баянист

akordeonistka ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie аккордеонистка

akordeonowy adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący akordeonu, związany z akordeonem аккордеонный

akordowy adj
(ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy) аккордный
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z akordami аккордовый

akredytacja n
oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu аккредитация аккредитование

akredytacyjny adj
związany z akredytacją аккредитационный

akrobata ˌakrɔˈbata n
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie акробат

akrobatka n
kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe акробатка

akrobatyczny adj
związany z akrobacją акробатический акробатичный

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości; акрофобия

akrolit aˈkrɔlʲit n
(sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów; акролит

akromegalia n
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich; акромегалия

akronim aˈkrɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec; акроним

akryjski aˈkrɨjsʲci adj
odnoszący się do Akry, stolicy Ghany аккринский

aksamit aˈksãmʲit n
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici; бархат

aksamitny ˌaksãˈmʲitnɨ adj
wykonany z aksamitu бархатный
(przenośnie, przenośnia) gładki, miękki, delikatny бархатистый бархатный

aksjologia ˌaksʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach; аксиология

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; аксиома

aksjomatyczny ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
oparty na aksjomatach аксиоматический

aksonometria ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja n
rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi аксонометрия

akt akt n
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela; ню
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej; акт
czyn, działanie акт
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument акт

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie; актёр

aktorka akˈtɔrka n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera актриса

aktorski adj
dotyczący aktorów lub aktorstwa актёрский

aktualizacja ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja n
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja актуализация обновление

aktualizować v
czynić aktualnym актуализировать обновлять

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący teraźniejszości актуальный

aktyn ˈaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89; актиний

aktyw n
najbardziej wartościowa, aktywna grupa w obrębie organizacji актив

aktywa n
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych; актив

aktywnie adv
w sposób aktywny активно

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału активность

aktywny akˈtɨvnɨ adj
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający активный

aktywować ˌaktɨˈvɔvaʨ̑ v
sprawiać, że coś staje się aktywne активизировать

akumulacja n
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś аккумуляция накопление

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej) аккумулятор

akumulator samochodowy ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ n
(motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]] автоаккумулятор

akumulatorek ˌakũmulaˈtɔrɛk n
(technologia, technika, techniczny) bateria, którą można ponownie naładować аккумуляторный батарейка

akupresura ˌakuprɛˈsura n
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała; акупрессура

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka; акупунктура иглотерапия

akurat aˈkurat adv
wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło только что

akurat aˈkurat particle
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / … именно

akuratność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest akuratne; cecha tych, którzy są akuratni аккуратность

akustyczny adj
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych акустический

akustyk n
specjalista w dziedzinie akustyki – nauki o falach dźwiękowych акустик
specjalista zajmujący się jakością dźwięku i obsługą sprzętu nagłaśniającego акустик

akustyka n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach акустика

akuszeria ˌakuˈʃɛrʲja n
(dawniej, dawny) określenie położnictwa акушерство

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
(przestarzałe, przestarzały) położna; акушерка

akwarelista n
(sztuka) malarz malujący obrazy farbami akwarelowymi акварелист

akwariowy ˌakfaˈrʲjɔvɨ adj
związany z akwarium, dotyczący hodowli w akwarium аквариумный

akwarium aˈkfarʲjũm n
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę аквариум

akwedukt aˈkfɛdukt n
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego; акведук

akwitański ˌakfʲiˈtãj̃sʲci adj
dotyczący Akwitanii, związany z Akwitanią, pochodzący z Akwitanii аквитанский

akwizgranka n
mieszkanka Akwizgranu аахенка

akwizgrańczyk n
mieszkaniec Akwizgranu; ktoś pochodzący z Akwizgranu аахенец

akwizgrański adj
związany z Akwizgranem, pochodzący z Akwizgranu аахенский ахенский

akworyna n
(biochemia, biochemiczny) u meduz: enzym katalizujący utlenianie w obecności wapnia; экворин

alabamski adj
(geografia, geograficzny) związany z Alabamą lub jej mieszkańcami алабамский

alabaster ˌalaˈbastɛr n
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała; алебастр

alandzki adj
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Alandzkimi аландский

alanina n
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych; аланин

alarm ˈalarm n
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem сигнал бедствия
wezwanie do działania тревога

alaskijski adj
związany z Alaską, pochodzący z Alaski аляскинский

albański alˈbãj̃sʲci adj
związany z Albanią, dotyczący Albanii албанский

albański alˈbãj̃sʲci n
język używany przez Albańczyków; албанский албанский язык

albinizm alˈbʲĩɲism̥ n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt; альбинизм
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu альбинизм

albit ˈalbʲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy; альбит

albo ˈalbɔ conjunction
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa; или

album ˈalbũm n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD); магнитальбом
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp. альбом

albumina ˌalbũˈmʲĩna n
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie; альбумин

albuminuria ˌalbũmʲĩˈnurʲja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz; альбуминурия

albumowy ˌalbũˈmɔvɨ adj
związany z albumem, dotyczący albumu альбомный

alchemiczny adj
dotyczący alchemii алхимический

alczyk ˈalʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk; люрик

aldosteron ˌaldɔˈstɛrɔ̃n n
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów альдостерон

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego но однако

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
(literacko) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści; аллегория

alegorycznie ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ adv
przenośnie, w sposób alegoryczny аллегорично

alegoryczny ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
(literacko) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny аллегорический аллегоричный

aleja aˈlɛja n
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami; аллея авеню
szeroka, reprezentacyjna ulica проспект

alejowy adj
związany z aleją; mający formę alei аллейный

aleksandryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu; александрит

aleksytymia n
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania; алекситимия

alemański n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii алеманнский

alembik aˈlɛ̃mbʲik n
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej алембик перегонный куб

alergen aˈlɛrɡɛ̃n n
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną; аллерген

alergia aˈlɛrʲɟja n
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik; аллергия

alergiczka ˌalɛrʲˈɟiʧ̑ka n
kobieta uczulona na działanie pewnych substancji аллергичка

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z alergią аллергический аллергичный

alergik aˈlɛrʲɟik n
osoba uczulona na działanie alergenów аллергик

alergolog ˌalɛrˈɡɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych аллерголог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka alergologii аллерголог

alergologia ˌalɛrɡɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii; аллергология

aleucki adj
związany z Aleutami (wyspami) lub Aleutami (ludźmi) алеутский

ależ ˈalɛʃ particle
podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią но

alfa ˈalfa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α; альфа

alfa i omega ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa n
(przenośnie, przenośnia) początek i koniec альфа и омега

alfabet alˈfabɛt n
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku; алфавит азбука латиница

algebra alˈɡɛbra n
jeden z działów matematyki; алгебра
(matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna); алгебра

algebraiczny adj
dotyczący algebry алгебраический

algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
mieszkaniec Algieru алжирец

algierka alʲˈɟɛrka n
mieszkanka Algieru алжирка

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
odnoszący się do państwa Algieria алжирский

algofobia ˌalɡɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem; алгофобия

algolagnia ˌalɡɔˈlaɟɲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie; алголагния

algologiczny adj
(botanika, botaniczny) związany z algologią альгологический

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis; алгоритм

alians ˈalʲjãw̃s n
przymierze między państwami альянс

alibi aˈlʲibʲi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia; алиби

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem; аллигатор

alimenciarz ˌalʲĩˈmɛ̃ɲʨ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto jest zobowiązany do płacenia alimentów алиментщик

alimentacyjny adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami алиментный

alimenty ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne; алименты

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers; аллитерация

alizaryna ˌalʲizaˈrɨ̃na n
(chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej; ализарин

alka ˈalka n
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku; гагарка

alka olbrzymia n
(ornitologia, ornitologiczny) Pinguinus impensis, wymarły nielotny gatunek ptaka z rodziny alk; бескрылая гагарка

alkaloid ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it n
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot; алкалоид

alkaloidowy ˌalkalɔ<sup>j</sup>iˈdɔvɨ adj
(przymiotnik) od alkaloid алкалоидный

alkan ˈalkãn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne; алкан

alken ˈalkɛ̃n n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; алкен

alkin ˈalʲcĩn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; алкин

alkohol alˈkɔxɔl n
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); спирт алкоголь
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego; спирт алкоголь

alkoholiczka ˌalkɔxɔˈlʲiʧ̑ka n
kobieta, która cierpi na alkoholizm алкоголичка

alkoholiczny adj
związany z alkoholikiem lub alkoholizmem, taki jak u alkoholika алкоголический

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
osoba, która cierpi na alkoholizm алкоголик

alkoholiza n
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem алкоголиз

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych; алкоголизм
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo алкоголизм
(potocznie, potoczny) nadmierne, zbyt częste spożywanie alkoholu пьянство

alkoholowy ˌalkɔxɔˈlɔvɨ adj
zawierający alkohol; związany z alkoholem алкогольный спиртной

alkowa alˈkɔva n
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna ; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej альков

alkowiany adj
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) łóżkowy, seksualny альковный
związany z alkową альковный

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej аллилуйя

allopurinol ˌalːɔpuˈrʲĩnɔl n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) lek, inhibitor oksydazy ksantynowej; аллопуринол

almanachowy adj
związany z almanachem; taki jak w almanachach альманашный

almandyn n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3 альмандин

aloesowy ˌalɔɛˈsɔvɨ adj
dotyczący aloesu, zrobiony z aloesu алойный

alopata ˌalɔˈpata n
lekarz stosujący alopatię аллопат

alopatyczny adj
(medycyna, medyczny) związany z alopatią аллопатический

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi; аллотропия

alpaka alˈpaka n
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy; альпака
wełna z lamy (1.1) альпака

alpejski alˈpɛjsʲci adj
związany z Alpami, dotyczący Alp альпийский

alpensztok n
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach; альпеншток

alpinista ˌalpʲĩˈɲista n
osoba uprawiająca alpinizm; альпинист

alpinistka ˌalpʲĩˈɲistka n
kobieta uprawiająca alpinizm альпинистка

alpinistyczny ˌalpʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący alpinizmu lub alpinistów альпинистский

alpinistyka n
(sport, sportowy) (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska альпинизм
(sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska альпинизм
wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu альпинизм

alpinizm alˈpʲĩɲism̥ n
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska альпинизм

alt alt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy; альт

altana alˈtãna n
lekki, niewielki ogrodowy budynek; беседка

alternator ˌaltɛrˈnatɔr n
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego; альтернатор

alternatywa ˌaltɛrnaˈtɨva n
(logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe; дизъюнкция
(potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami альтернатива

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom альтруист

altruistka ˌaltruˈ<sup>j</sup>istka n
kobieta bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom альтруистка

altruistyczny ˌaltru<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu альтруистический альтруистичный

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom; альтруизм

altówka alˈtufka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny; альт

aluminiowy ˌalũmʲĩˈɲɔvɨ adj
wykonany z aluminium алюминиевый
związany z aluminium, dotyczący aluminium алюминиевый

aluzja aˈluzʲja n
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost аллюзия намёк

aluzyjny adj
związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją аллюзивный аллюзионный

alzacki alˈzaʦ̑ʲci adj
związany z Alzacją эльзасский

amalgamat n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; амальгама
(przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów амальгама

amator ãˈmatɔr n
miłośnik, ktoś oddany czemuś любитель
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo любитель

amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka n
kobiecy strój do jazdy konnej амазонка
kobieta jeżdżąca konno всадница наездница

amazoński ˌãmaˈzɔ̃j̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) związany z Amazonią амазонский
(mitologia grecka) związany z Amazonkami амазонский

ambasada ˌãmbaˈsada n
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; посольство
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1) посольство
gwara więzienna brzuch, żołądek посольство

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej посол

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami амбивалентный

amblygonit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach; амблигонит

ambona ãmˈbɔ̃na n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej амвон
(łowiectwo, łowiecki) obiekt w kształcie wieżyczki, służący do polowań na zwierzynę; лабаз полати

ambonowy adj
związany z amboną, dotyczący ambony; mający ambonę амвонный

ambrazura ˌãmbraˈzura n
otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym; амбразура

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
(botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych; амброзия
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność; амброзия

ambulans ãmˈbulãw̃s n
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych; скорая помощь

ambulatoryjny ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ adj
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony амбулаторный

ameba ãˈmɛba n
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek; амёба

amen ˈãmɛ̃n interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie modlitwy аминь

ameryk ãˈmɛrɨk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95; америций

amerykanista ˌãmɛrɨkãˈɲista n
specjalista z dziedziny amerykanistyki американист

amerykanistka n
specjalistka z dziedziny amerykanistyki, znawczyni Ameryki американист американистка

amerykanistyka n
(edukacja, edukacyjny) interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i amerykańską odmianę języka angielskiego американистика
(edukacja, edukacyjny) kierunek studiów na uczelni wyższej, którego przedmiotem jest kultura, literatura i sztuka Stanów Zjednoczonych американистика

amerykanizacja ˌãmɛrɨkãɲiˈzaʦ̑ʲja n
wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych; американизация

amerykanizm ˌãmɛrɨˈkãɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka amerykańskiego angielskiego американизм

amerykanizować v
narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację американизировать

amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
sporych rozmiarów rozkładany fotel, służący zarówno do siedzenia, jak i do spania кресло-кровать

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki (kontynentu) американский
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki американский

ametystowy ˌãmɛtɨˈstɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem аметистовый

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy; амфетамин

amfibia ãw̃ˈfʲibʲja n
pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze амфибия
pojazd wodno-powietrzny амфибия

amfibolit n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła; Амфиболит

amfiladowy adj
(architektura, architektoniczny) związany z amfiladą; wykorzystujący układ przestrzenny taki jak w amfiladzie анфиладный

amfora ãw̃ˈfɔra n
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami; амфора

amforyczny adj
związany z amforą; w kształcie amfory амфорный

ammański ãmˈːãj̃sʲci adj
odnoszący się do Ammanu (stolicy Jordanii) амманский

amnestia ãmˈnɛstʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych; амнистия

amnestionowanie n
udzielanie amnestii амнистирование

amnestionować ˌãmnɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
udzielać/udzielić amnestii амнистировать

amnestyjny adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z amnestią амнистийный

amnezja ãmˈnɛzʲja n
(medycyna, medyczny) zanik pamięci амнезия

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu; аммиак

amonit ãˈmɔ̃ɲit n
(paleontologia, paleontologiczny) kopalny głowonóg z podgromady Ammonoidea, amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy; аммонит
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie; аммонит

amoralista ˌãmɔraˈlʲista n
mężczyzna odrzucający normy moralne i etyczne аморалист

amoralnie adv
w sposób amoralny аморально безнравственно

amorficzność n
cecha tego, co jest amorficzne; cecha tych, którzy są amorficzni аморфность

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach; амортизатор

amortyzować ˌãmɔrtɨˈzɔvaʨ̑ v
(ekonomia, ekonomiczny) zaliczać do kosztów danego okresu część kosztu środka trwałego odpowiadającą stosunkowi tego okresu do planowanej długości okresu użytkowania tego środka амортизировать
(technologia, technika, techniczny) łagodzić w różny sposób i za pomocą różnych urządzeń wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp. амортизировать

amper ˈãmpɛr n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A; ампер

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego; амперметр амметр

amperowy adj
(fizyka, fizyczny) związany z amperem (jednostką natężenia prądu) амперный

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej; амплитуда

amplitudowy adj
(fizyka, fizyczny) związany z amplitudą амплитудный

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny; ампутация

amputacyjny adj
(medycyna, medyczny) związany z amputacją; służący do amputacji ампутационный

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
dokonywać amputacji ампутировать отнять

ampułka ãmˈpuwka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku; ампула

amsterdamski ˌãmstɛrˈdãmsʲci adj
odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii) амстердамский

amulet ãˈmulɛt n
przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem; амулет

amunicja ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej боеприпасы

amurski adj
związany z Amurem, dotyczący Amuru амурский

anabarski adj
związany z Anabaru, dotyczący Anabarem анабарский

anabioza n
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu; анабиоз

anachoreta ˌãnaxɔˈrɛta n
(przenośnie, przenośnia) osoba żyjąca samotnie анахорет
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom анахорет

anachroniczny adj
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy анахронический анахроничный
błędny chronologicznie, przypisujący zjawiska, fakty i ludzi do niewłaściwych czasów i epok historycznych анахронический анахроничный

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed; анахронизм
coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz) анахронизм

anadromiczny adj
(ichtiologia, ichtiologiczny) taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki анадромный

anadyrski adj
związany z Anadyrem, dotyczący Anadyru (miasta) анадырский
związany z Anadyrem, dotyczący Anadyru (rzeki) анадырский

anafilaksja ˌãnafʲiˈlaksʲja n
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen; анафилаксия

anaforeza n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody анафорез

anagogiczny ˌãnaɡɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(teologia, teologiczny) chrzesc. podnoszący na duchu, wzniosły анагогический

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel; анаконда

anakondowy adj
związany z anakondą, dotyczący anakondy анакондовый

analcym n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów, Na[AlSi2O6] x H2O; анальцим

analfabeta ˌãnalfaˈbɛta n
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu неграмотный безграмонтный
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) nieuk, ignorant неграмотный безграмонтный

analfabetka ˌãnalfaˈbɛtka n
(potocznie, potoczny) osoba płci żeńskiej zupełnie nieznająca się na czymś безграмотная
osoba płci żeńskiej niepotrafiąca pisać i czytać безграмотная

analfabetyzm n
brak umiejętności czytania i pisania безграмотность неграмотность

analgetyk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy; анальгетик

analityczny ˌãnalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z analizą аналитический

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy аналитик

analiza ˌãnaˈlʲiza n
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska; анализ

analizator ˌãnalʲiˈzatɔr n
urządzenie, które wykonuje analizy анализатор

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
przeprowadzać proces analizy анализировать

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem; аналогия

analogicznie adv
w sposób analogiczny аналогично

analogiczny ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ adj
podobny do czegoś аналогичный подобный

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby, анамнез

ananas ãˈnãnas n
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych; ананас
(kulinaria) owocostan rośliny z rodzaju (1.1) ананас

ananasowy adj
dotyczący ananasów, związany z ananasami ананасный ананасовый

anapest ãˈnapɛst n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej; анапест

anarchista ˌãnarˈçista n
zwolennik anarchizmu анархист
ktoś, kto nie podporządkowuje się obowiązującym przepisom анархист
zwolennik kompletnego rozprężenia (anarchii) w życiu publicznym анархист

anarchistyczny ˌãnarçiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z anarchizmem анархистский

anarchizm ãˈnarçism̥ n
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość; анархизм

anarchopacyfizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów анархо-пацифизм

anataz n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu; анатаз

anatema n
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich ; анафема

anatom ãˈnatɔ̃m n
uczony lub lekarz zajmujący się anatomią анатом

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1); анатомия
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych анатомия

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z anatomią, dotyczący anatomii анатомический

anch n
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie; анх

andaluzyjski ˌãndaluˈzɨjsʲci adj
wywodzący się z Andaluzji андалузский

andaluzyt ˌãndaˈluzɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów; андалузит

andezyt n
(geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna; андезит

andomski adj
związany z Andomą, dotyczący Andomy андомский

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
odnoszący się do Andory (państwa) андоррский андорранский

andoryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, zawiera antymon, ołów, srebro i siarkę; андорит

andradyt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu; андрадит

andro- ˈãndrɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi андро-

androfobia n
(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami андрофобия

androgen ãnˈdrɔɡɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet андроген

androgyne n
(seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety андрогин

androlog ãnˈdrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz, specjalista andrologii андролог

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego; андрология

androsteron n
(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy андростерон

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia анекдот

aneksja ãˈnɛksʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części; аннексия

aneksyjny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z aneksją, zaborem ziem innego państwa аннексионный

anektowanie ˌãnɛktɔˈvãɲɛ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokonywanie aneksji terytorium innego państwa аннексирование

anektować ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑ v
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji аннексировать

anemiczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii анемический анемичный

anestetyk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego; анестетик

anestezja ˌãnɛˈstɛzʲja n
(medycyna, medyczny) znieczulenie анестезия

anestezjolog ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie анестезиолог наркотизатор
(medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii; анестезиолог наркотизатор

anestezjologia n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia; анестезиология

anestezjologiczny adj
(medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami анестезиологический

anewryzm ãˈnɛvrɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (dawniej, dawny) guzowate wypełnione krwią rozszerzenie tętnicy np. wskutek uszkodzenia jej ścianki аневризма

angarski adj
związany z Angarskiem (miastem w Rosji) ангарский
związany z Angarą (rzeką w Rosji) ангарский

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami английский

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach; английский

angina ãŋʲˈɟĩna n
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła; ангина

anginowy adj
(medycyna, medyczny) związany z anginą, spowodowany anginą ангинный ангинозный

angiografia ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja n
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego; ангиография

angiolog ãŋʲˈɟɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego ангиолог

angiologia ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych; ангиология

angiologiczny adj
(medycyna, medyczny) związany z angiologią ангиологический

angklung n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tradycyjny indonezyjski instrument muzyczny, złożony z pewnej liczby bambusowych rurek przytwierdzonych do bambusowej ramy; ангклунг

anglezyt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4 англезит

anglikański adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem англиканский

anglojęzyczny ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem angielskim англоязычный
spisany, stworzony w języku angielskim англоязычный
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim англоязычный

angolski ãŋˈɡɔlsʲci adj
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce) анголезский

angstrem ˈãŋkstrɛ̃m n
(fizyka, fizyczny) jednostka długość równa jednej dziesięciomiliardowej części metra; ангстрем

anhedonia ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć; ангедония

ani ˈãɲi conjunction
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego ни

ani be, ani me, ani kukuryku ˈãɲi ˈbɛ ˈãɲi ˈmɛ ˈãɲi ˌkukuˈrɨku idiom
milczeć, nie mówić ни бе ни ме ни кукареку

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
związany z aniołami ангельский

anilina ˌãɲiˈlʲĩna n
(chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca; анилин

animista ˌãɲĩˈmʲista n
osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom анимист

animistyczny adj
związany z animizmem, właściwy animizmowi анимистический

anion ˈãɲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon; анион

anioł ˈãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; ангел

aniołek ãˈɲɔwɛk n
mała figurka, rzeźba z wyobrażeniem anioła ангелок

aniujski adj
związany z rzeką Aniuj анюйський

anizokoria n
(medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby; анизокория

anizotropowy adj
(fizyka, fizyczny) wykazujący różne właściwości zależnie od kierunku анизотропный

ankieta ãŋʲˈcɛta n
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza анкета опрос

ankietowy adj
związany z ankietą, dotyczący ankiety; mający formę ankiety анкетный

annabergit ˌãnːaˈbɛrʲɟit n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów; анабергит

anoda ãˈnɔda n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni; анод

anodowanie ˌãnɔdɔˈvãɲɛ n
(chemia, chemiczny) proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu; анодирование

anodyzacja ˌãnɔdɨˈzaʦ̑ʲja n
(zobacz) anodowanie анодирование

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy аномалия

anomalny adj
stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły аномальный ненормальный

anonimowo adv
w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska анонимно

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest anonimowy; анонимность

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
o nieujawnionym nazwisku анонимный
nieznanego autorstwa анонимный

anons ˈãnɔ̃w̃s n
podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie анонс

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia; анорексия

anortyt n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów; анортит

anosmia n
(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów; аносмия

antagonizm ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥ n
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób антагонизм

antarktyczny adj
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką антарктический

antena ãnˈtɛ̃na n
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie; антенна

antiguański adj
związany z Antiguą i Barbudą (państwem na Karaibach) антигуанский

antologia ˌãntɔˈlɔɟja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy; антология

antologiczny adj
związany z antologią, stanowiący antologię антологический

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego антоним

antracyt ãnˈtraʦ̑ɨt n
(geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego; антрацит

antracytowy ˌãntraʦ̑ɨˈtɔvɨ adj
dotyczący antracytu антрацитный антрацитовый
szaro-czarny kolor антрацитный антрацитовый

antrakt ˈãntrakt n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu антракт

antraktowy adj
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) związany z antraktem; odbywający się podczas antraktu антрактный

antropo- ãnˈtrɔpɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem антропо-

antropocentryczny adj
skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu антропоцентрический антропоцентричный

antropocentryzm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego антропоцентризм
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka антропоцентризм

antropofag ˌãntrɔˈpɔfak n
(książkowy) człowiek zjadający innych ludzi антропофаг

antropofagia ˌãntrɔpɔˈfaɟja n
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo антропофагия

antropofob n
osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich антропофоб

antropofobia ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi; антропофобия

antropogeniczny adj
zachodzący lub powstały w wyniku działalności gospodarczej człowieka антропогенный

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności; антрополог

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku; антропология

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z antropologią, dotyczący antropologii антропологический

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom; антропоморфизм

antwerpski ãntˈfɛrpsʲci adj
dotyczący Antwerpii, związany z Antwerpią, pochodzący z Antwerpii антверпенский

anty- ˈãntɨ
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny анти- противо-

antyalkoholowy ˌãntɨalkɔxɔˈlɔvɨ adj
przeznaczony do walki z alkoholizmem, leczący alkoholików противоалкогольный

antyamerykański adj
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów антиамериканский

antybiogram ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm n
(medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie; антибиотикограмма

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje; антибиотик

antybiotykowy adj
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami антибиотический

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera антигерой
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym; антигерой

antybrytyjski adj
taki, który jest przeciwny lub wrogi Wielkiej Brytanii i Brytyjczykom антибританский
taki, który jest przejawem wrogości (1.1) антибританский

antycarski adj
występujący przeciwko carowi, sprzeciwiający się rządom cara антицарский

antycerkiewny adj
skierowany przeciwko, wrogi cerkwi prawosławnej jako organizacji антицерковный

antychrześcijański ˌãntɨxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
skierowany przeciwko chrześcijaństwu антихристианский

antycyklon n
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny); антициклон

antyczny ãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu античный

antydemokratyczność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest antydemokratyczne; cecha tych, którzy są antydemokratyczni антидемократичность

antydemokratyczny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady антидемократический

antydepresant n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji; антидепрессант

antydopingowy ˌãntɨdɔpʲĩŋˈɡɔvɨ adj
przeznaczony do walki z dopingiem u sportowców, do wykrywania niedozwolonych środków dopingujących антидопинговый

antydumpingowy ˌãntɨdãmpʲĩŋˈɡɔvɨ adj
(ekonomia, ekonomiczny) zapobiegający, przeciwdziałający dumpingowi, niszczeniu konkurencji przez zaniżanie cen антидемпинговый

antyelektrostatyczny adj
(fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się антистатический

antyfaszysta ˌãntɨfaˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik faszyzmu антифашист

antyfaszystka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka faszyzmu антифашистка

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów антифашистский

antyfaszyzm ˌãntɨˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu; антифашизм

antyfeminizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu антифеминизм

antyfeudalny adj
skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym антифеодальный

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową; антиген

antygoryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów; антигорит

antyimperialistyczny ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩmpɛrʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów антиимпериалистический

antykatolicki ˌãntɨkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
wrogi katolicyzmowi, skierowany przeciwko katolicyzmowi антикатолический

antyklerykalizm ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥ n
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu); антиклерикализм

antyklerykalny ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym антиклерикальный

antyklerykał n
przeciwnik klerykalizmu, zwolennik antyklerykalizmu антиклерикал

antykolonialny ˌãntɨkɔlɔ̃ˈɲalnɨ adj
przeciwny kolonializmowi антиколониальный

antykomunista ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm антикоммунист

antykomunistka ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm антикоммунистка

antykomunistyczny ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, związany z antykomunizmem, dotyczący antykomunizmu антикоммунистический

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu антикоммунизм

antykoncepcyjny ˌãntɨkɔ̃nʦ̑ɛpˈʦ̑ɨjnɨ adj
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę контрацептивный противозачаточный

antykorozyjny ˌãntɨkɔrɔˈzɨjnɨ adj
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją антикоррозийный антикоррозионный противокоррозийный противокоррозионный

antykościelny adj
skierowany przeciwko Kościołowi, niechętny wobec Kościoła антицерковный

antykryzysowy ˌãntɨkrɨzɨˈsɔvɨ adj
mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy) антикризисный

antykwa ãnˈtɨkfa n
(drukarstwo, drukarski) krój pisma drukarskiego o pionowym rysunku liter i zaokrąglonych brzegach; антиква

antykwaryczny ˌãntɨkfaˈrɨʧ̑nɨ adj
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych антикварный

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy антилопа

antylopi adj
związany z antylopą антилопий

antylski adj
dotyczący Antyli (całości wysp na Morzu Karaibskim) антильский

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji; антивещество

antymilitarystyczny ˌãntɨ̃mʲilʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
skierowany przeciwko militaryzmowi, przeciwny militaryzmowi; związany z antymilitaryzmem антимилитаристический антимилитаристский

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51; сурьма

antymonopolowy adj
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku антимонопольный антитрестовский

antynarkotykowy adj
skierowany przeciwko spożyciu, wytwarzaniu i obrotowi narkotykami антинаркотический

antynatalizm n
(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość narodzinom; антинатализм

antynaukowy adj
sprzeczny ze stanowiskiem nauki антинаучный
odrzucający metodę naukową антинаучный

antynikotynowy ˌãntɨ̃ɲikɔtɨ̃ˈnɔvɨ adj
zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym антиникотиновый

antynomia n
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo, że osobno zdają się być prawdziwe; антиномия

antynomiczny ˌãntɨ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
wewnętrznie sprzeczny, przeciwstawny антиномический

antyoksydant ˌãntɨɔˈksɨdãnt n
(zobacz) przeciwutleniacz антиоксидант

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
niechęć do kogoś антипатия

antypatyczny ˌãntɨpaˈtɨʧ̑nɨ adj
budzący odrazę, niechęć антипатичный

antypaństwowy adj
taki, który jest przejawem sprzeciwu (1.1) противогосударственный
taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości противогосударственный

antyperspirant ˌãntɨpɛrˈspʲirãnt n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek zapobiegający nadmiernemu poceniu; антиперспирант

antypolski ˌãntɨˈpɔlsʲci adj
wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków антипольский

antypowieść n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku антироман

antypsychiatria n
ruch społeczny i intelektualny skierowany przeciwko psychiatrii, jej założeniom i metodom антипсихиатрия

antyradziecki adj
taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR антисоветский
taki, który jest przejawem wrogości (1.1) антисоветский

antyrakieta n
(wojskowość, wojskowy) rakieta przystosowana do zwalczania innych rakiet, głównie rakiet balistycznych противоракета

antyrasizm n
ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi антирасизм

antyreligijny ˌãntɨrɛlʲiˈɟijnɨ adj
skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii антирелигиозный

antysanitarny adj
sprzeczny z wymogami sanitarnymi антисанитарный

antysemicki ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów антисемитский

antysemita ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita n
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm антисемит

antysemitka ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitka n
kobieta uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; kobieta, którą cechuje antysemityzm антисемитка

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem; антисемитизм

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby антисептический

antyseptyk ˌãntɨˈsɛptɨk n
(medycyna, medyczny) środek służący do niszczenia drobnoustrojów антисептик

antyspołeczny adj
wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa противообщественный

antystatyk n
substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny антистатик

antyteizm ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym антитеизм

antytoksyczny ˌãntɨtɔˈksɨʧ̑nɨ adj
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych антитоксический

antyturecki adj
taki, który jest przeciwny lub wrogi Turcji i Turkom антитурецкий
taki, który jest przejawem wrogości (1.1) антитурецкий

antyutopia n
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości антиутопия

antywirusowy ˌãntɨvʲiruˈsɔvɨ adj
(medycyna, medyczny) zwalczający wirusy противовирусный

antywojenny ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ adj
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie антивоенный

antywęgierski adj
taki, który jest przeciwny lub wrogi Węgrom антивенгерский
taki, który jest przejawem wrogości (1.1) антивенгерский

anyż ˈãnɨʃ n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego; анис

anyżowy adj
(botanika, botaniczny) (spożywczy) dotyczący anyżu, zrobiony z anyżu анисовый

anyżówka n
(spożywczy) likier o zapachu i smaku anyżku; анисовка

aojda aˈɔjda n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów; аэд

aorta aˈɔrta n
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka; аорта

aortalny adj
(anatomia, anatomiczny) związany z aortą аортальный аортный аортовый

aparat aˈparat n
urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny аппарат
(medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania аппарат
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad аппарат
instytucje, urzędy zajmujące się kontrolą lub kierowaniem pewną dziedziną życia państwowego, społecznego аппарат

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii; фотоаппарат

aparatczyk n
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej аппаратчик партаппаратчик партийный аппаратчик

aparatowy adj
związany z aparatem аппаратный

aparatura ˌaparaˈtura n
zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość аппаратура

aparaturowy adj
związany z aparaturą аппаратурный

apartament ˌaparˈtãmɛ̃nt n
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie апартамент

apartheid aˈpartxajt aˈpartxɛjt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oddzielnego życia ludzi różnych ras połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej, czasem potwierdzona w prawie państwowym апартеид

apaszka a.ˈpaʃ.ka n
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty); косынка

apateizm n
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga; апатеизм

apatia aˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności; апатия

apatycznie adv
w sposób apatyczny апатично

apatyczność n
cecha tego, co apatyczne апатичность

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje апатичный
będący przejawem stanu niewrażliwości na otoczenie апатичный

apatyt aˈpatɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; апатит

apeniński ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) związany z Apeninami апеннинский

aperiodyczny adj
(fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo апериодический

aperitif ˌapɛrʲiˈtʲif ˌapɛˈrʲitʲif n
(kulinaria) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu аперитив

apertura ˌapɛrˈtura n
(optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła; апертура

apetycznie adv
w sposób apetyczny, zachęcający do jedzenia аппетитно

apetyczność n
cecha tego, co apetyczne аппетитность

apetyczny ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zachęcający do jedzenia аппетитный
(przenośnie, przenośnia) atrakcyjny pod względem seksualnym аппетитный

apetyt aˈpɛtɨt n
chęć jedzenia, łaknienie; аппетит

aphelium n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca; афелий

apiologia ˌapʲjɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o pszczołach; апиология

aplauz n
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki аплодисменты

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; прикладное ПО прикладное программное обеспечение программное обеспечение
praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych; практика стажировка

aplikator ˌaplʲiˈkatɔr n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka аппликатор

apokaliptyczny adj
dotyczący apokalipsy, końca świata апокалипсический

apokopa ˌapɔˈkɔpa n
(językoznawstwo, językoznawczy) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie; апокопа

apolipoproteina ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein; аполипопротеин

apolityczny adj
niezwiązany z polityką аполитический аполитичный

apologeta ˌapɔlɔˈɡɛta n
osoba broniąca określonej idei, postawy апологет

apopleksja ˌapɔˈplɛksʲja n
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu апоплексия

apoplektyczny ˌapɔplɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
będący przejawem/następstwem apopleksji апоплексический

apoptoza ˌapɔˈptɔza n
(biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu; апоптоз

apostata ˌapɔˈstata n
osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady апостат вероотступник

apostazja ˌapɔˈstazʲja n
porzucenie wiary religijnej; вероотступничество

aposterioryczny ˌapɔstɛrʲjɔˈrɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia апостериорный

apostolski ˌapɔˈstɔlsʲci adj
dotyczący apostołów апостольский

apostrof aˈpɔstrɔf n
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie; апостроф

appendektomia ˌapːɛ̃ndɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia; аппэндэктомия

apsik aˈpʲɕik interjection
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania апчхи

apsyda apˈsɨda n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej апсида
(astronomia, astronomiczny) jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej; апсида

apteczny adj
związany z apteką аптечный

apteka apˈtɛka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki; аптека

aptekarka ˌaptɛˈkarka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka аптекарша аптекарь

aptekarski ˌaptɛˈkarsʲci adj
dotyczący aptekarstwa, aptekarzy аптекарский

aptekarz apˈtɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel; аптекарь

aquapark akˈfapark n
wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.; аквапарк

ar ar n
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym; ар сотка

ara czerwona ˈara ʧ̑ɛrˈvɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; красный ара

ara hiacyntowa n
(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus; гиацинтовый ара

ara kasztanowoczelna ˈara ˌkaʃtãnɔvɔˈʧ̑ɛlna n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara severus lub Ara severa, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; каштановолобый ара

ara marakana n
(ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius красноспинный ара

ara modra ˈara ˈmɔdra n
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta; голубой ара

ara niebieskogłowa ˈara ˌɲɛbʲjɛskɔˈɡwɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) Primolius couloni lub Propyrrhura couloni, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius горный ара

ara oliwkowa ˈara ˌɔlʲifˈkɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara ambiguus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; солдатский ара

ara różowooka ˈara ˌruʒɔvɔˈːka n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara rubrogenys, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; красноухий ара

ara szafirowa ˈara ˌʃafʲiˈrɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara glaucogularis, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; синегорлый ара

ara trójbarwna ˈara trujˈbarvna n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara tricolor, wymarły gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; кубинский ара

ara zielona ˈara ʑɛˈlɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara militaris, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; малый солдатский ара

ara zielonoskrzydła ˈara ˌʑɛlɔ̃nɔˈskʃɨdwa n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara chloropterus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych; зелёнокрылый ара

ara żółtoskrzydła ˈara ˌʒuwtɔˈskʃɨdwa n
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych; красный ара

arabeska ˌaraˈbɛska n
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej; арабеска

arabeskowy adj
(sztuka) pokryty arabeskami арабесковый арабесочный
związany z arabeską, arabeskami арабесковый арабесочный

arabista ˌaraˈbʲista n
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów; арабист

arabizacja n
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka арабизация

arabizm aˈrabʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego; арабизм

arabski aˈrapsʲci adj
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują арабский

arabski aˈrapsʲci n
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego; арабский арабский язык

arachnofobia ˌaraxnɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami; арахнофобия

arachnologia ˌaraxnɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach; арахнология

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii арагонский

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński; арагонский

aralski adj
związany z Aralskiem (miastem w Kazachstanie) аральский
związany z Jeziorem Aralskim (jeziorem Arał - jak brzmi nazwa miejscowa i dawna polska) аральский

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych; арамейский арамейский

arbitraż n
sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów арбитраж

arbitrażowy adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z arbitrażem, dotyczący arbitrażu арбитражный

arboretum ˌarbɔˈrɛtũm n
wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian; арборетум дендрарий

arbuz ˈarbus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych; арбуз
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku арбуз

arbuzowy ˌarbuˈzɔvɨ adj
dotyczący arbuza, związany z arbuzami арбузный

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
będący typowym dla dawnych czasów архаичный
(pejoratywnie, pejoratywny) niezgodny z nowoczesnością lub postępem архаичный

archangielski adj
dotyczący Archangielska, związany z Archangielskiem архангельский

archanielski adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z archaniołem, dotyczący archanioła архангельский

archanioł arˈxãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów; архангел арха́нгел

archeo- arˈxɛɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią архео-

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw археолог
uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw археолог археологичка

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich; археология

archeologiczny ˌarxɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z archeologią, dotyczący archeologii археологический

archeolożka n
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii археологичка

archeozoologia ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk; архезоология

archimandrycki adj
(kościelny) związany z osobą lub funkcją archimandryty архимандритский

archimandryta n
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich архимандрит
w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji архимандрит

archipelag ˌarçiˈpɛlak n
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie; архипелаг

archipelagowy adj
związany z archipelagiem; taki jak archipelag архипелаговый

architekt arˈçitɛkt n
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury архитектор
(przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu архитектор
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) specjalistka w dziedzinie architektury (żeński odpowiednik znaczenia 1.1) архитектор

architektoniczny ˌarçitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury архитектурный архитектонический

architektura ˌarçitɛkˈtura n
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; архитектура

archiwalny adj
dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum архивный

archiwista n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów архивист
pracownik archiwum архивариус

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”); архиепископ

arcybiskupi adj
dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem архиепископский

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi; шедевр

arcyksiążę n
austriacki tytuł książęcy эрцгерцог
osoba nosząca tytuł (1.1) эрцгерцог

ardeński adj
związany z Ardenami, pochodzący z obszaru Ardenów арденнский

arefleksja n
(medycyna, medyczny) całkowity lub znaczny zanik odruchu (odruchów) арефлексия

areligijny adj
obojętny wobec kwestii religii нерелигиозный

arena aˈrɛ̃na n
(przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań арена
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe арена манеж

arenowy adj
związany z areną, dotyczący areny аренный

areszt ˈarɛʃt n
pozbawienie wolności; арест
zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności арест

aresztant aˈrɛʃtãnt n
osoba zatrzymana w areszcie арестованный

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa арестовать

argentyt n
minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S; аргентит

argon ˈarɡɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18; аргон

argonowy adj
dotyczący argonu, związany z argonem аргоновый

argument arˈɡũmɛ̃nt n
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; аргумент

argumentacja n
uzasadnianie za pomocą argumentów аргументация

aria ˈarʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium; ария

ariergarda n
(wojskowość, wojskowy) straż tylna арьергард

arizoński adj
związany z Arizoną; pochodzący z Arizony аризонский

arka ˈarka n
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego ковчег

arka Noego ˈarka nɔˈɛɡɔ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu; Ноев ковчег

arkada arˈkada n
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach; аркада

arkadyjski adj
odnoszący się do arkadii аркадский

arkusz ˈarkuʃ n
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp. лист

armata arˈmata n
działo o długiej lufie; пушка

armatni arˈmatʲɲi adj
dotyczący armaty пушечный

armawirski adj
związany z Armawirem, dotyczący Armawiru армавирский

armia ˈarmʲja n
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa; армия войско

aromat aˈrɔ̃mat n
zapach sprawiający przyjemność аромат

aronia aˈrɔ̃ɲja n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc aronii (1.1) używany głównie na przetwory черноплодная рябина

arsen ˈarsɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33; мышьяк

arsenałowy adj
związany z arsenałem, dotyczący arsenału арсенальный

arsenian arˈsɛ̃ɲãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenowego; арсенат

artefakt arˈtɛfakt n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego; артефакт
przedmiot wykonany ludzką ręką; артефакт

arteria arˈtɛrʲja n
(anatomia, anatomiczny) tętnica артерия

artezyjski adj
dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej; артезианский

artykuł arˈtɨkuw n
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość статья параграф
reguła religijna, dogmat догмат
rzecz, która jest przedmiotem handlu товар изделие продукт
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie статья передовая передовица

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku бытовая техника

artyleria ˌartɨˈlɛrʲja n
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej артиллерия

artyleryjski ˌartɨlɛˈrɨjsʲci adj
(wojskowość, wojskowy) (przymiotnik) od artyleria артиллерийский

artylerzysta n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk artyleryjskich артиллерист батареец

artysta arˈtɨsta n
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją артист художник

artystycznie ˌartɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób artystyczny артистично

artystyczność ˌartɨˈstɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest artystyczne, co ma walory artystyczne артистичность

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty артистический художественный

arumuński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z wschodnioromańskiej podgrupy języków romańskich; арумынский

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się ze względu na urodzenie; аристократия

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
osoba należąca do arystokracji аристократ

arystokratka ˌarɨstɔˈkratka n
kobieta należąca do arystokracji аристократка

arystokratyczny ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji аристократичный
związany z arystokracją аристократический
związany z arystokracją jako formą sprawowania rządów аристократический

arytmetyczny ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od: arytmetyka арифметический

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami; арифметика

arytmia aˈrɨtmʲja n
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca аритмия

arytmiczność n
cecha tego, co arytmiczne аритмичность

arzamaski adj
związany z Arzamasem, dotyczący Arzamasu арзамасский

as a ɛs as n
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii; туз
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą туз

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
(kulinaria) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku; асафетида

asamski adj
związany z Asamem ассамский

asceta asˈʦ̑ɛta n
człowiek uprawiający ascezę аскет

ascetyczny adj
właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń аскетический

ascetyzm n
filozofia i praktyki ascetów аскетизм

aseksualność n
(seksuologia, seksuologiczny) trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób асексуальность

aseksualny ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości асексуальный
(seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego асексуальный

asertywność ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑ n
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi; ассертивность

asertywny ˌasɛrˈtɨvnɨ adj
umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby ассертивный

asfalt ˈasfalt n
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego; асфальт

asfaltować v
pokrywać powierzchnię asfaltem асфальтировать

asfaltowy ˌasfalˈtɔvɨ adj
wykonany z asfaltu асфальтовый

asortyment ˌasɔrˈtɨ̃mɛ̃nt n
(handel, handlowy) wybór towarów lub usług, który jest proponowany klientom; ассортимент

asortymentowy adj
związany z asortymentem, towarami i usługami stanowiącymi stałą ofertę handlową ассортиментный

aspartam asˈpartãm n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący аспартам

aspekt ˈaspɛkt n
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; вид

aspermia n
(medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie; аспермия

aspirować v
starać się, ubiegać się o coś стремиться

aspiryna ˌaspʲiˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją; аспирин

aspołeczny adj
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego асоциальный антиобщественный

astat ˈastat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85; астат астатин

asteniczny adj
wątły, o słabej budowie ciała lub odporności астенический

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego; астеносфера

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); астероид

astma ˈastma n
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem; астма

astma oskrzelowa ˈastma ˌɔskʃɛˈlɔva n
(medycyna, medyczny) przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych z napadami duszności i kaszlu; бронхиальная астма

astmatyczka ˌastmaˈtɨʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) kobieta cierpiąca na astmę астматичка

astmatyczny adj
(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy астматический

astmatyk aˈstmatɨk n
(medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę астматик

astrachański ˌastraˈxãj̃sʲci adj
dotyczący Astrachania, związany z Astrachaniem, pochodzący z Astrachania астраханский

astrobiologiczny adj
(astronomia, astronomiczny) (biologia, biologiczny) związany z astrobiologią lub astrobiologami астробиологический

astrofizyk ˌastrɔˈfʲizɨk n
specjalista w zakresie astrofizyki астрофизик

astrofizyka n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią; астрофизика

astrolog aˈstrɔlɔk n
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich астролог

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka; астрология

astrologiczny ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią астрологический

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej астронавт

astronautyka ˌastrɔ̃ˈnawtɨka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi; астронавтика

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem kosmosu; астрономия

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią астрономический

astygmatyczny ˌastɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z astygmatyzmem астигматический

asuncioński ˌasũw̃ˈsʲjɔ̇̃j̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Asunción асунсьонский

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
niebędący symetrycznym, niemający symetrii асимметрический

asymilacja n
przystosowanie się do życia w obcej społeczności ассимиляция

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji; асимптота

asyryjski ˌasɨˈrɨjsʲci adj
dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii ассирийский

asystencki adj
związany z osobą lub funkcją asystenta ассистентский

asystentka n
kobieta asystent ассистентка

aszchabadczyk ˌaʃxaˈbaṭʧ̑ɨk n
mieszkaniec Aszchabadu, osoba pochodząca z Aszchabadu ашхабадец

aszchabadzki ˌaʃxaˈbaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do miasta Aszchabad ашхабадский

atak ˈatak n
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych припадок приступ
(sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem нападение
(szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze атака
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi нападение атака

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego); инфаркт миокарда

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
o cechach podobnych jak u odległych przodków атавистический

atawizm aˈtavʲism̥ n
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków атавизм

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów атеист безбожник

ateistka ˌatɛˈ<sup>j</sup>istka n
kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów атеистка

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem атеистический

ateizacja ˌatɛ<sup>j</sup>iˈzaʦ̑ʲja n
szerzenie ateizmu, propagowanie ateizmu атеизация

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów; атеизм

atenka aˈtɛ̃nka n
mieszkanka Aten афинянка

atest ˈatɛst n
(technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami сертификат

ateńczyk aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Aten афинянин

ateński aˈtɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Ateny lub starożytnego polis афинский

atlancki adj
(architektura, architektoniczny) związany z atlantami атлантский

atlantycki ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku атлантический

atlas ˈatlas n
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu; атлас

atletyczny adj
dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie атлетический
odnoszący się do atletyki, związany z atletyką атлетический

atletyka aˈtlɛtɨka n
wszystkie ćwiczenia sportowe атлетика

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; атмосфера
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie атмосфера
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. атмосфера

atmosferyczny ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z atmosferą ziemską атмосферический

atol ˈatɔl n
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową; атолл

atom ˈatɔ̃m n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki; атом

atomista ˌatɔ̃ˈmʲista n
(filozofia, filozoficzny) filozof będący zwolennikiem atomizmu – poglądu o istnieniu najmniejszych składników materii атомист
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz zajmujący się atomistyką – nauką o najmniejszych składnikach materii, która dała początek fizyce jądrowej атомист
pracownik przemysłu wykorzystującego energię jądrową атомщик

atomowy ˌatɔ̃ˈmɔvɨ adj
charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu атомный

atoniczny adj
(medycyna, medyczny) powiązany z atonią, obniżeniem lub brakiem napięcia mięśniowego атонический

atrakcyjność ˌatrakˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑ n
wywoływanie pożądania sensualnego i seksualnego привлекательность сексуальность

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania; чернила

atrament sympatyczny aˈtrãmɛ̃nt ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ n
atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika; симпатические чернила

atrium ˈatrʲjũm n
(architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę атриум

atropina n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice; атропин

atrybut aˈtrɨbut n
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś атрибут свойство

attaché n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego; атташе

atto- ˈatːɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych; атто-

atut ˈatut n
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru козырь

audiencja awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja n
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku аудиенция

audiobook n
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora; аудиокнига

audiolog awˈdʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu аудиолог

audiowizualny adj
dotyczący zarówno wrażeń słuchowych jak i wzrokowych аудиовизуальный

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
program radiowy; передача радиопередача

audytorium ˌawdɨˈtɔrʲjũm n
sala wykładowa, odczytowa; аудитория
ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie аудитория

audytorski adj
związany z audytem lub audytorem аудиторский

audytoryjny adj
związany z audytorium аудиторный

augsburski adj
związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga аугсбургский

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę; аукцион

aukcyjny adj
związany z aukcjami, służący do przeprowadzania aukcji аукционный

aura ˈawra n
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki аура
(meteorologia, meteorologiczny) zespół zjawisk atmosferycznych погода

aurypigment n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu; аурипигмент

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Austrii lub Austriaków австрийский

austro-węgierski adj
związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier австро-венгерский

aut awt n
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem; аут

autarkia awˈtarʲca n
(ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność автаркия

autarkiczny ˌawtarʲˈciʧ̑nɨ adj
gospodarczo samowystarczalny автаркический автаркичный

autentycznie ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością аутентично

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością аутентичный подлинный

auto ˈawtɔ n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; машина автомашина автомобиль

auto- ˈawtɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu авто-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności авто-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji авто-

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
własnoręcznie napisany swój życiorys; автобиография

autobiograficzny adj
mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia автобиографический автобиографичный

autobus awˈtɔbus n
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym; автобус

autobusowy ˌawtɔbuˈsɔvɨ adj
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem автобусный

autocenzura ˌawtɔʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym автоцензура

autochton n
rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium автохтон

autograf awˈtɔɡraf n
własnoręczny podpis автограф

autohipnotyczny ˌawtɔçipnɔˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z autohipnozą автогипнотический

autohipnoza ˌawtɔçipˈnɔza n
hipnoza wywoływana na sobie samym автогипноз аутогипноз самогипноз

autokar awˈtɔkar n
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży автокар туристический автобус

autokefaliczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii автокефальный

autoklaw awˈtɔklaf n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych; автоклав

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną; автократия самодержавие

autokratyzm ˌawtɔˈkratɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę; автократизм

automat awˈtɔ̃mat n
(potocznie, potoczny) pralka automatyczna автомат стиральная машина-автомат
(środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów автомат автоматический коробка передач
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka; автомат
(potocznie, potoczny) pistolet maszynowy автомат

automatowy adj
związany z automatem (maszyną, bronią, itp.) автоматный

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli автоматичный
rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami автоматичный
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka автоматический

automatyzm n
wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia автоматизм

automatyzowanie n
czynienie czegoś automatycznym автоматизирование

automobilista ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista n
(dawniej, dawny) kierowca автомобилист
(przestarzałe, przestarzały) człowiek uprawiający sporty samochodowe автомобилист

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność; автономия

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z autonomią; taki, który ma autonomię автономный

autoportret ˌawtɔˈpɔrtrɛt n
portret artysty wykonany przez siebie samego; автопортрет

autopsja awˈtɔpsʲja n
sekcja zwłok; аутопсия

autor ˈawtɔr n
twórca, wynalazca, założyciel автор

autoreklama n
reklamowanie siebie samego самореклама

autorski awˈtɔrsʲci adj
związany z autorem авторский

autorstwo n
fakt bycia twórcą dzieła авторство

autorytarny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący autorytaryzmu авторитарный

autorytatywność n
cecha tego, co autorytatywne, miarodajne, wiarygodne авторитетность

autorytatywny ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ adj
oparty na wiarygodnym autorytecie авторитетный

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
wpływ osobisty, powaga, prestiż авторитет
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi авторитет

autostopowy ˌawtɔstɔˈpɔvɨ adj
(przymiotnik) od autostop автостопный

autostrada ˌawtɔˈstrada n
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków; автомагистраль автострада

autostradowy adj
związany z autostradą автострадный

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z autyzmem, dotyczący autyzmu аутисти́ческий аутисти́чный

autyzm ˈawtɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami; аутизм

auł n
rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej аул

awaczyński adj
związany z Awaczą, dotyczący Awaczy авачинский

awangardowy ˌavãŋɡarˈdɔvɨ adj
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce) авангардистский
taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy авангардный

awanport aˈvãnpɔrt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) obszar wodny znajdujący się wewnątrz portu аванпорт

awantura ˌavãnˈtura n
ryzykowne, niepewne przedsięwzięcie, często wątpliwe pod względem moralnym авантюра скандал

awanturnik ˌavãnˈturʲɲik n
(przestarzałe, przestarzały) osoba prowadząca burzliwe życie авантюрист

awanturować się ˌavãntuˈrɔvaʨ̑‿ɕɛ v
wszczynać awanturę, kłócić się z kimś выступать

awanturyn ˌavãnˈturɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) zielony, żółty lub brunatnoczerwony kamień półszlachetny; авантюрин

awaria aˈvarʲja n
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie авария

awarski adj
związany z Awarami, dotyczący Awarów аварский

awaryjność n
(technologia, technika, techniczny) cecha tego, co awaryjne аварийность

awaryjny ˌavaˈrɨjnɨ adj
spowodowany przez awarię, będący wynikiem awarii аварийный
stworzony na wypadek awarii аварийный

awatar aˈvatar n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga аватар аватара

awenturyn n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów, odmiana kwarcu, SiO2; авантюрин

awerroizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa; аверроизм

awers ˈavɛrs n
przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.; аверс

awinioński adj
(geografia, geograficzny) związany z Awinionem (miastem we Francji) авиньонский

awionetka n
(lotnictwo, lotniczy) mały samolot pasażerski; авиетка

awitaminoza ˌavʲitãmʲĩˈnɔza n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin; авитаминоз

awitaminozowy adj
(medycyna, medyczny) związany z awitaminozą авитаминозный

awizo aˈvʲizɔ n
(marynarka) niewielki, szybki okręt wojenny; авизо
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki авиз авизо
pisemne zawiadomienie o dokonaniu operacji handlowej, giełdowej albo bankowej lub nadejściu towaru авиз авизо

awokado ˌavɔˈkadɔ n
(spożywczy) (kulinaria) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką авокадо аллигаторова груша
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) авокадо аллигаторова груша

azaliowy adj
związany z azalią (azaliami); składający się z azalii азалиевый

azbestowy adj
związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest асбестовый

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Azerbejdżan азербайджанский

azerski aˈzɛrsʲci adj
odnoszący się do Azerbejdżanu lub Azerów азербайджанский

azerski aˈzɛrsʲci n
język urzędowy Azerbejdżanu; азербайджанский азери

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji азиатский

azorski adj
związany z Azorami, leżący na Azorach азорский

azot ˈazɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7; азот

azotan aˈzɔtãn n
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3) нитрат азотнокислая соль

azotowy ˌazɔˈtɔvɨ adj
(chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot азотный

azowski adj
(geografia, geograficzny) związany z Azowem (miastem w Rosji) азовский

aztecki asˈtɛʦ̑ʲci adj
związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki ацтекский

azymut n
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym; азимут

azymutalny adj
związany z azymutem, dotyczący azymutu азимутальный азимутный

ałas n
(geologia, geologiczny) niecka w skałach luźnych powstająca wskutek wytapiania klinów lodowych na obszarach występowania wieloletniej zmarzliny; алас

ałazejski adj
związany z Ałazeją, dotyczący Ałazei алазейский

ałdański adj
związany z Ałdanem (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji) алданский

ałmacki adj
związany z Ałmatami (Ałma-Atą) алма-атинский алматинский

ałtajski awˈtajsʲci adj
związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju алтайский

ałunit n
(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu; алунит

ałyczowy adj
zrobiony z owoców ałyczy алычовый
związany z ałyczą алычовый

aż aʃ conjunction
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność пока пока не

aż aʃ particle
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy аж даже до прямо-таки

ażurowy ˌaʒuˈrɔvɨ adj
taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło ажурный

baba ˈbaba n
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej баба
(staropolski) babcia бабушка

baba z wozu, koniom lżej ˈbaba ˈz‿vɔzu ˈkɔ̃ɲɔ̃m ˈlʒɛj proverb
o sytuacji, w której pozbycie się kogoś lub czegoś jest pożądane баба с возу, кобыле легче

baba-grzmot baˈba‿ɡʒmɔt n
(potocznie, potoczny) o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze бой-баба

babcia ˈbapʲʨ̑a n
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki) бабушка
(potocznie, potoczny) stara kobieta бабушка

babciny bapʲˈʨ̑ĩnɨ adj
związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci бабушкин

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; лететь паутина тенёта
wczesnojesienne dni; бабье лето

babilończyk n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon вавилонянин

babiloński ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci adj
związany z Babilonią, Babilonem вавилонский

babka ˈbapka n
(botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych; подорожник
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gobiidae, ryba z rodziny babkowatych; бычок
(potocznie, potoczny) (regionalizm, regionalny) szeptucha, wiedźma ведьма
rodzaj ciasta кулич

babochłop baˈbɔxwɔp n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie) kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna баба с яйцами

babskie gadanie ˈbapsʲcɛ ɡaˈdãɲɛ idiom
plotkowanie, gadanie bez większego sensu бабские забобоны

baczność ˈbaʧ̑nɔɕʨ̑ interjection
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjąć postawę stojącą, wyprostowaną, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi смирно руки по швам

badanie baˈdãɲɛ n
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego исследование
szczegółowa obserwacja i analiza исследование
sprawdzenie stanu zdrowia обследование

badawczy adj
związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie исследовательский

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką; бадминтон

badmintonowy adj
(sport, sportowy) związany z badmintonem бадминтонный

badziać się v
(słownictwo kresowe) wałęsać się бродяжить

bagaż ˈbaɡaʃ n
zapakowane przedmioty zabierane w podróż багаж

bagażowy adj
związany z bagażem, dotyczący bagażu багажный

bagażowy n
pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu носильщик

bagdadzki baɡˈdaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku) багдадский

bagienny baˈɟɛ̃nːɨ adj
związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach болотистый

bagietka baˈɟɛtka n
(spożywczy) długa, cienka bułka; французский багет

bagnet ˈbaɡnɛt n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz; штык

bagno ˈbaɡnɔ n
(botanika, botaniczny) Ledum L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; болото багульник

bagrationowski adj
związany z Bagrationowskiem, dotyczący Bagrationowska багратионовский

bahamski baˈxãmsʲci adj
odnoszący się do archipelagu Bahamy багамский
odnoszący się do państwa Bahamy багамский

bahrański baxˈrãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Bahrajn бахрейнский

baja ˈbaja n
(włókiennictwo) ciepła i miękka tkanina bawełniana, grubsza od flaneli; (zobacz) też baja w Encyklopedii staropolskiej байка

bajdaracki adj
związany z Bajdaratą, dotyczący Bajdaraty байдарацкий

bajer ˈbajɛr n
(potocznie, potoczny) luksusowy gadżet lub dodatek цацка

bajerować ˌbajɛˈrɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) kłamać, przesadzać w opowiadaniu втирать очки лапшу на уши вешать мозги пудрить

bajka ˈbajka n
(literacko) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem; басня
(literacko) utwór o treści fantastycznej сказка
(potocznie, potoczny) zmyślona informacja сказка
(potocznie, potoczny) film lub serial animowany мультфильм

bajkalski bajˈkalsʲci adj
od Bajkał байкальский

bajkopisarz ˌbajkɔˈpʲisaʃ n
pisarz zajmujący się tworzeniem bajek баснописец

bajkowy bajˈkɔvɨ adj
taki, który budzi skojarzenie z bajkami басенный
związany z bajką, dotyczący bajki басенный

bajoński adj
dotyczący Bajonny, związany z Bajonną байоннский

bajt bajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom; байт

bakcyl ˈbakʦ̑ɨl n
(przestarzałe, przestarzały) zarazek бацилла

bakijski baˈcijsʲci adj
odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku бакинский

baklawa bakˈlava n
(kulinaria) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego zmiażdżonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi; баклава пахлава

bakteria bakˈtɛrʲja n
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego; бактерия

bakteriobójczy ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ adj
(medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je бактерицидный

bakteriofag ˌbaktɛrʲˈjɔfak n
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie; бактериофаг

bakteriolog ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii бактериолог

bakteriologia ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin; бактериология

bakteriologiczny adj
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii бактериологический

bakteriomocz n
(medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu; бактериурия

bakteriostatyczny adj
(biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii бактериостатический

bakteryjny ˌbaktɛˈrɨjnɨ adj
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie бактериальный

baktrian ˈbaktrʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny бактриан

bakłażan bakˈwaʒãn n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach; баклажан синенький
(spożywczy) warzywo; podłużny, zwykle fioletowoczarny owoc rośliny (1.1) баклажан

bakłażanowy ˌbakwaʒãˈnɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana баклажанный баклажановый

bal bal n
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce; бал
duży, wstępnie obrobiony pień брус

balansować na krawędzi przepaści ˌbalãw̃ˈsɔvaʨ̑ ˌna‿kraˈvɛ̃ɲʥ̑i pʃɛˈpaɕʨ̑i v
znajdować się zwykle z własnej winy, w sytuacji krytycznej, bardzo ryzykownej, bardzo ryzykować балансировать на краю пропасти

balansować na skraju przepaści ˌbalãw̃ˈsɔvaʨ̑ na‿ˈskraju pʃɛˈpaɕʨ̑i v
znajdować się zwykle z własnej winy, w sytuacji krytycznej, bardzo ryzykownej, bardzo ryzykować балансировать на краю пропасти

baldachimowy adj
związany z baldachimem; wyposażony w baldachim; w kształcie baldachimu балдахинный

balearski adj
dotyczący Balearów балеарский
dotyczący Morza Balearskiego балеарский

balet ˈbalɛt n
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego; балет
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1) балет

baletmistrzowski adj
związany z osobą lub stanowiskiem baletmistrza балетмейстерский

baletnica ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a n
kobieta, która tańczy w balecie балерина

baletowy adj
(choreografia, choreograficzny) dotyczący baletu балетный

balijski adj
związany z wyspą Bali балийский

balistyczny ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
taki, który leci po krzywej balistycznej баллистический
związany z balistyką, dotyczący balistyki баллистический

balistyka n
nauka badająca ruch pocisków; баллистика

balkon ˈbalkɔ̃n n
wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą балкон

balkonowy adj
związany z balkonem, dotyczący balkonu; stanowiący część balkonu; dziejący się na balkonie балконный

balneologia ˌbalnɛɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie; бальнеология

balneologiczny adj
(medycyna, medyczny) związany z balneologią, dotyczący balneologii бальнеологический

balon ˈbalɔ̃n n
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem; шар

balony n
(slangowo) kobiece piersi дойки

balowy adj
związany z balem, dotyczący balu бальный

balsam ˈbalsãm n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych; бальзам

balsamiczny ˌbalsãˈmʲiʧ̑nɨ adj
o przyjemnym zapachu, aromatyczny, przesycony balsamem бальзамический

balsamowanie ˌbalsãmɔˈvãɲɛ n
zabezpieczanie zwłok przed rozkładem бальзамирование

balsamowy adj
związany z balsamem, dotyczący balsamu бальзамный

balustrada ˌbaluˈstrada n
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną; балюстрада

balustradowy adj
związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady балюстрадный

bamakijski ˌbãmaˈcijsʲci adj
odnoszący się do miasta Bamako бамакский

bambus ˈbãmbus n
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych; бамбук

bambusowy adj
dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa бамбуковый

banalność n
cecha tego, co banalne банальность

banalny bãˈnalnɨ adj
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności банальный

banan ˈbãnãn n
(spożywczy) (kulinaria) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty банан
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; банан

banał ˈbãnaw n
powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane банальность

banda ˈbãnda n
zorganizowana grupa przestępcza малина

bandaż ˈbãndaʃ n
długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.; бинт бандаж повязка

bandera bãnˈdɛra n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) flaga określająca przynależność państwową statku wodnego; флаг

banderowiec ˌbãndɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) członek organizacji nacjonalistycznej działającej w czasie II wojny światowej na Ukrainie; бандеровец

banderowski adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA); бандеровский
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) związany z ukraińskim nacjonalizmem бандеровский

bandycki adj
związany z bandytą, dotyczący bandyty бандитский
właściwy bandycie, charakterystyczny dla bandyty бандитский

bandyta bãnˈdɨta n
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw бандит

bandytyzm n
dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów бандитизм

bangalurski adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Bangalurem (od 2006 roku: Bengaluru) бангалорский

bangkocki bãŋkˈːɔʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Bangkoku (stolicy Tajlandii) бангкокский

bangladeski ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci adj
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu бангладешский

bank bãŋk n
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów банк
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) банк

bank krwi ˈbãŋk ˈːr̥fʲi n
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem банк крови станция переливания крови

bankier n
właściciel lub dyrektor banku банкир

bankierski adj
należący do bankiera банкирский
związany z bankierem, dotyczący bankiera; charakterystyczny dla bankierów банкирский

bankiet ˈbãŋcɛt n
wystawne, uroczyste przyjęcie банкет

bankietowy adj
związany z bankietami банкетный

banknot ˈbãŋknɔt n
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę; банкнота купюра

banknotowy adj
związany z banknotem, dotyczący banknotów банкнотный

bankomatowy adj
związany z bankomatem; związany z obsługą bankomatu банкоматный банкоматский

bankowy bãŋˈkɔvɨ adj
związany z bankami, dotyczący banków банковский

bankrucki adj
dotyczący bankruta lub bankrutów банкротский

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd банкротство
utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych банкротство
niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli банкротство неплатёжеспособность

bankrut ˈbãŋkrut n
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność банкрот

baobab baˈɔbap n
(botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce; баобаб

baobabowy ˌbaɔbaˈbɔvɨ adj
będący częścią baobabu баобабовый
składający się z baobabu lub baobabów баобабовый
wykonany z drewna lub innej części baobabu баобабовый

baptystyczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami баптистский

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu; баптизм

bar bar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56; барий
lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; бар
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia; бар
miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol бар

barabiński adj
związany z Barabińskiem, dotyczący Barabińska барабинский

barachło baraxwˈɔ n
(potocznie, potoczny) coś bezwartościowego, tandetnego, byle co барахло

barak ˈbarak n
prowizoryczny budynek барак

baran ˈbarãn n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy баран
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, idiota баран

baranek baˈrãnɛk n
(potocznie, potoczny) biały obłok, z wyglądu puszysty барашек
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran барашек
biała spieniona szczytowa część fali morskiej барашек
(potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba ягнёнок шёлк

barani baˈrãɲi adj
związany z baranem, dotyczący barana бараний

baranina ˌbarãˈɲĩna n
(kulinaria) mięso otrzymywane z owcy lub barana; баранина

barbadoski ˌbarbaˈdɔsʲci adj
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa барбадосский

barbaryzm n
(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) zapożyczenie; варваризм

barbarzyńca ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nʦ̑a n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej; варвар
(potocznie, potoczny) określenie używane względem obcych, nieznanych ludzi i kultur варвар

barbarzyński adj
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem варварский

barbeta barˈbɛta n
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie; барбет

barcelończyk n
mieszkaniec Barcelony барселонец

barceloński ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący Barcelony, związany z Barceloną, pochodzący z Barcelony барселонский

barczysty adj
szeroki w barkach широкоплечий

bardak n
(potocznie, potoczny) brak porządku бардак

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków более больше весь наиболее
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika szczególnie, dużo очень

baretka baˈrɛtka n
wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia; орденская планка

barguziński adj
związany z Barguzinem (rzeką w Rosji) варгузинский

bariatra barʲˈjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości бариатр

bariatryczny adj
(medycyna, medyczny) związany z bariatrią, leczeniem otyłości бариатрический

barierowy adj
związany z barierą, dotyczący bariery; będący barierą барьерный

bark bark n
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem; плечо

barka ˈbarka n
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej; баржа

barkasowy adj
dotyczący barkasu, związany z barkasami; stanowiący część barkasu; taki jak barkas баркасный

barkentyna ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na n
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne; баркентина

barkowy adj
związany z barką баржевой баржевый

barman ˈbarmãn n
osoba, która obsługuje bufet w barze; бармен

barmański adj
związany z osobą lub stanowiskiem barmana барменский

barnaulski adj
związany z Barnaułem, dotyczący Barnaułu барнаульский

barograf n
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów барограф

barok ˈbarɔk n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku; барокко

barokowy ˌbarɔˈkɔvɨ adj
(sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku барочный

baron ˈbarɔ̃n n
niski tytuł arystokratyczny; барон
osoba nosząca tytuł (1.1) барон

baronostwo n
godność barona баронство
włości podległe baronowi баронство
zbiorowość baronów баронство

baronowski adj
związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem баронский

barowy adj
(chemia, chemiczny) związany z pierwiastkiem barem, dotyczący tego pierwiastka бариевый

barszcz barʃʧ̑ n
(kulinaria) kwaśna zupa; борщ

barter ˈbartɛr n
(ekonomia, ekonomiczny) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar; бартер меновая торговля товарообмен

barterowy adj
związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym бартерный

barwa ˈbarva n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych тембр

barwinkowy ˌbarvʲĩŋˈkɔvɨ adj
mający kolor lawendowoniebieski, taki jak kolor kwiatu barwinka pospolitego барвинковый

barwnie ˈbarvʲɲɛ adv
kolorowo красочно

barwnik ˈbarvʲɲik n
substancja służąca do barwienia innych rzeczy колер краситель

barykada ˌbarɨˈkada n
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście; баррикада

barykadowy adj
związany z barykadą, dotyczący barykady баррикадный

bas bas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; бас

baseball n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem; бейсбол

basen ˈbasɛ̃n n
forma skrócona od basen pływacki бассейн бассе́йн

basenowy adj
związany z basenem, dotyczący basenu бассейновый

basetla baˈsɛtla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego; басетля

bastion ˈbastʲjɔ̃n n
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień; бастион

bastionowy adj
związany z bastionem, dotyczący bastionu бастионный

baszkirski adj
związany z Baszkirami башкирский

baszybuzuk n
(dawniej, dawny) (przenośnie, przenośnia) człowiek niesforny, hultaj, bandyta башибузук
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny, nieopłacany żołnierz turecki, muzułmański ochotnik, pochodzący często z bezpośredniego terenu walk; башибузук

baszłyk ˈbaʃwɨk n
nakrycie głowy w formie kaptura o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi; башлык

bat bat n
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii; бат

batalionowy adj
(wojskowość, wojskowy) związany z batalionem, dotyczący batalionu батальонный

batalistyczny adj
związany z batalistyką, dotyczący batalistyki баталистский

batrachologia ˌbatraxɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o płazach; батрахология

batumski adj
(geografia, geograficzny) związany z Batumi (miastem w Gruzji) батумский

batuta baˈtuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu; дирижёрская палочка

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych; батиметрическая съёмка

batyskaf baˈtɨskaf n
statek podwodny do badań na dużych głębokościach; батискаф

batyskafowy adj
związany z batyskafem, dotyczący batyskafów батискафный

batyst ˈbatɨst n
cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym батист

batystowy adj
wykonany z batystu батистовый
związany z batystem, dotyczący batystu батистовый

bawarski baˈvarsʲci adj
(kulinaria) wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej баварский
pochodzący z Bawarii баварский

bawełna baˈvɛwna n
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie; хлопчатник
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań хлопчатобумажный ткань хлопок
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1); хлопок

bawełniany ˌbavɛwʲˈɲãnɨ adj
wykonany z bawełny хлопчатобумажный

bawić ˈbavʲiʨ̑ v
wprawiać w wesoły humor забавлять
zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki забавлять занимать

bawić się jak kot z myszą ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈːɔd ˈz‿mɨʃɔ̃w̃ v
znęcać się, wykorzystywać swoją intelektualną lub fizyczną przewagę nad kimś, upokarzać kogoś играть, как кошка с мышью

bawić się ptaszkiem ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈptaʃʲcɛ̃m idiom
o mężczyźnie: onanizować się играть с Дунькой Кулаковой

bawić się w kotka i myszkę ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿kɔtka i‿ˈmɨʃkɛ v
zwodzić kogoś, stwarzać niejasne sytuacje, postępować nieszczerze играть в кошки-мышки играть, как кошка с мышкой играть, как кошка с мышью

bawoli baˈvɔlʲi adj
charakterystyczny dla bawołu; dotyczący, odnoszący się do bawołu буйволовый

bawół ˈbavuw n
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła; буйвол

baza danych n
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym база данных

bazalt ˈbazalt n
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie; базальт база́льт

bazaltowy adj
dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu базальтовый

bazar ˈbazar n
teren, na którym można handlować; plac ze straganami базар рынок

bazgrać ˈbazɡraʨ̑ v
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie малевать

bazia ˈbaʑa n
(botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa серёжка
(potocznie, potoczny) gałązka wierzby obsypana baziami (1.1) барашек

bazylejski adj
związany z Bazyleą базельский

bazylia baˈzɨlʲja n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1); базилик

bazylia azjatycka n
(botanika, botaniczny) Ocimum tenuiflorum L., z rodziny jasnotowatych; базилик тонкоцветный

bazylikowy adj
związany z bazyliką базиликовый

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
martwić się, niepokoić się бояться беспокоиться
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś бояться побояться

bać się jak diabeł święconej wody ˈbaʨ̑‿ɕɛ ˈjaɡ ˈdʲjabɛwʲ ɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɔ̃nɛj ˈvɔdɨ v
bardzo się bać kogoś, czegoś бояться как чёрт ладана

bać się jak ognia ˈbaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈɔɟɲa v
bardzo się czegoś lub kogoś bać бояться как огня

bać się o swoją skórę ˈbaʨ̑‿ɕɛ ɔ‿ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ v
bać się o siebie samego, o swoje interesy дрожать за свою шкуру

bać się własnego cienia ˈbaʨ̑‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲa v
bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym бояться собственной тени

bałagan baˈwaɡãn n
stan braku porządku беспорядок

bałaganiarski adj
powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany безалаберный

bałaganiarz n
osoba łatwo robiąca bałagan безалаберный человек

bałamucić ˌbawãˈmuʨ̑iʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) próbować pozyskać czyjeś względy, flirtować, kokietować баламутить

bałaszowski adj
związany z Bałaszowem, dotyczący Bałaszowa балашовский

bałałajka ˌbawaˈwajka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym; балалайка

bałkanizacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione балканизация

bałkarski adj
związany z Bałkarami lub Bałkarią, dotyczący Bałkarów lub Bałkarii балкарский

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami балканский
(geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim) балканский

bałtyjski adj
(etnografia, etnograficzny) związany z Bałtami балтийский
(geografia, geograficzny) związany z Bałtyjskiem балтийский

bałwan ˈbawvãn n
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego идол истукан чурбан
figura człowieka ulepiona ze śniegu; снеговик снежная баба
(książkowy) spieniona fala morska вал волна
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, tuman болван

bańka ˈbãɲka n
(potocznie, potoczny) bańka mydlana пузырь
blaszane naczynie na płyny банка бидон жестянка
szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej банка
szklany, kulisty przedmiot баллон

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie; мыльный пузырь

baśniowy adj
z baśni, dotyczący baśni сказочный

baśń baɕɲ̊ n
(literacko) utwór o treści fantastycznej; сказка

bażanci baˈʒãɲʨ̑i adj
charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta фазаний фазановый

bażanciarnia ˌbaʒãɲˈʨ̑arʲɲa n
ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty; фазанья ферма

bażant ˈbaʒãnt n
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach; фазан

bażantarnia ˌbaʒãnˈtarʲɲa n
ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty; фазанья ферма

beatyfikacja ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult; беатификация

becik ˈbɛʨ̑ik n
podłużna pierzynka dla niemowląt, zginana w połowie; конверт

beczka ˈbɛʧ̑ka n
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej; бочка
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami; бочка

beczka Diogenesa ˈbɛʧ̑ka ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa n
symbol ograniczenia potrzeb życiowych do niezbędnego minimum; pogarda dla wygód бочка Диогена

bednarnia bɛdˈnarʲɲa n
miejsce pracy bednarza, gdzie wytwarza się lub naprawia beczki ewentualnie inne naczynia z klepek бондарня

bednarski bɛdˈnarsʲci adj
dotyczący bednarza lub bednarstwa бондарный

bednarstwo bɛdˈnarstfɔ n
gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic) бондарство

bednarz ˈbɛdnaʃ n
rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem бондарь бочар

beduiński adj
związany z Beduinem; dotyczący Beduinów бедуинский

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
(kulinaria) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany бифштекс

behawioryzm n
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko; бихевиоризм

bejrucki bɛjˈruʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Bejrutu (stolicy Libanu) бейрутский

bejsbolowy adj
związany z baseballem, dotyczący baseballa бейсболистский бейсбольный

bejsbolówka n
sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie Бейсболка

bekas ˈbɛkas n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe; бекас

bekasi bɛˈkaɕi adj
charakterystyczny dla bekasa; dotyczący, odnoszący się do bekasa бекасиный

bekasik bɛˈkaɕik n
(ornitologia, ornitologiczny) Lymnocryptes minimus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; гаршнеп

bekerel n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI; беккерель Bq Бк

bekon ˈbɛkɔ̃n n
(kulinaria) wędzonka z bekonu (1.1) бекон
(spożywczy) odpowiednio przygotowana półtusza z młodego tucznika (lub jej część) бекон

bekonowy adj
związany z bekonem беконный

belebejski adj
związany z Belebejem, dotyczący Belebeju белебеевский

beletrystyka ˌbɛlɛˈtrɨstɨka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórczość prozatorska zaliczana do literatury pięknej, obejmująca powieść, opowiadanie, nowelę, reportaż literacki беллетристика

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
odnoszący się do Belgii lub Belgów бельгийский

belgradzki bɛlˈɡraʦ̑ʲci adj
związany z Belgradem (stolicą Serbii) белградский

belizeński ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci adj
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców белизский

belka ˈbɛlka n
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie балка
długi, obrobiony pień drzewa балка
(wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) naszywka oznaczająca rangę w służbach mundurowych лычка

bemol ˈbɛ̃mɔl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton; бемоль

benedyktyn ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n n
członek zakonu utworzonego przez świętego Benedykta z Nursji бенедиктин

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci adj
związany z Bengalem, dotyczący Bengalu бенгальский

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
język bengalski (1.1) бенгали

beniński bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Benin бенинский

benzen n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny; бензол

benzol ˈbɛ̃w̃zɔl n
uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu; бензол

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy; бензин бензи́н

benzynowy adj
dotyczący benzyny, napędzany benzyną бензиновый

berbelucha ˌbɛrbɛˈluxa n
(regionalizm białostocki) tanie wino бормотуха

berberys bɛrˈbɛrɨs n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych барбарис

berberysowy adj
przyrządzony z owoców berberysu барбарисный
związany z berberysem, dotyczący berberysu барбарисный барбарисовый

berdyczowski ˌbɛrdɨˈʧ̑ɔfsʲci adj
związany z Berdyczowem, dotyczący Berdyczowa бердичевский

berdysz ˈbɛrdɨʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu; бердыш

berek n
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób салки

beret ˈbɛrɛt n
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny; берет

bergenia bɛrˈɡɛ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) azjatycka roślina ozdobna; бадан

berkel ˈbɛrkɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97; берклий беркелий

bermudzki adj
dotyczący Bermudów бермудский

bernikla bɛrʲˈɲikla n
(ornitologia, ornitologiczny) zamieszkująca półkulę północną gęś o czarnym dziobie казарка

bernikla białolica bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych; белощёкая казарка

bernikla obrożna bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna n
(ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze; чёрная казарка

bernikla rdzawoszyja bɛrʲˈɲikla ˌrʣ̑avɔˈʃɨja n
(ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze; краснозобая казарка

beryl ˈbɛrɨl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4; бериллий бери́ллий

beryllonit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał; бериллонит

besarabski adj
związany z Besarabią, dotyczący Besarabii бессарабский

beskidzki adj
dotyczący Beskidów, związany z Beskidami, pochodzący z Beskidów бескидский

beton ˈbɛtɔ̃n n
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących; бетон

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
maszyna do wyrobu betonu бетономешалка бетоносмеситель
samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej бетоновоз

betoniarz n
robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś бетонщик

betonowanie n
zalewanie lub pokrywanie czegoś betonem бетонирование

betonować ˌbɛtɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
pokrywać coś betonem бетонировать

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
wykonany z betonu бетонный

bez bɛs n
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus; бузина

bez bɛs preposition
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem без
…wchodzący do wielu związków frazeologicznych без

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ proverb
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować не попотеешь, не заработаешь хочешь есть калачи, так не сиди на печи

bez wątpienia adv
nie mając wątpliwości несомненно определённо

bez- bɛs bɛz prefix
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś без

beza ˈbɛza n
(kulinaria) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem; меренга безе

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
niezawierający, pozbawiony alkoholu безалкогольный
taki, w którym nie sprzedaje się alkoholu безалкогольный

bezalternatywny adj
jedyny możliwy, pozbawiony alternatywy безальтернативный

bezatomowy adj
nieposiadający broni jądrowej безатомный безъядерный

bezawaryjność n
cecha tego, co bezawaryjne безаварийность

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie jest charakterystyczny, jest zwykły, przeciętny бесцветный тусклый
nie mający barwy бесцветный

bezbolesny adj
niepowodujący, niesprawiający bólu безболезненный безбольный

bezboleśnie ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ adv
w sposób bezbolesny безболезненно

bezbożnica ˌbɛzbɔʒʲˈɲiʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lub (obraźliwie) forma żeńska od bezbożnik безбожница

bezbożnictwo ˌbɛzbɔʒʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(przestarzałe, przestarzały) postawa negująca istnienie Boga безбожие

bezbożnik bɛzˈbɔʒʲɲik n
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga безбожник

bezbożność bɛzˈbɔʒnɔɕʨ̑ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa negująca istnienie Boga безбожность

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga безбожный

bezbrewny adj
(rzadki, rzadko używany) pozbawiony brwi безбровый

bezbrody adj
nie mający brody (jako zarostu) безбородый

bezbronność n
cecha tego, co bezbronne; cecha tych, którzy są bezbronni беззащитность

bezbronny bɛzˈbrɔ̃nːɨ adj
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się беззащитный

bezbrzeżny adj
niemający brzegów, krańców, nieograniczony безбрежный

bezbłędnie adv
w sposób bezbłędny, bez pomyłki безошибочно

bezbłędność bɛzˈbwɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
brak błędów, cecha tego, co jest pozbawione błędów безошибочность

bezbłędny adj
wolny od błędu безошибочный

bezcelowy ˌbɛsʦ̑ɛˈlɔvɨ adj
taki, który nie ma konkretnego celu, sensu бесцельный

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający ogromną wartość бесценный

bezceremonialnie adv
w sposób bezceremonialny бесцеремонно

bezceremonialny adj
nie robiący ceremonii, nie zwracający uwagi na ogólnie przyjęte zwyczaje lub formy towarzyskie бесцеремонный

bezcharakterny adj
(rzadki, rzadko używany) bez charakteru, o słabym charakterze бесхарактерный

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
charakteryzujący się brakiem chmur безоблачный

bezcielesny adj
niemający ciała, nieistniejący fizycznie бесплотный

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością бессовестный наглый нахальный

bezczynnie adv
w sposób bezczynny бездеятельно

bezczynność bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
brak aktywności бездейственность бездействие бездеятельность пассивность

bezczynny bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
(książkowy) nic nierobiący бездейственный бездеятельный пассивный

bezcłowy adj
nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑ n
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania; бездомность

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
taki, który nie ma domu бездомный бомж

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ n
osoba bezdomna (1.1), nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania БОМЖ бездомный бомж бродяга

bezdroże n
teren pozbawiony dróg бездорожье

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek бездушный

bezdymny adj
niewydzielający dymu бездымный

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
nieposiadanie potomstwa; бездетность

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
niemający dzieci, potomstwa бездетный

bezdźwięczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe беззвучный глухой
nie wydający dźwięku (głosu) беззвучный бесшумный

bezgotówkowy adj
(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki безналичный безденежный

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś необъятный безграничный беспредельный

bezgrzeszny adj
(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny безгрешный

bezgwiezdny adj
nie mający gwiazd беззвёздный

bezgłowy bɛzˈɡwɔvɨ adj
(książkowy) taki, który nie ma głowy; pozbawiony głowy безголовый
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu безголовый

bezgłośny adj
bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny беззвучный

bezhołowie ˌbɛsxɔˈwɔvʲjɛ n
(potocznie, potoczny) brak organizacji, dyscypliny, porządku, spowodowane brakiem kierownictwa (głowy) lub bezmyślnością беспредел произвол

bezideowy ˌbɛzʲidɛˈɔvɨ adj
(książkowy) niemający ugruntowanych przekonań, nie wyznający żadnej ideologii безыдейный

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
nie mający imienia czy nazwy анонимный безымянный

bezinteresownie adv
w sposób bezinteresowny бескорыстно

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków бескорыстный

bezjęzyczny adj
(rzadki, rzadko używany) taki, który nie ma języka безъязыкий

bezkarność n
pozostawanie bez ukarania безнаказанность
uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem безнаказанность

bezkarny adj
taki, który uchodzi bez kary безнаказанный

bezkompromisowy ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ adj
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów бескомпромиссный

bezkonfliktowo adv
w sposób bezkonfliktowy бесконфликтно

bezkonfliktowość n
brak konfliktów, niewszczynanie konfliktów бесконфликтность

bezkonfliktowy adj
nie wywołujący konfliktów, stroniący od agresji, przyjazny бесконфликтный

bezkresny bɛsˈkrɛsnɨ adj
bardzo rozległy; wydający się pozbawionym granic бескрайний беспредельный необозримый
taki, który nie ma kresu (końca) бескрайний

bezkrwawy adj
taki, który obywa się bez rozlewu krwi бескровный

bezkrytycznie ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób bezkrytyczny, bez słowa krytyki некритически некритично

bezkrytyczny ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ adj
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu некритичный

bezksiężycowy adj
pozbawiony widoku księżyca, światła księżycowego безлунный

bezkształtny bɛsˈkʃtawtnɨ adj
o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie бесформенный

bezleśny adj
charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony безлесный

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
okrutny; taki, który nie ma litości беспощадный безжалостный

bezlitośnie ˌbɛzlʲiˈtɔɕɲɛ adv
w sposób bezlitosny безжалостно беспощадно немилосердно

bezludny bɛzˈludnɨ adj
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym безлюдный необитаемый

bezmierny adj
ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia безмерный

bezmyślność bɛzˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest bezmyślny безрассудство легкомыслие необдуманность сумасбродство

bezmyślny adj
taki, który nad nicczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze бездумный бессмысленный

bezmózgi bɛzˈmuzʲɟi adj
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony rozumu безмозглый
niemający mózgu безмозглый

beznadziejnie ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ adv
w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces безнадёжно

beznadziejność ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei безнадёжность

beznadziejny ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ adj
pozbawiony wszelkiej nadziei безнадежный

beznamiętny ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny бесстрастный

beznogi bɛzˈnɔɟi adj
niemający jednej nogi безногий одноногий
niemający nóg безногий

beznosy bɛzˈnɔsɨ adj
niemający nosa безносый

bezodpadowy adj
nie wytwarzający odpadów, nie powodujący powstawania odpadów безотходный

bezodpływowy adj
taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka бессточный

bezogonowy ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ adj
(książkowy) (biologia, biologiczny) niemający ogona, czyli końcowej części tułowia бесхвостый

bezoki adj
niemający oczu безглазый

bezokienny adj
nie mający wcale okien безоконный

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu; инфинитив

bezoperacyjny adj
(medycyna, medyczny) taki, w którym nie wykonuje się operacji безоперационный

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby безличный

bezowocność n
cecha tego, co bezowocne безуспешность бесплодность

bezowocny ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ adj
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów безрезультатный тщетный

bezpalcy adj
taki, który nie ma palców беспалый

bezpartyjny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych беспартийный

bezpański adj
(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela бесхозный бесхозяйный

bezpaństwowiec n
osoba nie posiadająca obywatelstwa żadnego z państw апатрид

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym безопасность

bezpiecznie bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób bezpieczny безопасно

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej); предохранитель пробка

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi безопасный
taki, który nie stwarza zagrożenia безопасный

bezpodstawnie ˌbɛspɔtˈstavʲɲɛ adv
w sposób bezpodstawny безосновательно

bezpodstawny ˌbɛspɔtˈstavnɨ adj
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw безосновательный беспочвенный необоснованный

bezpośredni ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi adj
taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny прямой
taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost непосредственный

bezpośrednio ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ adv
w sposób bezpośredni непосредственно

bezprawnie adv
w sposób bezprawny, niezgodnie z prawem беззаконно

bezprawność n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przedmiotowa cecha czynu sprawcy, ujmowana jako sprzeczność z obowiązującymi zasadami porządku prawnego беззаконность бесправность
cecha tego, co bezprawne беззаконность бесправность

bezprawny adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa беззаконный

bezprecedensowy adj
(książkowy) bez precedensu беспрецедентный

bezprzewodowy adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych беспроводной

bezprzyczynowy adj
nie mający przyczyny беспричинный

bezprzykładność n
cecha tego, co bezprzykładne беспримерность

bezprzykładny adj
(książkowy) niedający się z niczym porównać беспримерный

bezpłatnie bɛsˈpwatʲɲɛ adv
w sposób bezpłatny, bez opłat(y) бесплатно

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
taki, za który nie pobiera się opłaty бесплатный

bezpłciowy adj
(biologia, biologiczny) niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci бесполый

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji; беспомощность

bezradny bɛzˈradnɨ adj
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji беспомощный

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć; безработица

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
bez pracy, bez zajęcia безработный

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ n
osoba bez pracy безработный

bezrolny adj
nie posiadający własnej ziemi, gospodarstwa rolnego безземельный

bezrybie n
miejsce, gdzie nie ma ryb безрыбье

bezrybny adj
taki, w którym nie ma ryb безрыбный

bezrękawowy adj
niemający rękawów безрукавочный

bezręki bɛzˈrɛ̃ŋʲci adj
niemający jednej ręki безрукий однорукий
niemający rąk безрукий

bezsennie adv
w sposób bezsenny, bez zaśnięcia бессонно

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia; бессонница

bezsilnie adv
w sposób bezsilny бессильно

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
bez sił, niezdolny do walki бессильный
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać бессильный немощный

bezskrzydły bɛsˈːkʃɨdwɨ adj
taki, który nie ma skrzydeł бескрылый

bezskuteczność n
cecha tego, co bezskuteczne безрезультатность безуспешность

bezskuteczny adj
nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków безуспешный безрезультатный бесплодный

bezsolny adj
nie zawierający soli, pozbawiony soli бессолевой

bezsporny adj
taki, który nie budzi wątpliwości бесспорный очевидный

bezstronnie adv
w sposób bezstronny, obiektywnie беспристрастно нелицеприятно

bezstronny bɛsˈːtrɔ̃nːɨ adj
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu) беспристрастный нелицеприятный

bezszelestny adj
nie powodujący szeleszczenia, szelestów бесшумный

bezszwowy adj
nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów бесшовный

bezszynowy adj
niewykorzystujący szyn do poruszania się безрельсовый

beztalentny adj
(rzadki, rzadko używany) pozbawiony talentu бесталанный

bezterminowy adj
niemający wyznaczonej daty zakończenia бессрочный

beztroska bɛsˈtrɔska n
brak trosk, zmartwień беззаботность беспечность
nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś беззаботность беспечность

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
nie mający trosk, zmartwień беспечный
świadczący o braku trosk, zmartwień безмятежный

bezuchy bɛzˈuxɨ adj
niemający ucha lub uszu - narządu słuchu безухий

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, z którego nie ma żadnego użytku бесполезный

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny безусловный

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
charakteryzujący się brakiem wiatru безветренный

bezwizowy adj
niewymagający uzyskania wizy безвизовый

bezwodnik octowy bɛzˈvɔdʲɲik ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny; bezbarwna ciecz o ostrym zapachu octu; уксусный ангидрид

bezwodny adj
(chemia, chemiczny) niezawierający wody w swej strukturze krystalicznej безводный
pozbawiony wody, wilgoci безводный

bezwonny bɛzˈvɔ̃nːɨ adj
niemający zapachu без запаха

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów бесстыдный
taki, który świadczy o braku skromności бесстыдный

bezwzględność n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od bezwzględny безжалостность беспощадность

bezwąsy adj
taki, który nie ma wąsów безусый

bezwłosy bɛzˈvwɔsɨ adj
niemający włosów, będący bez włosów безволосый

bezzałogowy adj
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi беспилотный

bezzębność bɛzˈːɛ̃mbnɔɕʨ̑ n
brak zębów беззубость

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów беззубый
(przenośnie, przenośnia) słaby, bezradny i niegroźny беззубый

bezśladowy adj
niezostawiający śladów бесследный

bezśnieżny bɛɕˈːɲɛʒnɨ adj
charakteryzujący się brakiem śniegu бесснежный

bezżenny adj
zwykle o mężczyźnie: nie mający żony, będący kawalerem; nie będący mężem, małżonkiem безбрачный

beżowo bɛˈʒɔvɔ adv
(odprzymiotnikowy) → beżowy бежевый цвет

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku бежевый

biatlon n
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania; биатлон

biatlonowy adj
(sport, sportowy) związany z biatlonem (biathlonem) биатлонный

biała flaga ˈbʲjawa ˈflaɡa n
międzynarodowy znak poddania się lub propozycji rokowań; белый флаг

biała gorączka ˈbʲjawa ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) majaczenie alkoholowe; белая горячка

biała herbata ˈbʲjawa xɛrˈbata n
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji белый чай

biała śmierć ˈbʲjawa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑ idiom
(eufemistycznie) cukier белая смерть
(eufemistycznie) kokaina белая смерть
(eufemistycznie) sól белая смерть

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek; лейкоз белокровие лейкемия

białaczkowy adj
(medycyna, medyczny) związany z białaczką белокровный

białawy bʲjaˈwavɨ adj
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny беловатый

białe noce n
w obszarze za kręgiem polarnym okres, kiedy nocą nie zapadają ciemności белые ночи

białe złoto n
(jubilerstwo, jubilerski) stop złota z niklem, srebrem lub platyną; белое золото

białko ˈbʲjawkɔ n
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów; белок
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj белок
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki белок

białkowy adj
(biochemia, biochemiczny) dotyczący białka белочный

biało-niebieski adj
taki, który ma dwa kolory: biały i niebieski бело-голубой

białobrody adj
o białej brodzie белобородый

białoczelny adj
o białym czole белолобый

białogrzbiety adj
taki, który ma biały grzbiet белоспинный

białogrzywy adj
(zoologia, zoologiczny) mający białą grzywę, z białą grzywą белогривый

białogwardyjski adj
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z białą gwardią (stronnictwem białych podczas rosyjskiej wojny domowej) белогвардейский

białogwardzista n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz białej gwardii белогвардеец

białogłowy ˌbʲjawɔˈɡwɔvɨ adj
mający siwe lub bardzo jasne włosy белоголовый
taki, który ma białą głowę белоголовый

białokarpacki adj
dotyczący Białych Karpat, związany z Białymi Karpatami, pochodzący z Białych Karpat белокарпатский

białolicy adj
o białym licu белолицый

białomorski ˌbʲjawɔ̃ˈmɔrsʲci adj
(przymiotnik) od Morze Białe беломорский

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów белорусский

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi; белорусский

białoruskojęzyczny ˌbʲjawɔˈruskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
spisany, stworzony w języku białoruskim белорусскоязычный
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem białoruskim белорусскоязычный
taki, który posługuje się językiem białoruskim белорусскоязычный

białorusycyzm ˌbʲjawɔruˈsɨʦ̑ɨsm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka białoruskiego белорусизм

białorutenizm ˌbʲjawɔruˈtɛ̃ɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) białorusycyzm белорусизм

białoskrzydły ˌbʲjawɔˈskʃɨdwɨ adj
taki, który ma białe skrzydła белокрылый

białostocki ˌbʲjawɔˈstɔʦ̑ʲci adj
dotyczący Białegostoku, związany z Białymstokiem белостокский

białostoczanin ˌbʲjawɔstɔˈʧ̑ãɲĩn n
mieszkaniec Białegostoku белостокец

białoszyi ˌbʲjawɔˈʃɨji adj
mający białą szyję белошейный

białowieski ˌbʲjawɔˈvʲjɛsʲci adj
odnoszący się do Białowieży, związany z Białowieżą беловежский

białozór bʲjaˈwɔzur n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej; кречет

biały ˈbʲjawɨ adj
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp. белый

biały ˈbʲjawɨ n
człowiek rasy białej белый

biały jak ściana ˈbʲjawɨ ˈjäc ˈɕʨ̑ãna adj
(zobacz) blady jak ściana белый как стена

biały jak śnieg ˈbʲjawɨ ˈjäc ˈɕɲɛk adj
bardzo jasny, blady, biały белый как снег

biały kruk ˈbʲjawɨ ˈkruk n
(przenośnie, przenośnia) bardzo rzadki egzemplarz książki, publikacji lub innej rzeczy уникум
(przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach белая ворона

biblia ˈbʲiblʲja n
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza książka w danej dziedzinie; ważna, ceniona książka omawiająca podstawy jakiejś nauki библия

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii библейский

bibliofil bʲiˈblʲjɔfʲil n
miłośnik książek библиофил книголюб

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; библиография
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych; библиография

bibliologia ˌbʲiblʲjɔˈlɔɟja n
nauka o książce библиология книговедение

biblioteczka ˌbʲiblʲjɔˈtɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: biblioteka библиотечка
przeszklony regał na książki книжный шкаф книжный шкафчик

biblioteczny adj
związany z biblioteką библиотечный

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; библиотека
zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem библиотека
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; библиотека

bibliotekarka ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka n
kobieta, która pracuje w bibliotece библиотекарша библиотекарь

bibliotekarski adj
związany z osobą lub zawodem bibliotekarza библиотекарский

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
pracownik biblioteki; библиотекарь

biblista bʲiˈblʲista n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawca Biblii, badacz zajmujący się Biblią библеист

biblistyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii; библеистика

bibuła n
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych; промокашка
wydawnictwo konspiracyjne самиздат

biceps n
(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia; бицепс

bicz bʲiʧ̑ n
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści бич

bidet ˈbʲidɛt n
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej; биде

bidonowy adj
dotyczący bidonu, związany z bidonem бидонный

biec bʲjɛʦ̑ v
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi бежать

bieda ˈbʲjɛda n
stan braku środków do życia бедность

bieda z dziećmi, bieda i bez dzieci ˈbʲjɛda ˈzʲ‿ʥ̑ɛ̇ʨ̑mʲi ˈbʲjɛda ˌi‿bɛzʲ‿ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑i proverb
z wychowaniem i utrzymaniem dzieci są kłopoty, ale brak dziecka to również kłopot i nieszczęście дом с детьми - базар, без детей - могила

biedactwo n
ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa бедняга

biedak ˈbʲjɛdak n
osoba, której brakuje środków do życia бедняк
ze współczuciem o kimś бедняга

biedniak n
(przestarzałe, przestarzały); (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezrolny lub małorolny chłop; бедняк

biednie ˈbʲjɛdʲɲɛ adv
w sposób biedny, skromnie, ubogo бедно

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
taki, któremu brakuje środków do życia бедный
ze współczuciem o kimś; poszkodowany бедный

biedny jak mysz kościelna ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈʨ̑ɛlna adj
bardzo biedny беден как церковная мышь

biedota n
(potocznie, potoczny) osoba bez środków do życia, (także, też) człowiek, który budzi współczucie бедняк
ogół ludzi biednych, bez środków do życia беднота

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) biedronka siedmiokropka, Coccinella septempunctata, biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach w siedem czarnych kropek; божья коровка

bieg bʲjɛk n
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki бег
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety бег

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi бегун
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny biegaczowatych (Carabidae); жужелица

biegaczka bʲjɛˈɡaʧ̑ka n
forma żeńska od: biegacz бегунья

bieganie bʲjɛˈɡãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: biegać беганье
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa беганье

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi бегать

biegowy adj
(sport, sportowy) związany z biegiem, bieganiem беговой

biegun ˈbʲjɛɡũn n
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; полюс
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny полюс
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny полюс
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu полюс

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji; понос диарея

biegus ˈbʲjɛɡus n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Calidris песочник

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; исландский песочник

biegus zmienny ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; чернозобик

biegłość ˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności навык

bielaczek bʲjɛˈlaʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych; луток

bielik ˈbʲjɛlʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję; орлан

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
wyroby z tkaniny, używane w domu бельё
odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka бельё

bierieznikowski adj
związany z Bierieznikami, dotyczący Bierieznik березниковский

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?; винительный падеж

bierność ˈbʲjɛrnɔɕʨ̑ n
brak inicjatywy пассивность бездеятельность

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej; миропомазание

bies bʲjɛs n
zły duch, szatan, czart; бес

biesiada bʲjɛ̇ˈɕada n
(staropolski) rozmowa беседа
wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce банкет

bieszczadzki bʲjɛʃˈʧ̑aʦ̑ʲci adj
związany z Bieszczadami, dotyczący Bieszczad, pochodzący z Bieszczad бещадский

biełgorodzki adj
związany z Biełgorodem, dotyczący Biełgorodu белгородский

bieżanicki adj
związany z Bieżanicami, dotyczący Bieżanic бежаницкий

bieżący bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który właśnie, obecnie trwa текущий

bigamia bʲiˈɡãmʲja n
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami; бигамия двоежёнство

bigos ˈbʲiɡɔs n
(kulinaria) potrawa z duszonej kapusty kiszonej z rozmaitymi dodatkami; ; (zobacz) też bigos w Encyklopedii staropolskiej бигос

biharski adj
związany z Biharem (regionem Indii) бихарский

bijekcja n
(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna; бие́кция

bikini bʲiˈcĩɲi n
dwuczęściowy damski kostium plażowy; бикини

bikorn ˈbʲikɔrn n
dwurożny kapelusz; двууголка

biksbit ˈbʲiɡzbʲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu; красный изумруд

bilans tlenowy n
(chemia, chemiczny) wyrażona w procentach wagowych relacja pomiędzy ilością tlenu zawartą w materiale wybuchowym a ilością składników palnych, jak węgiel i wodór; кислородный баланс

bilard ˈbʲilart n
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole; бильярд

bilardowy ˌbʲilarˈdɔvɨ adj
związany z bilardem, służący do gry w bilard бильярдный

bilbil n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny bilbili (Pycnonotidae); бюльбюль

bilecik n
(zdrobniale) od bilet; mały bilet билетик

bilet ˈbʲilɛt n
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru билет

bileter bʲiˈlɛtɛr n
pracownik teatru, kina itp. kontrolujący bilety przy wejściu билетёр

bileterka ˌbʲilɛˈtɛrka n
pracowniczka teatru, kina itp. kontrolująca bilety przy wejściu билетёрша

bileterski adj
związany z osobą lub stanowiskiem biletera билетёрский

biletowy adj
dotyczący biletów билетный

bilingwizm n
dwujęzyczność билингвизм

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012; триллион

bilirubina ˌbʲilʲiruˈbʲĩna n
(biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu; билирубин

billboard n
duża przydrożna tablica reklamowa биллборд

bilokacja n
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach; билокация

bima n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) podwyższenie stawiane w centrum synagogi, z którego odczytywana jest Tora; бима

bimbrownictwo ˌbʲĩmbrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(potocznie, potoczny) produkcja bimbru самогоноварение

bimbrowniczy ˌbʲĩmbrɔvʲˈɲiʧ̑ɨ adj
(potocznie, potoczny) związany z bimbrownictwem lub bimbrownikiem самогонный

bimbrownik bʲĩmˈbrɔvʲɲik n
osoba produkująca bimber lub handlująca nim самогоноварильщик самогонщик

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym; биохимия

biochemiczny adj
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii биохимический

biodrowy bʲjɔˈdrɔvɨ adj
związany z biodrem, dotyczący biodra бедренный

biograf ˈbʲjɔɡraf n
autor biografii; биограф

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
opis życia i działalności jakiejś osoby; биография

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z biografią, dotyczący biografii биографический

biolog ˈbʲjɔlɔk n
specjalista w zakresie biologii биолог
kobieta biolog (1.1) биолог

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej; биология
(szkolnictwo, szkolny) przedmiot szkolny obejmujący wiedzę o przyrodzie биология

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z biologią, dotyczący biologii биологический
o rodzicu: taki, który spłodził dziecko биологический

bioniczny bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z bioniką бионический

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego; биопсия

biopsyjny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący biopsji, związany z biopsją биопсический

biotechnologia ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej; биотехнология

birginiak bʲirʲˈɟĩɲak n
(ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej; сибирская гага

birmański bʲirˈmãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków) бирманский

birmański bʲirˈmãj̃sʲci n
język urzędowy Mjanmy (Birmy); бирманский

birminghamski adj
(geografia, geograficzny) związany z Birmingham, dotyczący Birmingham бирмингемский

birobidżański adj
dotyczący Birobidżanu, związany z Birobidżanem биробиджанский

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci; бисексуализм
(biologia, biologiczny) występowanie u danego osobnika gruczołów płciowych zarówno męskich, jak i żeńskich бисексуализм

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci бисексуальный

biskup ˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi, następca apostołów, najczęściej kieruje diecezją; епископ

bistro ˈbʲistrɔ n
(książkowy) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi; бистро

biszkecki bʲiˈʃkɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do miasta Biszkek, związany z miastem Biszkek бишкекский

biszkopt ˈbʲiʃkɔpt n
lekkie, suche ciasto używane do wyrobów cukierniczych; бисквит

biszkoptowy ˌbʲiʃkɔpˈtɔvɨ adj
(kulinaria) od: biszkopt бисквитный

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
(kulinaria) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem; взбитые сливки

bitwa ˈbʲitfa n
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron; битва бой сражение

biuret n
(chemia, chemiczny) związek organiczny będący dimerem mocznika; биурет

biurko ˈbʲjurkɔ n
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania письменный стол

biuro ˈbʲjurɔ n
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje; офис бюро

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd. турагентство турбюро туристическое агенство

biuro rzeczy znalezionych n
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać бюро находок

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system zarządzania, w którym decydującą rolę odgrywa administracyjny aparat urzędniczy; бюрократизм бюрократия
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów бюрократизм бюрократия

biurokrata n
urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych бюрократ

biurwa ˈbʲjurva n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) pracownica biura niewywiązująca się ze swoich obowiązków, niekompetentna, pogardliwie traktująca petentów блядь на служба

biust bʲjust n
piersi kobiety бюст
popiersie бюст

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi; бюстгальтер лифчик

bizantyjski ˌbʲizãnˈtɨjsʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) od Bizancjum византийский

bizmut ˈbʲizmut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83; висмут ви́смут

biznes ˈbʲiznɛs n
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk бизнес

biznesmen bʲizˈnɛsmɛ̃n n
osoba prowadząca własną firmę бизнесмен

bizon ˈbʲizɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy; бизон

bić bʲiʨ̑ v
o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy бить тикать
uderzać kogoś, zadawać komuś ból бить
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls бить
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp. крыть бить
zabijać zwierzęta колоть

bić się w piersi ˈbʲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿pʲjɛrʲɕi v
bardzo czegoś żałować, przyznawać się do popełnionej winy бить себя в грудь

bić w dzwony na trwogę ˈbʲiʥ̑ ˈv‿ʣ̑vɔ̃nɨ na‿ˈtr̥fɔɡɛ v
ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności бить тревогу

blacha ˈblaxa n
(kulinaria) metalowe naczynie używane do pieczenia противень
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (slangowo) instrumenty dęte blaszane медь
(slangowo) odznaka policyjna бляха
cienki, płaski kawałek metalu; жесть
metalowa płyta przykrywająca piec kuchenny плита

bladolicy adj
(książkowy) taki, który ma bladą twarz (lico) белолицый бледнолицый

bladość n
cecha tego, co blade; cecha tych, którzy są bladzi бледность

blady ˈbladɨ adj
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację бледный
(przenośnie, przenośnia) banalny, niewyróżniający się, nudny бледный
mało wyrazisty бледный
o mało intensywnej barwie бледный

blady jak chusta ˈbladɨ ˈjak ˈxusta adj
bardzo blady бледный как платок

blady jak kreda ˈbladɨ ˈjak ˈːrɛda adj
bardzo blady бледный как мел

blady jak papier ˈbladɨ ˈjak ˈpapʲjɛr adj
bardzo blady бледный как бумага

blady jak płótno ˈbladɨ ˈjak ˈpwutnɔ adj
bardzo blady бледный как полотно

blady jak trup ˈbladɨ ˈjak ˈtrup adj
bardzo blady; śmiertelnie, trupio blady бледный как мертвец бледный как покойник

blady jak ściana ˈbladɨ ˈjäc ˈɕʨ̑ãna adj
bardzo blady белый как стена бледный как стена

blady jak śmierć ˈbladɨ ˈjäc ˈɕmʲjɛrʲʨ̑ adj
bardzo blady; śmiertelnie, trupio blady бледный как смерть

blamaż ˈblãmaʃ n
(książkowy) kompromitacja, ośmieszenie się компрометация

blankiet ˈblãŋʲcɛt n
papier, druk, który należy wypełnić бланк

blask blask n
jaskrawe światło блеск

blaszany blaˈʃãnɨ adj
taki, który został wykonany z blachy жестяной

blat blat n
górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół столешница

blednąć v
stawać się bladym бледнеть

bledziutki blɛˈʥ̑utʲci adj
(zdrobniale) od: blady бледненький

blefować v
(przenośnie, przenośnia) umyślnie wprowadzać w błąd блефовать
(termin karciany) udawać, że się ma lepsze karty niż w rzeczywistości блефовать

blin n
(kulinaria) (spożywczy) podobne do naleśnika, typowe dla kuchni rosyjskiej, białoruskiej i ukraińskiej danie, smażone z ciasta z dodatkiem mąki gryczanej oraz drożdży; блин

blindaż n
(wojskowość, wojskowy) drewniana, drewniano-ziemna później też blaszana lub betonowa osłona schronu, okopów albo innych fortyfikacji, chroniąca przed ostrzałem блиндаж

bliski ˈblʲisʲci adj
taki, który jest w niewielkiej odległości близкий
bezpośrednio spokrewniony близкий
taki, który prawie osiągnął jakiś stan близкий
taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić близкий
zbliżony do czegoś, podobny близкий сродни

bliski ˈblʲisʲci n
krewny, przyjaciel близкий

blisko ˈblʲiskɔ adv
w niewielkiej odległości близко

blizna ˈblʲizna n
(medycyna, medyczny) ślad po ranie; шрам рубец

bliższa koszula ciału ˈblʲiʃːa kɔˈʃula ˈʨ̑awu proverb
człowieka najbardziej obchodzi to, z czym się na co dzień styka, co go bezpośrednio dotyczy своя рубашка ближе к телу

bliższa koszula ciału niż kaftan ˈblʲiʃːa kɔˈʃula ˈʨ̑awu ˈɲiʃ ˈkaftãn proverb
człowieka najbardziej obchodzi to, z czym się na co dzień styka, co go bezpośrednio dotyczy своя рубашка ближе к телу

bliższa koszula ciału niż sukmana ˈblʲiʃːa kɔˈʃula ˈʨ̑awu ˈɲiʃ sukˈmãna proverb
człowieka najbardziej obchodzi to, z czym się na co dzień styka, co go bezpośrednio dotyczy своя рубашка ближе к телу

blog blɔk n
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie; блог

bloger ˈblɔɡɛr n
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga блогер

blokhauz ˈblɔkxaws n
(wojskowość, wojskowy) schron lub budynek ufortyfikowany z przeznaczeniem na samodzielną obronę ze wszystkich stron; блокгауз

blondynka blɔ̃nˈdɨ̃nka n
kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie блондинка

blołdżob ˈblɔwʤ̑ɔp n
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oralna stymulacja penisa отсос

bluszcz bluʃʧ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie; плющ

bluza ˈbluza n
(krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów; блуза свитер

bluźnierstwo bluʑˈɲɛrstfɔ n
słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte кощунство

bo bɔ conjunction
(potocznie, potoczny) łączy dwa zdania lub części zdań, drugie wypowiedzenie wyjaśnia lub rozwija pierwsze ибо

bobrowy bɔˈbrɔvɨ adj
dotyczący bobra, odnoszący się do bobra бобровый
pochodzący od bobra бобровый

bobrzę n
młode bobra бобрёнок

bobsleista ˌbɔpslɛˈ<sup>j</sup>ista n
(sport, sportowy) zawodnik, który jeździ na bobslejach бобслеист

bobslej ˈbɔpslɛj n
sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec; бобслей

bobslejowy ˌbɔpslɛˈjɔvɨ adj
(sport, sportowy) od: bobslej бобслейный

bochenek bɔˈxɛ̃nɛk n
(kulinaria) kształt w jaki formowany jest chleb буханка

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodziny bocianów; аист
narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy; аист

bocian białobrzuchy ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈbʒuxɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia abdimii, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; белобрюхий аист

bocian białoszyi ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia episcopus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; белошейный аист

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce; белый аист

bocian czarnodzioby ˈbɔʨ̑ãn ˌʧ̑arnɔˈʥ̑ɔbɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia boyciana, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; дальневосточный аист китайский аист черноклювый аист

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce; чёрный аист

bocian garbaty ˈbɔʨ̑ãŋ ɡarˈbatɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia stormi, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; малайский шерстистошейный аист

bocian sinodzioby ˈbɔʨ̑ãnʲ ˌɕĩnɔˈʥ̑ɔbɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia maguari, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; американский аист

boczek ˈbɔʧ̑ɛk n
(spożywczy) mięso z boku świni poprzerastane słoniną; бекон

bodaj ˈbɔdaj particle
(przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi хоть хотя бы
sygnalizuje wątpliwość mówiącego odnośnie prawdziwości przekazywanych informacji (np. zasłyszanych) пожалуй что ли
wprowadza życzenie lub przekleństwo чтоб

bodajże bɔˈdajʒɛ particle
… wyrażająca wątpliwość co do prawdziwości przekazywanej informacji будто

bodhisattwa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym; бодхисаттва

bodhićitta n
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich istot czujących, pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia; бодхичитта

bodziec ˈbɔʥ̑ɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego; возбудитель раздражитель стимулятор
(przenośnie, przenośnia) podnieta, zachęta стимул

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
majątek, posiadane dobra o dużej wartości богатство
wielka ilość, różnorodność богатство

bogacz ˈbɔɡaʧ̑ n
osoba bardzo bogata богач

bogaczka bɔˈɡaʧ̑ka n
kobieta bardzo bogata богачка

bogaty bɔˈɡatɨ adj
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody богатый
taki, który obfituje w coś богатый
dający dużą możliwość wyboru богатый

bogini bɔˈɟĩɲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego богиня

bohater bɔˈxatɛr n
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. герой
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu герой
osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia герой

bohaterstwo ˌbɔxaˈtɛrstfɔ n
czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi героизм

bohemistyka ˌbɔxɛ̃ˈmʲistɨka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o języku, literaturze, kulturze i historii czeskiej; богемистика

bohr bɔxr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107; борий бо́рий

boja ˈbɔja n
pływający znak nawigacyjny буёк

bojar n
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów; боярин

bojaźliwy ˌbɔjäʑˈlʲivɨ adj
(książkowy) wyrażający strach, bojaźń; wystraszony, nieśmiały, niepewny боязливый
skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć боязливый пугливый

bojaźń ˈbɔjäɕɲ̊ n
(książkowy) lęk, strach, obawa боязнь

bojkot ˈbɔjkɔt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku; бойкот

bojkotować v
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu бойкотировать

bojownik bɔ.ˈjɔ.vʲɲik n
ktoś walczący w imię idei борец

boki zrywać ˈbɔci ˈzrɨvaʨ̑ v
śmiać się bez opamiętania держаться за бока надрывать животики со смеху надрывать кишки со смеху

boks bɔks n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami; бокс
(sport, sportowy) miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu бокс
każda wydzielona część pomieszczenia бокс

bokser ˈbɔksɛr n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo) боксёр
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa; боксёр

bokserski bɔˈksɛrsʲci adj
(sport, sportowy) związany z boksem боксёрский

boksować bɔˈksɔvaʨ̑ v
uprawiać boks боксировать
zadawać ciosy pięściami боксировать

bolero bɔˈlɛrɔ n
(krawiectwo) krótka kamizelka bez rękawów i bez kołnierza; болеро
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do bolero (1.1) болеро
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójmiarowy hiszpański taniec ludowy; болеро
męski kapelusz z podniesionymi brzegami болеро

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu болеть

boleściwy ˌbɔlɛɕˈʨ̑ivɨ adj
pełen boleści скорбный

boloński bɔˈlɔ̃j̃sʲci adj
wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii болонский

bolszewicki adj
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z partią lub frakcją bolszewików большевистский
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dotyczący Armii Czerwonej, związany z żołnierzem radzieckim (sowieckim) большевистский
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) lub (lekceważąco, lekceważący) charakterystyczny dla bolszewizmu lub bolszewików большевистский

bolszewik n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej большевик

bolszewizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu большевизм

bom bɔ̃m n
poziome drzewce na żaglowcu; гик

bomba ˈbɔ̃mba n
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; бомба

bomba lotnicza ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a n
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi; авиабомба авиационная бомба

bombarda bɔ̃mˈbarda n
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów бомбарда

bombardowanie ˌbɔ̃mbardɔˈvãɲɛ n
(wojskowość, wojskowy) dokonywanie ostrzału przez artylerię бомбардирование
(wojskowość, wojskowy) zrzucanie bomb przez lotnictwo бомбардирование

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi бомбардировать
(przenośnie, przenośnia) obrzucać kogoś dużą ilością czegoś бомбардировать

bombka ˈbɔ̃mpka n
(ironicznie) (zdrobniale) od bomba небольшой бомба
kulista ozdoba choinkowa шарик

bombonierka ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛrka n
ozdobne pudełko z czekoladkami lub cukierkami w środku; коробка конфета

bombowiec bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb; бомбардировщик

bonapartyzm n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte; бонапартизм

bonsai n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu; бонсай

bor bɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5; бор
(przestarzałe, przestarzały) wiertło бор бур бурав

boraks ˈbɔraks n
(chemia, chemiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu; бура
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, dziesięciowodny tetraboran sodu бура

bordo ˈbɔrdɔ n
ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy kolor бордовый цвет

bordowy bɔrˈdɔvɨ adj
mający kolor ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo бордовый

bornholmski adj
odnoszący się do Bornholmu борнхольмский

borowicki adj
związany z Borowiczami, dotyczący Borowicz боровичский

borowik bɔˈrɔvʲik n
(biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych; белый гриб боровик

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych; белый гриб боровик

borowy adj
związany z pierwiastkiem borem, dotyczący pierwiastka boru борный

borsuczy bɔrˈsuʧ̑ɨ adj
charakterystyczny dla borsuka; dotyczący, odnoszący się do borsuka барсуковый барсучий

borsuk ˈbɔrsuk n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny kunowatych; барсук

borykać się bɔˈrɨkaʨ̑‿ɕɛ v
pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć бороться

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym; брусника

bosak ˈbɔsak n
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa; багор

boski ˈbɔsʲci adj
właściwy bogu, bóstwu божественный божий
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) piękny, wspaniały, cudowny божественный

boskość ˈbɔskɔɕʨ̑ n
boski charakter czegoś божественность

bosonogi adj
mający bose nogi, nieobuty босоногий

botaniczny ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z botaniką, dotyczący botaniki ботанический

botanik bɔˈtãɲik n
specjalista w zakresie botaniki ботаник

botanika bɔˈtãɲika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach; ботаника

botek ˈbɔtɛk n
zwykle wysoki but dziecka lub kobiety сапог чобот чуня

botnicki adj
(geografia, geograficzny) związany z Zatoką Botnicką ботнический

botswański bɔtsˈfãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Botswana ботсванский

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę; ботулизм

bouclé n
(włókiennictwo) ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami; букле
(włókiennictwo) teksturowana tkanina lub dzianina z przędzy (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami букле

bowiem ˈbɔvʲjɛ̃m conjunction
spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego потому что

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
związany z Bośnią lub Bośniakami боснийский

boża krówka ˈbɔʒa ˈkrufka n
(zobacz) biedronka божья коровка

bożek ˈbɔʒɛk n
bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot божок
w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu божок

bożodrzew gruczołowaty n
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej; айлант высочайший

bożonarodzeniowy ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ adj
związany z Bożym Narodzeniem рождественский

boży ˈbɔʒɨ adj
związany z Bogiem божий

bracki ˈbraʦ̑ʲci adj
związany z Brackiem, dotyczący Bracka братский

brak brak n
defekt, wada, usterka недостаток
fakt nieistnienia czegoś недостаток отсутствие

brakować braˈkɔvaʨ̑ v
być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać недоставать

brama ˈbrãma n
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) element fortyfikacji, służący do obrony; ворота
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu ворота

bramka ˈbrãmka n
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką; ворота
(zdrobniale) od: brama ворота

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem; вратарь

brandenburski ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci adj
od Brandenburg бранденбургский
od Brandenburgia бранденбургский

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze; браслет

branża ˈbrãn͇ʒa n
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności область сфера деятельность

brat brat n
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; брат
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich брат
towarzysz broni, przyjaciel, brat ślubny брат

brat cioteczny ˈbratʲ ʨ̑ɔˈtɛʧ̑nɨ n
syn ciotki двоюродный брат

brat stryjeczny ˈbrat strɨˈjɛʧ̑nɨ n
syn stryja двоюродный брат

brat wujeczny ˈbrad vuˈjɛʧ̑nɨ n
syn brata matki двоюродный брат

bratanek braˈtãnɛk n
syn brata племянник

bratanica ˌbratãˈɲiʦ̑a n
córka brata племянница

bratek ˈbratɛk n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka; Фиалка Виттрока анютка иван-да-марья садовый анютины глазки
(botanika, botaniczny) Viola tricolor, jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach анютины глазки иван-да-марья фиалка трёхцветная

bratobójca n
(książkowy) zabójca brata братоубийца

bratobójczy ˌbratɔˈbujʧ̑ɨ adj
dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa братоубийственный

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp. братоубийство

bratowa braˈtɔva n
żona brata невестка

bratysławianin ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Bratysławy братиславец

bratysławski ˌbratɨˈswafsʲci adj
odnoszący się do miasta Bratysława братиславский

brawurowo ˌbravuˈrɔvɔ adv
w sposób brawurowy бравурно

brazylianit ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał pegmatytowy; бразилианит

brazylijski ˌbrazɨˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Brazylia бразильский

brazzawilczyk ˌbrazːaˈvʲilʧ̑ɨk n
mieszkaniec Brazzaville браззавилец

brazzawilski ˌbrazːaˈvʲilsʲci adj
odnoszący się do miasta Brazzaville браззавильский

brać braʨ̑ v
chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś брать
zobowiązywać się do czegoś брать
(potocznie, potoczny) przekroczyć, minąć coś брать
chwytać, łapać, zniewalać брать
korzystać z czegoś брать
kupić lub wynająć coś брать
posiąść kogoś w sensie seksualnym брать
wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś брать
rozumieć, przyjmować coś принимать
uważać, postrzegać принимать
zażywać coś принимать
weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności давай
rozpoczynać jakąś czynność браться

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
uczestniczyć участвовать принимать участие

brać w łapę ˈbraʥ̑ ˈv‿wapɛ idiom
(potocznie, potoczny) brać łapówki брать на лапу

breja ˈbrɛja n
(potocznie, potoczny) gęsta, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz каша

brelok n
ozdoba spinająca klucze w jeden pęk брелок цепочка

bremeński adj
odnoszący się do Bremy, związany z Bremą бременский

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków бретонский

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
język celtycki, którym posługują się Bretończycy бретонский

brew brɛf n
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem бровь

brewiarz n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin; бревиарий

brexit n
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej Брексит

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.; брезент

briański adj
związany z Briańskiem, dotyczący Briańska брянский

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty) брести

broda ˈbrɔda n
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka подбородок борода
zarost na brodzie (1.1) борода

broda mędrcem nie czyni ˈbrɔda ˈmɛ̃ntr̥ʦ̑ɛ̃mʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
pozory mylą, pewne rzeczy widziane u ludzi z zewnątrz potrafią być złudne мудрость в голове, а не в бороде

brodacz ˈbrɔdaʧ̑ n
mężczyzna, który nosi brodę бородач

brodaty brɔˈdatɨ adj
mający zarost na dolnej części twarzy бородатый

brodawka n
(medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze бородавка
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze бородавка

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; поручейник

brodziec śniady ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych; щёголь

brodzik ˈbrɔʥ̑ik n
(sport, sportowy) płytki basen, przeznaczony dla dzieci лягушатник
naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku поддон

brodzić ˈbrɔʥ̑iʨ̑ v
chodzić po czymś grząskim бродить

brokuł ˈbrɔkuw n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; брокколи

brom brɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35; бром

bromowodór ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu, бромоводород

brona ˈbrɔ̃na n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie; борона

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą защищать
odpierać atak защищать
chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie защищаться

brosza ˈbrɔʃa n
spora, okazała broszka брошь

broszura brɔˈʃura n
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie; брошюра

broszurowanie n
zszywanie, bindowanie lub łączenie w inny sposób kartek w celu wykonania broszury брошюрование

browar ˈbrɔvar n
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo; пивовар

broń brɔ̃ɲ n
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga; оружие

broń atomowa n
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową: syntezy lub rozszczepienia jąder atomów атомное оружие

broń biała ˈbrɔ̃ɲ ˈbʲjawa n
broń służąca do walki wręcz; холодное оружие

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego; огнестрельное оружие

brud brut n
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś грязь

brudnopis brudˈnɔpʲis n
tekst roboczy черновик

brudny ˈbrudnɨ adj
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi грязный пошлый
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud грязный запачканый

brudzić v
czynić brudnym, pokrywać brudem пачкать загрязнять

bruk bruk n
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką; булыжник

brukarz n
rzemieślnik, robotnik, który zajmuje się układaniem bruku брусчаточник

brukiew ˈbrucɛf n
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.; брюква
(kulinaria) jadalny korzeń brukwi (1.1) брюква

brukselka bruˈksɛlka n
(spożywczy) (kulinaria) odmiana kapusty warzywnej; брюссельская капуста

brukselski bruˈksɛlsʲci adj
odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli брюссельский

brunatny brũˈnatnɨ adj
mający kolor ciemnobrązowy коричневый
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) [[hitlerowski, faszystowski]] коричневый

brunejski brũˈnɛjsʲci adj
odnoszący się do państwa Brunei брунейский

brunet ˈbrũnɛt n
człowiek o włosach czarnego koloru брюнет

brutalność bruˈtalnɔɕʨ̑ n
(książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy жестокость

brutto ˈbrutːɔ adv
bez potrąceń брутто

bruzda n
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa; борозда

bruzdownica ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury; штроборез

bryczka ˈbrɨʧ̑ka n
lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu; бричка

brydż brɨʧ̑ n
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary; бридж

bryg brɨk n
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe; бриг

brygadier brɨˈɡadʲjɛr n
dawny stopień wojskowy; (także, też) oficer mający ten stopień бригадир

brykiet n
bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego; брикет

brylant ˈbrɨlãnt n
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament; бриллиант

bryndza ˈbrɨ̃nʣ̑a n
(kulinaria) miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka; брынза

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa британский
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy британский

bryza ˈbrɨza n
(meteorologia, meteorologiczny) lekki wiatr wiejący między lądem a morzem; бриз

bryła ˈbrɨwa n
(matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej; тело

brzask bʒask n
światło na niebie przed wschodem słońca заря

brzeg bʒɛk n
krańcowa linia czegoś край ребро
pas lądu ograniczający zbiornik wodny; берег

brzegówka bʒɛˈɡufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce; береговая ласточка

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą бремя
coś, co jest trudne do zniesienia бремя

brzezina bʒɛˈʑĩna n
lasek brzozowy березняк

brzeziniak n
(potocznie, potoczny) las lub zagajnik brzozowy березник березняк

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu звук

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk звучать
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk звучать
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk звучать

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
owoc z rodziny różowatych; персик

brzoza ˈbʒɔza n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych; берёза
drewno z drzewa (1.2) берёза
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) берёза

brzozowy bʒɔˈzɔvɨ adj
będący częścią brzozy берёзовый
składający się z brzóz берёзовый
wykonany z drewna lub innej części brzozy берёзовый

brzuch bʒux n
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia; брюхо живот

brzuszek ˈbʒuʃɛk n
(zdrobniale) od: brzuch брюшко животик

brzuszny ˈbʒuʃnɨ adj
związany z brzuchem, dotyczący brzucha абдоминальный брюшной

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie плохой скверный
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych уродливый некрасивый скверный

brzydki jak grzech śmiertelny ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛç ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki страшен как смертный грех

brzydki jak małpa ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈmawpa adj
bardzo brzydki лицом не вышёл на всех зверей похож обезьяна

brzydki jak nieszczęście ˈbʒɨtʲci ˈjäc ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ adj
bardzo brzydki страшен как смертный грех страшней атомной войны страшней войны

brzydki jak noc ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ adj
bardzo brzydki лицом не вышёл на всех чертей похож страшен как смертный грех

brzydki jak noc listopadowa ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ ˌlʲistɔpaˈdɔva adj
(potocznie, potoczny) bardzo brzydki лицом не вышёл на всех чертей похож страшен как смертный грех

brzydki jak siedem grzechów głównych ˈbʒɨtʲci ˈjäc ˈɕɛdɛ̃m ˈɡʒɛxuv ˈɡwuvnɨx idiom
bardzo brzydki на всех чертей похож страшен как смертный грех

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha гадкий утёнок

brzydota bʒɨˈdɔta n
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna безобразие

brzytwa ˈbʒɨtfa n
ostry nóż do usuwania zarostu; бритва

brzytwodziób n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Rynchops; водорез

brzózka ˈbʒuska n
(zdrobniale) od: brzoza берёзка

brzęczka ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Locustella luscinioides, drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu; соловьиный сверчок

bród brut n
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg брод

brąz brɔ̃w̃s n
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; бронза
(sport, sportowy) brązowy medal бронза
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) бронза
epoka brązu; бронзовый век
kolor brązowy – kolor brązu (1.1) бронзовый цвет коричневый цвет

brązowanie n
(metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie powierzchni czegoś warstwą brązu бронзирование

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mający kolor brązu; коричневый бронзовый
wykonany z brązu, zrobiony z brązu бронзовый

bubel n
(potocznie, potoczny) towar złej jakości, posiadający wady барахло

buda ˈbuda n
pomieszczenie na sprzęt, narzędzia будка
stoisko na jarmarku будка
zaniedbany budynek будка
schronienie dla psa конура

budapeszteński ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier) будапештский

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem буддистский буддийский

buddysta budˈːɨsta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu буддист

buddystka budˈːɨstka n
kobieta, która wyznaje buddyzm буддистка

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama; буддизм

budka telefoniczna ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym; общественный телефон

budowa buˈdɔva n
(potocznie, potoczny) miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1) строительный площадка стройка
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu стройка
wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia строение

budować buˈdɔvaʨ̑ v
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje строить
składać się na coś; być budulcem, składnikiem czegoś быть построенным из составлять

budować zamki na lodzie buˈdɔvaʥ̑ ˈzãmʲci na‿ˈlɔʥ̑ɛ v
(przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć строить замки на песке

budowlany ˌbudɔvˈlãnɨ adj
mający związek z budowaniem строительный

budowlany ˌbudɔvˈlãnɨ n
robotnik pracujący w budownictwie строитель

budownictwo n
dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych строительство

budowniczy ˌbudɔvʲˈɲiʧ̑ɨ n
osoba, która powoduje powstawanie czegoś строитель
osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury строитель

budynek buˈdɨ̃nɛk n
budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej здание

budzik ˈbuʥ̑ik n
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory будильник

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
przerywać czyjś sen будить

budżet ˈbuḍʒɛt n
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok; бюджет

budżetowy ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ adj
związany z budżetem, dotyczący budżetu бюджетный

bufiasty buˈfʲjastɨ adj
mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny с буфы

bug bak n
(informatyka, informatyczny) błąd w programie; баг

bugulmijski adj
związany z Bugulmą, dotyczący Bugulmy бугульминский

bujać ˈbujäʨ̑ v
kołysać, huśtać болтать
poruszać się w tył i w przód качаться

bujać w obłokach ˈbujäʥ̑ v‿ɔbˈwɔkax v
nie liczyć się z realiami, fantazjować витать в облаках строить воздушные замки
zamyślić się, rozmarzyć витать в облаках строить воздушные замки

bujda ˈbujda n
coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo брехня враньё

bujda na resorach ˈbujda ˌna‿rɛˈsɔrax idiom
oczywiste, jawne, przesadne kłamstwo чепуха на постном масле

buk buk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych; бук

bukareszteński ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii) бухарестский

bukiet ˈbucɛt n
wiązanka, pęk kwiatów; букет

bukinista ˌbucĩˈɲista n
uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji; букинист

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca; бушприт

buldog ˈbuldɔk n
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa; бульдог

buldożer n
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków; бульдозер

bulgur n
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej; булгур

bulimia buˈlʲĩmʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu; булимия

bulion ˈbulʲjɔ̃n n
(kulinaria) wywar z mięsa i jarzyn бульон

bulić ˈbulʲiʨ̑ v
(potocznie, potoczny) płacić dużą sumę pieniędzy раскошеливаться

bulwa ˈbulva n
(botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu; клубень

bulwar ˈbulvar n
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym бульвар

bumerang n
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo; бумеранг

bunraku bũnˈraku n
teatr lalek wywodzący się z japońskiego teatru epickiego; бунраку

bunt bũnt n
sprzeciw, opór, protest бунт
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi восстание мятеж

buraczany adj
związany z burakami, dotyczący buraków свекловичный

burak ˈburak n
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych; свёкла

burdel ˈburdɛl n
(pospolicie) (grubiański, grubiańsko) brak porządku бордель бардак
(pospolicie) dom publiczny бордель

burejski adj
dotyczący Burei (rzeki w azjatyckiej części Rosji) буреинский

burgenlandzki adj
związany z Burgenlandem, dotyczący Burgenlandu burgenlandský

burgundzki adj
związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii бургундский

buriacki adj
związany z Buriacją albo Buriatami бурятский

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej; мэр

bursa ˈbursa n
internat; общежитие

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew; янтарь

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący bursztynu, związany z bursztynem, wykonany z bursztynu, zawierający domieszkę bursztynu янтарный
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu янтарный

burunduk buˈrũnduk n
(zoologia, zoologiczny) Tamias sibiricus, gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze; бурундук сибирский бурундук

burundyjski ˌburũnˈdɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Burundi бурундийский

burza ˈbuʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); буря гроза

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny; мозговая атака мозговой штурм

burza piaskowa n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku; песчаная буря

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
zamęt wywołany z błahych powodów буря в стакане воды

burzliwy buʒˈlʲivɨ adj
(przenośnie, przenośnia) pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń мятежный

burzowy buˈʒɔvɨ adj
dotyczący burzy, związany z burzą, zwiastujący burzę грозовой

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku; буржуазия

burżuazyjny adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji буржуазный
w komunistycznej nowomowie związany z panowaniem burżuazji, z kapitalizmem буржуазный

burżuj ˈburʒuj n
(pogardliwie) człowiek należący do burżuazji буржуй

bus bus n
(motoryzacja) samochód półciężarowy do przewozu osób, mały autobus маршрутка маршрутное такси

busola buˈsɔla n
kompas służący do wskazywania stron świata буссоль

bustrofedon ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n n
sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter; бустрофедон

but but n
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy; ботинок башмак туфля

butan ˈbutãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG; бутан

butelka buˈtɛlka n
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców бутылка

butelkowy ˌbutɛlˈkɔvɨ adj
dotyczący butelki, związany z butelką бутылочный
mający kolor ciemnozielony, taki jak kolor szklanej butelki бутылочный
przypominający kształtem butelkę бутылочный

butik ˈbutʲik n
mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami бутик

buzułucki adj
związany z Buzułukiem, dotyczący Buzułuka бузулукский

bułat n
stal damasceńska булат

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
związany z Bułgarią lub Bułgarami болгарский

bułgarski buwˈɡarsʲci n
język urzędowy Bułgarii; болгарский

bułka ˈbuw.ka n
wypiek o niewielkich rozmiarach; булка

by bɨ conjunction
…używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność чтобы

bycie ˈbɨʨ̑ɛ n
istnienie бытие

bydlę ˈbɨdlɛ n
(potocznie, potoczny) pogardliwie o nikczemnym człowieku скот скотина
(potocznie, potoczny) rogate hodowlane zwierzę скотина

bydło ˈbɨdwɔ n
(przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1) быдло скот
(zoologia, zoologiczny) w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura быдло скот
(rolnictwo, rolniczy) Szablon:zoot ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich; скот быдло

byk bɨk n
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp. бык

byle ˈbɨlɛ conjunction
…wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne только если только чтобы
…wyrażający życzenie wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne только бы

byle ˈbɨlɛ particle
…występująca razem z rzeczownikiem, przysłówkiem lub zaimkiem, oznaczająca niską wartość omawianego przedmiotu, osoby czy zjawiska -либо -нибудь

bylejakość ˌbɨlɛˈjakɔɕʨ̑ n
brak staranności, niechlujność, robienie czegoś jakkolwiek, bez zwracania uwagi na jakość безответственность небрежность разгильдяйство

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
wzmacnia przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie ни в коем случае

bystry ˈbɨstrɨ adj
o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie сообразительный
o rzece, potoku: szybko płynący стремительный

bytomianin ˌbɨtɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Bytomia бытомец

bytomski bɨˈtɔ̃msʲci adj
od Bytom бытомский

bytowy adj
dotyczący bytu, bytowania бытовой

bywać ˈbɨvaʨ̑ v
(książkowy) być często w jakimś miejscu, przebywać gdzieś, brać udział w czymś бывать

być bɨʨ̑ v
istnieć; trwać быть существовать

być bez grosza przy duszy ˈbɨʥ̑ bɛz‿ˈɡrɔʃa pʃɨ‿ˈduʃɨ v
nie mieć żadnych pieniędzy не иметь ни гроша за душой

być jedną nogą na tamtym świecie ˈbɨʨ̑ ˈjɛdnɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃ na‿ˈtãmtɨ̃mʲ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ v
być bardzo chorym, być umierającym стоять одной ногой в другом мире

być kwita ˈbɨʨ̑ ˈkfʲita idiom
mieć załatwione wszystkie sprawy w stosunku do kogoś, nie być dłużnym, nie mieć zobowiązań быть квиты

być na noże ˈbɨʨ̑ na‿ˈnɔʒɛ v
być z kimś w skrajnie wrogich stosunkach; mieć bardzo złe relacje z kimś; walczyć z kimś быть на ножах

być w siódmym niebie ˈbɨʨ̑ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ idiom
być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym быть на верху блаженства быть на седьмом небе

być w swoim żywiole ˈbɨʨ̑ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm ʒɨˈvʲjɔlɛ v
znajdować się w doskonałym dla siebie środowisku, czuć się świetnie w jakiejś sytuacji быть в своей стихии

bzdura ˈbzdura n
coś nieprawdziwego, niedorzecznego глупость чушь

bzik bʲʑik n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo бзик

bzyczeć ˈbzɨʧ̑ɛʨ̑ v
o lecących owadach: wydawać przeciągły bzyk жужжать

bób bup n
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach; боб
(botanika, botaniczny) (kulinaria) nasiona tej rośliny (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej боб

bóbr bupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie; бобр бобёр

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.); бог

bój buj n
starcie zbrojne walczących stron бой

bójka ˈbujka n
awantura połączona z biciem; драка

ból bul n
(medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; боль
przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne боль

bór bur n
(leśnictwo) wysoki, gęsty las iglasty; бор

bóstwo ˈbustfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów божество

bączek ˈbɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
zabawka wirująca wokół własnej osi юла

bądź bɔ̃ɲʨ̑ particle
łączy się z wyrazami kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wskazując na nieokreśloność osoby, przedmiotu, sposobu, miejsca -нибудь

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek; барабан

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
grać na bębnie барабанить

bębnowy adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący bębna lub bębnów, związany z bębnem барабанный

bęcwał ˈbɛ̃nʦ̑faw n
(pogardliwie) osoba bezmyślna (i często leniwa) остолоп

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”); ублюдок бастард

błagać ˈbwaɡaʨ̑ v
żarliwie, usilnie prosić умолять

błagowieszczeński adj
związany z Błagowieszczeńskiem, dotyczący Błagowieszczeńska благовещенский

błahy ˈbwaxɨ adj
nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi ничтожный

błazen ˈbwazɛ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla; шут
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest przesadnie wesoły lub nadmiernie dowcipkuje паяц шут

błazeński bwaˈzɛ̃j̃sʲci adj
podobny do błazna, charakterystyczny dla błazna дурацкий

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece благословение

błogosławić v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa благословлять

błogość n
przyjemny stan zadowolenia, spokoju блаженство

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy; девственная плева гимен

błonkoskrzydłe ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych; перепончатокрылые

błota ˈbwɔta n
obszar bagienny болото

błotniak ˈbwɔtʲɲak n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus лунь

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół крыло

błotnisty bwɔtʲˈɲistɨ adj
pokryty błotem, pełen błota болотистый

błoto ˈbwɔtɔ n
mieszanina ziemi i wody; грязь слякоть

błysk bwɨsk n
nagłe, krótkie światło вспышка
rodzaj sztucznej przynęty na ryby блесна

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi молния

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
bardzo szybko, prędko молниеносно

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
niezwykle szybki молниеносный

błyszczyk ˈbwɨʃʧ̑ɨk n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bezbarwna lub kolorowa substancja nadająca ustom połysk; блеск для губ

błąd bwɔ̃nt n
niezgodność z zasadami, założeniami ошибка
działanie, które przynosi złe skutki ошибка

błąd ortograficzny ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
błąd w pisowni – złe napisanie wyrazu, niezgodne z zasadami ortografii; орфографическая ошибка

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku; порочный круг

błędny ˈbwɛ̃ndnɨ adj
zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny ошибочный

błędny rycerz ˈbwɛ̃ndnɨ ˈrɨʦ̑ɛʃ idiom
średniowieczny rycerz wędrujący w poszukiwaniu niezwykłych przygód; najczęściej bronił pokrzywdzonych na cześć wybranki swego serca; странствующий рыцарь

błękitna krew bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf idiom
pochodzenie arystokratyczne голубая кровь

błękitny bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ adj
mający kolor intensywnie niebieski голубой

cacko ˈʦ̑aʦ̑kɔ n
(potocznie, potoczny) coś atrakcyjnego, małego i cennego цацка

cal ʦ̑al n
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm; дюйм

call center n
wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów; колл-центр телефонный центр

camembert n
(kulinaria) tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśni; камамбер

cannelloni n
(kulinaria) włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem; каннеллони

capstrzyk ˈʦ̑apsṭʃɨk n
sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp. вечерний заря

car ʦ̑ar n
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji); царь

carat ˈʦ̑arat n
ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara самодержавие царизм царский режим

carewicz ʦ̑aˈrɛvʲiʧ̑ n
syn cara царевич

carobójca n
zabójca cara цареубийца

carski ˈʦ̑arsʲci adj
należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie царский

carstwo ˈʦ̑arstfɔ n
carat царство

carving n
(sztuka) (kulinaria) pochodząca z Azji sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach карвинг

caryca n
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji царица
(historia, historyczny, historycznie) żona cara царица

całka ˈʦ̑awka n
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego; интеграл

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
w sposób całkowity, zupełny, pełny вовсе вполне окончательно совершенно совсем
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę весьма

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
w sposób całkowity, pełny, bez reszty совершенно совсем вполне вовсе окончательно целиком

całodobowo ˌʦ̑awɔdɔˈbɔvɔ adv
przez całą dobę, 24 godziny na dobę круглосуточно

całodobowy adj
otwarty lub czynny całą dobę круглосуточный
trwający całą dobę круглосуточный

całoroczny adj
trwający cały rok круглогодичный

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś целовать
dawać i dostawać pocałunek целоваться

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę целостность

całun n
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku; саван

cały ˈʦ̑awɨ adj
duży, wielki целый
nie uszkodzony целый
jedyny, wyłączny весь
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni целый весь

cały czas adv
nieustannie, ciągle всё время

cały i zdrowy ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ adj
o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory целый и невредимый

cebula ʦ̑ɛˈbula n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z rośliny (1.1) лук луковица

cebulowy ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ adj
(kulinaria) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli луковый

cech ʦ̑ɛx n
organizacja zrzeszająca rzemieślników; цех

cecha ˈʦ̑ɛxa n
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób признак свойство черта

cechować ʦ̑ɛˈxɔvaʨ̑ v
być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym характеризовать
charakteryzować się jakąś cechą характеризоваться

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; кедр

cegielnia ʦ̑ɛˈɟɛlʲɲa n
wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny; кирпичный завод

ceglany ʦ̑ɛɡˈlãnɨ adj
wykonany z cegły кирпичный

ceglastoczerwony ˌʦ̑ɛɡlastɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor czerwony o odcieniu ceglastym краснокирпичный

ceglasty ʦ̑ɛɡˈlastɨ adj
mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły кирпичный

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu; кирпич

cekaem ʦ̑ɛˈkaɛ̃m n
(wojskowość, wojskowy) ciężki karabin maszynowy станковый пулемёт

cekhauz ˈʦ̑ɛkxaws n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego цейхгауз

cel ʦ̑ɛl n
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia)) цель
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni цель

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel цель оправдывает средства

cela ˈʦ̑ɛla n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha келья
pokój więźnia w więzieniu камера

celebrować ˌʦ̑ɛlɛˈbrɔvaʨ̑ v
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować отмечать

cellulit ʦ̑ɛˈlulʲit n
nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion; целлюлит

cellulitis ˌʦ̑ɛluˈlʲitʲis n
(medycyna, medyczny) zapalenie tkanki łącznej; целлюлит

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy таможенник

celny ˈʦ̑ɛlnɨ adj
będący w celu, trafiający do celu меткий
związany z cłem таможенный

celofan ʦ̑ɛˈlɔfãn n
(chemia, chemiczny) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy; целлофан

celować ʦ̑ɛˈlɔvaʨ̑ v
mierzyć do celu целиться
starać się do czegoś trafić целиться

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?; дательный падеж
część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu видоискатель визир
urządzenie ułatwiające celowanie z broni; прицел

celowo ʦ̑ɛˈlɔvɔ adv
w sposób celowy нарочно специально

celowy ʦ̑ɛˈlɔvɨ adj
robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy целеустремлённый

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą кельтский

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) цемент

cementować v
zalewać cementem, spajać za pomocą cementu цементировать

cementowy ˌʦ̑ɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ adj
dotyczący cementu, związany z cementem, wykonany z cementu, zawierający cement цементный

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar цена стоимость

cennik ˈʦ̑ɛ̃ɲːik n
(handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami прайс-лист
(handel, handlowy) spis usług wraz z opłatami za nie такса

cenny ˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający dużą wartość ценный

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci; кенотаф кенота́ф

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń; кентавр

centralista ˌʦ̑ɛ̃ntraˈlʲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik centralizmu централист

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
główny главный основной центральный
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka центральный

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
środkowa część czegoś центр середина

centryzm ˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego центризм

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
miara długości; jedna setna metra; сантиметр

centymetrowy ˌʦ̑ɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ adj
mający długość jednego centymetra сантиметровый

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; цензура
urząd sprawujący taką kontrolę цензура

cenzurowanie n
(urzędowy) dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym цензурирование

cenzus n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie; ценз

cep ʦ̑ɛp n
(dawniej, dawny) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą; цеп

cer ʦ̑ɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58; церий

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
wykonany z ceramiki керамический
związany z ceramiką, dotyczący ceramiki керамический

ceramika ʦ̑ɛˈrãmʲika n
(potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych керамика
dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny; керамика

cerber ˈʦ̑ɛrbɛr n
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę цербер

ceremonia ˌʦ̑ɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd; церемония

ceremonialny ˌʦ̑ɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ adj
związany z uroczystością церемониальный

cerkiew ˈʦ̑ɛrʲcɛf n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego lub greckokatolickiego (unickiego) церковь
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna; церковь

cerkiewny adj
związany z cerkwią, dotyczący cerkwi церковный

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia сертификат

cesarski ʦ̑ɛˈsarsʲci adj
dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa императорский

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha; кесарево сечение

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
najwyższy stopień monarchiczny; император

cesarzewicz n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł rosyjskiego następcy tronu цесаревич

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
kobieta cesarz императрица
żona cesarza императрица

cesja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby цессия

cetologia ˌʦ̑ɛtɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o waleniach; кетология цетология

cetologiczny ˌʦ̑ɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z cetologią, dotyczący cetologii цетологический

cetyryzyna ˌʦ̑ɛtɨrɨˈzɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii; цетиризин

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz; мочеиспускательный канал

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków; катетер

cez ʦ̑ɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55; цезий

cha interjection
…oznaczający śmiech ха

chabarowski adj
związany z Chabarowskiem, dotyczący Chabarowska хабаровский

chaber ˈxabɛr n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych; василёк

chabeta n
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń одёр кляча

chaczapuri n
(kulinaria) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy; хачапури

chadecki xaˈdɛʦ̑ʲci adj
(przymiotnik) od chadecja христианско-демократический

chadzać ˈxaʣ̑aʨ̑ v
chodzić od czasu do czasu lub regularnie захаживать похаживать

chajpudyrski adj
związany z Chajpudyrą, dotyczący Chajpudyry хайпудырский

chakaski adj
związany z Chakasją lub Chakasami, dotyczący Chakasji lub Chakasów хакасский

chalcedon xalˈʦ̑ɛdɔ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu; халцедон

chaldejski adj
odnoszący się do Chaldei lub Chaldejczyków халдейский

chaldejski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; аккадский халдейский
(językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak; халдейский

cham xãm n
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm хам

chamsa n
(etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet; Божья ладонь Божья рука рука Мирьям хамса
(ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku sardela europejska хамса

chamski ˈxãmsʲci adj
(dawniej, dawny) (pogardliwie) należący do członka niższej klasy społecznej, właściwy chłopu хамский
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi хамский

chamstwo ˈxãmstfɔ n
(dawniej, dawny) (pogardliwie) chłopi, lud хамство
zbiór cech należących do chama; brak kultury хамство

chandra n
przygnębienie, często bez wyraźniej przyczyny хандра

chankajski adj
związany z Chanką, dotyczący Chanki ханкайский

chantajski adj
związany z Chantajką, dotyczący Chantajki хантайский

chanty-mansyjski adj
związany z Chanty-Mansyjskiem, dotyczący Chanty-Mansyjska ханты-мансийский

chaos ˈxaɔs n
nieporządek, bezład хаос

chaotycznie adv
(książkowy) w sposób nieuporządkowany, chaotyczny хаотично

chaotyczność n
cecha tego, co chaotyczne; cecha tych, którzy są chaotyczni хаотичность

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany хаотичный хаотический

charakter xaˈraktɛr n
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby характер природа
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju характер

charakterologia n
dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze характерология

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska характерный
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów характеристический своеобразный

charakterystyka ˌxaraktɛˈrɨstɨka n
opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś характеристика

charkowski xarˈkɔfsʲci adj
związany z Charkowem, dotyczący Charkowa харьковский

charytatywny ˌxarɨtaˈtɨvnɨ adj
dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym благотворительный

charyzma xaˈrɨzma n
cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie харизма

charyzmatyczny adj
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą харизматический

chasydyzm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym; хасидизм

chata ˈxata n
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach хата изба

chatański adj
związany z Chatangą, dotyczący Chatangi хатангский

chałka ˈxawka n
słodki, pleciony pszenny chleb; плетёнка хала

chałupa xaˈwupa n
wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny хибара лачуга халупа

chałwowy adj
związany z chałwą халвовый

chcieć çʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
odczuwać chęć zrobienia czegoś хотеть захотеть

chciwość ˈçʨ̑ivɔɕʨ̑ n
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś алчность жадность корыстолюбие

chciwy ˈçʨ̑ivɨ adj
taki, który odznacza się chciwością жадный ненасытный

chemia ˈxɛ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem; химия
(potocznie, potoczny) dużo sztucznych (nienaturalnych) środków chemicznych химия

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole; органическая химия

chemiczka xɛ̃ˈmʲiʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie chemii, kobieta zajmująca się chemią химичка

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z chemią химический

chemik ˈxɛ̃mʲik n
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią химик

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi; химиотерапия

chemosynteza n
(biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii; хемосинтез

chersoński adj
związany z Chersoniem, dotyczący Chersonia херсонский

chełmski adj
odnoszący się do Chełma, związany z Chełmem хелмский

chilijski ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Chile чилийский

chip ʧ̑ʲip n
(elektronika, elektroniczny) układ scalony чип

chipset n
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy; чипсет

chiralny adj
(chemia, chemiczny) taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi хиральный

chiromanta n
(ezoteryka) wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk хиромант хиромантик

chiropterolog ˌçirɔptɛˈrɔlɔk n
(zoologia, zoologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy хироптеролог
(zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie chiropterologii хироптеролог

chiropterologia ˌçirɔptɛrɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o nietoperzach; хироптерология

chiropterologiczny ˌçirɔptɛrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(zoologia, zoologiczny) związany z chiropterologią, dotyczący chiropterologii хироптерологический

chirurg ˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami хирург
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka w zakresie chirurgii хирург

chirurg dziecięcy ˈçirurʲɟ ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami u dzieci детский хирург

chirurg naczyniowy ˈçirurk ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami naczyń krwionośnych i chłonnych ангиохирург сосудистый хирург

chirurg onkologiczny ˈçirurk ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii onkologicznej онкологический хирург

chirurg plastyczny ˈçirurk plaˈstɨʧ̑nɨ n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii plastycznej пластический хирург

chirurg stomatologiczny ˈçirurk ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii stomatologicznej хирург-стоматолог

chirurgia çiˈrurʲɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym; хирургия

chirurgiczny ˌçirurʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów хирургический

chitozan n
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny; хитозан

chityna n
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy; хитин

chitynowy adj
związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny хитинный хитиновый

chiński ˈçĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Chin lub Chińczyków китайский

chiński ˈçĩj̃sʲci n
język urzędowy w Chinach; китайский

chińszczyzna çĩj̃ˈʃʧ̑ɨzna n
(potocznie, potoczny) coś niezrozumiałego i trudnego китайская грамота

chlapa n
błoto i mokry śnieg слякоть

chleb xlɛp n
pieczywo z mąki, wody i drożdży; хлеб

chlebowy adj
związany z chlebem, dotyczący chleba хлебный

chlew xlɛf n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno хлев свинарник
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; свинарник хлев

chlor xlɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17; хлор

chlorek ˈxlɔrɛk n
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego; хлорид

chlorek sodu ˈxlɔrɛk ˈsɔdu n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej; хлорид натрия

chloro- ˈxlɔrɔ prefix
(chemia, chemiczny) przedrostek w nazwie związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce хлор-

chlorofil xlɔˈrɔfʲil n
organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor; хлорофилл

chloroform n
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający; хлороформ

chlorosarin ˌxlɔrɔˈsarʲĩn n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu; хлорзарин

chmiel xmʲjɛl n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1) хмель

chmura ˈxmura n
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; облако туча

chochla ˈxɔxla n
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy; поварёшка черпак половник

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
mimo że; robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego хотя

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ particle
przynajmniej, bodaj, choć, co najmniej

chodnik ˈxɔdʲɲik n
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych; тротуар

chodzenie xɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
poruszanie się pieszo хождение

chodzi o ˈxɔʥ̑i ˈɔ
wyrażający czyjś cel, jaki ma być zrealizowany wg mówiącego lub pomysłodawcy czynności (zwykle w wyjaśnianiu czegoś) powinno (być), ma (być) дело в

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
poruszać się za pomocą nóg ходить
o mechanizmie: działać, pracować ходить
o środkach komunikacji: kursować ходить
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce ходить

chodzić jak szwajcarski zegarek ˈxɔʥ̑iʨ̑ ˈjak ʃfajˈʦ̑arsʲci zɛˈɡarɛk v
(przenośnie, przenośnia) działać bardzo dokładnie, precyzyjnie, niezawodnie, punktualnie, bezbłędnie, bezzwłocznie, bez opóźnień ходить как швейцарские часы

chodzić na rzęsach v
(potocznie, potoczny) bawić się wesoło, hulać, urządzać brewerie po pijanemu ходить раком

chodzić spać z kurami ˈxɔʥ̑iʨ̑ ˈspaʨ̑ s‿kuˈrãmʲi v
chodzić spać bardzo wcześnie c курами ложиться

chodzki adj
odnoszący się do zachodnioczeskiego regionu etnicznego ziemia chodzka ходский

chodząca encyklopedia xɔˈʣ̑ɔ̃nʦ̑a ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
osoba bardzo inteligentna, posiadająca dużą wiedzę z wielu dziedzin ходячая энциклопедия

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia; ёлка новогодняя ёлка

cholangiopankreatografia n
(medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki холангиопанкреатография

cholecystektomia ˌxɔlɛʦ̑ɨstɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego; холецистэктомия

cholera xɔˈlɛra interjection
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie хрен

cholera xɔˈlɛra n
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna; холера

cholera wie xɔˈlɛra ˈvʲjɛ idiom
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości чёрт его знает

cholernie adv
(wulgarnie, wulgaryzm) bardzo чертовски

choleryk xɔˈlɛrɨk n
(psychologia, psychologiczny) jeden z typów temperamentu; człowiek o szybkich i silnych reakcjach uczuciowych, za to wytrwały i odporny холерик
człowiek o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu холерик

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej; холестерин

cholesterolowy adj
(biochemia, biochemiczny) związany z cholesterolem, dotyczący cholesterolu холестериновый

cholewa xɔˈlɛva n
część obuwia obejmująca przynajmniej cześć goleni голенище

chomik ˈxɔ̃mʲik n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae; хомяк

chomikować v
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (pejoratywnie, pejoratywny) gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy копить про запас хомячить

chomąto n
część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję; хомут

choreograf ˌxɔrɛˈɔɡraf n
(choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego хореограф

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych хореография

choreograficzny adj
związany z układem tańca, choreografią, choreografami хореографический

choroba xɔˈrɔba n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu; болезнь нездоровье
(przenośnie, przenośnia) negatywne zjawisko lub czyjaś ujemna cecha болезнь

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka; болезнь Альцгеймера

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem; болезнь Паркинсона

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku морская болезнь

choroba popromienna n
(medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania; лучевая болезнь

choroba von Willebranda xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda n
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach; болезнь фон Виллебранда

chorobotwórczość ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób; болезнетворность патогенность

chorobotwórczy ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɨ adj
(medycyna, medyczny) wywołujący chorobę болезнетворный

chorowity ˌxɔrɔˈvʲitɨ adj
często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie болезненный хилый

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów хорватский

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH; хорватский

chory ˈxɔrɨ adj
dotknięty chorobą больной
(potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny больной

chory ˈxɔrɨ n
osoba dotknięta chorobą больной

chorągiew xɔˈrɔ̃ŋʲɟɛf n
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.; знамя

chorąży xɔˈrɔ̃w̃ʒɨ n
osoba niosąca flagę, chorągiew знаменосец

chowany xɔˈvãnɨ n
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka; прятки

chować ˈxɔvaʨ̑ v
pielęgnować, wychowywać расти
ukrywać kogoś / coś przed kimś прятать
grzebać zmarłych хоронить

chrabąszcz majowy ˈxrabɔ̃w̃ʃʧ̑ maˈjɔvɨ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych; майский жук

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
oddychać w trakcie snu charcząc храпеть

chrobry ˈxrɔbrɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) (podniośle) dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski храбрый

chrom xrɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24; хром

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę; хромосфера

chromowanie n
(technologia, technika, techniczny) (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie metalu chromem хромирование

chromować v
pokrywać chromem хромировать

chromowy adj
związany z chromem, dotyczący chromu, zrobiony z chromu хромистый хромовый

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować защищать

chronologiczny adj
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie хронологический

chronometr n
bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji хронометр

chrust xrust n
odłamane od drzew, opadłe, suche gałęzie; хворост

chruścik ˈxruɕʨ̑ik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy; ручейник шитик

chrypka ˈxrɨpka n
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań хрипота

chrystianizacja ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie; христианизация

chrystianizowanie n
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzanie chrześcijaństwa христианизирование

chrystianizować v
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzać chrześcijaństwo христианизировать

chrystologia n
(teologia, teologiczny) nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej; христология

chryzantema ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) хризантема

chryzopraz xrɨˈzɔpras n
(mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu; хризопраз

chrzan xʃãn n
(botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych; хрен
(kulinaria) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku хрен
(spożywczy) (kulinaria) przyprawa z tartego chrzanu (1.4) хрен

chrzciciel n
osoba chrzcząca креститель

chrzcielny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze chrztem крестильный

chrzciny n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu крестины

chrzest xʃɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie; крещение
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uroczyste nadanie nazwy statkowi крещение
(potocznie, potoczny) w związkach wyrazowych: inicjacja, pierwszy udział w czymś крещение

chrzest bojowy ˈxʃɛzd bɔˈjɔvɨ n
pierwszy bój, pierwsza walka lub bitwa боевое крещение
wystąpienie gdzieś pierwszy raz боевое крещение

chrzestna n
(potocznie, potoczny) (zobacz) matka chrzestna крёстная

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa христианин

chrześcijanka ˌxʃɛɕʨ̑iˈjãnka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje chrześcijaństwo христианка

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami христианский

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci; христианство
ogół wiernych wszystkich wyznań chrześcijańskich (1.1) христианство

chrześniak n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) syn chrzestny крёстный сын крестник

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.; хрящ

chudański adj
związany z Chudanem (rzeką na Syberii w Rosji) худанский

chudy ˈxudɨ adj
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości худой

chuj xuj n
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek хуй
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) wysoce obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny хуй

chuj go wie idiom
(wulgarnie, wulgaryzm) nie wiem, nie wiadomo, trudno powiedzieć хуй его знает

chuj z tym ˈxuj ˈs‿tɨ̃m
(wulgarnie, wulgaryzm) oznaczające, że coś jest nieistotne, nieważne, błahe хер с ним хуй с ним

chujnia ˈxujɲa n
(wulgarnie, wulgaryzm) coś kiepskiego, nieciekawego, niezadowalającego; coś odbieranego negatywnie хуйня

chujowo xuˈjɔvɔ adv
(wulgarnie, wulgaryzm) kiepsko, bardzo źle хуёво

chujowy xuˈjɔvɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) kiepski, marny, do niczego хуёвый

chuligan n
człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd; хулиган

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa носовой платок салфетка

chustka ˈxustka n
chusteczka do nosa носовой платок
okrycie głowy платок

chuć xuʨ̑ n
trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy похоть

chwalipięta ˌxfalʲiˈpʲjɛ̃nta n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto stale się czymś chwali бахвал бахвалка хвастун хвастунья

chwalić ˈxfalʲiʨ̑ v
mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze восхвалять хвалить

chwast xfast n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych; сорняк

chwila ˈxfʲila n
bardzo krótki czas момент мгновение

chwilowo xfʲiˈlɔvɔ adv
przez chwilę; bardzo krótko в данный момент
tymczasowo временно

chwyt xfɨt n
(przenośnie, przenośnia) zaplanowane, sprytne posunięcie уловка
(sport, sportowy) pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz захват приём хват
czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem хватка

chwyt poniżej pasa ˈxfɨt pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa n
posunięcie niezgodne z przyjętymi normami etycznymi, postępek nieszlachetny, nieetyczny захват ниже пояса

chwytny ˈxfɨtnɨ adj
posiadający zdolność łapania przedmiotów; dostosowany do chwytania хватательный

chyba ˈxɨba particle
…używana do stawiania warunku разве разве только
…używana w pytaniach retorycznych разве
…wyrażająca niepewność, przypuszczenie пожалуй

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
wprowadzający zdania podrzędne, wyrażające warunek если не

chytrość n
bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością хитрость

chytry ˈxɨtrɨ adj
podstępny, przebiegły хитрый
skąpy, chciwy жадный

chyży ˈxɨʒɨ adj
(poetycki, poetycko) poruszający się szybko проворный прыткий

chór xur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; хор
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1) хор
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów хор

chórzysta xuˈʒɨsta n
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze хорист

chórzystka xuˈʒɨstka n
kobieta lub dziewczyna, która śpiewa w chórze хористка

chętnie ˈxɛ̃ntʲɲɛ adv
z chęcią, z ochotą охотно с желанием

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
mający chęć zrobienia czegoś склонный

chętny ˈxɛ̃ntnɨ n
ochotnik доброволец

chęć xɛ̃ɲʨ̑ n
pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś желание аппетит жажда зуд охота

chłam xwãm n
coś bezwartościowego, tandetnego; także większa ilość tych przedmiotów, towarów хлам

chłodnica xwɔdʲˈɲiʦ̑a n
urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami; теплообменник

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
raczej zimny; rześki прохладный

chłop xwɔp n
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa крестьянин
(potocznie, potoczny) mąż мужик
(potocznie, potoczny) mężczyzna мужик
(potocznie, potoczny) rolnik крестьянин земледелец

chłop się nie przeżegna, dopóki piorunu nie usłyszy ˈxwɔpʲ‿ɕɛ ˌɲɛ‿pʃɛˈʒɛɡna dɔˈpuci pʲjɔˈrũnu ˌɲɛ‿uˈswɨʃɨ proverb
niektórych ludzi tylko krytyczna sytuacja skłania do modlitwy гром не грянет – мужик не перекрестится

chłopak ˈxwɔpak n
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna парень юноша
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę парень друг
dziecko płci męskiej мальчик

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
młody człowiek płci męskiej мальчик

chłopięcy xwɔˈpʲjɛ̃nʦ̑ɨ adj
związany z chłopakiem, chłopcem, dotyczący chłopca мальчиковый
taki, jak u chłopaka, chłopca мальчиковый

chłopięcy xwɔˈpʲjɛ̃nʦ̑ɨ possessiveAdjective
należący do chłopca, będący jego własnością мальчиковый

chłopstwo n
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników; крестьянство

chłostać ˈxwɔstaʨ̑ v
bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne) хлестать

chłód xwut n
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno холод

ciamajda ʨ̑ãˈmajda n
(potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny лопух разиня растяпа шляпа

ciapać v
iść z trudem, zwłaszcza po błocie чапать

ciasny ˈʨ̑asnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) ograniczony, zaściankowy тесный
taki, w którym jest mało miejsca тесный
o ubraniu: zbyt mały lub wąski тесный

ciasteczko ʨ̑aˈstɛʧ̑kɔ n
(zdrobniale) od ciastko печенька

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem печенье пирожное

ciasto ˈʨ̑astɔ n
(kulinaria) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami; тесто
(kulinaria) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka; пирог

ciało ˈʨ̑awɔ n
organizm ludzki lub zwierzęcy тело
zwłoki człowieka i zwierzęcia тело
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja тело

ciało szkliste n
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej; стекловидное тело

cicha woda brzegi rwie ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska в тихом омуте черти водятся тихая вода берега подмывает

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku тихо

cicho jak w grobie ˈʨ̑ixɔ ˈjaɡ ˈv‿ɡrɔbʲjɛ adv
tak cicho, że aż nieprzyjemnie, nie do zniesienia тихо как в могиле

cicho niczym w grobie ˈʨ̑ixɔ ˈɲiʧ̑ɨ̃m ˈv‿ɡrɔbʲjɛ adv
tak cicho, że aż nieprzyjemnie, nie do zniesienia тихо как в могиле

cichutki ʨ̑iˈxutʲci adj
(zdrobniale) od: cichy тихонький

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
o małej głośności тихий

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; турецкий горох
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.1) турецкий горох

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych нут бараний горох горох шиш нахат пузырник турецкий горох

cieciorka ʨ̑ɛ̇ˈʨ̑ɔrka n
(botanika, botaniczny) Coronilla L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; вязель

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia жидкость

cieczka n
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych течка

ciekawie adv
w sposób ciekawy интересно

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś любопытство

ciekawski adj
(potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością любопытный

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat любопытный я интересно
taki, który wzbudza zainteresowanie интересный

ciekły ˈʨ̑ɛkwɨ adj
(fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy жидкий

cielec n
(przestarzałe, przestarzały) (literacko) młody byk, większe cielę телец

cielny ˈʨ̑ɛlnɨ adj
o krowie, w rodzaju żeńskim (cielna): spodziewająca się potomstwa стельный

cielątko ʨ̑ɛˈlɔ̃ntkɔ n
(zdrobniale) od cielę телёночек

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
(kulinaria) potrawa z cielęciny (1.1) телятина
mięso z młodej krowy (cielęcia) телятина

cielętnik n
(zootechnika, zootechniczny) obora, czasem także pastwisko lub zagroda, przeznaczone dla cieląt телятник

ciemięzca ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛ̃w̃sʦ̑a n
ktoś, kto ciemięży поработитель

ciemnia n
(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych; тёмная комната

ciemno ˈʨ̑ɛ̃mnɔ adv
…od przymiotnika: ciemny темно

ciemno jak w dupie u Murzyna ˈʨ̑ɛ̃mnɔ ˈjaɡ ˈv‿dupʲjɛ ˌu‿muˈʒɨ̃na adv
(wulgarnie, wulgaryzm) (żartobliwie) bardzo ciemno темно как у негра в жопе

ciemnooki ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈːci adj
(książkowy) mający ciemne oczy темноглазый

ciemnowłosy ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ adj
mający ciemne włosy темноволосый

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor zielony o ciemnym odcieniu тёмно-зелёный

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
stan, w którym jest brak światła, jasności; темнота

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
(potocznie, potoczny) wątpliwy, nie wzbudzający zaufania тёмный
(potocznie, potoczny) zacofany, nieświadomy, pozbawiony wiedzy тёмный
o cerze: mająca odcień między jasną a czarną; opalona, ogorzała, śniada смуглый
o kolorze: zbliżony do czarnego тёмный чёрный

cieniowanie n
(fryzyjski) ścinanie włosów na różnej długości, by zwiększyć ich objętość lub nadać odpowiedni kształt fryzurze тушёвка

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
mający niewielki przekrój poprzeczny тонкий
o głosie: wysoki, piskliwy тонкий

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ adv
(przenośnie, przenośnia) w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy тепло

ciepło tworzenia n
(chemia, chemiczny) efekt cieplny towarzyszący powstaniu związku chemicznego z pierwiastków w określonych warunkach теплота образования

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy тёплый
(przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny тёплый
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło тёплый
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą тёплый горячий

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: cierpieć страдание

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) znosić, tolerować kogoś lub coś терпеть
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny страдать
ubolewać z powodu czegoś страдать

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś терпеливость
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych терпимость терпение

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
niezrażający się czekaniem терпеливый
znoszący przeciwności w sposób opanowany терпеливый

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie веселить радовать тешить
być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś радоваться

cieszyński ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Cieszyna, związany z Cieszynem тешенский тешинский цешинский

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny; тетерев-косач тетерев

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; тень
(przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś тень

cień do powiek ˈʨ̑ɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpɔvʲjɛk n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) barwny kosmetyk nakładany na powieki; тень для век

cieśla ˈʨ̑ɛ̇ɕla n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów плотник

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami) пролив

cinkciarz ˈʨ̑ĩŋʲcʨ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek handlujący obcymi walutami poza oficjalnymi kanałami wymiany dewiz; валютчик

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
siostra matki тётя тётка

cios ʨ̑ɔs n
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia бивень
blok kamienny lub drewniany тёсаный камень
negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd. удар
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem удар
wstrząs lub zły obrót spraw удар

cios poniżej pasa ˈʨ̑ɔs pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa n
posunięcie wykorzystujące czyjś słaby punkt, nieetyczny postępek wobec kogoś удар ниже пояса

ciotka ˈʨ̑ɔtka n
siostra ojca тётя
siostra matki тётя
(potocznie, potoczny) żona stryja тётя
(potocznie, potoczny) żona wuja тётя

cipa ˈʨ̑ipa n
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwarowe, gwara)) żeński narząd rozrodczy пизда
(wulgarnie, wulgaryzm) pogardliwie o kobiecie пизда

cis ʦ̑is ʨ̑is n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych; тис
bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie тис

cisza ˈʨ̑iʃa n
brak dźwięku тишина

ciuch ʨ̑ux n
(potocznie, potoczny) każde ubranie шмотка

ciuciubabka ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka n
zabawa, w której jeden z uczestników goni i próbuje schwytać innych, mając zawiązane oczy; жмурки

ciągle ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ adv
bez przerw постоянно

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
wlec, przesuwać za sobą тянуть

ciągnąć za język ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʥ̑ za‿ˈjɛ̃w̃zɨk v
usiłować dowiedzieć się czegoś od kogoś, wypytywać kogoś тянуть за язык

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
dzielić na części ostrym narzędziem резать

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu; беременность

cięgno ˈʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające тяж

ciężar ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar n
(fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne; вес

ciężarek ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk n
(zdrobniale) mały ciężar грузик
element służący obciążaniu грузило
przedmiot o danej wadze, służący do ćwiczeń wzmacniających mięśnie гантель гиря
przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy гиря

ciężarna ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarna n
kobieta w ciąży беременная

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów; грузовик грузовой автомобиль

ciężkawy adj
trochę ciężki тяжеловатый

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
taki, który dużo waży, ma dużą masę тяжёлый тяжелая тяжелое тяжелые

ciężko ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃkɔ adv
w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko с трудом трудно тяжело тяжко

ciężkostrawny adj
trudny do strawienia тяжёлый

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa; давление
presja, nacisk давление
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze; артериальное давление давление

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych давление крови кровяное давление

ciśnienie tętnicze ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) ciśnienie wywierane przez krew na ściany tętnic; артериальное давление

ciżba ˈʨ̑iʒba n
duża liczba stłoczonych ludzi толпа

cliché n
stereotyp myślowy, komunał ярлык

cmentarny ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ adj
będący na cmentarzu, odnoszący się do cmentarza кладбищенский

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy; кладбище

cmentarzysko ˌʦ̑mɛ̃ntaˈʒɨskɔ n
(potocznie, potoczny) miejsce, gdzie znajdują się zużyte, zniszczone przedmioty кладбище
(zgrubienie) od cmentarz, duży cmentarz кладбище

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
który zachowuje powściągliwość seksualną; (także, też) świadczący o takiej powściągliwości целомудренный
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi добродетельный

co ʦ̑ɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o orzeczniki что
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak что

co dwie głowy, to nie jedna ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna proverb
dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań одна голова - хорошо, а две - лучше

co nagle, to po diable ˈʦ̑ɔ ˈnaɡlɛ ˈtɔ pɔ‿ˈdʲjablɛ proverb
jeśli robi się coś szybko, to nie wychodzi to na dobre делано на спех – сделано на смех поспешишь – людей насмешишь что скоро, то не споро

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
nie mniej niż по крайней мере не мало чем

co się stało, to się nie odstanie ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈstawɔ ˈtɔ‿ɕɛ ˌɲɛ‿ɔtˈstãɲɛ proverb
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło что сделано, то сделано

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina с глаз долой — из сердца вон

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
w każdym dniu, co dzień каждый день

codzienność ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɔɕʨ̑ n
życie i sprawy codzienne (zwykłe, powszechne) будни повседневность

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia ежедневный
zwyczajny, normalny, taki, jak każdego dnia ежедневный повседневный

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz что-нибудь

cokół ˈʦ̑ɔkuw n
(architektura, architektoniczny) najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny пьедестал соколь
(sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby пьедестал соколь

cominutowy adj
powtarzający się co jedną minutę ежеминутный

coraz ˈʦ̑ɔras adv
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym всё более и более

coroczny ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ adj
powtarzający się co roku ежегодный

cos kɔˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) cosinus cos

cosinus kɔˈsʲĩnus n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej; косинус

cotangens kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta; котангенс

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
powtarzający się co tydzień еженедельный

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić что-то

croissant n
(kulinaria) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta; круассан

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) cotangens ctg

cud ʦ̑ut n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; чудо
(przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna чудо

cudowne dziecko ʦ̑uˈdɔvnɛ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ idiom
dziecko nieprzeciętnie zdolne, bardzo rozwinięte na swój wiek вундеркинд

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu чудесный замечательный чудный
związany z cudem сверхъестественный чудесный

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
osoba pochodząca z innego kraju иностранец чужеземец

cudzoziemka n
kobieta, dziewczyna z innego kraju иностранка

cudzoziemski adj
pochodzący z obcego kraju, właściwy obcemu krajowi lub cudzoziemcom иноземный иностранный чужестранный

cudzołożnica ˌʦ̑uʣ̑ɔwɔʒʲˈɲiʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa прелюбодейка

cudzołożnik ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒʲɲik n
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna dopuszczający się cudzołóstwa прелюбодей

cudzołożny ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒnɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem прелюбодейный

cudzołożyć ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑ v
dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę прелюбодействовать

cudzołóstwo ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem; адюльтер прелюбодеяние

cudzożywny adj
(biologia, biologiczny) odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy; гетеротрофный

cudzy ˈʦ̑uʣ̑ɨ adj
należący do kogoś innego чужой посторонний

cudzysłów ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf n
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych; кавычки

cukier ˈʦ̑ucɛr n
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu; углевод сахар
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; сахар

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków; сахарная пудра

cukier waniliowy ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ n
(kulinaria) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym; ванильный сахар

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych; конфета конфетка

cukiernia ʦ̑uˈcɛrʲɲa n
miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.) кондитерская

cukiernica ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a n
naczynie, w którym podaje się cukier; сахарница

cukierniczy adj
związany z cukiernictwem, dotyczący cukiernictwa кондитерский

cukiernik ʦ̑uˈcɛrʲɲik n
rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy кондитер

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej; кабачок

cukrownia ʦ̑uˈkrɔvʲɲa n
fabryka cukru сахароварня сахарозавод

cukrowy ʦ̑uˈkrɔvɨ adj
dotyczący cukru, związany z cukrem сахарный
zrobiony z cukru сахарный

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi; диабет сахарная болезнь

cukrzycowy ˌʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ adj
związany z cukrzycą диабетический

curling n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie; кёрлинг

cuszimski adj
dotyczący grupy wysp Cuszima, związany z nią цусимский

cyber-
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem) кибер-

cyberkultura n
(neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.; киберкультура

cybernetyczny adj
odnoszący się do cybernetyki, związany z cybernetyką кибернетический

cybernetyk n
specjalista w dziedzinie cybernetyki кибернетик

cybernetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach; кибернетика

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery киберпространство

cyc ʦ̑ɨʦ̑ n
(grubiański, grubiańsko) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieca pierś грудь сися

cycek ˈʦ̑ɨʦ̑ɛk n
(potocznie, potoczny) kobieca pierś сиська

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
(kulinaria) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu; сидр

cyferblat ʦ̑ɨˈfɛrblat n
tarcza zegara циферблат

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 цифра
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym цифра
symboliczna reprezentacja cyfry (1.1) цифра

cyfrowy ʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
wykorzystujący technikę cyfrową цифровой
związany z cyframi цифровой

cyfrówka ʦ̑ɨfˈrufka n
(potocznie, potoczny) (fotografia) cyfrowy aparat fotograficzny, aparat cyfrowy цифровик

cygan n
(potocznie, potoczny) o kimś, kto kłamie i oszukuje цыган

cygarko n
(zdrobniale) od: cygaro сигарка

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia сигара

cygański adj
(potocznie, potoczny) dotyczący cygana, włóczęgi, osoby prowadzącej nieustabilizowany tryb życia цыганский
dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów цыганский

cygański n
(potocznie, potoczny) język romski цыганский

cyjanek n
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca; цианид

cyjanowodór n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów; циановодород

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo цикл

cyklaminian ˌʦ̑ɨklãˈmʲĩɲãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sól lub ester kwasu cyklaminowego; цикламат

cykliczny adj
dotyczący cyklu, należący do cyklu цикличный

cyklofosfamid ˌʦ̑ɨklɔfɔˈsfãmʲit n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, pochodna iperytu azotowego, lek alkilujący stosowany w leczeniu nowotworów; циклофосфамид

cyklofrenia n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna z występowaniem okresowych stanów maniakalnych i depresji; циклофрения

cykloida ʦ̑ɨkˈlɔjda n
(matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej; циклоида

cyklon ˈʦ̑ɨklɔ̃n n
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; циклон
(chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B циклон

cyklotron ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych; циклотрон

cyklotymia ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii; циклотимия

cykoria ʦ̑ɨˈkɔrʲja n
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych цикорий
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) цикорий

cylinder miarowy n
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy; измерительный цилиндр мензурка мерный цилиндр

cymes n
(kulinaria) wspólna nazwa kilku potraw żydowskich, najczęściej rodzaj deseru z marchewki ze słodkimi dodatkami; цимес

cymlański adj
związany z Cymlańskiem, dotyczący Cymlańska цимлянский

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn; олово станнум

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa; корица

cyniczny ʦ̑ɨ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
lekceważąco odnoszący się do ogólnie uznawanych autorytetów i zasad etycznych циничный
(filozofia, filozoficzny) związany z cynizmem filozoficznym кинический цинический

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa; цинизм
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych цинизм циничность

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30; цинк цинкум

cynkowanie n
(technologia, technika, techniczny) (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie jakiejś powierzchni powłoką z cynku цинкование

cynowy adj
zrobiony z cyny оловянный
związany z cyną, dotyczący cyny оловянный

cypel ˈʦ̑ɨpɛl n
(geografia, geograficzny) ląd mocno wysunięty w morze lub inny zbiornik wodny стрелка
(geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich выступ

cyprofloksacyna ˌʦ̑ɨprɔflɔksaˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego; ципрофлоксацин

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych; кипарис

cyraneczka ˌʦ̑ɨrãˈnɛʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; чирок-свистунок

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki; чирок-трескунок трескунок чирок

cyranka syberyjska ʦ̑ɨˈrãnka ˌsɨbɛˈrɨjska n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas formosa, gatunek kaczki występujący we wschodniej Syberii; клоктун

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów; циркуль

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; цирконий

cyrkulowanie n
krążenie czegoś w jakimś obiegu циркулирование

cyrulik n
(dawniej, dawny) fryzjer wykonujący również proste zabiegi medyczne; цирюльник

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich; кириллица

cysoida n
(geometria) typ krzywej płaskiej; циссоида

cytat ˈʦ̑ɨtat n
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu; цитата

cyto- ˈʦ̑ɨtɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z komórką zwierzęcą lub roślinną цито-

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o komórce цитология

cytologiczny adj
(biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii цитологический

cytoplazma n
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet; цитоплазма

cytowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: cytować цитирование

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu цитировать

cytrusowy ˌʦ̑ɨtruˈsɔvɨ adj
związany z cytrusem цитрусовый

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny цитрин

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce лимон

cytyzyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego; цитизин

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego; цивилизация

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami гражданский
nie należący do wojska гражданский цивильный

czad ʧ̑at n
(dialekt) dym, opary чад
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) (zobacz) tlenek węgla угар
(potocznie, potoczny) zapach spalenizny гарь

czador ˈʧ̑adɔr n
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu; чадра

czadyjski ʧ̑aˈdɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Czad чадский

czagatajski adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Czagatajem, dotyczący Czagataja (syna Czyngis-Chana) чагатайский

czagatajski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język czagatajski; чагатайский

czaić v
czekać / oczekiwać na kogoś w ukryciu таиться

czaj ʧ̑aj n
(gwarowe, gwara) (więziennictwo, więzienny) bardzo mocna herbata pita w celu odurzenia, często z dodatkiem tytoniu lub lekarstw чифирь

czajka ˈʧ̑ajka n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie; чибис

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
(kulinaria) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody; чайник

czapka ˈʧ̑apka n
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek; шапка

czapla ˈʧ̑apla n
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący; цапля

czara n
owalne płytkie naczynie służące do picia win i miodów чара чаша

czarcie koło n
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów; ведьмины круги

czarka n
(mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju (1.3) саркосцифа

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia; чёрная дыра

czarna godzina ˈʧ̑arna ɡɔˈʥ̑ĩna idiom
okres dużych trudności, zwłaszcza materialnych, przewidywany w bliżej nieokreślonej przyszłości чёрный день

czarna herbata n
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis чёрный чай

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem; черника
owoc czarnej jagody (1.1) черника

czarna niewdzięczność n
skrajna niewdzięczność чёрная неблагодарность

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych; чёрная смородина
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc tego krzewu чёрная смородина

czarna skrzynka n
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; чёрный ящик
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej чёрный ящик

czarna sotnia n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch polityczny w Rosji z początków XX wieku; чёрная сотня

czarne złoto ˈʧ̑arnɛ ˈzwɔtɔ idiom
ropa naftowa чёрное золото
węgiel kamienny чёрное золото

czarno-biały ˌʧ̑arnɔ‿ˈbʲjawɨ adj
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy чёрно-белый
taki, który ma dwa kolory: czarny i biały чёрно-белый

czarnobrody ˌʧ̑arnɔˈbrɔdɨ adj
taki, który ma czarny zarost na brodzie чернобородый

czarnodruk n
czarne odbitki kolorowych znaczków pocztowych lub całostek wykonane dla próby, jako nowodruk, wtórnodruk albo odbitka ze skasowanej formy чернодрук

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców черногорский

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze; черногорский

czarnomorski ˌʧ̑arnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
dotyczący Morza Czarnego, związany z Morzem Czarnym черноморский

czarnooki ˌʧ̑arnɔˈːci adj
taki, który ma czarne oczy черноглазый

czarnosecinny adj
(przestarzałe, przestarzały) (pejoratywnie, pejoratywny) skrajnie reakcyjny, prawicowy, nacjonalistyczny черносотенный черносотенский

czarnoskrzydły ˌʧ̑arnɔˈskʃɨdwɨ adj
taki, który ma czarne skrzydła чернокрылый

czarnoziem ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m n
(rolnictwo, rolniczy) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach; чернозём

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
mający najciemniejszy możliwy kolor чёрный
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie чёрный
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) чёрный
nielegalny чёрный

czarny bez ˈʧ̑arnɨ ˈbɛs n
(botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory; бузина чёрная бузина
owoc czarnego bzu (1.1) бузина чёрная бузина

czarny blok n
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję; Чёрный блок

czarny humor ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr n
przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny; чёрный юмор юмор нуар

czarny jak kominiarz ˈʧ̑arnɨ ˈjak ːɔ̃ˈmʲĩɲaʃ adj
brudny чёрный как трубочист

czarny rynek ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo; чёрный рынок

czarodziej n
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów волшебник колдун чудесник

czarodziejka n
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary колдунья фея

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia ведьма колдунья

czart ʧ̑art n
(przestarzałe, przestarzały) zły duch, diabeł; чёрт

czarujący ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący чарующий

czary ˈʧ̑arɨ n
magiczne obrzędy магия волшебство

czas ʧ̑as n
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; время
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi время
chwila, moment, pora время

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; прошедшее время

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; будущее время

czas teraźniejszy ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich; настоящее время

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło время — деньги

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
niekiedy, co pewien czas иногда

czasochłonny ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ adj
wymagający poświęcenia dużo czasu времязатратный длительный требующий много время

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą; журнал

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności; пространство-время

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany глагол

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej непереходный глагол

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej переходный глагол

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
(gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się" возвратный глагол

czasownikowy ˌʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ adj
związany z czasownikiem, dotyczący czasownika вербальный глагольный

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
trwający przez krótki czas временный

czaszka ˈʧ̑aʃka n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie череп

czatować ʧ̑aˈtɔvaʨ̑ v
pilnować, śledzić kogoś z ukrycia стеречь

czauński adj
związany z Czaunem, dotyczący Czaunu чаунский

czciciel ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl n
człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś поклонник

czcić ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ v
obchodzić jakieś święto отмечать праздновать
oddawać cześć почитать чтить

czeboksarski adj
związany z Czeboksarami, dotyczący Czeboksar чебоксарский

czecho-słowacki ˌʧ̑ɛxɔ-swɔˈvaʦ̑ʲci adj
dotyczący Czecho-Słowacji, związany z Czecho-Słowacją чехо-словацкий

czechosłowacki ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci adj
dotyczący Czechosłowacji, związany z Czechosłowacją чехословацкий

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem; чечётка

czeczotka tundrowa ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka tũnˈdrɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis hornemanni, mały ptak z rodziny ziarnojadów zamieszkujący daleką północną tundrę Eurazji i Ameryki Północnej; тундровая чечётка

czego oko nie widzi, tego sercu nie żal ˈʧ̑ɛɡɔ ˈːkɔ ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑i ˈtɛɡɔ ˈsɛrʦ̑u ˈɲɛ‿ʒal proverb
łatwo znieść stratę, o której się nic nie wie глаза не видят, сердце не болит

czekan ˈʧ̑ɛkãn n
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie; ледоруб

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy ждать
przerywać wykonywanie jakiejś czynności ждать

czekista ʧ̑ɛˈcista n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK чекист

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
(spożywczy) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu; шоколад

czekoladka ˌʧ̑ɛkɔˈlatka n
(zdrobniale) od: czekolada шоколадка

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą шоколадный
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady шоколадный

czelabiński adj
odnoszący się do Czelabińska, związany z Czelabińskiem челябинский

czeladź ˈʧ̑ɛlaʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług w domu, jako straż w zamku, grodzie itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych; челядь

czempion n
(sport, sportowy) aktualny mistrz jakiejś dyscypliny чемпион

czepek kąpielowy n
osłona na włosy zakładana do ochrony przed zamoczeniem podczas kąpieli шапочка для купания

czepek pływacki n
(sport, sportowy) elastyczna osłona zakładana na włosy podczas pływania шапочка для плавания

czepiga ʧ̑ɛˈpʲiɡa n
średniej wielkości ptak zamieszkujący środkową i południową Afrykę; птица-мышь

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach; черёмуха

czeremchowski adj
związany z Czeremchowem, dotyczący Czeremchowa черемховский

czerep ˈʧ̑ɛrɛp n
(anatomia, anatomiczny) czaszka череп

czerepowiecki adj
związany z Czerepowcem, dotyczący Czerepowca череповецкий

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego черешня
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych; черешня

czerkaski adj
związany z Czerkasami, dotyczący Czerkasów черкасский

czerkieski adj
związany z Czerkieskiem, dotyczący Czerkieska черкесский

czerniachowski adj
związany z Czerniachowskiem, dotyczący Czerniachowska черняховский

czernihowski adj
związany z Czernihowem, dotyczący Czernihowa черниговский

czerniowiecki adj
związany z Czerniowcami, dotyczący Czerniowców черновицкий

czerpak n
część robocza maszyny lub urządzenia, która służy do czerpania, zagarniania ковш
narzędzie do czerpania płynów lub materiałów sypkich, zwykle w formie naczynia z trzonkiem lub uchwytem ковш черпак

czerpać ˈʧ̑ɛrpaʨ̑ v
nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem черпать

czerstwy ˈʧ̑ɛrstfɨ adj
o chlebie nieświeży, suchy чёрствый

czerwcowy ʧ̑ɛrfˈʦ̑ɔvɨ adj
od: czerwiec июньский

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); июнь

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
kolor czerwony красный цвет

czerwona burżuazja ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja idiom
elita władzy komunistycznej красная буржуазия

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki; красная карточка

czerwona porzeczka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; красная смородина

czerwonawy ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
w kolorze podobnym do czerwonego красноватый

czerwonoarmista n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz Armii Czerwonej красноармеец

czerwonodzioby ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈʥ̑ɔbɨ adj
taki, który ma czerwony dziób красноклювый

czerwonogwardzista ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔɡvarʲˈʥ̑ista n
członek Czerwonej Gwardii красногвардеец

czerwonogłowy ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈɡwɔvɨ adj
taki, który ma czerwoną głowę красноголовый

czerwononosy ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔsɨ adj
taki, który ma czerwony nos красноносый

czerwonooki adj
taki, który ma czerwone oczy красноглазый

czerwonopióry ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈpʲjurɨ adj
taki, który ma czerwone pióra краснопёрый

czerwonoskrzydły ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈskʃɨdwɨ adj
taki, który ma czerwone skrzydła краснокрылый

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; красный

czerwony kur ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkur idiom
(książkowy) pożar красный петух

czerwony olbrzym ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji; красный гигант

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
czarny kolor чёрный цвет

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki расчёсывать чесать

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów чешский
związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów богемский

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
język urzędowy Republiki Czeskiej; чешский чешский язык

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
(potocznie, potoczny) pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych привет пока здравствуйте

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ n
poważanie честь

czkawka ˈʧ̑kafka n
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu; икота

czkać ʧ̑kaʨ̑ v
wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę икать

czknąć ʧ̑knɔ̃ɲʨ̑ v
wydać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczu przepony; aspekt dokonany od: czkać икнуть

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
(anatomia, anatomiczny) światłoczuły receptor siatkówki oka; колбочка

czortopchajka ˌʧ̑ɔrtɔpˈxajka n
(regionalizm, regionalny) (środowiskowy) (slangowo) stary, zniszczony samochód тарантас

czoski adj
związany z Czoszą, dotyczący Czoszy чёшский

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
(botanika, botaniczny) Allium L., rodzaj roślin z podrodziny czosnkowych obejmujący około siedmiuset gatunków; лук
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego чеснок
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju (1.1) чеснок

czołem interjection
(wojskowość, wojskowy) służy do pozdrowienia (przywitania) przełożonych oraz zwierzchników бить челом

czołg ʧ̑ɔwk n
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz; танк

czołgista ʧ̑ɔwʲˈɟista n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący czołg танкист

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi лоб чело
początek, przednia część czegoś rozciągniętego голова начало нос

czołówka ʧ̑ɔˈwufka n
latarka noszona na głowie налобный фонарь

czterdziestolecie ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlɛʨ̑ɛ n
czterdziesta rocznica сорокалетие
okres czterdziestu lat сорокалетие

czterdziestoletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
mający czterdzieści lat сорокалетний
trwający czterdzieści lat сорокалетний

czterdziestominutowy adj
trwający czterdzieści minut сорокаминутный

czterdziestoośmiogodzinny adj
taki, który trwa czterdzieści osiem godzin, trwający pełne dwie doby сорокавосьмичасовой

czterdziestopięcioletni ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający czterdzieści pięć lat сорокапятилетний
trwający czterdzieści pięć lat сорокапятилетний

czterdziestopięciominutowy adj
trwający czterdzieści pięć minut сорокапятиминутный

czterechsetlecie ˌʧ̑tɛrɛxsɛˈtlɛʨ̑ɛ n
czterechsetna rocznica четырёхсотлетие
okres czterystu lat четырёхсотлетие

czternastoletni ˌʧ̑tɛrnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający czternaście lat четырнадцатилетний
trwający czternaście lat четырнадцатилетний

czternastominutowy adj
trwający czternaście minut четырнадцатиминутный

czterocyfrowy ˌʧ̑tɛrɔʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
składający się z czterech cyfr, mający cztery cyfry четырёхзначный

czterodniowy ˌʧ̑tɛrɔˈdʲɲɔvɨ adj
trwający cztery dni четверодневный четырёхдневный

czterogodzinny ˌʧ̑tɛrɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
trwający cztery godziny четырёхчасовой

czterokondygnacyjny adj
taki, który ma cztery kondygnacje четырёхэтажный

czterokołowy ˌʧ̑tɛrɔkɔˈwɔvɨ adj
taki, który ma cztery koła четырехколёсный

czterokrotnie ˌʧ̑tɛrɔˈkrɔtʲɲɛ adv
cztery razy вчетверо

czteroletni ˌʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi adj
mający cztery lata четырёхлетний
trwający cztery lata четырёхгодичный четырёхлетний

czterolistny ˌʧ̑tɛrɔˈlʲistnɨ adj
mający liść złożony z czterech części w kształcie małych listków четырёхлистный

czterolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający cztery lufy четырёхствольный

czteromiesięczny ˌʧ̑tɛrɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
będący w wieku czterech miesięcy четырёхмесячный
trwający cztery miesiące четырёхмесячный

czterominutowy adj
trwający cztery minuty четырёхминутный

czteropalczasty adj
mający cztery palce четырёхпалый

czteropasmowy adj
taki, który posiada cztery pasma четырёхрядный

czteropiętrowy adj
złożony z parteru i czterech wyższych kondygnacji пятиэтажный

czteropokojowy ˌʧ̑tɛrɔpɔkɔˈjɔvɨ adj
z czterema pokojami четырёхкомнатный

czterosilnikowy adj
taki, który jest wyposażony w cztery silniki четырёхмоторный

czterosylabowy ˌʧ̑tɛrɔsɨlaˈbɔvɨ adj
liczący cztery sylaby, składający się z czterech sylab четырёхсложный

czterotomowy ˌʧ̑tɛrɔtɔ̃ˈmɔvɨ adj
składający się z czterech tomów, zawarty w czterech tomach, wydany w czterech tomach четырёхтомный

czterowarstwowy ˌʧ̑tɛrɔvarˈstfɔvɨ adj
liczący cztery warstwy, składający się z czterech warstw четырёхслойный

czterowiersz n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów; четверостишие

cztery litery ˈʧ̑tɛrɨ lʲiˈtɛrɨ idiom
(eufemistycznie) dupa, pupa пятая точка

czubatka europejska n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie; гренадёрка

czubek góry lodowej ˈʧ̑ubɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj n
zauważalny lub ujawniony fragment jakiejś sprawy, zwykle o charakterze negatywnym; jawna, bardzo mała część jakiegoś problemu; objaw, symptom, początek afery видимая часть айсберга

czucie ˈʧ̑uʨ̑ɛ n
odbiór poprzez zmysły, reakcja na odbierane aspekty rzeczywistości ощущение

czujnie adv
w sposób czujny, uważny бдительно

czujnik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału; датчик сенсор

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały бдительный

czujski adj
związany z Czują (dopływem Leny) чуйский
związany z Czują (rzeką na Ałtaju w Rosji) чуйский

czukocki adj
związany z Czukotką, dotyczący Czukotki lub Czukczów чукотский

czukocki n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Czukczów, Kerków i Czuwańców чукотский

czulent ˈʧ̑ulɛ̃nt n
(kulinaria) (etnografia, etnograficzny) potrawa kuchni żydowskiej, przyrządzana z wolno duszonego mięsa wołowego, fasoli, kaszy, ziemniaków, czasem jajek, spożywana w szabas; чолнт чулнт

czuwaski adj
związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów чувашский

czuć ʧ̑uʨ̑ v
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów чувствовать
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku чувствовать

czuć się jak ryba w wodzie ˈʧ̑uʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈrɨba ˈv‿ːɔʥ̑ɛ v
czuć się gdzieś bardzo dobrze, swobodnie чувствовать себя как рыба в воде

czułymski adj
związany z Czułymem, dotyczący Czułymu чулымский

czułyszmański adj
związany z Czułyszmanem (rzeką na Ałtaju w Rosji) чулышманский

czwarta władza ˈʧ̑farta ˈvwaʣ̑a n
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji; четвёртая власть

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
czwarty dzień tygodnia четверг

czwartkowy ʧ̑fartˈkɔvɨ adj
związany z czwartkiem; dziejący się w czwartek четверговый

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 1,8 mln lat temu i trwa do dziś; четвертичный период Четвертичный пери́од

czworo ˈʧ̑fɔrɔ collective
4 четверо

czworoboczny adj
mający cztery boki четырёхугольный

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt płaski mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki; четырёхугольник

czworonożny ˌʧ̑fɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ adj
mający cztery nogi четвероногий

czworościan n
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach; тетраэдр четырёхгранник

czwórka ˈʧ̑furka n
czwarta rzecz lub osoba spośród wielu ponumerowanych (np. tramwaj, bila, zawodnik na boisku, pokój w hotelu) четвёрка
grupa czterech osób, zbiór czterech rzeczy lub pojęć abstrakcyjnych четвёрка
nazwa cyfry 4 четвёрка
ocena w szkole oznaczona cyfrą 4 четвёрка

czy ʧ̑ɨ conjunction
łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia или
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym ли

czy ʧ̑ɨ particle
słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”

czyj ʧ̑ɨj interrogativePronoun
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy чей

czyj ʧ̑ɨj pronoun
używany do rozpoczynania zdań podrzędnych, które określają właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu чей

czyjś ʧ̑ɨjɕ indefinitePronoun
należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi чей-нибудь чей-то

czyli ˈʧ̑ɨlʲi conjunction
…służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających т.е. то есть

czyn ʧ̑ɨ̃n n
działanie, postępek, akt; действие

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
robić coś, wykonywać делать

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek фактор

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
działanie, funkcjonowanie деятельность функция
wykonywanie, robienie czegoś действие дело деятельность занятие

czyr ʧ̑ɨr n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus nasus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny łososiowatych; чир

czystka ˈʧ̑ɨstka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; чистка
fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych чистка

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
(przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne чистота

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
pozbawiony brudu чистый
bez dodatków, domieszek чистый
przejrzysty, klarowny чистый
zupełny чистый

czysty jak łza ˈʧ̑ɨstɨ ˈjak ˈwza adj
nieskazitelnie czysty чистый как слеза

czyszczenie ʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: czyścić чистка

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane чтение

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną читать прочитать прочесть

czytać jednym tchem ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈjɛdnɨ̃m ˈtxɛ̃m idiom
czytać szybko, z zapałem читать на одном дыхании

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost читать между строк

czytać od deski do deski ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ɔd‿ˈːɛsʲci dɔ‿ˈdɛsʲci idiom
(potocznie, potoczny) czytać całość i bardzo dokładnie читать от корки до корки читать от первой до последней страницы

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece читальный зал читальня

czytelniczka ˌʧ̑ɨtɛlʲˈɲiʧ̑ka n
kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp. читательница
kobieta lub dziewczyna, która korzysta z biblioteki lub czytelni читательница

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
osoba, która czyta książki, gazety itp. читатель
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni читатель

czytelny ʧ̑ɨˈtɛlnɨ adj
taki, który daje się odczytać, przeczytać читабельный

czytyjski adj
związany z Czytą (miastem na Zabajkalu w Rosji) читинский

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba; чистилище

czyścioch n
ktoś, kto lubi wyjątkową czystość i porządek wokół siebie чистюля
ktoś, kto skrupulatnie dba o własną higienę чистюля

czyściocha n
kobieta lub dziewczyna, która lubi wyjątkową czystość i porządek wokół siebie чистюля
kobieta lub dziewczyna, która skrupulatnie dba o własną higienę чистюля

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
powodować, że coś jest czyste, usuwając brud, zanieczyszczenia чистить
zbierać na wymioty делать уборка наводить порядок прибираться

czyżby ˈʧ̑ɨʒbɨ interjection
…używany samodzielnie do wyrażenia powątpiewania w prawdziwość tego, co było powiedziane неужели

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu чиж чижик

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu; частица молекула

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
(zobacz) częsty часто зачастую

częstochowski ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔfsʲci adj
związany z Częstochową, dotyczący Częstochowy ченстоховский

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca тахикардия

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest częste частота

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami частый

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
w jakiejś części, nie w całości частично

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
fragment jakiejś całości часть
urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim деталь элемент

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie; часть речи

człekokształtny ˌʧ̑wɛkɔˈkʃtawtnɨ adj
podobny do człowieka, kształtem, rysami, sylwetką; przypominający ludzi человекообразный человекоподобный

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia член
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt; член конечность
(anatomia, anatomiczny) penis; член

członkostwo n
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej членство

członkowski adj
dotyczący członkostwa членский
dotyczący członków organizacji членский

człowieczek n
(zdrobniale) od: człowiek человечек
mały człowiek, np. dziecko lub karzeł человечек

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; человек
ktoś, jakaś osoba человек
pracownik, podwładny, członek человек

człowiek człowiekowi wilkiem ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m proverb
ludzie nie są sobie życzliwi человек человеку волк

człowiek rozumny n
(zoologia, zoologiczny) Homo sapiens, gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych, z rodzaju Homo; человек разумный

córka ˈʦ̑urka n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców) дочь дочка

cóż ʦ̑uʃ particle
Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego. ну что ж

cętka ˈʦ̑ɛ̃ntka n
mała plamka na tle o jednolitej barwie крапинка

cło ʦ̑wɔ n
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów; пошлина

dach dax n
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie zasłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp. крыша

dach nad głową ˈdax nad‿ˈɡwɔvɔ̃w̃ n
dom, mieszkanie крыша над головой

dachowanie n
o pojeździe przewrócenie się na dach w trakcie wypadku опрокидывание

dachowy daˈxɔvɨ adj
dotyczący dachu, związany z dachem кровельный

dacza n
domek letniskowy дача

dadaistyczny adj
(sztuka) związany z dadaizmem lub dadaistami дадаистический
(sztuka) charakterystyczny dla dadaizmu дадаистический

dadaizm n
(sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924; дадаизм

daktyl ˈdaktɨl n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca финик

daktyloskopia n
metoda ustalania tożsamości na podstawie odcisku palca i porównania linii papilarnych дактилоскопия

daktylowy adj
zawierający daktyle; mający smak daktyli финиковый
związany z daktylami финиковый

dal dal n
(książkowy) przestrzeń znajdująca się daleko даль

dalajlama ˌdalajˈlãma n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego; далай-лама

daleki daˈlɛci adj
taki, który jest w dużej odległości далёкий

daleko daˈlɛkɔ adv
w znacznej odległości далеко
na znaczną odległość далеко

daleko- daˈlɛkɔ prefix
w złożeniach wskazuje na daleki zasięg czegoś далеко-

dalekopis n
(telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej дальнописец

dalekowschodni ˌdalɛkɔˈfsxɔdʲɲi adj
dotyczący Dalekiego Wschodu, wywodzący się z Dalekiego Wschodu дальневосточный

dalekowzroczność n
(potocznie, potoczny) (zobacz) nadwzroczność гиперметропия дальнозоркость
(przenośnie, przenośnia) przewidywanie tego, co może się zdarzyć дальновидность дальнозоркость

dalekowzroczny adj
(przenośnie, przenośnia) przewidujący дальновидный
dobrze widzący na dużą odległość дальнозоркий

dalibóg adv
doprawdy ей-богу ей-ей

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji; далматин

dalmatyński ˌdalmaˈtɨ̃j̃sʲci adj
związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców далматинский

dalmierz n
przyrząd do zdalnego pomiaru odległości; дальномер

dama ˈdãma n
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D; дама
dystyngowana kobieta дама

danie ˈdãɲɛ n
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek блюдо

daniel ˈdãɲɛl n
(zoologia, zoologiczny) Dama dama, gatunek roślinożernego ssaka z rodziny jeleniowatych; лань
(zoologia, zoologiczny) ssak należący do gatunku (1.1) лань

dany ˈdãnɨ adj
ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa данный

darczyńca darˈʧ̑ɨ̃j̃nʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba obdarowująca, ofiarodawca даритель

daremność n
cecha tego, co daremne бесполезность тщетность

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
niedający żadnych wyników напрасный

darmo ˈdarmɔ adv
bezpłatnie даром
na próżno зря напрасно тщетно

darmowy darˈmɔvɨ adj
dany za darmo, bezpłatny бесплатный даровой

darmozjad n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto żyje na cudzy koszt дармоед

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110; дармштадтий

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie дарёному коню в зубы не смотрят

dart dart n
gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy; дартс
lotka do darta (1.1) дротик стрела

darwinista ˌdarvʲĩˈɲista n
zwolennik darwinizmu дарвинист

darwinistka ˌdarvʲĩˈɲistka n
forma żeńska od: darwinista дарвинистка

darwinizm n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt дарвинизм

data ˈdata n
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia; дата число

datacja n
ustalenie daty, przypisanie daty zdarzeniu датировка

datowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: datować датирование

dau daw n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim доу дхоу

daurski adj
związany z Daurią (krainą na Zabajkalu w Azji) даурский

dawać ˈdavaʨ̑ v
(zobacz) dać давать гнать

dawać dupy ˈdavaʥ̑ ˈdupɨ v
(wulgarnie, wulgaryzm) nie wykonywać powierzonego zadania; psuć coś; dawać się oszukać проёбывать

dawka ˈdafka n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu; доза

dawno ˈdavnɔ adv
od dłuższego czasu давно
w odległych czasach давно

dawny ˈdavnɨ adj
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości давний древний
taki jak poprzednio; poprzedni давний

dać daʨ̑ v
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś дать

dać po nosie ˈdaʨ̑ pɔ‿ˈnɔɕɛ v
dać komuś nauczkę, skarcić kogoś дать по носу

dać prztyczka w nos ˈdaʨ̑ ˈpʃtɨʧ̑ka ˈv‿nɔs v
dać komuś nauczkę, zakpić sobie z kogoś, okazać komuś lekceważenie дать щелбан в нос щёлкнуть по носу

dać radę ˈdaʨ̑ ˈradɛ v
poradzić coś komuś, przekazać komuś jakąś radę посоветовать
zdołać coś zrobić, poradzić sobie смочь суметь

dać w łapę ˈdaʥ̑ ˈv‿wapɛ v
dać komuś łapówkę, przekupić kogoś дать барашка в бумажке дать в лапу дать взятку дать на лапу подмазать колёса сунуть в лапу

dbać dbaʨ̑ v
troszczyć się o coś lub kogoś; zajmować się czymś z dużą uwagą lub poświęceniem ухаживать

dbałość n
cecha tego, co dbałe заботливость старательность тщательность

debata dɛˈbata n
(książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów дебаты

debil ˈdɛbʲil n
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna дебил
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba upośledzona umysłowo w stopniu lekkim; дебил

debiut ˈdɛbʲjut n
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie дебют
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów; дебют

debiutancki adj
związany z osobą debiutanta дебютантский

debiutant n
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji; дебютант

debreczyński adj
związany z Debreczyna, dotyczący Debreczynu дебреценский

decentralizacja n
przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy, децентрализация

decentralizowanie n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) delegowanie uprawnień i władzy na rzecz niższych szczebli administracji децентрализирование

dechrystianizacja ˌdɛxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
działania polegające na ograniczeniu lub zniesieniu wpływu chrześcijaństwa na danym terenie дехристианизация
proces odchodzenia od chrześcijaństwa дехристианизация

decydent dɛˈʦ̑ɨdɛ̃nt n
(książkowy) osoba mająca prawo i obowiązek do podejmowania decyzji z racji pełnionych funkcji руководитель

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podejmować decyzję, postanawiać o czymś решать
mieć wpływ na coś, odgrywać zasadniczą rolę решать

decymetr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra; дециметр

decymetrowy adj
(fizyka, fizyczny) mający długość bliską jednej dziesiątej metra дециметровый
(fizyka, fizyczny) związany z długością rzędu jednej dziesiątej metra дециметровый

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie решение

dedukcyjny adj
związany z dedukcją; oparty na dedukcji дедуктивный

dedykacja ˌdɛdɨˈkaʦ̑ʲja n
pamiątkowy wpis przeznaczony dla konkretnej osoby; дедикация посвящение

defekacja ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału; дефекация

defekt ˈdɛfɛkt n
uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny дефект

defektoskop ˌdɛfɛkˈtɔskɔp n
aparat służący do wykrywania wad w strukturze metalu дефектоскоп

defenestracja ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja n
wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno; дефенестрация

defensywa ˌdɛfɛ̃w̃ˈsɨva n
(historia, historyczny, historycznie) w Polsce międzywojennej kontrwywiad дефензива
(sport, sportowy) część drużyny piłkarskiej przeznaczona do zadań obronnych оборона
działania mające na celu obronę przed atakiem оборона
(wojskowość, wojskowy) obronne działania wojskowe дефензива оборона

defibrylacja ˌdɛfʲibrɨˈlaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny, którego celem jest przywrócenie akcji serca, polegający na przystawieniu elektrod defibrylatora i krótkotrwałym działaniu na organizm chorego prądem stałym дефибрилляция

defibrylator ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr n
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji; дефибриллятор

deficyt dɛˈfʲiʦ̑ɨt n
niedobór, brak; дефицит

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia; определение дефиниция

definiowalny adj
możliwy do zdefiniowania, dający się zdefiniować определимый

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki дефляция

deflacyjny adj
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący deflacji дефляционный

defloracja n
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej дефлорация

defoliant dɛˈfɔlʲjãnt n
(chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) substancja powodująca zrzucanie liści przez rośliny; дефолиант

defragmentacja ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania; дефрагментация

defragmentować ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację дефрагментировать

defraudacja ˌdɛfrawˈdaʦ̑ʲja n
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku) растрата

dehumanizacja n
pozbawienie czegoś cech właściwych człowiekowi дегуманизация

deifikacja ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga; обожествление

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie; деизм

dekabrysta ˌdɛkaˈbrɨsta n
(historia, historyczny, historycznie) członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych; декабрист

dekabrystka ˌdɛkaˈbrɨstka n
(historia, historyczny, historycznie) forma żeńska od: dekabrysta декабристка

dekabrystowski ˌdɛkabrɨˈstɔfsʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący dekabryzmu lub powstania dekabrystów декабристский

dekada dɛˈkada n
dziesięć dni декада
dziesięć lat декада

dekalitr n
(metrologia, metrologiczny) dziesięć litrów декалитр

dekalog dɛˈkalɔk n
(przenośnie, przenośnia) zbiór podstawowych zasad, instrukcji czegoś декалог

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
ucięcie głowy; обезглавливание

deklamacja n
ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego декламация

deklamacyjny adj
(książkowy) związany z deklamacją; mający charakter, formę deklamacji декламационный

deklamatorski adj
związany z deklamatorem; taki jak u deklamatora декламаторский

deklamować ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑ v
z ekspresją wygłaszać utwór literacki декламировать

deklaracja ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja n
ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań декларация
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny декларация

deklinacja ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja n
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych; склонение
(gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby; склонение изменение

dekolonizacja ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu; деколонизация

dekoracyjny ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z dekoracją, stanowiący dekorację декораторский декорационный

dekoratorski adj
związany z osobą lub zawodem dekoratora декораторский

dekorować ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑ v
upiększać coś, dodawać dekoracje декорировать

delegat dɛˈlɛɡat n
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy делегат

delektować się ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ v
odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się наслаждаться

delfin ˈdɛlfʲĩn n
(sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich; дельфин баттерфляй
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni; дельфин

delikates ˌdɛlʲiˈkatɛs n
(spożywczy) (kulinaria) wykwintny, wyszukany artykuł spożywczy; деликатес

delikatesy ˌdɛlʲikaˈtɛsɨ n
(handel, handlowy) dobrze zaopatrzony sklep spożywczy; гастроном

delikatność ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest delikatne тонкость

delikatny ˌdɛlʲiˈkatnɨ adj
charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością лёгкий
skomplikowany щепетильный

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
(historia, historyczny, historycznie) przywódca ludowy w starożytnej Grecji демагог
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie демагог

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów; демагогия

demobilizacja ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego демобилизация
zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy демобилизация
(przenośnie, przenośnia) utrata motywacji do działania демобилизация

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych; демография

demograficzny adj
dotyczący demografii демографический

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości; демократия

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
zwolennik demokracji демократ

demokratycznie ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny демократически демократично

demokratyczność n
cecha tego, co demokratyczne демократичность

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją демократический

demokratyzacja ˌdɛ̃mɔkratɨˈzaʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli; демократизация

demokratyzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad демократизм

demokratyzować ˌdɛ̃mɔkratɨˈzɔvaʨ̑ v
dokonywać procesu demokratyzacji демократизировать
dokonywać na sobie procesu demokratyzacji демократизироваться

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi; демон бес

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami демонология

demonologiczny adj
(etnografia, etnograficzny) dotyczący demonologii (działu etnografii) демонологический
(teologia, teologiczny) dotyczący demonologii (działu teologii) демонологический

demonstracyjny adj
obliczony na efekt демонстрационный
służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia демонстрационный
związany z demonstracjami ulicznymi демонстрационный

demonstrant dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt n
uczestnik demonstracji демонстрант

demonstrantka ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstrãntka n
forma żeńska od: demonstrant демонстрантка

demonstrator ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstratɔr n
osoba demonstrująca lub prezentująca coś демонстратор

demonstrowanie ˌdɛ̃mɔ̃w̃strɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: demonstrować демонстрирование

demontaż dɛ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
czynność, procedura usuwania jakiejś instalacji, rozkładanie maszyn na części демонтаж

demontowanie ˌdɛ̃mɔ̃ntɔˈvãɲɛ n
przeprowadzanie demontażu демонтирование

demontować ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu демонтировать

denaturat ˌdɛ̃naˈturat n
nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego; денатурат технический спирт

dendro- ˈdɛ̃ndrɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drzewem lub drewnem дендро-

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach; дендрология

dendrologiczny adj
(botanika, botaniczny) (leśnictwo) związany z dendrologią, wiedzą o drzewach дендрологический древоведческий

denerwować ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑ v
działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej раздражать
być czymś przejętym, wzburzonym, podekscytowanym; odczuwać zdenerwowanie раздражаться

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
(zobacz) stomatolog; зубной врач стоматолог

dentystka dɛ̃nˈtɨstka n
(potocznie, potoczny) kobieta stomatolog дантистка

dentystyczny ˌdɛ̃ntɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z dentystą (stomatologiem) lub dentystyką (stomatologią) дентальный

deoksyrybonukleinowy adj
(chemia, chemiczny) tylko w wyrażeniu: kwas deoksyrybonukleinowy дезоксирибонуклеиновый

deoksyryboza n
(biochemia, biochemiczny) monosacharyd będący składnikiem kwasów deoksyrybonukleinowych; дезоксирибоза

deontologiczny adj
(filozofia, filozoficzny) związany z deontologią; rozumiany w zakresie deontologii деонтологический

departament ˌdɛparˈtãmɛ̃nt n
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji, департамент
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach, департамент

depesza n
(telekomunikacja) tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem депеша

depilacja ˌdɛpʲiˈlaʦ̑ʲja n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych; депиляция

depopulacja n
wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia депопуляция обезлюдение

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju депортация
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt ссылка

deportować ˌdɛpɔrˈtɔvaʨ̑ v
zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości депортировать

depresja dɛˈprɛsʲja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; депрессия
(ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie депрессия
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza; депрессия
(meteorologia, meteorologiczny) obszar obniżonego ciśnienia atmosferycznego депрессия

deprymować ˌdɛprɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
wprawiać w stan zakłopotania, niepewności подавлять угнетать

deptak ˈdɛptak n
ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych пешеходная зона

deratyzacja ˌdɛratɨˈzaʦ̑ʲja n
(zobacz) odszczurzanie; дератизация

derbencki adj
związany z Derbentem, dotyczący Derbentu дербентский

deregulacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś дерегуляция

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach кизил
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego кизил

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie; дергач коростель

dermato- dɛrˈmatɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze skórą дермато-

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach дерматолог

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków; дерматология

dermatologiczny adj
(medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii дерматологический

desant ˈdɛsãnt n
(wojskowość, wojskowy) operacja taktyczna przeniesienia wojsk na teren nieprzyjaciela; десант

desantowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: desantować десантирование

deser ˈdɛsɛr n
(kulinaria) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym десерт

deserowy adj
dotyczący deseru, właściwy deserowi, słodki, serwowany na deser десертный

deska ˈdɛska n
(przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) kobieta z małym biustem доска
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny доска
płaski kawałek drewna; доска

deska do krojenia n
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia żywności разделочная доска

deska do prasowania n
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny гладильная доска

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki; приборная панель

deska snowboardowa n
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu; сноуборд

deska zjazdowa n
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu; сноуборд

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu; скейтборд роликовая доска

despota dɛsˈpɔta n
władca absolutny, mający nieograniczoną władzę деспот

despotycznie ˌdɛspɔˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób despotyczny деспотически деспотично

despotyczny adj
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą деспотический деспотичный
(książkowy) narzucający własną wolę i wymagający od innych bezwzględnego posłuszeństwa деспотический деспотичный
charakterystyczny dla despoty lub despotki деспотический деспотичный

despotyzm dɛsˈpɔtɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich деспотизм
bezwzględne postępowanie, nieliczące się z nikim i niczym wymuszanie na innych swej woli деспотизм

destabilizacja ˌdɛstabʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu дестабилизация

destalinizacja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu; десталинизация

destrukcja dɛˈstrukʦ̑ʲja n
niszczenie, zniszczenie, rozpad деструкция

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury разрушительный деструктивный

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia); дистилляция дистилля́ция

deszcz dɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; дождь
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie дождь

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu дождевой
obfitujący w deszcz дождливый

detal ˈdɛtal n
szczegół, coś mało ważnego деталь

detektyw dɛˈtɛktɨf n
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa детектив

determinista ˌdɛtɛrmʲĩˈɲista n
zwolennik determinizmu детерминист

deterministyczny adj
dotyczący determinizmu, związany z determinizmem, oparty na determinizmie детерминистический

detonacja ˌdɛtɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
eksplozja materiału wybuchowego połączona z hukiem; детонация

detonator ˌdɛtɔ̃ˈnatɔr n
ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego; детонатор

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty; девальвация
(książkowy) obniżenie (się) wartości lub znaczenia czegoś девальвация обесценение

dewaluacyjny ˌdɛvalu<sup>w</sup>aˈʦ̑ɨjnɨ adj
(przymiotnik) od dewaluacja девальвационный

dewaluować ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowo obniżać kurs danej waluty девальвировать

dewastator ˌdɛvaˈstatɔr n
(książkowy) osoba, która niszczy, dewastuje разрушитель

dewon ˈdɛvɔ̃n n
(geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej; девон

dewoński dɛˈvɔ̃j̃sʲci adj
(geologia, geologiczny) dotyczący dewonu, występujący, powstały w dewonie девонский

dezerter n
(wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska дезертир

dezinformacja n
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji; дезинформация деза

dezintegracja n
rozpad jakiejś całości дезинтеграция

dezodoryzacja ˌdɛzɔdɔrɨˈzaʦ̑ʲja n
usuwanie niemiłego zapachu; дезодорация

dezoksyryboza n
(biochemia, biochemiczny) (zobacz) deoksyryboza дезоксирибоза

dezynfekcja ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja n
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale; дезинфекция

dezynfekcyjny ˌdɛzɨ̃nfɛkˈʦ̑ɨjnɨ adj
taki, który dezynfekuje дезинфекционный

dezynsekcja n
tępienie stawonogów ze względów sanitarnych i gospodarczych; дезинсекция

diabaz ˈdʲjabas n
(geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa; диабаз

diabelski dʲjaˈbɛlsʲci adj
związany z diabłem, dotyczący diabła дьявольский бесовский

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej колесо обозрения чёртово колесо

diabetolog ˌdʲjabɛˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań диабетолог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka diabetologii диабетолог

diabetologia ˌdʲjabɛtɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań; диабетология

diabetologiczny ˌdʲjabɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z diabetologią, dotyczący diabetologii диабетологический

diabetyk dʲjaˈbɛtɨk n
osoba chora na cukrzycę диабетик

diabeł ˈdʲjabɛw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu; дьявол чёрт сатана

diabeł wie ˈdʲjabɛw ˈvʲjɛ idiom
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości чёрт его знает

diabli wiedzą ˈdʲjablʲi ˈvʲjɛʣ̑ɔ̃w̃
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości чёрт его знает

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy; диадема

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś диагностический

diagnostyka dʲjaˈɡnɔstɨka n
(medycyna, medyczny) nauka o sposobach rozpoznawania chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt); диагностика
(psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad; диагностика
(technologia, technika, techniczny) ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego; диагностика

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby диагноз
określenie stanu rzeczy lub zjawiska na podstawie dogłębnej analizy диагноз

diagnozować ˌdʲjaɡnɔˈzɔvaʨ̑ v
wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań диагностировать

diak dʲjak n
(kościelny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak cerkiewny; дьяк

diakon n
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu; диакон

diakoński adj
(kościelny) związany z osobą lub tytułem diakona дьяконский

dialekt ˈdʲjalɛkt n
(językoznawstwo, językoznawczy) regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi, itp. диалект

dialektologia n
nauka o dialektach i gwarach; диалектология

dialektologiczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z dialektologią, nauką o dialektach i gwarach диалектологический

dialektyczny ˌdʲjalɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z dialektyką, zgodny z zasadami dialektyki диалектичный
(przestarzałe, przestarzały) charakterystyczny dla dialektu, związany z dialektem диалектный

dialektyk n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik teorii filozoficznej, która za nadrzędne prawo uznaje rozwój przez przeciwieństwa диалектик

dializa n
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej. диализ

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie; алмаз бриллиант

diamentowy ˌdʲjãmɛ̃nˈtɔvɨ adj
(przymiotnik) od diament алмазный

didaskalia ˌdʲidaˈskalʲja n
wskazówki autora, tekst poboczny zawierający objaśnienia dotyczące sposobu wystawienia sztuki ремарка

diduch n
(etnografia, etnograficzny) tradycyjna ozdoba bożonarodzeniowa w postaci snopu zboża, дидух

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; диоцез
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa; епархия

diecezjalny ˌdʲjɛʦ̑ɛˈzʲjalnɨ adj
(przymiotnik) od: diecezja епархиальный

dielektryczny adj
(fizyka, fizyczny) słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych диэлектрический

dielektryk dʲjɛˈlɛktrɨk n
materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd; диэлектрик

dieta ˈdʲjɛta n
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się диета
(potocznie, potoczny) odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie диета
pieniądze na podróż służbową командировочные суточные

dietetyka dʲjɛˈtɛtɨka n
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia; диетология

difalia dʲiˈfalʲja n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa дифаллия

diler ˈdʲilɛr n
sprzedawca-dystrybutor дилер

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie; динозавр

dioda ˈdʲjɔda n
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu; диод

diopsyd n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6]; диопсид

dioptryka n
(fizyka, fizyczny) dział optyki zajmujący się badaniami zjawisk załamywania światła; диоптрика

diplodok dʲiˈplɔdɔk n
(paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury; диплодок

dipterologia ˌdʲiptɛrɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) nauka o muchówkach; диптерология

dla dla preposition
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności для к

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
…pytający, używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności почему зачем
…względny, używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności почему зачем

dlatego dlaˈtɛɡɔ conjunction
…używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego потому что
…używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego поэтому

dmitrowski adj
związany z Dmitrowem, dotyczący Dmitrowa дмитровский

dmuchawiec dmuˈxavʲjɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego одуванчик

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
wypuszczać powietrze z ust дуть

dnieprzański adj
związany z Dnieprem (rzeką uchodzącą do Morza Czarnego) днепровский

dno dnɔ n
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu дно
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu дно

do dɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna dźwięku C; до

do dɔ preposition
…określający końcowy punkt w czasie до по
…określający końcowy punkt w przestrzeni в к на до
…określający maksymalną wartość до
…określający przeznaczenie, użytek для
…określający przynależność, własność для

do Boga, gdy trwoga dɔ‿ˈbɔɡa ˈɡdɨ ˈtr̥fɔɡa proverb
o kimś, kogo dopiero krytyczna sytuacja skłania do modlitwy гром не грянет – мужик не перекрестится

do grobowej deski ˌdɔ‿ɡrɔˈbɔvɛj ˈdɛsʲci adv
na zawsze, do śmierci до гробовой доски

do góry adv
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię вверх

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi idiom
(przenośnie, przenośnia) w sposób nieoczekiwany, niezamierzony, odmienny od uważanego za prawidłowy, typowy вверх ногами
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy вверх ногами

do szpiku kości dɔ‿ˈʃpʲiku ˈkɔɕʨ̑i adv
do głębi, na wskroś, całkowicie, bardzo до мозга костей

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
trzecia próba czegoś będzie udana Бог троицу любит

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś до свидания пока

do żywego adv
o odczuciu, odebraniu czegoś: dotkliwie, głęboko, bardzo, niesłychanie за живое

doba ˈdɔba n
jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny) сутки

doberman dɔˈbɛrmãn n
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści; доберман-пинчер

dobosz ˈdɔbɔʃ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej; барабанщик

dobowy adj
mający związek z dobą; trwający dobę суточный

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy спокойной ночи

dobro ˈdɔbrɔ n
czyjaś korzyść, zysk добро
jedna z dwóch podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo zła добро
rzecz mająca wartość добро

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
dobre warunki materialne благосостояние

dobroczynny ˌdɔbrɔˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
przynoszący korzyść, dobry, przydatny, wartościowy полезный
służący pomocą osobom potrzebującym, wspierający potrzebujących благотворительный

dobroczyńca n
(książkowy) osoba świadcząca innym dobro, osoba dobroczynna батенька благодетель благотворитель

dobrodziej dɔˈbrɔʥ̑ɛ̇j n
(przestarzałe, przestarzały) dobroczyńca батенька благодетель благотворитель

dobrosąsiedzki adj
taki, jak między dobrymi sąsiadami добрососедский

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli добровольно

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu добровольческий

dobroć ˈdɔbrɔʨ̑ n
cecha postępowania odznaczająca się życzliwością доброта

dobry ˈdɔbrɨ adj
miły, uczynny, usłużny, szlachetny хороший добрый

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
uprzejme powitanie używane wieczorem добрый вечер

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
w należyty sposób хорошо
uczciwie хорошо
przyjemnie хорошо
z korzyścią хорошо
wyrażenie zgody ладно хорошо

dobytek dɔˈbɨtɛk n
wszystko co się posiada имущество

dochodowy ˌdɔxɔˈdɔvɨ adj
taki, który przynosi zysk доходный прибыльный

dochodzić dɔˈxɔʥ̑iʨ̑ v
aspekt niedokonany od: dojść доходить

dochód ˈdɔxut n
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu; доход

dochód narodowy ˈdɔxut ˌnarɔˈdɔvɨ n
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego); национальный доход

docierać dɔˈʨ̑ɛraʨ̑ v
dostawać się, dochodzić dokądś lub do kogoś z trudem добираться

dodatek dɔˈdatɛk n
(informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp. приложение
coś dodanego, dodatkowego добавка дополнение прибавка

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
dodany do istniejącej wcześniej reszty дополнительный
niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków дополнительный

dodatni dɔˈdatʲɲi adj
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) większy od zera положительный

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość добавлять

dodać ˈdɔdaʨ̑ conjunction
(matematyka, matematyczny) plus (spójnik łączący dodawane składniki) плюс

dodać ˈdɔdaʨ̑ v
aspekt dokonany od: dodawać добавить

dodekafoniczny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z dodekafonią, zgodny z zasadami dodekafonii додекафонический

dodo ˈdɔdɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus; додо

dogmat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół догмат
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) teza przyjęta w danej szkole filozoficznej w starożytnej Grecji, która obowiązywała jej uczniów догмат

dogmatyczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z dogmatami religijnymi lub z dogmatyką догматичный
oparty na dogmacie, niepodlegający dyskusji догматичный

dogmatyzm n
brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji догматизм

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) zabierać, wyłudzać od kogoś pieniądze выдаивать
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy доить

dojechać dɔˈjɛxaʨ̑ v
aspekt dokonany od: dojeżdżać доехать

dojrzałość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od dojrzały зрелость

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju зрелый спелый
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny зрелый

dojść dɔjɕʨ̑ v
poruszając się, osiągnąć pewien cel; dotrzeć idąc дойти

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła совершенный

doktor ˈdɔktɔr n
(potocznie, potoczny) lekarz доктор
stopień naukowy; доктор

doktorant dɔkˈtɔrãnt n
osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora докторант

doktorski dɔkˈtɔrsʲci adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora докторский

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii доктрина

doktryner n
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uporczywie trzymająca się wyznawanych doktryn, mająca skostniałe poglądy i hołdująca nieadekwatnym do rzeczywistości zasadom доктринёр

doktrynerski adj
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) charakterystyczny dla doktrynera lub doktrynerstwa доктринёрский

doktrynerstwo n
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) postawa polegająca na uporczywym trwaniu przy wyznawanych doktrynach, skostniałych poglądach, nieadekwatnych do rzeczywistości zasadach доктринёрство

dokuczać dɔˈkuʧ̑aʨ̑ v
sprawiać przykrość, kłopoty lub ból докучать донимать досаждать

dokuczyć dɔˈkuʧ̑ɨʨ̑ v
sprawić przykrość, kłopoty lub ból донять досадить

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; документ
pismo urzędowe stwierdzające tożsamość документ
przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy документ

dokumentacja ˌdɔkũmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
zbiór dokumentów służących do uzasadnienia bądź udowodnienia czegoś документация

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch куда

dokądś ˈdɔkɔ̃ntʲɕ pronoun
…w wyrażeniu zastępujący kierunek dokładnie nieznany, będący jednocześnie celem куда-то

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły детально досконально подробно тщательно

dokładność dɔˈkwadnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co dokładne аккуратность точность

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
o człowieku: robiący coś starannie точный
wykonany z dużą starannością точный

dola ˈdɔla n
(książkowy) los, czyjeś obecne położenie, stan доля

dolar ˈdɔlar n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $; доллар

dolegliwość ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
choroba, schorzenie, problem zdrowotny болячка недуг

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje подливать масло в огонь

dolina dɔˈlʲĩna n
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu; долина

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony; дольмен

dolnopłat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych stosunkowo nisko po bokach kadłuba низкоплан

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci adj
związany z Łużycami Dolnymi lub Dolnołużyczanami нижнелужицкий

dolomit dɔˈlɔ̃mʲit n
minerał z gromady węglanów; доломит
skała osadowa, zbudowana głównie z tego minerału; доломит

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
budynek mieszkalny дом
pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu) дом
placówka społeczna, usługowa lub handlowa дом
ród, rodzina, dynastia династия род семья

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym; детский дом

dom publiczny ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ n
dom, w którym jest uprawiana prostytucja; публичный дом

dom towarowy n
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep; универмаг торговый дом универсальный магазин

domalowywać ˌdɔ̃malɔˈvɨvaʨ̑ v
malując, dodawać coś do istniejącego już obrazu дописывать

domator n
osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne домосед

domek z kart ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart n
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe карточный домик
budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki карточный домик

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek; домен
(informatyka, informatyczny) część adresu w internecie; домен
(historia, historyczny, historycznie) posiadłość należąca do panujących na danym obszarze; достояние
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność достояние

domieszka n
niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości добавка

dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika; доминиканец

dominikański ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Dominikana доминиканский
odnoszący się do zakonu dominikanów доминиканский

domięśniowo adv
(medycyna, medyczny) poprzez wstrzyknięcie do mięśni внутримышечно

domokrążca ˌdɔ̃mɔˈkrɔ̃w̃ʃʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary коробейник

domorosły adj
taki, który samodzielnie opanował jakąś umiejętność; nieuczony, niekształcony доморощенный

domowej roboty dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ adj
wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu домашний

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
związany z domem, dotyczący domu домашний

domra ˈdɔ̃mra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ukraiński i rosyjski ludowy instrument strunowy z okrągłym pudłem rezonansowym; домра

domyślać v
przewidywać coś pomimo niewystarczających danych догадываться

domyślić się dɔ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑‿ɕɛ v
aspekt dokonany od: domyślać się догадаться

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych; цветочный горшок

doniecki dɔ̃ˈɲɛʦ̑ʲci adj
związany z Donieckiem, dotyczący Doniecka донецкий

donikąd dɔ̃ˈɲikɔ̃nt adv
do żadnego określonego miejsca никуда

doniosłość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od doniosły важность

donosić v
(pejoratywnie, pejoratywny) zawiadamiać o czymś władze, przełożonych доносить
(potocznie, potoczny) przebyć ciążę do końca доносить

donośny dɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko зычный

dookoła ˌdɔːˈkɔwa preposition
ze wszystkich stron punktu położonego w środku вокруг

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?; родительный падеж

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności; дополнение обьект
(matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru; дополнение

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
dopiero co → przed chwilą, bardzo niedawno только что
postawienie warunku лишь только
przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano лишь только
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające только лишь

dopuszczalny ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ adj
dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem допустимый

dopuszczać v
pozwalać zbliżyć się do kogoś lub czegoś допускать
uznawać coś za możliwe допускать

dopóki dɔˈpuci conjunction
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia пока не
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne пока

doradca n
osoba udzielająca porad советник консультант

dorodny adj
wyróżniający się pięknym, zdrowym wyglądem, urodziwy, przystojny i postawny дородный

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym взрослый

dorosły dɔˈrɔswɨ n
dorosła (1.1) osoba взрослый

dorożka dɔˈrɔʃka n
lekki, rekreacyjny pojazd konny, często wynajmowany na przejażdżki пролётка

dorożkarz dɔˈrɔʃkaʃ n
właściciel dorożki trudniący się zawodowo przewożeniem pasażerów извозчик

dorsz dɔrʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska; треска

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie полностью
świetnie, w doskonały sposób отлично

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć совершенный

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś доставлять

dostawa dɔˈstava n
dostarczenie towaru np. do sklepu доставка поставка

dostawać dɔˈstavaʨ̑ v
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny получать
(potocznie, potoczny) zostawać trafionym, uderzonym przez coś получать

dostawca dɔˈstafʦ̑a n
(handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów поставщик

dostać ˈdɔstaʨ̑ v
aspekt dokonany od: dostawać получить
dotrwać do jakiegoś momentu w pozycji stojącej добраться

dostać prztyczka w nos ˈdɔstaʨ̑ ˈpʃtɨʧ̑ka ˈv‿nɔs v
dostać nauczkę, zostać upokorzonym, zlekceważonym przez kogoś получить щелчок по носу

dostać w łapę ˈdɔstaʥ̑ ˈv‿wapɛ v
dostać łapówkę, zostać przez kogoś przekupionym взять в лапу взять на лапу

dostać wpierdol ˈdɔstaʨ̑ ˈfpʲjɛrdɔl v
(wulgarnie, wulgaryzm) zostać dotkliwie pobitym получить пизды

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa сановник

dostojny adj
pełen godności i powagi, zasługujący na poważanie достойный почтенный

dostrzegać v
widzieć już z daleka замечать
zwracać uwagę na coś, zauważać coś замечать

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby доступ

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia доступный
(o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć доступный

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa буквально дословно

dosłowność n
cecha tego, co dosłowne дословность

dosłowny dɔˈswɔvnɨ adj
znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia дословный

dotacja dɔˈtaʦ̑ʲja n
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności дотация

dotknięcie dɔˈtʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: dotknąć прикосновение

dotknąć ˈdɔtknɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: dotykać коснуться

dotrzeć ˈdɔṭʃɛʨ̑ v
aspekt dokonany od: docierać добраться

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś касаться относиться

dotyk ˈdɔtɨk n
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego; осязание

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś задевать
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego прикасаться

dotąd ˈdɔtɔ̃nt pronoun
… wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas до сих пор пока что

dowcip ˈdɔfʲʨ̑ip n
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć шутка

dowcipny adj
pełen dowcipu остроумный
umiejący mówić i pisać żartobliwie i z humorem, lubiący żarty i dowcipy остроумный

dowiadywać się v
uzyskiwać wiadomości выяснять
domagać się informacji usilnie pytając o coś выяснять

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
uzyskać nową informację выяснить

dowodzić dɔˈvɔʥ̑iʨ̑ v
kierować i wydawać rozkazy swojej grupie быть главный командовать

dowolny dɔˈvɔlnɨ adj
każdy каждый
wszystko jedno jaki любой
wszystko jedno który любой
zależny tylko od własnego wyboru, nieograniczony zewnętrznymi nakazami i zakazami, swobodny произвольный

dowód ˈdɔvut n
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia; докозательство доказательство
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) докозательство доказательство
dokument potwierdzający przynależność (potocznie, potoczny) dowód osobisty внутренний паспорт

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo; удостоверение личности

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
osoba kierująca grupą wojskowych; командир

dozorca dɔˈzɔrʦ̑a n
ktoś pilnujący czegoś lub kogoś смотритель сторож
osoba opiekująca się budynkiem mieszkalnym, utrzymująca czystość w nim i wokół niego сторож

dozowacz dɔˈzɔvaʧ̑ n
pracownik, który coś odmierza, dozuje дозировщик
urządzenie dozujące; dozownik дозатор

dozymetr dɔˈzɨmɛtr n
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów; дозиметр

dołgański adj
związany z Dołganami, dotyczący Dołgan долганский

doświadczalny ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑alnɨ adj
bazujący na doświadczeniu; dowiedziony za pomocą doświadczenia опытный экспериментальный
taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń опытный экспериментальный

doświadczać v
doznawać czegoś испытывать

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności опыт

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
mający doświadczenie опытный

dość dɔɕʨ̑ indefiniteCardinalNumeral
w pewnym stopniu; w sposób wystarczający, w miarę довольно достаточно весьма

dość dɔɕʨ̑ interjection
wykrzyknienie oznaczające zakaz, stanowczą prośbę o zaprzestanie jakiegoś działania довольно хватит

dożylnie adv
(medycyna, medyczny) wprowadzając bezpośrednio do krwiobiegu przez żyłę внутривенно

dożywotni ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi adj
taki, który potrwa do końca czyjegoś życia пожизненный

drabina draˈbʲĩna n
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów; лестница

dragon ˈdraɡɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny драгун

dramat ˈdrãmat n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki; драма

dramaturg drãˈmaturk n
pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie драматург

dramatyczny adj
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego драматический
(przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający драматичный

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
bardzo wysoki budynek небоскрёб

drapać ˈdrapaʨ̑ v
przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami чесать
drapać (1.1) samego siebie, najczęściej wskutek swędzenia чесаться

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar хищник

drapieżny draˈpʲjɛʒnɨ adj
o zwierzętach: taki, który żywi się innymi zwierzętami хищный

drastyczny adj
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny резкий суровый
pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności жестокий яркий

draństwo ˈdrãj̃stfɔ n
(potocznie, potoczny) świństwo, wyjątkowa niesprawiedliwość; podły czyn низость подлость свинство

drednot ˈdrɛdnɔt n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej; дредноут

drenaż n
(medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie; дренаж
(technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie дренаж
(technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby; дренаж

dreptać ˈdrɛptaʨ̑ v
chodzić szybko i drobnymi krokami семенить

dres drɛs n
wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców спортивный костюм

dresiarz n
(socjologia, socjologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi; гопник

dreszcz drɛʃʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą; дрожь

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
wykonany z drewna деревянный

drewno ˈdrɛvnɔ n
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę; древесина
(rzeczownik) zbiorowy kawałki drewna (1.2) дерево древесина
kawałek drewna (1.2) бревно полено
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; древесина дерево лес

drezdeński drɛzˈdɛ̃j̃sʲci adj
od: Drezno дрезденский

drobiazg ˈdrɔbʲjask n
coś drobnego, małego, niewielkiego мелочь
coś o niewielkim znaczeniu мелочь тонкость

drobić v
(potocznie, potoczny) dzielić na drobne części дробить

drobne ˈdrɔbnɛ n
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety мелочь

drobnomieszczański adj
związany z drobnomieszczaństwem мелкобуржуазный

drobnostka drɔbˈnɔstka n
coś nieistotnego, coś co nie ma dużego znaczenia безделица

drobny ˈdrɔbnɨ adj
taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość мелкий

droga ˈdrɔɡa n
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; дорога путь

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności; скоростная дорога

drogeria n
sklep z kosmetykami oraz produktami aptecznymi; магазин парфюмерии

drogi ˈdrɔɟi adj
bliski uczuciowo дорогой родной
posiadający wysoką cenę дорогой

drogo sprzedać swoją skórę ˈdrɔɡɔ ˈspʃɛdaʨ̑ ˈsfɔjɔ̃w̃ ˈskurɛ v
najczęściej w odniesieniu do realiów jakiejś rywalizacji: wprawdzie ulec jakiemuś przeciwnikowi, ale po walce, honorowo, nie rezygnować do końca w przegranym pojedynku дорого продать свою шкуру
niechętnie, pod pewnymi warunkami zgodzić się na coś niekorzystnego dla siebie дорого продать свою шкуру

drogocenność n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od drogocenny драгоценность

drogocenny adj
taki, który ma dużą wartość materialną драгоценный

drogowy drɔˈɡɔvɨ adj
dotyczący drogi дорожный

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny; дромедар одногорбый верблюд

dron drɔ̃n n
bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych дрон беспилотник

drozd drɔst n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie; дрозд

droździk ˈdrɔʑʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus; белобровик

drożdżówka drɔʒˈʤ̑ufka n
(kulinaria) małe, słodkie pieczywo drożdżowe; плюшка

druga młodość n
czucie się znów młodym, przeżywanie młodości na nowo będąc starszym вторая молодость

druga strona medalu ˈdruɡa ˈstrɔ̃na mɛˈdalu idiom
inny (zwykle negatywny) aspekt danej sprawy, kwestii обратная сторона медали

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945; вторая мировая война

drugoklasista n
(szkolnictwo, szkolny) uczeń drugiej klasy второклассник

druk druk n
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania печать

drukarka druˈkarka n
urządzenie służące do drukowania принтер

drukarz ˈdrukaʃ n
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni; печатник

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce печатать

drumla ˈdrũmla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki; варган

drut drut n
(potocznie, potoczny) przewód elektryczny, zwłaszcza gdy mało elastyczny провод
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy; проволока
przyrząd do robótek ręcznych; вязальная спица

drutowiec druˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) larwa owada z rodziny sprężykowatych (Elateridae) o mocno wydłużonym ciele, glebowy szkodnik upraw проволочник

drużyna druˈʒɨ̃na n
(historia, historyczny, historycznie) formacja zbrojna średniowiecznych władców słowiańskich; дружина
(wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty; отделение
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania команда

drużynowy ˌdruʒɨ̃ˈnɔvɨ n
osoba opiekująca się drużyną harcerską звеньевой

drwa n
porąbane kawałki drewna, np. na opał дрова

drwal drval n
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa; лесоруб порубщик

drzazga ˈḍʒazɡa n
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.) заноза

drzemać ˈḍʒɛ̃maʨ̑ v
lekko, czujnie spać дремать

drzemlik ˈḍʒɛ̃mlʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej; дербник

drzewce ˈḍʒɛfʦ̑ɛ n
drewniany drążek, do którego mocuje się flagę lub sztandar; древко

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; дерево
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2); дерево
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); дерево

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
graf przedstawiający koligacje rodzinne генеалогическое древо

drzwi ḍʒvʲi n
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór дверь

drób drup n
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.) домашняя птица живность птица птицы

dróżka ˈdruʃka n
(zdrobniale) od: droga дорожка
wąska droga polna, leśna lub ogrodowa дорожка

drążek ˈdrɔ̃w̃ʒɛk n
(zdrobniale) od: drąg перекладина турник

dręczyciel drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się мучитель

dręczycielka ˌdrɛ̃n͇ʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
kobieta, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się nad nim истязательница мучительница

drżenie ˈdrʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: drżeć дрожь дрожание

drżeć drʒɛʨ̑ v
trząść się, drgać, dygotać дрожать

dubajski adj
związany z Dubajem, dotyczący Dubaju, pochodzący z Dubaju дубайский

dubelt ˈdubɛlt n
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago media, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; дупель

dubeltówka ˌdubɛlˈtufka n
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach; двухстволка

dubn dupn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105; дубний

dubrownicki adj
(geografia, geograficzny) związany z Dubrownikiem Дубровницкий

duch dux n
dusza ludzka душа
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami; фантом привидение призрак
umysł, myśli ludzkie дух
zapał, entuzjazm дух

duchowieństwo n
(kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny; духовенство

duchowość duˈxɔvɔɕʨ̑ n
to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka духовность

duchowy duˈxɔvɨ adj
odnoszący się do sfery ducha i duchowości духовный

dudek ˈdudɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie; удод

dukat ˈdukat n
(dawniej, dawny) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.; дукат

dukielski duˈcɛlsʲci adj
od Dukla дукельский дуклинский

dukt n
(leśnictwo) leśna droga podziałowa powstała po wycięciu pasa drzew просека

dulka ˈdulka n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji; уключина

duma ˈdũma n
(literacko) gatunek pieśni epickiej lub liryczno-epickiej wychwalającej bohaterów wojennych, rodzaj elegii; дума
poczucie osobistej godności гордость
zbyt wysokie mniemanie o sobie гордость

dumać ˈdũmaʨ̑ v
myśleć, zastanawiać się размышлять

dumnie adv
w sposób dumny гордо

dumny ˈdũmnɨ adj
zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś гордый

dumny jak paw ˈdũmnɨ ˈjak ˈpaf adj
bardzo dumny важный как павлин

dunajski dũˈnajsʲci adj
związany z rzeką Dunaj дунайский

dupa ˈdupa n
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt жопа
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (wulgarnie, wulgaryzm) niezaradna osoba, oferma жопа

dupek ˈdupɛk n
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności жопа дурак мудак чмо

dupiasty adj
(wulgarnie, wulgaryzm) o wydatnych pośladkach жопастый

dupoliz n
(wulgarnie, wulgaryzm) lizus жополиз

duraluminium n
(technologia, technika, techniczny) stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem; дюралюминий

dureń ˈdurɛ̃ɲ n
(potocznie, potoczny) człowiek mało inteligentny дурак
(potocznie, potoczny) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny дурак
rodzaj gry karcianej дурак

dureń do kwadratu ˈdurɛ̃ɲ ˌdɔ‿kfaˈdratu n
o kimś szczególnie głupim дурак в квадрате

durny ˈdurnɨ adj
mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny дурацкий

dusić ˈduɕiʨ̑ v
(kulinaria) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody тушить
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos душить

dusza ˈduʃa n
(przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba душа
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; душа душа́

duszanbejski ˌduʃãnˈbɛjsʲci adj
odnoszący się do miasta Duszanbe душанбинский

duszkiem ˈduʃʲcɛ̃m adv
o piciu: bez przerwy, pomiędzy jednym a drugim oddechem; jednym tchem залпом

dusznica bolesna n
(medycyna, medyczny) zmiany chorobowe w naczyniach wieńcowych i niedokrwienie mięśnia sercowego, powodujące bóle zamostkowe i uczucie duszności грудная жаба

duszno ˈduʃnɔ adv
tak, że odczuwamy trudności w oddychaniu душно

duński ˈdũj̃sʲci adj
odnoszący się do Danii lub Duńczyków датский

duński ˈdũj̃sʲci n
język urzędowy Danii; датский датский язык

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
w wielkiej ilości много

duży ˈduʒɨ adj
mający znaczne, wielkie rozmiary большой
mający wiele elementów большой
mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki большой

duży pokój ˈduʒɨ ˈpɔkuj n
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon гостиная

dwiński adj
związany z Dwiną, dotyczący Dwiny двинский

dwoinka zapalenia płuc dvɔˈ<sup>j</sup>ĩnka ˌzapaˈlɛ̃ɲa ˈpwuʦ̑ n
(medycyna, medyczny) bakteria będąca jedną z przyczyn zachorowań na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc; пневмококк

dwoistość n
składanie się z dwóch części, aspektów двойственность

dwoisty adj
mający dwie części, dwie natury, dwie postaci двуединый

dwoje ˈdvɔjɛ collective
…odpowiadający liczbie 2 двое

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.); вокзал

dwuaktowy ˌdvu<sup>w</sup>akˈtɔvɨ adj
o utworze scenicznym: mający dwa akty двухактный

dwubarwny dvuˈbarvnɨ adj
(książkowy) składający się z dwóch kolorów двухкрасочный двухцветный

dwubiegunowy ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ adj
taki, który ma dwa bieguny двухполюсный

dwucalowy ˌdvuʦ̑aˈlɔvɨ adj
mający długość, szerokość lub średnicę wynoszącą dwa cale двухдюймовый

dwucyfrowy ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
składający się z dwóch cyfr двузначный

dwucylindrowy ˌdvuʦ̑ɨlʲĩnˈdrɔvɨ adj
(technologia, technika, techniczny) składający się z dwóch cylindrów двухцилиндровый

dwudniowy dvuˈdʲɲɔvɨ adj
trwający dwa dni двухдневный

dwudziestolecie ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlɛʨ̑ɛ n
dwudziesta rocznica двадцатилетие
okres dwudziestu lat двадцатилетие

dwudziestoletni ˌdvuʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
mający dwadzieścia lat двадцатилетний
trwający dwadzieścia lat двадцатилетний

dwudziestominutowy adj
trwający dwadzieścia minut двадцатиминутный

dwudziestopięciolecie n
dwudziesta piąta rocznica czegoś двадцатипятилетие
okres dwudziestu pięciu lat двадцатипятилетие

dwudziestopięcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający dwadzieścia pięć lat двадцатипятилетний
trwający dwadzieścia pięć lat двадцатипятилетний

dwudziestościan n
(geometria) wielościan o dwudziestu ścianach икосаэдр двадцатигранник

dwugarbny dvuˈɡarbnɨ adj
posiadający dwa garby (najczęściej o wielbłądzie) двугорбый

dwugodzinny ˌdvuɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin двухчасовой
trwający dwie godziny двухчасовой

dwugłowy dvuˈɡwɔvɨ adj
mający dwie głowy двуглавый двухголовый

dwuizbowy ˌdvu<sup>j</sup>izˈbɔvɨ adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z dwóch izb parlamentarnych двухпалатный
(urzędowy) złożony z dwóch izb mieszkalnych двухкомнатный

dwujęzyczność n
posługiwanie się dwoma językami двуязычие

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w dwóch językach двуязычный
o człowieku: mówiący w dwóch językach двуязычный
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami двуязычный

dwukilogramowy ˌdvucilɔɡrãˈmɔvɨ adj
ważący dwa kilogramy двухкилограммовый

dwukilometrowy ˌdvucilɔ̃mɛˈtrɔvɨ adj
taki, który ma wielkość dwóch kilometrów двухкилометровый

dwukolorowy ˌdvukɔlɔˈrɔvɨ adj
taki, który ma dwa kolory двухкрасочный двухцветный

dwukondygnacyjny ˌdvukɔ̃ndɨɡnaˈʦ̑ɨjnɨ adj
złożony z dwóch kondygnacji двухэтажный

dwukołowy ˌdvukɔˈwɔvɨ adj
taki, który ma dwa koła двухколесный

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć двоеточие

dwukrotnie dvuˈkrɔtʲɲɛ adv
dwa razy дважды двукратно

dwukrotny dvuˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się dwa razy двукратный

dwukółka dvuˈkuwka n
(przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach двуколка

dwuletni dvuˈlɛtʲɲi adj
mający dwa lata двухгодичный двухлетний
trwający dwa lata двухгодичный двухлетний

dwulicowość ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka двуличие двуличность

dwulicowy ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
postępujący według zasad podwójnej moralności двоедушный двуличный лицемерный

dwuliterowy ˌdvulʲitɛˈrɔvɨ adj
taki, który składa się z dwóch liter двухбуквенный

dwulufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający dwie lufy двуствольный двухствольный

dwumetrowy ˌdvũmɛˈtrɔvɨ adj
mierzący dwa metry albo dwa metry kwadratowe двухметровый

dwumian n
(matematyka, matematyczny) suma lub różnica dwóch jednomianów; бином двучлен

dwumiejscowy ˌdvũmʲjɛ̇jˈsʦ̑ɔvɨ adj
mający dwa miejsca, przeznaczony dla dwóch osób двухместный

dwuminutowy adj
trwający dwie minuty двухминутный

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego; двенадцатиперстная кишка

dwunastogodzinny ˌdvũnastɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
będący w wieku dwunastu godzin двенадцатичасовой
trwający dwanaście godzin двенадцатичасовой

dwunastokąt n
(geometria) wielokąt o dwunastu bokach двенадцатиугольник

dwunastoletni ˌdvũnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający dwanaście lat двенадцатилетний
trwający dwanaście lat двенадцатилетний

dwunastominutowy adj
trwający dwanaście minut двенадцатиминутный

dwunastościan n
(geometria) wielościan o dwunastu ścianach двенадцатигранник

dwunożny dvũˈnɔʒnɨ adj
poruszający się na dwóch kończynach двуногий

dwuoczny adj
pozwalający na obserwowanie dwojgiem oczu бинокулярный

dwupartyjny ˌdvuparˈtɨjnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) taki, w którym władzę sprawują dwie konkurencyjne partie двухпартийный
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) złożony z dwóch partii двухпартийный

dwupiętrowy ˌdvupʲjɛ̃nˈtrɔvɨ adj
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) złożony z parteru i dwóch pięter, mający trzy kondygnacje ponad poziom gruntu трёхэтажный

dwupokojowy ˌdvupɔkɔˈjɔvɨ adj
z dwoma pokojami, mający dwa pokoje двухкомнатный

dwupłat ˈdvupwat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych; биплан

dwupłatowy adj
(lotnictwo, lotniczy) mający dwa płaty, złożony z dwóch płatów nośnych бипланный

dwurożny adj
mający dwa rogi двурогий

dwurzędowy ˌdvuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
składający się z dwóch rzędów, mający dwa rzędy czegoś (np. guzików) двубортный двухбортный

dwuręczny adj
przystosowany do używania za pomocą obydwu rąk, wykonywany dwiema rękami двуручный

dwusetlecie ˌdvusɛˈtlɛʨ̑ɛ n
dwusetna rocznica двухсотлетие
okres dwustu lat двухсотлетие

dwusieczna dvuˈɕɛʧ̑na n
(matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy; биссектриса

dwusilnikowy ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ adj
taki, który jest wyposażony w dwa silniki двухмоторный

dwuskrzydły adj
mający dwa skrzydła двукрылый

dwuspadowy ˌdvuspaˈdɔvɨ adj
taki, który posiada dwie płaszczyzny spadku двускатный двухскатный

dwustopniowy ˌdvustɔpʲˈɲɔvɨ adj
składający się z dwóch stopni, etapów двухстепенный

dwustuletni ˌdvustuˈlɛtʲɲi adj
mający dwieście lat двухсотлетний
trwający dwieście lat двухсотлетний

dwusylabowy ˌdvusɨlaˈbɔvɨ adj
(językoznawstwo, językoznawczy) składający się z dwóch sylab двусложный

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy; углекислый газ двуокись углерода углекислота

dwutomowy ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ adj
mający dwa tomy, wydany w dwóch tomach двухтомный

dwutorowy ˌdvutɔˈrɔvɨ adj
taki, który ma dwa tory двухколейный

dwutygodniowy ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
trwający dwa tygodnie двухнедельный

dwutysięczny adj
będący ostatnim elementem zbioru wielkości dwóch tysięcy двухтысячный
liczący dwa tysiące двухтысячный

dwuwarstwowy ˌdvuvarˈstfɔvɨ adj
mający dwie warstwy, ułożony dwiema warstwami двухслойный

dwuwieżowy adj
taki, który ma dwie wieże двухбашенный

dwuwiosłowy adj
poruszany za pomocą dwóch wioseł двухвесельный

dwuwymiarowy ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ adj
taki, który istnieje w dwóch wymiarach, ma długość i szerokość двухмерный

dwuzmianowy ˌdvuzmʲjãˈnɔvɨ adj
wykonywany w trakcie dwóch zmian; odbywający się na dwie zmiany двухсменный

dwuznaczny dvuˈznaʧ̑nɨ adj
zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby двусмысленный

dwuzębny dvuˈzɛ̃mbnɨ adj
(książkowy) o przedmiotach mający dwa zęby (ostrza) двузубный двузубчатый двузубый

dwóchsetny dvuxˈsɛtnɨ adj
(zobacz) dwusetny двухсотый

dwójarz ˈdvujaʃ n
(dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) uczeń, który zwykle otrzymuje dwóje, dawniej najniższe oceny w szkole двоечник

dwójka ˈdvujka n
najniższa (niezaliczająca) ocena w polskich szkołach (dawniej, przy skali 2-5) i na polskich uczelniach (obecnie, przy skali 2-5 lub 2-6) двойка
nazwa cyfry 2 двойка

dwór dvur n
(regionalizm, regionalny) zewnętrze, świeże powietrze двор

dybuk ˈdɨbuk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość; диббук

dycha ˈdɨxa n
(zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych десятка чирик

dychotomiczny adj
dwojaki, dwuczęściowy, dwudzielny дихотомический

dydaktyczny ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z dydaktyką дидактический

dydaktyka dɨˈdaktɨka n
(książkowy) moralizowanie, dydaktyzm дидактика
(pedagogika, pedagogiczny) nauka o sposobach uczenia дидактика

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek; дифтонг

dyftongizacja ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się samogłoski w dyftong; дифтонгизация

dyfuzja dɨˈfuzʲja n
(fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie; диффузия

dygnitarz dɨɟˈɲitaʃ n
ktoś piastujący wysoki urząd сановник

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
sposób wymawiania wyrazów i zdań, wymowa дикция

dykta ˈdɨkta n
płyta sklejona z fornirów фанера

dyktafon dɨkˈtafɔ̃n n
(elektronika, elektroniczny) przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku; диктофон

dyktat ˈdɨktat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza absolutna диктат
narzucanie komuś swej woli lub swego zdania диктат

dyktator dɨkˈtatɔr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny диктатор
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi; диктатор
(książkowy) osoba narzucająca innym swoją wolę диктатор

dyktatorski adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą диктаторский

dyktatura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób; диктатура

dyletancki ˌdɨlɛˈtãnʦ̑ʲci adj
właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu дилетантский

dyletant dɨˈlɛtãnt n
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania дилетант

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy; дилижанс

dym dɨ̃m n
produkty spalania zawieszone w powietrzu дым

dymisja dɨ̃ˈmʲisʲja n
zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska отставка

dymorfizm n
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.; диморфизм

dymorfizm płciowy n
(biologia, biologiczny) zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku; половой диморфизм

dynamiczny adj
ruchliwy, zmienny, żywiołowy динамический

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej; динамит

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
(przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie династия
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii династия

dynia ˈdɨ̃ɲa n
(kulinaria) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) тыква
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych; тыква

dyniowate ˌdɨ̃ɲɔˈvatɛ n
(botanika, botaniczny) Cucurbitaceae Juss., rodzina roślin zielnych należąca do rzędu dyniowców, w skład której wchodzą m.in. dynia, kabaczek, ogórek i patison; тыквенные

dyniowaty adj
mający kształt dyni тыквообразный

dyniowy dɨ̃ˈɲɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni тыквенный
dotyczący rośliny dyni, związany z rośliną dyni тыквенный

dynks dɨ̃ŋks n
(regionalizm, regionalny) przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić штука фигня фиговина хреновина хренотень хрень

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy аттестат диплом

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa дипломат
(przenośnie, przenośnia) człowiek bardzo taktowny, kulturalny дипломат

dyplomatka ˌdɨplɔ̃ˈmatka n
(potocznie, potoczny) szykowna teczka, zwykle na dokumenty дипломат

dyplomatyczny ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z dyplomacją lub dyplomatą дипломатический

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
osoba zarządzająca jakąś instytucją директор
kobieta zarządzająca jakąś instytucją директор директорша директриса

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny; дирижёр

dyrygentka ˌdɨrɨˈɡɛ̃ntka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która dyryguje orkiestrą lub chórem дирижёр дирижёрша

dyrygować ˌdɨrɨˈɡɔvaʨ̑ v
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu дирижировать
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kierować innymi; mówić im, co mają robić дирижировать

dyscyplina ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna n
dział nauki, techniki itp. дисциплина
rodzaj uprawianego sportu дисциплина
rygorystyczne zasady postępowania дисциплина

dysertacja ˌdɨsɛrˈtaʦ̑ʲja n
(dawniej, dawny) poważna dysputa o charakterze naukowym диссертация
rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego диссертация

dysertacyjny ˌdɨsɛrtaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z dysertacją диссертационный

dysfagia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie połykania; дисфагия

dysharmonia n
brak harmonii zestawionych elementów разнобой

dysk dɨsk n
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1) диск
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła; диск
(anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa łącząca dwa kręgi; диск
każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1) диск
płyta kompaktowa диск

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych; жёсткий диск винт

dyskietka dɨsʲˈcɛtka n
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych; дискета

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
lokal, w którym się takie zabawy odbywają; дискотека
(przestarzałe, przestarzały) płytoteka дискотека
zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce дискотека

dyskotekowy ˌdɨskɔtɛˈkɔvɨ adj
związany z dyskoteką, dotyczący dyskoteki дискотечный

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru; дискретный

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym дискриминация

dyskryminować v
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp. дискриминировать

dyskusja dɨsˈkusʲja n
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem; дискуссия обсуждение
rozważanie wszystkich aspektów czegoś обсуждение

dyskwalifikacja n
(sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad дисквалификация

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania; дислексия

dysmorfofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie; дисморфофобия

dysonans dɨˈsɔ̃nãw̃s n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia диссонанс
(przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność диссонанс

dysponować ˌdɨspɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
mieć możliwość użycia czegoś располагать

dyspozytornia ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa n
pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów диспетчерская

dysproz ˈdɨsprɔs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66; диспрозий

dystroficzny adj
dotyczący dystrofii дистрофический

dysydent dɨˈsɨdɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana; диссидент

dysza ˈdɨʃa n
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu сопло

dywagacja ˌdɨvaˈɡaʦ̑ʲja n
rozwlekłe rozważanie nie na temat отступление

dywan ˈdɨvãn n
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi; ковёр

dywanik dɨˈvãɲik n
(zdrobniale) od: dywan коврик
mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka коврик

dywidenda ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda n
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji; дивиденд

dywiz ˈdɨvʲis n
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych; дефис

dywizja dɨˈvʲizʲja n
(wojskowość, wojskowy) jednostka taktyczna złożona z kilku pułków дивизия

dywizyjny ˌdɨvʲiˈzɨjnɨ adj
związany z dywizją, dotyczący dywizji дивизионный

dyzenteria n
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka дизентерия

dyżur ˈdɨʒur n
pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach дежурство

dzban ʣ̑bãn n
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem; кувшин

dzeta ˈʣ̑ɛta n
nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ; дзета

dziabka n
(potocznie, potoczny) czekan (we wspinaczce) тяпка
(regionalizm poznański) motyka мотыга

dziad ʥ̑at n
(przestarzałe, przestarzały) (podniośle) dziadek дед
przodek дед
(pogardliwie) staruch, starszy człowiek дед
(pogardliwie) żebrak, biedak; (zobacz) też dziad w Encyklopedii staropolskiej попрошайка

dziadek ˈʥ̑adɛk n
(potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku дедушка
ojciec ojca дедушка дед
ojciec matki дедушка дед

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów; щелкунчик щипцы для орехов

dziadkowie ʥ̑atˈkɔvʲjɛ n
(potocznie, potoczny) rodzice rodziców; babcia i dziadek бабушка и дедушка

dziadostwo n
(potocznie, potoczny) grupa żebraków нищета
(potocznie, potoczny) życie osoby biednej, ubogiej нищенство нищета

dziać ʥ̑äʨ̑ v
odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się случаться

dział ʥ̑aw n
dziedzina, np. nauki, gospodarki itp. раздел

działacz ˈʥ̑awaʧ̑ n
osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego деятель

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres деятельность

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś действие

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
być sprawnym, funkcjonować работать
wywoływać określony efekt (o leku) действовать
aktywnie uczestniczyć, pracować действовать

działka ˈʥ̑awka n
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę участок

działo ˈʥ̑awɔ n
(potocznie, potoczny) (literacko) armata пушка
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm; пушка гаубица

dzieciobójca ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujʦ̑a n
(książkowy) zabójca dziecka lub dzieci детоубийца

dzieciobójstwo ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego; детоубийство

dziecięcy ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku детский

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy; детство

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
(przenośnie, przenośnia) dzieło, do którego twórca czuje się szczególnie przywiązany emocjonalnie детище
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych; ребёнок дитя
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia; ребёнок дитя

dziedzic ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑ n
osoba, która coś po kimś przejmuje наследник

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci наследовать
być uprawnionym do takiego otrzymania наследовать
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka наследовать

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji; область определения
sfera czyjejś aktywności область сфера

dziedziniec ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩɲɛʦ̑ n
wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków; двор

dziegieć ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑ n
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.; дёготь

dziekanat ʥ̑ɛˈkãnat n
(edukacja, edukacyjny) biuro, zajmujące się administracją wydziału wyższej uczelni деканат

dzielić skórę na niedźwiedziu ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ ˈskurɛ ˌna‿ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑u v
przedwcześnie cieszyć się z osiągnięcia planowanych korzyści делить шкуру неубитого медведя

dzielna n
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik делимое

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
region, prowincja historyczna, geograficzna, etnograficzna, itp.; область
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta; квартал район

dzielnica czerwonych latarni n
dzielnica, w której świadczone są usługi erotyczne; квартал красных фонарей улица красных фонарей

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
liczba, przez którą dzielimy inną liczbę делитель

dziennikarka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarka n
kobieta zajmująca się dziennikarstwem журналистка

dziennikarski adj
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa журналистский

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek журналистика

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.; журналист

dzierżyć ˈʥ̑ɛrʒɨʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) albo (książkowy) trzymać держать

dzierżyński adj
związany z Dzierżyńskiem, dotyczący Dzierżyńska (miasta w Rosji) дзержинский

dziesiąta muza ʥ̑ɛ̇ˈɕɔ̃nta ˈmuza n
(przenośnie, przenośnia) sztuka filmowa, kinematografia десятая муза

dziesiąta woda po kisielu ʥ̑ɛ̇ˈɕɔ̃nta ˈvɔda ˌpɔ‿ciˈɕɛlu idiom
bardzo daleki krewny, gdy stopień pokrewieństwa jest bardzo mały седьмая вода на киселе

dziesięcina n
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów; десятина

dziesięciobój n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów; десятиборье

dziesięciodniowy ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈdʲɲɔvɨ adj
będący w wieku dziesięciu dni десятидневный
trwający dziesięć dni десятидневный

dziesięciokondygnacyjny adj
taki, który ma dziesięć kondygnacji десятиэтажный

dziesięciokrotny ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się dziesięć razy десятикратный

dziesięciokąt n
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych) десятиугольник

dziesięciolatka ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
szkoła, w której nauka trwa dziesięć lat десятилетка

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
dziesiąta rocznica (w latach) десятилетие
okres dziesięciu lat десятилетие

dziesięcioletni ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający dziesięć lat десятилетний
trwający dziesięć lat десятилетний

dziesięciomiesięczny ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
będący w wieku dziesięciu miesięcy десятимесячный
trwający dziesięć miesięcy десятимесячный

dziesięciominutowy adj
trwający dziesięć minut десятиминутный

dziesięciopokojowy adj
z dziesięcioma pokojami десятикомнатный

dziesięcioro ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔrɔ collective
…odpowiadający liczbie 10 десятеро

dziesięciotomowy ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔtɔ̃ˈmɔvɨ adj
składający się z dziesięciu tomów, zawarty w dziesięciu tomach, wydany w dziesięciu tomach десятитомный

dziesięciościan n
(geometria) wielościan o dziesieciu ścianach десятигранник

dziesiętny ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ adj
mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10 десятичный децимальный

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
partnerka, nieformalna narzeczona девушка девочка
(potocznie, potoczny) młoda, niezamężna kobieta девушка девочка

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
dziecko płci żeńskiej девочка

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
(poetycki, poetycko) (przestarzałe, przestarzały) lub (żartobliwie) młoda kobieta, panna девица
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym девственница

dziewictwo n
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą девственность

dziewierz ˈʥ̑ɛvʲjɛʃ n
(dawniej, dawny)/(książkowy) brat męża; (zobacz) też dziewierz w Encyklopedii staropolskiej деверь

dziewiątka ʥ̑ɛˈvʲjɔ̃ntka n
cyfra 9 девятка
grupa dziewięciu osób девятка
karta do gry, oznaczona cyfrą 9 девятка

dziewięciokondygnacyjny adj
taki, który ma dziewięć kondygnacji девятиэтажный

dziewięciokrotny ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się dziewięć razy девятикратный

dziewięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający dziewięć lat девятилетний
trwający dziewięć lat девятилетний

dziewięciomiesięczny ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
będący w wieku dziewięciu miesięcy девятимесячный
trwający dziewięć miesięcy девятимесячный

dziewięciominutowy adj
trwający dziewięć minut девятиминутный

dziewięciopiętrowy adj
złożony z parteru i dziewięciu wyższych kondygnacji десятиэтажный

dziewięciopokojowy adj
z dziewięcioma pokojami девятикомнатный

dziewięcioro ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔrɔ collective
…odpowiadający liczbie 9 девятеро

dziewiętnastoletni ˌʥ̑ɛvʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający dziewiętnaście lat девятнадцатилетний
trwający dziewiętnaście lat девятнадцатилетний

dziewiętnastominutowy adj
trwający dziewiętnaście minut девятнадцатиминутный

dziewiętnastopiętrowy adj
złożony z parteru i dziewiętnastu kondygnacji położonych nad nim двадцатиэтажный

dziewięćdziesięciodwuletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔdvuˈlɛtʲɲi adj
mający dziewięćdziesiąt dwa lata девяностодвухлетний

dziewięćdziesięciolecie ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
dziewięćdziesiąta rocznica девяностолетие
okres dziewięćdziesięciu lat девяностолетие

dziewięćdziesięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający dziewięćdziesiąt lat девяностолетний
trwający dziewięćdziesiąt lat девяностолетний

dziewięćdziesięciominutowy adj
trwający dziewięćdziesiąt minut девяностоминутный

dzieło ˈʥ̑ɛwɔ n
efekt pracy twórczej произведение
ogólnie – efekt czyichś działań произведение

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres od świtu do zmierzchu день
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba день

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu доброе утро добрый день

dzień trzech wiedźm ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈṭʃɛγ ˈvʲjɛ̇ʨ̑m̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) dzień, w którym wygasają kontrakty terminowe i na giełdach notuje się wysoką zmienność, zwłaszcza w ostatniej godzinie notowań; тройной колдовской день

dzik ʥ̑ik n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych; кабан

dzika róża ˈʥ̑ika ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) ogólna nazwa wszystkich gatunków róż występujących dziko; шиповник

dziki ˈʥ̑ici adj
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach дикий

dziki lokator ˈʥ̑ici lɔˈkatɔr idiom
(potocznie, potoczny) osoba, która zajęła lokal bez zgody właściciela скваттер

dzikość n
cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone дикость

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych; утконос

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś сегодня

dzisiejszy ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ adj
ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach сегодняшний
taki, który wydarzył się dziś сегодняшний

dziupla ˈʥ̑upla n
otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa; дупло

dziura ˈʥ̑ura n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji глубинка захолустье
otwór powstały wskutek uszkodzenia дыра
(potocznie, potoczny) ubytek w zębie дыра

dziura ozonowa ˈʥ̑ura ˌɔzɔ̃ˈnɔva n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko spadku stężenia ozonu w stratosferze Ziemi; дыра озоновая

dziurawiec ʥ̑uˈravʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych; зверобой
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) зверобой

dziurka ˈʥ̑urka n
otwór w zamku lub kłódce do którego wkładany jest klucz скважина

dziwactwo n
rzecz dziwaczna, coś dziwacznego причуда чудачество

dziwaczka n
kobieta o dziwnych upodobaniach i przyzwyczajeniach сумасбродка чудачка

dziwak ˈʥ̑ivak n
osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami оригинал чудак

dziwka ˈʥ̑ifka n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka блядь

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym странный

dziwonia ʥ̑iˈvɔ̃ɲja n
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów; чечевица

dziób ʥ̑up n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; клюв
zwykle w lm ślad na skórze po przebytej ospie оспина

dzióbek n
(przenośnie, przenośnia) usta, zwłaszcza ściśnięte дакфейс

dziąsłowy adj
(anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) odnoszący się do dziąsła дёсенный

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae дятел

dzięcioł białogrzbiety ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌbʲjawɔˈɡʒbʲjɛtɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos leucotos, gatunek średniej wielkości dzięcioła, jeden z pięciu gatunków z rodzaju Dendrocopos występujących w Polsce; белоспинный дятел

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce; желна

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła; большой пёстрый дятел

dzięcioł trójpalczasty ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej; трёхпалый дятел

dzięcioł zielonosiwy n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus canus, gatunek dzięcioła o zielonoszarym upierzeniu; седой дятел

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce; зелёный дятел

dzięcioł średni ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ˈɕrɛdʲɲi n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos medius, gatunek dzięcioła, zaliczany do tak zwanych dzięciołów pstrych; средний пёстрый дятел

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce; малый пёстрый дятел

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
(botanika, botaniczny) Angelica L. rodzaj bylin z rodziny selerowatych; дягиль
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) дягиль

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci interjection
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy спасибо

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci n
wzniośle: podziękowanie благодарить благодарность

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem благодаря

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
składać podziękowanie благодарить

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
…wyrażający wdzięczność спасибо

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk; колокол

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk звонить
(potocznie, potoczny) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne звонить
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka звенеть

dzwonić na trwogę ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ na‿ˈtr̥fɔɡɛ v
ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności бить тревогу

dzwonnica ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów; колокольня

dół duw n
dziura wykopana w ziemi яма
najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu низ

düsseldorfski adj
związany z Düsseldorfem (miastem w Niemczech) дюссельдорфский

dąb dɔ̃mp n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych; дуб
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) дуб
drewno dębu (1.1) дуб

dąbrowa n
las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem дубрава дуброва

dąć dɔ̃ɲʨ̑ v
wiać z dużą siłą дуть
dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki дуть

dążenie dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
(książkowy) chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia стремление

dążyć ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
działać w kierunku realizacji danego celu стремиться

dębowy dɛ̃mˈbɔvɨ adj
składający się z dębu дубовый
wykonany z drewna lub innej części dębu дубовый

dębowy dɛ̃mˈbɔvɨ possessiveAdjective
należący do dębu, będący częścią dębu дубовый

dętka ˈdɛ̃ntka n
(motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony; камера

dławigad dwaˈvʲiɡat n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodzaju Mycteria; клювач

dławigad afrykański dwaˈvʲiɡat ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria ibis, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; африканский клювач

dławigad amerykański dwaˈvʲiɡat ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria americana, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; американский клювач

dławigad indyjski dwaˈvʲiɡat ĩnˈdɨjsʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria leucocephala, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; индийский клювач

dławigad malajski dwaˈvʲiɡat maˈlajsʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria cinerea, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; серый клювач

dławigady ˌdwavʲiˈɡadɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Mycteria, rodzaj ptaków z rodziny bocianowatych; аисты-клювачи

dłoń dwɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne; ладонь
(potocznie, potoczny) ręka – część kończyny górnej człowieka od nadgarstka do końca palców кисть руки рука

dług dwuk n
(przenośnie, przenośnia) zobowiązanie moralne долг
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy; долг

długi ˈdwuɟi adj
mający znaczny wymiar podłużny (długość) длинный
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. длинный
trwający znaczny czas долгий длинный

długo ˈdwuɡɔ adv
na znaczną długość в длину
przez, na znaczny czas долго

długobrody adj
mający długą brodę длиннобородый

długodzioby adj
taki, który posiada długi dziób длинноклювый

długolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający długą lufę длинноствольный

długonogi ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi adj
mający długie nogi длинноногий

długopis dwuˈɡɔpʲis n
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem авторучка ручка шарик

długopoły adj
o ubiorze mający długie poły длиннополый

długoręki adj
taki, który ma długie ręce долгорукий

długoskrzydły ˌdwuɡɔˈskʃɨdwɨ adj
taki, który ma długie skrzydła длиннокрылый

długoszyi adj
mający długą szyję длинношеий долгошеий

długotrwałość n
cecha tego, co długotrwałe долговременность

długotrwały ˌdwuɡɔˈtr̥fawɨ adj
trwający przez długi czas длительный

długouchy adj
(fizjologia, fizjologiczny) mający długie uszy долгоухий

długowieczny adj
długo żyjący lub mający długo żyć, długo trwający долговечный многолетний

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
(książkowy) mający długie włosy длинноволосый
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) mający długą sierść длинношёрстный длинношёрстый

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej; длина
o czasie: czas trwania czegoś продолжительность

dłuto ˈdwutɔ n
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania; долото стамеска

dźgać ʥ̑ɡaʨ̑ v
uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym колоть пырять

dźwig ʥ̑vʲik n
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie кран лебёдка

dźwigać krzyż ˈʥ̑vʲiɡaʨ̑ ˈkʃɨʃ v
cierpieć, mieć ciężkie życie, mieć kłopoty нести крест

dźwigać swój krzyż ˈʥ̑vʲiɡaʨ̑ ˈsfuj ˈkʃɨʃ v
(zobacz) dźwigać krzyż нести крест нести свой крест

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy рычаг
(ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie рычаг
(fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły; рычаг
(sport, sportowy) chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach; рычаг
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka рычаг

dźwigowy n
osoba obsługująca dźwig крановщик

dźwięczny adj
o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu звучный

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka; звук

dżabalpurski adj
(geografia, geograficzny) związany z Dżabalpurem (miastem w Indiach) джабалпурский

dżakarcki ʤ̑aˈkarʦ̑ʲci adj
odnoszący się do miasta Dżakarta джакартский

dżakfrut ˈʤ̑akfrut n
(spożywczy) ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego; джекфрут

dżamahirijja ˌʤ̑ãmaçiˈrʲijːa n
państwo ludu, człon oficjalnej nazwy Libii; джамахирия

dżem ʤ̑ɛ̃m n
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem; джем

dżemowy adj
zrobiony z dżemu, z dodatkiem dżemu, mający jego smak джемовый

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie, джентльмен
mężczyzna wytworny, elegancko ubrany, elegancki джентльмен

dżentelmeński ˌʤ̑ɛ̃ntɛlˈmɛ̃j̃sʲci adj
związany z dżentelmenem, dotyczący dżentelmena джентльменский
właściwy dżentelmenowi джентльменский

dżezwa ˈʤ̑ɛzva n
tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy; джезва

dżinn ʤ̑ʲĩn n
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi джинн

dżinsowy adj
wykonany z dżinsu джинсовый

dżinsy ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ n
(krawiectwo) spodnie z dżinsu; джинсы

dżip ʤ̑ʲip n
(motoryzacja) samochód marki Jeep; джип

dżokej ˈʤ̑ɔkɛj n
jeździec, który zawodowo startuje w wyścigach konnych жокей

dżul ʤ̑ul n
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J; джоуль

dżuma ˈʤ̑ũma n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis; чума

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
wilgotny las tropikalny; джунгли

ebonit n
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne; эбонит

ebonitowy adj
dotyczący ebonitu, lub z niego wykonany эбонитовый

echo ˈɛxɔ n
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni; эхо

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych; эхолалия

echolokacja n
metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego; эхолокация

edamski adj
związany z Edamem, dotyczący Edamu эдамский

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu; гага

edredon okazały ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkaˈzawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria spectabilis, turkan, gatunek kaczki; гага-гребенушка

edredon okularowy ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkulaˈrɔvɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej; очковая гага

edukacyjny ˌɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(książkowy) dotyczący edukacji, służący uczeniu образовательный

edycja n
wydanie, publikacja издание

edynburski adj
związany z Edynburgiem, dotyczący Edynburga эдинбургский

edytor tekstu ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu n
(informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu текстовый процессор

efekt ˈɛfɛkt n
osiągnięcie, wynik эффект
wrażenie эффект

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane; парниковый эффект

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek побочный эффект

efektowny ˌɛfɛkˈtɔvnɨ adj
sprawiający zadziwiająco dobre wrażenie эффектный

efektywny ˌɛfɛkˈtɨvnɨ adj
istotny, rzeczywisty эффективный
skuteczny, wydajny эффективный

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny эфемерный

egalitarny ˌɛɡalʲiˈtarnɨ adj
(filozofia, filozoficzny) zgodny z zasadami egalitaryzmu; dążący do równości, równouprawnienia эгалитарный

egalitarysta ˌɛɡalʲitaˈrɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik egalitaryzmu społecznego эгалитарист

egalitaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego; эгалитаризм

egipski ɛˈɟipsʲci adj
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu египетский

egipskie ciemności ɛˈɟipsʲcɛ ʨ̑ɛ̃mˈnɔɕʨ̑i n
(przenośnie, przenośnia) bardzo ciemno, nieprzenikniona ciemność тьма египетская

egiptolog ˌɛɟipˈtɔlɔk n
specjalista w dziedzinie egiptologii египтолог

egiptologia ˌɛɟiptɔˈlɔɟja n
(archeologia, archeologiczny) nauka badająca historię i kulturę starożytnego Egiptu; египтология

egiptologiczny ˌɛɟiptɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący egiptologa lub egiptologii египтологический

egiryn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6); эгирин

egocentryczny ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata эгоцентрический эгоцентричный

egocentryk ˌɛɡɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨk n
osoba nie biorąca pod uwagę czyichś opinii, uważająca, że „świat kręci się wokół niej” эгоцентрист

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych эгоист

egoistka ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>istka n
kobieta kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych эгоистка

egoistycznie ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób egoistyczny эгоистически эгоистично

egoizm ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne; эгоизм
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dbanie tylko o siebie, o własną wygodę эгоизм

egotyzm ɛˈɡɔtɨsm̥ n
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą; самовлюблённость эготизм

egzaltacja ˌɛɡzalˈtaʦ̑ʲja n
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli восторженность экзальтированность

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej экзамен

egzamin wstępny ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ n
(szkolnictwo, szkolny) egzamin organizowany przez uczelnię, którego wyniki decydują o przyjęciu na studia вступительный экзамен

egzaminacyjny adj
związany z egzaminem, dotyczący egzaminu экзаменационный

egzaminatorski adj
związany z osobą lub stanowiskiem egzaminatora экзаменаторский

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi экзаменовать

egzegeza n
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów; экзегеза

egzekwować ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑ v
zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań взыскание приводить в исполнение

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ adj
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie экзотический

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej; экзистенциализм

einstein ˈajn͇ʃtajn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99; эйнштейний

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia); эякуляция

ekistyka n
(urbanistyka, urbanistyczny) nauka o osiedlach ludzkich; экистика

eklampsja n
(medycyna, medyczny) najcięższa postać zatrucia ciążowego эклампсия

eklektycznie adv
w sposób eklektyczny, łącząc w jedną całość niejednorodne elementy эклектически эклектично

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów эклектический
taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki эклектический

eklektyzm n
tworzenie całości z różnych elementów эклектизм

ekohydrologia ˌɛkɔxɨdrɔˈlɔɟja n
nauka o wzajemnych oddziaływaniach między roślinnością a cyklem hydrologicznym; экологическая гидрология

ekolog ɛˈkɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią эколог
(potocznie, potoczny) działacz społeczny, aktywista na rzecz ekologii; ekologista эколог

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody; экология

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody экологический
(potocznie, potoczny) związany z ochroną środowiska экологический

ekologizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) idea polityczna, której podstawą jest budowanie aktywnego i otwartego społeczeństwa obywatelskiego rozwijającego się zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju i promującego prawa człowieka; зелёная политика

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do gospodarki экономический
związany z ekonomią lub ekonomiką экономический
oszczędny w środkach, niewymagający wielkiego nakładu sił экономный

ekonomista n
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii экономист

ekoterrorysta ˌɛkɔtɛrːɔˈrɨsta n
osoba dopuszczająca się ekoterroryzmu экотеррорист

ekran ˈɛkrãn n
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje экран
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy экран

ekscentryczność n
cecha tego, co jest ekscentryczne; cecha tych, którzy są ekscentryczni эксцентричность

ekscentryczny ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
(geometria) taki, który nie ma wspólnego środka эксцентричный
(technologia, technika, techniczny) działający dzięki zastosowaniu mimośrodu эксцентричный
dziwaczny, odbiegający od normy эксцентричный

eksfoliacja ˌɛksfɔˈlʲjaʦ̑ʲja n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych эксфолиация

ekshibicjonista ˌɛksçibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
(przenośnie, przenośnia) osoba, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw эксгибиционист
mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych; эксгибиционист

ekshibicjonistka ˌɛksçibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka n
(przenośnie, przenośnia) kobieta, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw эксгибиционистка
kobieta, która obnaża się w miejscach publicznych эксгибиционистка

ekshibicjonizm ˌɛksçibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym; эксгибиционизм
(przenośnie, przenośnia) skłonność do obnażania się w sprawach intymnych, często drastycznych эксгибиционизм

ekshumacja n
wydobycie pochowanych ludzkich szczątków; эксгумация

ekshumować v
wydobywać pochowane zwłoki эксгумировать

eksklawa n
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym; эксклав

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
elegancki lub luksusowy эксклюзивный
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu эксклюзивный
przeznaczony dla ograniczonej liczby osób эксклюзивный

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim; отлучение от церковь

eksmisja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi; выселение

ekspansja ɛksˈpãw̃sʲja n
rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze экспансия
zajmowanie przez państwo, cesarstwo nowych terytoriów экспансия

ekspansjonizm n
zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu экспансионизм

ekspedycja ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja n
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział экспедиция

ekspert ˈɛkspɛrt n
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu эксперт

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych; эксперимент

eksperymentowanie ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃ntɔˈvãɲɛ n
prowadzenie eksperymentów экспериментирование

eksploatacja n
(górnictwo, górniczy) wydobywanie bogactw naturalnych разработка эксплуатация
(technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn эксплуатация

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki взорваться

eksport ˈɛkspɔrt n
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi экспорт

eksportowanie ˌɛkspɔrtɔˈvãɲɛ n
(ekonomia, ekonomiczny) sprzedawanie towarów lub usług za granicę экспортирование

eksportować ˌɛkspɔrˈtɔvaʨ̑ v
(ekonomia, ekonomiczny) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego экспортировать

eksportowy ˌɛkspɔrˈtɔvɨ adj
dotyczący eksportu, przeznaczony do sprzedaży za granicę экспортный

ekspozycja ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja n
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu экспозиция
(książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa выставка экспозиция

ekspres ˈɛksprɛs n
dwa karabinki połączone krótką, usztywnioną pętlą z taśmy; оттяжка

ekspresja ɛksˈprɛsʲja n
wyraziste i sugestywne wyrażanie (uzewnętrznianie) uczuć экспрессия

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty; экспрессионизм

ekstaza ɛkˈstaza n
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości; экстаз

ekstensywność n
cecha tego, co ekstensywne экстенсивность

ekstensywny ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
rozciągły, obszerny, obfity ilościowo экстенсивный

eksterytorialność n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw экстерриториальность

ekstradycja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa экстрадиция

ekstrakcja ɛksˈtrakʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg usunięcia zęba; удаление

ekstrakt n
produkt sporządzony poprzez zagęszczanie экстракт

ekstraordynacyjny ˌɛkstraɔrdɨ̃naˈʦ̑ɨjnɨ adj
(dawniej, dawny) nadzwyczajny, szczególny, wyjątkowy чрезвычайный

ekstrawagancja ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja n
wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego экстравагантность

ekstrawagancki ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci adj
taki, który jest przejawem ekstrawagancji экстравагантный

ekstrawertyk n
(psychologia, psychologiczny) osoba otwarta, komunikatywna, wykazująca stałe zainteresowanie otoczeniem экстраверт

ekstremalnie ˌɛkstrɛ̃ˈmalʲɲɛ adv
w sposób ekstremalny экстремально

ekstremalność n
cecha tego, co ekstremalne; cecha tych, którzy są ekstremalni экстремальность

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
krańcowy, skrajny экстремальный

ekstremista ˌɛkstrɛ̃ˈmʲista n
osoba o skrajnych, radykalnych poglądach экстремист

ekstremistyczny adj
dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów экстремистский

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii экстремизм экстреми́зм

ekstremofil ˌɛkstrɛ̃ˈmɔfʲil n
organizm żyjący w ekstremalnych warunkach; экстремофил

ekumenizm n
nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami экуменизм

ekwadorski ˌɛkfaˈdɔrsʲci adj
odnoszący się do państwa Ekwador эквадорский

ekwilibrystyka ˌɛkfʲilʲiˈbrɨstɨka n
zachowywanie równowagi w trudnych warunkach, np. na linie эквилибристика

elastycznie adv
w sposób elastyczny, giętko эластически эластично

elastyczność ˌɛlaˈstɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) łatwość przystosowania się do nowych warunków, do nowej sytuacji гибкость
cecha tego, co elastyczne упругость эластичность

elastyczny ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty эластичный
(przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący гибкий

eldorado n
raj na ziemi, mityczny kraj szczęścia i bogactwa эльдорадо

elegancja ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja n
dobry smak w ubiorze i zachowaniu элегантность

elegancki ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci adj
dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją элегантный

elegancko ˌɛlɛˈɡãnʦ̑kɔ adv
w sposób elegancki элегантно

elektro- ɛˈlɛktrɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością электро-

elektroenergetyka ˌɛlɛktrɔɛ̃nɛrˈɡɛtɨka n
dział energetyki i elektrotechniki zajmujący się wytwarzaniem, przesyłem i rozdziałem energii elektrycznej; электроэнергетика

elektroforeza n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod; электрофорез

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego; электролит

elektrolityczny adj
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem электролитический

elektroliza ˌɛlɛktrɔˈlʲiza n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego электролиз
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces rozkładu pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego электролиз

elektromagnetyczny adj
(fizyka, fizyczny) związany z elektromagnetyzmem электромагнитный

elektromechanika n
(technologia, technika, techniczny) naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych электромеханика
(technologia, technika, techniczny) nauka o budowie, działaniu i zastosowaniu maszyn i urządzeń elektrycznych электромеханика

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu; электрон

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z elektroniką, opierający się na elektronice электронный

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych; электроника

elektroterapia n
(medycyna, medyczny) (elektryczność) leczenie prądem elektrycznym; электротерапия

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną; электростанция

elektrownia wodna ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa ˈvɔdna n
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną; гидроэлектростанция

elektrowstrząsowy adj
(medycyna, medyczny) związany z elektrowstrząsami, dotyczący elektrowstrząsów электроконвульсивный электросудорожный электрошоковый

elektrowóz ˌɛlɛkˈtrɔvus n
(kolejnictwo) lokomotywa z napędem elektrycznym; электровоз

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; электричество
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny электричество электроснабжение
(potocznie, potoczny) sztuczne światło otrzymywane z prądu elektrycznego электричество электроснабжение

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności электрический

elektryfikowanie n
zapewnianie możliwości korzystania z energii elektrycznej na jakimś terenie электрифицирование

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi электрик монтёр

elektryka prąd nie tyka ɛlɛkˈtrɨka ˈprɔ̃ntʲ ɲɛ‿ˈtɨka proverb
jeśli ktoś jest dobry w danej dziedzinie, to potrafi zapanować nad niebezpieczeństwami z nią związanymi танки грязи не боятся

elektryzować ˌɛlɛktrɨˈzɔvaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie) электризовать
wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować возбуждать электризовать
(fizyka, fizyczny) nadawać sobie ładunek elektryczny ((zobacz) elektryzować w znaczeniu (1.1)) электризоваться
(potocznie, potoczny) generować iskry lub hałas z powodu bycia электризоваться
być zdolnym do bycia otrzymywania ładunku elektrycznego электризоваться

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
(filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) элемент
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela элемент
część składowa элемент деталь

elementarny ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
podstawowy, najprostszy элементарный

elementarz ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
(edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania; азбука букварь

elementarzowy adj
związany z elementarzem азбучный

elf ɛlf n
istota fantastyczna; эльф

elgiński adj
związany z Elgi, dotyczący Elgi зльгинский

eliminacja n
usuwanie, często drogą selekcji элиминация

eliminowanie ˌɛlʲĩmʲĩnɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: eliminować элиминирование

eliminować ˌɛlʲĩmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
dokonywać eliminacji, usuwać, wykluczać coś элиминировать

elipsa ɛˈlʲipsa n
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie; эллипсис эллипс
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; эллипс

elipsoidalny adj
mający kształt elipsoidy, odnoszący się do elipsoidy эллипсоидный

elisteński adj
dotyczący Elisty, związany z Elistą элистинский

elitarny ˌɛlʲiˈtarnɨ adj
dostępny tylko dla niektórych osób элитарный

eloksalacja ˌɛlɔksaˈlaʦ̑ʲja n
anodowanie wyrobów aluminowych; анодирование

eloksalowanie ˌɛlɔksalɔˈvãɲɛ n
(zobacz) anodowanie анодирование

elokwencja n
umiejętność pięknego wysławiania się красноречие красноречивость

emancypacja ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja n
uwolnienie się od zależności i zdobycie lepszej pozycji w strukturze społecznej эмансипация

emancypowanie n
dokonywanie procesu emancypacji, usamodzielnianie się эмансипирование

emancypować ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpɔvaʨ̑ v
dokonywać procesu emancypacji, usamodzielniać się эмансипировать

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; эмбарго

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych; эмбриология

emeryt ɛ̃ˈmɛrɨt n
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę пенсионер

emerytka n
kobieta pobierająca emeryturę пенсионерка

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku; пенсия

emfaza n
przesada w mówieniu polegająca na nadmiernym pokazywaniu uczuć эмфаза

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
ogół emigrantów mieszkających w jakimś kraju эмиграция
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim эмиграция

emigrancki adj
dotyczący emigrantów эмигрантский

emigrant ɛ̃ˈmʲiɡrãnt n
ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną эмигрант

emigrantka ˌɛ̃mʲiˈɡrãntka n
kobieta, która na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkała poza swoją ojczyzną эмигрантка

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie эмигрировать

emir ˈɛ̃mʲir n
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich эмир

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
(administracja) terytorium podległe władzy emira эмират

emisariusz n
tajny wysłannik polityczny эмиссар

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym; эмоция

emocjonalny ˌɛ̃mɔʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
dotyczący emocji, emocjonalności эмоциональный

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia; эмпатия

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim эмпирический

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne; эмпиризм

emu ˈɛ̃mu n
(zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ptaka australijskiego, Dromaius novaehollandiae, jedyny żyjący przedstawiciel rodziny emu (1.1); эму

encefalopatia n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia; энцефалопатия

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł; энциклопедия

encyklopedyczność n
cecha tego, co encyklopedyczne энциклопедичность

encyklopedyczny ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ adj
związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii энциклопедичный

encyklopedysta ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨsta n
(przenośnie, przenośnia) człowiek inteligentny, mający wiedzę z wielu różnych dziedzin энциклопедист
członek grupy twórców Wielkiej Encyklopedii Francuskiej; энциклопедист

endemiczny adj
występujący tylko na określonym obszarze эндемический эндемичный

endokrynolog ˌɛ̃ndɔkrɨ̃ˈnɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego эндокринолог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka endokrynologii эндокринолог

endokrynologia ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego эндокринология
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu; эндокринология

endonim ɛ̃nˈdɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka; эндоним

endorfina ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu; эндорфин

energetyzm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który tłumaczy wszelkie zjawiska przyrody jako przemiany energii энергетизм

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; энергия
entuzjazm, chęć do działania энергия

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy энергичный

engelski adj
związany z Engelsem, dotyczący Engelsa (miasta w Rosji) энгельсский

enigmatyczny ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
zagadkowy, trudny do zrozumienia энигматический энигматичный

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem; энтальпия

entalpia swobodna ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa; энергия Гиббса

entomo- ɛ̃nˈtɔ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z owadami энтомо-

entomolog ˌɛ̃ntɔ̃ˈmɔlɔk n
naukowiec zajmujący się badaniami owadów энтомолог
kobieta naukowiec zajmująca się badaniami owadów энтомолог

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach; энтомология

entomologiczny ˌɛ̃ntɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z entomologią, dotyczący entomologii энтомологический

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; энтропия

entuzjasta ˌɛ̃ntuˈzʲjasta n
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą энтузиаст

entuzjastka ˌɛ̃ntuˈzʲjastka n
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą энтузиастка

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
stan zachwytu czymś; zapał, radość энтузиазм

enuncjacja ˌɛ̃nũnˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja n
(książkowy) wypowiedź, ogłoszenie, oświadczenie декларация заявление

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów; фермент энзим

eon n
(geologia, geologiczny) największa jednostka czasu w dziejach Ziemi, dzieląca się na ery эон
(filozofia, filozoficzny) w gnostycyzmie: istota pośrednicząca pomiędzy stwórcą a stworzeniem эон

epatowanie ˌɛpatɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: epatować эпатирование

epatować ˌɛpaˈtɔvaʨ̑ v
wywoływać duże wrażenie; szokować эпатировать

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie; эпидемия

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom; эпидемиология

epidiaskop ˌɛpʲiˈdʲjaskɔp n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.); эпидиаскоп

epidot n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH); эпидот

epigramat ˌɛpʲiˈɡrãmat n
(historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności) эпиграмма
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny эпиграмма

epigramatyczny ˌɛpʲiɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od epigramat эпиграмматичный

epigramatyk ˌɛpʲiɡrãˈmatɨk n
osoba pisząca epigramaty эпиграмматист

epikureizm ˌɛpʲikuˈrɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) jeden z kierunków filozoficznych; эпикуреизм эпикурейство

epikurejczyk n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik epikureizmu эпикуреец
(książkowy) człowiek korzystający z życia эпикуреец

epilepsja ˌɛpʲiˈlɛpsʲja n
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych; эпилепсия

episkopat n
(kościelny) ogół biskupów jakiegoś kraju lub prowincji kościelnej епископат

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
inskrypcja nagrobna; эпитафия
(literacko) utwór literacki ku czci zmarłego эпитафия

epizod ɛˈpʲizɔt n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena эпизод
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki эпизод
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) эпизод

epoka ɛˈpɔka n
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; эпоха
zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury) эпоха
punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity; эпоха

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej; эпоним

epsomit n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O; эпсомит

era ˈɛra n
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. эра
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; эра

era kenozoiczna ˈɛra ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na n
(zobacz) kenozoik кайнозойская эра

era mezozoiczna ˈɛra ˌmɛzɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na n
(zobacz) mezozoik мезозойская эра

era paleozoiczna ˈɛra ˌpalɛɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na n
(zobacz) paleozoik палеозойская эра

erb ɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68; эрбий

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi; эрекция

erfurcki adj
związany z Erfurtem, dotyczący Erfurtu ерфуртский

ergatywny ˌɛrɡaˈtɨvnɨ adj
(językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do języka: używający specjalnego przypadku (ergatywu) do określenia sprawcy czynności w zdaniu przechodnim эргативный

erogenny ˌɛrɔˈɡɛ̃nːɨ adj
w odniesieniu do okolicy ciała, której stymulacja powoduje podniecenie seksualne эрогенный

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący erotyki, seksu эротический

erotyka ɛˈrɔtɨka n
ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną эротика

erozja ɛˈrɔzʲja n
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; эрозия

erudycja ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja n
rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie эрудиция

erudyta ˌɛruˈdɨta n
człowiek posiadający szeroką wiedzę эрудит

erupcja ɛˈrupʦ̑ʲja n
(geologia, geologiczny) wybuch wulkanu; извержение
(astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu извержение

erytrejski ˌɛrɨˈtrɛjsʲci adj
związany z Erytreą, dotyczący Erytrei эритрейский

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi; эритроцит

erytrozyna ˌɛrɨtrɔˈzɨ̃na n
(spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach; эритрозин

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp. эсхатология

eseista ˌɛsɛˈ<sup>j</sup>ista n
literat, autor esejów, szkiców literackich эссеист

esej n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora; эссе

esencja n
istota, sedno эссенция
wyciąg, wywar эссенция

esesman ɛˈsɛsmãn n
(potocznie, potoczny) członek paramilitarnej elitarnej formacji hitlerowskich Niemiec эсэсовец

eskadra n
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów; авиаэскадрилья эскадрилья

eskalacja n
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś эскалация

eskapizm n
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego эскапизм

eskimoski ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci adj
związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów эскимосский

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.; эсперанто

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
(kulinaria) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody; эспрессо

establishment n
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność истеблишмент
(pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju истеблишмент

estetycznie ˌɛstɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób estetyczny эстетически

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna эстетический
związany z estetyką jako nauką эстетический

estetyka ɛˈstɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie; эстетика
ładny, gustowny wygląd czegoś эстетика
subiektywne kryteria piękna эстетика

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Estonii lub Estończyków эстонский

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Estonii; эстонский

estrogen ɛˈstrɔɡɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy; эстроген

estuarium n
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich; эстуарий

etalon ɛˈtalɔ̃n n
wzorzec, wzór jednostki miary przeznaczony do zachowania lub odtworzenia jednostki miary; эталон

etamsylat ˌɛtãmˈsɨlat n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek hemostatyczny z grupy sulfonianów; этамзилат

etan ˈɛtãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego; этан

etanol ɛˈtãnɔl n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH; этанол

etap ˈɛtap n
część drogi этап
odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania этап

eten ˈɛtɛ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon; этен

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z przynależnością do grupy narodowej этнический

etno- ˈɛtnɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ludem, narodem, społeczeństwem lub grupą społeczną этно-

etnocentryzm ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥ n
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji этноцентризм

etnograficzny adj
związany z etnografią этнографический

etnonim ɛtˈnɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa ludu, rodu, klanu, plemienia, szczepu, narodu; этноним

etnonimia ˌɛtnɔ̃ˈɲĩmʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o nazwach plemion i narodów этнонимия

etologia ˌɛtɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt этология

etologiczny ˌɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z etologią, dotyczący etologii этологический

etopozyd ˌɛtɔˈpɔzɨt n
(medycyna, medyczny) półsyntetyczna pochodna podofilotoksyny o działaniu cytostatycznym; этопозид

etruski ɛˈtrusʲci adj
dotyczący Etrurii lub Etrusków этрусский

etruski ɛˈtrusʲci n
język Etrusków этрусский

etui n
(handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów; футляр

etyka ˈɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; этика
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i środowisku этика

etykieta ˌɛtɨˈcɛta n
zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku; этикет

etylen ɛˈtɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) eten этилен

etymolog n
(językoznawstwo, językoznawczy) naukowiec badający pochodzenie wyrazów этимолог

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; этимология
(językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu этимология

etymologia ludowa ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja luˈdɔva n
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych; народная этимология

etymologiczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii этимологический

etyn ˈɛtɨ̃n n
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz; етин

eucharystia ɛw.xa.rɨˈsti.a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie; евхаристия

eucharystyczny ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią евхаристический

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne; эвфемизм

euforia ɛwˈfɔrʲja n
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia эйфория

eugeniczny ˌɛwɡɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z eugeniką, dotyczący eugeniki евгенический

eugenik ɛwˈɡɛ̃ɲik n
zwolennik eugeniki евгенист

eugenika ɛwˈɡɛ̃ɲika n
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone; евгеника

eukaliptus n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii; эвкалипт

eukaliptusowy ˌɛwkalʲiptuˈsɔvɨ adj
będący częścią eukaliptusa эвкалиптовый
wykonany z drewna lub innej części eukaliptusa эвкалиптовый
związany z eukaliptusem, dotyczący eukaliptusa эвкалиптовый

eunuch n
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec евнух
mężczyzna z wyciętymi jądrami; евнух

eurazjatycki ˌɛwrazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
związany Eurazją, dotyczący Eurazji, pochodzący z Eurazji евразийский

euro ˈɛwrɔ n
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej; евро

europ ˈɛwrɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63; европий

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
dotyczący Europy европейский

eurosierota ˌɛwrɔɕɛˈrɔta n
(publikatory) dziecko, którego jedno lub oboje rodziców wyjechało za granicę w celach zarobkowych евросирота

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień; эвтаназия

eutychianizm n
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu евтихианство

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia; эвакуация

ewangeliczny ˌɛvãŋɡɛˈlʲiʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od ewangelia евангельский

ewangelista n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii; евангелист

ewentualnie adv
lub, albo, czy też или либо
w razie zaistnienia pewnych okoliczności вероятно возможно

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
przypuszczalny, możliwy возможный предполагаемый

ewidentnie ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ adv
w sposób ewidentny, oczywisty, jasny, jawny, wyraźny, widoczny очевидно

ewidentny ˌɛvʲiˈdɛ̃ntnɨ adj
(książkowy) oczywisty, widoczny, wyraźny, nie budzący wątpliwości очевидный

ewolucjonista ˌɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz ewolucji эволюционист
zwolennik ewolucjonizmu эволюционист

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego; эволюционизм

ewoluowanie ˌɛvɔlu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
stopniowe i powolne zmienianie się, przekształcanie się эволюционирование

ezoteryczność ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
tajemniczość, sekretność; dostępność i zrozumiałość tylko dla wtajemniczonych lub wybranych эзотеричность

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych эзотерический

fabryka ˈfabrɨka n
produkcyjny zakład przemysłowy завод фабрика

fabrykant faˈbrɨkãnt n
(przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki фабрикант

facet ˈfaʦ̑ɛt n
(potocznie, potoczny) mężczyzna мужик дядька дядя

fachowiec faˈxɔvʲjɛʦ̑ n
specjalista w jakiejś dziedzinie специалист

fachowiec od siedmiu boleści faˈxɔvʲjɛʦ̑ ɔtʲ‿ˈɕɛdmʲju bɔˈlɛɕʨ̑i n
(potocznie, potoczny) (ironicznie) człowiek źle wykonujący swój zawód, pracujący nieudolnie lub niedbale, kiepski wykonawca czegoś мастер-ломастер

fagocista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie фаготист

fagot ˈfaɡɔt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali; фагот

fajans ˈfajãw̃s n
rodzaj ceramiki wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany; фаянс

fajka ˈfajka n
przedmiot do palenia tytoniu; трубка
(sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody; трубка

fajka pokoju ˈfajka pɔˈkɔju n
symbol pogodzenia się, pojednania трубка мира

fajnie adv
(potocznie, potoczny) w sposób fajny; dobrze, ładnie здорово

fajny ˈfajnɨ adj
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu: ciekawy, interesujący, świetny клёвый крутой

fakoemulsyfikacja ˌfakɔɛ̃mulsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) chirurgiczna metoda usuwania zaćmy; факоэмульсификация

faks faks n
urządzenie przesyłające drukowany obraz za pomocą łączy telefonicznych; факс

fakt fakt n
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości; факт

faktoid n
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach; фактоид

faktoria n
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana; фактория

faktoring fakˈtɔrʲĩŋk n
(ekonomia, ekonomiczny) forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi; факторинг

faktoringowy ˌfaktɔrʲĩŋˈɡɔvɨ adj
(przymiotnik) od faktoring факторинговый

faktycznie adv
zgodnie z faktami, z rzeczywistością на самом деле

faktycznie interjection
wyraz potwierdzający zgodność lub prawdziwość czego действительно

faktyczny fakˈtɨʧ̑nɨ adj
oparty na faktach фактический

fala ˈfala n
(wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby; дедовщина
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody волна
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; волна
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie волна

falafel n
(kulinaria) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem; фалафель

falcownik falˈʦ̑ɔvʲɲik n
element rolowej maszyny drukarskiej składający wstęgę papieru w grzbiety фальцаппарат

falliczny adj
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu фаллический

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal; волнорез

falset n
wysoki rejestr głosu ludzkiego фальцет

falsyfikat n
podrobiony przedmiot albo dokument łudząco przypominający oryginał подделка

familiarny adj
będący w bliskich stosunkach, nie zachowujący dystansu ani oficjalnych form w kontaktach фамильярный

fan fãn n
(potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś; болельщик любитель почитатель фанат

fanatycznie ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi фанатично

fanatyczny adj
charakteryzujący się fanatyzmem фанатический

fanatyk fãˈnatɨk n
żarliwy zwolennik idei lub religii фанатик

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych фанатизм

fanfaron fãnˈfarɔ̃n n
(przestarzałe, przestarzały) człowiek zarozumiały, pyszny, butny фанфарон

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
(literacko) (sztuka) przedstawiający nierealną rzeczywistość фантастический
fikcyjny, zmyślony фантастичный

fantazja fãnˈtazʲja n
wyobraźnia фантазия
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych; фантазия
trudne do spełnienia życzenie фантазия

fantazjowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: fantazjować фантазирование

fantom ˈfãntɔ̃m n
(medycyna, medyczny) model anatomiczny na którym odbywa się nauka anatomii, ćwiczenia udzielania pierwszej pomocy itp. фантом
zjawa, przywidzenie фантом
(medycyna, medyczny) odczuwanie napięcia, bólu, swędzenia itp. w miejscu po amputowanej kończynie lub jej części фантомная боль

fanzin ˈfãnzʲĩn n
amatorskie pismo wydawane przez miłośników jakiegoś tematu, przeznaczone dla osób o podobnych zainteresowaniach; фэнзин

farad ˈfarat n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI; фарад F Ф

faraon faˈraɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu; фараон

farba ˈfarba n
mieszanina barwników służąca do malowania краска

farmaceuta ˌfarmaˈʦ̑ɛwta n
specjalista, znawca farmacji фармацевт

farmaceutyczny ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z farmacją фармацевтический

farmaceutyk ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk n
substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny лекарство

farmacja farˈmaʦ̑ʲja n
nauka o lekach; фармация

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków фармакология

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii фармакологический

farmazon farˈmazɔ̃n n
(dawniej, dawny) określenie liberała, niedowiarka, wolnomyśliciela, jakobina фармазон
(dawniej, dawny) określenie masona, wolnomularza фармазон
(przestarzałe, przestarzały) oszust, krętacz, szalbierz фармазон

farsa ˈfarsa n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lekka komedia o żywej akcji; фарс

farsz farʃ n
(kulinaria) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych; фарш

fart fart n
(potocznie, potoczny) szczęście фарт

fartuch ˈfartux n
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie; фартук

faryzeizm ˌfarɨˈzɛ<sup>j</sup>ism̥ n
postawa fałszywej pobożności, obłudy i hipokryzji, połączona z zadufaniem w sobie лицемерие фарисейство ханжество

faryzeusz ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę); фарисей
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek obłudny фарисей

fascynacja n
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś фасциация

fasola faˈsɔla n
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; фасоль боб

fasolka szparagowa faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva n
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach спаржевая фасоль

faszysta faˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu фашист

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom фашистский

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa; фашизм

fatalista ˌfataˈlʲista n
osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu фаталист

fatalnie faˈtalʲɲɛ adv
nieuchronnie, pechowo фатально

fatalność n
cecha tego, co fatalne; cecha tych, którzy są fatalni фатальность

fatamorgana n
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze; мираж

fatum n
nieuchronny los, zwłaszcza zły фатум

fauna ˈfawna n
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym; фауна

fawela faˈvɛla n
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums; фавела

fałda ˈfawda n
załamanie tkaniny, skóry itp. складка

fałsz fawʃ n
nieprawda ложь

fałszować fawˈʃɔvaʨ̑ v
przedstawiać coś niezgodnie z prawdą подделывать фальсифицировать

fałszywie fawˈʃɨvʲjɛ adv
w sposób fałszywy фальшиво

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny ложный
pozorny, udający coś, symulowany, udawany ложный

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem; ложный друг

fechtmistrz n
nauczyciel lub mistrz fechtunku фехтовальщик

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; федерация
związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych федерация

federacyjny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji федеративный

federalizacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji федерализация

felczer ˈfɛlʧ̑ɛr n
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego фельдшер
osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym; фельдшер

feldmarszałkowski adj
związany z osobą lub stopniem feldmarszałka (marszałka polnego) фельдмаршальский

felieton n
(publikatory) krótki utwór publicystyczny; фельетон

felietonista n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor felietonu lub ich cyklu фельетонист

felinologia ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o kotach; фелинология

felinologiczny ˌfɛlʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z felinologią, dotyczący felinologii фелинологический

feminatyw n
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym żeńskim rodzaju gramatycznym феминатив

feministka ˌfɛ̃mʲĩˈɲistka n
kobieta dążąca do wprowadzenia w życie zasad feminizmu, zwolenniczka feminizmu феминистка

feministyczny ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek феминистический

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet; феминизм

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją финикийский

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich; финикийский

fenol ˈfɛ̃nɔl n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH; фенол

fenomenalizm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje; феноменализм

fenomenologiczny ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z fenomenologią, charakterystyczny dla fenomenologii феноменологический

ferm fɛrm n
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100; фермий

fermentacja ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy; ферментация

fermentacyjny adj
związany z fermentacją, dotyczący fermentacji, służący do fermentacji бродильный ферментационный

fermentator ˌfɛrmɛ̃nˈtatɔr n
szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji ферментатор

ferromagnetyk ˌfɛrːɔ̃maɡˈnɛtɨk n
(fizyka, fizyczny) ciało, w którym może wystąpić spontaniczne namagnesowanie; ферромагнетик

festiwal fɛˈstʲival n
impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem фестиваль

feudalny adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem феодальный

feudał n
(historia, historyczny, historycznie) posiadacz lenna феодал
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu i w ustroju feudalnym posiadacz ziemski феодал

fez fɛs n
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem; феска

fiasko ˈfʲjaskɔ n
nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś фиаско

fiducjarny ˌfʲiduˈʦ̑ʲjarnɨ adj
(ekonomia, ekonomiczny) pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych фидуциарный
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powierniczy фидуциарный

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Fidżi фиджийский

figa ˈfʲiɡa n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Ficus carica L., drzewo lub krzew z rodziny morwowatych; инжир смоковница фига
(przenośnie, przenośnia) nic, zero фига
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc figi (1.1) инжир
gest dłonią oznaczający figę (1.3) кукиш фига

figlarny fʲiɡˈlarnɨ adj
psotny, żartobliwy, swawolny игривый

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi фикус
(botanika, botaniczny) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych; фига фикус

figowiec sykomora fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ ˌsɨkɔ̃ˈmɔra n
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujące w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiane w basenie Morza Śródziemnego; сикомор

figowy fʲiˈɡɔvɨ adj
związany z figami, dotyczący fig фиговый

figura fʲiˈɡura n
kształt ciała фигура

fikcja n
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania фикция
(literacko) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą фикция

fikcyjne małżeństwo n
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie фиктивный брак

filadelfijski adj
(geografia, geograficzny) związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych) филадельфийский

filantrop n
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących филантроп

filar ˈfʲilar n
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu целик
wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji; столб

filatelista n
kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych филателист

filatelistka ˌfʲilatɛˈlʲistka n
kobieta, która kolekcjonuje znaczki pocztowe филателистка

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych; филателия филателизм

filharmonia ˌfʲilxarˈmɔ̃ɲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków филармония

filia ˈfʲilʲja n
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny филиал

filigran fʲiˈlʲiɡrãn n
technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę; скань филигрань

filipiński ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci adj
związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny филиппинский

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje чашка
(potocznie, potoczny) (kulinaria) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1) чашка

film fʲilm n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór; фильм кинофильм кинокартина
(fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna киноплёнка плёнка фотоплёнка

film grozy n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror фильм ужасов

filmowy fʲilˈmɔvɨ adj
związany z filmem, dotyczący filmu фильмовый

filolog fʲiˈlɔlɔk n
specjalista w dziedzinie filologii филолог

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego; филология

filologiczny ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od filologia филологический

filosemityzm n
postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej филосемитизм

filozof fʲiˈlɔzɔf n
specjalista w zakresie filozofii философ

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; философия

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii философский философический

filozofowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: filozofować философствование

filtr fʲiltr̥ n
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji фильтр
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych фильтр
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości фильтр

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
dotyczący finansów финансовый

finisz ˈfʲĩɲiʃ n
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą финиш

finiszowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: finiszować финиширование

finiszować ˌfʲĩɲiˈʃɔvaʨ̑ v
(sport, sportowy) dobiegać, dojeżdżać do mety wyścigu финишировать

finka ˈfʲĩnka n
(potocznie, potoczny) nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów; финка

finlandyzacja ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną; финляндизация

finlandzki fʲĩnˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do państwa Finlandia финляндский

finwal n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus; финвал

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego; фиолетовый

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej; фиалка

firma ˈfʲirma n
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo фирма

firmament fʲirˈmãmɛ̃nt n
nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo небосвод

firmowy adj
związany z firmą, dotyczący firmy фирменный

fiskus ˈfʲiskus n
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarb państwa; фиск

fito- ˈfʲitɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rośliną, roślinnością фито-

fitoestrogen n
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu; фитоэстроген

fitohormon ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n n
(biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne фитогормон

fitonim fiˈtɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna rośliny фитоним

fitopatologia ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin фитопатология

fitoplankton ˌfʲitɔˈplãŋktɔ̃n n
(biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie; фитопланктон

fizjolog fʲiˈzʲjɔlɔk n
specjalista w dziedzinie fizjologii физиолог

fizjologia n
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów физиология

fizjologiczny adj
odnoszący się do naturalnych czynności organizmu физиологический
dotyczący działu fizjologii физиологический

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii физиотерапевт

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
dostępny zmysłom физический
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje физический
dotyczący organizmu człowieka физический
dotyczący wyrobienia sportowego физический
seksualny физический
służący do badań w dziedzinie fizyki физический
wykonujący pracę wymagającą siły mięśni; (także, też) oparty na sile mięśni физический

fizyk ˈfʲizɨk n
naukowiec zajmujący się fizyką физик

fizyka ˈfʲizɨka n
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii; физика

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Finlandia lub Finów, pochodzący z Finlandii финский

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
ugrofiński język używany przez Finów; финский

flaga ˈflaɡa n
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu флаг знамя

flamaster flãˈmastɛr n
rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki фломастер

flaming ˈflãmʲĩŋk n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu; фламинго

flanela flãˈnɛla n
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli; фланель

flaszka ˈflaʃka n
(potocznie, potoczny) butelka фляжка

flecistka flɛˈʨ̑istka n
kobieta, która gra na flecie флейтистка

flegmatyczność n
cecha tego, co flegmatyczne; cecha tych, którzy są flegmatyczni флегматичность

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny флегматический

fleksja ˈflɛksʲja n
(gramatyka) odmiana wyrazów флексия
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się odmianą флексия

flerow n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114; флеровий

flet flɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; флейта

flibustierski adj
(rzadki, rzadko używany) właściwy flibustierom, piracki флибустьерский

flirt flʲirt n
krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa; флирт

florencki flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci adj
związany z Florencją, dotyczący Florencji флорентийский

florentczyk flɔˈrɛ̃nṭʧ̑ɨk n
mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji флорентиец

florentynka n
mieszkanka Florencji флорентийка

floruit ˈflɔru<sup>j</sup>it preposition
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna; fl. flor.

florysta flɔˈrɨsta n
ktoś, kto zajmuje się układaniem kwiatów флорист

flota ˈflɔta n
zbiór jednostek pływających; флот

fluktuacja ˌfluktuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy; флюктуация

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9; фтор

fluoryt n
(mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia; флюорит

foka ˈfɔka n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny; тюлень

folder ˈfɔldɛr n
(informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog директория папка

folgować fɔlˈɡɔvaʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) zmniejszać siłę, intensywność oddziaływania, spowalniać tempo сачковать филонить халтурить

folia ˈfɔlʲja n
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach; фольга

folia bąbelkowa n
folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów; пузырчатая упаковка

folklor ˈfɔlklɔr n
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp. фольклор

folksdojcz ˈfɔlɡzdɔjʧ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) w okresie II wojny światowej w krajach okupowanych przez III Rzeszę: osoba narodowości niemieckiej lub pochodzenia niemieckiego wpisana na folkslistę; фольксдойче

folkslista n
(historia, historyczny, historycznie) w okresie okupacji hitlerowskiej: niemiecka lista narodowa, na którą wpisywano ludność pochodzenia niemieckiego krajów okupowanych; фолькслист

folwark ˈfɔlvark n
(dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego; фольварк

fondue n
(kulinaria) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw; фондю

fonetyczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki фонетический

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka; фонетика

foniatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się zaburzeniami i leczeniem fonacji człowieka; фониатрия

fonologia ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi; фонология

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika; фонтан фонта́н

foremny fɔˈrɛ̃mnɨ adj
(matematyka, matematyczny) (geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości; правильный
(matematyka, matematyczny) (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe; правильный

forma ˈfɔrma n
zewnętrzny kształt форма
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu форма
(kulinaria) naczynie do pieczenia ciast форма
kondycja fizyczna osoby форма
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś форма

formalista ˌfɔrmaˈlʲista n
człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania формалист

formalność fɔrˈmalnɔɕʨ̑ n
czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta формальность
czynność wykonywana według przepisów, urzędowo формальность

formuła fɔrˈmuwa n
przepis na daną czynność, sposób funkcjonowania czegoś формула

fort fɔrt n
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna крепость

fortel ˈfɔrtɛl n
sprytne oszustwo, podstęp фортель

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym; рояль

fosa ˈfɔsa n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia; ров

fosfor ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15; фосфор

fosforan n
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego фосфат

fosgen ˈfɔzɡɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej; карбонилхлорид оксид-дихлорид углерода фосген хлорокись углерода

fotel ˈfɔtɛl n
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami; кресло

fotogeniczność n
cecha tego, co fotogeniczne; cecha tych, którzy są fotogeniczni фотогеничность

fotogeniczny adj
korzystnie wyglądający na zdjęciach фотогенический фотогеничный

fotograf fɔˈtɔɡraf n
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo; фотограф

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym фотография снимок
sztuka wykonywania fotografii (1.1); фотография

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć фотографический

fotografowanie ˌfɔtɔɡrafɔˈvãɲɛ n
czynność wykonywania fotografii фотографирование

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
robić zdjęcie, robić fotografię фотографировать

foton ˈfɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego; фотон

fotorealizm n
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością; фотореализм

fotoreporterski adj
związany z osobą lub funkcją fotoreportera фоторепортёрский

fotosynteza n
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła; фотосинтез

fototropizm ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥ n
(botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę; фототропизм

fowizm n
(sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł фовизм

foyer n
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów; фойе

fragment ˈfraɡmɛ̃nt n
wyodrębniona część czegoś фрагмент отрывок

frajda ˈfrajda n
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś веселье радость

frajer ˈfrajɛr n
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane пиздюк фраер

franciszkanin n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu; францисканец

franciszkański frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci adj
związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek францисканский

franciszkański frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci possessiveAdjective
należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością францисканский

francuska choroba frãnˈʦ̑uska xɔˈrɔba n
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kiła гусарская болезнь польская болезнь

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji французский

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw; французский французский язык

frankfurcki adj
związany z Frankfurtem nad Menem франкфуртский

frans frãw̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87; франций

fraszka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki żartobliwy wierszyk; фрашка

fraza n
związek wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną фраза

frazeologia n
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń; фразеология
nauka o frazeologii (1.1) фразеология

frazeologiczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z frazeologią, dotyczący frazeologii фразеологический

frazeologizm ˌfrazɛɔˈlɔɟism̥ n
(zobacz) związek frazeologiczny фразеологизм

frazes ˈfrazɛs n
często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu фраза

fregata frɛˈɡata n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; фрегат
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton; фрегат
(ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych; фрегат

frekwencja frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja n
liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu посещаемость

fresk frɛsk n
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; фреска
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1) фреска

freudyzm n
(medycyna, medyczny) teoria w psychologii, która zakłada, że popęd seksualny jest motorem postępowania człowieka фрейдизм

frezarka frɛˈzarka n
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu. фрезерный станок фрезеровальный станок

fruczak gołąbek ˈfruʧ̑aɡ ːɔˈwɔ̃mbɛk n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Macroglossum stellatarum, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych; языкан обыкновенный

fruktoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów; фруктоза

frustracja n
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu; фрустрация

frutarianizm n
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny; фрукторианство

frygijski adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii фригийский

frytka ˈfrɨtka n
(kulinaria) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu; картофель фри

frytkownica n
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria) urządzenie do smażenia frytek; фритюрница

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem парикмахер

fryzura frɨˈzura n
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób причёска

fufajka fuˈfajka n
(potocznie, potoczny) ciepła, drelichowa, watowana kurtka; фуфайка

fugas ˈfuɡas n
(wojskowość, wojskowy) improwizowany ładunek wybuchowy, prowizoryczna mina lądowa; СВУ фугас

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny; фонд

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń; фундамент
(przenośnie, przenośnia) baza, podwalina czegoś фундамент

fundamentalista ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista n
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki фундаменталист

fundamentalistyczny ˌfũndãmɛ̃ntalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący fundamentalizmu lub fundamentalisty фундаменталистский

fundamentalizm n
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji фундаментализм

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie функция
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; функция
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania; функция

funkcja wzajemnie jednoznaczna n
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny; биекция

funkcjonowanie ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ n
działanie функционирование

funta kłaków niewarte ˈfũnta ˈkwakufʲ ɲɛˈvartɛ idiom
(potocznie, potoczny) bezwartościowe, nic niewarte, do niczego выеденного яйца не стоит

fura ˈfura n
(środowiskowy) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód тачка
pojazd ciągnięty przez konie; телега

furażerka ˌfuraˈʒɛrka n
miękka podłużna czapka bez daszka; фуражка

furman ˈfurmãn n
człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką кучер ямщик

furmański furˈmãj̃sʲci adj
dotyczący furmana кучерской ямщицкий

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy фуросемид

fusy n
stały osad osadzający się w jakimś płynie, zwłaszcza w parzonej kawie lub herbacie гуща

futerał fuˈtɛraw n
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu футляр

futro ˈfutrɔ n
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu мех
część odzieży (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść шуба мех
wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan шкура мех

futryna fuˈtrɨ̃na n
(budownictwo) umocowana w ścianie rama, do której przymocowuje się okna lub drzwi дверная коробка дверной косяк

futurolog n
mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe футуролог

futurologia n
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii футурология

futurologiczny adj
związany z futurologią, dotyczący futurologii футурологический

futurysta n
(sztuka) artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu футурист

futurystyczny ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu футуристический

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim; футуризм

gabardyna ˌɡabarˈdɨ̃na n
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp. габардин

gabardynowy adj
(włókiennictwo) uszyty z tkaniny z przędzy czesankowej, o skośnym splocie габардиновый

gabarytowy adj
odnoszący się do wymiarów zewnętrznych габаритный

gabinet cieni n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach; теневое правительство теневой кабинет

gablota ɡaˈblɔta n
oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary витрина

gaboński ɡaˈbɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Gabon габонский

gad ɡat n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami; рептилия
(potocznie, potoczny) zły człowiek гад

gadatliwość n
cecha tych, którzy są gadatliwi болтливость словоохотность

gadatliwy ˌɡadaˈtlʲivɨ adj
taki, który dużo i chętnie mówi болтливый разговорчивый

gadać ˈɡadaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) mówić, (lekceważąco, lekceważący) rozmawiać болтать

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64; гадолиний

gadulstwo ɡaˈdulstfɔ n
(potocznie, potoczny) mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie болтовня разглагольствование
(potocznie, potoczny) skłonność do nadmiernego mówienia, gadania болтливость словоохотность

gaduła ɡaˈduwa n
osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi болтун

gadzina ɡaˈʥ̑ĩna n
(obraźliwie) podły człowiek гадина

gafa n
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się оплошность

gagatowy ˌɡaɡaˈtɔvɨ adj
dotyczący gagatu, zrobiony z gagatu, związany z gagatem гагатовый

gagauski ɡaˈɡawsʲci adj
dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją гагаузский

gagryjski adj
związany z Gagrą (miastem w Gruzji) гагрский

gajowy ɡaˈjɔvɨ n
pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu лесник лесной сторож

gal ɡal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31; галлий

galabija n
arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty z rękawami; галабея

galaktyczny adj
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki галактический

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów; галактика

galanteryjny adj
(dawniej, dawny) lub (rzadki, rzadko używany) odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością) галантерейный
odnoszący się do galanterii (drobnych wyrobów) галантерейный

galareta ˌɡalaˈrɛta n
(kulinaria) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny желе
(potocznie, potoczny) każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1) желе

galaretka ˌɡalaˈrɛtka n
(kulinaria) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno; желе

galeria ɡaˈlɛrʲja n
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum галерея
(sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki галерея
(architektura, architektoniczny) przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego галерея
(handel, handlowy) kryty dachem pasaż handlowy галерея
długa reprezentacyjna sala w pałacach z XVII i XVIII w., oświetlona z jednej strony rzędem wysokich okien i łącząca dwie grupy pomieszczeń albo dwie części budowli галерея
zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami галерея
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca галёрка

galernik ɡaˈlɛrʲɲik n
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, zwykle więzień lub niewolnik, pracujący na galerze каторжанин каторжник

galwanizacja n
(technologia, technika, techniczny) powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu гальванизация

gambijski ɡãmˈbʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Gambia гамбийский

gambit ˈɡãmbʲit n
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji; гамбит

gameta ɡãˈmɛta n
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego; гамета половая клетка

gamma ˈɡãmːa n
nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ; гамма

gandawski adj
związany z Gandawą, dotyczący Gandawy гентский

gandzia ˈɡãɲʥ̑a n
(slangowo) marihuana ганджа

ganek ˈɡãnɛk n
przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów крыльцо

gangrena ɡãŋˈɡrɛ̃na n
(medycyna, medyczny) proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne; гангрена

gapa ˈɡapa n
(potocznie, potoczny) osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji разиня рассеянный

gapowicz ɡaˈpɔvʲiʧ̑ n
pasażer podróżujący bez biletu заяц безбилетник

garb ɡarp n
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem горб
skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu; горб
wypukłość na jakimś przedmiocie горб

garbarz ˈɡarbaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór дубильщик кожевник

garbaty ɡarˈbatɨ adj
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (medycyna, medyczny) z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem горбатый
mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie горбатый

garbonosy ˌɡarbɔ̃ˈnɔsɨ adj
o zwierzętach: mający wypukłość na pysku lub dziobie горбоносый

garbowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: garbować дубление

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy уборная
ogół odzieży, ubrań, które się posiada гардероб
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży гардероб

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą презирать

gardło ˈɡardwɔ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi; горло

garncarski adj
dotyczący garncarstwa albo garncarza гончарный

garncarstwo ɡarn̥ˈʦ̑arstfɔ n
rzemiosło zajmujące się ręcznym wyrobem naczyń glinianych; гончарство

garncarz ˈɡarn̥ʦ̑aʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne гончар

garnek ˈɡarnɛk n
(kulinaria) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw; кастрюля

garnitur ɡarʲˈɲitur n
eleganckie ubranie męskie; костюм

garum n
(kulinaria) (historia, historyczny, historycznie) słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu; гарум

garść ɡarʲɕʨ̑ n
ilość mieszcząca się w garści (1.1) горсть
dłoń złożona tak, aby móc coś zaczerpnąć lub chwycić горсть

gasnąć ˈɡasnɔ̃ɲʨ̑ v
o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę гаснуть

gastrolog ɡaˈstrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych гастроэнтеролог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka gastrologii гастроэнтеролог

gastronomiczny ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z gastronomią, dotyczący gastronomii гастрономический

gastryczny adj
żołądkowy желудочный

gatczyński adj
związany z Gatczyną, dotyczący Gatczyny гатчинский

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych; вид
odmiana czegoś, typ, rodzaj вид род сорт тип

gaucho n
południowoamerykański konny pasterz; гаучо

gawial n
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy; гавиал

gawron ˈɡavrɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu, ale mniejszy od kruka z rodziny krukowatych; грач

gawęda n
(książkowy) opowiadanie, opowieść, pogadanka рассказ
(książkowy) swobodna, towarzyska rozmowa беседа

gaz ɡas n
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; газ
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna газ
substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) газ
pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu акселератор педаль газ

gaz do dechy ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ idiom
(środowiskowy) (motoryzacja) pedał gazu wciśnięty do końca давать жать на полном газе

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego горчичный газ

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki; благородный газ инертный газ

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża; природный газ

gazański adj
dotyczący Gazy lub Strefy Gazy, związany z Gazą lub Strefą Gazy газский

gazeciarka n
kobieta, która sprzedaje gazety газетчица

gazeciarz ɡaˈzɛʨ̑aʃ n
człowiek, który sprzedaje lub dostarcza gazety газетчик

gazela ɡaˈzɛla n
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa; газель

gazeta ɡaˈzɛta n
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie; газета

gazociąg ɡaˈzɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu gazu; газопровод

gazon ˈɡazɔ̃n n
ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji; газон

gazowany adj
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla газированный

gazowy ɡaˈzɔvɨ adj
związany z gazem, dotyczący gazu газовый

gałka ˈɡawka n
(dawniej, dawny) kulka używana w głosowaniach баллотировочный шар
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu набалдашник ручка шарик
porcja lodów w kształcie kulki шарик
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych регулятор

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
(kulinaria) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym; мускатный орех

gałka oczna n
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół глазное яблоко

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu ветвь ветка
(przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp. отрасль
odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś ответвление

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru; огнетушитель

gaża ˈɡaʒa n
wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka) жалование оклад

gdakać ˈɡdakaʨ̑ v
o kurze: wydawać głos кудахтать

gdańszczanin ɡdãj̃ʃˈʧ̑ãɲĩn n
mieszkaniec Gdańska гданьчанин житель Гданьск

gderliwość n
(potocznie, potoczny) cecha tego, co gderliwe; cecha tych, którzy są gderliwi брюзгливость ворчливость

gdy ɡdɨ conjunction
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego когда если

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃ proverb
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp. без кота мышам раздолье

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy ˈɡdɨ‿ɕɛ ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈspʲjɛʃɨ ˈtɔ‿ɕɛ ˈdʲjabɛwʲ ˈʨ̑ɛʃɨ proverb
w pośpiechu często zdarza się o czymś zapomnieć, być niedokładnym поспешишь - людей насмешишь

gdyby babcia miała wąsy, toby była dziadkiem ˈɡdɨbɨ ˈbapʲʨ̑a ˈmʲjawa ˈvɔ̃w̃sɨ ˈtɔbɨ ˈbɨwa ˈʥ̑atʲcɛ̃m proverb
powiedzenie oznaczające, że coś nie może się spełnić, jest nierealne, nigdy się nie stanie если бы у бабушки был хуй, то она была бы дедушкой

gdyński ˈɡdɨ̃j̃sʲci adj
dotyczący Gdyni, związany z Gdynią, pochodzący z Gdyni гдынский

gdzie ɟʥ̑ɛ particle
…podkreślająca nierealność куда

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację где
…względny, zastępujący określenie miejsca где
gdzieś (miejsce nie określone bliżej) где

gdzie diabeł nie może, tam babę pośle ˈɟʥ̑ɛ ˈdʲjabɛwʲ ɲɛ‿ˈmɔʒɛ ˈtãm ˈbabɛ ˈpɔɕlɛ proverb
kobieta jest przebieglejsza od diabła, umie zaszkodzić w każdej sytuacji i każdego skusić do grzechu где чёрт не сладит, туда бабу пошлёт

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ proverb
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje лес рубят — щепки летят

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j
do innego miejsca в другое место
w innym miejscu в другом месте

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu у семи нянек дитя без глаза

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce где-либо где-нибудь куда-нибудь

gdzieniegdzie ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ adv
w niektórych miejscach изредка тут и там

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
w pewnym miejscu где-то

gejsza ˈɡɛjʃa n
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.; гейша

gejzer ˈɡɛjzɛr n
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą; гейзер

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach геккон

gelendżycki adj
związany z Gelendżykiem, dotyczący Gelendżyku геленджикский

gen ɡɛ̃n n
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu; ген

genealogiczny adj
związany z genealogią генеалогический

generalicja n
(wojskowość, wojskowy) korpus generałów генералитет

generalissimus n
(wojskowość, wojskowy) naczelny wódz w niektórych armiach; генералиссимус

generalski adj
związany z generałem, dotyczący generała генеральский

generator ˌɡɛ̃nɛˈratɔr n
(elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy; электрический генератор

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych; генерал

generałowa ˌɡɛ̃nɛraˈwɔva n
żona generała генеральша

genetycznie adv
w sposób dotyczący genetyki/genów генетически

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką генетический генетски

genetyka ɡɛ̃ˈnɛtɨka n
dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością; генетика

genewczyk ɡɛ̃ˈnɛfʧ̑ɨk n
mieszkaniec Genewy женевец

genewski ɡɛ̃ˈnɛfsʲci adj
od Genewa женевский

genialność ɡɛ̃ˈɲalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co genialne гениальность

genialny adj
wybitnie uzdolniony гениальный
znakomity гениальный

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach гений
(mitologia rzymska) (literacko) duch sprawujący pieczę nad człowiekiem, społecznością lub miejscem гений

gentamycyna ˌɡɛ̃ntãmɨˈʦ̑ɨ̃na n
antybiotyk aminoglikozydowy zabijający bakterie tlenowe, wytwarzany przez promieniowce; гентамицин

genueński ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci adj
dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui генуэзский

geodeta ˌɡɛɔˈdɛta n
osoba zajmująca się geodezją геодезист

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi; геодезия

geodezyjny ˌɡɛɔdɛˈzɨjnɨ adj
(przymiotnik) od geodezja геодезический

geograf ɡɛˈɔɡraf n
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii географ

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi; география

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z geografią, odnoszący się do geografii географический

geolog ɡɛˈɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii геолог

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi; геология

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z geologią геологический

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi геометрия
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki; геометрия

geometryczny ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
(matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii геометрический
składający się z elementów będących figurami geometrycznymi геометрический

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu; геоморфология

geomorfologiczny adj
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) związany z geomorfologią, dotyczący geomorfologii геоморфологический

geopolityczny ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną геополитический

geopolityka n
doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne геополитика

gepard ˈɡɛpart n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych; гепард

gerbera ɡɛrˈbɛra n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) гербера
(botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych; гербера
kwiat gerbery (1.1) гербера

geriatra ɡɛrʲˈjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego гериатр

geriatria ɡɛrʲˈjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego; гериатрия

geriatryczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów гериатрический

german ˈɡɛrmãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32; германий

germanista ˌɡɛrmãˈɲista n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawca języka, literatury i kultury niemieckiej германист

germanistka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawczyni języka, literatury i kultury niemieckiej германистка

germanizacja n
narzucanie lub przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego германизация

germanizm ɡɛrˈmãɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego; германизм

geronto- ɡɛˈrɔ̃ntɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starością, starcami геронто-

gest ɡɛst n
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi жест
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) hojny podarunek, często na pokaz жест

gestapo ɡɛˈstapɔ n
(historia, historyczny, historycznie) siedziba gestapo (1.1) гестапо
(historia, historyczny, historycznie) tajna policja hitlerowskich Niemiec; гестапо

gestapowiec ˌɡɛstaˈpɔvʲjɛʦ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) funkcjonariusz gestapo гестаповец

getto ˈɡɛtːɔ n
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej гетто
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia гетто
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) гетто
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej гетто

ghański ˈɡãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Ghana ганский

giaur ɟawr n
(etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina гяур

gibon ˈɟibɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych гиббон

gibraltarski adj
związany z Gibraltarem, dotyczący Gibraltaru гибралтарский

giez ɟɛs n
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie; слепень

giełda ˈɟɛwda n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) stałe lub okresowe miejsce zorganizowanej detalicznej lub hurtowej sprzedaży towarów określonego rodzaju биржа
(ekonomia, ekonomiczny) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe; биржа би́ржа

giełdowy ɟɛwˈdɔvɨ adj
(przymiotnik) od: giełda биржевой

gigaherc n
(metrologia, metrologiczny) jednostka częstotliwości równa miliardowi herców гигагерц

gigant ˈɟiɡãnt n
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai; гигант
(przenośnie, przenośnia) coś (także organizacja) dużego i silnego гигант

gil ɟil n
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków; снегирь
(potocznie, potoczny) śluzowy wyciek z nosa сопля

gildia ˈɟildʲja n
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych; гильдия

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy; гильотина

gimnastyczny ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z gimnastyką, służący gimnastyce гимнастический

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia sportowe, zwłaszcza w młodszych klasach физкультура
(sport, sportowy) grupa dyscyplin sportowych związanych z pokazem sprawności ciała гимнастика
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną зарядка физзарядка

gimnazjalista ˌɟĩmnazʲjaˈlʲista n
uczeń gimnazjum гимназист

gimnazjalistka ˌɟĩmnazʲjaˈlʲistka n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) uczennica gimnazjum гимназистка

gimnazjum ɟĩmˈnazʲjũm n
(szkolnictwo, szkolny) trzyletnia, ponadpodstawowa szkoła ogólnokształcąca; гимназия

gineko- ɟĩˈnɛkɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kobietą, samicą, kobiecością гинеко-

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii гинеколог

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego; гинекология
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się ginekologią (1.1) гинекология

ginekologiczny ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z ginekologią, dotyczący ginekologii гинекологический

ginąć ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑ v
gubić się, zostawać zgubionym потеряться
przestawać być widocznym, słyszalnym itp. исчезать растворяться
umierać, zdychać (o pojedynczych organizmach) гибнуть
wymierać (o dużej grupie organizmów) гибнуть

gips ɟips n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany; гипс

git ɟit
(potocznie, potoczny) świetny, bez zarzutu клёвый

git ɟit adv
(potocznie, potoczny) super, w porządku клёво

gitara ɟiˈtara n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny; гитара

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk; электрогитара

gitarowy ˌɟitaˈrɔvɨ adj
związany z gitarą, dotyczący gitary гитарный

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze гитарист

gitarzystka ˌɟitaˈʒɨstka n
kobieta, która gra na gitarze гитаристка

gięcie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: giąć гнутьё

giętkość n
(przenośnie, przenośnia) zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym гибкость
cecha tego, co daje się giąć, zginać изгибаемость

giżygiński adj
związany z Giżygą, dotyczący Giżygi гижигинский

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o lodowcach i lądolodach; гляциология

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami; гладиатор

gleba ˈɡlɛba n
powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych; земля почва

glicerynowy ˌɡlʲiʦ̑ɛrɨ̃ˈnɔvɨ adj
składający się z gliceryny, dotyczący gliceryny глицериновый

glin ɡlʲĩn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; алюминий

glina ˈɡlʲĩna n
(geologia, geologiczny) skała osadowa; глина
(potocznie, potoczny) policjant коп полицай фараон

gliniarz ˈɡlʲĩɲaʃ n
(potocznie, potoczny) policjant мент

gliniasty adj
przypominający glinę (np. zwartością, kolorem) глинистый
zawierający dużo gliny глинистый

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie; глобализация

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów; глобальное потепление

globalnie ɡlɔˈbalʲɲɛ adv
na całym świecie всемирно

globtroter ɡlɔpˈtrɔtɛr n
osoba dużo podróżująca, zwiedzająca wiele miejsc; глобтроттер

gloryfikować v
(książkowy) wysławiać, podnosić czyjeś zasługi, zalety прославлять

glosa n
(językoznawstwo, językoznawczy) uwaga, objaśnienie dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki; глосса

glosariusz n
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy глоссарий

glottochronologia n
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki; глоттохронология

glukometr ɡluˈkɔ̃mɛtr̥ n
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi глюкометр

gluten n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż; глютен клейковина

gmina ˈɡmʲĩna n
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego; муниципалитет коммуна

gnać ɡnaʨ̑ v
pędzić, spieszyć się, jechać bardzo szybko гнать
popędzać, zaganiać dokądś zwierzęta, rzadziej ludzi гнать

gnejs ɡnɛjs n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej; гнейс

gniady ˈɟɲadɨ adj
o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn гнедой карий

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
(technologia, technika, techniczny) dwukierunkowe łącza komunikacyjne umożliwiające przesyłanie danych pomiędzy procesami działającymi na jednej lub wielu maszynach; разъём
(technologia, technika, techniczny) miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty разъём
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.; розетка
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt; гнездо

gniazdo słowotwórcze n
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa wyrazów powiązanych słowotwórczo, wywodzących się etymologicznie od tego samego leksemu словообразовательное гнездо

gnida ˈɟɲida n
(przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) osoba podła, fałszywa, złośliwa гнида
jajo wszy; гнида

gniew ɟɲɛf n
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś; гнев злоба ярость

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
miażdżyć комкать сминать

gnu ɡnu n
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich; гну

gnuśny ˈɡnuɕnɨ adj
(o osobach) charakteryzujący się lenistwem, ospałością ленивый

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
(przestarzałe, przestarzały) nazwisko фамилия
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie; достоинство

gody n
(zoologia, zoologiczny) okres i zachowania poprzedzające kopulację u zwierząt спаривание

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; час
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy час
(szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna час

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach; комендантский час

godzinny ɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
trwający jedną godzinę часовой

godziny szczytu n
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg часы пик

godzić ˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
zgadzać się z czymś мириться соглашаться

godło ˈɡɔdwɔ n
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej; герб

gofr ɡɔfr̥ n
(kulinaria) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami; вафля

gol ɡɔl n
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób гол

golarka ɡɔˈlarka n
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia; электробритва

golem ˈɡɔlɛ̃m n
(mitologia, mitologiczny) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich; голем

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą; голень

golf ɡɔlf n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki; гольф

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze брить

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
kosz balonu lub sterowca гондола
wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; гондола

gondolier ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) człowiek sterujący gondolą гондольер

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
roznosiciel korespondencji гонец
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos; слон офицер

gonić ˈɡɔ̃ɲiʨ̑ v
biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać бежать гнаться догонять преследовать

googol n
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100 гугол

gorczyca ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych; горчица

gorkowski adj
związany z Gorkim, dotyczący Gorkiego ((współcześnie) Niżny Nowogród) горьковский

gorliwość ɡɔrˈlʲivɔɕʨ̑ n
wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału рвение

goryl ˈɡɔrɨl n
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna; горилла

gorzała ɡɔˈʒawa n
(potocznie, potoczny) silny napój alkoholowy, wódka горилка

gorzałka ɡɔˈʒawka n
(spożywczy) (przestarzałe, przestarzały) wódka зелёное вино

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu горький
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny горький

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ adv
bardzo ciepło, upalnie жарко

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ n
wysoka temperatura, upał жара

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie горячий
(przenośnie, przenośnia) namiętny горячий
(przenośnie, przenośnia) serdeczny горячий

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃; повышенная температура жар

gorączka złota ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta idiom
nagły pęd do poszukiwania złota золотая лихорадка

gospodarczy ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ adj
związany z gospodarką, dotyczący gospodarki хозяйственный экономический

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
całokształt działalności gospodarczej экономика
gospodarowanie, zarządzanie czymś хозяйствование

gospodarstwo ˌɡɔspɔˈdarstfɔ n
ogół spraw związanych z rodziną, domem домохозяйство
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie двор

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
(rolnictwo, rolniczy) rolnik posiadający własne gospodarstwo крестьянин
osoba przyjmująca gości хозяин

gospodyni ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi n
kobieta gospodarująca w domu домохозяйка хозяйка

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi домохозяйка домашняя хозяйка

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
(kulinaria) przygotowywać potrawę przez obróbkę cieplną we wrzącej wodzie варить
doprowadzać do wrzenia кипятить
przyrządzać ciepłą potrawę готовить
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia кипеть
(przenośnie, przenośnia) czuć ogromną złość, ale nie pokazywać tego wyraźnie кипеть

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
skończony, wykonany готовый
przygotowany do czegoś, na coś готовый
chętny i zdolny do zrobienia czegoś готовый

gotycki ɡɔˈtɨʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) związany z gotykiem, stylem sztuki średniowiecznej готический

gotyk ˈɡɔtɨk n
(sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza; готика

gotówka ɡɔˈtufka n
pieniądze w postaci banknotów lub monet наличность наличные деньги

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu); гололедица

gołym okiem ˈɡɔwɨ̃m ˈɔcɛ̃m adv
(związek frazeologiczny) bez przyrządów optycznych невооружённым глазом

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach; голубь

gołąbek ɡɔˈwɔ̃mbɛk n
(mikologia, mikologiczny) Russulaceae, grzyb blaszkowy należący do rodziny gołąbkowatych; сыроежка
(ornitologia, ornitologiczny) pisklę gołębia голубок
(zdrobniale) od: gołąb, pieszczotliwie o gołębiu голубок
pieszczotliwie o kimś bliskim голубец голубок

gołębi ɡɔˈwɛ̃mbʲi adj
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem голубиный

gołębiarz n
(historia, historyczny, historycznie) w czasie II wojny światowej: niemiecki snajper strzelający z wysokości; кукушка снайпер
hodowca gołębi голубятник
miłośnik gołębi голубятник
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) jastrząb gołębiarz голубятник

gołębica ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia голубка

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi голубятня

gościniec ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑ n
(gastronomia) zajazd, pensjonat гостиница
(przestarzałe, przestarzały) podarunek z podróży гостинец
szeroka droga дорога тракт

gościnność n
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom гостеприимство хлебосольство

gościnny ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ adj
chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości гостеприимный хлебосольный

gość ɡɔɕʨ̑ n
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. гость гостья
osoba, który zatrzymała się w hotelu, w restauracji гость гостья

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; гвоздика
(kulinaria) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa; гвоздика

gra ɡra n
zabawa według ustalonych reguł; игра
(sport, sportowy) mecz игра

gra słów ˈɡra ˈswuf n
budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów игра слов каламбур

grabarz ˈɡrabaʃ n
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych; могильщик

grabie ˈɡrabʲjɛ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia; грабли

grabież ˈɡrabʲjɛʃ n
zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie грабёж

grabieżca n
ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi грабитель

grabowy ɡraˈbɔvɨ adj
będący częścią graba грабовый
składający się z graba грабовый
wykonany z drewna lub innej części graba грабовый

gracz ɡraʧ̑ n
uczestnik gry lub zawodów игрок

grad ɡrat n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; град
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę град

gradient ˈɡradʲjɛ̃nt n
płynne przejście jednego koloru w drugi градиент

graffiti ɡrafˈfʲitʲi n
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie; граффити

grafik ˈɡrafʲik n
osoba zawodowo zajmująca się grafiką – klasyczną lub komputerową график
harmonogram prac график

grafit n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych; графит

grafitowy adj
wykonany z grafitu графитный

grafolog n
specjalista w dziedzinie grafologii графолог

grafomania n
mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych графомания

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką грамматический

gramatyk ɡrãˈmatɨk n
specjalista w dziedzinie gramatyki грамматик

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem języka, грамматика

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych; граммофон

gramofonowy ˌɡrãmɔfɔ̃ˈnɔvɨ adj
dotyczący gramofonu граммофонный

granat ˈɡrãnat n
(spożywczy) owoc granatowca гранат
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec; гранат
(mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny; гранат
(wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym; граната
kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze; тёмно-синий

granatowa policja n
(historia, historyczny, historycznie) formacja policyjna działająca w Generalnym Gubernatorstwie, podległa niemieckim władzom okupacyjnym; голубая полиция синяя полиция

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty; гранат гранатник

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski; синий тёмносиний

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.; граница черта

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
(w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać граничить доходить
mieć wspólną granicę, sąsiadować граничить примыкать

granit ˈɡrãɲit n
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa; гранит

granitowy adj
dotyczący granitu, wykonany z granitu гранитный

granulka n
małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne гра́нула

grasica n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania; тимус вилочковая железа

gratulacja ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja n
wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu поздравление

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
składać wyrazy uznania поздравлять

gratyfikacja ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp. денежный вознаграждение наградные

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę; гравитация

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji гравитационный

grać ɡraʨ̑ v
(potocznie, potoczny) pasować, odpowiadać сочетаться
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp. играть
o przedmiocie: wydawać dźwięki играть
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego играть
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie играть

grać na nerwach ˈɡraʨ̑ na‿ˈnɛrvax v
drażnić, denerwować kogoś играть на нервах

grać pierwsze skrzypce ˈɡraʨ̑ ˈpʲjɛrfʃɛ ˈskʃɨpʦ̑ɛ v
(przenośnie, przenośnia) być najważniejszym, mieć decydujący głos играть первую скрипку

grać w otwarte karty ˈɡraʥ̑ v‿ɔtˈfartɛ ˈkartɨ v
(przenośnie, przenośnia) być szczerym, mówić całą prawdę играть в открытую

grażdanka ɡraʒˈdãnka n
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą; гражданка гражданский шрифт

grdyka ˈɡrdɨka n
(anatomia, anatomiczny) wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn) адамово яблоко кадык

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków греческий
związany z Greckim Kościołem Prawosławnym греческий

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
język Greków i po części Cypryjczyków; греческий

greckokatolicki adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim грекокатолический

gregoriański ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; , григорианский
odnoszący się do papieża Grzegorza I; , григорианский

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych; грейпфрут

grenadier ɡrɛ̃ˈnadʲjɛr n
żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów гренадёр

grenadyjski ˌɡrɛ̃naˈdɨjsʲci adj
związany z Grenadą, dotyczący Grenady (państwa) гренадский
związany z Grenadą, dotyczący Grenady (wyspy) гренадский

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci adj
od Grenlandia гренландский

grill ɡrʲil n
(kulinaria) przenośny ruszt do pieczenia potraw гриль

grillowanie ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: grillować барбекю

grobla ˈɡrɔbla n
wał ziemny zbudowany w celu spiętrzenia wody lub rozdzielenia stawów; дамба

grobowa cisza ɡrɔˈbɔva ˈʨ̑iʃa n
złowroga cisza, pełna napięcia emocjonalnego гробовая тишина гробовое молчание могильная тишина

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły; склеп

grobowy ɡrɔˈbɔvɨ adj
(przenośnie, przenośnia) nieprzyjemny, wywołujący przygnębienie, spowodowany przygnębieniem, przywodzący skojarzenie z grobem гробовой похоронный
odnoszący się do grobu могильный

groch ɡrɔx n
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; горох

grochówka ɡrɔˈxufka n
(kulinaria) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem; гороховый суп

grodzieński ɡrɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃sʲci adj
dotyczący Grodna, związany z Grodnem гродненский

grom ɡrɔ̃m n
(książkowy) piorun гром

gromada gwiazd n
(astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem; звёздное скопление

gromadzić ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
składać, zbierać w jednym miejscu накапливать
zbierać, kolekcjonować собирать
zbierać się w gromadę собираться

grono ˈɡrɔ̃nɔ n
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych гроздь
grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp. круг

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych; горностай

gros ɡrɔ ɡrɔs n
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki; гросс

grosz ɡrɔʃ n
(jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego; грош
lm nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości копейка

grosz do grosza, a będzie kokosza ˈɡrɔʒ dɔ‿ˈɡrɔʃa ː‿ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛ kɔˈkɔʃa proverb
dzięki cierpliwemu oszczędzaniu można sobie pozwolić na więcej копейка рубль бережёт

grot ɡrɔt n
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych; наконечник стрелы
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym; грот

grota ˈɡrɔta n
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie; грот

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny гротескный гротесковый

grozić ˈɡrɔʑiʨ̑ v
straszyć czymś, zapowiadać coś złego грозить
stwarzać stan niebezpieczeństwa, być niebezpiecznym, groźnym угрожать

groznieński adj
związany z Groznym, dotyczący Groznego грозненский

groźba ˈɡrɔʑba n
zagrożenie; coś, co zagraża угроза опасность
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd. угроза устрашение

groźny ˈɡrɔʑnɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu грозный
taki, który wzbudza strach грозный

gruba berta ˈɡruba ˈbɛrta n
(potocznie, potoczny) niemiecki ciężki moździerz oblężniczy używany podczas I wojny światowej; Большая Берта Толстушка Берта

gruba ryba ˈɡruba ˈrɨba n
(przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo ważny ВИП важная птица туз

grubas ˈɡrubas n
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) otyła osoba жирдяй толстяк

grubiański ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci adj
(przestarzałe, przestarzały) ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki грубый

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku; дубонос

grubość n
cecha tego, co grube толщина
wymiar w przekroju poprzecznym, w kierunku prostopadłym do kierunku pomiaru długości i szerokości, mierzony w osi strzałkowej толщина
wymiar w krótszej osi ширина

gruby ˈɡrubɨ adj
otyły толстый
mający dużą grubość, średnicę толстый

gruby jak beczka ˈɡrubɨ ˈjaɡ ˈbɛʧ̑ka adj
o osobie: bardzo gruby толстый как бочка

gruby jak świnia ˈɡrubɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa adj
(wulgarnie, wulgaryzm) epitet wobec kogoś grubego толстый как свинья

gruchacz n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Psophiidae; трубач

gruczolak ɡruˈʧ̑ɔlak n
(medycyna, medyczny) nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych; аденома

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju; железа

gruczoł mlekowy n
(anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych; грудная железа молочная железа

grudniowy ɡrudʲˈɲɔvɨ adj
dotyczący grudnia, dziejący się w grudniu декабрьский

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); декабрь

grunt ɡrũnt n
(przenośnie, przenośnia) zasada, podstawa (najczęściej używane we frazeologizmach) основание
dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia) грунт
powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren грунт
warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać грунт
substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji; грунтовка

gruntowy ɡrũnˈtɔvɨ adj
związany z gruntem, dotyczący gruntu грунтовой

grupa ˈɡrupa n
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego группа
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze группа
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie группа

grupowy ɡruˈpɔvɨ adj
odbywający się w grupie, dotyczący grupy групповой

gruszka ˈɡruʃka n
(spożywczy) owoc gruszy; груша

gruszkowy ɡruˈʃkɔvɨ adj
dotyczący gruszek (owoców) грушевый
przyrządzony z gruszek, z dodatkiem gruszek грушевый

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami грузинский

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
język urzędowy Gruzji; грузинский

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca; туберкулёз

gryczany adj
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) związany z gryką rośliną гречишный
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) z ziaren gryki гречневый

gryf ɡrɨf n
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła; грифон гриф
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, na którym rozpięte są struny; гриф

gryka ˈɡrɨka n
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną; греча гречиха

grypa ˈɡrɨpa n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego; грипп

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
ssak z rzędu Rodentia; грызун
gryzonie rząd Rodentia грызун

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
zatapiać w czymś zęby кусать грызть

grzanka ˈɡʒãnka n
kawałek pieczywa przyrumieniony z obu stron гренок крутон

grzałka ˈɡʒawka n
(technologia, technika, techniczny) element grzewczy urządzenia; кипятильник

grzbiet ɡʒbʲjɛt n
(potocznie, potoczny) plecy спина хребет
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej спина хребет
górna lub tylna część podłużnej rzeczy конёк

grzebać ˈɡʒɛbaʨ̑ v
chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem хоронить
rozgarniać, np. ziemię копать рыть

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; гребень расчёска гребешок
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do upinania włosów гребень гребёнка
(technologia, technika, techniczny) narzędzie lub element urządzenia kształtem przypominające grzebień (1.1) гребень гребёнка
(zoologia, zoologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów гребень гребешок

grzech ɡʒɛx n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii; грех

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) przyrząd służący do ręcznego napędzania narzędzia wyposażony w mechanizm zapadkowy трещотка

grzechowy adj
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący grzechu, związany z grzechem греховный

grzecznie adv
w sposób grzeczny вежливо

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
uprzejmy sposób zachowania вежливость

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry воспитанный

grzesznica ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej грешница

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
ktoś, kto grzeszy грешник

grzeszny ˈɡʒɛʃnɨ adj
popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne грешный

grzeszyć ˈɡʒɛʃɨʨ̑ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny грешить

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
(potocznie, potoczny) grzybica, choroba wywoływana przez grzyby (1.1) pasożytnicze грибок
(potocznie, potoczny) owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor гриб
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy; гриб
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu гриб
(pogardliwie) ktoś stary, niedołężny гриб

grzybiarz ˈɡʒɨbʲjaʃ n
osoba, która lubi zbierać grzyby грибник

grzybnia n
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów; грибница мицелий

grzybowy adj
związany z grzybami, dotyczący grzybów грибной

grzywa ˈɡʒɨva n
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi грива

grzywiasty ɡʒɨˈvʲjastɨ adj
mający grzywę, pokryty grzywą гривастый
przypominający kształtem grzywę гривастый

grzywna n
kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne штраф

grządka ˈɡʒɔ̃ntka n
wydzielony pasek ziemi uprawnej, zwykle w ogrodzie грядка

grób ɡrup n
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły; могила

grążyca ɡrɔ̃w̃ˈʒɨʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya нырковая утка

gubachiński adj
związany z Gubachą, dotyczący Gubachy губахинский

gubernator n
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach; губернатор

gubernatorski adj
odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem губернаторский

gubernia n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych; губерния

gudermeski adj
związany z Gudermesem, dotyczący Gudermesu гудермесский

guglować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google гуглить

gujański ɡuˈjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Gujana гайанский

gula n
(potocznie, potoczny) kulista narośl lub zgrubienie бугор желвак

gulasz n
(kulinaria) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût; гуляш

guma ˈɡũma n
(potocznie, potoczny) guma do żucia жевачка жевательная резинка
rodzaj rozciągliwego tworzywa; резина

guma do żucia n
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia; жевачка жевательная резинка

gumka ˈɡũmka n
(fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów резинка для волосы
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka резинка
(potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa; резинка
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru; стирательный резинка

gunia ˈɡũɲa n
(regionalizm śląski) szeroki płaszcz góralski гуня

guru ˈɡuru n
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku гуру
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu; гуру

gusiewski adj
związany z Gusiewem, dotyczący Gusiewa гусевский

gust ɡust n
poczucie piękna i harmonii вкус

guwernantka n
kobieta pracująca jako guwerner воспита́тельница гуверна́нтка

guwerner n
(dawniej, dawny) nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach; zwykle najważniejszym nauczanym przez niego przedmiotem był język francuski гувернёр

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach; бородавочник

guzik ˈɡuʑik n
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; пуговица кнопка
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk кнопка

gułag ˈɡuwak n
system obozów pracy przymusowej w ZSRR; ГУЛАГ

gwadelupski adj
(geografia, geograficzny) związany z Gwadelupą, dotyczący Gwadelupy гваделупский

gwar n
hałas spowodowany głosem wielu rozmów говор

gwara ˈɡvara n
(językoznawstwo, językoznawczy) mówiona odmiana języka ogólnonarodowego (tzw. języka literackiego), posiadająca swoiste słownictwo, a często i odmienną frazeologię oraz artykulację; говор

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś гарантия

gwarancyjny adj
dotyczący gwarancji гарантийный

gwardia ˈɡvardʲja n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących гвардия
(wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego гвардия
(wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska гвардия

gwardiejski adj
związany z Gwardiejskiem, dotyczący Gwardiejska гвардейский

gwasz n
(sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem; гуашь
(sztuka) praca malarska w technice (1.2) гуашь
(sztuka) technika malarska wykorzystująca farbę (1.1) гуашь техника гуашь

gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk n
mieszkaniec Gwatemali (stolicy państwa Gwatemala) гватемалец

gwatemalka ˌɡvatɛ̃ˈmalka n
mieszkanka Gwatemali (stolicy państwa Gwatemala) гватемалка

gwatemalski ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci adj
odnoszący się do państwa Gwatemala гватемальский
odnoszący się do miasta Gwatemala гватемальский

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba dopuszczająca się gwałtu насильник

gwałt ɡvawt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej; изнасилование
każdy nielegalny akt przemocy беззаконие насилие произвол
pośpiech кутерьма суматоха

gwałtownie ɡvawˈtɔvʲɲɛ adv
intensywnie бурно
nagle, raptownie внезапно стремительно

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
nagły, szybki бешеный

gwiazda ˈɡvʲjazda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; звезда

gwiazdeczka ɡvʲjazˈdɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: gwiazda звёздочка

gwiazdka ˈɡvʲjastka n
(zdrobniale) od: gwiazda звёздочка

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba; созвездие

gwiezdny ˈɡvʲjɛzdnɨ adj
składający się z gwiazd звёздный
związany z przestrzenią kosmiczną звёздный

gwinejski ɡvʲĩˈnɛjsʲci adj
odnoszący się do państwa Gwinea гвинейский
odnoszący się do państwa Gwinea Bissau гвинейский
odnoszący się do państwa Gwinea Równikowa гвинейский

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza; свисток

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów; гвоздь
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza część czegoś гвоздь

gwóźdź do trumny ˈɡvuʑʥ̑ dɔ‿ˈtrũmnɨ n
(potocznie, potoczny) coś pogarszającego ostatecznie sytuację, przypieczętowującego porażkę гвоздь в крышку гроба

gwóźdź programu ˈɡvuɕʨ̑ prɔˈɡrãmu idiom
punkt kulminacyjny, główna część przedstawienia, spektaklu, pokazu itp. гвоздь программы

gyokuro n
(kulinaria) jeden z jakościowo najlepszych gatunków japońskiej herbaty zielonej гёкуро

gzyms ɡzɨ̃ms n
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową; карниз

góra ˈɡura n
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu; гора куча
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) duża sterta czegoś гора

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu; айсберг

góral ˈɡural n
człowiek pochodzący z gór; горец гураль

góralek n
(zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych даман

góralka n
kobieta pochodząca z gór; горянка

góralski adj
związany z góralami bądź góralszczyzną гуральский

górniczek ɡurʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Eremophila alpestris, gatunek ptaka z rodziny skowronków, zamieszkuje tundrę oraz strefy alpejskie gór: Eurazji, Afryki Północnej i Ameryki; рогатый жаворонок

górniczy adj
związany z górnictwem, dotyczący górnictwa горный горняцкий

górnik ˈɡurʲɲik n
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin шахтёр

górnozejski adj
związany z górnym biegiem Zei верхнезейский

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci adj
związany z Górnymi Łużycami верхнелужицкий

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język górnołużycki; верхнелужицкий

górnośląski adj
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Górnego Śląska, związany z Górnym Śląskiem, pochodzący z Górnego Śląska, właściwy Górnemu Śląskowi верхнесилезский

górski ˈɡursʲci adj
związany z górami, dotyczący gór горный

gówniany ɡuvʲˈɲãnɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy говённый
(wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) dotyczący gówna, charakterystyczny dla gówna говённый

gówno ˈɡuvnɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał говно дерьмо
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego говно дерьмо

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne; губка
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; губка

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki; гоголь

gągołek n
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański; малый гоголь

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; гусеница
metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie гусеница

gąszcz ɡɔ̃w̃ʃʧ̑ n
(przenośnie, przenośnia) nieuporządkowane zbiorowisko przedmiotów, osób, faktów, zjawisk гуща
gęste skupienie drzew lub krzewów гуща

gęba ˈɡɛ̃mba n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta пасть
(potocznie, potoczny) twarz człowieka lub zwierzęcia рыло

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej; серый гусь

gęgać ˈɡɛ̃ŋɡaʨ̑ v
o gęsiach: wydawać głos гоготать

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków; мурашки гусиная кожа

gęsiego ɡɛ̃w̃ˈɕɛɡɔ adv
o sposobie poruszania się: jeden za drugim, kolejno гуськом

gęsina ɡɛ̃w̃ˈɕĩna n
(spożywczy) (kulinaria) mięso z gęsi гусятина

gęstwina ɡɛ̃w̃ˈstfʲĩna n
gęste skupienie roślin, zwłaszcza krzewów i drzew гуща чаща

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie густой

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; гусь гусыня

gęś białoczelna ˈɡɛ̃w̃ʑ ˌbʲjawɔˈʧ̑ɛlna n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser albifrons, gatunek gęsi; белолобый гусь

gęś krótkodzioba ˈɡɛ̃w̃ɕ ˌkrutkɔˈʥ̑ɔba n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser brachyrhynchus, gatunek gęsi; короткоклювый гуменник

gęś mała ˈɡɛ̃w̃ɕ ˈmawa n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser erythropus, gatunek gęsi; пискулька

gęś zbożowa ˈɡɛ̃w̃ʑ zbɔˈʒɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser fabalis, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; гуменник
(ornitologia, ornitologiczny) duży wędrowny ptak wodny z gatunku (1.1) гуменник

gładki ˈɡwatʲci adj
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości гладкий

gładkolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający gładką, niegwintowaną lufę гладкоствольный

gładkość ˈɡwatkɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest gładkie гладкость

głagolica ˌɡwaɡɔˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) najstarszy alfabet słowiański; глаголица

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni ласкать гладить

głasnost ˈɡwasnɔst n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa; гласность

głaz ɡwas n
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji; валун
(potocznie, potoczny) ogromny kamień валун

głodnemu chleb na myśli ɡwɔdˈnɛ̃mu ˈxlɛp na‿ˈmɨɕlʲi proverb
człowiek naturalnie kieruje swoje myśli i starania ku temu, czego mu najdotkliwiej brakuje голодной куме хлеб на уме голодной курице просо снится
o przejęzyczeniu ujawniającym czyjeś prawdziwe myśli, pragnienia голодной куме хлеб на уме

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny голодный

głodny jak wilk ˈɡwɔdnɨ ˈjaɡ ˈvʲilk adj
bardzo głodny голодный как волк

głos ɡwɔs n
dźwięk wydawany przez istoty żyjące голос
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania голос
zdanie, osąd, opinia голос
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym голос
prawo / pozwolenie przemawiania голос
zdolność wydawania dźwięku (1.1) голос

głos serca ˈɡwɔs ˈːɛrʦ̑a idiom
coś, co dyktuje komuś uczucie голос сердца

głos wołającego na puszczy ˈɡwɔz ˌvɔwajɔ̃nˈʦ̑ɛɡɔ na‿ˈpuʃʧ̑ɨ n
czyjeś słowa, apele nieznajdujące oddźwięku, zlekceważone глас вопиющего в пустыне

głosić ˈɡwɔɕiʨ̑ v
ogłaszać, wypowiadać, upowszechniać idee, myśli lub treści провозглашать

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś голосование

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania голосовать

głosowy adj
związany z głosem, dotyczący głosu голосовой

głowa ˈɡwɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; голова
(przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka голова
(przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych) голова
(botanika, botaniczny) pęd niektórych roślin, zwłaszcza kapusty кочан
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś голова глава

głowa rodziny ˈɡwɔva rɔˈʥ̑ĩnɨ n
(przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie глава семьи

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący; нырок красноголовый

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej; громкоговоритель

głośno ˈɡwɔɕnɔ adv
w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem громко

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
taki, który jest dobrze słyszalny громкий

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić глухонемой

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ n
osoba głuchoniema (1.1) глухонемой

głuchota ɡwuˈxɔta n
utrata zdolności słyszenia; глухота

głuchość n
cecha tego, co głuche глухость

głuchy ˈɡwuxɨ adj
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu глухой
o dźwięku: przytłumiony, niewyraźny, niski глухой

głuchy jak pień ˈɡwuxɨ ˈjak ˈpʲjɛ̇̃ɲ adj
(przenośnie, przenośnia) całkowicie głuchy, głuchy kompletnie глухой как пень

głupek ˈɡwupɛk n
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś głupi дурак

głupi ˈɡwupʲi adj
bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu глупый
kłopotliwy, niezręczny глупый
naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać глупый
niemądry, ograniczony intelektualnie глупый дурацкий

głupi jak but ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut adj
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) bardzo, beznadziejnie głupi туп как сибирский валенок

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna дурак глупец

głupota ɡwuˈpɔta n
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia глупость

głuptak ˈɡwuptak n
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych; олуша
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) (obraźliwie) osoba nierozgarnięta дурачок

głusza ˈɡwuʃa n
miejsce położone z daleka od ludzi, odludne глухомань глушь

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem; глухарь

głód ɡwut n
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; голод

głóg ɡwuk n
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; боярышник

główny ˈɡwuvnɨ adj
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy главный гла́вный

głębia ˈɡwɛ̃mbʲja n
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury глубина
miejsce o dużej głębokości глубина
odległość od powierzchni do dna глубина

głębina n
szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego глубина

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu глубокий

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza глубина

habit nie czyni mnicha ˈxabʲitʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲɲixa proverb
wygląd zewnętrzny nie świadczy o wartości człowieka по одёжке встречают, по уму провожают

hacjenda n
duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej фазенда

hackathon n
(informatyka, informatyczny) wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat; хакатон

hadron ˈxadrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków; адрон

hafn xafn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72 гафний

haft xaft n
dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie; вышивка

hagiografia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego; агиография

hagiograficzny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych житийный

hagiologia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literacko) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego агиология
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naukowe badania nad żywotami świętych агиология

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie; хайку

haitański ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Haiti гаитянский
odnoszący się do wyspy Haiti гаитянский

hak xak n
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp. крюк

halibut xaˈlʲibut n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym; палтус

halo ˈxalɔ interjection
wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu алло

halucynacja ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste; галлюцинация

hamburczyk n
mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga гамбуржец

hamburski xãmˈbursʲci adj
związany z Hamburgiem гамбургский

hamowanie ˌxãmɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: hamować торможение

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca тормозить

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny; тормоз
(przenośnie, przenośnia) czynnik, który powstrzymuje daną osobę przed działaniem тормоз

hamza n
arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe; хамза

hanacki adj
odnoszący się do morawskiego regionu etnicznego Hany ганацкий

handel ˈxãndɛl n
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych; торговля

handlarz ˈxãndlaʃ n
osoba zajmująca się drobnym handlem торговец

handlowy xãnˈdlɔvɨ adj
związany z handlem, odnoszący się do handlu торговый

hanojski xãˈnɔjsʲci adj
odnoszący się do miasta Hanoi, pochodzący z Hanoi ханойский

hanowerski adj
związany z Hanowerem, dotyczący Hanoweru ганноверский

hantel n
(sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce; гантель

haplotyp n
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli; гаплотип

harcerski xarˈʦ̑ɛrsʲci adj
odnoszący się do harcerza lub harcerstwa пионерский

hardware n
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera аппаратное обеспечение аппаратные средства железо оборудование

harfa ˈxarfa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta; арфа

harfista xarˈfʲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie арфист

harissa n
(kulinaria) ostra pasta używana w kuchni tunezyjskiej, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów; харисса

harmonista ˌxarmɔ̃ˈɲista n
muzyk, który gra na harmonii гармонист

harmonizacja ˌxarmɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielogłosowe opracowanie utworu muzycznego гармонизация

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia; график

harować jak wół xaˈrɔvaʨ̑ ˈjaɡ ˈvuw v
(potocznie, potoczny) bardzo ciężko pracować работать как вол трудиться как вол

has xas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108; хассий

hasać ˈxasaʨ̑ v
biegać, skakać wesoło i beztrosko бегать резвиться
tańczyć, bawić się плясать танцевать

haski ˈxasʲci adj
odnoszący się do miasta Haga гаагский

haszysz ˈxaʃɨʃ n
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich; гашиш

hasło ˈxaswɔ n
myśl przewodnia, idea лозунг
tajny wyraz lub ciąg znaków пароль
wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu заглавный слово статья
znak, sygnał do działania знак

hau xaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa гав тяв

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego; гаубица

hawajski xaˈvajsʲci adj
związany z Hawajami, dotyczący Hawajów гавайский

hawański xaˈvãj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Hawana гаванский

hazard ˈxazart n
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los; азарт

hałas ˈxawas n
głośne, uciążliwe dźwięki; шум

hańba ˈxãɲba n
(książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru позор

heban ˈxɛbãn n
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej; эбеновое дерево

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
związany z Hebrajczykami еврейский

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich; иврит

hedonista n
zwolennik hedonizmu гедонист

hedonistyczny adj
właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom гедонистический

hedonizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia гедонизм
postawa życiowa opierająca się na doktrynie hedonizmu (1.1) гедонизм

hegemon xɛˈɡɛ̃mɔ̃n n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi гегемон

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś гегемония

heidelberski adj
związany z Heidelbergiem (miastem w Niemczech) гейдельбергский

hejter ˈxɛjtɛr n
(slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem хейтер

heksan ˈxɛksãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz; гексан

hektar ˈxɛktar n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych); гектар

hektometr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa stu metrom; гектометр

hel xɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2; гелий

helgolandzki adj
(geografia, geograficzny) związany z Helgolandem (wyspą na Morzu Północnym) гельголандский

helikopterowy ˌxɛlʲikɔptɛˈrɔvɨ adj
(przymiotnik) od helikopter вертолётный

heliotechniczny adj
związany z heliotechniką гелиотехнический

hellenista n
znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki эллинист

hellenistyczny ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący hellenizmu эллинистический

helleński adj
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów эллинский

helmintologia ˌxɛlmʲĩntɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział zoologii zajmujący się robakami pasożytniczymi; гельминтология

helsińczyk xɛlˈsʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Helsinek хельсинкец

helsiński xɛlˈsʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Helsinki хельсинкский

hematolog ˌxɛ̃maˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego гематолог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka hematologii гематолог

hematyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III); гематит

hemo- ˈxɛ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią гемо-

hemofilia n
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości; гемофилия

hemofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią гемофобия

hemoglobinuria n
(medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu; гемоглобинурия

henna ˈxɛ̃nːa n
(botanika, botaniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów; хна

hentai ˈxɛ̃ntaj n
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne; хентай

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny; гепарин

hepatolog ˌxɛpaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych гепатолог

heptan ˈxɛptãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz; гептан

heraldyczny ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ adj
dotyczący heraldyki геральдический

heraldyka n
nauka o herbach i rodach szlacheckich; геральдика

herb xɛrp n
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki; герб
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe герб

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty чайная

herbata xɛrˈbata n
napój, napar z herbaty (1.2); чай
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3) чай
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2); чай

herbatnik xɛrˈbatʲɲik n
(kulinaria) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy; печенье

herbicyd xɛrˈbʲiʦ̑ɨt n
(rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów; гербицид

herc xɛrʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz; герц

hercegowiński adj
związany z Hercegowiną, dotyczący Hercegowiny герцеговинский

heretycki ˌxɛrɛˈtɨʦ̑ʲci adj
(przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu еретический
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji еретический

heretyczka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolenniczka herezji еретичка

heretyk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolennik herezji еретик

herezja xɛˈrɛzʲja n
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów ересь
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; ересь

herezjarcha n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił; ересиарх

hermafrodytyzm ˌxɛrmafrɔˈdɨtɨsm̥ n
(anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci гермафродитизм

heroicznie ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób heroiczny, bohaterski героически геройски

heroiczny adj
(książkowy) pełen odwagi i poświęcenia геройский героический героичный
opiewający czyny dawnych bohaterów героический

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek; героин

heroinista ˌxɛrɔ<sup>j</sup>ĩˈɲista n
człowiek uzależniony od heroiny героинист

heroinistka ˌxɛrɔ<sup>j</sup>ĩˈɲistka n
kobieta uzależniona od heroiny героинистка

heroizm n
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami. героизм

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach; герпетология

herpetologiczny ˌxɛrpɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z herpetologią, dotyczący herpetologii герпетологический

heterogeniczność n
cecha tego, co heterogeniczne; cecha tych, którzy są heterogeniczni гетерогенность

heterogeniczny adj
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze гетерогенный

heteroseksualista ˌxɛtɛrɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
osoba o orientacji heteroseksualnej гетеросексуал гетеросексуалист

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej гетеросексуализм

heteroseksualność n
(seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co heteroseksualne; cecha tych, którzy są heteroseksualni гетеросексуальность

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej гетеросексуальный
związany z heteroseksualnością, dotyczący heteroseksualności гетеросексуальный

hetman ˈxɛtmãn n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy; гетман
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku; ферзь королева

hetycki adj
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii хеттский

hetycki n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich; хеттский язык

heurystyka xɛwˈrɨstɨka n
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez; эвристика

hiacynt ˈçjaʦ̑ɨ̃nt n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; гиацинт
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana cyrkonu o barwie czerwonopomarańczowej, czerwonej, żółtej lub czerwonobrunatnej; гиацинт
(potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1) гиацинт

hiacyntowy adj
związany z hiacyntem, dotyczący hiacyntu гиацинтовый

hidżab ˈçiʤ̑ap n
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą; хиджаб

hiena ˈçjɛ̃na n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną; гиена

hierarcha n
wysoki dostojnik w Kościele katolickim lub wschodnich kościołach chrześcijańskich иерарх

hierarchia çjɛˈrarçja n
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; иерархия

hierarchiczność n
cecha układu elementów jakiejś struktury uporządkowanych od najwyższych do najniższych według określonego kryterium иерархичность

hierarchiczny adj
taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią иерархический иерархичный

hieroglif çjɛˈrɔɡlʲif n
starożytne egipskie pismo obrazkowe; иероглиф
(przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne иероглиф
(przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski иероглиф
pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania) иероглиф

higiena çiˈɟɛ̃na n
dbanie o czystość ciała гигиена
nauka o wpływie środowiska na zdrowie ludzkie гигиена

higienicznie ˌçiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób higieniczny, zgodny z higieną гигиенично

higienista ˌçiɟɛ̇̃ˈɲista n
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie higieny гигиенист

higroskopijność ˌçiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci; гигроскопичность

higroskopijny adj
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej гигроскопический гигроскопичный

hindi ˈçĩndʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii хинди хи́нди

hinduista ˌçĩnduˈ<sup>j</sup>ista n
wyznawca hinduizmu индус

hinduistka ˌçĩnduˈ<sup>j</sup>istka n
kobieta, która wyznaje hinduizm индуска

hinduistyczny ˌçĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu индуистский

hinduizm çĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim; индуизм

hinduski çĩnˈdusʲci adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem индуистский
pochodzący z Indii, dotyczący Indii lub Hindusów индийский

hiperbola ˌçipɛrˈbɔla n
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; гипербола
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk; гипербола

hiperestezja ˌçipɛrɛˈstɛzʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość гиперестезия

hipergamia n
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków гипергамия

hipergrafia n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania гиперграфия

hiperlipidemia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi; гиперлипидемия

hiperrzeczywistość n
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności; гиперреальность

hiperseksualność n
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych; гиперсексуальность

hipersomnia n
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność; гиперсомния

hipertermia ˌçipɛrˈtɛrmʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego; гипертермия

hipertrofia n
(biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym гипертрофия

hiperwitaminoza n
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem niektórych witamin w organizmie; гипервитаминоз

hipnoza n
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen гипноз

hipochondria n
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości ипохо́ндрия

hipochondryczny ˌçipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
związany z hipochondrią lub hipochondrykami ипохондрический

hipochondryk ˌçipɔˈxɔ̃ndrɨk n
człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory ипохондрик

hipodrom n
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta ипподром

hipoglikemia n
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej гипогликемия

hipokryta ˌçipɔˈkrɨta n
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa лицемер

hipokryzja ˌçipɔˈkrɨzʲja n
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle; лицемерие

hipolibidemia n
(seksuologia, seksuologiczny) oziębłość seksualna, obniżenie popędu płciowego; гиполибидемия

hipologia ˌçipɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym; иппология

hipologiczny ˌçipɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z hipologią, dotyczący hipologii иппологический

hipopotam ˌçipɔˈpɔtãm n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia; бегемот гиппопотам

hipopotami adj
taki jak u hipopotama, przypominający hipopotama бегемотный
związany z hipopotamem, dotyczący hipopotama бегемотный

hiporefleksja n
(medycyna, medyczny) częściowy zanik lub osłabienie odruchu (odruchów) гипорефлексия

hipoteka ˌçipɔˈtɛka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy; ипотека

hipotermia ˌçipɔˈtɛrmʲja n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy utraty ciepłoty ciała i zaniku funkcji życiowych; гипотермия

hipotetyczny adj
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia гипотетический гипотетичный

hipoteza ˌçipɔˈtɛza n
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie; гипотеза

hirsutyzm çirˈsutɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet; гирсутизм

hirudoterapia ˌçirudɔtɛˈrapʲja n
kwestionowana naukowo „terapia”, stosująca pijawki do „leczenia” z wielu chorób; гирудотерапия

histerektomia n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy; гистерэктомия гистероэктомия

histeria çiˈstɛrʲja n
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie; истерия

histeryczka ˌçistɛˈrɨʧ̑ka n
kobieta cierpiąca na histerię, która ma ataki histerii истеричка

histeryczny adj
właściwy histerii истерический кликушеский

histeryk çiˈstɛrɨk n
człowiek cierpiący na histerię; taki, który ma ataki histerii истерик

histo- ˈçistɔ
(biologia, biologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tkanką гисто-

historia çiˈstɔrʲja n
nauka zajmująca się badaniem przeszłości; история
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia история

historiografia n
piśmiennictwo historyczne, czyli takie, które opisuje dzieje na podstawie badań naukowych историография

historiozofia ˌçistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia; философия истории

historycznie ˌçistɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ adv
w dawnych czasach, ujmując określoną historię исторически истори́чески

historyczny ˌçistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość исторический

historyk çiˈstɔrɨk n
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów историк
specjalistka w dziedzinie historii, badaczka dziejów историк

hiszpanka çiʃˈpãnka n
(potocznie, potoczny) groźna dla życia odmiana grypy, która w latach 1918-1919 wywołała pandemię; испанка

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci adj
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów испанский

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci n
romański język używany m.in. w Hiszpanii; испанский испанский язык

hitlerowiec ˌçitlɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) nazista гитлеровец

hitlerowski ˌçitlɛˈrɔfsʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców гитлеровский

hitleryzm çiˈtlɛrɨsm̥ n
(historia, historyczny, historycznie) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu гитлеризм

hobby ˈxɔbbʲi n
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie хобби

hojność n
cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni щедрость

hokeista ˌxɔkɛˈ<sup>j</sup>ista n
(sport, sportowy) zawodnik grający w hokej хоккеист

hokej ˈxɔkɛj n
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika; хоккей

hokej na trawie ˈxɔkɛj na‿ˈtravʲjɛ n
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na boisku pokrytym trawą; травяной хоккей

hokejowy ˌxɔkɛˈjɔvɨ adj
związany z hokejem, dotyczący hokeja хоккейный

hokus-pokus ˌxɔkuˈs‿pɔkus n
magiczna formuła, którą posługiwano się jako zaklęciem (często w baśniach) фокус-покус

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
związany z Holandią, dotyczący Holandii голландский

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
główny język Holandii; голландский

hollywoodzki adj
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z filmami wyprodukowanymi w Hollywoodzie (także z amerykańską kinematografią w ogólności) голливудский
związany z Hollywoodem, dotyczący Hollywoodu (dzielnicy miasta Los Angeles) голливудский

holm xɔlm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67; гольмий

holsztyński adj
związany z Holsztynem, dotyczący Holsztynu голштинский

homar ˈxɔ̃mar n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; омар лобстер

homeopata n
osoba stosująca w leczeniu homeopatię гомеопат

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę; гомеопатия

homeopatyczny adj
związany z homeopatią, właściwy homeopatii гомеопатический

homiletyka n
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań; гомилетика омилетика

homilia n
tekst wygłoszonej (1.1) гомилия
w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon; гомилия

homo- ˈxɔ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity гомо-

homofon n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może гомофон

homogamia n
(biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego гомогамия

homogeniczność n
cecha tego, co homogeniczne; cecha tych, którzy są homogeniczni гомогенность

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu омоним

homoseksualista ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
(seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej; гомосексуалист

homoseksualistka n
(seksuologia, seksuologiczny) kobieta odczuwająca popęd seksualny do innych kobiet гомосексуалистка

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci гомосексуализм гомосексуальность

homoseksualność n
(seksuologia, seksuologiczny) cecha tego, co homoseksualne; cecha tych, którzy są homoseksualni гомосексуальность

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu гомосексуальный

homunkulus n
człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików гомункул гомункулус

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
odnoszący się do państwa Honduras гондурасский

hongkoński adj
związany z Hongkongiem, dotyczący Hongkongu гонконгский

honolulski adj
związany z Honolulu (miastem na Hawajach) гонолульский

honor ˈxɔ̃nɔr n
(zobacz) honory почёт
czyjeś dobre imię związane z czcią, poważaniem, szacunkiem почёт
czyjeś poczucie godności честь

honorowy ˌxɔ̃nɔˈrɔvɨ adj
mający poczucie godności osobistej почётный
nominalny, tytularny почётный
taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku почётный
zgodny z honorem почётный

hoplita xɔˈplʲita n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze; гоплит

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe; гормон

hormonalny adj
dotyczący hormonów, opierający się na hormonach гормональный

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię; горизонт

hosanna interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja; осанна

hospitalizacja ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja n
umieszczenie pacjenta w szpitalu госпитализация

hotel ˈxɔtɛl n
budynek do czasowego pobytu za opłatą; гостиница отель

hotelowy ˌxɔtɛˈlɔvɨ adj
związany z hotelem, dotyczący hotelu, będący częścią hotelu, przynależny do hotelu гостиничный

hołd xɔwt n
wyraz czci, poważania, zachwytu почтение

hołota xɔˈwɔta n
(pogardliwie) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki быдло

hoży ˈxɔʒɨ adj
(książkowy) taki, który wygląda dobrze, zdrowo, pięknie, młodo, jest silny i urodziwy цветущий

hrabia ˈxrabʲja n
tytuł szlachecki; граф
(dawniej, dawny) wyższy urzędnik w średniowieczu граф

hrabina xraˈbʲĩna n
żona hrabiego графиня

hrywna ˈxrɨvna n
waluta Ukrainy; гривна

huk xuk n
głośny dźwięk pracujących maszyn грохот
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna гром грохот

humanista n
przedstawiciel humanizmu гумани́ст

humanistyka ˌxũmãˈɲistɨka n
grupa nauk dotyczących człowieka, jego wytworów i społeczeństwa ludzkiego; гуманитарные науки

humanitarny ˌxũmãɲiˈtarnɨ adj
szanujący godność człowieka i zwierząt, zgodny z zasadami humanitaryzmu гуманный человечный

hummus n
(kulinaria) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie; хумус

humor ˈxũmɔr n
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry настроение
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości юмор

humorystyczny adj
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy юмористический

humus n
(geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów; гумус перегной

huragan xuˈraɡãn n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym; ураган

hurt xurt n
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym опт

hurysa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie; гу́рия

husaria n
(wojskowość, wojskowy) lekka formacja kawaleryjska w XVI-wiecznej Polsce; гусария

husycki xuˈsɨʦ̑ʲci adj
związany z husytami lub husytyzmem гуситский

husytyzm xuˈsɨtɨsm̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.; гуситство

hutnik ˈxutʲɲik n
pracownik huty metalu pracujący przy piecu плавильщик
pracownik huty szkła formujący szkło стеклодув

huzar n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej; гусар

huśtawka xuɕˈtafka n
przyrząd do bujania dzieci; качели

huśtać ˈxuɕtaʨ̑ v
wprawiać w ruch wahadłowy качать болтать

hybryda xɨ.ˈbrɨ.da n
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków; гибрид
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków; гибрид
(książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie гибрид

hycel ˈxɨʦ̑ɛl n
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów живодёр собачник

hydrant ˈxɨdrãnt n
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych; гидрант

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ adj
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą гидравлический
dotyczący ciśnienia płynów гидравлический

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania водопроводчик сантехник

hydraulika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii; гидравлика

hydrobiologia ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi; гидробиология

hydrochinon n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący; гидрохинон

hydrodynamiczny adj
związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki гидродинамический

hydrografia ˌxɨdrɔˈɡrafʲja n
(geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego гидрография

hydrograficzny ˌxɨdrɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z hydrografią, dotyczący hydrografii гидрографический

hydroksy- xɨˈdrɔksɨ prefix
(chemia, chemiczny) część nazwy związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazująca na obecność grupy hydroksylowej; гидрокси-

hydroliza n
(chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody; гидролиз

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie; гидрология

hydrologiczny adj
związany z hydrologią, dotyczący hydrologii гидрологический

hydronim xɨˈdrɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa zbiornika wodnego, rzeki, jeziora itp. гидроним

hydroplan xɨˈdrɔplãn n
samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej; гидроплан гидросамолёт

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności; гидростатика

hymenopterologia xɨ̃ˈmɛ̃nɔˌptɛrɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o błonkówkach; гименоптерология

i i conjunction
…łączący słowa i zdania równorzędne и
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach) и

i tak dalej adv
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia и так далее

iberyjski adj
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii иберийский

ibis ˈibʲis n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae; ибис

ich ix personalPronoun
(zobacz) [[oni, one]] их

ich ix pronoun
3 (osoba) lm их

ichtio- ˈixtʲjɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rybami ихтио-

ichtiol n
(medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne; ихтиол

ichtiolog n
(biologia, biologiczny) uczony – specjalista badający ryby ихтиолог
(biologia, biologiczny) specjalistka z dziedziny ichtiologii ихтиолог

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach; ихтиология

ichtiologiczny ˌixtʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(zoologia, zoologiczny) związany z ichtiologią, dotyczący ichtiologii ихтиологический

ichtiolowy adj
(medycyna, medyczny) składający się z ichtiolu, wykonany z ichtiolu, mający w składzie ichtiol ихтиоловый

idarubicyna ˌidarubʲiˈʦ̑ɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki; идарубицин

idea iˈdɛa n
myśl przewodnia; идея
pomysł идея

idealista ˌidɛaˈlʲista n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu идеалист
osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami идеалист
(przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel идеалист

idealistka ˌidɛaˈlʲistka n
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu идеалистка
kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami идеалистка
kobieta mająca skłonność do idealizowania rzeczywistości идеалистка

idealnie adv
w sposób bliski ideałowi идеально

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny идеальный

ideał n
doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień идеал

identyczny ˌidɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
dokładnie taki sam идентичный

identyfikacja ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś идентификация

ideografia n
przedstawianie informacji za pomocą ideogramów идеогра́фия

ideogram n
znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie; идеогра́мма

ideolog n
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii идеолог

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego идеология

ideologicznie adv
w sposób dotyczący ideologii идеологически

ideologiczny ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z ideologią, mający cechy ideologii идеологический

idiom ˈidʲjɔ̃m n
zwrot charakterystyczny dla danego języka, niemożliwy do dosłownego przetłumaczenia na inny język идиом идиома

idiopatyczny adj
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże; идиопатический

idiosynkratyczny adj
związany z idiosynkrazją идиосинкразический

idiosynkrazja n
(psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację идиосинкразия

idiota iˈdʲjɔta n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak идиот дурак
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) człowiek upośledzony umysłowo w stopniu znacznym идиот

idiotka iˈdʲjɔtka n
(potocznie, potoczny) kobieta głupia идиотка
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) kobieta lub dziewczyna upośledzona umysłowo w stopniu znacznym идиотка

idiotyczny ˌidʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
(pospolicie) nieprzemyślany, bezmyślny, głupi идиотский идиотический идиотичный

ido ˈidɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto; идо

idylla n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi идиллия
(potocznie, potoczny) sielankowe życie идиллия

idylliczny adj
pogodny, beztroski, sielankowy идиллический

idée fixe i'de ˈfi:ks n
natrętna myśl zaprzątająca ciągle umysł (myślenie), często cel, który ma być osiągnięty идефикс идея фикс

igliwie iɡˈlʲivʲjɛ n
igły drzew iglastych хвоя
opadłe igły drzew iglastych игольник

ignorancja ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja n
brak wiedzy na jakiś ważny temat игноранция невежество

ignorowanie ˌiɡnɔrɔˈvãɲɛ n
pomijanie, niezwracanie uwagi игнорирование

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
pomijać, nie zwracać uwagi пренебрегать

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować играть с огнём

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach; Олимпийские игры

igła ˈiɡwa n
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym końcu, najczęściej wykonany z metalu; игла иголка

ikacki adj
związany z Ikatem (rzeką na Syberii w Rosji) икатский

ikona iˈkɔ̃na n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; икона

ikono- iˈkɔ̃nɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z obrazem иконо-

ikonograficzny adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z ikonografią (nauką) иконографический

ikra ˈikra n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb икра

ile ˈilɛ interrogativePronoun
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze сколько
używany do pytania o wielkość сколько

ile ˈilɛ pronoun
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze сколько
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś сколько

ilmeński adj
związany z Ilmeniem (jeziorem w Rosji) ильменский

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
liczba określająca objętość lub masę; количество величина

iluminator n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wodoszczelne okienko w na statku; иллюминатор

ilustracyjny adj
wyjaśniający coś, stanowiący ilustrację иллюстративный
związany z ilustracją иллюстративный

ilustrator ˌiluˈstratɔr n
osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami иллюстратор

ilustrowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ilustrować иллюстрирование

ilustrować v
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem иллюстрировать

iluzja n
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie иллюзия

iluzjonista n
(sztuka) człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów иллюзионист

iluzoryczny ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ adj
złudny, pozorny иллюзорный

imadło ĩˈmadwɔ n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu; тиски

imam ˈĩmãm n
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny; имам

imbir ˈĩmbʲir n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii; имбирь
(kulinaria) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku имбирь

imbirowy adj
zrobiony z imbiru lub dotyczący imbiru имбирный

imieniny ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ n
dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu именины день ангела

imienniczka ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːiʧ̑ka n
kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba тёзка

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
ktoś niespokrewniony, kto nosi takie samo nazwisko, jak dana osoba однофамилец
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba тёзка

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek; причастие

imiesłów przymiotnikowy bierny ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈbʲjɛrnɨ n
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty; причастие прошедшего времени

imiesłów przymiotnikowy czynny ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈʧ̑ɨ̃nːɨ n
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania прилагательное причастие действительного залога

imiesłów przysłówkowy współczesny ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨswufˈkɔvɨ fspuwˈʧ̑ɛsnɨ n
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania наречное причастие настоящего времени

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim иммиграция
ogół cudzoziemców przybyłych do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim иммиграция

imigracyjny ˌĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z imigracją, należący do niej иммиграционный

imigrancki ˌĩmʲiˈɡrãnʦ̑ʲci adj
związany z imigrantami, dotyczący imigrantów иммигрантский

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim иммигрант

imię ˈĩmʲjɛ n
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp. имя
imię (1.1) i nazwisko имя
(przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne) lub liczebnik (imię liczbowe) имя

immanentny adj
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś имманентный

immatrykulacja ˌĩmːatrɨkuˈlaʦ̑ʲja n
(edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej имматрикуляция
uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów имматрикуляция

immoralista ˌĩmːɔraˈlʲista n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik immoralizmu имморалист
mężczyzna nie uznający norm moralnych имморалист

immunitet n
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom иммунитет

immunoterapia n
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu; иммунотерапия

imperialista ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista n
zwolennik imperializmu империалист

imperialistyczny adj
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata империалистический

imperializm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium империализм
w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli империализм

imperialny adj
dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium имперский

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie; имплементация

implikacja ˌĩmplʲiˈkaʦ̑ʲja n
następstwo, konsekwencja последствие следствие

imponderabilia ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja n
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń неуловимый фактор

imponować ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
wzbudzać w kimś uznanie, podziw импонировать

impotencja ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego; импотенция
niezdolność do działania импотенция

impotent ĩmˈpɔtɛ̃nt n
ktoś cierpiący na impotencję импотент
ktoś niezdolny do działania импотент

impresario ˌĩmprɛˈsarʲjɔ n
(książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy; импресарио

impresjonista n
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia импрессионист

impresjonistka n
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia импрессионистка

impresjonizm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku; импрессионизм

impreza ĩmˈprɛza n
(potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie вечеринка

improwizować v
prezentować, wykonywać coś bez przygotowania импровизировать
(przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów импровизировать

impuls ˈĩmpuls n
(fizjologia, fizjologiczny) krótki stan przewodzony poprzez włókno mięśniowe albo nerwowe импульс

impulsywnie adv
w sposób impulsywny импульсивно

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie иначе
w innym przypadku иначе

ind ĩnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49; индий

indeks ˈĩndɛks n
(edukacja, edukacyjny) (studencki) książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.; зачётка зачётная книжка

indeterminizm n
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków; индетерминизм

indochiński adj
odnoszący się do Indochin индокитайский

indoeuropeista n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca zajmujący się badaniem języków indoeuropejskich индоевропеист

indoeuropeistyka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem języków indoeuropejskich; индоевропеистика

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację индоевропейский

indoktrynować v
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię индоктринировать

indolencja ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
(książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację беспомощность вялость инертность

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Indonezja индонезийский

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci n
język urzędowy Indonezji индонезийский

industrializacja n
uprzemysłowienie индустриализа́ция

indyferentny ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ adj
obojętny; taki, który ma bierny stosunek индифферентный

indyferentyzm ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntɨsm̥ n
postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych itp. индифферентизм

indygirski adj
związany z Indygirką, dotyczący Indygirki индигирский

indygokarmin ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny; индигокармин

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
związany z Indiami, dotyczący Indii индийский

indyk ˈĩndɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; индюк

indyk myślał o niedzieli, a w sobotę łeb mu ścięli ˈĩndɨk ˈmɨɕlaw ˌɔ‿ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlʲi ˌa‿f‿sɔˈbɔtɛ ˈwɛp‿mu ˈɕʨ̑ɛlʲi proverb
należy robić plany tylko na najbliższą przyszłość индюк думал, да в суп попал
o kimś, kto się zbyt długo lub niepotrzebnie namyśla индюк думал, да в суп попал

indywidualista n
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu индивидуалист
człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie индивидуалист

indywidualistka n
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu индивидуалистка
kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie индивидуалистка

indywidualizm n
poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów индивидуализм
(filozofia, filozoficzny) zasada zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro; индивидуализм

indywidualność ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑ n
człowiek o specyficznych lub szczególnych cechach wyróżniających go na tle otoczenia индивидуальность
zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność индивидуальность

indywidualny ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny индивидуальный
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty индивидуальный

inercja ĩˈnɛrʦ̑ʲja n
bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, lenistwo; bierne poddawanie się, niechęć do czynu инерция

infant ˈĩnfãnt n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii; инфант

infantylizm ˌĩnfãnˈtɨlʲism̥ n
(psychologia, psychologiczny) patologiczne zahamowanie rozwoju psychicznego człowieka; инфантилизм
naiwność, niedojrzałość w zachowaniu kogoś dorosłego инфантилизм

infantylny ˌĩnfãnˈtɨlnɨ adj
o kimś dorosłym: zachowujący się niedojrzale, jak dziecko инфантильный
wykazujący objawy infantylizmu инфантильный

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie; инфекция

infiltracja ˌĩnfʲilˈtraʦ̑ʲja n
przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego инфильтрация
trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań инфильтрация

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen; инфляция

inflacyjny adj
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący inflacji инфляционный

infografika n
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie инфографика

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie информация

informacyjny ˌĩnfɔrmaˈʦ̑ɨjnɨ adj
dostarczający wiadomości lub innych informacji информационный
związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem информационный

informatyczny ˌĩnfɔrmaˈtɨʧ̑nɨ adj
od informatyka информатический

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji; информатика

informować ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑ v
przekazywać wiadomość i objaśniać информировать

infradźwięk n
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz); инфразвук

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia; инфраструктура

inguski adj
związany z Inguszami, dotyczący Inguszów ингушский

inhalacja ˌĩnxaˈlaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) wdychanie pary wodnej, gazów lub substancji w celach leczniczych ингаляция

inicjalizować ˌĩɲiʦ̑ʲjalʲiˈzɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś инициализировать

inicjator ˌĩɲiˈʦ̑ʲjatɔr n
(książkowy) osoba występująca z inicjatywą, inicjująca coś, dająca czemuś początek инициатор

inicjatywa n
propozycja zrealizowania określonych działań инициатива
skłonność do samodzielnego inicjowania działań инициатива
w grach: pierwszeństwo dające przewagę инициатива

iniekcja n
(medycyna, medyczny) zastrzyk инъекция укол

inkasent ĩŋˈkasɛ̃nt n
pracownik zajmujący się pobieraniem od płatników należności w ich miejscu zamieszkania; инкассатор

inkaso ĩŋˈkasɔ n
pobranie należności pieniężnej dokonane przez inkasenta (lub za pomocą rozliczenia bankowego) инкассо

inklinacja n
(fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia наклон

inkorporacja ˌĩŋkɔrpɔˈraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa инкорпорация

inkryminować ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑ v
obwiniać, stawiać zarzuty инкриминировать

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem); инкунабул инкунабула

inkwizycja ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku; инквизиция

innowierca ˌĩnːɔˈvʲjɛrʦ̑a n
człowiek wyznający religię inną niż osoba mówiąca lub inną niż dominująca w jakimś środowisku иноверец

inny ˈĩnːɨ adj
odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle другой
w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego другой

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
nie ten, jakiś odmienny другой

innymi słowy ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ
inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach другими словами

inozytol n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli; инозитол

inscenizacja ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie инсценизация

inscenizator ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzatɔr n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu; инсценизатор

inspiracja ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja n
wpływ wywierany na kogoś инспирация

inspirator ˌĩw̃spʲiˈratɔr n
ten, kto zachęca, daje pomysł, sugeruje, inspiruje вдохновитель инспиратор

instalować ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał устанавливать инсталлировать
montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach устанавливать проводить
(potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się располагаться устраиваться

instrukcja ĩw̃ˈstrukʦ̑ʲja n
zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie инструкция

instruktaż n
udzielanie komuś instrukcji, wskazówek инструктаж

instruktor ĩw̃ˈstruktɔr n
osoba instruująca, ucząca na kursie инструктор

instruktorka n
kobieta instruująca, ucząca na kursie инструктор инструкторша

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie инструмент
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; инструмент
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny инструмент

instrumentalista ˌĩw̃strũmɛ̃ntaˈlʲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, grający na instrumencie инструменталист

instruowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: instruować инструктирование

instruować ˌĩw̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
wydawać instrukcje, pouczać инструктировать

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
(biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania; инстинкт
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji инстинкт

instynktownie adv
w sposób instynktowny инстинктивно

instynktowny ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ adj
(przymiotnik) od: instynkt инстинктивный

instytucja ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw учреждение
zespół norm prawnych lub obyczajowych dotyczących organizacji jakiejś dziedziny życia институт

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych; институт

insurekcja ˌĩw̃suˈrɛkʦ̑ʲja n
powstanie zbrojne восстание

insynuacja n
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli; często nie wprost, a z użyciem aluzji инсинуация

intarsja ĩnˈtarsʲja n
(sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna; интарсия

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości) интеграция

integralność n
nierozdzielność, związek całości целостность

integralny ˌĩntɛˈɡralnɨ adj
nierozerwalnie związany z czymś интегральный

intelekt ĩnˈtɛlɛkt n
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia интеллект

intelektualista n
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe интеллектуал
zwolennik intelektualizmu интеллектуалист

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
(przenośnie, przenośnia) ogół ludzi wykształconych i wykonujących zawodowo pracę umysłową; интеллигенция
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji; интеллигентность интеллект

inteligencki adj
dotyczący inteligencji – ludzi wykonujących zawodowo pracę umysłową интеллигентский

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
odznaczający się inteligencją умный интеллигентный

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
chęć, zamiar интенция

intensyfikacja ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
sprawianie, że coś jest intensywniejsze, silniejsze; nasilenie czegoś интенсификация

intensywnie ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvʲɲɛ adv
w sposób intensywny интенсивно

intensywność ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕʨ̑ n
stopień nasycenia czegoś; natężenie интенсивность

intensywny ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
natężony, mocny, nasycony интенсивный

interaktywny ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ adj
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła интерактивный

intercyza ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej брачный контракт

interdyscyplinarny ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ adj
dotyczący kilku dyscyplin naukowych междисциплинарный

interes ĩnˈtɛrɛs n
sprawa (do załatwienia) дело

interesowny ˌĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
mający na celu własny zysk, korzyść корыстный корыстолюбивый

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
ciekawy, zajmujący интересный занимательный привлекательный

interglacjalny ˌĩntɛrɡlaˈʦ̑ʲjalnɨ adj
istniejący/dziejący się w okresie interglacjału (między zlodowaceniami) lub pochodzący z tego okresu межледниковый

interkom n
system łączności wewnętrznej zwłaszcza pojazdu albo budynku домофо́н интерком

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy; интерлингва

interlokutor ˌĩntɛrlɔˈkutɔr n
(książkowy) osoba prowadząca z kimś rozmowę собеседник

internacjonalistyczny adj
związany z internacjonalizmem интернационалистический

internacjonalizm n
współpraca, solidarność międzynarodowa интернационализм

internat n
(szkolnictwo, szkolny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania общежитие

internetowy ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ adj
dotyczący internetu; korzystający z internetu интернет-

internista ˌĩntɛrʲˈɲista n
lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych интернист терапевт

internowanie ˌĩntɛrnɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: internować интернирование

internowany ˌĩntɛrnɔˈvãnɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba przetrzymywana w miejscu odosobnienia интернированный

internować ˌĩntɛrˈnɔvaʨ̑ v
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego интернировать

interpelacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę интерпелляция

interpretacja ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja n
(sztuka) twórcze wykorzystanie utworu lub dzieła интерпретация
wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie; интерпретация

interpretować ˌĩntɛrprɛˈtɔvaʨ̑ v
rozumieć coś na swój sposób воспринимать интерпретировать

interpunkcja ˌĩntɛrˈpũŋkʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie пунктуация

interpunkcyjny ˌĩntɛrpũŋkˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z interpunkcją, dotyczący interpunkcji пунктуационный

interseksualizm ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci интерсексуальность

interview ĩnˈtɛrvʲju n
wywiad przeprowadzony przez dziennikarza интервью

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel вмешательство интервенция

interwencjonizm ˌĩntɛrvɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa интервенционистский политика

interweniować ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvaʨ̑ v
mieszać się w sprawy kogoś innego lub innego kraju, w celu uzyskania określonego efektu вмешиваться

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań; интонация

intratny ĩnˈtratnɨ adj
przynoszący zysk доходный прибыльный

introligator ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr n
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw; переплётчик интролигатор

introwertyk n
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze интроверт

intruz n
człowiek niemile widziany w danym miejscu нарушитель

intryga ĩnˈtrɨɡa n
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu интрига козни происки
w utworach fabularnych, zwykle w dramacie: zbieg okoliczności lub umyślne działanie postaci, wywołujące konflikt i prowadzące do zmiany kierunku akcji интрига

intryganctwo n
snucie intryg интриганство

intrygować v
robić intrygi, knuć spiski интриганствовать

intuicyjnie ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjɲɛ adv
za pomocą intuicji интуитивно

inulina n
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek; инулин

inwalida ˌĩnvaˈlʲida n
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia инвалид

inwalidztwo n
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną инвалидность

inwazja ĩnˈvazʲja n
(biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji; инвазия
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan albo proces zarażenia organizmu lub populacji przez pasożyty, drobnoustroje albo inne czynniki chorobotwórcze инвазия
(przenośnie, przenośnia) masowe i źle postrzegane pojawienie się czegoś инвазия
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium; вторжение нападение

inwektywa n
zniewaga, obelga брань

inwencja ĩnˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki instrumentalny utwór polifoniczny oparty na imitacji, często zbliżony do uproszczonej fugi инвенция
pomysłowość, wynalazczość, kreatywność изобретательность находчивость

inwentaryzacja ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzaʦ̑ʲja n
spisywanie inwentarza инвентаризация

inwentaryzować v
ujmować coś w inwentarz, spis rzeczowy i ilościowy инвентаризировать

inwentarz ĩnˈvɛ̃ntaʃ n
trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej инвентарь

inwersja n
odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś инверсия

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji инвестор

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego; инвестиция

inwigilacja n
tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś; слежка

inwokacja ˌĩnvɔˈkaʦ̑ʲja n
(literacko) apostrofa апострофа

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne; инженер

iperyt azotowy iˈpɛrɨt ˌazɔˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny z grupy amin będący azotowym analogiem iperytu siarkowego oraz parzącym bojowym środkiem trującym o właściwościach alkilujących i toksycznych; азотистый иприт азотный иприт

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii; 2 иприт 1 хлор- 2 этан 2 ' ди- хлор- ди- этил- сульфид 2 ' ди- хлор- ди- этиловый тиоэфир горчичный газ

ipsylon ipˈsɨlɔ̃n ipˈsʲilɔ̃n n
nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ; ипсилон

iracki iˈraʦ̑ʲci adj
odnoszący się do państwa Irak иракский

irański iˈrãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Iran иранский
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do podrodziny języków indoeuropejskich, którymi posługuje się około 75 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową иранский

irga ˈirɡa n
(botanika, botaniczny) Cotoneaster, rodzaj roślin z rodziny różowatych; ирга

irkucki adj
związany z Irkuckiem (miastem w Rosji) иркутский

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków ирландский
odnoszący się do wyspy Irlandia ирландский

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
język celtycki używany przez Irlandczyków; ирландский гэльский

ironia iˈrɔ̃ɲja n
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą; ирония

ironicznie ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie иронически иронично

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego иронический

ironizowanie n
wypowiadanie się o czymś z ironią, z przekąsem иронизирование

ironizować ˌirɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑ v
mówić o czymś w sposób ironiczny / z ironią иронизировать

irracjonalnie ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ adv
w sposób irracjonalny иррационально

irracjonalność n
cecha tego, co jest irracjonalne иррациональность

irracjonalny ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
sprzeczny z rozumem, rozsądkiem иррациональный

iryd ˈirɨt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77 иридий

irydowy ˌirɨˈdɔvɨ adj
(przymiotnik) od iryd иридиевый

irygacja n
(medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą; ирригация
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól; орошение ирригация

irys ˈirɨs n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kosaciec, roślina kwiatowa ирис
kwiat irysa (1.1) ирис
(spożywczy) mleczny cukierek o kwadratowym kształcie ирис ириска

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
drażnić, denerwować kogoś раздражать
denerwować się, wpadać w irytację раздражаться

iryzacja n
zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw; иризация

isfahański adj
związany z Isfahanem, dotyczący Isfahanu исфаханский

iskać ˈiskaʨ̑ v
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami вычёсывать вошь искать вошь

iskra ˈiskra n
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości искра

islam ˈislãm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa; ислам мусульманство

islamabadczyk ˌislãmaˈbaṭʧ̑ɨk n
mieszkaniec Islamabadu исламабадец

islamabadzki ˌislãmaˈbaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do miasta Islamabad исламабадский

islamista ˌislãˈmʲista n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz, znawca islamu исламовед
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik islamizmu исламист

islamistka ˌislãˈmʲistka n
forma żeńska od: islamista исламистка

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu исламизация

islamizm isˈlãmʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa; исламизм

islamofaszyzm ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem исламофашизм

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów; исламофобия

islamoznawca ˌislãmɔˈznafʦ̑a n
specjalista w dziedzinie islamoznawstwa / islamistyki исламовед

islamski isˈlãmsʲci adj
związany z islamem, dotyczący islamu исламский

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków исландский

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
język urzędowy Islandii; исландский

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja существование

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
być, występować w rzeczywistości существовать

istota iˈstɔta n
charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś суть сущность
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać существо
coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy существо

istotnie iˈstɔtʲɲɛ particle
…potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił действительно

istotny iˈstɔtnɨ adj
taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny существенный

iszymbajski adj
związany z Iszymbajem, dotyczący Iszymbaju ишимбайский

iszymski adj
związany z Iszymem, dotyczący Iszymu (miasta lub rzeki) ишимский

iterb ˈitɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70; иттербий

itr itr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39; иттрий

iwanowski adj
związany z Iwanowem, dotyczący Iwanowa ивановский

iwdelski adj
związany z Iwdelem, dotyczący Iwdelu ивдельский

izba ˈizba n
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach палата

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej изоглосса

izokoszta ˌizɔˈkɔʃta n
(ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam; изокоста

izolacjonista ˌizɔlaʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej изоляционист
zwolennik izolowania się od innych изоляционист

izolacjonizm ˌizɔlaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju; изоляционизм

izolatka ˌizɔˈlatka n
wydzielona jednoosobowa sala dla chorych, zwykle zakaźnie изолятор

izotop iˈzɔtɔp n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów; изотоп

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
odnoszący się do państwa Izrael израильский

iłycki adj
związany z Iłyczem, dotyczący Iłycza илычский

iść iɕʨ̑ v
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem идти ходить
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo идти

iść jak po maśle v
odbywać się sprawnie i bez kłopotów идти как по маслу катиться как по маслу течь как по маслу

iść po trupach ˈiɕʨ̑ pɔ‿ˈtrupax v
zmierzać do celu, nie przebierając w środkach, postępując bezwzględnie wobec osób stanowiących przeszkodę w osiągnięciu tego celu идти по трупам шагать по трупам

iżewski adj
związany z Iżewskiem, dotyczący Iżewska ижевский

ja ja personalPronoun
pierwsza osoba liczby pojedynczej я

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
(spożywczy) owoc jabłoni яблоко

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn) адамово яблоко

jabłko niezgody ˈjapkɔ ɲɛˈzɡɔdɨ ˈjapw̥kɔ ɲɛˈzɡɔdɨ n
rzecz, sprawa, która skłóca, poróżnia dane osoby яблоко раздора

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
drzewo, na którym rosną jabłka; яблоня

jacht jaxt n
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu; яхта

jad jadɨ jat n
substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu; яд отрава

jadalnia jaˈdalʲɲa n
komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1) столовый гарнитур
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków столовая

jadalny jaˈdalnɨ adj
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć съедобный

jadeit jaˈdɛ<sup>j</sup>it n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie; жадеит

jadowity adj
zawierający jad, trujący ядовитый

jadło ˈjadwɔ n
(dawniej, dawny) pokarm яство

jafski adj
związany z Jafą, dotyczący Jafy (dawniej miasta, dziś części Tel Awiwu-Jafy) яффский

jaglica n
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka; трахома

jagniątko jäɟˈɲɔ̃ntkɔ n
(zdrobniale) od: jagnię ягнёнок

jagnię ˈjäɟɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode owcy; ягнёнок

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
(kulinaria) potrawa z jagnięciny (1.1) ягнятина
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) ягнятина

jagnięcy jäɟˈɲɛ̃nʦ̑ɨ adj
charakterystyczny dla jagnięcia; dotyczący, odnoszący się do jagnięcia ягнячий

jagoda jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona; ягода

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca; ягуар ягуа́р

jaja ˈjäja n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra яйцо

jajco n
(dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) jajko яйцо

jajeczkowanie ˌjäjɛʧ̑kɔˈvãɲɛ n
(biologia, biologiczny) występujące okresowo wydalanie dojrzałego jaja z jajnika do jajowodu; овуляция

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(kulinaria) smażona potrawa z wymieszanych jajek; яичница

jajeczny jäˈjɛʧ̑nɨ adj
taki, który zawiera jajka яичный

jajko ˈjäjkɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce яйцо

jajko Kolumba ˈjäjkɔ kɔˈlũmba idiom
(książkowy) proste rozwiązanie pozornie trudnego zagadnienia; колумбово яйцо

jajnik ˈjäjɲik n
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy; яичник

jajo ˈjäjɔ n
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; яйцо
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka; яйцо

jajogłowy n
(żartobliwie) lub (ironicznie) inteligent, intelektualista; интеллигентик интеллигентишка

jajowaty ˌjäjɔˈvatɨ adj
kształtem przypominający ptasie jajo яйцевидный

jajowód jäˈjɔvut n
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika; фаллопиева труба яйцевод

jak jak conjunction
…wprowadzający porównanie будто

jak jak n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców; як

jak jak pronoun
…używany w pytaniach o sposób lub stan как
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu как

jak Pan Bóg stworzył ˈjak ˈpãn‿buk ˈstfɔʒɨw adv
nago в чём мать родила

jak cię widzą, tak cię piszą ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃ proverb
ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu одежда красит человека

jak grochem o ścianę adv
bez żadnego efektu как об стену горох

jak grom z jasnego nieba ˈjaɡ ˈːrɔ̃m zʲ‿jasˈnɛɡɔ ˈɲɛba adv
(przenośnie, przenośnia) niespodziewanie, szybko, nagle как гром среди ясного неба

jak rak świśnie a ryba piśnie adv
nigdy когда рак на горе свистнет

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój как дела

jak słoń w składzie porcelany ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ adv
w sposób niezręczny, nieumiejętny как слон в посудной лавке

jak ty komu, tak on tobie ˈjak ˈtɨ ˈkɔ̃mu ˈtak ˈɔ̃n ˈtɔbʲjɛ proverb
zależnie od twych uczynków spodziewaj się podobnej odpłaty как акунется, так и откликнется

jak u Pana Boga za piecem ˈjak u‿ˈpãna ˈbɔɡa za‿ˈpʲjɛʦ̑ɛ̃m adv
bezpiecznie, beztrosko, wygodnie, szczęśliwie как у Христа за пазухой

jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki ˈjaɡ ˌza‿dɔˈtʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ̃m ˌʧ̑ʲarɔˈʥ̑ɛ̇jsʲcɛ̇j ˈruʃʧ̑ci idiom
coś nagle, z niewiadomych powodów zmieniło się na lepsze как по мановению волшебной палочки

jaka matka, taka córka ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈʦ̑urka proverb
córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka какова мать, такова и дочь

jakby ˈjaɡbɨ particle
…oznaczająca, że wyrażony w zdaniu pogląd może nie jest prawdziwy, ale jest bliski prawdy словно

jaki ojciec, taki syn ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n proverb
syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec каков отец, таков и сын

jakikolwiek ˌjäciˈkɔlvʲjɛk pronoun
dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki какой-нибудь

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany какой-то

jako ˈjakɔ preposition
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot в качестве

jakobin n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki; якобинец
radykał polityczny якобинец

jakoby particle
informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość якобы

jakoś ˈjakɔɕ pronoun
w pewien, nie do końca określony, sposób как-то
z niewiadomego powodu почему-то

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu качество

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci adj
związany z Jakucją, dotyczący Jakucji якутский

jama ˈjãma n
wgłębienie w ziemi яма

jama ustna ˈjãma ˈustna n
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego; рот ротовая полость

jamajski jãˈmajsʲci adj
odnoszący się do państwa Jamajka ямайский
odnoszący się do wyspy Jamajka ямайский

jamnik ˈjãmʲɲik n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; такса

janczar n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu янычар

janczarski adj
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów янычарский

jantar ˈjãntar n
(zobacz) bursztyn янтарь

japonka jaˈpɔ̃nka n
(potocznie, potoczny) klapek z paskiem pomiędzy dużym palcem a palcem obok; вьетнамка

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków японский

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
język używany w Japonii; японский японский язык

japońskie kryształy jaˈpɔ̃j̃sʲcɛ krɨˈʃtawɨ n
mikroorganizmy zdolne do przeprowadzania fermentacji, będące koloniami bakterii i drożdży, wykorzystywane do produkcji napojów; индийский морской рис кефирный гриб

jar jar n
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk; яр

jard n
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra ярд

jarka ˈjarka n
(potocznie, potoczny) określenie samicy jagnięcia ярка

jarmułka n
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów; ермолка

jarmuż ˈjarmuʃ n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach; кудрявая капуста

jarzmo ˈjaʒmɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów иго бремя ярмо
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; ярмо

jarzynowy adj
związany z jarzynami, dotyczący jarzyn, przyrządzony z jarzyn овощной

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach; рябчик

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach; рябина

jaski adj
związany z Jassami, dotyczący Jass, pochodzący z Jass ясский

jaskier ˈjasʲcɛr n
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; лютик
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) лютик

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
(przenośnie, przenośnia) miejsce nielegalnych lub występnych zgromadzeń логово притон
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka; пещера

jaskra n
(medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym; глаукома

jaskrawozielony ˌjaskravɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
zielony o intensywnym, jasnym odcieniu ярко-зелёный

jaskrawość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od jaskrawy яркость

jaskrawy jasˈkravɨ adj
o kolorze: intensywny яркий
o przedmiocie: mający intensywny (1.1) kolor яркий
o świetle: mocno świecący, rażący oczy яркий

jaskółczy jaˈskuwʧ̑ɨ adj
charakterystyczny dla jaskółki; dotyczący, odnoszący się do jaskółki (o ptaku) ласточкин

jaskółka jaˈskuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie; ласточка

jasne jak słońce idiom
(potocznie, potoczny) jasne, oczywiście, naturalnie яснее ясного
(potocznie, potoczny) oczywiste, niebudzące wątpliwości яснее ясного

jasno ˈjasnɔ adv
(książkowy) w sposób zrozumiały, oczywisty ясно
z dużą ilością światła ясно

jasnoniebieski ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor niebieski o jasnym odcieniu светло-голубой

jasnooki ˌjasnɔˈːci adj
(książkowy) mający jasne oczy светлоглазый светлоокий

jasnowidz jasˈnɔvʲiʦ̑ n
człowiek zdolny pozazmysłowo przewidywać zdarzenia z przyszłości lub odtwarzać przeszłe wydarzenia провидец ясновидец

jasnowłosy ˌjasnɔˈvwɔsɨ adj
mający jasne włosy белокудрый белокурый светловолосый

jasnozielony ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor zielony o jasnym odcieniu светло-зелёный

jasny ˈjasnɨ adj
pełen światła, słońca, nie zaciemniony светлый
o kolorze: mało intensywny светлый

jaspis ˈjaspʲis n
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną; яшма

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych; ястреб

jaszczurczy jaʃˈʧ̑urʧ̑ɨ adj
należący do jaszczurki, właściwy jaszczurce ящеричный

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach; ящерица

jawa ˈjava n
rzeczywistość явь

jawność n
cecha tego, co jawne открытость явность

jawny ˈjavnɨ adj
widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje открытый явный

jawor n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach; явор

jaworowski adj
związany z Jaworowem, dotyczący Jaworowa (miasta na Ukrainie) яворовский

jaz jas n
(technologia, technika, techniczny) zapora, tama; яз

jazzowy adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z jazzem, dotyczący jazzu джазовый

jałmużna jawˈmuʒna n
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania милостыня подаяние

jałowcowy ˌjawɔfˈʦ̑ɔvɨ adj
(botanika, botaniczny) dotyczący jałowca можжевёловый

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.; можжевельник

jałowy jaˈwɔvɨ adj
nie zawierający drobnoustrojów стерильный

jałtański adj
(geografia, geograficzny) związany z Jałtą, dotyczący Jałty ялтинский

jałówka jaˈwufka n
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów яловка

jański adj
związany z Janą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji) янский

jebać ˈjɛbaʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna) ебать

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) brzydko pachnieć, śmierdzieć нести
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia ехать

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
liczba 1 один

jeden diabeł ˈjɛdɛ̃n ˈdʲjabɛw idiom
(potocznie, potoczny) wszystko jedno; i to złe - i to złe всё равно по барабану

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego idiom
zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność один за всех, все за одного

jedenastoletni ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
mający jedenaście lat одиннадцатилетний
trwający jedenaście lat одиннадцатилетний

jedenastominutowy adj
trwający jedenaście minut одиннадцатиминутный

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu одна ласточка весны не делает

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów одна ласточка весны не делает

jednak ˈjɛdnak conjunction
łączący dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego но однако

jednakowo ˌjɛdnaˈkɔvɔ adv
tak samo, identycznie, w taki sam sposób одинаково

jednakowy ˌjɛdnaˈkɔvɨ adj
taki sam, identyczny одинаковый

jednakże jɛdˈnaɡʒɛ conjunction
wzmocniona forma spójnika jednak однако же

jedno-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia одно-

jednoaktowy ˌjɛdnɔakˈtɔvɨ adj
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) mający jeden akt одноактный

jednobarwny ˌjɛdnɔˈbarvnɨ adj
mający jedną barwę одноцветный монохромный

jednocześnie ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
w tej samej chwili, w jednym czasie одновременно

jednogarbny ˌjɛdnɔˈɡarbnɨ adj
o wielbłądach: mający jeden garb одногорбый

jednoliterowy ˌjɛdnɔlʲitɛˈrɔvɨ adj
taki, który składa się z jednej litery однобуквенный

jednolity ˌjɛdnɔˈlʲitɨ adj
niezróżnicowany pod względem budowy, składu единообразный

jednolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający jedną lufę одноствольный

jednomasztowy ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglowcu – mający jeden maszt одномачтовый

jednominutowy adj
trwający jedną minutę одноминутный

jednomyślność ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
zupełna zgodność zdań, opinii, myśli единогласность единодушие

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
mający jedną nogę одноногий

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
taki, który ma jedno oko кривой одноглазый

jednopiętrowy ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ adj
mający tylko parter i jedno piętro двухэтажный

jednopokojowy ˌjɛdnɔpɔkɔˈjɔvɨ adj
z jednym pokojem однокомнатный

jednopłat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny; моноплан

jednorazowy ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ adj
mogący być użyty, wykorzystany jeden raz одноразовый разовый
zachodzący, mający miejsce jeden raz единовременный

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach; единорог

jednoręki ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci adj
mający jedną rękę однорукий

jednosilnikowy adj
taki, który jest wyposażony w jeden silnik одномоторный

jednostajny ˌjɛdnɔˈstajnɨ adj
stale taki sam однообразный

jednostka jɛdˈnɔstka n
(książkowy) osoba, pojedynczy osobnik единица индивид индивидуум личность
część całości единица часть
nominał waluty денежный единица
określona wartość jakiejś wielkości единица

jednostka astronomiczna n
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca; астрономическая единица

jednowymiarowy adj
(matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze одномерный

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany однозначный

jedność ˈjɛdnɔɕʨ̑ n
(filozofia, filozoficzny) wewnętrzna niesprzeczność; единство
wspólnota, unia, zjednoczenie объединение

jednym słowem ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m idiom
nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia одним словом

jedwab ˈjɛdvap n
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1); шёлк
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników шёлк

jedwabisty adj
przypominający jedwab (miękkością, gładkością, połyskiem) шелковистый

jedwabny jɛdˈvabnɨ adj
dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem шёлковый
zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu шёлковый

jedynie jɛˈdɨ̃ɲɛ particle
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca только
…ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy только

jedynka jɛˈdɨ̃nka n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) ocena niedostateczna (najniższa) w szkole единица
(hotelarstwo) pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem одноместный номер

jedynobóstwo ˌjɛdɨ̃nɔˈbustfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) monoteizm единобожие

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
istniejący tylko w jednym egzemplarzu единственный

jedyny w swoim rodzaju jɛˈdɨ̃nɨ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm rɔˈʣ̑aju adj
taki, który jest unikatem единственный в своём роде

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
coś, co można jeść; żywność, pokarm еда пища
spożywanie pokarmu еда

jegier n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników егерь

jegorjewski adj
związany z Jegorjewskiem, dotyczący Jegorjewska егорьевский

jej jɛ̇j interjection
(zobacz) ojej ай ой

jej jɛ̇j personalPronoun
(dopełniacz) (celownik) od: ona ей

jej jɛ̇j pronoun
3 (osoba) lp, rodzaj żeński её

jekaterynburski adj
związany z Jekaterynburgiem, dotyczący Jekaterynburga екатеринбургский екатеринбуржский

jelecki adj
związany z Jelcem, dotyczący Jelca елецкий

jeleni jɛˈlɛ̃ɲi adj
związany z jeleniem, dotyczący jelenia олений

jelenina ˌjɛlɛ̃ˈɲĩna n
(spożywczy) mięso jelenia оленина

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców; олень

jelito jɛˈlʲitɔ n
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem; кишка

jelito grube n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy; толстая кишка

jelonek jɛˈlɔ̃nɛk n
(zoologia, zoologiczny) Lucanidae, gatunek chrząszczy; жук-олень оленёк
młody jeleń оленёнок

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Jemen йеменский

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny; омела

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ; свиристель
(ornitologia, ornitologiczny) w Polsce domyślnie jemiołuszka zwyczajna Bombycilla garrulus, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych; обыкновенный свиристель

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny; пленный военнопленный

jenot azjatycki n
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych; енотовидная собака
(zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku (1.1) енотовидная собака

jer jɛr n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь; ер ерь
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków; вьюрок

jerozolimski ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmsʲci adj
odnoszący się do miasta Jerozolima иерусалимский

jerychoński ˌjɛrɨˈxɔ̃j̃sʲci adj
związany z Jerychem, dotyczący Jerycha иерихонский

jerzyk ˈjɛʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach; стриж

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią осенний

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
pora roku między latem a zimą; осень

jesień życia ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ ˈʒɨʨ̑a n
(przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) starość осень жизни

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych; ясень

jesionicki adj
związany z wschodniosudeckim pasmem górskim Jesioniki есеницкий

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze; осётр

jessentucki adj
związany z Jessentukami, dotyczący Jessentuków ессентукский

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle ещё
w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo ещё
…podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już ещё
…z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej ещё

jezdnia ˈjɛzdʲɲa n
część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów проезжая часть

jeziorko jɛ̇ˈʑɔrkɔ n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: jezioro озерко озерцо
niewielkie jezioro озерко озерцо

jeziorny adj
związany z jeziorem, dotyczący jeziora, pochodzący z jeziora озёрный

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny; озеро

jezuicki adj
dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu иезуитский
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie иезуитский

jezuita n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny иезуит
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego; иезуит

jezuityzm n
zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom иезуитизм

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację в чужой монастырь со своим уставом не ходят с волками жить - по-волчьи выть со своим самоваром в гости не ходят

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spożywać, przyjmować pokarmy есть кушать

jeść śniadanie ˈjɛ̇ɕʨ̑ ɕɲaˈdãɲɛ v
spożywać posiłek w godzinach porannych завтракать

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
o pojazdach: kursować tą samą trasą ездить
przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji ездить

jeż jɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami ёж ёжик

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego если ежели

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) Hystricidae, duży gryzoń pokryty długimi kolcami; дикобраз

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; ежевика
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica ежевика

jeżynowy adj
dotyczący jeżyn (krzewów i owoców) ежевичный
przyrządzony z jeżyn, z dodatkiem owoców jeżyn ежевичный

jidysz ˈjidɨʃ n
język Żydów aszkenazyjskich; идиш

jidyszowy adj
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka jidysz, związany z językiem jidysz идишский

jod jɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53; йод иод

jodoform n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu; йодоформ

jodła ˈjɔdwa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; пихта

joga ˈjɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; йога
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych йога

jogging n
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym; джоггинг

jogurt ˈjɔɡurt n
(kulinaria) produkt mleczarski fermentowany mlekowo; йогурт

jol jɔl n
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego; иол йол

jon jɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni); ион ио́н

jonizować v
(fizyka, fizyczny) powodować jonizację ионизировать

jonosferyczny ˌjɔnɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z jonosferą ziemską ионосферный

jotta- ˈjɔtːa
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych; йотта-

jowialny adj
(książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu весёлый

juan ˈju<sup>w</sup>ãn n
(jednostka monetarna) (potocznie, potoczny) waluta Chin; юань

jubiler juˈbʲilɛr n
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych ювелир

jubilerski ˌjubʲiˈlɛrsʲci adj
związany z jubilerstwem, dotyczący jubilerstwa ювелирный

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś юбилей
uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy юбилей

jucht juxt n
wyprawiona skóra bydlęca юфть

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów; иудаизм иудейство

judaszowy pocałunek ˌjudaˈʃɔvɨ ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk idiom
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) znak, symbol fałszywej przyjaźni; поцелуй Иуды

judomski adj
związany z Judomą (rzeką na Syberii w Rosji) юдомский

judzić ˈjüʥ̑iʨ̑ v
namawiać kogoś do czegoś złego, kusić, podburzać, podbechtywać подстрекать

jugosłowiański ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
(przymiotnik) od Jugosławia югославский

juk juk n
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła вьюк седельный вьюк

jukatański adj
związany z Jukatanem, dotyczący Jukatanu (półwyspu) юкатанский

juliański juˈlʲjä̃j̃sʲci adj
autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara юлианский
z czasów Juliusza Cezara юлианский

jupiter juˈpʲitɛr n
(środowiskowy) silny reflektor używany do oświetlania sceny teatralnej, telewizyjnej lub filmowej юпитер

jurajski juˈrajsʲci adj
(geologia, geologiczny) dotyczący jury, występujący, powstały w jurze юрский

jurysprudencja n
nauka lub znajomość prawa юриспруденция

juta ˈjuta n
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; джут
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna; джут
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny джут

jutlandzki adj
związany z Jutlandią (Półwyspem Jutlandzkim), dotyczący Jutlandii ютландский

jutro ˈjutrɔ adv
następnego dnia po obecnym завтра

jutro ˈjutrɔ n
dzień następny w stosunku do obecnego завтра

jutrzejszy juˈṭʃɛjʃɨ adj
odnoszący się do jutra завтрашний

już juʃ particle
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością больше уже
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń уже

jąderko n
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA; ядрышко

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie; яичко
(biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny; ядро
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu; ядро
(informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego; ядро
wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich; ядро

jądrowy jɔ̃nˈdrɔvɨ adj
(biologia, biologiczny) dotyczący jądra komórkowego ядерный
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego ядерный

jąkała jɔ̃ŋˈkawa n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka заика

jęczeć v
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie кряхтеть ныть охать стенать стонать

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1) ячмень
(botanika, botaniczny) Hordeum L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; ячмень
(spożywczy) (kulinaria) ziarno z nasion rośliny (1.1) ячмень
(medycyna, medyczny) torbielowata infekcja powieki; ячмень

jęk n
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia стон вой причитание
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp. стон вой

jęknąć v
aspekt dokonany od: jęczeć застонать ойкнуть

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; язык
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; язык
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; язык

język i do Krakowa dopyta ˈjɛ̃w̃zɨk ˌi‿dɔ‿kraˈkɔva dɔˈpɨta proverb
kto pyta o to, czego nie wie, może zajść daleko язык до Киева доведёт

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi жестовый язык

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
język inny niż język ojczysty иностранный язык

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
język, którego ktoś uczy się jako pierwszego w kraju, w którym się wychowuje родной язык

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
związany z językiem jako mową языковой

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa языковед

językoznawczy ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʧ̑ɨ adj
dotyczący językoznawstwa, nauki o języku языковедный языковедческий

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku; языкознание языковедение

kabalistyczny adj
dotyczący kabały lub kabalistyki каббалистический

kabanos kaˈbãnɔs n
(kulinaria) cienka, wędzona kiełbasa z mięsa wieprzowego; ожотничья колбаска

kabardyjski adj
dotyczący Kabardy albo Kabardyjczyków кабардинский

kabaretki n
rodzaj ażurowych rajstop tworzących siatkę o widocznych oczkach колготки в сеточку

kabel ˈkabɛl n
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył; кабель

kabotyn kaˈbɔtɨ̃n n
człowiek, który lubi posługiwać się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania каботен

kabulczyk kaˈbulʧ̑ɨk n
mieszkaniec Kabulu кабулец

kabulski kaˈbulsʲci adj
odnoszący się do miasta Kabul кабульский

kabura n
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni; кобура

kac kaʦ̑ n
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu; похмелье

kacap ˈkaʦ̑ap n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) Rosjanin, dawniej także obywatel Związku Radzieckiego кацап

kacapski adj
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) rosyjski кацапский

kaczeniec kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach; калужница

kaczka ˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; утка
(medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka утка

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa; газетная утка

kaczkowate adj
(ornitologia, ornitologiczny) Anatidae, rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych; утиные

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki селезень

kadaweryna ˌkadavɛˈrɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów"; кадаверин

kadm katm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48; кадмий

kaduceusz ˌkaduˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>uʃ n
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu; кадуцей

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń фимиам

kadzielnica ˌkaʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
(kościelny) naczynie do spalania kadzidła; кадильница курильница

kadłub ˈkadwup n
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn туловище
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu корпус фюзеляж
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) statku корпус остов

kafetiera tłokowa n
szklany lub rzadziej stalowy dzbanek z tłokiem do przygotowywania kawy lub herbaty френч-пресс

kaftan bezpieczeństwa ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych; усмирительная рубашка

kaganat n
(historia, historyczny, historycznie) kraj lub prowincja będąca pod rządami kagana каганат

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk; намордник

kairski kaˈ<sup>j</sup>irsʲci adj
odnoszący się do Kairu, związany z Kairem каирский

kajak ˈkajak n
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach; байдарка

kajakarka ˌkajaˈkarka n
(sport, sportowy) zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem байдарочница

kajakarski adj
związany z kajakarstwem; przeznaczony do wykorzystania w kajakarstwie байдарочный

kajakarz kaˈjakaʃ n
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem байдарочник

kajdanki n
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów; наручники

kajdany n
metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów наручники

kajuta kaˈjuta n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku; каюта

kakadu kaˈkadu n
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór; какаду

kakao kaˈkaɔ n
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca какао
(kulinaria) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem какао

kakaowy ˌkakaˈɔvɨ adj
dotyczący kakao lub kakaowca какаовый
zrobiony z kakao lub z domieszką kakao какаовый

kakofonia n
nieprzyjemne połączenie dźwięków; какофония

kaktus ˈkaktus n
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej; кактус

kaktusowy ˌkaktuˈsɔvɨ adj
(przymiotnik) od kaktus кактусовый

kalafior kaˈlafʲjɔr n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; цветная капуста

kalambur n
rodzaj zagadki каламбур

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; кольраби

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
(geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych; кальцит

kalectwo n
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej увечье

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu; калейдоскоп

kaleka kaˈlɛka n
człowiek dotknięty kalectwem калека
kobieta dotknięta kalectwem калека

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; календарь
spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.); календарь

kalendarzyk ˌkalɛ̃nˈdaʒɨk n
(zdrobniale) od: kalendarz; mały kalendarz календарик

kalenica ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych; конёк

kalesony ˌkalɛˈsɔ̃nɨ n
rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie; кальсоны

kaliber kaˈlʲibɛr n
(wojskowość, wojskowy) średnica otworu lufy w milimetrach калибр

kalif n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa; халиф калиф

kalifat kaˈlʲifat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa; халифат

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98; калифорний калифо́рний

kalifornijski ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci adj
od Kalifornia калифорнийский

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu; каллиграфия

kaligraficzny adj
napisany ozdobnym pismem odręcznym каллиграфический
związany z kaligrafią каллиграфический

kalina kaˈlʲĩna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach; калина

kaliningradzki adj
dotyczący Kaliningradu, związany z Kaliningradem калининградский

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych; калькулятор

kalmar ˈkalmar n
(kulinaria) (zoologia, zoologiczny) Teuthida, kałamarnica; zwykle w lm; кальмар

kaloryczność n
ilość energii jaką można uzyskać przez strawienie pokarmu albo spalenie paliwa калорийность

kalosz ˈkalɔʃ n
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą; галоша калоша

kalumnia kaˈlũmʲɲja n
niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie клевета

kalwinista ˌkalvʲĩˈɲista n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca kalwinizmu кальвинист

kalwinistka ˌkalvʲĩˈɲistka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta wyznająca kalwinizm кальвинистка

kalwinizm kalˈvʲĩɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich; кальвинизм

kamaryla n
(dawniej, dawny) grupa dworzan faworyzowanych przez panującego, wywierająca wpływ na bieg spraw publicznych; камарилья
(przestarzałe, przestarzały) grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki камарилья

kambodżański ˌkãmbɔˈʤ̑ãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Kambodża камбоджийский

kambr kãmpr̥ n
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku; кембрий

kambryjski kãmˈbrɨjsʲci adj
(geologia, geologiczny) dotyczący kambru, występujący, powstały w kambrze кембрийский

kambuz ˈkãmbus n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kuchnia na statku; камбуз

kamczacki kãmˈʧ̑aʦ̑ʲci adj
od Kamczatka камчатский

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała; хамелеон
(przenośnie, przenośnia) o człowieku, który łatwo zmienia poglądy хамелеон

kamera kãˈmɛra n
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem; видеокамера камера

kameralny adj
o wnętrzu lub przestrzeni: niewielkich rozmiarów, dający wrażenie spokoju i przytulności; (także, też) o nastroju takiego miejsca камерный

kamerdyner n
starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe дворецкий

kamfora kãw̃ˈfɔra n
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie; камфора

kamieniarski adj
związany z kamieniarzami lub kamieniarstwem каменоломный

kamienicznik ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲik n
właściciel kamienicy czynszowej домовладелец

kamieniołom n
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową; каменоломня карьер

kamienisty ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ adj
taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni каменистый

kamieniuszka ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) Histrionicus histrionicus, gatunek kaczki; каменушка

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
(przenośnie, przenośnia) przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości) каменный
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni каменный

kamienować v
uśmiercać poprzez obrzucenie kamieniami каменовать

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia камень
(medycyna, medyczny) złóg powstający w nerkach lub drogach moczowych камень
twardy osad; ; камень
(przenośnie, przenośnia) jako cecha – wyraża chłód uczuciowy i nieustępliwość камень

kamień szlachetny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ n
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie; драгоценный камень

kamień szlifierski ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlʲiˈfʲjɛrsʲci n
twardy materiał ścierny, stanowiący roboczą część maszyn szlifujących оселок точильный камень точило

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki жилет жилетка

kampania n
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; кампания
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem; кампания

kamski adj
związany z Kamą, dotyczący Kamy (rzeki w Rosji) камский

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami; камуфляж
(wojskowość, wojskowy) czynność wykonywana przez żołnierzy w celu ukrycia się przed wrogiem камуфляж

kamuflować ˌkãmufˈlɔvaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) zręcznie taić coś, stwarzając pozory камуфлировать
ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia камуфлировать

kamusznik kãˈmuʃʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Arenaria interpres, średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców; камнешарка

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
związany z Kanadą, dotyczący Kanady канадский

kanalia kãˈnalʲja n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa каналья

kanalizacyjny ˌkãnalʲizaˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z kanalizacją, dotyczący kanalizacji канализационный

kananejski ˌkãnãˈnɛjsʲci adj
(przymiotnik) od Kanaan ханаанский

kanapa kãˈnapa n
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia диван

kanapka kãˈnapka n
(spożywczy) (kulinaria) pieczywo pomasowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ; бутерброд

kanapowiec ˌkãnaˈpɔvʲjɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie лежебока

kanarek kãˈnarɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu; канарейка кенар кенарка кенарь

kanaryjski adj
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi канарский

kanał ˈkãnaw n
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych канал телеканал
miejsce w teatrze między sceną a widownią, przeznaczone dla orkiestry оркестровая яма
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków канал
droga wysyłania i odbierania informacji канал
koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową канал
przewód w murze, służący do wentylacji канал

kandydat kãnˈdɨdat n
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś кандидат

kangur ˈkãŋɡur n
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków; кенгуру

kanibal kãˈɲibal n
człowiek, który jada ludzkie mięso каннибал
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek okrutny, krwiożerczy каннибал
zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku каннибал

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku; каннибализм

kanion ˈkãɲjɔ̃n n
(geografia, geograficzny) dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach; каньон

kanister kãˈɲistɛr n
(motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport; канистра

kaniuk ˈkãɲuk n
(ornitologia, ornitologiczny) Elanus, niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce; дымчатый коршун

kanonada n
(wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska канонада

kanoniczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kanonami, odnoszący się do kanonów канонический каноничный

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości канонерка

kanonizacja ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej; канонизация

kantor ˈkãntɔr n
(dawniej, dawny) biuro poczty кантор
miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną кантор обмен валюта

kantyna kãnˈtɨ̃na n
bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy столовая

kaolin kaˈɔlʲĩn n
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny; каолин

kaolinowy ˌkaɔlʲĩˈnɔvɨ adj
wykonany z kaolinu, zawierający w składzie kaolin каолиновый
związany z kaolinem, dotyczący kaolinu каолиновый

kapecytabina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy капецитабин

kapelmistrz kaˈpɛlmʲisṭʃ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent капельмейстер

kapelusik ˌkapɛˈluɕik n
(zdrobniale) od: kapelusz шляпка
mały kapelusz шляпка

kapelusz kaˈpɛluʃ n
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku; шляпа

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
obuwie używane tylko w domu тапка

kapitalista ˌkapʲitaˈlʲista n
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem капиталист

kapitalistyczny ˌkapʲitalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi капиталистический

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie; капитализм

kapitan kaˈpʲitãn n
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; капитан
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę капитан
dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu капитан

kapitałochłonność ˌkapʲitawɔxˈwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
(ekonomia, ekonomiczny) relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr капиталоёмкость

kapitałochłonny ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ adj
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego капиталоёмкий

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; капелла часовня
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem каплица придел

kappa ˈkapːa n
nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ; каппа

kapral ˈkapral n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim; капрал младший сержант

kaprys ˈkaprɨs n
chwilowa zachcianka, dziwactwo каприз
nagła, niespodziewana zmiana jakiegoś zjawiska каприз

kapryśny kaˈprɨɕnɨ adj
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu капризный

kapsaicyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili; капсаицин

kaptur ˈkaptur n
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy капюшон

kapusta kaˈpusta n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; капуста

kapusta kiszona n
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych квашеная капуста

kapłan ˈkapwãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych священник священнослужитель

kara ˈkara n
dolegliwość wymierzona jako sankcja наказание

kara cielesna ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna n
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej; телесное наказание

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa; смертная казнь

karabin kaˈrabʲĩn n
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie; винтовка ружьё

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm; пулемёт автомат

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie; карабин

karabińczyk ˌkaraˈbʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.; карабин

karaczajski adj
związany z Karaczajami, dotyczący Karaczajów карачаевский

karaczajsko-bałkarski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język karaczajsko-bałkarski; карачаево-балкарский

karafka kaˈrafka n
rodzaj butelki z wąską szyjką; графин

karagandzki adj
związany z Karagandą, dotyczący Karagandy карагандинский

karaibski ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci adj
dotyczący Karaibów карибский

karaimski adj
związany z Karaimami, dotyczący Karaimów караимский
związany z karaimami, dotyczący karaimów караимский

karaimski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język karaimski; караимский

karakaski ˌkaraˈkasʲci adj
odnoszący się do miasta Caracas каракасский

karakałpacki adj
związany z Karakałpacją lub Karakałpakami, dotyczący Karakałpacji lub Karakałpaków каракалпакский

karakuł kaˈrakuw n
(zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki; каракуль

karakuły ˌkaraˈkuwɨ n
(potocznie, potoczny) futro ze skór jagniąt karakułów; каракуль

karalność n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fakt, że ktoś był wcześniej karany przez sąd судимость

karalny kaˈralnɨ adj
taki, który podlega karze наказуемый

karapaks kaˈrapaks n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt; карапакс

karawan n
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami катафалк

karawana ˌkaraˈvãna n
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni; караван

karawela ˌkaraˈvɛla n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku; каравелла

karać ˈkaraʨ̑ v
wymierzać karę карать наказывать

karbon ˈkarbɔ̃n n
(geologia, geologiczny) piąty okres geologiczny paleozoiku; каменноугольный период карбон

karbonariusz n
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju; карбонар карбонарий

karbowaniec n
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996; карбованец

karcz karʧ̑ n
pniak (część nadziemna), który pozostaje po ścięciu drzewa, wraz z korzeniami (częścią podziemną) пень

karczek ˈkarʧ̑ɛk n
(potocznie, potoczny) (kulinaria) mięso z karku zwierzęcego шея

karczma ˈkarʧ̑ma n
gospoda na wsi; корчма трактир харчевня

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych; артишок

karczować karˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
wykopywać karcze – pnie i korzenie – aby oczyścić grunt корчевать

kardigan karˈdʲiɡãn n
rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza; кардиган

kardiochirurg ˌkardʲjɔˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami kardiologicznymi кардиохирург
(medycyna, medyczny) lekarka - specjalistka w zakresie kardiochirurgii кардиохирург

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego кардиолог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka kardiologii кардиолог

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem; кардиология

kardiologiczny ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z kardiologią, dotyczący kardiologii кардиологический

kardynalny adj
główny, najważniejszy, zasadniczy кардинальный

kardynał karˈdɨ̃naw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim; кардинал
(ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków; кардинал

karelski adj
związany z Karelią, dotyczący Karelii карельский

karetka kaˈrɛtka n
(informatyka, informatyczny) robocza, ruchoma część drukarki i maszyny do pisania каретка

kargopolski adj
związany z Kargopolem, dotyczący Kargopola каргопольский

kariatyda ˌkarʲjaˈtɨda n
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms; кариатида

kariera karʲˈjɛra n
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym карьера

karierowicz ˌkarʲjɛˈrɔvʲiʧ̑ n
(książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery карьерист

karimata n
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem; каремат туристический коврик

karkołomny adj
(przenośnie, przenośnia) najeżony skrajnymi trudnościami i bardzo skomplikowany головоломный
taki, który grozi śmiercią, kalectwem, połamaniem karku головокружительный головоломный опасный

karlica karˈlʲiʦ̑a n
osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu; карлица

karma ˈkarma n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia; карма
pokarm dla zwierząt корм

karmaniola ˌkarmãˈɲɔla n
francuska marszowa pieśń rewolucyjna, grywana też w czasie egzekucji; Карманьола

karmel ˈkarmɛl n
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa карамель

karmelowy ˌkarmɛˈlɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący karmelu, zawierający karmel, zrobiony z karmelu карамельный
mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu карамельный

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś кормить

karmnik ˈkarmʲɲik n
drewniana konstrukcja do karmienia ptaków кормушка
naczynie do karmienia zwierząt кормушка

karnawał karˈnavaw n
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody; карнавал

karnisz ˈkarʲɲiʃ n
drążek albo listwa nad drzwiami lub oknem służące do zawieszania portier, firanek, zasłon itp. карниз

karp karp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana; карп

karpacki karˈpaʦ̑ʲci adj
dotyczący Karpat, związany z Karpatami, pochodzący z Karpat карпатский

karta ˈkarta n
(termin karciany) (sport, sportowy) (zobacz) karta do gry карта
menu, spis dań меню

karta do głosowania n
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach бюллетень

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową; кредитная карта кредитка

kartagiński ˌkartaˈɟĩj̃sʲci adj
związany z Kartaginą карфагенский

karteczka karˈtɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: kartka карточка

kartezjański adj
związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza картезианский

kartka ˈkartka n
(potocznie, potoczny) karta pocztowa lub pocztówka открытка
bon towarowy na artykuły deficytowe карточка
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony лист страница

kartkować kartˈkɔvaʨ̑ v
oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp. przewracając kartka po kartce листать

kartofelek ˌkartɔˈfɛlɛk n
(kulinaria) ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu; баядерка картошка

kartograf karˈtɔɡraf n
specjalista w zakresie kartografii; rysownik map картограф

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
nauka o tworzeniu map; картография

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący kartografii картографический

karton ˈkartɔ̃n n
gruby, sztywny papier картон
o papierosach: opakowanie zbiorcze zawierające 10 paczek papierosów блок

kartridż n
(informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej картридж

karuna n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym; каруна

karuzela ˌkaruˈzɛla n
urządzenie do zabawy, które się kręci; карусель

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby; карикатура

karykaturalny ˌkarɨkatuˈralnɨ adj
mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony карикатурный

karykaturzysta n
(sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur карикатурист

karzeł ˈkaʒɛw n
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego; карлик
człowiek o niedoborze wzrostu; карлик
istota fantastyczna w postaci niewielkiego człowieka карлик

kaseta magnetofonowa n
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych; аудиокассета

kasiarz ˈkaɕaʃ n
(potocznie, potoczny) złodziej okradający kasy pancerne медвежатник

kasjer ˈkasʲjɛr n
pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze кассир

kask kask n
rodzaj ochronnego nakrycia głowy; шлем каска

kaskader n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach каскадёр

kasta ˈkasta n
grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię; каста

kastet n
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni; кастет

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji кастрировать оскоплять

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
budynek przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu; казино

kasza ˈkaʃa n
(kulinaria) potrawa z kaszy (1.1) каша
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania; крупа

kasza gryczana ˈkaʃa ɡrɨˈʧ̑ãna n
(spożywczy) (kulinaria) kasza z gryki греча гречка гречневая каша гречневая крупа

kasza jaglana ˈkaʃa jaɡˈlãna n
(kulinaria) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa пшённая каша

kaszalot kaˈʃalɔt n
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej; кашалот

kaszanka kaˈʃãnka n
(kulinaria) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów; кровяная колбаса

kaszel ˈkaʃɛl n
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego кашель

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc кашлять

kaszmirski kaʃˈmʲirsʲci adj
pochodzący z Kaszmiru, właściwy Kaszmirowi, wykonany w Kaszmirze кашмирский

kasztan ˈkaʃtãn n
(kulinaria) owoc (orzech) kasztana (1.1) каштан

kasztanowy ˌkaʃtãˈnɔvɨ adj
mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca каштановый
dotyczący drzew kasztana lub kasztanowca каштановый

kaszubski kaˈʃupsʲci adj
odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów кашубский

kaszubski kaˈʃupsʲci n
nazwa języka; кашубский

kaszyński adj
związany z Kaszynem, dotyczący Kaszyna кашинский

kat kat n
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć; палач

kataforeza n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody катафорез

katalityczny ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
(chemia, chemiczny) dotyczący katalizy каталитический

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; катализатор
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynnik będący przyczyną czegoś, przyśpieszający coś катализатор

katalog kaˈtalɔk n
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; директория папка фолдер
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami проспект
spis zawartości biblioteki каталог

katalogować ˌkatalɔˈɡɔvaʨ̑ v
tworzyć katalog каталогизировать

katalogowy ˌkatalɔˈɡɔvɨ adj
związany z jakimś katalogiem каталожный

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci adj
związany z Katalonią каталонский

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
język Katalonii каталонский

katana kaˈtãna n
rodzaj miecza japońskiego; катана

katar ˈkatar n
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa; насморк
rodzaj broni białej, pochodzącej z Indii; катар

kataryniarz ˌkataˈrɨ̃ɲaʃ n
uliczny grajek grający na katarynce шарманщик

katarynka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami; шарманка

kataster n
(geodezja, geodezyjny) wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów кадастр

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi катастрофа
(przenośnie, przenośnia) wyjątkowe nieszczęście катастрофа

katechizacja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zaplanowany proces nauczania katechezy катехизация

katechizm n
(kościelny) podręcznik do katechezy катехизис
(przenośnie, przenośnia) podstawowe zasady czegoś катехизис
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej; катехизис

katedra kaˈtɛdra n
(kościelny) główny kościół diecezji; кафедральный собор собор
szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem кафедра
greckie krzesło z oparciami, tron кафедра

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki категория
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji категория

katharewusa n
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.; кафаревуса

katieńka n
(historia, historyczny, historycznie) banknot sturublowy катенька

kation ˈkatʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon; катион

katiusza n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich mobilnych (montowanych na samochodach ciężarowych) wyrzutni rakietowych, wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej; катюша

katoda kaˈtɔda n
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale; катод

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu католический

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych; католицизм католичество

katoliczka ˌkatɔˈlʲiʧ̑ka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje katolicyzm католичка

katolik kaˈtɔlʲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego католик

katorga n
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą каторга
(przenośnie, przenośnia) ciężka praca, zwłaszcza fizyczna каторга
(przenośnie, przenośnia) wielkie cierpienie lub trudna do zniesienia sytuacja каторга
miejsce katorgi (1.1) каторга

katorżniczy adj
ciężki do wytrzymania каторжный
związany z katorgą, dotyczący katorgi lub katorżnika каторжный

katorżnik n
(historia, historyczny, historycznie) ktoś odbywający karę katorgi каторжанин каторжник

katuński adj
związany z Katunią (rzeką na Ałtaju w Rosji) катунский

katyński kaˈtɨ̃j̃sʲci adj
od Katyń катынский

kaucja ˈkawʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania залог

kaval ˈkaval n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach кавал

kawa ˈkava n
(kulinaria) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych кофе
ziarna tej rośliny, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3) кофе

kawaler kaˈvalɛr n
adorator жених
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty холостяк
mężczyzna, który otrzymał dany order кавалер
młody mężczyzna, młodzieniec молодой человек

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno; кавалерия

kawalerskie słońce ˌkavaˈlɛrsʲcɛ ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
(poetycki, poetycko) (żartobliwie) księżyc казачъе солнышко

kawaleryjski adj
związany z kawalerią, dotyczący kawalerii кавалерийский

kawalkator n
(dawniej, dawny) ujeżdżacz koni wierzchowych, często również trener i nauczyciel jazdy konnej; берейтор

kawał ˈkavaw n
(potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka анекдот

kawał z brodą ˈkavaw ˈz‿brɔdɔ̃w̃ n
stary, powszechnie znany kawał, który przestał śmieszyć анекдот с бородой

kawałek kaˈvawɛk n
fragment pewnej całości кусок часть

kawiarka kaˈvʲjarka n
ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy Мока Мока Экспресс

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje; кафе

kawitacja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia; кавитация

kawka ˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych; галка

kazachski kaˈzaxsʲci adj
odnoszący się do państwa Kazachstan казахстанский

kazachski kaˈzaxsʲci n
język urzędowy Kazachstanu казахский

kazanie kaˈzãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; проповедь

kazarka kaˈzarka n
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna ferruginea, gatunek kaczki; огарь

kazański adj
związany z Kazaniem, dotyczący Kazania казанский

kazirodztwo n
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii; инцест кровосмешение кровосмесительство

kaznodzieja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania; проповедник

kał kaw n
(medycyna, medyczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe; кал

kałach ˈkawax n
(wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) karabinek typu AK-47 калаш

kałacki adj
związany z Kałaczem, dotyczący Kałacza калачский

kałakutas n
(słownictwo kresowe) (pogardliwie) o osobie narodowości litewskiej калакутас
(słownictwo kresowe) (pogardliwie) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej калакутас

kałamarz kaˈwãmaʃ n
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu; чернильница

kałarski adj
związany z Kałarem (rzeką w Rosji azjatyckiej) каларский

kałasznikow n
(wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji; калаш калашников

kałuski adj
związany z Kaługą, dotyczący Kaługi калужский
związany z Kałuszem, dotyczący Kałusza калужский

kałuża kaˈwuʒa n
płytki dołek wypełniony wodą, błotem лужа
mokra plama, rozlana ciecz лужа

kałym ˈkawɨ̃m n
(u ludów tureckich) wykup narzeczonej przez narzeczonego od rodziny lub krewnych калым

kański adj
związany z Kańskiem, dotyczący Kańska канский

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku каждый

każdy sobie rzepkę skrobie ˈkaʒdɨ ˈsɔbʲjɛ ˈʒɛpkɛ ˈskrɔbʲjɛ proverb
każdy dba przede wszystkim o swoje własne interesy каждый сам за себя сова о сове, а всяк о себе

kciuk cʨ̑uk n
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców; большой палец

keczup ˈkɛʧ̑up n
(kulinaria) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw; кетчуп

kefija kɛˈfʲija n
tradycyjne arabska chusta noszona jako nakrycie głowy; куфия

kefir ˈkɛfʲir n
napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego; кефир

kelner ˈkɛlnɛr n
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy официант

kelnerka kɛlˈnɛrka n
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy официантка

kemerowski adj
związany z Kemerowem, dotyczący Kemerowa кемеровский

kemping ˈkɛ̃mpʲĩŋk n
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych; кемпинг

kenozoiczny ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
(geologia, geologiczny) dotyczący kenozoiku, występujący, powstały w kenozoiku кайнозойский

kenozoik ˌkɛ̃nɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
(geologia, geologiczny) najmłodsza era w dziejach Ziemi; кайнозой

kerczeński adj
związany z Kerczem, dotyczący Kerczu керченский

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
związany z Khmerami z Kambodży кхмерский

khmerski ˈkmɛrsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach кхмерский

kibel ˈcibɛl n
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) toaleta albo sam klozet, zwłaszcza gdy obskurne нужник сортир толчок

kibic ˈcibʲiʦ̑ n
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi; болельщик

kibicować ˌcibʲiˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
sympatyzować z kimś, popierać lub wspierać w wysiłku zwykle uczestników rozgrywek sportowych болеть

kibitka ciˈbʲitka n
(historia, historyczny, historycznie) kryty wóz, czasem także na płozach, używany w dawnej Rosji кибитка

kichać ˈcixaʨ̑ v
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz чихать

kichnąć ˈcixnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: kichać чихнуть

kici, kici interjection
…służąca do nawoływania kota кис-кис

kicz ciʧ̑ n
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu китч

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia когда
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia когда

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
w dowolnym, nieokreślonym czasie когда-либо

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
w pewnym czasie, w jakiejś chwili когда-нибудь когда-то

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle; рюмка бокал фужер

kiepski ˈcɛpsʲci adj
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły плохой худой

kiepsko adv
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie паршиво
(potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia паршиво

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta) водитель

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu; руль

kierownictwo ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
kierowanie, zarządzanie czymś lub kimś руководство
zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp. начальство

kierownik cɛˈrɔvʲɲik n
człowiek wydający innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji руководитель начальник

kierunek cɛˈrũnɛk n
droga, linia (często umyślna) łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel направление
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży направление течение

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie; карман
(przenośnie, przenośnia) o czyichś środkach finansowych, funduszach карман

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi карманник

kieł cɛw n
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi; клык бивень

kiełbasa cɛwˈbasa n
(kulinaria) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego; колбаса колбаса́

kiełek n
(botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk проросток росток

kij cij n
(sport, sportowy) długi przyrząd sportowy do uderzania кий клюшка
długi patyk; палка

kij hokejowy n
(sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej клюшка

kijanka ciˈjãnka n
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów; головастик голова́стик

kijowianin ˌcijɔˈvʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Kijowa киевлянин

kijowianka ˌcijɔˈvʲjãnka n
mieszkanka Kijowa киевлянка

kijowski ciˈjɔfsʲci adj
związany z Kijowem, dotyczący Kijowa киевский

kilka ˈcilka indefinitePronoun
oznaczenie w sposób przybliżony ilość od trzech do dziewięciu несколько

kilo- ˈcilɔ
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych; кило-

kilobajt ciˈlɔbajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom килобайт

kilogram ciˈlɔɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg; килограмм

kiloherc n
(metrologia, metrologiczny) jednostka częstotliwości równa tysiącowi herców килогерц

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa tysiącowi metrów; километр

kilometraż ˌcilɔ̃ˈmɛtraʃ n
przebyta droga zmierzona w kilometrach километраж

kilowolt ciˈlɔvɔlt n
(fizyka, fizyczny) 1000 woltów киловольт

kilwater cilˈvatɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek кильватер

kindżał n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym кинжал

kinematograf n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów; кинематограф синематограф

kinematyczny ˌcĩnɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z kinematyką, dotyczący kinematyki кинематический

kinematyka ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka n
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał; кинематика

kineszemski adj
związany z Kineszmą, dotyczący Kineszmy кинешемский

kingiseppski adj
związany z Kingiseppem, dotyczący Kingiseppu кингисеппский

kino ˈcĩnɔ n
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy кино кинотеатр
ogół filmów, które mają wspólną cechę, np. kraj produkcji, tematykę; кино
(przenośnie, przenośnia) zabawna lub groteskowa sytuacja w publicznym miejscu кино

kinoman cĩˈnɔ̃mãn n
miłośnik kina, filmu киношник

kinoteatr n
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) kino (budynek) кинотеатр

kiosk cɔsk n
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy киоск

kipnąć ˈcipnɔ̃ɲʨ̑ v
(pospolicie) umrzeć окочуриться

kirasjer ciˈrasʲjɛr n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej; кирасир

kireński adj
związany z Kireńskiem, dotyczący Kireńska киренский

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów киргизский

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu; киргизский

kirkut ˈcirkut n
cmentarz żydowski; еврейский кладбище

kirowohradzki adj
związany z Kirowohradem, dotyczący Kirowohradu (obecnie Kropywnycki na Ukrainie) кировоградский

kirowski adj
związany z Kirowem, dotyczący Kirowa кировский

kirys ˈcirɨs n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) tułowiowa część zbroi; кираса

kisiel ˈciɕɛl n
(kulinaria) (spożywczy) deser z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru; кисель

kiszyniowski ˌciʃɨ̃ˈɲɔfsʲci adj
odnoszący się do miasta Kiszyniów кишинёвский

kisłowodzki adj
związany z Kisłowodzkiem, dotyczący Kisłowodzka кисловодский

kita ˈcita n
puszysty ogon zwierzęcia веер труба

kitajec ciˈtajɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) Chińczyk китаёза

kitajka n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) Chinka китаёза
cienka, jedwabna tkanina pochodzenia wschodniego китайка

kitajski ciˈtajsʲci adj
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) chiński китайский

kiur cjur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96; кюрий

kiwi ˈki.vʲi n
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce киви
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię; киви

kiziełowski adj
związany z Kizłem, dotyczący Kizła кизеловский

klacz klaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia; кобыла

klamerka klãˈmɛrka n
przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura прищепка

klamka ˈklãmka n
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) dźwignia ręcznego hamulca rowerowego тормозной ручка
dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie дверной ручка
gwara więzienna pistolet волына

klamra n
zapięcie, zwykle ozdobne, u pasa, butów, odzieży, przy okładkach; пряжка фастекс

klapek ˈklapɛk n
lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce; босоножка шлёпанец

klarnecista ˌklarnɛˈʨ̑ista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie кларнетист

klarnet ˈklarnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem; кларнет

klarnetowy ˌklarnɛˈtɔvɨ adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przymiotnik od rzeczownika → klarnet кларнетный кларнетовый

klasa ˈklasa n
grupa dzieci w szkole класс
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje класс
dobry styl класс
pewien zbiór spełniający dane kryteria класс

klaser ˈklasɛr n
specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.; кляссер

klasy n
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą классики

klasycystyczny ˌklasɨʦ̑ɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(sztuka) stworzony w stylu klasycyzmu, nawiązującym do klasycznych wzorców antycznych классицистический

klasycyzm n
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego; классицизм

klasyfikować v
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady классифицировать

klasyk n
autor dzieł zaliczanych do klasyki классик

klasztor ˈklaʃtɔr n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły монастырь

klasztorny klaˈʃtɔrnɨ adj
związany z klasztorem, dotyczący klasztoru обительский

klasówka n
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) pisemne sprawdzenie wiedzy uczniów z określonej partii materiału, trwające pełną godzinę lekcyjną; классная работа

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce; грудная клетка

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody; лестничная клетка

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym клаустрофобия

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny; клавесин

klawesynista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klawesynie клавесинист

klawesynowy adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z klawesynem, dotyczący klawesynu клавесинный

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków клавиатура
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych клавиатура

klawisz ˈklavʲiʃ n
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp. клавиша

kleić ˈklɛ<sup>j</sup>iʨ̑ v
(slangowo) (przenośnie, przenośnia) rozumieć врубаться
łączyć coś za pomocą kleju, sklejać coś z czymś клеить

klej klɛj n
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów клей

kleks n
plama atramentu lub tuszu na papierze клякса пятно

kleptokracja n
rządy złodziei клептократия

kleptomania n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania; клептомания

klerykalizm n
tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie; клерикализм

klerykalny adj
związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu клерикальный

klerykał n
zwolennik klerykalizmu, zwolennik podporządkowania życia społecznego, polityki oraz kultury duchowieństwu i Kościołowi клерикал

kleszcz klɛʃʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią; клещ

kleszczak ˈklɛʃʧ̑ak n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodzaju Anastomus; аист-разиня

kleszczak afrykański ˈklɛʃʧ̑ak ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Anastomus lamelligerus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; африканский аист-разиня

kleszczak azjatycki ˈklɛʃʧ̑ak ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Anastomus oscitans, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; индийский аист-разиня

kleszczaki klɛʃˈʧ̑aci n
(ornitologia, ornitologiczny) Anastomus, rodzaj ptaków z rodziny bocianowatych; аисты-разини

kleszcze ˈklɛʃʧ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów клещи

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej клиент
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie korzystające z usług dostarczanych przez serwer клиент

klif klʲif n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji; утёс обрыв

klika ˈklʲika n
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą; клика

klikać ˈklʲikaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej кликать

kliknąć ˈklʲiknɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: klikać кликнуть

klimat ˈklʲĩmat n
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat; климат
atmosfera, stosunki między członkami grupy климат

klimatyczny ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z klimatem климатический

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu; климатизация кондиционирование воздуха

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń; кондиционер

klipa n
(numizmatyka, numizmatyczny) moneta nieokrągła, obcięta w formie kwadratu lub innego wielokąta; клиппа
(środowiskowy) gra zespołowa, dawniej szczególnie popularna wśród dzieci i młodzieży; чижик

klips klʲips n
element biżuterii przypinany najczęściej do ucha клипс

klitoridektomia n
chirurgiczne usunięcie łechtaczki; obrzezanie dziewcząt polegające na usunięciu łechtaczki клиторидэктомия

kliński adj
związany z Klinem, dotyczący Klina клинский

kloc klɔʦ̑ n
gruby pniak колода пень
odmiana szachów rozgrywana na dwóch planszach przez cztery osoby; шведские шахматы

klon klɔ̃n n
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym; клон
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych; клён

klops klɔps n
(kulinaria) mięsna kulka duszona w sosie; тефтель

klosz klɔʃ n
szklana osłona na żarówkę клёш

kloszard ˈklɔʃart n
odziany w łachy żebrak, często bezdomny бомж клошар

klub klup n
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach клуб

klucz kluʧ̑ n
(wojskowość, wojskowy) jednostka taktyczna lotnictwa złożona z trzech lub czterech samolotów; авиазвено
przyrząd do otwierania zamka; ключ
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub ключ
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków; ключ
kod do szyfru; ключ
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki ключ
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord ключ
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego ключ

kląć klɔ̃ɲʨ̑ v
używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych материться ругаться
przysięgać, zaklinać się клясться

kląć jak dorożkarz ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjaɡ dɔˈrɔʃkaʃ v
(przestarzałe, przestarzały) kląć bardzo, z pasją, dosadnie, w wielkim zdenerwowaniu ругаться как извозчик

kląć jak szewc ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑ v
kląć wulgarnie, używać wyrazów obelżywych, dosadnie komuś wymyślać ругаться как сапожник

klępa ˈklɛ̃mpa n
(łowiectwo, łowiecki) samica łosia лосиха

klęska ˈklɛ̃w̃ska n
fatalna przegrana w bitwie поражение

knajpa ˈknajpa n
(potocznie, potoczny) gorszy typ restauracji забегаловка

kniaziówna n
(historia, historyczny, historycznie) córka kniazia княжна

kniaź n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł księcia na dawnej Rusi i Litwie; князь

knować ˈknɔvaʨ̑ v
planować, obmyślać potajemnie coś złego, knuć spisek затевать

koala kɔˈala n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski; коала

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji коалиция
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sojusz państw zawiązany w celu prowadzenia wspólnej polityki, zwłaszcza wojskowej коалиция

koalicyjka ˌkɔalʲiˈʦ̑ɨjka n
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny; портупея

kobalt ˈkɔbalt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27; кобальт

kobaltyn n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu; кобальтит

kobieciarz kɔˈbʲjɛ̇ʨ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) mężczyzna lubiący flirty z kobietami бабник женолюб женолюбец

kobiecość n
cecha tego, co kobiece женственность

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety женский женственный

kobieta kɔˈbʲjɛta n
dorosły człowiek płci żeńskiej; женщина

kobieta lekkich obyczajów kɔˈbʲjɛta ˈlɛcːix ˌɔbɨˈʧ̑ajuf n
(eufemistycznie) prostytutka женщина лёгкого поведения

kobyła kɔˈbɨwa n
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia кобыла

koc kɔʦ̑ n
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem одеяло

kocanka kɔˈʦ̑ãnka n
(botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny astrowatych; цмин

kocanka ogrodowa n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z gatunku (1.1), często wykorzystywana do robienia suchych bukietów иммортель

kochajmy się jak bracia, rachujmy się jak Żydzi kɔˈxajmɨ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈbraʨ̑a raˈxujmɨ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈʒɨʥ̑i proverb
mimo że jesteśmy przyjaciółmi, niech każdy dba o własne interesy брат братом, сват сватом, а денежки не сосватаны

kochanek kɔˈxãnɛk n
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński любовник

kochanie kɔˈxãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: kochać любовь
osoba ukochana дорогая любимая

kochanka kɔˈxãnka n
kobieta pozostająca w skrytym związku z żonatym mężczyzną любовница

kochany kɔˈxãnɨ adj
taki, który jest darzony przez kogoś miłością милый
taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią милый

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
odczuwać miłość do kogoś любить
uwielbiać jakąś rzecz любить
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem любить

kochliwy kɔxˈlʲivɨ adj
mający skłonność do łatwego zakochiwania się влюбчивый

kociak ˈkɔʨ̑ak n
(przenośnie, przenośnia) ładna dziewczyna o kokieteryjnym wyglądzie i zachowaniu киса
młody kot киса

kociara kɔˈʨ̑ara n
(potocznie, potoczny) miłośniczka kotów кошатница

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody); котёл
duże naczynie metalowe z pokrywą котёл

kocioł parowy ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ n
urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej; паровой котёл

kocisko kɔˈʨ̑iskɔ n
(zgrubienie) od: kot котишко

kocur ˈkɔʦ̑ur n
samiec kota кот

koczkodan kɔʧ̑ˈkɔdãn n
(zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa; мартышка
(potocznie, potoczny) (zwykle o kobiecie) osoba brzydka мартышка

koczowniczy ˌkɔʧ̑ɔvʲˈɲiʧ̑ɨ adj
związany z koczownictwem i koczownikami, polegający na ciągłej zmianie miejsca pobytu кочевнический

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki; штрихкод

kod pocztowy n
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek почтовый индекс

kodeina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny кодеин

kodeks n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) usystematyzowany zbiór przepisów prawnych, najczęściej dotyczących jednej dziedziny prawa кодекс

kodowanie ˌkɔdɔˈvãɲɛ n
kod, sposób zakodowania кодирование

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym; кофеин

koguci kɔˈɡuʨ̑i adj
dotyczący koguta, odnoszący się do koguta (o zwierzęciu) петуший петушиный

kogut ˈkɔɡut n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; петух

koherentny ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
(fizyka, fizyczny) oparty na koherencji fal когерентный
będący spójną całością когерентный

koja ˈkɔja n
łóżko na statku койка шконка

kojarzyć kɔˈjaʒɨʨ̑ v
kojarzyć się → przypominać coś komuś; wydawać się komuś podobnym do czegoś ассоциироваться

kojec n
zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy; манеж

kojotołak ˌkɔjɔˈtɔwak n
(folklor) (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest kojot койот-оборотень

kok kɔk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy кок

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny; кокаин

kokainista ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲista n
(książkowy) osoba uzależniona od kokainy кокаинист

kokainistka ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲistka n
kobieta uzależniona od kokainy кокаинистка кокаиноманка кокаинщица

kokieteria n
zachowanie osoby starającej się spodobać i wzbudzić zainteresowanie osoby przeciwnej płci кокетство

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑ v
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil кокетничать

kokon n
(zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt; кокон

kokoryczka wielokwiatowa n
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka; купена многоцветковая

kokos ˈkɔkɔs n
(botanika, botaniczny) palma kokosowa (kokos właściwy, Cocos nucifera L.); кокос
(spożywczy) owoc palmy kokosowej (1.1) кокос

kokosowy ˌkɔkɔˈsɔvɨ adj
sporządzony z kokosu кокосовый
związany z palmą kokosu lub jej owocem кокосовый

kokosznik kɔˈkɔʃʲɲik n
kobiece wysokie nakrycie głowy używane dawniej w Rosji; кокошник

koks kɔks n
stały produkt suchej destylacji węgla; кокс

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną; коктейль Молотова

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
współpraca z okupantem, wrogiem; коллаборационизм

kolaborant n
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną коллаборационист

kolaborować v
współpracować, zwykle w pejoratywnym znaczeniu коллаборировать

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
ostatni posiłek w ciągu dnia ужин

kolano kɔˈlãnɔ n
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę; колено

kolanowy ˌkɔlãˈnɔvɨ adj
związany z kolanem коленный

kolarka kɔˈlarka n
(sport, sportowy) kobieta uprawiająca wyczynowo jazdę na rowerze велосипедистка

kolarski kɔˈlarsʲci adj
mający związek z kolarstwem lub kolarzem велосипедный

kolba ˈkɔlba n
(botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu; початок
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką; колба
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej; приклад

kolchicyna ˌkɔlçiˈʦ̑ɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej; колхицин

kolcowój pospolity n
(botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych; дереза обыкновенная

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę кольчуга

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu, серьга серёжка

kolebka kɔˈlɛpka n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się колыбель
kołyska, łóżeczko dla dziecka колыбель

kolega kɔˈlɛɡa n
towarzysz pracy, nauki lub zabawy коллега друг приятель

koleina ˌkɔlɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
ślad, wgłębienie pozostawione przez koła lub płozy pojazdu колея

kolej ˈkɔlɛj n
następstwo zdarzeń według ustalonego porządku очередь
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną; железная дорога железнодорожный транспорт

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
pracownik kolei железнодорожник

kolejka kɔˈlɛjka n
(potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa электричка
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś; очередь
miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1) очередь
zabawka będąca modelem pociągu lub złożona z wagoników игрушечный поезд

kolejny kɔˈlɛjnɨ adj
następny po tym, który jest teraz; przyszły очередной следующий

kolejowy ˌkɔlɛˈjɔvɨ adj
związany z kolejnictwem (koleją); taki, który dotyczy kolejnictwa, pociągów железнодорожный

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję коллекционировать

kolekta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej коллекта

kolektor kɔˈlɛktɔr n
(technologia, technika, techniczny) przewód lub kanał zbiorczy służący do przepływu cieczy lub gazów коллектор

kolektywizacja n
nadawanie czemuś formy kolektywnej; коллективизация

kolektywizm n
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości; коллективизм

kolektywnie ˌkɔlɛkˈtɨvʲɲɛ adv
zbiorowo, zespołowo, wspólnie коллективно

kolektywny ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ adj
zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu коллективный

koleopterologia ˌkɔlɛɔptɛrɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o chrząszczach; колеоптерология

koleżeństwo n
przyjazne zachowanie i sympatia okazywane kolegom i koleżankom товарищество

koliber kɔˈlʲibɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków; колибри

koliszczyzna n
(historia, historyczny, historycznie) wystąpienie ruskiego chłopstwa pańszczyźnianego na Ukrainie Prawobrzeżnej w 1768; Колиивщина

kolokwializm ˌkɔlɔˈkfʲjalʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie коллоквиализм

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; колония
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; колония
ludzka jednostka osadnicza; колония

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków; колониализм

kolonialny ˌkɔlɔ̃ˈɲalnɨ adj
związany z terytorium kolonii, dotyczący terytorium kolonii колониальный

kolonie n
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania; колония

kolonista ˌkɔlɔ̃ˈɲista n
mieszkaniec kolonii колонист

kolonizacyjny adj
związany z kolonizacją, dotyczący kolonizowania колонизационный

kolonizator ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr n
ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru колонизатор

kolonizatorski adj
dotyczący kolonizatorów колонизаторский

kolonoskop ˌkɔlɔ̃ˈnɔskɔp n
(medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów; колоноскоп

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi; колоноскопия

kolor ˈkɔlɔr n
(zobacz) kolory краска румянец
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; цвет краска
w kartach: symbol na karcie umieszczony obok jej wartości; масть

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały цветастый цветной
wielobarwny, pełen różnych kolorów разноцветный

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia приукрашивать романтизировать

kolos na glinianych nogach ˈkɔlɔs ˌna‿ɡlʲĩˈɲãnɨx ˈnɔɡax n
(książkowy) coś pozornie mocnego, potężnego, wielkiego, a w rzeczywistości małego, słabego, nieznacznego колосс на глиняных ногах

koloński adj
dotyczący wody kolońskiej одеколонный
związany z Kolonią, dotyczący Kolonii кёльнский

kolski adj
związany z Kołą, dotyczący Koły (miasta lub rzeki na Półwyspie Kolskim) кольский

kolumbijski ˌkɔlũmˈbʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Kolumbia колумбийский

kolumna kɔˈlũmna n
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną; колонна столб
(drukarstwo, drukarski) obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią; колонка колонна столбец
(technologia, technika, techniczny) zestaw głośników umieszczonych w specjalnej obudowie; колонка
uformowana grupa osób lub pojazdów wojskowych колонна

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia; колядка

kolędnik kɔˈlɛ̃ndʲɲik n
(etnografia, etnograficzny) osoba, która kolęduje колядовщик

koma ˈkɔ̃ma n
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety кома
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej кома

komandos n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych коммандос

komar ˈkɔ̃mar n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień; москит комар

kombajn ˈkɔ̃mbajn n
(rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów комбайн

kombinat kɔ̃mˈbʲĩnat n
(zarządzanie) zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie; комбинат

kombinerki n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne, rodzaj szczypiec o uniwersalnym zastosowaniu; пассатижи

kombinezon n
jednoczęściowe ubranie ochronne; комбинезон

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; комедия
o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści комедия
o sytuacji ocenianej przez kogoś jako śmieszna lub niepoważna комедия

komediopisarka ˌkɔ̃mɛdʲjɔpʲiˈsarka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autorka komedii комедиограф

komedogenny ˌkɔ̃mɛdɔˈɡɛ̃nːɨ adj
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników комедогенный

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś комментарий

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
(sport, sportowy) sprawozdawca sportowy комментатор
osoba, która komentuje coś комментатор

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań коммерческий

kometa kɔ̃ˈmɛta n
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej; комета

komfortowy ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ adj
sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie комфортабельный комфортный

komi-permiacki adj
związany z Komi-Permiakami, dotyczący Komi-Permiaków коми-пермяцкий

komi-zyriański n
(językoznawstwo, językoznawczy) język komi-zyriański (język komi); коми-зырянский

komiczność n
cecha tego, co jest komiczne комичность

komiczny kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny комический
związany z komedią; taki, jak komedia; humorystyczny комический

komik ˈkɔ̃mʲik n
artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami комик

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię; комикс

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca; дымоход труба
pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach; камин

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy шапка-маска

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów; трубочист

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności; комиссия

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań комитет

komiwojażer n
(handel, handlowy) (przestarzałe, przestarzały) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi коммивояжёр

komizm ˈkɔ̃mʲism̥ n
zespół cech jakiejś osoby lub sytuacji budzący wesołość комизм

komoda kɔ̃ˈmɔda n
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki; комод

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca; газовая камера га́зовая ка́мера

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera; рота

kompas ˈkɔ̃mpas n
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego; компас

kompetencja ˌkɔ̃mpɛˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
zakres czyiś uprawnień, władzy, spraw, którymi ktoś zajmuje się компетенция
zakres czyjejś wiedzy компетенция

kompleks ˈkɔ̃mplɛks n
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość комплекс
(psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; комплекс

kompleks niższości n
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności; комплекс неполноценности

komplement n
grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała комплимент

komplementarność ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarnɔɕʨ̑ n
wzajemne uzupełnianie się взаимодополняемость комплементарность

kompletnie kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ adv
w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni комплектно

kompletność kɔ̃mˈplɛtnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest kompletne, nie ma braków комплектность

kompletny kɔ̃mˈplɛtnɨ adj
cały, będący w komplecie комплектный

kompletować ˌkɔ̃mplɛˈtɔvaʨ̑ v
uzupełniać zbiór przedmiotów, grupę ludzi itp. w celu uzyskania kompletu комплектировать комплектовать

komplikacja n
dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń усложнение

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic) компост

kompot ˈkɔ̃mpɔt n
(kulinaria) słodki napój z gotowanych owoców; компот

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę композитор

kompres ˈkɔ̃mprɛs n
zimny lub gorący okład компресс

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie; компромисс

kompromisowość n
cecha tego, co kompromisowe, ugodowe компромиссность

komputer kɔ̃mˈputɛr n
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego; компьютер

komputerowiec ˌkɔ̃mputɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) osoba znająca się na komputerach, specjalista od komputerów компьютерщик

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
dotyczący komputera, związany z komputerem компьютерный
taki, który jest wykonywany przy pomocy komputera компьютерный

komsomolski adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z komsomołem комсомольский

komsomoł n
(historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991; комсомол

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności коммуникация

komunikacyjny ˌkɔ̃mũɲikaˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z komunikacją, dotyczący komunikacji коммуникационный

komunikat ˌkɔ̃mũˈɲikat n
wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja. сообщение

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu коммунист

komunistka ˌkɔ̃mũˈɲistka n
zwolenniczka komunizmu коммунистка

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu коммунистический

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa; коммунизм

komórka kɔ̃ˈmurka n
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych; клетка
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy мобильник мобилка
małe pomieszczenie, pokój каморка чуланчик

komża n
(kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach; комжа

konar ˈkɔ̃nar n
gruba, wyrastająca z pnia, gałąź z licznymi odroślami сук

koncentryczny ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
skierowany ku środkowi, ku określonemu punktowi; współśrodkowy концентрический

koncepcja kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu концепция

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny; концерт
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pokrewna sonacie; концерт

koncertowy adj
związany z koncertem, dotyczący koncertu, przeznaczony na koncert концертный

koncesja n
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej концессия

koncyliaryzm ˌkɔ̃nʦ̑ɨˈlʲjarɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem; концилиаризм

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego конденсация

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne; конденсатор

kondolencje ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲjɛ n
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę соболезнование

kondotier n
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym кондотьер

kondukt ˈkɔ̃ndukt n
(książkowy) orszak pogrzebowy, grono ludzi uroczyście towarzyszących zmarłemu w drodze na cmentarz процессия

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.); проводник

konduktorka ˌkɔ̃ndukˈtɔrka n
forma żeńska od: konduktor кондукторша

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
poziom w budynku этаж

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin; лейка

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów; конфедерация
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw; конфедерация
związek, stowarzyszenie, unia конфедерация

konferansjer n
osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność конферансье

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień конференция

konferencja naukowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja ˌna<sup>w</sup>uˈkɔva n
spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki научная конференция

konferencja prasowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva n
spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów; пресс-конференция

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
dokonywać konfiskaty изымать

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
(kulinaria) owoce smażone w syropie cukrowym; варенье

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności конфликт

konfliktowy ˌkɔ̃nflʲikˈtɔvɨ adj
będący tematem sporu конфликтный
taki, który popada w ciągłe konflikty z otoczeniem, nie jest skłonny do ugody конфликтный

konformista n
(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego конформист
człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie конформист

konformistka n
kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie конформистка

konformistyczny adj
taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie конформистский

konformizm n
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie; конформизм

kongresmen kɔ̃ŋˈɡrɛsmɛ̃n n
mężczyzna, będący członkiem kongresu конгрессмен

koniak ˈkɔ̃ɲak n
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji; коньяк

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana конец
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu конец
okoliczności końca (1.2) конец
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek конец

koniec świata ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata n
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny; конец света

koniecznie adv
bezwzględnie, absolutnie обязательно

konieczność kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
coś, czego nie można uniknąć необходимость

konik ˈkɔ̃ɲik n
(zdrobniale) od: koń конёк
pasja zbieracka, hobby конёк

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego; морской конёк

konina kɔ̃ˈɲĩna n
(spożywczy) mięso końskie; конина кони́на

koniokrad kɔ̃ˈɲɔkrat n
złodziej koni конокрад

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj; спряжение

koniunktura n
ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny) конъюнктура

koniuszek kɔ̃ˈɲuʃɛk n
(potocznie, potoczny) najdalej wysunięty punkt czegoś, sam koniec, czubek кончик

koniuszy n
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach; конюший

konklawe kɔ̃ŋˈklavɛ n
(kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia. конклав

konkluzja kɔ̃ŋˈkluzʲja n
wniosek końcowy вывод

konkretny kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ adj
dobrze określony конкретный

konkubent kɔ̃ŋˈkubɛ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego сожитель

konkubinat ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat n
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania; сожительство

konkurencja ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną конкуренция
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży конкуренция
ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy конкуренция

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
(administracja) sformalizowana procedura wyboru kandydata na jakieś stanowisko конкурс
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony конкурс

konny ˈkɔ̃nːɨ adj
związany z koniem, z jazdą na nim конный

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; конопля

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
(pogardliwie) kiepski lekarz коновал
(potocznie, potoczny) kiepski weterynarz коновал

konsekwencja ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja n
skutek czegoś, rezultat результат следствие
spójność działań, wytrwałość w robieniu czegoś последовательность

konsekwentny adj
przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany последовательный

konserwant n
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów; консервант

konserwatorski adj
związany z konserwatorstwem реставраторский

konserwatysta ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta n
(książkowy) osoba przywiązana do tradycji i niechętna wszelkim zmianom консерватист
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk консерватист

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów консервативный
zachowawczy, nie lubiący zmian консервативный

konserwatyzm ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1) консерватизм
postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian; консерватизм

konsorcjum n
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia; консорциум

konspekt ˈkɔ̃w̃spɛkt n
zarys, plan, szkic wykładu, utworu конспект проспект

konspiracja n
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy конспирация

konspiracyjny adj
związany z konspiracją, dotyczący konspiracji конспиративный

konspirator n
uczestnik konspiracji конспиратор

konstrukcja kɔ̃w̃ˈstrukʦ̑ʲja n
układ elementów, sposób ich powiązania конструкция

konstruktywizm n
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej; конструктивизм

konstytucyjność n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą конституционность

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący konstytucji конституционный
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji конституционный

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym; консульство
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję консульство
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie; консульство

konsultacja ˌkɔ̃w̃sulˈtaʦ̑ʲja n
narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie консультация
udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę консультация
zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy консультация

konsumpcja kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja n
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie потребление

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
gniazdo sieci elektrycznej розетка контакт электрический контакт
zetknięcie się контакт
(geologia, geologiczny) styk dwóch skał różnego pochodzenia контакт
możliwość przekazywania i odbierania informacji контакт

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; контекст
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń контекст

kontemplacja ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa медитация созерцание
skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach раздумье размышление

kontemplować ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
pogrążać się głęboko w myślach размышлять

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
standaryzowany pojemnik służący do przechowywania i przewożenia towarów; контейнер

kontestacja ˌkɔ̃ntɛˈstaʦ̑ʲja n
protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czemuś; poddanie w wątpliwość контестация

konto ˈkɔ̃ntɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; счёт
(informatyka, informatyczny) adres i skrzynka poczty elektronicznej аккаунт
(informatyka, informatyczny) przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów аккаунт

kontrabanda ˌkɔ̃ntraˈbãnda n
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa; контрабанда

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy; контрабас

kontrabasista ˌkɔ̃ntrabaˈɕista n
muzyk grający na kontrabasie контрабасист

kontrahent kɔ̃nˈtraxɛ̃nt n
każda ze stron zawierających umowę контрагент

kontrast ˈkɔ̃ntrast n
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu контраст
sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.) контраст

kontrasygnata n
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności; контрассигнация

kontratak n
odpowiedź atakowanego w dyskusji, sporcie, w wojskowości itp. контратака

kontrgambit n
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji; контргамбит

kontrofensywa n
(wojskowość, wojskowy) natarcie wojsk, które następuje bezpośrednio po odparciu ofensywy wroga контрнаступление

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
(potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś контроль
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi контроль

kontroler kɔ̃nˈtrɔlɛr n
osoba kontrolująca, sprawdzająca coś контролёр

kontrolerka ˌkɔ̃ntrɔˈlɛrka n
forma żeńska od: kontroler контролёрша

kontrolny kɔ̃nˈtrɔlnɨ adj
związany z kontrolą lub kontrolowaniem контрольный

kontrolować ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑ v
dokonywać kontroli; sprawdzać, czy coś działa sprawnie (lub tak jak powinno); weryfikować контролировать

kontrreformacja n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele; Контрреформация

kontrrewolucja ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈluʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji; контрреволюция

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw; контрразведка

kontur ˈkɔ̃ntur n
linia, zarys kształtu абрис

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych; континент материк

kontynentalny ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ adj
dotyczący kontynentu континентальный материковый

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś продолжать

konurbacja ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja n
zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi; конурбация

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
(botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu; ландыш

konwalia majowa n
(botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych; ландыш майский
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.1) ландыш майский

konwejer kɔ̃nˈvɛjɛr n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedopuszczalna metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych; конвейер
(technologia, technika, techniczny) przenośnik taśmowy конвейер

konwulsja n
gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś конвульсия
mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała конвульсия

kopa ˈkɔpa n
(przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk; копа

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
(przenośnie, przenośnia) skarbnica np. wiedzy неиссякаемый источник
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin; шахта

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
uderzać kogoś / coś nogą лягать лягаться пинать толкать нога
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny копать добывать

kopciuszek kɔpʲˈʨ̑uʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Phoenicurus ochruros, mały ptak z rzędu wróblowatych; горихвостка-чернушка

kopenhaski ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci adj
odnoszący się do miasta Kopenhaga копенгагенский

koper ˈkɔpɛr n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa; укроп

koper włoski ˈkɔpɛr ˈvwɔsʲci n
(botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych; фенхель
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.1) фенхель
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) nasiona rośliny (1.2) фенхель
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna ze zgrubiałych łodyg rośliny (1.2) фенхель

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112; коперниций

koperta kɔˈpɛrta n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty; конверт

kopia ˈkɔpʲja n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno; копьё
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał копия

kopiejka kɔˈpʲjɛ̇jka n
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla; копейка

kopiować kɔˈpʲjɔvaʨ̑ v
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie копировать

kopnąć ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: kopać копнуть

kopnąć w kalendarz ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ f‿kaˈlɛ̃ndaʃ v
(żartobliwie) (ironicznie) umrzeć откинуть копыта отбросить копыта сыграть в ящик дать дуба

kopuła kɔˈpuwa n
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie; купол

kopytny adj
taki, który ma kopyta копытный

kopyto kɔˈpɨtɔ n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków; копыто

kora ˈkɔra n
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką кора
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny кора

koral ˈkɔral n
(biologia, biologiczny) koralowiec коралл
(jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny коралл

korale kɔˈralɛ n
ozdoba kobieca z koralików nanizanych na sznurek бусы

kordonek kɔrˈdɔ̃nɛk n
(włókiennictwo) skręcona nitka używana do haftowania i szydełkowania; ирис кручённуй шёлк

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków корейский

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej; корейский

korekta kɔˈrɛkta n
poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego корректив

korektor kɔˈrɛktɔr n
osoba sprawdzająca i poprawiająca tekst pod kątem redakcyjnym przed oddaniem go do druku; корректор
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk przeznaczony do ukrywania wad skóry; корректор
(technologia, technika, techniczny) urządzenie poprawiające usterki, np. zniekształcenia dźwięku; Эквалайзер
przyrząd piśmienniczy służący do zamalowywania błędów na kartce papieru; ручка-корректор

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych; корреляция

korespondencyjny ˌkɔrɛspɔ̃ndɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ adj
odbywający się na odległość дистантный
związany z korespondencją; służący do korespondencji корреспондентский

korkiński adj
związany z Korkinem, dotyczący Korkina коркинский

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji lotniczej; штопор
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek; штопор што́пор

kormorani adj
związany z kormoranem; taki jak u kormoranów баклановый

kornijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich; корнуэльский

kornik ˈkɔrʲɲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag; короед

kornwalijski adj
związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii корнский

koromysło n
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą; коромысло

korona kɔˈrɔ̃na n
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi; крона
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech крона
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część okwiatu złożona z płatków венчик
(jednostka monetarna) waluta w Czechach; крона корона
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; крона корона
(stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie; коронка
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) корона
monarchia корона

korona z głowy nie spadnie
(potocznie, potoczny) (ironicznie) jeśli ktoś coś zrobi, to nie przyniesie mu to ujmy, nie będzie to dla niego dyshonorem корона с головы не упадёт

koronka kɔˈrɔ̃nka n
(potocznie, potoczny) (stomatologia, stomatologiczny) stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba коронка
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici кружево

korowód kɔˈrɔvut n
tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce хоровод

korozja n
proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem; коррозия

korpulentny ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ adj
o człowieku odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała корпулентный

korpus ˈkɔrpus n
(anatomia, anatomiczny) tułów człowieka lub zwierzęcia корпус туловище
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych; корпус
(technologia, technika, techniczny) główna część maszyny lub urządzenia; корпус
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych; корпус

korrida kɔrˈrʲida n
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii; коррида

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki корсиканский

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci n
język używany na Korsyce; корсиканский

kortyzol n
(biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów; кортизол

korund ˈkɔrũnt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu; корунд

korundowy ˌkɔrũnˈdɔvɨ adj
zrobiony z korundu, składający się z korundu, zawierający korund корундовый

korupcyjny adj
związany z korupcją, dotyczący korupcji коррупционный

koryfeusz n
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; корифей

koryncki kɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji) коринфский
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (państwo-miasto, polis w starożytnej Grecji) коринфский
od Korynt (miasto w obecnej Grecji) коринфский

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku; коридор

koryto kɔˈrɨtɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu русло
podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych корыто

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; корень

korzystanie ˌkɔʒɨˈstãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: korzystać использование применение

korzystać kɔˈʒɨstaʨ̑ v
używać czegoś использовать

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
o cenach: niski выгодный
przychylny, pochlebny благодатный доброжелательный положительный
przynoszący korzyść полезный
sprzyjający способствующий

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
zysk, pożytek польза выгода

kos kɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1) чёрный дрозд
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus merula, (zobacz) kos zwyczajny; чёрный дрозд

kosa ˈkɔsa n
narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju; коса

kosaciec kɔˈsaʨ̑ɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Iris, roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych; касатик

kosiarka kɔˈɕarka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy; косилка

kosić ˈkɔɕiʨ̑ v
ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo косить

kosmetyczka ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka n
kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne; косметичка косметолог
torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków косметичка

kosmetyczny ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący kosmetyki lub kosmetyków косметический

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) bardzo duży космический
odbywający się w kosmosie космический
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu вселенский космический

kosmita kɔsˈmʲita n
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.; инопланетянин

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie; космология
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się tematami powstania, istoty i końca wszechświata космология

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej космонавт

kosmonautka ˌkɔsmɔ̃ˈnawtka n
kobieta, która wzięła udział w podróży kosmicznej космонавтка

kosmonautyczny ˌkɔsmɔ̃nawˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z kosmonautyką i kosmonautami космонавтический

kosmopolita ˌkɔsmɔpɔˈlʲita n
człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe космополит

kosmopolityczny adj
nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności космополитический

kosmos ˈkɔsmɔs n
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery; космос

kosowski adj
odnoszący się do Kosowa косовский

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Kostaryka коста-риканский

kostium ˈkɔstʲjũm n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać костюм

kostka ˈkɔstka n
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą; лодыжка щиколотка
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych медиатор плектр
(zdrobniale) od: kość косточка
element sprzętu wspinaczkowego, używany do zakładania punktów asekuracyjnych стоппер
pewna jednostkowa porcja towaru, zwykle tłuszczu кусок

kostka Rubika ˈkɔstka ruˈbʲika n
zabawka logiczna o kształcie sześcianu; кубик Рубика

kostka rosołowa ˈkɔstka ˌrɔsɔˈwɔva n
(kulinaria) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru бульонный кубик

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu; морг

kostny ˈkɔstnɨ adj
związany z kością костяной

kostromski adj
związany z Kostromą, dotyczący Kostromy костромский

kosz kɔʃ n
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego корзина
jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1) корзина

koszary kɔˈʃarɨ n
teren i budynki, w których kwaterują żołnierze казарма

koszerny adj
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków кошерный

koszmar ˈkɔʃmar n
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu; кошмар
(przenośnie, przenośnia) coś tak skrajnie nieprzyjemnego, strasznego lub wstrząsającego jak koszmar (1.1) кошмар

koszt kɔʃt n
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek расходы

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
mieć jakąś cenę (także przenośnie) стоить

koszula kɔˈʃula n
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki; рубашка

koszula Dejaniry kɔˈʃula ˌdɛjä̃ˈɲirɨ idiom
rzecz niszcząca, sprawiająca cierpienie, której trudno się pozbyć; хитон Деяниры

koszyczek kɔˈʃɨʧ̑ɛk n
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym; корзинка
mały koszyk корзиночка

koszykarka ˌkɔʃɨˈkarka n
(sport, sportowy) zawodniczka grająca w koszykówkę баскетболистка
kobieta, która wyrabia kosze корзинщица

koszykarz kɔˈʃɨkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w koszykówkę баскетболист
rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki корзинщик

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu; баскетбол

kot kɔt n
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe; кошка кот

kot perski ˈkɔt ˈpɛrsʲci n
(felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach персидская кошка

kotara n
zasłona z grubej tkaniny штора

koteria kɔˈtɛrʲja n
ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy камарилья клика

kotka ˈkɔtka n
(zoologia, zoologiczny) samica kota кошка

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno; якорь

kotylion n
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1); котильон

kowadło kɔˈvadwɔ n
ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego; наковальня накова́льня

kowal ˈkɔval n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu; кузнец

kowalik kɔˈvalʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach; поползень

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych; ковариация

kowboj ˈkɔvbɔj n
pasterz bydła w Ameryce; ковбой

kowieński adj
dotyczący Kowna, związany z Kownem каунасский

kowrowski adj
związany z Kowrowem, dotyczący Kowrowa ковровский

koza ˈkɔza n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich; коза

kozak ˈkɔzak n
lekki kawalerzysta elitarnych oddziałów armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce; казак
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca ukraińskiego; muzyka skomponowana do tańczenia tego tańca; казачок
wysoki but damski ze skóry сапог

kozi ˈkɔʑi adj
dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu) козий

kozielski adj
związany z Kozielskiem, dotyczący Kozielska козельский

kozik ˈkɔʑik n
mały nóż ze składanym, spiczastym ostrzem i drewnianym trzonkiem перочинный ножик

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś; козёл отпущения

koziołek kɔˈʑɔwɛk n
(zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł козлик козлёнок

kozłek ˈkɔzwɛk n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny kozłkowatych; валериана

kozłek lekarski ˈkɔzwɛk lɛˈkarsʲci n
(botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym; валериана лекарственная

kołacz ˈkɔwaʧ̑ n
rodzaj obrzędowego pieczywa, pierwotnie o okrągłym kształcie; калач колач

kołatka kɔˈwatka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków трещотка
(potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania; двверной молоток

kołchoz ˈkɔwxɔs n
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich; колхоз

kołdra ˈkɔwdra n
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu одеяло

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
część ubrania otaczająca szyję; воротник

koło ˈkɔwɔ n
(geometria) okrąg wraz z odciętym przez niego fragmentem płaszczyzny; круг
(potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg окружность
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu; колесо

koło ˈkɔwɔ preposition
obok, przy, blisko czegoś возле около

koło garncarskie ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ n
urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia; гончарный круг

koło podbiegunowe ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ n
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej; полярный круг

koło sterowe ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej; штурвал

koło zębate ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ n
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów; зубчатое колесо

kołodziej kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j n
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów; колесник

kołokolnia n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna колокольня

kołomieński adj
związany z Kołomną, dotyczący Kołomny коломенский

kołtuństwo n
(książkowy) (pogardliwie) mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi мещанство
(książkowy) (pogardliwie) zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych мещане

kołymski adj
związany z Kołymą (rzeką w Rosji azjatyckiej) колымский

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły колыбельная

kołysać v
wprawiać w ruch wahadłowy качать колыхать
usypiać dziecko, bujając je укачивать

koń kɔ̃ɲ n
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach конь козёл
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; конь лошадь
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; конь лошадь

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy; лошадиная сила

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp троянский конь

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców конечность

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca заканчивать кончать
zrywać z czymś, przestawać coś robić бросать

końcówka kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka n
(szachy, pojęcie szachowe) ostatnia faza partii szachów, gdy w grze pozostało niewiele bierek; окончание эндшпиль

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt костяк

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
związany z określonym kościołem (instytucją) церковный
(architektura, architektoniczny) (sztuka) związany z budynkiem kościoła церковный
związany z regułami określonego kościoła (instytucji) церковный

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ n
(kościelny) mężczyzna pomagający w kościele пономарь церковнослужитель

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
(budownictwo) świątynia chrześcijańska; церковь костёл

koślawy kɔɕˈlavɨ adj
krzywego kształtu, ze zniekształceniem кривой

kość kɔɕʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt; кость
wielościan z oczkami służący do gry; кость

kość krzyżowa ˈkɔɕʨ̑ kʃɨˈʒɔva n
(anatomia, anatomiczny) dolny odcinek kręgosłupa powstały ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych; крестцовая кость

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; слоновая кость

koźlarz ˈkɔʑlaʃ n
(mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju Leccinum Gray z charakterystycznymi kosmkami na trzonie; берёзовик обабок подберёзовик

koźlarz babka ˈkɔʑlaʒ ˈbapka n
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie; подберёзовик обыкновенный

koźlarz czerwony ˈkɔʑlaʃ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
(mikologia, mikologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza; подосиновик красный

koźlę n
(zoologia, zoologiczny) młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy козлик козлёнок
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej козлёнок козлик

kożuch ˈkɔʒux n
wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz) тулуп дублёнка

kożusznik kɔˈʒuʃʲɲik n
rzemieślnik wyrabiający kożuchy меховщик скорняк

kpić v
odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić высмеивать насмехаться

kra kra interjection
(potocznie, potoczny) wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtarzany, naśladujący niski, gardłowy dźwięk wydawany przez kruki i wrony кря

kra kra n
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli; льдина

krab krap n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz; краб
(architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka крабб

krach krax n
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne крах
(ekonomia, ekonomiczny) nagły, gwałtowny spadek kursu walut, akcji, obligacji lub innych aktywów; крах
(przenośnie, przenośnia) klęska крах

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej кража

kraina mlekiem i miodem płynąca kraˈ<sup>j</sup>ĩna ˈmlɛcɛ̃m i‿ˈmʲjɔdɛ̃m pwɨ̃ˈnɔ̃nʦ̑a n
miejsce, w którym jest wszystkiego pod dostatkiem земля, где текут молоко и мёд земля, где течёт молоко и мёд земля, текущая молоком и мёдом

kraj kraj n
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny; страна край
kraniec, koniec край
państwo страна государство

krajalnica ˌkrajalʲˈɲiʦ̑a n
urządzenie służące do krojenia, np. chleba, wędlin, sera; ломтерезка

krajanka kraˈjãnka n
kobieta pochodząca z tego samego kraju, regionu землячка

krajobraz kraˈjɔbras n
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy ландшафт пейзаж вид

krakać ˈkrakaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy каркать
wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk каркать

krakowianin ˌkrakɔˈvʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Krakowa краковянин

krakowski kraˈkɔfsʲci adj
związany z Krakowem, dotyczący Krakowa краковский
charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom краковский

krakwa ˈkrakfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas strepera, gatunek kaczki pływającej; серая утка

kran krãn n
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu; кран

kranik ˈkrãɲik n
(zdrobniale) kran краник

krasnodarski adj
związany z Krasnodarem, dotyczący Krasnodaru краснодарский

krasnojarski ˌkrasnɔˈjarsʲci adj
dotyczący Krasnojarska, związany z Krasnojarskiem красноярский

krasnokamski adj
związany z Krasnokamskiem, dotyczący Krasnokamska краснокамский

krasomówca ˌkrasɔ̃ˈmufʦ̑a n
osoba, która potrafi pięknie przemawiać, po mistrzowsku włada słowem краснослов оратор

krata ˈkrata n
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli решётка

krater ˈkratɛr n
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; кратер
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu; кратер
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji, rodzaj naczynia używanego do mieszania wina z wodą; кратер

kraul krawl n
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce; кроль

krawat ˈkravat n
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety; галстук

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin; портной

krawiecki kraˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z krawiectwem, dotyczący krawiectwa портновский

krawiectwo kraˈvʲjɛʦ̑tfɔ n
dział rzemiosła zajmujący się szyciem ubrań i innych wyrobów портняжество

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry край

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
(budownictwo) elemnt budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią бордюр поребрик

kraść kraɕʨ̑ v
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela красть воровать

kreacjonista n
zwolennik kreacjonizmu креационист

kreacjonizm ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga); креационизм

kreator n
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury мастер помощник

kreatynina ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna n
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek; креатинин

kreatywność n
cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni креативность

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego креативный

kredens ˈkrɛdɛ̃w̃s n
mebel do przechowywania naczyń stołowych; буфет сервант

kredka ˈkrɛtka n
ołówek z kolorowym grafitem służący do rysowania lub pisania пастель

krem krɛ̃m n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; крем

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała кремация

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
miejsce, w którym przeprowadza się palenie zwłok; крематорий

kreml n
(historia, historyczny, historycznie) gród warowny w dawnej Rusi; кремль

kres krɛs n
granica pewnej przestrzeni конец край

kreska ˈkrɛska n
(marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a тире
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski чёрточка
pozioma linia na podziałce przyrządów mierniczych, oznaczająca odcinek skali чёрточка
(sztuka) sposób rysowania charakterystyczny dla danego rysownika черта
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa штрих

kret krɛt n
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele; крот

kreteński krɛˈtɛ̃j̃sʲci adj
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) dotyczący starożytnej cywilizacji powstałej w basenie Morza Egejskiego критский
dotyczący Krety, związany z Kretą, pochodzący z Krety критский

kretowisko ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ n
kopczyk ziemi usypany przez kreta кротороина

kretyn ˈkrɛtɨ̃n n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny кретин
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem кретин

kretynka krɛˈtɨ̃nka n
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) forma żeńska od: kretyn кретинка

krew krɛf n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; кровь
(przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa кровь

krewetka krɛˈvɛtka n
(kulinaria) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) креветка
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; креветка

krewna ˈkrɛvna n
osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka родственница

krewny ˈkrɛvnɨ n
człowiek mający z kimś wspólnego przodka родственник
gatunek posiadający wspólnego przodka ewolucyjnego z danym gatunkiem потомок

kriologia krʲjɔˈlɔɟja n
nauka o lodzie; криология

kroczek ˈkrɔʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od krok шажок

kroczyć ˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ v
iść wolno, dużymi krokami, dostojnie шагать

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) zwyczajowa nazwa kilku średnich ptaków drapieżnych, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych; ястреб-перепелятник

kroić ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑ v
oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia резать

krok krɔk n
przestawienie nogi, by wykonać ruch шаг

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele; крокодил

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie крокодиловы слёзы

krokodylek ˌkrɔkɔˈdɨlɛk n
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów крокодил

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków; педометр шагомер

krokosz barwierski n
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych; сафлор красильный

krokus ˈkrɔkus n
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; крокус

krokus uprawny n
(botanika, botaniczny) Crocus sativus, gatunek rośliny z rodzaju szafran, roślina przyprawowa; шафран посевной

kronocki adj
związany z rzeką Kronocką na Kamczatce кроноцкий

kronsztadzki adj
związany z Kronsztadem, dotyczący Kronsztadu кронштадтский

kropidło n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.3) омежник
(kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą; кропило

kropka ˈkrɔpka n
małe wypełnione kółko, plamka точка пятнышко
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.: точка
krótki sygnał w alfabecie Morse'a точка

kropka w kropkę ˈkrɔpka ˈf‿krɔpkɛ
tak samo, identycznie точка в точку тютелька в тютельку

kropla ˈkrɔpla n
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość; капля
(przenośnie, przenośnia) bardzo mała ilość czegoś капля

kropla drąży skałę ˈkrɔpla ˈdrɔ̃w̃ʒɨ ˈskawɛ proverb
długie i wytrwałe działania przynoszą w końcu oczekiwane wyniki вода камень точит капля и камень долбит

kropla w morzu ˈkrɔpla ˈv‿mɔʒu idiom
bardzo mała, całkowicie niewystarczająca ilość czegoś капля в море

krople n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dozowany kroplami; капли

krowa ˈkrɔva n
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; корова
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety корова

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ proverb
z przechwałek niewiele wynika лающая собака не кусает собака, которая лает — не кусает

krowi ˈkrɔvʲi adj
charakterystyczny dla krowy, mający cechy krowy коровий
pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy коровий

krtań kr̥tãɲ n
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą; гортань

kruchość n
cecha tego, co kruche i łamliwe ломкость хрупкость
cecha tego, co kruche, delikatne, słabe i wątłe ломкость нежность

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
(historia, historyczny, historycznie) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej крестовый поход

kruczowłosy adj
(książkowy) mający kruczoczarne włosy темнокудрый черноволосый

kruk kruk n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona zamieszkujący półkulę północną; ворон

kruk krukowi oka nie wykole ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ proverb
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy ворон ворону глаз не выклюет

krukowate adj
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków z rzędu wróblowych; врановые

kruszarka kruˈʃarka n
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa дробилка

krwawodziób kr̥faˈvɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa totanus, brodziec krwawodzioby, średniej wielkości ptak z rodziny bekasowatych; травник

krwiobieg n
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) układ krwionośny кровообращение

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie донор кровь

krwiodawstwo kr̥fʲjɔˈdafstfɔ n
(medycyna, medyczny) oddawanie własnej krwi na cele medyczne; донорство кровь

krwiomocz ˈkr̥fʲjɔ̃mɔʧ̑ n
(medycyna, medyczny) obecność krwi w moczu гематурия

krwionośny kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
(medycyna, medyczny) mający związek z krążeniem krwi кровеносный

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) ten, który przelewa czyjąś krew кровопийца
ten, który pije krew кровопийца кровосос

krwioplucie n
(medycyna, medyczny) odpluwanie wydzieliny zmieszanej z krwią кровохарканье

krwiożerczy kr̥fʲjɔˈʒɛrʧ̑ɨ adj
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: odznaczający się okrucieństwem кровожадный
o zwierzętach: żywiący się mięsem lub krwią upolowanych istot żywych кровожадный

krwotoczny adj
związany z krwotokiem кровоточивый

krwotok ˈkr̥fɔtɔk n
obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby; кровотечение

krykiet ˈkrɨcɛt n
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją; крикет

kryminalista ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲista n
osoba, która dopuściła się przestępstwa kryminalnego уголовник

kryminalistka ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲistka n
kobieta, która popełnia przestępstwa уголовница

kryminalny ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ adj
odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa уголовный

kryminologia ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach); криминология

kryminologiczny ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
dotyczący kryminologii, związany z kryminologią криминологический

krymski ˈkrɨ̃msʲci adj
od Krym крымский

kryolit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady halogenków; криолит

krypta ˈkrɨpta n
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych; склеп крипта

kryptograficzny adj
związany z kryptografią, dotyczący kryptografii криптографический

kryptologia n
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę); криптология

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36; криптон

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; кристал
(potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła; хрусталь

kryterium n
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru критерий

krytyka ˈkrɨtɨka n
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś критика

krytykanctwo ˌkrɨtɨˈkãnʦ̑tfɔ n
krytykowanie, z którego niewiele wynika; skłonność do nierzeczowego krytykowania, wydawania bezcelowych negatywnych sądów критиканство

krytykant n
osoba skłonna do krytykanctwa, nierzeczowego krytykowania критикан

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady критиковать

kryzys ˈkrɨzɨs n
zła sytuacja (trwająca dłużej) кризис

krzak kʃak n
(botanika, botaniczny) krzew куст
(przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) zwykle w lm zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów крокозябры

krzem kʃɛ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; кремний силиций

krzemowy adj
dotyczący krzemu кремниевый

krzesło ˈkʃɛswɔ n
mebel przeznaczony do siedzenia, zazwyczaj prosty, bez podłokietników, z oparciem na plecy i czterema nogami; стул

krzesło elektryczne ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci; электрический стул

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności; коклюш

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
mówić lub wołać bardzo głośno кричать орать
o niemowlęciu: płakać кричать орать
wydawać głośny, nieartykułowany dźwięk, np. z radości, na skutek zadania bólu кричать орать

krzyk kʃɨk n
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki крик

krzykliwy kʃɨkˈlʲivɨ adj
o człowieku skłonny do krzyku, do krzyczenia крикливый

krzywa ˈkʃɨva n
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni; кривая

krzywda ˈkʃɨvda n
szkoda, strata, która spotyka kogoś niezasłużenie, niesłusznie вред

krzywomierz n
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość; курвиметр

krzywonogi ˌkʃɨvɔ̃ˈnɔɟi adj
mający krzywe nogi кривоногий

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą лжесвидетельство клятвопреступление

krzywoprzysięzca ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃sʦ̑a n
ktoś, kto przysięgając składa fałszywe zeznanie клятвопреступник

krzywousty adj
mający krzywe, asymetryczne usta кривоустый

krzyż kʃɨʃ n
(anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa; крестец
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności крест
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) крест
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; крест крестик

krzyżak ˈkʃɨʒak n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż; крестовик

krzyżodziób kʃɨˈʒɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki клёст

krzyżodziób świerkowy kʃɨˈʒɔʥ̑upʲ ɕfʲjɛrˈkɔvɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów; клёст-еловик

krzyżowiec n
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych крестоносец

krzyżyk ˈkʃɨʒɨk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu; -диез

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki; кряква
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów; кроссворд

król krul n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; король царь
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie король
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; король царь
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem; король царь

król jest nagi ˈkrulʲ ˈjɛst ˈnaɟi proverb
stwierdzenie oczywistości, której inni nie chcą lub boją się zauważyć, kiedy wygodniej im jest udawać, że wszystko jest w porządku а король - то голый

król śledziowy n
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne; сельдяной король

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice); царство
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; королевство царство

królewicz kruˈlɛvʲiʧ̑ n
syn króla королевич

królewna n
córka króla i/lub królowej королевна

królewski kruˈlɛfsʲci adj
mający związek z królem lub królową королевский
(szachy, pojęcie szachowe) dotyczący szachowego króla королевский
(przenośnie, przenośnia) bogaty i pełen przepychu, jakby z królewskiego (1.1) dworu царский

królik ˈkrulʲik n
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych; кролик крольчиха

królikarnia ˌkrulʲiˈkarʲɲa n
pomieszczenie przeznaczone do hodowli królików крольчатник

królobójca n
zabójca króla цареубийца

królowa kruˈlɔva n
(szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman королева
żona króla королева
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów королева
monarchini rządząca królestwem королева царица

królowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: królować королевствование

krótki ˈkrutʲci adj
mający małą długość короткий краткий
trwający niedługo короткий

krótkodzioby adj
taki, który posiada krótki dziób короткоклювый

krótkolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający krótką lufę короткоствольный

krótkonogi ˌkrutkɔ̃ˈnɔɟi adj
mający krótkie nogi коротконогий

krótkotrwałość n
cecha tego, co krótkotrwałe кратковременность

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
trwający przez krótki czas кратковременный

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty; близорукость миопия
(przenośnie, przenośnia) brak zdolności przewidywania близорукость недальновидность

krótkowzroczny adj
(medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty близорукий
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać близорукий

krąg krɔ̃ŋk n
okrąg круг
grupa ludzi, która siedzi wokół czegoś круг

krążek ˈkrɔ̃w̃ʒɛk n
(sport, sportowy) przedmiot, którym rozgrywa się hokej шайба

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu; крейсер

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
obracać się крутиться

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę; позвоночник позвоно́чник

krępować krɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie связывать

krętacz n
człowiek oszukujący, używający wykrętów, wybiegów плут пройдоха

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Jynx torquilla, ptak leśny potrafiący znacznie wykręcać głowę; вертишейка

kręty ˈkrɛ̃ntɨ adj
taki, który nie biegnie w linii prostej, pełen zakrętów извилистый

kseno- ˈksɛ̃nɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś obcym, odmiennym ксено-

ksenofilia n
(książkowy) sympatia dla cudzoziemców i cudzoziemszczyzny ксенофилия

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie; ксенофобия

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54; ксенон

ksero ˈksɛrɔ n
(potocznie, potoczny) kserograf ксерокс
(potocznie, potoczny) kserokopia ксерокс

ksieni n
(przestarzałe, przestarzały) przełożona klasztoru żeńskiego аббатиса

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie священник ксёндз

książeczka cɕɔ̃w̃ˈʒɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: książka книжечка

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; книга

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych; кулинарная книга

książkowy cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ adj
(książkowy) odnoszący się do książki, zawarty w książce книжный

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
syn monarchy принц
wysoki tytuł szlachecki герцог князь
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla князь принц

książęcy adj
odnoszący się do księcia, związany z księciem герцогский

księga ˈcɕɛ̃ŋɡa n
opasła książka книга

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.; книжный магазин

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych бухгалтерия
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa; бухгалтерия счетоводство

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ adj
związany z księgowością бухгалтерский

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych бухгалтер

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
rządzone przez księcia państwo lub jego część герцогство

księżna ˈcɕɛ̃w̃ʒna n
członkini rodu, któremu nadano tytuł książęcy герцогиня княгиня
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie герцогиня княгиня
żona księcia герцогиня княгиня

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
córka księcia принцесса королевна

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.; луна спутник
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część луна месяц

księżycowy ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ adj
związany z Księżycem, dotyczący Księżyca лунный

ksylen ˈksɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny używany głównie jako rozpuszczalnik; диметилбензол ксилол

ksylo- ˈksɨlɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drewnem lub drzewem ксило-

ksylometazolina ˌksɨlɔ̃mɛtazɔˈlʲĩna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny ксилометазолин

ksywa ˈksɨva n
(gwarowe, gwara) (więziennictwo, więzienny) przestępcza gwara феня

kształt kʃtawt n
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina форма

kto ktɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o takie orzeczniki кто
…służący jako podmiot zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę кто

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ proverb
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami кто с мечом к нам придет от меча и погибнет поднявший меч от меча и погибнет

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi не рой другому яму, сам в неё попадёшь

kto pyta, nie błądzi ˈktɔ ˈpɨta ɲɛ‿ˈbwɔ̃ɲʥ̑i proverb
zamiast uczyć się na własnych błędach, warto spytać o radę язык до Киева доведёт

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg кто рано встаёт, тому Бог подаёт

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
obojętnie, bez znaczenia kto кто-либо кто-нибудь

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
nieokreślona osoba, nieznany człowiek кто-нибудь кто-то

który ˈkturɨ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie который
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego который

którędy interrogativePronoun
zaimek wprowadzający pytanie o drogę, którą coś lub ktoś się porusza как пройти

którędy pronoun
zaimek wprowadzający zdanie podrzędne dotyczące drogi, którą coś lub ktoś się porusza где куда

ku ku preposition
…wskazujący kierunek к

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby кубинский
odnoszący się do rzeki Kubań кубанский

kubeczek kuˈbɛʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: kubek чашечка

kubek ˈkubɛk n
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho, кружка

kubieński adj
związany z Kubieną, dotyczący Kubieny кубенский

kubizm ˈkubʲism̥ n
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.; кубизм
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów; кубизм

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach сидеть на корточки

kucharka kuˈxarka n
kobieta lub dziewczyna, która gotuje potrawy повариха кухарка

kucharz ˈkuxaʃ n
(kulinaria) ten, kto gotuje potrawy; повар

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania плита

kuchenny kuˈxɛ̃nːɨ adj
związany z kuchnią, używany w kuchni кухонный

kuchmistrz ˌkuxmʲiˈsṭʃ n
mistrz sztuki kulinarnej кухмистер

kuchnia ˈkuçɲa n
pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; кухня
zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się кухня
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp. кухня
komplet mebli kuchennych кухня

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
(zoologia, zoologiczny) (zdrobniale) od kuc пони
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają; конский хвост

kudymkarski adj
związany z Kudymkarem, dotyczący Kudymkaru кудымкарский

kudłacz ˈkudwaʧ̑ n
człowiek z przydługimi, rozczochranymi włosami космач лохмач

kufajka n
(potocznie, potoczny) watowana kurtka robocza фуфайка

kufel ˈkufɛl n
grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina; кружка для пиво пивная кружка

kujbyszewski adj
związany z Kujbyszewem, dotyczący Kujbyszewa ((współcześnie) Samara) куйбышевский

kujon ˈkujɔ̃n n
(pogardliwie) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia ботан ботаник зубрила зубрилка

kukabura n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo; кукабара

kukiełka n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka teatralna osadzona na kiju i animowana od dołu; куколка
(zdrobniale) od: kukła куколка

kukuruźnik ˌkukuˈruʑɲik n
(potocznie, potoczny) (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) mały radziecki dwupłatowy samolot z okresu II wojny światowej; używano go najczęściej podczas zwiadów кукурузник

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; кукуруза маис
(kulinaria) kolba kukurydzy (1.1) кукуруза маис
(kulinaria) ziarno kukurydzy (1.1) кукуруза маис

kukurydziany ˌkukurɨˈʥ̑ãnɨ adj
zrobiony z kukurydzy кукурузный

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta кукареку

kukułka kuˈkuwka n
(botanika, botaniczny) bylina o gęstych kwiatach; пальчатокоренник
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd; кукушка
figurka ptaka w ściennych zegarach, wysuwająca się ze środka w równych odstępach czasu кукушка

kukła ˈkukwa n
przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne чучело

kula ˈkula n
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby; шар
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1) шар
(medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie; костыль
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej пуля

kulawy kuˈlavɨ adj
utykający na nogę хромой

kulinarny ˌkulʲĩˈnarnɨ adj
taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw кулинарный

kulminacyjny ˌkulmʲĩnaˈʦ̑ɨjnɨ adj
najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć кульминационный

kulomb ˈkulɔ̃mp n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C; кулон

kulomiot kuˈlɔ̃mʲjɔt n
(sport, sportowy) osoba uprawiająca pchnięcie kulą толкатель

kuloodporny adj
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej пуленепробиваемый

kult kult n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie; культ

kultura kulˈtura n
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości культура
umiejętność obcowania z ludźmi культура

kulturalny ˌkultuˈralnɨ adj
dotyczący kultury, szerzący kulturę культурный
taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem культурный

kulturolog n
specjalista w dziedzinie kulturologii культуролог

kulturologia ˌkulturɔˈlɔɟja n
nauka o kulturze культурология

kulturologiczny adj
związany z kulturologią культурологический

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
dotyczący kultury культурный

kulturystka ˌkultuˈrɨstka n
(sport, sportowy) kobieta uprawiająca kulturystykę культуристка

kum kũm interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę квак ква

kumaty kũˈmatɨ adj
(potocznie, potoczny) pojętny, rozumny, obeznany, szybko orientujący się смышлёный

kumać ˈkũmaʨ̑ v
(slangowo) rozumieć врубаться

kumkwat ˈkũmkfat n
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny кумкват

kumpel ˈkũmpɛl n
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel приятель

kumski adj
związany z Kumą, dotyczący Kumy кумский

kumycki adj
związany z Kumykami, dotyczący Kumyków кумыкский

kumys ˈkũmɨs n
(kulinaria) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji; кумыс

kuna ˈkũna n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju; куница

kunaszyrski adj
związany z Kunaszyrem, dotyczący Kunaszyru кунаширский

kundalini n
(filozofia, filozoficzny) w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa кундалини

kundel ˈkũndɛl n
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów дворняга

kunsztowny kũw̃ˈʃtɔvnɨ adj
wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku артистический искусный мастерской тонкий

kupa ˈkupa n
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kał, stolec, odchody кака какашка

kupić ˈkupʲiʨ̑ v
(zobacz) kupować купить

kupić kota w worku ˈkupʲiʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
(potocznie, potoczny) kupić coś bez obejrzenia, bez sprawdzenia купить кота в мешке

kupno ˈkupnɔ n
nabywanie czegoś покупка

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy покупать

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno покупать кота в мешке

kura ˈkura n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj; курица кура

kuracjusz n
ktoś poddawany kuracji курортник

kuracjuszka n
kobieta poddawana kuracji курортница

kurajski adj
dotyczący Kurajki (rzeki w Ałtaju w Rosji) курайский

kuraż ˈkuraʃ n
(przestarzałe, przestarzały) odwaga, śmiałość, fantazja, rezon, animusz, kontenans, ochota кураж

kurcz n
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu; спазм конвульсия корча судорога

kurczak ˈkurʧ̑ak n
(kulinaria) mięso z kurczaka (1.1) курятина
(kulinaria) potrawa z kurczaka (1.1) курятина
(ornitologia, ornitologiczny) większe kurczę (pisklę kury) цыплёнок курятина

kurczę ˈkurʧ̑ɛ interjection
…wyrażający zdziwienie, zaskoczenie чёрт

kurczę ˈkurʧ̑ɛ n
pisklę kury цыплёнок

kurdupel kurˈdupɛl n
(pospolicie) (pogardliwie) ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty курдупель

kurdystański adj
związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu курдистанский

kurewski kuˈrɛfsʲci adj
(wulgarnie, wulgaryzm) właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich блядовской блядский
(wulgarnie, wulgaryzm) zły, wstrętny, podły блядовской блядский

kurewstwo kuˈrɛfstfɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytucja lub rozwiązłość seksualna блядство
(wulgarnie, wulgaryzm) rzecz wzbudzająca irytację lub sprawiająca kłopot блядство хуйня

kurgański adj
związany z Kurganem, dotyczący Kurganu курганский

kurhan ˈkurxãn n
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca; курган

kurier ˈkurʲjɛr n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości; курьер

kuriozalny ˌkurʲjɔˈzalnɨ adj
wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością курьёзный

kuriozum kurʲˈjɔzũm n
rzecz lub zjawisko wyjątkowo osobliwe, które budzi zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością курьёз

kurka ˈkurka n
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego; лисичка лисичка обыкновенная
(zdrobniale) od kura курочка

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, wystęujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony; камышница

kurlandzki adj
dotyczący Kurlandii курляндский

kurnik ˈkurʲɲik n
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur; курятник хлев

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną; куропатка

kuropatwi ˌkurɔˈpatfʲi adj
charakterystyczny dla kuropatwy; dotyczący, odnoszący się do kuropatwy куропатковый

kurort ˈkurɔrt n
miejscowość wypoczynkowa курорт

kurski adj
pochodzący z Kurska albo dotyczący tego miasta курский

kurtka ˈkurtka n
krótkie okrycie wierzchnie; куртка

kurwa ˈkurva interjection
(wulgarnie, wulgaryzm) powtarzane jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu) бля блядь

kurwa ˈkurva n
(wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia блядь
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) do kobiety / o kobiecie блядь
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) człowiek postępujący w sposób podły lub niemoralny, łajdak, nikczemnik, sprzedający się блядь
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka блядь курва

kurwa twoja mać ˈkurva ˈtfɔja ˈmaʨ̑ interjection
(wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne wyrażenie złości do konkretnej osoby, ubliżające jej matce ёб твою мать

kurwisko kurˈvʲiskɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) (zgrubienie) od: kurwa блядина шлюшара

kurwiszcze n
(wulgarnie, wulgaryzm) (zobacz) kurwiszon блядища блядище

kurylski adj
związany z Kurylami (Wyspami Kurylskimi), dotyczący Kurylów (Wysp Kurylskich) курильский

kurz kuʃ n
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp. пыль

kurzy ˈkuʒɨ adj
charakterystyczny dla kury, mający cechy kury куриный
związany z kurą, pochodzący od kury куриный

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
wystawiać na pokusę соблазнять

kuskus ˈkuskus n
tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy; кус-кус кускус

kusza ˈkuʃa n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym; арбалет

kuter ˈkutɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli; катер

kuty na cztery nogi ˈkutɨ na‿ˈʧ̑tɛrɨ ˈnɔɟi idiom
(przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo sprytny; przygotowany na każdą ewentualność; wyrachowany spryciarz; ktoś z ogromnym doświadczeniem życiowym lub w jakiejś konkretnej dziedzinie стреляный воробей тёртый калач

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki двоюродный брат кузен

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki кузина

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe ковать железо, пока горячо

kułundyński adj
związany z rzeką Kułundą кулундинский

kuśnierski adj
związany z kuśnierstwem, dotyczący kuśnierstwa скорняжный

kuśnierz n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra скорняк

kuźniecki adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka (po 1932 Nowokuźnieck) кузнецкий
związany z Kuźnieckiem, dotyczący Kuźniecka кузнецкий

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
czwarta część godziny, 15 minut четверть

kwadrat ˈkfadrat n
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny; квадрат
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby; квадратная степень квадрат

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
(matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu квадратный
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia квадратный

kwadratura koła ˌkfadraˈtura ˈkɔwa n
(geometria) jeden ze starożytnych, nie mających rozwiązania problemów matematyki greckiej, polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła, przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki; квадратура круга
(przenośnie, przenośnia) cel niemożliwy do osiągnięcia, sytuacja bez wyjścia квадратура круга

kwadrycykl kfaˈdrɨʦ̑ɨkl̥ n
(historia, historyczny, historycznie) rower z czterema kołami; квадроцикл

kwakać ˈkfakaʨ̑ v
o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy крякать

kwant kfãnt n
(fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna; квант

kwantowy kfãnˈtɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) nie dający się opisać na gruncie samej mechaniki newtonowskiej i teorii względności квантовый

kwantowy laser kaskadowy kfãnˈtɔvɨ ˈlasɛr ˌkaskaˈdɔvɨ n
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni; квантово-каскадный лазер

kwarantanna n
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią карантин

kwarc kfarʦ̑ n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach; кварц

kwarcowy kfarˈʦ̑ɔvɨ adj
(mineralogia, mineralogiczny) dotyczący kwarcu, związany z kwarcem кварцевый

kwartał ˈkfartaw n
trzy miesiące, czwarta część roku квартал

kwartet ˈkfartɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków квартет

kwas kfas n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; кислота

kwas abietynowy ˈkfas ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych, głównie jodły, używany do produkcji lakierów, pokostów i mydeł; абиетиновая кислота

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych; акриловая кислота

kwas arsenowy ˈkfas ˌarsɛ̃ˈnɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze AsO(OH)3; мышьяковая кислота

kwas askorbinowy ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu; аскорбиновая кислота

kwas azelainowy n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym; азелаиновая кислота

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3 азотная кислота

kwas chlebowy n
(kulinaria) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego; квас

kwas deoksyrybonukleinowy n
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych дезоксирибонуклеиновая кислота

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B; фолиевая кислота

kwas gentyzynowy ˈkfaz ˌɡɛ̃ntɨzɨ̃ˈnɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna kwasu benzoesowego, występuje w goryczce; 2 5 ди- гидрокси- бензойная кислота гентизиновая кислота

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy; молочная кислота

kwas mrówkowy ˈkfas mrufˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący; муравьиная кислота

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH; уксусная кислота этановая кислота метанкарбоновая кислота

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej; серная кислота

kwas szczawiowy n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy; щавелевая кислота

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych; угольная кислота

kwasica metaboliczna n
(medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35; метаболический ацидоз

kwazar ˈkfazar n
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda; квазар

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu кислый
mający cierpki smak кислый

kwestia ˈkfɛstʲja n
warunek, którego spełnienie jest potrzebne do rozwiązania problemu вопрос

kwiaciarka kfʲjäˈʨ̑arka n
(handel, handlowy) kobieta, która sprzedaje kwiaty цветочница

kwiat kfʲjat n
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania цветок цветы
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna цветок
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa цветок
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część цветок

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny; рябинник

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); апрель

kwietniowy kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ adj
charakterystyczny dla kwietnia, związany z kwietniem; taki, jak w kwietniu апрельский

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty цвести
(przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować преуспевать процветать цвести

kwoka ˈkfɔka n
(pogardliwie) (przenośnie, przenośnia) kobieta gadatliwa, nieznośna брюзга ворчунья
kura będąca w okresie lęgowym наседка

kwokacz ˈkfɔkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa nebularia, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; большой улит

kwota ˈkfɔta n
ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych количество сумма

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach; кинология

kynologiczny ˌkɨ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z kynologią, dotyczący kynologii кинологический

kyzylski adj
związany z Kyzyłem, dotyczący Kyzyłu кызылский

kółko ˈkuwkɔ n
(edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia dla grupy zainteresowań кружок
(zdrobniale) od: koło кружок
małe koło кружок
grupa bawiących się osób trzymająca się za ręce хоровод

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
zanurzać kogoś w wodzie w celu umycia go, bądź w celach leczniczych купать
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych купаться

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
kąpanie kogoś, kąpanie się купание

kąpielowy ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ adj
związany z kąpielą, dotyczący kąpieli купальный

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli плавки

kąsać ˈkɔ̃w̃saʨ̑ v
kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem кусать

kąt kɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi угол

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
(geometria) kąt równy 90 stopni; прямой угол

kędzierzawy ˌkɛ̃ɲʥ̑ɛˈʒavɨ adj
o człowieku taki, który ma kręcone włosy, kędziory кудрявый

kęs kɛ̃w̃s n
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach кусок

kłajpedzki adj
związany z Kłajpedą, dotyczący Kłajpedy клайпедский

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
świadomie mówić nieprawdę лгать врать

kłamać jak z nut ˈkwãmaʨ̑ ˈjaɡ ˈz‿nut v
celowo kłamać, oszukiwać врать не краснея

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
osoba płci męskiej, która kłamie лгун лжец врун брехун

kłamliwy kwãmˈlʲivɨ adj
taki, który jest pełen kłamstwa лживый
taki, który kłamie лживый

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd; ложь враньё вздор враки неправда обман

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw у лжи короткие ноги

kłaść kwaɕʨ̑ v
umieszczać coś w jakimś miejscu класть
pokrywać warstwą класть

kłoda ˈkwɔda n
(staropolski) dyby колода
grube drzewo, zdatne na budowę i do wyrobów bednarskich колода
tułów konia колода
ul z wydrążonego pnia drzewnego колода

kłodzki ˈkwɔʦ̑ʲci adj
związany z Kłodzkiem, dotyczący Kłodzka клодзский

kłopot ˈkwɔpɔt n
przykra sytuacja, wymagająca reakcji беспокойство затруднение

kłos kwɔs n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż; колос

kłus kwus n
(jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia; рысь

kłusować v
(jeździectwo, jeździecki) jechać kłusem скакать рысью
(łowiectwo, łowiecki) nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby браконьерствовать

kłusownik kwuˈsɔvʲɲik n
(łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta браконьер

kłuć kwuʨ̑ v
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym колоть

kłócić ˈkwuʨ̑iʨ̑ v
toczyć spór, spierać się ссориться

kłódka miłości ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i n
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary; замок любви

kłótliwość n
cecha tego, co kłótliwe; cecha tych, którzy są kłótliwi вздорность сварливость

kłótliwy kwuˈtlʲivɨ adj
skłonny do kłótni сварливый

kłótnia ˈkwutʲɲa n
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura спор

kłąb n
(zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków; холка
zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś моток пряжи

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego; корневище ризома
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie ризома

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę клубок клубо́к

labialny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) artykułowany zaokrąglonymi wargami губной лабиальный

labilność n
cecha tego, co labilne лабильность

labilny laˈbʲilnɨ adj
zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny лабильный

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście; лабиринт

laborant laˈbɔrãnt n
pracownik laboratorium лаборант

laborantka ˌlabɔˈrãntka n
pracownica laboratorium лаборантка

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych; лаборатория
pomieszczenie przeznaczone do zajęć dydaktycznych, wymagających specjalistycznego sprzętu лаборатория

laboratoryjny ˌlabɔratɔˈrɨjnɨ adj
związany z laboratorium, dotyczący laboratorium лабораторный

labrador laˈbradɔr n
(mineralogia, mineralogiczny) ozdobny minerał; лабрадор

labradoryt ˌlabraˈdɔrɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) skała w większości utworzona z labradoru лабрадорит

labry n
(heraldyka, heraldyczny) ornament na zewnątrz tarczy herbowej; намёт

labrys ˈlabrɨs n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny; лабрис

lada ˈlada n
rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru прилавок

lada ˈlada particle
jakikolwiek, małowartościowy любой

ladacznica ˌladaʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami блудница

laddu n
(kulinaria) słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów; ладду

lady n
angielski tytuł obejmujący żonę i córki lorda леди
angielski zwrot grzecznościowy, pani леди

ladyboy n
określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii ледибой

lafirynda ˌlafʲiˈrɨ̃nda n
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami шлюха

laguna laˈɡũna n
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol; лагуна

lakier ˈlacɛr n
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony лак

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kolorowy lakier do nakładania na paznokcie jako ozdoba, zarówno u dłoni, jak i stóp лак для ногтей

lakierować v
pokrywać, powlekać coś lakierem лакировать

lakonicznie adv
w sposób lakoniczny лаконически лаконично

lakoniczność ˌlakɔ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
wyrażanie czegoś w sposób zwięzły, krótki; oszczędność w słowach, wypowiedzi лаконичность

lakoniczny ˌlakɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
zwięźle wyrażony, oszczędny w słowach лаконический лаконичный

lakrymator ˌlakrɨ̃ˈmatɔr n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie; лакриматор слезоточивый газ

laktacja lakˈtaʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) wydzielanie mleka z sutków samicy ssaków w okresie karmienia; лактация

laktaza lakˈtaza n
enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy; лактаза

laktoza lakˈtɔza n
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków; лактоза

lalka ˈlalka n
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; кукла

lama ˈlãma n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny; лама
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi лама
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczyciel buddyzmu tybetańskiego; лама

lamblia ˈlãmblʲja n
(zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego; лямблия

lambrekin lãmˈbrɛcĩn n
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy; ламбрекен

lamer ˈlãmɛr n
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba niemająca doświadczenia w posługiwaniu się komputerem, najczęściej w znaczeniu pejoratywnym; ламер

lampa ˈlãmpa n
(zobacz) lampa elektronowa; радиолампа электронная лампа
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło; лампа лампочка

lampa Aladyna ˈlãmpa ˌːlaˈdɨ̃na n
(książkowy) magiczny przedmiot mający spełniać wszelkie życzenia osoby, która go posiada лампа Аладдина

lamparci lãmˈparʲʨ̑i adj
charakterystyczny dla lamparta; dotyczący, odnoszący się do lamparta леопардовый

lampart ˈlãmpart n
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny; леопард

lamperia lãmˈpɛrʲja n
dolna część ściany, pokryta farbą olejną панель
ozdobna okładzina na ścianie панель

lampka ˈlãmpka n
kieliszek лампочка рюмка

landrynka lãnˈdrɨ̃nka n
(spożywczy) twardy, lekko przeźroczysty, kolorowy cukierek do ssania; леденец

langosz n
(kulinaria) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko; лангош

langwedocki adj
związany z Langwedocją, dotyczący Langwedocji лангедокский

lantan ˈlãntãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57; лантан

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci adj
odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków лаосский

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci n
język urzędowy Laosu; лаосский

laparoskopia ˌlaparɔˈskɔpʲja n
(medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej; лапароскопия

laparoskopowy adj
związany z laparoskopią, dotyczący laparoskopii лапароскопический

laparotomia ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej; лапаротомия

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii саамский

laryngolog ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła ларинголог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka laryngologii ларинголог

las las n
gęste zbiorowisko drzew; лес
(przenośnie, przenośnia) gęste zbiorowisko czegoś лес

laseczka laˈsɛʧ̑ka n
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) forma bakterii zdolna do tworzenia endospor бацилла

laser ˈlasɛr n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej; лазер

laserowy adj
związany z laserem, dotyczący lasera, wykorzystujący do działania światło lasera, powstały ze światła lasera лазерный

laska ˈlaska n
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna тёлка краля
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; трость палка

laski ˈlasʲci adj
związany z Lachami, dotyczący Lachów лашский

laskonogi adj
mający długie, cienkie i patykowate nogi тонконогий

lasostep n
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych; лесостепь

lasso ˈlasːɔ n
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt; лассо

latarka laˈtarka n
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło фонарик

latarnia laˈtarʲɲa n
(architektura, architektoniczny) cylinder na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi wnętrze; фонарь
lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni фонарь
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych маяк

latarnia Diogenesa laˈtarʲɲa ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa n
symbol niewiary w istnienie prawdziwego człowieka лампа Диогена фонарь Диогена

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego; маяк

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi; воздушный змей летающий змей змей

latać ˈlataʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) być w ruchu, śpieszyć się бегать суетиться
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie летать

lateks ˈlatɛks n
(chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy; латекс

latem ˈlatɛ̃m adv
w czasie trwania lata летом

lato ˈlatɔ n
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; лето

latopis laˈtɔpʲis n
(historia, historyczny, historycznie) staroruski rocznik dziejopisarski; летопись

latorośl n
(botanika, botaniczny) (przestarzałe, przestarzały) młoda, tegoroczna roślina молодой растение
(przenośnie, przenośnia) dziecko, młody potomek дитя отпрыск потомок чадо

latynista ˌlatɨ̃ˈɲista n
znawca łaciny i kultury rzymskiej латинист

latynizm laˈtɨ̃ɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego; латинизм

latynoamerykański adj
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej латиноамериканский

lawa ˈlava n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej; лава

laweta laˈvɛta n
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów эвакуатор
(wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych лафет

lawina laˈvʲĩna n
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego; лавина
(potocznie, potoczny) duża ilość czegoś лавина

lawirowanie n
(przenośnie, przenośnia) przebiegłe zachowanie się w kłopotliwych sytuacjach лавирование
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglowanie zmiennym kursem pod wiatr лавирование
zręczne omijanie przeszkód w czasie ruchu лавирование

lazuryt laˈzurɨt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów; лазурит

lazyjski adj
związany z Lazami lub Lazyką, dotyczący Lazów lub Lazyki лазский

lać laʨ̑ n
(regionalizm śląski) kapeć лить

lać laʨ̑ v
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie лить

lać jak z cebra ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra v
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu лить как из ведра

lać łzy ˈlaʨ̑ ˈwzɨ v
bardzo, przejmująco płakać, rozpaczać лить слёзы лить слёзы в три ручья

lebioda lɛˈbʲjɔda n
(botanika, botaniczny) zwyczajowa nazwa komosy марь лебеда марь белая

lecieć ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑ v
podróżować samolotem лететь
przemieszczać się w powietrzu лететь

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć лечение

leczniczy lɛʧ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
pomagający wyzdrowieć врачебный лекарственный лечебный целебный целительный

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby лечить

ledwo ˈlɛdvɔ adv
… czasu: niedawno, dopiero co едва
… sposobu: z trudem едва

ledwo ˈlɛdvɔ conjunction
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko едва как только

ledwo ˈlɛdvɔ particle
podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca только
prawie nie едва не

ledwo żywy ˈlɛdvɔ ˈʒɨvɨ adj
osłabiony, bez siły еле живой

legalizacja ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem легализация

legalny lɛˈɡalnɨ adj
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem легальный
zgodny z prawem легальный

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji; легенда
wymysł, bajka, przesadzona ocena czyjejś wartości легенда
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczny utwór instrumentalny zbliżony do ballady; легенда

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend легендарный
rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy легендарный

legginsy n
obcisłe, elastyczne spodnie z lekkiej tkaniny, bez szwów леггинсы

legowisko n
miejsce snu i schronienia zwierząt берлога логово нора
prymitywne, skromne miejsce służące do leżenia i spania логово

lejce ˈlɛjʦ̑ɛ n
rzemienne pasy służące do kierowania koniem вожжи

lejek n
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszanie średnicy strumienia cieczy; воронка лейка

lejtnant ˈlɛjtnãnt n
oficerski stopień wojskowy, odpowiednik porucznika; лейтенант

lekarka lɛˈkarka n
(potocznie, potoczny) kobieta pracująca jako lekarz врачиха

lekarski lɛˈkarsʲci adj
dotyczący leczenia, mający zastosowanie w leczeniu лечебный медицинский
związany z lekarzem, dotyczący lekarza врачебный

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy лекарство

lekarz ˈlɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; врач доктор

lekarz medycyny pracy ˈlɛkaʃ ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃nɨ ˈpraʦ̑ɨ n
(medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się badaniami profilaktycznymi pracowników oraz diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób zawodowych профврач

lekceważenie ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɛ̃ɲɛ n
traktowanie kogoś z pogardą, bez dostatecznej uwagi презрение

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
jednostka zajęć dydaktycznych урок
(przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą урок

lekki ˈlɛcːi adj
o małej wadze, małym ciężarze лёгкий
o słabej sile, niskim natężeniu лёгкий
łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia лёгкий

lekki chleb ˈlɛcːi ˈxlɛp idiom
lekka, niemęcząca praca; lekki, łatwy sposób zarabiania na swoje utrzymanie лёгкий хлеб

lekkoatleta ˌlɛkːɔaˈtlɛta n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę легкоатлет

lekkoatletyczny adj
związany z lekką atletyką, dotyczący lekką atletyką легкоатлетический

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty; лёгкая атлетика

lekkomyślność ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto jest lekkomyślny, niepoważny, zbyt lekko coś traktujący легкомысле легкомысленность

lekkomyślny adj
czyniony bez głębszego namysłu легкомысленный
o osobie: taki, który nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji własnych poczynań легкомысленный

lekkostrawny ˌlɛkːɔˈstravnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) łatwo przyswajalny, przystępny удобоваримый усваиваемый
taki, który jest łatwo przyswajany przez organizm, szybko trawiony удобоваримый усваиваемый

leksem ˈlɛksɛ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia; лексема

leksyka ˈlɛksɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich wyrazów składających się na jakiś język лексика

leksykografia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; лексикография
tworzenie słowników, słownikarstwo лексикография
zbiór słowników jakiegoś języka, regionu, okresu лексикография

leksykograficzny adj
dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii лексикографический

leksykolog n
(językoznawstwo, językoznawczy) badacz leksyki, zasobów wyrazów i związków wyrazowych лексиколог

leksykologia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia; лексикология

leksykologiczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do leksykologii, mający związek z leksykologią лексикологический

leksykon n
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej; лексикон

lektyka ˈlɛktɨka n
łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem; паланкин

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
dolna część pługa odcinająca skibę; лемех

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej; лемминг

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
napój z cytryn лимонад

lemur ˈlɛ̃mur n
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze; лемур

len lɛ̃n n
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion лён

leningradzki ˌlɛ̃ɲĩŋˈɡraʦ̑ʲci adj
związany z Leningradem, dotyczący Leningradu ленинградский

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku лень

leniuch n
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie) лентяй лодырь

leniwie adv
w sposób leniwy лениво

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak; ленивец лени́вец
(potocznie, potoczny) ktoś leniwy ленивец лентяй

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
charakteryzujący się lenistwem ленивый
wolny, poruszający się bez pośpiechu ленивый

lepidopterolog ˌlɛpʲidɔptɛˈrɔlɔk n
specjalista zawodowo zajmujący się badaniem motyli лепидоптеролог

lepidopterologia lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach; лепидоптерология

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
(zobacz) dobrze лучше
nie powinno się (robić czegoś) лучше

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale лучше поздно, чем никогда

lepiej z mądrym zgubić, niż z głupim znaleźć ˈlɛpʲjɛ̇j ˈz‿mɔ̃ndrɨ̃m ˈzɡubʲiʨ̑ ˈɲiʒ ˈz‿ɡwupʲĩm ˈznalɛɕʨ̑ proverb
zawsze, niezależnie od okoliczności, lepiej przestawać z mądrymi лучше с умным потерять, чем с глупым найти

lepić ˈlɛpʲiʨ̑ v
kształtować coś z plastycznego materiału лепить
sklejać coś, przyklejać лепить
być lepkim, kleić się do czegoś липнуть

leprozorium ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm n
izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych; лепрозорий

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał лучше синица в руках, чем журавль в небе не сули журавля в небе, а дай синицу в руки

lerka n
(ornitologia, ornitologiczny) Lullula arborea, gatunek ptaka z rodziny skowronków; лесной жаворонок

lesbijka lɛzˈbʲijka n
homoseksualna kobieta; лесбиянка

lesbijski adj
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom лесбийский

less lɛs n
(geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego; лёсс

lessowy adj
związany z lessem, dotyczący lessu, zbudowany z lessu лёссовый

leszcz lɛʃʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna; лещ

letni ˈlɛtʲɲi adj
o substancji: ciepły, lecz nie gorący комнатный температура
taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata летний

leukocytoza ˌlɛwkɔʦ̑ɨˈtɔza n
(medycyna, medyczny) nieprawidłowa liczba krwinek białych, powyżej górnej granicy normy; лейкоцитоз

lew lɛf n
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; лев
(zoologia, zoologiczny) samiec lwa (1.1) лев

lewacki lɛˈvaʦ̑ʲci adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) skrajnie lewicowy левацкий

lewak ˈlɛvak n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach левак леворадикал

lewar n
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów домкрат

lewarek lɛˈvarɛk n
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów домкрат

lewatywa ˌlɛvaˈtɨva n
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia; клизма

lewicowiec n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy левый

lewicowy ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy левый

lewo ˈlɛvɔ n
lewa strona лево

leworęczny ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
osoba leworęczna (1.1) левша

lewy ˈlɛvɨ adj
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka левый
(potocznie, potoczny) nielegalny o dokumentach, interesach левый

lezgiński adj
związany z Lezginami, dotyczący Lezginów лезгинский

leśniczy lɛɕˈɲiʧ̑ɨ adj
związany z leśnictwem, dotyczący leśnictwa лесничий

leśniczy lɛɕˈɲiʧ̑ɨ n
(leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa лесник лесничий

leśnik ˈlɛɕɲik n
pracownik lub urzędnik zajmujący się zagospodarowaniem lasu лесник

leśny ˈlɛɕnɨ adj
odnoszący się do lasu, mający związek z lasem лесной

leżak ˈlɛʒak n
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport шезлонг

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
o ubraniu dobrze się układać na kimś сидеть
zachowywać pozycję poziomą лежать

liana ˈlʲjãna n
(botanika, botaniczny) roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych; лиана

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Liban ливанский

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce либеральный

liberał n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik liberalizmu либерал

liberyjski ˌlʲibɛˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Liberia либерийский

libijski lʲiˈbʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Libia ливийский

libretto lʲiˈbrɛtːɔ n
tekst utworu muzycznego (opery, operetki, oratorium), scenariusz baletu lub pantomimy; либретто

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego; лицензия
zezwolenie, pozwolenie na korzystanie z czegoś, na wykonywanie czegoś лицензия

licho ˈlʲixɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś złego, co przynosi nieszczęście лихо

licho wie ˈlʲixɔ ˈvʲjɛ idiom
(potocznie, potoczny) słowa wyrażające różne wątpliwości чёрт его знает

lichwa ˈlʲixfa n
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze; ростовщичество

lichwiarski adj
(pejoratywnie, pejoratywny) dotyczący lichwy albo lichwiarza ростовщический

lichwiarz n
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent ростовщик

lichy ˈlʲixɨ adj
(potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku худой

licytacja ˌlʲiʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę; аукцион

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); число
zapis liczby (1.1) число
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa число

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu; зарядовое число атомный номер

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element множественное число

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych; иррациональное число

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej; двойственное число

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy единственное число

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
(gramatyka) nazwa liczby числительное имя числительное

liczebnik główny n
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej количественное числительное

liczebnik porządkowy n
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu порядковое числительное

liczebnik zbiorowy n
(gramatyka) nazwa liczby określająca liczność grupy elementów собирательное числительное

liczenie lʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: liczyć счёт

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; числитель
urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie; счётчик

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek многочисленный
(tylko w lm.) występujący w dużej liczbie многий много

liczydło lʲiˈʧ̑ɨdwɔ n
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń; счёты
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) mechanizm wskazujący licznika счётчик

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór считать счесть
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne рассчитывать
włączać do zbioru включать учитывать
zawierać w sobie określoną ilość elementów насчитывать
spodziewać się надеяться рассчитывать

lider ˈlʲidɛr n
(sport, sportowy) sportowiec lub drużyna zajmująca czołowe miejsce w zawodach lub rozgrywkach лидер
osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu лидер

ligatura ˌlʲiɡaˈtura n
znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ; лигатура
(medycyna, medyczny) nić służąca do podwiązywania naczyń krwionośnych w czasie operacji лигатура
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut лигатура

likier ˈlʲicɛr n
słodki i mocny napój alkoholowy; ликёр

likwidacja ˌlʲikfʲiˈdaʦ̑ʲja n
(przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) zabicie ликвидация
pozbycie się ликвидация

likwidować ˌlʲikfʲiˈdɔvaʨ̑ v
usuwać, znosić lub rozwiązywać coś ликвидировать
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) zabijać, pozbawiać życia ликвидировать

lilak ˈlʲilak n
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych; сирень

lilia ˈlʲilʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; лилия

lilia wodna ˈlʲilʲja ˈvɔdna n
(potocznie, potoczny) grzybień, Nymphaea L., roślina wodna o okazałych kwiatach водяная лилия

liliput lʲiˈlʲiput n
(potocznie, potoczny) człowiek bardzo małego wzrostu лилипут

lima ˈlʲĩma n
owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy лайм

limfa n
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka; лимфа

limit ˈlʲĩmʲit n
granica niemożliwa do przekroczenia лимит

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska; лимнология

limnologiczny adj
(zoologia, zoologiczny) związany z limnologią, dotyczący limnologii лимнологический

limo ˈlʲĩmɔ n
(potocznie, potoczny) podbite oko синяк под глаз

limuzyna n
(motoryzacja) luksusowy samochód; лимузин

lin lʲĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba; линь

lina ˈlʲĩna n
elastyczne cięgno z włókna lub drutów; канат трос

linearność n
cecha tego, co linearne линеарность

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca лингвист

lingwistka n
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalistka w zakresie lingwistyki лингвистка

lingwistyczny adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty лингвистический

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku лингвистика

linia ˈlʲĩɲja n
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka линия
trasa dla środków lokomocji маршрут

linijka lʲĩˈɲijka n
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości; линейка

liniowiec lʲĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami; лайнер

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
mający związek z linią линейный линеен линейнуй

linoskoczek ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk n
cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie канатоходец

lipa ˈlʲipa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych; липа
(potocznie, potoczny) kłamstwo, oszustwo липа

lipcowy lʲipˈʦ̑ɔvɨ adj
związany z lipcem, dotyczący lipca июльский

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); июль

lipiecki adj
związany z Lipieckiem, dotyczący Lipiecka липецкий

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych; хариус

lipski ˈlʲipsʲci adj
związany z Lipskiem, dotyczący Lipska лейпцигский

lirogon n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu wróblowych występujący na kontynencie australijskim; лирохвост

liryzm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób лиризм

lis lʲis n
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie; лиса лис

lis polarny ˈlʲis pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego; песец

list lʲist n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu письмо
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1) письмо
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie письмо

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją; открытое письмо публичное письмо

list polecony n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru заказное письмо

lista ˈlʲista n
elementy zapisane w kolejności список

listek figowy ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ idiom
(przenośnie, przenośnia) osłona czegoś, co z jakichś względów chciałoby się ukryć, nie ujawniać; przykrywka dla czegoś, parawan фиговый листок
(przenośnie, przenośnia) skąpa przysłona nagości фиговый листок

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki почтальон

listopad lʲiˈstɔpat n
(dawniej, dawny) opadanie liści листопад
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); ноябрь

listopadowy ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ adj
mający miejsce, odbywający się w listopadzie ноябрьский

listowie lʲiˈstɔvʲjɛ n
(botanika, botaniczny) ogół liści roślin, zwłaszcza drzew i krzewów листва

lit lʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3; литий

litera lʲiˈtɛra n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów; буква

litera prawa lʲiˈtɛra ˈprava n
dosłowne brzmienie, strona formalna tekstu prawnego, przepisu itp. буква закона

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
mający związek z literaturą литературный

literalny ˌlʲitɛˈralnɨ adj
(książkowy) mający związek ze ścisłym rozumieniem, przytoczeniem lub tłumaczeniem czyichś słów буквальный

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym; литература

literaturoznawca n
(literacko) naukowiec badający literaturę литературовед

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą; литературоведение

literować v
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa произносить по буквам

literówka ˌlʲitɛˈrufka n
błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie опечатка описка

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Litwy lub Litwinów литовский

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
bałtyjski język używany przez Litwinów; литовский

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; литография
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1) литография

litologia ˌlʲitɔˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) zbiór cech i właściwości skał, obserwowany makroskopowo литология

litosfera ˌlʲitɔˈsfɛra n
(geologia, geologiczny) zewnętrzna, najbardziej sztywna sfera kuli ziemskiej; литосфера

litościwy ˌlʲitɔˈɕʨ̑ivɨ adj
pełen litości, mający litość милосердный милостивый сострадательный

litość ˈlʲitɔɕʨ̑ n
współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś жалость милость

litr lʲitr̥ n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny; литр

litraż ˈlʲitraʃ n
pojemność zbiornika lub naczynia wyrażona w litrach литраж

litrowy lʲiˈtrɔvɨ adj
mający pojemność jednego litra, zawierający jeden litr czegoś литровый

litrówka n
pojemnik, zwykle butelka, o pojemności jednego litra литровка

lituanizacja ˌlʲitu<sup>w</sup>ãɲiˈzaʦ̑ʲja n
proces przyswajania lub celowego, stopniowego narzucania przez państwo litewskie litewskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce; литвинизация литуанизация

liturgia lʲiˈturʲɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym литургия

liturgiczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii литургический

liverpoolski adj
odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem ливерпульский

liza ˈlʲiza n
(biologia, biologiczny) rozpad na cząstki elementarne; лизис

lizak ˈlʲizak n
twardy cukierek na patyku леденец

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym лизать

lizus ˈlʲizus n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy льстец лизун подлиза подхалим

liściasty lʲiɕˈʨ̑astɨ adj
(kulinaria) w postaci liści листовой
mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście лиственный

liściec n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Phyllium, rodzaj owadów z rzędu straszyków; листовидки
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stosujący mimetyzm owad z rodzaju (1.1) листовидка

liść lʲiɕʨ̑ n
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu; лист

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
(kulinaria) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa лавровый лист

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
wolno płynąca rzeka lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu; ледник

lodowisko ˌlɔdɔˈvʲiskɔ n
miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach; каток

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków; ледокол

lodziarz ˈlɔʥ̑aʃ n
ktoś, kto sprzedaje lody мороженщик

lodówka lɔˈdufka n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo zimno, duży mróz дубак холодина холодрыга
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze; холодильник

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument; логарифм

logarytmiczny ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɨ adj
taki, którego wartość zmienia się zgodnie z określonym logarytmem логарифмический
związany z logarytmami, dotyczący logarytmów логарифмический

logarytmowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: logarytmować логарифмирование

logicznie adv
(potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu) логически
w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką логически

logiczność n
cecha tego, co logiczne логичность

logiczny lɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(potocznie, potoczny) mający sens, zrozumiały, rozsądny логический
konsekwentny, budowany zgodnie z logiką логический
związany z logiką, zgodny z logiką логический

logika ˈlɔɟika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; логика
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych логика
prawa i mechanizmy rządzące jakimiś zdarzeniami логика

lojalizm lɔˈjalʲism̥ n
praworządność; postępowanie zgodnie z polityką rządu лоялизм

lojalnie lɔˈjalʲɲɛ adv
w sposób lojalny лояльно

lojalność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni лояльность

lojalny lɔˈjalnɨ adj
rzetelny, uczciwy w relacjach z innymi лояльный
taki, który nie dopuści się zdrady, jest godny zaufania i postępuje zgodnie z określonymi regułami, nakazami; wierny лояльный

lokalizacja ˌlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja n
usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt локализация

lokalnie lɔˈkalʲɲɛ adv
w sposób lokalny локально

lokalny lɔˈkalnɨ adj
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca локальный местный

lokator lɔˈkatɔr n
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu; квартирант

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; . локомотив

lokówka lɔˈkufka n
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco плойка
(fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów бигуди

lombardzki lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci adj
związany z Lombardią ломбардский

londyńczyk lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Londynu лондонец

londyński lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci adj
pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu лондонский

lont lɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika шнур

lorandyt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów лорандит

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103; лоуренсий

lornetka lɔrˈnɛtka n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych бинокль

los lɔs n
fatum, przeznaczenie судьба
wydarzenia, bieg czyjegoś życia судьба
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej лотерейный билет

losowy lɔˈsɔvɨ adj
przypadkowy, niezależny od decyzji случайный

lot lɔt n
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu полёт перелёт
podróż, np. samolotem, balonem полёт перелёт

lotka ˈlɔtka n
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej; элерон
(sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona волан
typ pióra ptasiego маховое перо

lotnictwo lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ n
ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi; авиация авиатика

lotniczo-modelarski adj
związany z modelarstwem lotniczym, dotyczący modelarstwa lotniczego авиамоделистский

lotniczy lɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
związany z lotnictwem авиационный

lotnik ˈlɔtʲɲik n
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi лётчик авиатор
(wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie лётчик авиатор
inżynier posiadający specjalizację lotniczą авиатор

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych; аэропорт аэродром

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy; авианосец авиаматка

lotniskowy adj
służący do startu samolotów, śmigłowców itp. аэродромный
związany z lotniskiem аэропортовый

lotos ˈlɔtɔs n
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych; лотос

lotos orzechodajny n
(botanika, botaniczny) Nelumbo nucifera, wieloletnia roślina z rodziny lotosowatych, rośnąca dziko w Azji; лотос орехоносный

lowelas lɔˈvɛlas n
(pejoratywnie, pejoratywny) podrywacz, uwodziciel ловелас

loża n
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości; ложа

lub lup conjunction
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa; или

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak; любисток

lubelski luˈbɛlsʲci adj
odnoszący się do Lublina, związany z Lublinem люблинский

lubierecki adj
związany z Lubiercami, dotyczący Lubierców люберецкий

lubieżny luˈbʲjɛʒnɨ adj
rozpustny, sprośny похотливый

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem нравиться любить

lublański luˈblãj̃sʲci adj
związany z Lublaną (stolicą Słowenii) люблянский

lud lut n
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie народ

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium население

ludobójczy adj
związany z ludobójstwem, właściwy ludobójstwu геноцидный

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie; геноцид

ludowy luˈdɔvɨ adj
dotyczący obszarów wiejskich i chłopów народный
pochodzący od ludu народный
przeznaczony dla ludu, powszechny народный

ludożerca ˌludɔˈʒɛrʦ̑a n
człowiek zjadający mięso ludzkie людоед

ludożerczy adj
właściwy ludożercy людоедский

ludożerstwo ˌludɔˈʒɛrstfɔ n
jedzenie mięsa ludzkiego przez innych ludzi людоедство

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka человеческий
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka человеческий

ludzkość ˈluʦ̑kɔɕʨ̑ n
natura człowieka, która jest utożsamiana z dobrymi cechami ludzi человеколюбие человечество
ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie человечество

lufa ˈlufa n
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale; ствол

lufowy adj
związany z lufą, dotyczący lufy (tylko w znaczeniu: „część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale”) ствольный

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji; лакрица

luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk n
mieszkaniec Luksemburga (stolicy państwa Luksemburg) люксембуржец

luksemburka ˌluksɛ̃mˈburka n
mieszkanka miasta Luksemburg люксембурженка

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
odnoszący się do miasta Luksemburg люксембургский
odnoszący się do państwa Luksemburg люксембургский

luksus ˈluksus n
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek; пышность люкс

lulać ˈlulaʨ̑ v
kołysać dziecko (najczęściej do snu) баюкать убаюкивать

lulkowy adj
związany z lulkiem, powstający z lulka беленной

lumpenproletariacki adj
związany z lumpenproletariatem, odnoszący się do lumpenproletariatu люмпен-пролетарский

lumpenproletariat n
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa; люмпен-пролетариат

lupa ˈlupa n
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu; лупа

lupanar luˈpãnar n
(przestarzałe, przestarzały) dom publiczny, zamtuz лупанарий

lupinina ˌlupʲĩˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkaloid występujący w łubinie o bardzo gorzkim smaku; люпинин

lura ˈlura n
(potocznie, potoczny) napój o małej zawartości esencji; słaba kawa бурда

lusterko wsteczne luˈstɛrkɔ ˈfstɛʧ̑nɛ n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy зеркало заднего вида

lustro ˈlustrɔ n
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; зеркало

luteranin ˌlutɛˈrãɲĩn n
osoba, która wyznaje luteranizm лютеранин

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra; лютеранство

luteranka ˌlutɛˈrãnka n
kobieta, która wyznaje luteranizm лютеранка

lutet ˈlutɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71; лютеций

lutowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: lutować пайка

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem паять пропаять спаивать

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania; паяльник

lutowy luˈtɔvɨ adj
od: luty февральский

luty ˈlutɨ n
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) февраль

luźny ˈluʑnɨ adj
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach) свободный

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ idiom
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym львиная доля

lwię n
młode lwa; mały, młody lew львёнок

lwowski ˈlvɔfsʲci adj
związany ze Lwowem, dotyczący Lwowa львовский

lwołak ˈlvɔwak n
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest lew лев-оборотень

lód lut n
stały stan skupienia wody; лёд
(potocznie, potoczny) lodowisko лёд
(potocznie, potoczny) (pospolicie) fellatio минет
często w lm deser przyrządzany ze zmrożonego mleka, czasem z dodatkiem owoców oraz innych substancji мороженое лёд

ląd lɔ̃nt n
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów; земля суша материк

lądowanie ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: lądować высадка посадка приземление

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
osiadać na czymś – z powietrza lub wody приземляться

lęk lɛ̃ŋk n
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny; тревога

lękać się ˈlɛ̃ŋkaʨ̑‿ɕɛ v
(książkowy) bać się; odczuwać strach, trwogę бояться опасаться

lękliwy lɛ̃ŋkˈlʲivɨ adj
(o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć боязливый пугливый робкий

maca ˈmaʦ̑a n
płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy; маца

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Macedonia lub Macedończyków македонский
odnoszący się do regionu Macedonia w Grecji lub mieszkańców tego regionu македонский

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Macedonii; македонский

machaczkalski adj
związany z Machaczkałą, dotyczący Machaczkały махачкалинский

machać ˈmaxaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) robić coś szybko махать гнать

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion; матка
(sztuka) (zobacz) masa perłowa перламутр

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia; матрица

macierzyński ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃sʲci adj
dotyczący macierzyństwa, właściwy matce материнский

macierzyństwo ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ n
bycie matką материнство

macocha maˈʦ̑ɔxa n
żona ojca, ale nie matka мачеха

maczeta maˈʧ̑ɛta n
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach; мачете

madagaskarski ˌmadaɡaˈskarsʲci adj
odnoszący się do państwa Madagaskar мадагаскарский
odnoszący się do wyspy Madagaskar мадагаскарский

mafia ˈmafʲja n
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce мафия

magadański adj
związany z Magadanem (miastem w Rosji) магаданский

magazyn maˈɡazɨ̃n n
czasopismo журнал
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów склад

magdeburski ˌmaɡdɛˈbursʲci adj
związany z Magdeburgiem, dotyczący Magdeburga магдебургский

magenta maˈɡɛ̃nta n
barwa purpurowa; маджента

magia ˈmaɟja n
praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne; магия

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z magią магический

magisterski adj
związany z osobą magistra магистерский
związany z tytułem magistra магистерский

magma ˈmaɡma n
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej; магма

magmowy maɡˈmɔvɨ adj
(geologia, geologiczny) powstały z magmy, mający związek z magmą магматический

magnes ˈmaɡnɛs n
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów); магнит

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej; магнитофон

magnetofonowy adj
związany z magnetofonem, dotyczący magnetofonu магнитофонный

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes магнитный
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym) привлекательный

magnetyt maɡˈnɛtɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza; магнетит

magnez ˈmaɡnɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12 магний

magnezyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu; магнезит

magnitogorski adj
związany z Magnitogorskiem, dotyczący Magnitogorska магнитогорский

magnolia maɡˈnɔlʲja n
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych; магнолия
(potocznie, potoczny) kwiat magnolii (1.1) магнолия

mahometanin n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu магометанин

maj maj n
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) май

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; майоран
(kulinaria) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1) майоран

majestat n
dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy величественность

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) pełen dostojnej powagi величавый величественный царственный

majkopski adj
związany z Majkopem, dotyczący Majkopu майкопский

majonez maˈjɔ̃nɛs n
(kulinaria) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju майонез

major ˈmajɔr n
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana; майор

majowy maˈjɔvɨ adj
związany z majem, dotyczący maja майский

majski adj
związany z Mają (rzeką na Syberii w Rosji) майский

majtki ˈmajtʲci n
(krawiectwo) dolna część bielizny okrywająca biodra; трусы

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
bogactwo, fortuna имущество
posiadłość ziemska имение

mak mak n
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; мак
(cukiernictwo) (spożywczy) nasiona maku (1.2) мак

makabryczny ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ adj
wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu ужасный чудовищный

makak ˈmakak n
(zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa; макака

makaron maˈkarɔ̃n n
(spożywczy) (kulinaria) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli; макароны вермишель лапша

makiawelista n
(książkowy) ktoś, kto posługuje się podstępem w osiągnięciu zamierzonego celu макиавеллианец макиавеллист
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik makiawelizmu w polityce макиавеллианец макиавеллист

makiawelizm ˌmacaˈvɛlʲism̥ n
postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów, szczególnie w polityce; wiara w to, że cel uświęca środki макиавеллизм

makler ˈmaklɛr n
(ekonomia, ekonomiczny) osoba, która zawodowo zajmuje się pośrednictwem w handlu маклер

makowiec maˈkɔvʲjɛʦ̑ n
(kulinaria) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami; маковник

makrela maˈkrɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus; макрель

maksymalnie ˌmaksɨ̃ˈmalʲɲɛ adv
w sposób maksymalny максимально

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu) максимальный

makulatura ˌmakulaˈtura n
niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu; макулатура

makutra n
(kulinaria) gliniana misa do ucierania maku i innych produktów; макитра

makówka maˈkufka n
(botanika, botaniczny) owoc maku w formie torebki z nasionami маковка

malachit maˈlaçit n
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment; малахит

malachitowy ˌmalaçiˈtɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem малахитовый
(książkowy) mający kolor szmaragdowozielony, taki jak kolor malachitu малахитовый

malajski maˈlajsʲci adj
dotyczący Malezji, pochodzący z Malezji, taki jak na Malezji малайский

malakologia ˌmalakɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami; малакология

malarstwo maˈlarstfɔ n
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana); живопись

malaryczny adj
o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię малярийный
odnoszący się do malarii, związany z malarią малярийный
sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii малярийный

malarz ˈmalaʃ n
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku маляр художник
(sztuka) artysta, który maluje obrazy художник

malawijski ˌmalaˈvʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Malawi малавийский

malezyjski ˌmalɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Malezja малайзийский

maleńki maˈlɛ̃ɲci adj
(zdrobniale) od: mały маленький

malgaski adj
związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów малагасийский

malijski maˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Mali малийский

malina maˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; малина
(potocznie, potoczny) (kulinaria) owoc maliny właściwej (1.2) малина
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej малина

malinka maˈlʲĩnka n
(potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku; засос

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
dotyczący malin (krzewów i owoców) малиновый
mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony малиновый
przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin малиновый

malować maˈlɔvaʨ̑ v
nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem красить

malowniczy adj
pełny walorów malarskich живописный

maltański malˈtãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta мальтийский
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta мальтийский

maltański malˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty; мальтийский

maluch ˈmalux n
(potocznie, potoczny) małe dziecko lub zwierzę малыш

mama ˈmãma n
(potocznie, potoczny) matka мама мамочка

mammalogia n
(zoologia, zoologiczny) teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami; маммалогия

mammografia ˌmãmːɔˈɡrafʲja n
(medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi; маммография

mamonowski adj
związany z Mamonowem, dotyczący Mamonowa мамоновский

mamut ˈmãmut n
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych; мамонт

managuański ˌmãnaɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Managua манагуанский

manat ˈmãnat n
(jednostka monetarna) waluta Azerbejdżanu; манат
(jednostka monetarna) waluta Turkmenistanu; манат

manchesterski adj
odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem манчестерский

mandala mãnˈdala n
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii; мандала

mandaryn n
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach; мандарин

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aix galericulata, ptak wodny z rodziny kaczkowatych; мандаринка
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce мандарин
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców; мандарин

mandaryński adj
(historia, historyczny, historycznie) związany, odnoszący się do mandarynów мандаринский

mandragora ˌmãndraˈɡɔra n
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; мандрагора
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności мандрагора

mandżurski mãn͇ˈʤ̑ursʲci adj
dotyczący Mandżurii, związany z Mandżurią, pochodzący z Mandżurii маньчжурский

manekin mãˈnɛcĩn n
figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka; манекен

manetka mãˈnɛtka n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem манетка шифтер

maneż n
(jeździectwo, jeździecki) plac służący do ujeżdżania koni манеж
arena cyrkowa арена цирк манеж

manga ˈmãŋɡa n
japoński komiks; манга

mangan ˈmãŋɡãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25; марганец

manganowy adj
dotyczący manganu марганцевый марганцовый

mango ˈmãŋɡɔ n
(kulinaria) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) манго
(botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych; манго

mania prześladowcza n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie бред преследования персекуторный бред

maniakalność n
cecha tego, co maniakalne; cecha tych, którzy są maniakalni маниакальность

maniakalny adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący manii i/lub maniaka маниакальный

manichejczyk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu манихей манихеец

manierka n
płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów; фляга

manifestacja ˌmãɲifɛˈstaʦ̑ʲja n
czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności манифестация
ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji манифестация

manifestant ˌmãɲiˈfɛstãnt n
uczestnik manifestacji манифестант

manifestantka n
kobieta biorąca udział w manifestacji манифестантка

mankament mãŋˈkãmɛ̃nt n
wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka дефект

manna z nieba ˈmãnːa ˈzʲ‿ɲɛba n
coś dobrego, co przychodzi nagle, niespodziewanie lub łatwo (bez wysiłku) манна небесная

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do mierzenia ciśnienia; манометр

mansarda mãw̃ˈsarda n
pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym; мансарда

mansardowy ˌmãw̃sarˈdɔvɨ adj
(architektura, architektoniczny) związany z mansardą, dotyczący mansardy мансардный

mantykora n
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil; мантикора

manufaktura n
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu; мануфактура

manuskrypt mãˈnuskrɨpt n
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie; манускрипт

manycki adj
związany z Manyczem, dotyczący Manycza Манычский

maoista ˌmaɔˈ<sup>j</sup>ista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik maoizmu маосист

maoistowski adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z maoizmem маоистский

maoizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin; маоизм

mapa ˈmapa n
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba; карта

mapa topograficzna ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na n
dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni; топографическая карта

marabut maˈrabut n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak padlinożerny z rodzaju Leptoptilos; марабу

marabut afrykański maˈrabut ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; африканский марабу

marabut indyjski maˈrabut ĩnˈdɨjsʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos dubius, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; индийский марабу

marabut jawajski maˈrabutʲ jaˈvajsʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos javanicus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; яванский марабу

marathi n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra; маратхи

maraton maˈratɔ̃n n
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m марафон

maratończyk ˌmaraˈtɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
biegacz biorący udział w maratonie марафонец

marchew ˈmarxɛf n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.; морковь
(kulinaria) warzywo z korzenia marchwi zwyczajnej морковь

marchwiowy marxˈfʲjɔvɨ adj
zrobiony z marchwi морковный

marcowy mar.ˈʦ̑ɔ.vɨ adj
odnoszący się do marca, trzeciego miesiąca roku мартовский

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
(kulinaria) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych; маргарин

margiel ˈmarʲɟɛl n
(geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych; мергель

margines n
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu; поле

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych; марихуана

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia марионетка
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków марионетка

marionetkowy adj
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) będący bezwolnym narzędziem w czyichś rękach, całkowicie zależny od kogoś марионеточный
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący marionetki, związany z marionetką марионеточный

markaczka marˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta nigra, gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu; синьга

markasyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza; марказит

marketing n
działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów; маркетинг

marketingowy adj
związany z marketingiem, dotyczący marketingu маркетинговый

marksista marʲˈcɕista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik marksizmu марксист

marksistka marʲˈcɕistka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka marksizmu марксистка

marksistowski adj
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu марксистский

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego; марксизм

marmolada ˌmarmɔˈlada n
(kulinaria) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem; мармелад

marmurek marˈmurɛk n
rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka мраморный кекс

marnotrawca ˌmarnɔˈtrafʦ̑a n
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna расточитель

marnotrawny ˌmarnɔˈtravnɨ adj
niewykorzystujący rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarujący, rozrzutny мотовской расточительный

marnotrawstwo ˌmarnɔˈtrafstfɔ n
niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie расточительство

marny ˈmarnɨ adj
będący w złym stanie, o niewielkiej wartości ничтожный
mały, drobny крохотный

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Maroka марокканский

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
(przymiotnik) od Mars марсианский

marskość ˈmarskɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności цирроз

marsylski adj
związany z Marsylią, dotyczący Marsylii марсельский

marsz marʃ n
przemieszczanie się, pochód wojsk; марш
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy марш
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice; марш

marszałek marˈʃawɛk n
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce; маршал

marszruta marʃˈruta n
wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu маршрут

martwicze zapalenie powięzi n
(medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn; некротический фасциит

martwić ˈmartfʲiʨ̑ v
niepokoić się, smucić się беспокоить беспокоиться

martwy ˈmartfɨ adj
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest wyłączony z aktywnego życia мёртвый
taki, który należy do kategorii przedmiotów неживой неодушевлённый
taki, który umarł мёртвый умерший покойный

martyrologia ˌmartɨrɔˈlɔɟja n
cierpienie i męczeństwo narodu lub wyznawców jakiejś religii; мартирология

maruder n
(potocznie, potoczny) człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie мямля рохля
(wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw мародёр

maruderstwo n
(wojskowość, wojskowy) ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży мародёрство

maryjski adj
związany z Maryjczykami lub Republiką Mari El, dotyczący Maryjczyków lub Republiki Mari El марийский

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
(krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru пиджак
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu флот

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa; военно-морской флот

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
człowiek należący do załogi okrętu lub statku; матрос моряк

marynata n
(kulinaria) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych; маринад

marynować v
(kulinaria) zaprawiać w zalewie octowej мариновать

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) март

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś мечта
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu мечта

marzenie senne maˈʒɛ̃ɲɛ ˈsɛ̃nːɛ n
to, co się śni w czasie snu; сновидение

marznący deszcz marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię; ледяной дождь

marznąć ˈmarznɔ̃ɲʨ̑ v
odczuwać duże zimno, mróz мёрзнуть
przeistaczać się w lód леденеть

marzyciel n
ten, kto marzy мечтатель

marzycielka ˌmaʒɨˈʨ̑ɛlka n
forma żeńska od: marzyciel мечтательница

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło мечтать

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
bardzo dużo czegoś, mnóstwo масса

masa ˈmasa n
(elektryczność) połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym; заземление масса
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; масса
gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta масса
(środowiskowy) (sport, sportowy) mięśnie масса

masa krytyczna ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na n
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa критическая масса

masa molowa n
(chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej; молярная масса

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków; перламутр

masakra maˈsakra n
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny; бойня

masarz ˈmasaʃ n
pracownik masarni zajmujący się produkcją wędlin колбасник

masaż ˈmasaʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała; массаж

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
osoba zajmująca się masażem массажист

masażystka ˌmasaˈʒɨstka n
kobieta wykonująca masaż массажистка

maselniczka ˌmasɛlʲˈɲiʧ̑ka n
(kulinaria) specjalne naczynie na masło маслёнка

maska ˈmaska n
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik капот
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych; маска

maskonur maˈskɔ̃nur n
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku; тупик
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula, rodzaj ptaka z rodziny alk; тупик атлантический тупик

maskonur pacyficzny maˈskɔ̃nur ˌpaʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula corniculata, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju maskonurów, występujący na północy Pacyfiku ипатка

maskonur złotoczuby maˈskɔ̃nur ˌzwɔtɔˈʧ̑ubɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik; топорик

maskowy maˈskɔvɨ adj
od: maska масочный

masochistka ˌmasɔˈçistka n
(psychologia, psychologiczny) forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie мазохистка

masochizm maˈsɔçism̥ n
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia мазохизм
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom; мазохизм

mason ˈmasɔ̃n n
członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego масон

masowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: masować массажирование

masowy maˈsɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący masy w znaczeniu fizycznym массовый
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów массовый
przeznaczony, skierowany do dużej liczby ludzi, zwierząt lub przedmiotów массовый

masoński adj
związany z masonerią, dotyczący masonerii масонский

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi; мастэктомия

mastodont n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne; мастодонт

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm мастурбация

masturbować ˌmasturˈbɔvaʨ̑ v
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem мастурбировать
masturbować (1.1) samego siebie мастурбироваться
masturbować (1.1) siebie wzajemnie мастурбироваться

masy ˈluʥ̑ɛ n
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) duża ilość ludzi, spora część społeczeństwa массы

masywny adj
o mocnej budowie i dużym ciężarze массивный

maszkaron maˈʃkarɔ̃n n
(architektura, architektoniczny) ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy; маскарон

maszt maʃt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; мачта
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie; мачта

masztalerz n
(dawniej, dawny) starszy stajenny mający nadzór nad służbą stajenną, końmi, uprzężą; шталмейстер

maszyna maˈʃɨ̃na n
urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy машина

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie mechaniczne do pisania tekstów; пишущая машинка

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
urządzenie do łączenia kawałków elastycznych materiałów za pomocą nici poprzez utworzenie szwu; швейная машина швейная машинка

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg; машинист

maszynistka n
(dawniej, dawny) szwaczka pracująca na maszynie do szycia машинистка
(przestarzałe, przestarzały) kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania машинистка

maszynka do mięsa maˈʃɨ̃nka dɔ‿ˈmʲjɛ̃w̃sa n
mechaniczne narzędzie kuchenne, służące do rozdrabniania mięsa; мясорубка

maszynoznawstwo n
nauka o budowie i zasadach funkcjonowania maszyn; машиноведение

masło ˈmaswɔ n
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; масло

masło maślane ˈmaswɔ maɕˈlãnɛ n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących; масло масляное

matczyny maṭˈʧ̑ɨ̃nɨ adj
(książkowy) dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę материнский

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z matematyką математический

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
osoba zajmująca się zawodowo matematyką математик

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych; математика матема́тика

materac maˈtɛraʦ̑ n
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych; матрас

materialista ˌmatɛrʲjaˈlʲista n
(filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu материалист
(potocznie, potoczny) człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych материалист

materialistka ˌmatɛrʲjaˈlʲistka n
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka materializmu w filozofii материалистка
kobieta kierująca się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych материалистка

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
dotyczący materii, związany z pojęciem materii материальный
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi материальный

materiał maˈtɛrʲjaw n
to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina ткань
to, z czego są wytwarzane przedmioty материал

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry; взрывчатка взрывчатое вещество

matka ˈmatka n
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo игуменья настоятельница
rodzic płci żeńskiej; мать мама

matka chrzestna ˈmatka ˈxʃɛstna n
(kościelny) kobieta przedstawiająca do chrztu osobę chrzczoną крёстная мать

matkobójca n
(książkowy) zabójca własnej matki матереубийца

matlockit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy halogenków; матлокит

matnia ˈmatʲɲa n
(przenośnie, przenośnia) sytuacja bez wyjścia западня ловушка
(łowiectwo, łowiecki) sidła, pułapka западня ловушка

matowy maˈtɔvɨ adj
bez połysku матовый
bezdźwięczny, przytłumiony глухой

matriarchalny ˌmatrʲjarˈxalnɨ adj
dotyczący matriarchatu матриархальный

matriarchat maˈtrʲjarxat n
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety; матриархат

matrioszka maˈtrʲjɔʃka n
rosyjska drewniana zabawka przypominająca lalkę; матрёшка

maturzystka ˌmatuˈʒɨstka n
osoba płci żeńskiej, która przygotowuje się do matury; uczennica najwyższej klasy szkoły średniej выпускница

maucheryt n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków; маухерит

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
(architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego мавританский
odnoszący się do państwa Mauretania мавританский

maurytyjski ˌmawrɨˈtɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Mauritius маврикийский

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję; мавзолей

mawiać v
mieć zwyczaj częstego mówienia, wygłaszania, oznajmiania czegoś говаривать

mazdaizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.; маздакизм

mazowiecki ˌmazɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
dotyczący Mazowsza, związany z Mazowszem, pochodzący z Mazowsza мазовецкий

mazurski maˈzursʲci adj
pochodzący z Mazur, związany z Mazurami мазурский

małchański adj
związany z Małchanem (rzeką na Zabajkalu w Rosji) малханский

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
niewielka ilość czegoś lub kogoś мало

małoduszność n
(książkowy) cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; (także, też) zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej малодушество малодушие

małokarpacki adj
dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat малокарпатский

małorolny adj
posiadający małą ilość ziemi uprawnej малоземельный

małoruski adj
(dawniej, dawny) ukraiński малороссийский малорусский

małosolny adj
(kulinaria) taki, który przyrządzono z niewielką ilością soli малосольный

małostkowość n
cecha tego, co małostkowe; cecha tych, którzy są małostkowi мелкодушность мелочность

małowodzie n
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała; маловодие

małpa ˈmawpa n
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @ собака
(zoologia, zoologiczny) człekokształtne zwierzę z rzędu naczelnych; обезьяна

małpa z brzytwą n
(związek frazeologiczny) osoba niekompetentna i nieodpowiedzialna, która może spowodować poważne szkody, jeśli zostanie dopuszczona do wykonywania ważnych zadań, uważana za potencjalnie niebezpieczną обезьяна с гранатой

małpiarnia mawˈpʲjarʲɲa n
pomieszczenie albo budynek przeznaczony dla małp lub małpiatek обезьянник

małpka ˈmawpka n
(zdrobniale) od: małpa обезьянка
mała lub młoda małpa обезьянка

małpowanie n
(potocznie, potoczny) naśladowanie kogoś lub czegoś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny обезьянничание обезьянничанье

mały ˈmawɨ adj
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski маленький

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi мизинец

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem супружеский

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci; брак
dwie osoby będące w związku (1.1) брак супруг

małżeństwo wymuszone n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety; насильственный брак

małżonek mawˈʒɔ̃nɛk n
mąż lub żona (czyiś) супруг

małżonka mawˈʒɔ̃nka n
(podniośle) cudza żona супруга

maślak ˈmaɕlak n
(mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju maślakowatych (Suillaceae); маслёнок

maślak pstry ˈmaɕlak ˈpstrɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza; маслёнок жёлто-бурый

maślak sitarz ˈmaɕlac ˈɕitaʃ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek; козляк

maślak ziarnisty ˈmaɕlaɟ ʑarʲˈɲistɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia; маслёнок зернистый

maślak zwyczajny ˈmaɕlaɡ zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych; маслёнок обыкновенный

maślak żółty ˈmaɕlaɡ ˈʒuwtɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza; маслёнок лиственничный

maślanka maɕˈlãnka n
(spożywczy) (kulinaria) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany; пахта

maślany maɕˈlãnɨ adj
(kulinaria) zrobiony z wykorzystaniem masła масляный

maść maɕʨ̑ n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) (ironicznie) lub (lekceważąco, lekceważący) rodzaj, gatunek масть
(zootechnika, zootechniczny) (jeździectwo, jeździecki) barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła масть
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry; мазь

mdlić v
powodować mdłości тошнить

mdłości ˈmdwɔɕʨ̑i n
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty; тошнота

meander mɛˈãndɛr n
(geografia, geograficzny) zakole rzeki przypominające literę U; меандр

mebel ˈmɛbɛl n
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń; мебель

meblowy mɛˈblɔvɨ adj
dotyczący mebli мебельный

mecenas mɛˈʦ̑ɛ̃nas n
osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat); меценат

mech mɛx n
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach мох

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny машинальный
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki механический
związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu механический

mechanik mɛˈxãɲik n
(potocznie, potoczny) serwisant w warsztacie naprawy samochodów механик
osoba, która zajmuje się obsługą oraz naprawą maszyn i urządzeń механик
specjalista w dziedzinie mechaniki механик

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność механизм
grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań механизм

mecz mɛʧ̑ n
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy матч

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie; мечеть

medal ˈmɛdal n
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie; медаль

medalista ˌmɛdaˈlʲista n
(sport, sportowy) sportowiec, który zdobył medal медалист призёр

medalistka ˌmɛdaˈlʲistka n
(sport, sportowy) kobieta, która zdobyła medal медалистка призёрша

medialny adj
związany z mass mediami, dotyczący mass mediów медийный

mediana mɛˈdʲjãna n
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb); медиана

mediewista ˌmɛdʲjɛˈvʲista n
(książkowy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk zajmujący się mediewistyką медиевист

mediolańczyk ˌmɛdʲjɔˈlãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Mediolanu миланец

mediolański ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci adj
związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu миланский

meduza mɛˈduza n
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską; медуза

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia, медицина
(edukacja, edukacyjny) kierunek na wyższej uczelni, obejmujący studia w zakresie (1.1) медицина

medyczny mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
związany z medycyną, dotyczący medycyny медицинский

medyk ˈmɛdɨk n
(potocznie, potoczny) student medycyny медик
(przestarzałe, przestarzały) lekarz медик

medykament ˌmɛdɨˈkãmɛ̃nt n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia медикамент

medytacyjny ˌmɛdɨtaˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z medytacją медитативный

medyński adj
związany z Medyną, dotyczący Medyny мединский

mefedron mɛˈfɛdrɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna katynonu, stymulant i empatogen; мефедрон

megafon n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego мегафон

megaherc n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka częstotliwości równa milionowi herców мегагерц

megalit mɛˈɡalʲit n
duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli; мегалит

megalomański ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci adj
właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości страдающий манией величия

meitner ˈmajtnɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109; мейтнерий мейтне́рий

mejoza mɛˈjɔza n
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej; мейоз

meklemburski adj
związany z Meklemburgią, dotyczący Meklemburgii мекленбургский

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Meksyk мексиканский

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia меланхолия

melancholiczka ˌmɛlãnxɔˈlʲiʧ̑ka n
kobieta cierpiąca na melancholię меланхоличка
kobieta o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych меланхоличка

melancholijność ˌmɛlãnxɔˈlʲijnɔɕʨ̑ n
skłonność do melancholii, depresji psychicznej, smutku меланхоличность

melancholik ˌmɛlãnˈxɔlʲik n
człowiek cierpiący na melancholię меланхолик
człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych; меланхолик

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania; мелатонин

melisa mɛˈlʲisa n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa; мелисса

melisowy adj
związany z melisą, dotyczący melisy, zawierający melisę, otrzymany z melisy мелиссовый

melodia mɛˈlɔdʲja n
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość; мелодия

melodramatyczny adj
dotyczący melodramatu мелодраматичный

melodyjnie adv
w sposób melodyjny благозвучно мелодически мелодично

melodyjność n
cecha tego, co melodyjne мелодичность

melodyjny adj
o przyjemnym brzmieniu мелодичный благозвучный

meloman mɛˈlɔ̃mãn n
miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej) меломан

melomanka ˌmɛlɔ̃ˈmãnka n
kobieta, która lubi słuchać muzyki меломанка

melon ˈmɛlɔ̃n n
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1) дыня

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101; менделевий

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych; менструация

mentalizm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość ментализм
kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi; ментализм

mentalność n
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości ментальность

menu n
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji меню
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu меню

mercedes mɛrˈʦ̑ɛdɛs n
samochód marki Mercedes мерседес

merkantylny ˌmɛrkãnˈtɨlnɨ adj
nastawiony wyłącznie na korzyści ekonomiczne меркантильный

merytokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym; меритократия

mesjanizm mɛˈsʲjä̃ɲism̥ n
wiara w nadejście Mesjasza, który zbawi ludzkość мессианизм

meskalina ˌmɛskaˈlʲĩna n
(chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen; мескалин

mesyński adj
(geografia, geograficzny) związany z Mesyną, dotyczący Mesyny мессинский

meta ˈmɛta n
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach финиш

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; метаболизм

metafizyczny ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków метафизический

metafizyka n
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu метафизика

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia; метафора

metaforyczny adj
dotyczący metafory метафорический метафоричный

metal ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; металл

metalizowanie n
(technologia, technika, techniczny) pokrywanie przedmiotu powłoką z metalu металлизирование

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu металлический

metaloznawca n
specjalista w dziedzinie metaloznawstwa металловед

metaloznawczy adj
dotyczący metaloznawstwa i/lub metaloznawców металловедческий

metalurgiczny adj
związany z metalurgią металлургический

metamorfoza n
przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną метаморфоза

metan ˈmɛtãn n
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy; метан

metempsychoza n
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz метемпсихоз

meteor mɛˈtɛɔr n
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid); метеор

meteorolog ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk n
specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę метеоролог

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody; метеорология

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii метеорологический

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni; метеорит

meteorytyka ˌmɛtɛɔˈrɨtɨka n
(astronomia, astronomiczny) nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach; метеоритика метеорная астрономия

metformina n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy; метформин

metoda mɛˈtɔda n
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu метод

metoda kija i marchewki mɛˈtɔda ˈcija ˌi‿marˈxɛfʲci n
(potocznie, potoczny) sposób postępowania z ludźmi mający na celu skłonienie ich do określonych działań poprzez straszenie i schlebianie, karanie i nagradzanie na przemian метод кнута и пряника

metr mɛtr̥ n
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy; метр
(przestarzałe, przestarzały) nauczyciel, zwłaszcza muzyki, tańca lub języków obcych мэтр

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra; квадратный метр

metr sześcienny n
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra; куб кубометр

metrampaż mɛˈtrãmpaʃ n
(drukarstwo, drukarski) osoba pracująca w drukarni, która formuje kolumny publikacji ze złożonych wierszy tekstu oraz innych elementów druku; верстальщик

metresa n
(dawniej, dawny) kochanka i utrzymanka, zazwyczaj króla lub magnata метресса

metro ˈmɛtrɔ n
podziemna kolej miejska метро

metrolog mɛtˈrɔlɔk n
specjalista z zakresu metrologii метролог

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych; метрология

metrologiczny ˌmɛtrɔˈlɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z metrologią, dotyczący metrologii метрологический

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego; метроном

metrowy mɛˈtrɔvɨ adj
mający długość jednego metra метровий
związany z długością rzędu jednego metra метровий

mewa ˈmɛva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o gęstym upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach basenów wodnych; чайка

mewa blada ˈmɛva ˈblada n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej; бургомистр

mewa mała ˈmɛva ˈmawa n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus minutus, najmniejszy gatunek mewy występujący w Polsce; малая чайка

mewa pospolita ˈmɛva ˌpɔspɔˈlʲita n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych; сизая чайка

mewa siodłata ˈmɛva ɕɔdˈwata n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich; морская чайка

mewa srebrzysta ˈmɛva srɛˈbʒɨsta n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu; серебристая чайка

mewa trójpalczasta n
(ornitologia, ornitologiczny) Rissa tridactyla, gatunek mewy; обыкновенная моевка

mezolityczny ˌmɛzɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
żyjący/mający miejsce w mezolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego мезолитический

mezopotamski adj
związany z Mezopotamią, dotyczący Mezopotamii месопотамский

mezosfera ˌmɛzɔˈsfɛra n
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą; мезосфера

mezozoiczny ˌmɛzɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
(geologia, geologiczny) dotyczący mezozoiku, występujący, powstały w mezozoiku мезозойский

mezozoik ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
(geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych; мезозой

mglistość n
właściwość tego, co jest pełne mgły туманность

mglisty ˈmɡlʲistɨ adj
(przenośnie, przenośnia) widziany jak przez mgłę, za mgłą; niewyraźny туманный
pełen mgły туманный

mgnienie ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ n
(książkowy) bardzo krótki odcinek czasu мгновение

mgła mɡwa n
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność; мгла туман

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego; туманность

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
(gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?; именительный падеж
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową; знаменатель

miara ˈmʲjara n
(matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru; мера
kryterium, wyznacznik, źródło sądów мера
odmierzona ilość мера
rozmiar мера
wielkość lub podziałka służąca do porównania lub pomiaru мера

miasteczko mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
(zdrobniale) od: miasto городок

miasto ˈmʲjastɔ n
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; город

miau mʲjaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota мяу

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
o kocie: wydawać charakterystyczny głos мяукать

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych; атеросклероз

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek; мицелла

miczuryński adj
związany z Miczuryńskiem, dotyczący Miczuryńska мичуринский

miecz mʲjɛʧ̑ n
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem; меч

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem; дамоклов меч

miednica mʲjɛdʲˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem; таз
duża miska, głównie do mycia lub prania; таз

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
koloru miedzi медный
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi медный

miedziowy adj
zawierający miedź, zrobiony z miedzi, dotyczący miedzi медный

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29; медь купрум

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
obszar lub punkt w przestrzeni место
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś место
(sport, sportowy) ranga, pozycja место
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś место

miejscownik mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?; предложный падеж

miejscowość mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą местность

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
związany z miastem городской

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece; мель

mienie ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność; достояние имущество

mierzeja mʲjɛˈʒɛja n
(geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza; коса

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar мерить
(krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje мерить
(wojskowość, wojskowy)celować do kogoś lub czegoś; brać kogoś / coś na cel мерить

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku; месяц

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje медовый месяц

miesiączka mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ka n
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne, comiesięczne złuszczanie się nabłonka macicy; месячные

miesiączkowy adj
(fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji менструальный

miesić ˈmʲjɛ̇ɕiʨ̑ v
gnieść, rozrabiać ciasto месить

miesięcznie mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
w ciągu miesiąca; dotyczy ilości czegoś в месяц

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
czasopismo wydawane co miesiąc ежемесячник

miesięczny mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
związany z okresem jednego miesiąca месячный

mieszanka mʲjɛˈʃãnka n
zmieszane ze sobą produkty lub substancje смесь

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) мешать

mieszczański adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast мещанский

mieszczaństwo mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ n
(dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw буржуазия мещанство
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast; мещанство

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: mieszkać проживание
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi; квартира

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
osoba, która gdzieś mieszka (żyje) житель

mieszkanka mʲjɛˈʃkãnka n
kobieta na stałe mieszkająca w jakimś miejscu (regionie, mieście) жительница

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem жить проживать

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś иметь
czuć coś иметь
dysponować środkami na wykonanie czegoś иметь
dążyć do oddania czegoś komuś иметь

mieć dwie lewe ręce ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈdvʲjɛ ˈlɛvɛ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
być niezdarnym, nie mieć żadnych zdolności manualnych; być fajtłapą lub nie nadawać się do pracy у кого-то обе руки левые

mieć dziurawą kieszeń v
nie umieć oszczędzać, wydawać za dużo pieniędzy карман дыряв у кого-то

mieć długi język ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈdwuɟi ˈjɛ̃w̃zɨk v
nie umieć dochować tajemnicy, zwykle z powodu gadulstwa у него язык без костей

mieć głowę na karku ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ na‿ˈkarku v
być rozsądnym, zaradnym, umieć sobie radzić; myśleć trzeźwo иметь голову на плечах

mieć mleko pod nosem ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmlɛkɔ pɔd‿ˈnɔsɛ̃m v
(lekceważąco, lekceważący) być kimś zbyt młodym, niedoświadczonym lub niedojrzałym молоко на губах не обсохло

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że надеяться

mieć nie po kolei w głowie v
(potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być szalonym, być chorym umysłowo lub zachowywać się w sposób właściwy osobie chorej umysłowo не дружить с головой

mieć pełne kieszenie v
mieć dużo pieniędzy полный карман у кого-то толстый карман у кого-то тугой карман у кого-то

mieć powyżej uszu ˈmʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈvɨʒɛj ˈuʃu v
(potocznie, potoczny) być bardzo zmęczonym, udręczonym czymś, kimś, nie móc kogoś, czegoś dłużej znosić быть сытым по горло

mieć pustą kieszeń v
(przenośnie, przenośnia) zupełnie nie mieć pieniędzy пустой карман

mieć rację v
nie mylić się; powiedzieć coś, co jest słuszne, prawidłowe быть правым

mieć się na baczności ˈmʲjɛ̇ʨ̑‿ɕɛ ˌna‿baʧ̑ˈnɔɕʨ̑i v
uważać; postępować ostrożnie w stosunku do czegoś lub kogoś пальца в рот не класть

mieć w nosie ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈv‿nɔɕɛ v
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś до лампочки плевать

mieć wolną rękę ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈvɔlnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ v
mieć możliwość samodzielnego decydowania, swobodnego wyboru иметь полную свободу действий

mifepriston ˌmʲifɛˈprʲistɔ̃n n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży; мифепристон

migawka mʲiˈɡafka n
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego; затвор

migdał ˈmʲiɡdaw n
(anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek миндалина
(kulinaria) jadalna pestka owocu migdałowca pokryte brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; миндаль
(zobacz) migdałowiec миндаль

migdałecznik arjuna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Terminalia arjuna, gatunek drzewa z rodziny trudziczkowatych; кукубха

migdałek n
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła; гланда миндалина

migdałowiec trójklapowy n
(botanika, botaniczny) Prunus triloba, gatunek rośliny krzewiastej z rodzaju Prunus; миндаль трёхлопастный

migiem ˈmʲiɟɛ̃m adv
szybko, natychmiast в один миг вмиг

migotanie przedsionków ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf n
(medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca; фибрилляция предсердий

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami; мигрень

mijać ˈmʲijäʨ̑ v
przechodzić, przejeżdżać obok kogoś, czegoś обгонять проходить

mijać się z prawdą ˈmʲijäʨ̑‿ɕɛ ˈs‿pravdɔ̃w̃ v
(eufemistycznie) kłamać грешить против истины отклоняться от истины

mikro- ˈmʲikrɔ
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych; микро-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem микро-

mikrob ˈmʲikrɔp n
bardzo drobny, jednokomórkowy organizm микроб

mikrobiolog ˌmʲikrɔˈbʲjɔlɔk n
specjalista zajmujący się mikrobiologią микробиолог

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem; микробиология

mikrobiologiczny adj
dotyczący mikrobiologii микробиологический

mikrocefalia ˌmʲikrɔʦ̑ɛˈfalʲja n
(medycyna, medyczny) wada rozwojowa charakteryzująca się nienaturalnie małymi wymiarami czaszki; микроцефалия

mikroflora n
(biologia, biologiczny) zespół roślinnych drobnoustrojów żyjących w danym środowisku микрофлора

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia; микрофон

mikronezyjski ˌmʲikrɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do Mikronezji микронезийский

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem микроорганизм

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
bardzo mały, w skali mikro микроскопический

mikser ˈmʲiksɛr n
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów; миксер

milczek ˈmʲilʧ̑ɛk n
człowiek małomówny, milczący молчун

milczenie mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
nieodzywanie się, niemówienie молчание

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
nie chcieć wypowiadać się na jakiś temat молчать
nie mówić, nie wydawać głosu молчать безмолвствовать

milczeć jak grób ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ ˈjaɡ ˈːrup v
dotrzymywać tajemnic, nie ujawniać sekretów молчать как партизан
milczeć uporczywie, nie odzywać się zupełnie молчать как рыба

mile ˈmʲilɛ adv
od przym. → miły мило

mili- ˈmʲilʲi
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych; милли-

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy миллиардер

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji милиция

milicjant n
funkcjonariusz milicji – instytucji odpowiedzialnej za ochronę bezpieczeństwa publicznego милиционер

milimetrowy adj
taki, który ma wielkość jednego milimetra миллиметровый

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony миллионер

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną военный

militaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne милитаризм

milord ˈmʲilɔrt n
tytuł grzecznościowy stosowany wobec lordów angielskich милорд

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
(przestarzałe, przestarzały) obok, koło (w wyrażeniach oznaczających ruch) помимо мимо
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają несмотря на вопреки

mimowolny ˌmʲĩmɔˈvɔlnɨ adj
niezależny od woli, powstały lub wykonany mimo woli невольный непроизвольный

mina ˈmʲĩna n
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara; мина
wyraz twarzy мина

minaret mʲĩˈnarɛt n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę; минарет

mineralny adj
nie będący organicznym мінеральний

mineralog ˌmʲĩnɛˈralɔk n
(mineralogia, mineralogiczny) specjalista zajmujący się mineralogią минералог

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach; минералогия

mineralogiczny adj
dotyczący mineralogii минералогический

minerał mʲĩˈnɛraw n
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną; минерал

minerał towarzyszący mʲĩˈnɛraw ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ n
(mineralogia, mineralogiczny) składnik skał występujący rzadko i w ilościach śladowych сопровождающий минерал сопутствующий минерал

minimalista ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista n
zwolennik minimalizmu минималист

minimalistka ˌmʲĩɲĩmaˈlʲistka n
forma żeńska od minimalista минималистка

minimalistyczny ˌmʲĩɲĩmalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
ograniczający się do minimum минималистский
związany z minimalizmem минималистский

minimalizm n
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera) минимализм

minimalnie ˌmʲĩɲĩˈmalʲɲɛ adv
w sposób minimalny минимально

minimalny ˌmʲĩɲĩˈmalnɨ adj
(książkowy) bardzo mały, ograniczony lub zbliżony do minimum минимальный
najniższy z możliwych lub dopuszczalnych минимальный

minister mʲĩˈɲistɛr n
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem; министр

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
urząd, którego szefem jest minister министерство

ministrant mʲĩˈɲistrãnt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy; министрант

minjan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych; миньян

mintaj ˈmʲĩntaj n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego; минтай

minusiński adj
związany z Minusińskiem, dotyczący Minusińska минусинский

minusowy ˌmʲĩnuˈsɔvɨ adj
ujemny минусовой минусовый

minuta mʲĩˈnuta n
jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); минута

minuteczka ˌmʲĩnuˈtɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: minuta минуточка

minutka n
(zdrobniale) od: minuta минутка

minutowy adj
trwający jedną minutę минутный

miocen ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n n
(geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu; миоцен

miodojad n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Meliphagidae; медосос

miodowy mʲjɔˈdɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący miodu, zawierający miód, zrobiony z miodu медовый
przypominający miód w smaku lub zapachu медовый
mający kolor złotawy, taki jak kolor miodu медовый медоцветный

miodowód n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Indicatoridae; медоуказчик

miotła ˈmʲjɔtwa n
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy; метла веник

mioza n
(medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka; миоз

mirandyjski adj
związany z miastem Miranda do Douro (miasto w północno-wschodniej Portugalii) мирандский

mirra ˈmʲirːa n
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec; мирра

misa ˈmʲisa n
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia таз

miseczka mʲiˈsɛʧ̑ka n
mała miska чашка

misie-patysie ˈmʲiɕɛ paˈtɨɕɛ n
dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy; пустяки

misja ˈmʲisʲja n
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania миссия

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej миссионер

miska ˈmʲiska n
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; миска таз

mistrz mʲisṭʃ n
najwyższy stopień kształcenia zawodowego; мастер
osoba najlepsza w czymś мастер
przełożony w niektórych zakonach rycerskich магистр
zwycięzca zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw мастер чемпион

mistrzostwa n
(sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie первенство чемпионат

mistrzostwo mʲiˈsṭʃɔstfɔ n
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie чемпионат
(sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza чемпионат
najwyższa biegłość w czymś мастерство

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem; мистицизм

mistyczny adj
związany z mistyką, mistycyzmem мистический

mistyfikacja ˌmʲistɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozorów prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania; мистификация

mistyk n
osoba doświadczająca stanów mistycznych мистик
wyznawca mistycyzmu мистик

mistyka ˈmʲistɨka n
duchowość opierająca się na mistycyzmie мистика

miswak n
alternatywa szczoteczki do zębów z gałązki drzewa arakowego (Salvadora persica L.); мисвак

mit mʲit n
baśń, stara opowieść fantastyczna; миф
fałszywy pogląd o czymś миф

mitenka mʲiˈtɛ̃nka n
rękawiczka bez palców lub przysłaniająca je do połowy; митенка

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; мифология
nauka zajmująca się mitami мифология

mitologiczny ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z mitologią, dotyczący mitologii мифологический

mityczny mʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z mitem, mitologią мифический

mizantropia ˌmʲizãnˈtrɔpʲja n
niechęć do ludzi, do obcowania z nimi; мизантропия человеконенавистничество

mizantropijny adj
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom мизантропический человеконенавистнический

mizofonia ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem; мисофония

miód mʲjut n
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; мёд
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników; медовуха

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców мякоть

miąższość ˈmʲjɔ̃w̃ʃːɔɕʨ̑ n
(geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni мощность

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne; моллюск
(pogardliwie) człowiek miękki, uległy, bez charakteru тряпка

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
…używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego среди
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami между
…określający przedział czasowy между
…podkreślający pośredni charakter czegoś между
…używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców между
…zaznaczający możliwość wyboru между

między Scyllą a Charybdą ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈsʦ̑ɨlːɔ̃w̃ ˌa‿xaˈrɨbdɔ̃w̃ idiom
(książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami между Сциллой и Харибдой

między młotem a kowadłem ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m adv
w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami между молотом и наковальней

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów международный

międzypaństwowy adj
dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli) межгосударственный

międzyrasowy adj
odbywający się pomiędzy różnymi rasami межрасовый

międzyresortowy adj
dotyczący kilku resortów междуведомственный

międzywojenny ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨvɔˈjɛ̃nːɨ adj
dotyczący czasu między wojnami, zwłaszcza okresu między pierwszą a drugą wojną światową междувоенный

międzyżebrowy adj
znajdujący się między żebrami межрёберный

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem мягкий

miękkie serce ˈmʲjɛ̃ŋʲcɛ ˈsɛrʦ̑ɛ idiom
skłonność do bycia ustępliwym, współczującym, dobrotliwym, dobrodusznym мягкое сердце

miękkość ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑ n
(przenośnie, przenośnia) uległość, ustępliwość мягкость уступчивость
cecha tego, co jest miękkie w dotyku мягкость

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu; мышца

mięsień gruszkowaty n
(anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej; грушевидная мышца

mięsień sercowy ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈʦ̑ɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca; миокард

mięsisty adj
o roślinach, częściach roślin, owocach: wypełniony soczystą substancją, soczystym miąższem мясистый
zawierający w sobie dużo mięsa, ciała мясистый

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
(zootechnika, zootechniczny) hodowany dla pozyskania mięsa мясной
dotyczący mięsa мясной
zrobiony z mięsa, zawierający mięso мясной

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ n
(potocznie, potoczny) sklep mięsny (1.2) (w którym sprzedaje się mięso) мясной

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; мясо

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ idiom
(przenośnie, przenośnia) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie пушечное мясо

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem хищник

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu; мята

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone; налим

mięśniowy mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ adj
dotyczący mięśni мышечный

miło ˈmʲiwɔ adv
od: miły приятно мило

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
okazywane współczucie, dobroć lub litość милосердие

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym милосердный

miłośnik mʲiˈwɔɕɲik n
(dawniej, dawny) kochanek любовник
wielbiciel, amator, fan czegoś любитель

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; любовь
osoba, którą się kocha любовь
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym любовь
kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego любовь
przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność любовь

miłość jest ślepa ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa proverb
osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha любовь слепа

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy любовь с первого взгляда

miły ˈmʲiwɨ adj
uprzejmy, serdeczny милый
wywołujący przyjemne uczucie приятный милый

miński ˈmʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Mińska (stolicy Białorusi) минский

mińszczanin mʲĩj̃ʃˈʧ̑ãɲĩn n
mieszkaniec Mińska минчанин

mińszczanka mʲĩj̃ʃˈʧ̑ãnka n
mieszkanka Mińska минчанка

miś mʲiɕ n
zabawka wyobrażająca misia (1.1); мишка
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) niedźwiedź lub niedźwiadek мишка

mknąć m̥knɔ̃ɲʨ̑ v
(książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód мчаться

mlecz mlɛʧ̑ n
(botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych; осот
(ichtiologia, ichtiologiczny) nasienie samców ryb; молоки
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski одуванчик одуванчик лекарственный

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka молочник

mleczność n
(zootechnika, zootechniczny) wymiar wydajności zwierząt hodowanych dla mleka молочность

mleko ˈmlɛkɔ n
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu молоко

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi; соевое молоко

mleć mlɛʨ̑ v
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów молоть

mnemotechnika ˌmnɛ̃mɔˈtɛçɲika n
sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.; мнемотехника

mnich mʲɲix n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich монах

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
szacunkowe podanie miary, wielkości более или менее более-менее

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp. меньшинство
mniejsza część jakiejś całości меньшинство

mnogość ˈmnɔɡɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) zbiór множество
duża ilość czegoś множество

mnożenie mnɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem умножение

mnożyć ˈmnɔʒɨʨ̑ v
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn; множить перемножать умножать
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać множить увеличивать умножать
rozpleniać coś (rośliny, zwierzęta) размножать
o niektórych organizmach: rozmnażać się размножаться
powiększać swą ilość, liczbę множиться

mnóstwo ˈmnustfɔ indefiniteCardinalNumeral
w bardzo dużej liczbie множество

mobbing n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów; моббинг

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej мобилизация

mobilność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni мобильность

moc mɔʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; мощность

mocarstwo n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych; держава

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
o wysokim stężeniu, o wysokiej zawartości jakiejś substancji w czymś крепкий
wytrzymały крепкий

mocz mɔʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt; моча ссаки

moczowy mɔˈʧ̑ɔvɨ adj
związany z moczem, dotyczący moczu мочевой

moda ˈmɔda n
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa мода

model ˈmɔdɛl n
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu модель
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody модель

modelarski adj
związany z modelarstwem, dotyczący modelarstwa моделистский

modelka mɔˈdɛlka n
kobieta prezentująca stroje na pokazach mody модель

modernizacja ˌmɔdɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja n
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej модернизация

modernizowanie ˌmɔdɛrʲɲizɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: modernizować модернизирование

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy; богомол

modlitewnik ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw; молитвенник

modlitewny ˌmɔdlʲiˈtɛvnɨ adj
związany z modlitwą, dotyczący modlitwy молитвенный

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum; молитва
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany молитва

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś молиться

modnisia n
(ironicznie) elegantka модница

modniś n
(ironicznie) elegant модник

modny ˈmɔdnɨ adj
będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas модный

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę лиственница

mogiła mɔˈɟiwa n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) fatalna sytuacja, sytuacja bez wyjścia гроб капут каюк
miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary могила

moher ˈmɔxɛr n
wełna z kóz angorskich; мохер

moim zdaniem
wyrażenie oceniające, wprowadzające osobistą opinię autora wypowiedzi на мой взгляд по-моему мнению

moja chata z kraja proverb
te sprawy mnie nie dotyczą, są więc mi obojętne моя хата с краю

mojito n
(kulinaria) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty; мохито

mokry ˈmɔkrɨ adj
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą мокрый сырой

mol mɔl n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI; моль

molekularny adj
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś молекулярный

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi; молекула

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42; молибден

molibdenit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu; молибденит

molo ˈmɔlɔ n
pomost spacerowy wychodzący w morze; мол

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
krótki odcinek czasu момент

momentalny adj
nagły, błyskawiczny моментальный сиюминутный

momski adj
związany z Momą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji) момский

monachijski ˌmɔ̃naˈçijsʲci adj
(przymiotnik) od Monachium мюнхенский

monarchia mɔ̃ˈnarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą; монархия

monarchiczny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu) монархический

monarchista ˌmɔ̃narˈçista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu монархист

monarchistyczny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monarchizmem lub monarchistami монархистский монархический

monastyr n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie; монастырь

moneta mɔ̃ˈnɛta n
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy; монета

monetarny adj
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia монетарный

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów монгольский

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
język urzędowy Mongolii; монгольский

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru; монитор
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera компьютерный экран монитор

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
rower z jednym kołem моноцикл

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy монофтонг

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong; монофтонгизация

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
życie w związku z tylko jednym partnerem; моногамия

monogamiczny adj
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii единобрачный моногамный

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo; монополия

monosacharyd n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy; моносахарид

monoteista ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>ista n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga монотеист

monoteistka ˌmɔ̃nɔtɛˈ<sup>j</sup>istka n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga монотеистка

monoteistyczny ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom монотеистический

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga; монотеизм

monoteletyzm n
(teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą; монофелитство

monotematyczny adj
dotyczący jednego tematu монотематический

monotonia ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja n
jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia монотонность

monotonny ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ adj
ciągle taki sam, bez urozmaicenia монотонный

monstrancja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej монстра́нция монстрация

monstrum ˈmɔ̃w̃strũm n
potwór монстр

monsunowy ˌmɔ̃w̃sũˈnɔvɨ adj
związany z monsunem муссонный

montaż ˈmɔ̃ntaʃ n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) montaż filmowy; монтаж
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość; монтаж сборка

montowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: montować монтирование

mop mɔp n
zmywak do podłogi na kiju швабра

mops mɔps n
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów; pies należący do tej rasy; мопс

moralista ˌmɔraˈlʲista n
człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne моралист
filozof lub pisarz zajmujący się zagadnieniami moralności моралист

moralnie mɔˈralʲɲɛ adv
w sposób zgodny z moralnością морально

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe; моральность мора́ль

moralny mɔˈralnɨ adj
dotyczący moralności, opisujący moralność моральный

moratorium ˌmɔraˈtɔrʲjũm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności мораторий

morawski mɔˈravsʲci adj
związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw моравский

morda ˈmɔrda n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) pysk морда

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo убийца

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
celowe odebranie komuś życia убийство

mordobicie ˌmɔrdɔˈbʲiʨ̑ɛ n
(pospolicie) bijatyka, bójka, zwłaszcza z uderzaniem się po twarzy мордобитие мордобой

morela mɔˈrɛla n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoce tego drzewa абрикос
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych; абрикос

morelowy ˌmɔrɛˈlɔvɨ adj
przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli абрикосный абрикосовый

morfina mɔrˈfʲĩna n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku; морфий морфин

morfinista n
osoba uzależniona od morfiny морфинист

morfinistka n
osoba płci żeńskiej uzależniona od morfiny морфинистка

morfinizm n
uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny; морфинизм

morganit mɔrˈɡãɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu; аметист-бальзатин воробьевит морганит

mormonka mɔrˈmɔ̃nka n
kobieta, która wyznaje mormonizm мормонка

mornel ˈmɔrnɛl n
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców; хрустан

moroszka mɔˈrɔʃka n
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach; морошка

mors mɔrs n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki; морж
(potocznie, potoczny) osoba, która kąpie się w bardzo zimnej wodzie; морж

morski ˈmɔrsʲci adj
dotyczący morza, związany z morzem морской
mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor morza цвет морской волны

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa; хек

mortadela ˌmɔrtaˈdɛla n
(spożywczy) (kulinaria) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami мортаделла

morze ˈmɔ.ʒɛ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; море
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś море

morze Marmara pn
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym; Мраморное море

morzyk ˈmɔʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus пыжик старик
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus пыжик старик

morzyk japoński ˈmɔʒɨc jaˈpɔ̃j̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji хохлатый старик

morzyk marmurkowy ˈmɔʒɨk ˌmarmurˈkɔvɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku длинноклювый пыжик

morzyk sędziwy ˈmɔʒɨk sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej: обыкновенный старик

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
stop miedzi z cynkiem; латунь

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
wykonany z mosiądzu латунный

moskiewski mɔˈsʲcɛfsʲci adj
odnoszący się do miasta Moskwa московский

moskit ˈmɔsʲcit n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób; москит

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń); накомарник

moskwianin mɔsˈkfʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Moskwy москвич

moskwianka mɔsˈkfʲjãnka n
mieszkanka Moskwy москвичка

most mɔst n
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą; мост

most zwodzony n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków; подъёмный мост разводной мост раскрывающийся мост

mostek ˈmɔstɛk n
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej; грудина грудная кость

moszna ˈmɔʃna n
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem; мошонка

mosznowy mɔʃˈnɔvɨ adj
(przymiotnik) od moszna мошоночный

motek ˈmɔtɛk n
pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy zwiniętych luźno w podłużny pęczek моток

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób; мотоцикл

motocyklista ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲista n
osoba kierująca motocyklem мотоциклист

motocyklistka ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲistka n
kobieta kierująca motocyklem мотоциклистка

motocyklowy adj
od motocykl мотоциклетный

motorniczy ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑ɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju; вагоновожатый

motoryzacja ˌmɔtɔrɨˈzaʦ̑ʲja n
ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi моторизация

motoryzacyjny ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący motoryzacji, samochodów автотракторный

motorówka ˌmɔtɔˈrufka n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym; мотолодка моторный лодка

motyka mɔˈtɨka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; мотыга

motyl ˈmɔtɨl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera; бабочка мотылёк

motylek n
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl бабочка мотылёк
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich; баттерфляй
(potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) nakrętka skrzydełkowa барашек

motyw ˈmɔtɨf n
(psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania; мотив

mowa ˈmɔva n
przemówienie, wypowiedź; речь
zdolność mówienia; речь
język, zbiór słów i reguł gramatycznych речь

mowa ciała n
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.; язык тела

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć слово — серебро, а молчание — золото

mowa nienawiści n
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej; язык вражды

mozaika mɔˈzajka n
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie; мозаика

mozaikarz mɔˈzajkaʃ n
twórca mozaik, artysta lub rzemieślnik мозаист

mozambicki ˌmɔzãmˈbʲiʦ̑ʲci adj
odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem мозамбикский

mołdawski mɔwˈdafsʲci adj
odnoszący się do państwa Mołdawia молдавский

mołdawski mɔwˈdafsʲci n
język urzędowy Mołdawii молдавский

mołojec n
(dawniej, dawny) mężczyzna odważny, krzepki молодец

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru; миномёт

może ˈmɔʒɛ particle
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia может быть возможно
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby может быть возможно

możliwie mɔʒˈlʲivʲjɛ adv
w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe возможно

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować) возможность
często w lm umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś возможность

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić возможно возможный

można ˈmɔʒna v
jest dozwolone; pozwala się na coś можно
jest możliwe do wykonania возможно

możny ˈmɔʒnɨ adj
o dużej mocy i wpływie державный

mroczny ˈmrɔʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy мрачный
pogrążony w mroku мрачный

mrok mrɔk n
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca мрак

mrowie ˈmrɔvʲjɛ n
wielka ilość, liczba czegoś lub kogoś, zwłaszcza gdy widziane z daleka муравейник

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych; муравейник

mrozoodporność n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od mrozoodporny морозостойкость

mrozoodporny adj
odporny na mróz морозоустойчивый

mroźno ˈmrɔʑnɔ adv
tak, jak przy ujemnych temperaturach, bardzo zimno морозно

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
przejmująco zimny морозный

mruczeć v
zazwyczaj o kocie: wydawać cichy, niski, przeciągły dźwięk мурлыкать

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
wykonywać szybkie ruchy powiekami моргать

mrówka ˈmrufka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae муравей

mrówkojad mrufˈkɔjat n
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami; муравьед

mrówkowanie ˌmrufkɔˈvãɲɛ n
(ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym муравление

mrówkowy mrufˈkɔvɨ adj
taki jak u mrówki lub mrówek муравьиный

mrównik ˈmruvʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka; трубкозуб

mróz mrus n
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza; мороз

msza m̥ʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; обедня

mszyca ˈm̥ʃɨʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach; тля

mucha ˈmu.xa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity czarny dwuskrzydły owad; муха
krawat w kształcie kokardy, muszka; бабочка

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
(biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących; мухомор

muchomor cytrynowy muˈxɔ̃mɔr ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita citrina, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza; мухомор поганковидный

muchomor czerwonawy muˈxɔ̃mɔr ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych; мухомор серо-розовый

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza; мухомор красный

muchomor jadowity muˈxɔ̃mɔrʲ ˌjadɔˈvʲitɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza; мухомор вонючий

muchomor mglejarka muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka n
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza; поплавок серый

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami; мухомор пантерный

muchomor sromotnikowy muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza; бледная поганка

muchomor twardawy muˈxɔ̃mɔr tfarˈdavɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni; мухомор толстый

muchomor złotawy muˈxɔ̃mɔr zwɔˈtavɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita ceciliae, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z grubymi łatkami na powierzchni; поплавок странный

muchołówka szara ˌmuxɔˈwufka ˈʃara n
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głownym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie; серая мухоловка

muchówka muˈxufka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu dwuskrzydłych Diptera двукрылое

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę; муэззин

mufa n
(technologia, technika, techniczny) tuleja z wewnętrznym gwintem służąca do łączenia rur; муфта

mufka n
rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety; муфта

mukowiscydoza n
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły; муковисцидоз

multiplikacja ˌmultʲiplʲiˈkaʦ̑ʲja n
zwiększanie przez powielanie czegoś мультипликация

mulwijski adj
związany z osobą Mulviusa lub jego rodziną мильвийский мульвийский

mumia ˈmũmʲja n
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem; мумия му́мия

mundur ˈmũndur n
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej; униформа форма

municypalny ˌmũɲiʦ̑ɨˈpalnɨ adj
mający związek z miastem lub jego samorządem муниципальный

munsztuk ˈmũw̃ʃtuk n
połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna; мундштук удила

mur mur n
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku стена вал

mur oporowy n
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu; подпорная стена

murarz ˈmuraʃ n
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów каменщик

murmański murˈmãj̃sʲci adj
związany z Murmańskiem, dotyczący Murmańska мурманский

muromski adj
związany z Muromiem, dotyczący Muromia муромский

murować muˈrɔvaʨ̑ v
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą муровать

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
być zobowiązanym do zrobienia czegoś должен нужно

musnąć ˈmusnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: muskać коснуться погладить поласкать

muszelka muˈʃɛlka n
(zdrobniale) od: muszla ракушка

muszka ˈmuʃka n
(zdrobniale) mucha; mała mucha мушка
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata; бабочка

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
(wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów, мушкет

muszkieter n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet; мушкетёр

muszla ˈmuʃla n
ceramiczny element toalety do załatwiania czynności fizjologicznych; унитаз
skorupa małża lub ślimaka раковина ракушка

muszla klozetowa n
ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji; унитаз

musztarda muˈʃtarda n
(kulinaria) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu; горчица

muszy ˈmuʃɨ adj
charakterystyczny dla muchy; dotyczący, odnoszący się do muchy мушиный

muza ˈmuza n
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty муза
(książkowy) talent twórczy, natchnienie twórcze, wena муза
(książkowy) twórczość artystyczna, poetycka муза
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami; муза

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym; музей
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1) музей

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu; мусульманин

muzułmanka ˌmuzuwˈmãnka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje islam мусульманка

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów мусульманский

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką музыкальный

muzyk ˈmuzɨk n
osoba, która zajmuje się muzyką; музыкант

muzyka ˈmuzɨka n
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków музыка

muzykalny ˌmuzɨˈkalnɨ adj
uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę музыкальный

muzykolog n
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej музыковед

muzykologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku; музыковедение музыкознание

muzykologiczny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzykologią музыковедческий

muzykowanie ˌmuzɨkɔˈvãɲɛ n
amatorskie uprawianie muzyki, szczególnie instrumentalnej, dla przyjemności музицирование

muł muw n
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia; мул
naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych; ил

my mɨ personalPronoun
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca мы

mycie ˈmɨʨ̑ɛ n
oczyszczanie czegoś wodą, czasami z dodatkiem jakichś środków мытьё

mydlić oczy v
świadomie, celowo wprowadzać w błąd pozorami, okłamywać, oszukiwać втирать очки глаза мылить

mydlnica lekarska mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska n
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej; мыльнянка лекарственная

mydło ˈmɨdwɔ n
substancja używana do mycia i prania мыло

mykologia ˌmɨkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów; микология

mykologiczny adj
związany z mykologią микологический

mylić ˈmɨlʲiʨ̑ v
błędnie identyfikować daną rzecz jako co innego lub daną osobę jako kogoś innego путать
popełniać błędy ошибаться

mylny ˈmɨlnɨ adj
wynikający z pomyłki, błędu ошибочный

myrmekologia ˌmɨrmɛkɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o mrówkach; мирмекология

mysz mɨʃ n
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; мышь
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora мышь
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych мышь

mysz komputerowa n
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego; компьютерная мышь

myszka ˈmɨʃka n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece мышь
(zdrobniale) od mysz мышка

myszołów mɨˈʃɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady; канюк

myszołów włochaty mɨˈʃɔwuv ːwɔˈxatɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej; канюк мохноногий

myć mɨʨ̑ v
czyścić coś za pomocą wody мыть

myśl mɨɕl̥ n
(potocznie, potoczny) pomysł идея
efekt pracy umysłu мысль

myślenie mɨɕˈlɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: myśleć думание мышление

myślenie magiczne mɨɕˈlɛ̃ɲɛ maˈɟiʧ̑nɛ n
(psychologia, psychologiczny) rozumowanie, w którym myślenie jest tożsame z działaniem; магическое мышление

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
chcieć coś zrobić, mieć zamiar
mieć zdanie
skupiać się nad czymś
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu думать

myśliciel n
człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość мыслитель

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga; истребитель

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta охотник

myślozbrodnia n
zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku; мыслепреступление

móc muʦ̑ modal
być w stanie coś wykonać мочь
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś мочь
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się мочь

mój muj pronoun
1 (osoba) lp мой

mól mul n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania; моль

mówienie muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: mówić говорение

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie изрекать
posługiwać się jakimś językiem казать говорить
rozmawiać молвить говорить
używać mowy do wyrażania myśli говорить

mózg musk n
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie; мозг головной мозг
(przenośnie, przenośnia) osoba o wybitnym intelekcie головастик ум
(przenośnie, przenośnia) osoba, która w danej organizacji kieruje jakimś przedsięwzięciem i je szczegółowo planuje мозг

móżdżek n
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; мозжечок
(kulinaria) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego мозжечок

mącić v
sprawiać, że coś staje się mętne, nieprzezroczyste баламутить
zakłócać spokój, ład, harmonię, wprowadzać zamieszanie баламутить

mączny adj
zrobiony z mąki, zawierający mąkę мучной

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem мудрость

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie умный мудрый

mądrzejsze jajko od kury proverb
powinno się szanować wiedzę oraz doświadczenie starszych яйцо умнее курицы

mąka ˈmɔ̃ŋka n
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż; мука

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mężczyzna będący w małżeństwie муж
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna; rycerz, wojownik муж

mąż zaufania ˈmɔ̃w̃ʒ ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲa n
osoba, której dana grupa powierzyła określone obowiązki społeczne доверенное лицо профуполномоченный

męczennik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze; мученик

męczeński adj
związany z męczeństwem мученический

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu мудрец

męka ˈmɛ̃ŋka n
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne) мучение мука пытка страсти Господни

męska kurwa ˈmɛ̃w̃ska ˈkurva n
(wulgarnie, wulgaryzm) mężczyzna trudniący się prostytucją жиголо проститут

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
(gramatyka) (zobacz) rodzaj męski мужской
dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny мужской
o mężczyźnie: atrakcyjny fizycznie w sposób stereotypowo kojarzony z mężczyzną мужественный

męstwo ˈmɛ̃w̃stfɔ n
cnota moralna, jedna z czterech cnót kardynalnych; доблесть
odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo мужество

mętny ˈmɛ̃ntnɨ adj
bez blasku мутный
zawierający męty, z zanieczyszczeniem мутный
bez dokładnego określenia czy przybliżenia туманный
w chaosie, trudny do zrozumienia туманный
słabo widoczny, widziany jak przez mgłę мутный облачный туманный

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
dorosły człowiek płci męskiej; мужчина

mężny adj
dzielny, waleczny, śmiały, odważny мужественный

mężulek n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża муженёк

młode ˈmwɔdɛ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej детёныш

młodoturek n
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa; младотурок

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością юность молодость

młody ˈmwɔdɨ adj
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością молодой юный

młodzieniec mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
(książkowy) młody mężczyzna парень
(staropolski) niemowlę младенец

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
młodzi ludzie молодёжь

młotek ˈmwɔtɛk n
narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ молоток

młyn mwɨ̃n n
budynek, w którym zboże miele się na mąkę мельница

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
człowiek, który miele mąkę w młynie мельник

mściciel ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba dokonująca zemsty, mszcząca się мститель

mścicielka n
kobieta dokonująca zemsty, mszcząca się мстительница

mściwy ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ adj
skłonny do zemsty, niewybaczający мстительный

mżawka ˈmʒafka n
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm; морось

na na preposition
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem на

na bezrybiu i rak ryba ˌna‿bɛzˈrɨbʲju i‿ˈrak ˈrɨba proverb
trzeba zadowolić się tym, co jest dostępne на безптичье и жопа соловей на безрыбье и рак рыба

na chuj na‿ˈxuj idiom
(wulgarnie, wulgaryzm) po co?, w jakim celu? на кой хуй на хуя

na chybił trafił adv
losowo, przypadkowo наобум

na czasie adj
aktualny, bieżący актуальный

na czczo na‿ˈʧ̑ːɔ adv
przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku натощак

na dwoje babka wróżyła na‿ˈdvɔjɛ ˈbapka vruˈʒɨwa idiom
mówiący o sytuacji, której wynik jest niepewny; gdy każda z opcji jest możliwa бабушка надвое гадала бабушка надвое сказала

na golasa ˌna‿ɡɔˈlasa adv
zupełnie bez ubrania голышом

na lewo adv
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nielegalnie налево
w lewą stronę налево

na lewą stronę na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ adv
o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz наизнанку шиворот-навыворот

na oścież na‿ˈɔɕʨ̑ɛʃ adv
o drzwiach, oknie: na całą szerokość настежь

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać наизусть на память назубок по памяти

na pewno na‿ˈpɛvnɔ adv
z całą pewnością, bez wątpliwości конечно

na pierwszy rzut oka na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka
o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy на первый взгляд

na przemian na‿ˈpʃɛ̃mʲjãn adv
na zmianę, gdy coś jest przeplecione z czymś innym поочерёдно попеременно

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
… poprzedzająca wyliczenie przykładów например наприме́р

na próżno adv
na darmo зря бесплодно напрасно тщетно

na psa urok na‿ˈpsa ˈurɔk interjection
zaklęcie mające zapobiec nieszczęściu тьфу-тьфу, чтоб не сглазить

na razie na‿ˈraʑɛ adv
tymczasem, w pierwszej chwili, póki coś się nie zmieni пока что

na razie na‿ˈraʑɛ interjection
(potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce! пока

na rzecz
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności для ради

na sto procent na‿ˈstɔ ˈprɔʦ̑ɛ̃nt adv
całkowicie, zupełnie на все сто процентов на сто процентов

na szczęście na‿ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ adv
szczęśliwie, fartownie к счастью

na wagę złota na‿ˈvaɡɛ ˈzwɔta idiom
unikatowe, poszukiwane i zarazem bardzo wartościowe, cenione lub kosztowne на вес золота

na wariackich papierach ˌna‿varʲˈjaʦ̑ʲcix paˈpʲjɛrax idiom
bez odpowiedniego przygotowania, planu; spontanicznie на птичьих правах

na wieki adv
na zawsze навеки навечно

na wskroś na‿ˈfskrɔɕ adv
(książkowy) na wylot, na przestrzał, przez насквозь

na wszelki wypadek na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk idiom
przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym на всякий случай

na własną rękę na‿ˈvwasnɔ̃w̃ ˈrɛ̃ŋkɛ adv
samodzielnie, na własną odpowiedzialność на свой страх и риск

na zawsze adv
bez możliwości zmiany danego stanu навсегда

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
zwrot używany przed toastem за здоровье
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął будь здоров

na złamanie karku ˌna‿zwãˈmãɲɛ ˈkarku adv
bardzo szybko, w ogromnym pośpiechu, bez zwracania uwagi na niebezpieczeństwa i przeszkody сломя голову

na złodzieju czapka gore ˌna‿zwɔˈʥ̑ɛ̇ju ˈʧ̑apka ˈɡɔrɛ proverb
sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia на воре шапка горит

na świętego Dygdy ˌna‿ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈdɨɡdɨ idiom
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy когда рак на горе свистнет

na święty nigdy na‿ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈɲiɡdɨ adv
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o terminie bardzo odległym, poza wszelką możliwością realizacji когда рак на горе свистнет

na żądanie adj
taki, który wystąpi tylko wtedy, gdy ktoś zażąda по требованию

nabiał ˈnabʲjaw n
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj молочный продукция

nabrać wody w usta ˈnabraʥ̑ ˈvɔdɨ ˈv‿usta v
nie chcieć się wypowiedzieć na jakiś temat; uparcie milczeć набрать воды в рот
przestać mówić, pisać na jakiś temat, zamilknąć; milczeć набрать воды в рот

nabywać v
(handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę покупать приобретать
dochodzić do czego приобретать

nabój ˈnabuj n
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy; патрон

nachodzki adj
związany z Nachodką, dotyczący Nachodki находкинский

naciskać naˈʨ̑iskaʨ̑ v
działać na coś siłą нажимать

nacięcie krocza n
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu; эпизиотомия

nacjonalista ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
(pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu националист

nacjonalistka ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka n
zwolenniczka nacjonalizmu националистка

nacjonalistyczny ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów националистический
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) charakterystyczny dla nacjonalizmu lub nacjonalistów националистический

nacjonalizacja ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela; национализация

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro; национализм

nacjonalizować ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑ v
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego национализировать

naczyniak krwionośny naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych гемангиома

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia посуда сосуд

naczyniowy ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ adj
dotyczący naczynia, np. chłonnego lub krwionośnego сосудистый

nad nat preposition
…nieodległy czas względem omawianego wyrażenia к под
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia над
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia над
…położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia у
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia у

nadal ˈnadal adv
w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze всё ещё

nadawca naˈdafʦ̑a n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę адресант

nadchodzić natˈxɔʥ̑iʨ̑ v
o zjawiskach atmosferycznych: zbliżać się, nadciągać надвигаться

naddniestrzański ˌnaddʲɲɛˈsṭʃãj̃sʲci adj
dotyczący Naddniestrza, związany z Naddniestrzem, pochodzący z Naddniestrza приднестровский

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś наступить

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy ramieniem a dłonią; запястье

nadgorliwość n
nadmierna gorliwość чрезмерный рвение

nadir ˈnadʲir n
(astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu; надир

nadkaspijski adj
położony lub związany z obszarami wokół Morza Kaspijskiego прикаспийский

nadludzki nadˈluʦ̑ʲci adj
taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość сверхчеловеческий

nadmiar ˈnadmʲjar n
reszta pozostała po czymś, z czegoś излишек
zbyt duża ilość lub liczba czegoś излишек избыток

nadmierność n
cecha tego, co nadmierne чрезмерность

nadmierny nadˈmʲjɛrnɨ adj
taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę чрезмерный

nadmorski nadˈmɔrsʲci adj
znajdujący się w niewielkiej odległości od morza приморский

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek; надпочечник

nadopiekuńczość n
nadmierna, niepotrzebna opiekuńczość гиперопека

nadpobudliwość n
nadmierna pobudliwość гипервозбудимость

nadpobudliwy adj
zbyt pobudliwy гипервозбудимый

nadstawić drugi policzek natˈstavʲiʥ̑ ˈdruɟi pɔˈlʲiʧ̑ɛk v
na zło odpowiedzieć dobrem, na nienawiść miłością; nie odpowiadać przemocą na przemoc подставить другую щеку

nadwrażliwość n
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym; гіперчувствітельность

nadwzroczność n
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko; дальнозоркость гиперметропия

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy надежда
osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia надежда

nadziewać naˈʥ̑ɛvaʨ̑ v
(kulinaria) wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem фаршировать
nabijać się na ostry przedmiot натыкаться

nadzorca n
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś надзиратель надсмотрщик

nadzorować ˌnadzɔˈrɔvaʨ̑ v
sprawować kontrolę nad czymś наблюдать надзирать надсматривать

nadzwyczajnie ˌnadzvɨˈʧ̑ajɲɛ adv
w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo необыкновенно

nadzwyczajny ˌnadzvɨˈʧ̑ajnɨ adj
szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły чрезвычайный

nadzór ˈnadzur n
pełnienie kontroli контроль
sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie надзор

nadęty adj
napełniony gazem wskutek dmuchania, zaczerpnięcia powietrza lub wzdymania надутый

nafta ˈnafta n
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce; керосин
(potocznie, potoczny) ropa naftowa нефть

nagi ˈnaɟi adj
(geografia, geograficzny) o terenie, podłożu pozbawiony roślinności голый
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp. голый
pozbawiony ozdób голый
bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga голый нагой

nagle ˈnaɡlɛ adv
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób вдруг внезапно неожиданно

nagminny naˈɡmʲĩnːɨ adj
występujący bardzo często, szeroko rozpowszechniony распространенный частый

nagniotek n
stwardnienie, które tworzy się na dłoni lub stopie wskutek długotrwałego ucisku мозоль

nagranie naˈɡrãɲɛ n
zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku запись

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej; надгробие

nagrobny naˈɡrɔbnɨ adj
taki, który jest umieszczany na grobie надгробный надмогильный

nagroda naˈɡrɔda n
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę премия приз награда

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD; накопитель

nagły ˈnaɡwɨ adj
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka внезапный неожиданный

nagłówek naˈɡwuvɛk n
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem заголовок

nahajka n
pleciony bicz o krótkiej rękojeści нагайка

naiwnie naˈ<sup>j</sup>ivʲɲɛ adv
w sposób naiwny; łatwowiernie, zbyt ufnie наивно

naiwność naˈ<sup>j</sup>ivnɔɕʨ̑ n
bycie naiwnym, nadmierna szczerość, łatwowierność наивность

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności наивный

najedzony ˌnajɛˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
taki, który najadł się do syta i nie jest już głodny наевшийся сытый

najemnik naˈjɛ̃mʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz; наёмник
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny наёмник

najeżdżać naˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
jadąc, wpadać na coś lub na kogoś наезжать

najeżony ˌnajɛˈʒɔ̃nɨ adj
mający groźny, nieprzystępny wygląd ощетинившийся
pokryty czymś ostrym, sterczącym ощетинившийся

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności сначала сперва в первую очередь

najstarszy zawód świata najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata idiom
(eufemistycznie) prostytucja древнейшая профессия в мире

nakolannik ˌnakɔˈlãɲːik n
ochraniacz na kolano наколенник

nakrywać naˈkrɨvaʨ̑ v
kłaść coś na wierzchu czegoś / kogoś, osłaniając to накрывать

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
(potocznie, potoczny) nakręcane zamknięcie butelki крышка пробка
element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie гайка

naktuz n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego; нактоуз

nakład ˈnakwat n
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma тираж

nalewka naˈlɛfka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo тинктура
(kulinaria) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem наливка настойка

naleśnik naˈlɛɕɲik n
(kulinaria) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek; блин налистник

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
(tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się нужно следует
być w posiadaniu czyimś принадлежать

należy naˈlɛʒɨ v
powinno się; warto, trzeba, wypada необходимо нужно

należyty ˌnalɛˈʒɨtɨ adj
(podniośle) właściwy; taki, jak należy надлежащий

nalot ˈnalɔt n
(wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel; бомбардировка

nalot dywanowy ˈnalɔd ˌːɨvãˈnɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu; ковровая бомбардировка

namawiać nãˈmavʲjäʨ̑ v
nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać уговаривать

namiastka nãˈmʲjastka n
coś, co zastępuje inną rzecz, ale nie dorównuje jej jakością заменитель суррогат эрзац

namibijski ˌnãmʲiˈbʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Namibia намибийский

namiot ˈnãmʲjɔt n
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób; палатка шатёр

namiętny nãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
świadczący o pożądaniu горячий
żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś страстный

nanajski adj
związany z Nanajami, dotyczący Nanajów нанайский

nano- ˈnãnɔ
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych нано-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem нано-

nanometr nãˈnɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa jednej miliardowej metra нанометр

napalm ˈnapalm n
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa; напалм

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie возбуждённый

napar ˈnapar n
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą; навар

naparstek naˈparstɛk n
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu; напёрсток
(przenośnie, przenośnia) bardzo mało, odrobinę с напёрсток

napastnik naˈpastʲɲik n
strona atakująca, osoba dokonująca napaści агрессор

napaść ˈnapaɕʨ̑ n
gwałtowny atak (zbrojny, słowny, itp.) нападение

napełniać naˈpɛwʲɲäʨ̑ v
sprawiać, że coś staje się pełne наполнять
wywoływać stany emocjonalne наполнять
zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu заполнять

napełnić naˈpɛwʲɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: napełniać наполнить

napis ˈnapʲis n
napisana informacja o czymś субтитр

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
wyrazić coś słowami na piśmie написать

napiwek naˈpʲivɛk n
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę; чаевые

napięcie naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia напряжение
(rzeczownik odczasownikowy) od: napiąć напряжение
stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją напряжение

napletek naˈplɛtɛk n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny okrywający łechtaczkę крайняя плоть
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia; крайняя плоть препуций

naprawczy adj
służący do naprawy; podejmowany aby coś naprawić; związany z naprawą аварийный

naprawdę naˈpravdɛ particle
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością действительно всерьёз серьёзно
…wyrażająca zdziwienie mówiącego действительно неужели разве

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności ремонтировать

naprzeciwko preposition
po przeciwnej stronie напротив

naprzód ˈnapʃut adv
do przodu, przed siebie вперёд

napój ˈnapuj n
(spożywczy) (kulinaria) płyn przeznaczony do picia; напиток

napędzać naˈpɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) przyczyniać się do pojawienia się kogoś, czegoś нагонять
zaganiając, popychając gromadzić coś w jakimś miejscu нагонять

napędzić naˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: napędzać нагнать

narada naˈrada n
spotkanie, zwykle służbowe, w celu omówienia pewnych kwestii совещание

naraz ˈnaras adv
jednocześnie, razem вместе
nagle, bez ostrzeżenia вдруг неожиданно

narciarka narʲˈʨ̑arka n
forma żeńska od: narciarz лыжница

narciarski narʲˈʨ̑arsʲci adj
charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa лыжный

narciarstwo narʲˈʨ̑arstfɔ n
dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach; лыжный спорт

narciarz ˈnarʲʨ̑aʃ n
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo лыжник

narcyz ˈnarʦ̑ɨs n
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych; нарцисс
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) нарцисс
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny (1.2) нарцисс
(książkowy) mężczyzna zakochany w samym sobie нарцисс

narcyzm n
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby нарциссизм

narewski adj
związany z Narwą (miastem w Estonii) нарвский
związany z Narwą (rzeką w Rosji i Estonii) нарвский

narkolepsja n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu; нарколепсия

narkoman narˈkɔ̃mãn n
osoba uzależniona od narkotyków наркоман

narkomania ˌnarkɔ̃ˈmãɲja n
nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków наркомания

narkomanka ˌnarkɔ̃ˈmãnka n
kobieta uzależniona od narkotyków наркоманка

narkotyczny ˌnarkɔˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z narkotykiem, dotyczący narkotyku наркотический
związany z narkozą, dotyczący narkozy наркотический

narkotyk narˈkɔtɨk n
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne; наркотик дурь

narkoza narˈkɔza n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wprowadzenie osoby lub zwierzęcia w stan snu przy użyciu substancji powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból; наркоз

narodnik n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890; народник

narodowościowy adj
dotyczący narodowości национальный

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu; национальность

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem народный национальный

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm; национал-социализм

narszarab n
(kulinaria) zagęszczony sok, syrop lub sos z dojrzałych granatów popularny na Bliskim Wschodzie, w Turcji, Gruzji, Azerbejdżanie, na Ukrainie наршараб

narta ˈnarta n
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu; лыжа

narty ˈnartɨ n
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) jazda na nartach лыжный спорт

narzecze naˈʒɛʧ̑ɛ n
odmiana języka o szerszym zasięgu niż dialekt czy gwara наречие

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona невеста

narzeczony n
mężczyzna w okresie narzeczeństwa жених

narzekanie ˌnaʒɛˈkãɲɛ n
skarga, utyskiwanie жалоба нарекание

narzekać naˈʒɛkaʨ̑ v
mówić w sposób wyrażający niezadowolenie роптать

narzucać naˈʒuʦ̑aʨ̑ v
pośpiesznie ubierać się w coś, okrywać sobie ramiona набрасывать накидывать
rzucać przedmioty na jakąś powierzchnię набрасывать накидывать
zmuszać kogoś do akceptacji czegoś навязывать

narzucić naˈʒuʨ̑iʨ̑ v
pośpiesznie ubrać się w coś, okryć sobie ramiona набросить накинуть
rzucić przedmioty na jakąś powierzchnię набросить накинуть
zmusić kogoś do akceptacji czegoś навязать

narzędnik naˈʒɛ̃ndʲɲik n
(gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?; творительный падеж

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; инструмент орудие

naród ˈnarut n
(dawniej, dawny) (regionalizm, regionalny) duża liczba ludzi народ
(zobacz) lud народ
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia, lub pochodzenie etniczne; народ нация

nasada naˈsada n
część nasadzona na coś насадка

nasiono naˈɕɔ̃nɔ n
(botanika, botaniczny) zarodek powstały z zapłodnionego zalążka roślin nasiennych семя

naskórek naˈskurɛk n
najbardziej zewnętrzna warstwa skóry; эпидермис

nastawnia naˈstavʲɲa n
(kolejnictwo) budynek z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym; пост ЭЦ пост электрической централизации

nastrój ˈnastruj n
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny; настроение
(potocznie, potoczny) chęć na coś настроение

następca naˈstɛ̃mpʦ̑a n
ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp. наследник преемник

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
później, w chwili następnej потом затем после

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
mający nastąpić, kolejny следующий

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku наступать

następstwo naˈstɛ̃mpstfɔ n
skutek, rezultat czegoś; zdarzenie następujące w konsekwencji innego zdarzenia/działania последствие

nasyp ˈnasɨp n
(architektura, architektoniczny) wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu; насыпь

nasz naʃ pronoun
1 osoba lm: należący do nas lub mający związek z nami наш

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję; ожерелье

natarczywy adj
żądający coś w sposób natrętny навязчивый неотвязный

natomiast naˈtɔ̃mʲjast conjunction
w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej с другой стороны в то время как зато

natrętny naˈtrɛ̃ntnɨ adj
taki, który się komuś naprzykrza, taki, który nie daje spokoju, powraca lub powtarza się раздражающий

natura naˈtura n
ogół cech człowieka lub zwierzęcia натура
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka; природа

naturalista n
(dawniej, dawny) przyrodnik натуралист
(filozofia, filozoficzny) filozof, który głosi poglądy w nurcie naturalizmu натуралист
(literacko) pisarz, który tworzy w nurcie naturalizmu literackiego натуралист

naturalistyczny adj
właściwy naturalizmowi, charakteryzujący się naturalizmem натуралистичный

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ adv
w sposób naturalny, zgodnie z naturą натурально

naturalność ˌnatuˈralnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co naturalne натуральность

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
charakterystyczny dla natury естественный

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
w tej chwili; od razu; momentalnie немедленно сейчас же сию минуту сию секунду сразу же тотчас же

natychmiastowy adj
dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu мгновенный немедленный

nauczanie ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: nauczać обучение

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba zajmująca się nauczaniem; учитель

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
kobieta, która zajmuje się nauczaniem учительница

nauczycielski ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlsʲci adj
dotyczący nauczyciela учительский

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
proces uczenia (siebie lub kogoś) учение учёба
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza; наука

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
człowiek zajmujący się nauką; учёный

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
związany z nauką научный

nawarzyłeś piwa, to musisz je teraz wypić ˌnavaˈʒɨwɛɕ ˈpʲiva ˈtɔ ˈmuɕiʃʲ‿jɛ ˈtɛraz ˈvɨpʲiʨ̑ proverb
należy ponosić odpowiedzialność za swoje czyny заварил кашу, сам и расхлёбывай

nawałnica ˌnavawʲˈɲiʦ̑a n
(książkowy) gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem гроза

nawet ˈnavɛt particle
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją даже
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru даже

nawias ˈnavʲjas n
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; скобка
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1) скобка

nawiasem mówiąc naˈvʲjasɛ̃m ˈːuvʲjɔ̃nʦ̑ adv
nadmieniając, dodając mimochodem, przy okazji, od niechcenia к слову сказать кстати

nawierzchnia naˈvʲjɛʃçɲa n
górna część drogi, placu, chodnika; мостовая

nawigacyjny ˌnavʲiɡaˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z nawigacją, dotyczący nawigacji, mający zastosowanie w nawigacji, odpowiedni do nawigacji навигационный

nawilżać naˈvʲilʒaʨ̑ v
nasycać coś wilgocią; sprawiać, że powierzchnia czegoś staje się lekko wilgotna увлажнять

nawiązywać v
zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki контактировать связываться

nawyk ˈnavɨk n
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność; привычка

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego взаимно друг друга
przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu взаимно и вам того же и тебе того же

nawóz ˈnavus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby удобрение
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby; навоз удобрение

nazad ˈnazat adv
wstecz, za siebie, w tył назад
z powrotem назад

nazajutrz naˈzajuṭʃ adv
(książkowy) na drugi dzień, kolejnego dnia на следующий день

nazista naˈʑista n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu нацист

nazizm ˈnaʑism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza; нацизм

naznosić v
(potocznie, potoczny) nosząc coś, zgromadzić czegoś dużo w jakimś miejscu натаскать

nazrański adj
związany z Nazraniem, dotyczący Nazrania назрановский

nazwa ˈnazva n
wyraz lub termin określający coś имя название

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
(zobacz) rzeczownik własny имя собственное

nazwać ˈnazvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: nazywać назвать

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
nazwa rodziny, do której dana osoba należy; фамилия

nazwisko panieńskie n
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż девичья фамилия

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
określać nazwą, mianem звать называть
nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem зваться

nazywać rzeczy po imieniu naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu v
mówić szczerze, bez ogródek называть вещи своими именами

naćpany adj
(pospolicie) odurzony narkotykami под кайфом

naładowanie ˌnawadɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: naładować зарядка

nałogowy adj
dotyczący nałogu, z nałogiem заядлый

nałożnica n
(dawniej, dawny) kobieta żyjąca bez ślubu mężczyzną, który stoi wyżej w hierarchii społecznej наложница

naśladowca n
osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś подражатель

naśladownictwo n
naśladowanie kogoś, wzorowanie się na kimś подражание

naśmiewać się naˈɕmʲjɛvaʨ̑‿ɕɛ v
śmiejąc się drwić z kogoś lub czegoś насмехаться

neandertalczyk ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk n
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego; неандерталец

neapolitańczyk ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Neapolu неаполитанец

neapolitański ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci adj
związany z Neapolem lub neapolitańczykami неаполитанский

nefrolog nɛfˈrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek нефролог

nefryt ˈnɛfrɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów; нефрит

negacja nɛˈɡaʦ̑ʲja n
zaprzeczenie, przeciwieństwo отрицание

negować nɛˈɡɔvaʨ̑ v
zaprzeczać отрицать

nekromancja n
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości; некромантия

nektarnik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Nectariniidae; нектарница

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60; неодим

neofaszysta ˌnɛɔfaˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu неофашист

neofaszystowski ˌnɛɔfaʃɨˈstɔfsʲci adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom неофашистский

neofaszyzm ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu; неофашизм

neofita n
człowiek, który zmienił wyznanie na inne неофит
nowy, żarliwy wyznawca jakiejś doktryny, nauki lub ideologii неофит

neogen nɛˈɔɡɛ̃n n
(geologia, geologiczny) drugi okres ery kenozoicznej неоген

neogotycki adj
wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku неоготический

neoliberalizm n
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę; неолиберализм

neolit nɛˈɔlʲit n
(historia, historyczny, historycznie) końcowy okres epoki kamienia неолит

neolityczny ˌnɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
żyjący/mający miejsce w neolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego неолитический

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku; неологизм

neon ˈnɛɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10; неон

neonatolog ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz, specjalista neonatologii неонатолог

neonatologia ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi; неонатология

neonazista ˌnɛɔ̃naˈʑista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neonazizmu неонацист

neonazizm ˌnɛɔ̃ˈnaʑism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia odwołująca się do nazizmu; неонацизм

neoplatoński ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci adj
(filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników неоплатонический

nepalski nɛˈpalsʲci adj
odnoszący się do państwa Nepal непальский

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi i znajomymi непотизм
(dawniej, dawny) preferowanie przez papieży swoich krewnych przy udzielaniu przywilejów непотизм

neptun ˈnɛptũn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93; нептуний

nerczyński adj
związany z Nerczyńskiem (miastem w Rosji) нерчинский
związany z Nerczą (rzeką w Rosji) нерчинский

nerd nɛrt n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną; нерд

nerka ˈnɛrka n
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt; почка
(ichtiologia, ichtiologiczny) Oncorhynchus nerka, gatunek łososia; нерка

nerw nɛrf n
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych; нерв
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu; жилка

nerwiakowłókniak n
(medycyna, medyczny) guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego; нейрофиброма

nerwica n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne; невроз

nestorianizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej; несторианство

neurastenia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego; неврастения

neurobiologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy; нейробиология

neurochirurg ˌnɛwrɔˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami układu nerwowego нейрохирург
(medycyna, medyczny) lekarka - specjalistka w zakresie neurochirurgii нейрохирург

neurochirurgia ˌnɛwrɔçiˈrurʲɟja n
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego; нейрохирургия

neurochirurgiczny adj
związany z neurochirurgią нейрохирургический

neurofizjologia n
(medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego нейрофизиология

neuroleptyk n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic нейролептик

neurolog nɛwˈrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego невролог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka neurologii невролог

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego неврология

neurologiczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący neurologii неврологический

neuron n
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji; нейрон

neurotoksyna n
(biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy; нейротоксин

neurotyczka ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑ka n
forma żeńska od: neurotyk невротичка

neurotyczny ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
będący skutkiem zaburzeń nerwicowych невротический
mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę невротический

neutralność n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami нейтралитет

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny нейтральный
taki, który nie wyraża ocen, sądów lub emocji нейтральный
taki, który zachowuje neutralność polityczną, nie uczestniczy w wojnie między danymi państwami нейтральный

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru; нейтрино

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego; нейтрон

newelski adj
związany z Newlem, dotyczący Newla невельский

newralgia nɛvˈralʲɟja n
(medycyna, medyczny) nerwoból невралгия

newsroom n
pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych; ньюсрум

ni ɲi n
nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”; ню

ni chuja ˈɲi ˈxuja adv
(wulgarnie, wulgaryzm) nie ma mowy; absolutnie nie; wykluczone; w żadnym razie ни хуя
(wulgarnie, wulgaryzm) zupełnie nic, ani trochę, w żadnym stopniu ни хуя ноль целых, хуй десятых

ni pies, ni wydra ˈɲi ˈpʲjɛsʲ ˈɲi ˈvɨdra idiom
(potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami ни рыба ни мясо

ni w pizdę, ni w oko ˈɲi ˈf‿pʲizdɛ ˈɲi ˈv‿ɔkɔ idiom
(wulgarnie, wulgaryzm) oznacza brak tzw. złotego środka, np. w rozwiązaniu jakiegoś problemu ни в пизду, ни в Красную Армию

ni w pięć, ni w dziewięć ˈɲi ˈf‿pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ˈɲi ˈvʲ‿ʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ idiom
o czymś całkowicie nie pasującym do danej sytuacji; o czymś chybionym, nietrafnym ни два ни полтора

niby ˈɲibɨ conjunction
spójnik wyrażający relację podobieństwa как

niby ˈɲibɨ preposition
przyimek wyrażający relację podobieństwa как

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu ничто ничего

nicergolina ˌɲiʦ̑ɛrɡɔˈlʲĩna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu ницерголин

niczyj ˈɲiʧ̑ɨj pronoun
nie należący do nikogo/żadnej osoby, nie pochodzący od nikogo ничей

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów нидерландский

nie ɲɛ particle
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów не
podkreślenie obojętności mówiącego co do czynności не
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś нет

nie czuć nóg ˈɲɛ‿ʧ̑uʨ̑ ˈnuk v
być bardzo zmęczonym po długim chodzeniu, bieganiu валиться с ног

nie ma ˈɲɛ‿ma v
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje нет
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu нет

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
nie ma skutku bez przyczyny нет дыма без огня

nie ma róży bez kolców ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlʦ̑uf proverb
nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady не бывает розы без шипов

nie mieć bladego pojęcia ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ blaˈdɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a v
całkowicie nie posiadać wiedzy, informacji na określony temat lub w określonej sprawie не иметь ни малейшего представления

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników Москва не сразу строилась

nie omieszkać ˌɲɛ‿ɔ̃ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
wykorzystać nadarzającą się sposobność, skorzystać z okazji не промедлить

nie puszczać pary z ust ɲɛ‿ˈpuʃʧ̑aʨ̑ ˈparɨ ˈz‿ust v
(potocznie, potoczny) milczeć, nic nie mówić, nie odzywać się молчать как рыба
(potocznie, potoczny) zachowywać coś w tajemnicy, nic nie mówić, nie wygadywać się молчать как партизан

nie samym chlebem człowiek żyje ɲɛ‿ˈsãmɨ̃m ˈxlɛbɛ̃m ˈʧ̑wɔvʲjɛɡ ˈʒɨjɛ proverb
człowiek, oprócz podstawowych potrzeb materialnych, ma także wyższe potrzeby — duchowe не хлебом единым жив человек

nie taki diabeł straszny, jak go malują ɲɛ‿ˈtaci ˈdʲjabɛw ˈstraʃnɨ ˈjaɡ‿ːɔ maˈlujɔ̃w̃ proverb
coś okazało się prostsze, niż wyglądało na początku не так страшен чёрт, как его малюют

nie ucz ojca dzieci robić
nie pouczaj kogoś, kto jest w jakiejś dziedzinie specjalistą не учи плавать щуку, щука знает свою науку

nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˈdalɛj ˈɲiʃ ˈʧ̑ubɛɡ vwasˈnɛɡɔ ˈnɔsa v
być egoistą, myśleć tylko o własnych korzyściach, zajmować się tylko swoimi sprawami не видеть дальше своего носа не видеть дальше собственного носа
mieć ograniczone horyzonty, zainteresowania не видеть дальше своего носа не видеть дальше собственного носа

nie wierzyć własnym oczom ɲɛ‿ˈvʲjɛʒɨʥ̑ ˈvwasnɨ̃m ˈɔʧ̑ɔ̃m idiom
bardzo dziwić się czemuś; być bardzo zaskoczonym, zdumionym; uważać coś, co się widzi za rzecz nieprawdopodobną не верить своим глазам

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości не всё то золото, что блестит

nie wylewać za kołnierz ˌɲɛ‿vɨˈlɛvaʥ̑ za‿ˈkɔwʲɲɛʃ v
(potocznie, potoczny) chętnie pić alkohol, lubić wypić заливать за воротник

nie wywołuj wilka z lasu ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu proverb
nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi не буди лихо, пока спит тихо не будите спящую собаку от греха подальше

nie zmrużyć oka ɲɛ‿ˈzmruʒɨʨ̑ ˈɔka idiom
nie spać, zwłaszcza długo не сомкнуть глаз

nie- ɲɛ prefix
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający… не-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych не-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno) не-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych не-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych… не-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym не-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych не-
niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik не-
oznaczający brak lub przeciwieństwo do tego, co oznacza rzeczownik podstawowy не-
stanowiących nazwę wykonawców czynności lub nosicieli cech не-
zakończonych na -nie, -cie, oznaczający ich zaprzeczenie не-
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy не-

nie-Żyd ɲɛ‿ˈʒɨt n
osoba narodowości nieżydowskiej нееврей

nieadekwatnie adv
w sposób nieadekwatny неадекватно

nieadekwatny adj
(książkowy) niezgodny z czymś, niedokładnie czemuś odpowiadający неадекватный

nieakcentowany adj
(językoznawstwo, językoznawczy) niebędący pod akcentem неударный

nieaktywność n
brak aktywności, bezczynność неактивность

niebakteryjny adj
niemający związku z bakteriami; nie powodowany przez bakterie абактериальный

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody опасность

niebezpiecznie ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
tak, iż jest to groźnym, ryzykownym опасно

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego опасный

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
w kolorze podobnym do niebieskiego голубоватый

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy; голубой синий лазурный
(astronomia, astronomiczny) dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi небесный
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp. небесный

niebieskodzioby adj
taki, który ma niebieski dziób синеклювый

niebieskogłowy ˌɲɛbʲjɛskɔɡˈwɔvɨ adj
taki, którego głowa częściowo lub całkowicie jest koloru niebieskiego синеголовый

niebieskooki ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci adj
taki, który ma niebieskie oczy голубоглазый

niebo ˈɲɛbɔ n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; небо не́бо
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie небо не́бо

nieborak n
ze współczuciem o człowieku lub zwierzęciu бедняжка бедолага

nieboskłon ɲɛˈbɔskwɔ̃n n
(książkowy) kopuła nieba, zwłaszcza jej dolna część небосклон

nieboszczyk ɲɛˈbɔʃʧ̑ɨk n
człowiek zmarły мертвец покойник

niebywale adv
w sposób niebywały, nietypowo, niezwykle небывало невиданно

niech ɲɛx particle
…używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 (osoba) lp oraz 3 (osoba) lm пусть

niech żyje ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ interjection
wiwat na cześć kogoś lub czegoś да здравствует

niechcący ɲɛˈxʦ̑ɔ̃nʦ̑ɨ adv
nieumyślnie, niezamierzenie, przypadkowo, nieświadomie невзначай

niechlujny ɲɛˈxlujnɨ adj
taki, który nie dba o czystość i porządek неряшливый

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu неохотный недружелюбный

niecierpek n
(botanika, botaniczny) Impatiens, rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych; недотрога
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) недотрога

niecierpliwy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości нетерпеливый

nieco ˈɲɛʦ̑ɔ adv
przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy немножко слегка
w niewielkim stopniu intensywniej слегка чуть

nieczuły adj
pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych бессердечный бесчувственный

nieczysty adj
niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki нечистый

nieczytelny adj
niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać нечитабельный

niedaleko ˌɲɛdaˈlɛkɔ adv
dość blisko, niezbyt daleko недалеко

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach яблоко от яблони недалеко падает

niedawno ɲɛˈdavnɔ adv
w niedalekiej przeszłości недавно

niedobrze ɲɛˈdɔbʒɛ adv
w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy нехорошо плохо
w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny нехорошо плохо
źle pod względem fizycznym нехорошо плохо

niedochodowy adj
(ekonomia, ekonomiczny) nie przynoszący zysków, ale straty бездоходный бесприбыльный

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie незрелый
o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia зелёный незрелый неспелый

niedokonany ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
(gramatyka) opisujący czynność trwającą lub powtarzającą się несовершенный

niedomaganie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: niedomagać недомогание

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu окурок

niedostatek ˌɲɛdɔˈstatɛk n
zbyt mała ilość недостаток

niedostrzegalny adj
niemożliwy do dostrzeżenia, zobaczenia незримый

niedowierzanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: nie dowierzać недоверие

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów недоедание

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
siódmy i ostatni dzień tygodnia; воскресенье

niedzielny ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ adj
odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli, odświętny воскресный

niedługo ɲɛˈdwuɡɔ adv
niebawem; o czymś, co ma się zdarzyć w niedalekiej przyszłości вскоре скоро

niedźwiedzi ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑i adj
związany z niedźwiedziem, dotyczący niedźwiedzia медвежий

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa n
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć медвежья услуга

niedźwiedzica ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia медведица

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae); медведь
(ekonomia, ekonomiczny) (środowiskowy) inwestor giełdowy grający na spadki kursów akcji lub innych aktywów медведь

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę; белый медведь полярный медведь северный медведь

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ adj
niezgodny z etyką неэтичный

niefrasobliwość n
(książkowy) cecha tego, co niefrasobliwe; cecha tych, którzy są niefrasobliwi беззаботность беспечность легкомыслие

nieftiejugański adj
związany z Nieftiejuganskiem, dotyczący Nieftiejuganska нефтеюганский

niegodziwiec ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivʲjɛʦ̑ n
(książkowy) ktoś niegodziwy, zły, nieuczciwy, nikczemny негодяй подлец

niegodziwość ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivɔɕʨ̑ n
(książkowy) haniebne, niegodziwe postępowanie; występek zasługujący na potępienie бесчестность низость подлость

niegodziwy adj
taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości бесчестный

niegramotny adj
(potocznie, potoczny) mało rozgarnięty, o niskim stopniu inteligencji неграмотный
(potocznie, potoczny) nieumiejący czytać i pisać неграмотный

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy невежливый

niegustowny adj
w złym guście, bez smaku безвкусный

niehigienicznie adv
w sposób niehigieniczny негигиенично

niehigieniczny ˌɲɛçiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
niezgodny z podstawowymi zasadami higieny антисанитарный негигиеничный

nieistnienie ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
fakt, że coś nie istnieje небытие несуществование отсутствие

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy мелкий незначительный ничтожный

niekiedy ɲɛ̇ˈcɛdɨ adv
(książkowy) niezbyt często, w nieregularnych odstępach czasu иногда

niekoherentny ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny некогерентный

niekompletny adj
nietworzący kompletu, nietworzący całości, niepełny некомплектный

niekonsekwentny ˌɲɛkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃ntnɨ adj
pozbawiony konsekwencji (np. w działaniu, planach); sprzeczny, nielogiczny непоследовательный

niekonstytucyjność ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodność z konstytucją неконституционность

niekonstytucyjny ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z konstytucją неконституционный

niektóry ɲɛˈkturɨ indefinitePronoun
pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy некоторый

niekulturalny adj
cechujący się brakiem kultury некультурный
świadczący o braku kultury некультурный

nielegalnie ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ adv
w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem незаконно нелегально

nielegalność ˌɲɛlɛˈɡalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co nielegalne; sprzeczność z prawem незаконность нелегальность

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
niezgodny z prawem незаконный нелегальный

nielegał n
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego нелегал

nieletni adj
(potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości малолетний

nieliczny ɲɛˈlʲiʧ̑nɨ adj
który nie jest liczny, którego nie jest dużo малочисленный

nielogiczność n
cecha tego, co nielogiczne нелогичность

nielogiczny adj
sprzeczny z prawidłami logiki нелогичный

nieludzki ɲɛˈluʦ̑ʲci adj
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi бесчеловечный

niemal ˈɲɛ̃mal particle
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było. почти

niematerialny adj
nie będący materią нематериальный

niemański adj
związany z Niemanem, dotyczący Niemana неманский

niemetal ɲɛ̃ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego; неметалл

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec немецкий неме́цкий

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki); немецкий неме́цкий

niemiły ɲɛ̃ˈmʲiwɨ adj
wywołujący nieprzyjemne uczucie немилый

niemniej jednak
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu тем не менее

niemoralność n
cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny аморальность

niemoralny ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ adj
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne аморальный безнравственный

niemowlak n
(potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić младенец

niemowlę ɲɛ̃ˈmɔvlɛ n
małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić; младенец

niemożliwość n
cecha tego, co niemożliwe невозможность

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, którego nie da się urzeczywistnić невозможный

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
taki, który nie może mówić немой

nienaturalność n
cecha tego, co nienaturalne ненатуральность

nienaturalny ˌɲɛ̃natuˈralnɨ adj
taki, który nie wynika z praw natury неестественный

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś ненавидеть

nienawistnie ˌɲɛ̃naˈvʲistʲɲɛ adv
w sposób nienawistny, pełen nienawiści ненавистно

nienawistnik n
ktoś, kto nienawidzi ненавистник

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
silna niechęć, awersja, wrogość ненависть

nieniecki adj
związany z Nieńcami, dotyczący Nieńców ненецкий

nienormalnie ˌɲɛ̃nɔrˈmalʲɲɛ adv
w sposób nienormalny ненормально

nienormalny ɲɛnɔrˈmalnɨ adj
taki, który odbiega od pewnej normy анормальный ненормальный

nieobecność ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
(urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć itp. отсутствие
brak kogoś w jakimś miejscu отсутствие

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
taki, którego nie ma tam, gdzie się go spodziewa отсутствующий

nieobserwowalny adj
niemożliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób необозримый

nieoczekiwanie ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ adv
nagle, niespodziewanie неожиданно

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się неожиданный

nieodpowiedni ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
niewłaściwy, niespełniający warunków неподходящий

nieodpowiedzialny ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
będący wynikiem, świadectwem takiej postawy безответственный
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać безответственный

nieodpłatny adj
bez pobierania opłaty безвозмездный

nieodwracalny adj
taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu неотвратимый

nieoficjalny adj
taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości неофициальный

nieokrzesany ˌɲɛɔkʃɛˈsãnɨ adj
nieposiadający ogłady towarzyskiej неотёсанный

nieomylnie ˌɲɛɔ̃ˈmɨlʲɲɛ adv
w sposób nieomylny безошибочно

nieomylny ˌɲɛɔ̃ˈmɨlnɨ adj
taki, który się nie myli безошибочный

nieopłacalność n
cecha tego, co nieopłacalne нерентабельность

nieopłacalny adj
taki, który nie pokrywa poniesionych kosztów i przynosi straty бесприбыльный начётистый нерентабельный

nieosiągalny ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
taki, którego nie da się osiągnąć недосягаемый

nieostrożnie adv
w sposób nieostrożny неосторожно

nieostrożny ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ adj
taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa неосторожный

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa нечётный

niepełnoletni ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi adj
niebędący dojrzałym несовершеннолетний

niepełnoletni ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi n
osoba przed wkroczeniem w wiek dojrzały несовершеннолетний

niepełnosprawność ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɔɕʨ̑ n
bycie niepełnosprawnym, cecha osoby niepełnosprawnej инвалидность

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ n
osoba niepełnosprawna (1.1) инвалид

niepiśmienny adj
taki, który nie umie pisać безграмотный неграмотный

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych; независимость

niepodważalny adj
taki, którego nie da się podważyć неуязвимый

niepogoda ˌɲɛpɔˈɡɔda n
zła, nieprzyjemna pogoda непогода

niepokalane poczęcie n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego непорочное зачатие

niepokalany adj
w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą непорочный
w sensie materialnym: bez skaz, niezakłócony niczym безукоризненный безупречный

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi беспокойство волнение тревога

niepomyślny ˌɲɛpɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
który nie jest po czyjejś myśli, który komuś nie sprzyja неблагополучный

nieporządek n
brak porządku беспорядок

niepostrzeżenie adv
niezauważalnie, poza zasięgiem czyjegoś wzroku незаметно

nieposzlakowany ˌɲɛpɔʃlakɔˈvãnɨ adj
bez zarzutu, najczęściej pod względem moralnym незапятнанный

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa неповиновение непослушание

nieposłusznie adv
w sposób nieposłuszny непокорно непослушно

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który nie jest potrzebny ненужный

niepowodzenie ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka неудача

niepowstrzymany adj
niedający się powstrzymać, powściągnąć безудержный

niepowtarzalny adj
wyjątkowy, nadzwyczajny, jedyny w swoim rodzaju неповторимый

niepozorny ˌɲɛpɔˈzɔrnɨ adj
niewielki, nie rzucający się w oczy, nie zwracający na siebie uwagi непримечательный

niepożądany adj
taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego нежелательный

nieprawda ɲɛˈpravda n
coś co jest niezgodne z prawdą неправда

nieprawdziwie ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivʲjɛ adv
w sposób nieprawdziwy неправдиве неправдиво

nieprawdziwy ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivɨ adj
taki, który nie jest prawdziwy неправдивый

nieprawidłowo ˌɲɛpravʲidˈwɔvɔ adv
w sposób nieprawidłowy неправильно

nieprawidłowy ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ adj
niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe неправильный

nieproszony adj
taki, którego się nie oczekuje непрошеный

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej непереходный

nieprzekupność n
(książkowy) cecha tego, co jest nieprzekupne; cecha tych, którzy są nieprzekupni неподкупность непродажность

nieprzemakalny ˌɲɛpʃɛ̃maˈkalnɨ adj
nieprzepuszczający wody ani wilgoci непромокаемый

nieprzerwany adj
ciągły, trwający bez przerwy безостановочный

nieprzetłumaczalność n
cecha tego, co nieprzetłumaczalne непереводимость

nieprzetłumaczalny ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ adj
niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język непереводимый

nieprzewidywalność n
cecha tego, co nieprzewidywalne; cecha tych, którzy są nieprzewidywalni непредвиденность непредсказуемость непрогнозируемость

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
taki, którego nie da się przewidzieć непредсказуемый

nieprzyjaciel ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl n
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk неприятель
ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś неприятель

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
który nie sprzyja, nastawiony niechętnie, wrogo враждебный неприязненный

nieprzyjemnie ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
w sposób nieprzyjemny, niemiło неприятно

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia неприятный
zachowujący się w sposób niemiły dla otoczenia неприятный

nieprzystojny adj
(przestarzałe, przestarzały) niezgodny z dobrymi obyczajami непристойный

nieprzyzwoity ˌɲɛpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
niezgodny z powszechnymi zasadami неприличный непристойный

nierdzewka ɲɛˈrʣ̑ɛfka n
(potocznie, potoczny) stal nierdzewna нержавейка

nierdzewny adj
nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie нержавеющий

nierealny ˌɲɛrɛˈalnɨ adj
taki, którego nie da się urzeczywistnić несбыточный
taki, który nie istnieje w rzeczywistości нереальный

nieregularnie ˌɲɛrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
w sposób nieregularny нерегулярно

nieregularny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) taki, który nie podlega danej regule, odbiega od niej нерегулярний
pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu нерегулярний
(wojskowość, wojskowy) nienależący do wojsk stałych, formowany doraźnie иррегулярный

niereligijny ˌɲɛrɛlʲiˈɟijnɨ adj
taki, który nie dotyczy religii нерелигиозный

nierozpoznawalny ˌɲɛrɔspɔznaˈvalnɨ adj
taki, który nie daje się rozpoznać неразличимый

nierozumny adj
niezdolny do myślenia, rozumowania, wnioskowania неразумный

nierozłączka ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną; неразлучник

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności; недвижимость

nierytmiczny adj
nie mający rytmu, nieregularny аритмический аритмичный неритмичный

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema liczbami lub funkcjami wskazująca, która z nich jest mniejsza lub większa od drugiej; неравенство
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości неравенство

niesamowity ˌɲɛsãmɔˈvʲitɨ adj
wyróżniający się, niezwykły, bardzo nietypowy необычайный

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
niemający końca, niekończący się бесконечный

nieskromnie adv
w sposób nieskromny нескромно

nieskromność n
cecha tego, kto jest nieskromny нескромность

nieskromny ɲɛˈskrɔ̃mnɨ adj
bez oznak zawstydzenia нескромный

niesmaczny ɲɛˈsmaʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku пошлый
nie mający dobrego smaku невкусный

niespełna ɲɛˈspɛwna particle
prawie, nie całkiem, nie do końca, niezupełnie почти

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
coś, czego się ktoś nie spodziewa сюрприз

niespokojnie adv
w sposób niespokojny неспокойно

niesprawiedliwie ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ adv
w sposób niesprawiedliwy несправедливо

niesprawiedliwość ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
brak sprawiedliwości несправедливость
niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie несправедливость

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce к сожалению

niestierowski adj
związany z Niestierowem, dotyczący Niestierowa нестеровский

niestrawiony ˌɲɛstraˈvʲjɔ̃nɨ adj
nie uległy trawieniu непродуманный

nieszczery adj
pozbawiony szczerości, fałszywy неискренний

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne беда одна не ходит

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń беда
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie трагедия

nieszczęśliwy ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
nieodczuwający szczęścia, przygnębiony несчастливый несчастный
prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń несчастный

nieszczęśnik n
osoba nieszczęśliwa, wzbudzająca litość i współczucie бедняга

nieszkodliwy adj
niestanowiący zagrożenia безвредный безобидный

niesławnie adv
w sposób niesławny бесславно

niesławny adj
okryty niesławą, okryty hańbą бесславный

niesłowiański adj
taki, który nie jest słowiański albo nie dotyczy Słowian неславянский

niesłychanie ˌɲɛswɨˈxãɲɛ adv
w sposób niesłychany, bardzo, niesamowicie неслыханно

niesłyszalny ˌɲɛswɨˈʃalnɨ adj
taki, którego nie da się usłyszeć неслышный

nietaktowny ˌɲɛtakˈtɔvnɨ adj
pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny бестактный нетактичный

nietolerancyjny adj
wykazujący się brakiem tolerancji интолерантный нетолерантный

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją; летучая мышь лету́чая мышь

nietuzinkowy adj
wyróżniający się z ogółu, rzadki, osobliwy необычайный экстраординарный

nieuchronny ˌɲɛ<sup>w</sup>uxˈrɔ̃nːɨ adj
taki, przed którym nie da się uciec, uchronić; któremu nie da się zapobiec, powstrzymać неизбежный

nieudacznik ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈdaʧ̑ʲɲik n
osoba, której nic się nie udaje, której nie wiedzie się неудачник

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
taki, który musi się stać неизбежный

nieuprzejmy adj
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości неучтивый

nieustanny adj
taki, który nie ustaje, trwający ciągle безустанный беспрестанный непрерывный непрестанный неустанный

nieuzasadniony ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ adj
nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia неоправданный

nieuzbrojony adj
niewyposażony w broń lub uzbrojenie невооружённый безоружный

niewart ˈɲɛvart adj
niemający wartości, niezasługujący na pozytywną ocenę не стоит

niewart złamanego grosza ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa adj
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego выеденного яйца не стоит

niewart złamanego szeląga ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa adj
(książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego выеденного яйца не стоит

nieważenie ˌɲɛvaˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: nie ważyć оскорбление

niewdzięczność ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny неблагодарность

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności неблагодарный

niewesoło ˌɲɛvɛˈsɔwɔ adv
w sposób niewesoły невесело

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
tak wielki, że trudno uwierzyć невероятный
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem невероятный неимоверный

niewidomy ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ adj
taki, który trwale nie widzi незрячий

niewidomy ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ n
osoba, która trwale nie widzi незрячий

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi невидимый

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie невежество
niedoinformowanie, nieznajomość, nieświadomość czegoś незнание

niewiele ɲɛˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
nieduża ilość kogoś lub czegoś немного

niewielki ɲɛˈvʲjɛlʲci adj
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu небольшой
taki, który ma małe znaczenie lub wartość небольшой

niewierność ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest niewierne, tego kto jest niewierny; sprzeniewierzenie się czemuś неверность
zdrada, bycie niewiernym неверность

niewierny Tomasz ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ n
o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie Фома неверующий

niewierzący ˌɲɛvʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ participleAdjective
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny неверующий

niewola ɲɛˈvɔla n
areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny плен
brak wolności, suwerenności; zamknięcie зависимость кабала неволя подчинённость рабство

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia; рабство рабовладение

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa невольнический невольничий рабский

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
osoba będąca w niewoli раб

niewydolność ˌɲɛvɨˈdɔlnɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) niezdolność do skutecznego działania недостаточность неработоспособность

niewygodny adj
o odzieży sprawiający uczucie dyskomfortu, uciskający неудобный

niewykształcony ˌɲɛvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
niemający wykształcenia необразованный

niewyobrażalnie adv
(książkowy) w sposób trudny lub niemożliwy do wyobrażenia невообразимо

niewypowiedziany ˌɲɛvɨpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów неописуемый
taki, który nie został powiedziany невысказанный

niewypłacalność n
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku; неплатёжеспособность несостоятельность

niewypłacalny adj
(ekonomia, ekonomiczny) taki, który nie ma możliwości spłaty swoich długów z posiadanego majątku неплатёжеспособный

niewystarczający adj
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom недостаточный

niewód ˈɲɛvut n
(rybołówstwo, rybacki) rodzaj sieci rybackiej; невод

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia несомненно непременно

niewątpliwy adj
taki, który nie wzbudza żadnych wątpliwość несомненный

niezadowolenie ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem неудовлетворение

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
odczuwający niezadowolenie недовольный

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie независимый

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych; незабудка

niezapomniany adj
taki, którego nie można zapomnieć незабвенный незабываемый

niezaprzeczalny adj
taki, któremu nie można zaprzeczyć, nie budzący wątpliwości неоспоримый

niezbyt ˈɲɛzbɨt adv
w małym stopniu, tylko trochę, nie bardzo, mało, nieznacznie не слишком

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny необходимый

niezdolny adj
niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji неспособный

niezgodny ɲɛˈzɡɔdnɨ adj
kłótliwy, nieustępliwy, żyjący w niezgodzie неуживчивый
źle dobrany, niepasujący do czegoś несовместимый

niezidentyfikowany obiekt latający n
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski; неопознанный летающий объект

nieziszczalny adj
taki, który nie może się ziścić неисполнимый неосуществимый несбыточный

niezliczony adj
niedający się zliczyć, bardzo liczny несчётный бесчисленный неисчислимый несметный

niezmiernie adv
w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie крайне

nieznajomy ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ adj
taki, który nie jest komuś znany; obcy, nieznany неизвестный

nieznajomy ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ n
osoba nieznana, obca незнакомец неизвестный

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany неизвестный

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
niedający się zrozumieć непонятный

niezwyciężony ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
taki, którego nie da się zwyciężyć непобедимый

niezwłocznie ɲɛˈzvwɔʧ̑ʲɲɛ adv
bez zwłoki, natychmiast немедленно тотчас

niezły ˈɲɛzwɨ adj
mający dość dobry charakter неплохой

niełupka ɲɛˈwupka n
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie; семянка

nieśmiało ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔ adv
z wahaniem, bez śmiałości czy pewności siebie застенчиво

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
niemający pewności siebie, wstydliwy застенчивый несмелый

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas; бессмертие бессмертность

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający бессмертный

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym нести

nieźle ˈɲɛ̇ʑlɛ adv
w miarę dobrze, całkiem dobrze неплохо

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
zwykle o mężczyźnie: niemający żony холостой неженатый

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ n
mężczyzna, który nie ma żony холостяк

nieżyczliwy adj
usposobiony nieprzyjaźnie, nieuprzejmy неблагожелательный

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
w żadnym czasie, momencie, sytuacji никогда вовек вовеки сроду

nigdy indziej ˈɲiɡdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j adv
w żadnym innym czasie как никогда

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
do żadnego miejsca никуда
w żadnym miejscu нигде

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Nigeria нигерийский

nihilista ˌɲiçiˈlʲista n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik nihilizmu нигилист

nihilistka ˌɲiçiˈlʲistka n
forma żeńska od: nihilista нигилистка

nihilistyczny adj
właściwy nihiliście lub nihilizmowi нигилистический нигилистский

nihilizm n
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości; нигилизм

nijaki ɲiˈjäci adj
niczym niewyróżniający się, niemający żadnych charakterystycznych cech никакой
(gramatyka) rodzaj nijaki средний
(przestarzałe, przestarzały) żaden никакой

nikaraguański ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Nikaragua никарагуанский

nikczemny ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ adj
podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu подлый

nikiel ˈɲicɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28; никель

nikielin n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze; никелин

niklowanie n
(technologia, technika, techniczny) (metaloznawstwo, metalurgia) pokrywanie czegoś warstwą niklu никелирование

niklować v
(technologia, technika, techniczny) pokrywać powierzchnię przedmiotów metalowych warstwą niklu никелировать

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu; никотин

nikołajewski adj
związany z Nikołajewskiem (w obwodzie wołgogradzkim) lub Nikołajewskiem nad Amurem николаевский

nikt ɲikt pronoun
żadna osoba никто

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju ˈɲiktʲ ˈɲɛ‿jɛst prɔˈrɔcɛ̃m vɛ‿ˈvwasnɨ̃m ˈkraju proverb
łatwiej znaleźć uznanie u obcych niż wśród swoich, najtrudniej zdobyć uznanie wśród rodaków нет пророка в своем отечестве

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet; нимфомания

nimfomanka ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãnka n
kobieta o chorobliwie nadmiernym popędzie seksualnym нимфоманка

niniejszy ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ pronoun
(książkowy) ten oto właśnie данный настоящий

niob ɲɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41; ниобий

niski ˈɲisʲci adj
mający mały wymiar w pionie низкий
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości низкий
oceniany ujemnie w sensie moralnym низкий

nisko ˈɲiskɔ adv
na niedużej wysokości низко
na niewysokim poziomie bądź pozycji w rankingu, tabeli низко

niskokaloryczny ˌɲiskɔkalɔˈrɨʧ̑nɨ adj
mający/dostarczający małą ilość kalorii малокалорийный

niskoobrotowy adj
(technologia, technika, techniczny) pracujący na niskich obrotach низкооборотный

niszczarka n
urządzenie służące do niszczenia dokumentów шредер

niszczyciel ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
ten, kto niszczy разрушитель уничтожитель
(wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających; эскадренный миноносец эсминец

niszczycielski ˌɲiʃʧ̑ɨˈʨ̑ɛlsʲci adj
taki, który niesie zniszczenie, który coś niszczy, wyniszcza разрушительный

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji разрушать портить уничтожать

nit ɲit n
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym; заклёпка

niuans ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s n
drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień тонкость

nizina ɲiˈʑĩna n
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m. низина низменность

niziny społeczne ɲiˈʑĩnɨ spɔˈwɛʧ̑nɛ idiom
określenie najbiedniejszych warstw społecznych социальные низы

nić ɲiʨ̑ n
cienkie włókno używane np. do szycia нить нитка

nić Ariadny ˈɲiʨ̑ arʲˈjadnɨ idiom
coś, co pomaga wybrnąć z kłopotów; kluczowy element będący rozwiązaniem problemu нить Ариадны

niż ɲiʃ conjunction
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami чем нежели

niżniekamski adj
związany z Niżniekamskiem, dotyczący Niżniekamska нижнекамский

niżniewartowski adj
związany z Niżniewartowskiem, dotyczący Niżniewartowska нижневартовский

niżnonowogrodzki adj
związany z Niżnym Nowogrodem, dotyczący Niżnego Nowogrodu нижегородский

nobel ˈnɔbɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102; нобелий

noc nɔʦ̑ n
okres od zmierzchu do świtu; ночь

nocka ˈnɔʦ̑ka n
(zdrobniale) od: noc ночка

nocleg n
miejsce nocnego wypoczynku poza domem ночлег
spanie nocą poza miejscem zamieszkania ночлег

noclegownia ˌnɔʦ̑lɛˈɡɔvʲɲa n
miejsce urządzone na nocleg – zwykle dla osób bezdomnych lub ofiar klęsk żywiołowych ночлежка

nocna zmiana ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna n
okres czasu pracy przebiegający w nocy ночная смена

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy ночной

nocować nɔˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
spędzać gdzieś noc, najczęściej w obcym miejscu ночевать переночёвывать

noga ˈnɔɡa n
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; нога

nogal ˈnɔɡal n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Megapodiidae; большеног

nogawka nɔˈɡafka n
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę штанина

nogiński adj
związany z Nogińskiem, dotyczący Nogińska ногинский

nominacja n
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie номинация производство

nonkonformista ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲista n
ten, kto nie zgadza się z powszechnie panującymi opiniami i wyraża jawnie swój sprzeciw wobec nich нонконформист

nonkonformistka ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲistka n
forma żeńska od: nonkonformista нонконформистка

nonkonformistyczny adj
taki, który sprzeciwia się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie нонконформистский

nonkonformizm n
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku; нонконформизм

nora ˈnɔra n
(zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt нора

normalność n
cecha tego, co normalne, brak dziwactw нормальность

normalny nɔrˈmalnɨ adj
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być нормальный
najczęściej spotykany, typowy нормальный
zdrowy psychicznie i fizycznie нормальный

normandzki adj
związany z Normandią, dotyczący Normandii, pochodzący z Normandii нормандский

normować v
ustalać normy нормализовать

nornica nɔrʲˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia полёвка

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów норвежский

norweski nɔrˈvɛsʲci n
język urzędowy Norwegii; норвежский норвежский язык

norylski adj
związany z Norylskiem норильский

norymberski adj
związany z Norymbergą, dotyczący Norymbergi нюрнбергский

nos nɔs n
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; нос
dziób samolotu нос

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu носить
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie носить

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych; носорог

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
tęsknota, zwłaszcza za krajem ностальгия

nosze n
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych; носилки

nota ˈnɔta n
(administracja) oficjalne pismo urzędowe, w szczególności międzyrządowe нота
(edukacja, edukacyjny) ocena czyjejś pracy, postępów w nauce itp. отметка
uwaga zapisana na marginesie tekstu примечание

notarialny adj
odnoszący się do notariusza lub notariatu, związany z notariuszem lub notariatem нотариальный

notariusz n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron нотариус

notatka nɔˈtatka n
krótki tekst, mający na celu przypomnienie jakiejś informacji записка

notebook ˈnɔdbuk ˈnɔwdbuk n
niewielki komputer przenośny, składany jak książka ноутбук

notes ˈnɔtɛs n
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek; блокнот

nowatorski adj
wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie, odkrywczy, nietradycyjny, świeży, oryginalny новаторский

nowicjat nɔˈvʲiʦ̑ʲjat n
okres próbny kandydata do zakonu; новициат

nowoczerkaski adj
związany z Nowoczerkaskiem, dotyczący Nowoczerkaska новочеркасский

nowoczesny ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny современный

nowogródzki ˌnɔvɔˈɡruʦ̑ʲci adj
związany z Nowogródkiem, dotyczący Nowogródka новогрудский

nowogwinejski adj
związany z Nową Gwineą, dotyczący Nowej Gwinei, pochodzący z Nowej Gwinei новогвинейский

nowokubański adj
związany z Nowokubańskiem, dotyczący Nowokubańska новокубанский

nowokuźniecki adj
dotyczący Nowokuźniecka, związany z Nowokuźnieckiem, pochodzący z Nowokuźniecka новокузнецкий

nowomowa n
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych; новояз

nowonikołajewski adj
dotyczący Nowonikołajewska albo pochodzący z Nowonikołajewska, związany z Nowonikołajewskiem новониколаевски

nowoorleański adj
związany z Nowym Orleanem, dotyczący Nowego Orleanu новоорлеанский

noworoczny ˌnɔvɔˈrɔʧ̑nɨ adj
związany z dniem Nowego Roku новогодний

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat; новорождённый младенец

nowosadzki adj
związany z Nowym Sadem, dotyczący Nowego Sadu нови-садский

nowosybirski adj
dotyczący Nowosybirska, pochodzący z Nowosybirska новосиби́рский

nowoszachtyński adj
dotyczący Nowoszachtyńska, związany z Nowoszachtyńskiem, pochodzący z Nowoszachtyńska новошахтинский

nowosądecki ˌnɔvɔsɔ̃nˈdɛʦ̑ʲci adj
(przymiotnik) od Nowy Sącz новы-сончский

nowotestamentowy adj
związany z Nowym Testamentem, dotyczący Nowego Testamentu новозаветный

nowotwór nɔˈvɔtfur n
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki; новообразование

nowourengojski adj
dotyczący Nowego Urengoju albo pochodzący z Nowego Urengoju, związany z Nowym Urengojem новоуренгойский

nowoładoski adj
związany z Nową Ładogą, dotyczący Nowej Ładogi новоладожский

nowy ˈnɔvɨ adj
istniejący od niedawna новый Нью-

nozologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób; нозология

nośnik danych n
(informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie; носитель информации

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
małe nożyce; ножницы

nuda ˈnuda n
stan, gdy jest nudno; dzieje się coś nieciekawego, nudnego, nużącego; скука тоска

nudno adv
w sposób nudny, nieciekawie скучно

nudny ˈnudnɨ adj
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie скучный

nudysta nuˈdɨsta n
osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą нудист

nudziarz n
człowiek zanudzający innych зануда

nudzić ˈnuʥ̑iʨ̑ v
powodować nudę надоедать

numer ˈnũmɛr n
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru номер
egzemplarz czasopisma z daną datą номер
pozycja w programie (zwykle w cyrku) номер

numizmatyk n
specjalista w dziedzinie numizmatyki нумизмат
zbieracz numizmatów нумизмат

nunatak nũˈnatak n
(geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową; нунатак

nur nur n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy; гагара

nur białodzioby ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów; белоклювая гагара

nur czarnoszyi ˈnur ˌʧ̑arnɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję; чернозобая гагара

nur pacyficzny n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia pacifica, gatunek ptaka z rodziny nurów; белошейная гагара

nur rdzawoszyi ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów; краснозобая гагара

nurek ˈnurɛk n
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych ныряльщик дайвер
(ornitologia, ornitologiczny) Cerorhinca monocerata, ptak z rodziny alk; тупик-носорог

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
pływać pod powierzchnią wody нырять

nurniczek nurʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak morski z rodziny alk, z rodzajów Aethia i Ptychoramphus конюга

nurniczek ciemny n
(ornitologia, ornitologiczny) Ptychoramphus aleuticus, mały ptak morski z rodziny alk алеутский пыжик

nurniczek czubaty nurʲˈɲiʧ̑ɛk ʧ̑uˈbatɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego большая конюга

nurniczek krasnodzioby nurʲˈɲiʧ̑ɛk ˌːrasnɔˈʥ̑ɔbɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia psittacula, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Pacyfiku белобрюшка

nurniczek malutki n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia pusilla, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków; конюга-крошка

nurniczek wąsaty n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia pygmaea, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków; малая конюга

nurnik ˈnurʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus, morski ptak z rodziny alk; чистик

nurnik aleucki n
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus columba, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego, тихоокеанский чистик

nurnik ochocki n
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus carbo, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego очковый чистик

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy; большой крохаль

nurt nurt n
ciąg wydarzeń струя
strumień wody w rzece na jej środku, który płynie szybciej niż reszta течение
tendencje w sztuce, filozofii itp. течение

nurzyk ˈnuʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Uria, ptak morski gnieżdżący się na skalistych północnych wybrzeżach; кайра

nurzyk polarny ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach; толстоклювая кайра

nuta ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość нота

nyktofobia ˌnɨktɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością; никтофобия

nów nuf n
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część; новолуние

nóż nuʃ n
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia; нож

nóż do masła ˈnuʒ dɔ‿ˈmaswa n
nóż służący do smarowania masłem lub innymi smarowidłami нож для масла

nóżka ˈnuʃka n
(zdrobniale) noga ножка

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
działać przyciągająco привлекать

nędza ˈnɛ̃nʣ̑a n
stan ubóstwa w najwyższym stopniu, brak środków do życia нищета

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony жалкий несчастный

nękać ˈnɛ̃ŋkaʨ̑ v
dręczyć, trapić беспокоить не давать покой преследовать

o chlebie i wodzie adv
(przenośnie, przenośnia) o życiu w biedzie w tak ciężkich warunkach, że w minimalnym stopniu zostają zaspokojone jedynie podstawowe potrzeby takie jak jedzenie i picie на хлебе и воде

o czasie ɔ‿ˈʧ̑aɕɛ adv
we właściwym (zaplanowanym) momencie вовремя

o rzut kamieniem ɔ‿ˈʒut kãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̃m adv
niedaleko, w pobliżu, bliziutko рукой подать

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach лёгок на помине

o wilku mowa, a wilk tu ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva ː‿ˈvʲilk ˈtu idiom
(zobacz) o wilku mowa лёгок на помине

oaza ɔˈaza n
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody; оазис

oba ˈɔba collective
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi оба

obaj ˈɔbaj collective
dwie konkretne osoby, niezależnie od płci, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi оба

obalać ɔˈbalaʨ̑ v
odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp. свергать
wykazać o czymś, że jest fałszywe опровергать

obawa ɔˈbava n
niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść опасение

obawiać się ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
mieć obawę, bać się czegoś бояться
mieć wątpliwości (co do słuszności, powodzenia czegoś) сомневаться

obcas ˈɔpʦ̑as n
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry; каблук

obchodzić ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑ v
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie обходить
świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces праздновать

obcinacz ɔpʲˈʨ̑ĩnaʧ̑ n
narzędzie do obcinania (różnego typu) кусачки

obcisły ɔpʲˈʨ̑iswɨ adj
o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający тесный обтягивающий

obciążenie ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
ciężar spoczywający na kimś lub czymś нагрузка

obcojęzyczny ˌɔpʦ̑ɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
odnoszący się do innego języka иноязычный
posługujący się językiem obcym иноязычный

obcoplemieniec n
(przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) członek obcego plemienia, człowiek innego pochodzenia i narodowości иноплеменник

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
nienależący do jakiegoś kręgu чужой посторонний

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
ktoś nienależący do danej grupy посторонний чужой

obecnie ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ adv
teraz, aktualnie, w tym momencie сейчас ныне в настоящее время в настоящий момент нынче теперь

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
bycie, przebywanie gdzieś присутствие

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili присутствующий

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
otaczać ramionami обнимать

obejrzeć ɔˈbɛjʒɛʨ̑ v
patrzeć w ekran przez cały film посмотреть
poznać coś patrząc na to осмотреть

obelga ɔˈbɛlɡa n
obraźliwe słowo skierowane do kogoś оскорбление

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego; обелиск

oberża n
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg трактир

obficie ɔpˈfʲiʨ̑ɛ adv
w dużej ilości, w dużej mierze обильно

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś изобилие

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś обильный

obiad ˈɔbʲjat n
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia; обед

obie ˈɔbʲjɛ collective
i jedna, i druga обе

obiecać ɔˈbʲjɛʦ̑aʨ̑ v
aspekt dokonany od: obiecywać пообещать

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę обещать

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
rzecz fizycznie istniejąca объект

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia объектив

obiektywność n
cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność объективность

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
istniejący niezależnie od poznającego podmiotu объективный
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń объективный

obieraczka ˌɔbʲjɛˈraʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) przyrząd służący do obierania warzyw ze skóry картофелечистка

obierać ɔˈbʲjɛraʨ̑ v
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp. чистить

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości обещание

obić mordę ˈɔbʲiʨ̑ ˈmɔrdɛ v
(wulgarnie, wulgaryzm) pobić kogoś дать пизды

objawiać ɔbʲˈjavʲjäʨ̑ v
dawać wyraz czemuś; ukazywać, ujawniać coś показывать проявлять
ujawniać się dając określone objawy, znaki проявляться

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni объём

oblegać v
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie осаждать

obleśny ɔbˈlɛɕnɨ adj
wywołujący obrzydzenie отвратительный

oblicze ɔbˈlʲiʧ̑ɛ n
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz лицо
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś лицо

obligacja ˌɔblʲiˈɡaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie; облигация

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia осада

obniński adj
związany z Obnińskiem, dotyczący Obnińska обнинский

obniżyć ɔbʲˈɲiʒɨʨ̑ v
uczynić coś niższym уменьшить
uczynić coś tańszym уценить
uczynić coś łatwiejszym упростить

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką; ключица

obojętnie ˌɔbɔˈjɛ̃ntʲɲɛ adv
w sposób nie wyrażający zainteresowania, bez przejęcia безразлично

obojętność ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś безразличие

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś безразличный

obok ˈɔbɔk preposition
w niedużej odległości возле

obora ɔˈbɔra n
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania коровник

obosieczny ˌɔbɔˈɕɛʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom обоюдоострый
mający ostrze z obu stron обоюдоострый

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary обязанность

obowiązkowość n
cecha osoby, która sumiennie wypełnia swoje obowiązki добросовестность
sytuacja, gdy coś jest obowiązkowe, obligatoryjne обязательность

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
(o człowieku) dobrze wywiązujący się z obowiązków добросовестный
będący czyimś obowiązkiem обязательный

obrabiarka ˌɔbraˈbʲjarka n
maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów; металлорежущий станок

obrabiać ɔbˈrabʲjäʨ̑ v
(potocznie, potoczny) mówić o kimś pejoratywnie podczas jego nieobecności злословить перемывать косточки
nadawać kształt обрабатывать

obrabować ˌɔbraˈbɔvaʨ̑ v
(książkowy) przemocą odebrać coś komuś; wynieść, ukraść skądś wiele rzeczy lub dużą sumę pieniędzy ограбить

obraz ˈɔbras n
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji картина икона образ
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odsłona sztuki, baletu lub przedstawienia operowego картина
scena rozgrywająca się w wyobraźni lub pamięci картина
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia вид картина
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia картина представление

obrazek ɔbˈrazɛk n
(zdrobniale) od obraz картинка

obrazić ɔbˈraʑiʨ̑ v
aspekt niedokonany od: obrażać обидеть
aspekt niedokonany od: obrażać się обидеться

obrazki n
(botanika, botaniczny) rodzaj trujących roślin z rodziny obrazkowatych аронник

obrażać ɔbˈraʒaʨ̑ v
sprawiać komuś przykrość обижать
być urażonym, dotkniętym обижаться

obrona ɔbˈrɔ̃na n
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu; оборона
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją защита

obrotnica ˌɔbrɔtʲˈɲiʦ̑a n
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi; поворотный круг

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny защитник
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp. защитник
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej защитник

obroża ɔbˈrɔʒa n
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego ошейник

obrus ˈɔbrus n
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu; скатерть

obrzeże ɔbˈʒɛʒɛ n
okolice kończącego się zjawiska czy czynności окраина
wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie граница

obrzucać błotem ɔbˈʒuʦ̑aʥ̑ ˈbwɔtɛ̃m v
wypowiadać się o kimś bardzo nieprzychylnie, szkalować, zniesławiać go бросать грязью кидать грязью

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
(książkowy) budzący odrazę отвратительный

obrzydzenie ˌɔbʒɨˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
bardzo silne uczucie niechęci отвращение

obrzyn ˈɔbʒɨ̃n n
broń zazwyczaj kłusownicza, karabin z obciętą lufą; обрез

obrzęd ˈɔbʒɛ̃nt n
uporządkowany akt o znaczeniu symbolicznym, element uroczystości, wynikający z tradycji обряд ритуал

obrzędowy adj
mający znaczenie obrzędu, związany z obrzędem, oparty na obrzędach обрядовый

obrót ˈɔbrut n
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny оборот

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(zdrobniale) od: obręcz колечко
kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa; обручальное кольцо

obręb n
wyraźnie odgraniczony obszar wewnętrzny территория
zakres działań, możliwości, obszar wpływów область

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu; обруч
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś кольцо

obserwacja ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja n
dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów наблюдение обсервация

obserwacyjny adj
służący obserwacji наблюдательный обсервационный

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa; обсерватория

obserwowalny adj
możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób обозримый

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś наблюдать

obskurancki adj
(książkowy) charakterystyczny dla obskuranta i obskurantyzmu обскурантистский обскурантский

obskurant n
(książkowy) osoba o wstecznych poglądach, przeciwnik postępu i wszelkich nowinek обскурант

obskurantka n
(książkowy) kobieta o wstecznych poglądach, przeciwniczka postępu i wszelkich nowinek обскурантка

obszar ˈɔpʃar n
ograniczona część powierzchni площадь территория зона пространство район

obszerny ɔpˈʃɛrnɨ adj
dużych rozmiarów обширнуй просторнуй

obudowa n
część zewnętrzna urządzenia корпус оболочка

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami обувь

obwieszczać v
oficjalnie albo uroczyście ogłaszać coś объявлять

obwinić ɔbˈvʲĩɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: obwiniać обвинить

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a n
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie; кольцо окружной дорога

obwód ˈɔbvut n
(administracja) jednostka podziału terytorialnego w niektórych krajach; область
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd; цепь контур
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej; периметр окружность
brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie обхват окружность

obwód murmański pn
(geografia, geograficzny) obwód w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej niemal w całości leżący poza kołem podbiegunowym; Мурманская область

oby ˈɔbɨ particle
wyrażenie nadziei, że coś się stanie пусть

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję; гражданин
(przestarzałe, przestarzały) oficjalna forma zwracania się do kogoś гражданин

obywatelka ˌɔbɨvaˈtɛlka n
kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami гражданка

obywatelski ˌɔbɨvaˈtɛlsʲci adj
związany z obywatelem, właściwy obywatelowi гражданский

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki; гражданство

obój ˈɔbuj n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych; гобой

obóz ˈɔbus n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach лагерь
impreza wypoczynkowa lub tematyczna, której uczestnicy mieszkają w obozie (1.1) лагерь
miejsce, w którym są izolowani więźniowie, uchodźcy lub jeńcy лагерь
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje лагерь

obóz dla uchodźców n
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową; лагерь для беженцев

obóz koncentracyjny ˈɔbus ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃ntraˈʦ̑ɨjnɨ n
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup; концентрационный лагерь концлагерь

obłok ˈɔbwɔk n
(meteorologia, meteorologiczny) kłęby zawieszonej wysoko nad ziemią skroplonej pary wodnej облако

obłuda ɔbˈwuda n
ukazywanie fałszywych własnych intencji, myśli, poglądów, uczuć itp. лицемерие

obłudnica ˌɔbwudʲˈɲiʦ̑a n
obłudna osoba płci żeńskiej лицемерка

obłudnie ɔbˈwudʲɲɛ adv
w sposób obłudny лицемерно

obłudnik ɔbˈwudʲɲik n
ktoś, kto jest nieszczery, fałszywy лицемер

obłudny ɔbˈwudnɨ adj
fałszywy, nieszczery лицемерный

obłąkanie n
zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność безумие невменяемость

obżarstwo ɔbˈʒarstfɔ n
nadmierne spożywanie pokarmów обжорство

obżartuch n
(potocznie, potoczny) osoba, która się obżera обжора

ocalić ɔˈʦ̑alʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: ocalać спасти

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi океан

oceanarium ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm n
(zoologia, zoologiczny) instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską; океанарий

oceaniczny adj
dotyczący oceanu, związany z oceanem океанический

oceanograf ˌɔʦ̑ɛãˈnɔɡraf n
specjalista w dziedzinie oceanografii (oceanologii) океанограф

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
nauka o oceanach i morzach; океанография

oceanologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach океанология

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
(zoologia, zoologiczny) kotowaty drapieżnik amerykański; оцелот

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
(szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi оценка
opinia kogoś o czymś lub kimś отметка

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
(spożywczy) (kulinaria) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami; уксус

och ɔx interjection
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu) ох

ochlokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum; охлократия

ochocki adj
związany z Ochockiem, dotyczący Ochocka охотский

ochota ɔˈxɔta n
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś желание аппетит жажда охота

ochotniczy ˌɔxɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
właściwy ochotnikowi, dotyczący ochotnika, składający się z ochotników добровольческий

ochotnik n
ktoś dobrowolnie zgłaszający się do udziału w czymś доброволец

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu защита охрана
służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo охрана

ochroniarz ɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
(potocznie, potoczny) pracownik służb ochrony охранник

ocki adj
związany z Oką, dotyczący Oki окский

octan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego; ацетат уксуснокислая соль

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
pragnienie, żądanie ожидание
czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością ожидание

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś ожидать
dłużej czekać ожидать

oczerniać v
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle бесчестить

oczko ˈɔʧ̑kɔ n
(termin karciany) hazardowa gra w karty; очко

oczodół ɔˈʧ̑ɔduw n
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna; глазница

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać очевидный

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ interjection
wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie конечно естественно

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
partykuła wyrażająca brak wątpliwości конечно естественно несомненно

od ɔt preposition
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot от

od a do zet ˌɔd‿a‿dɔ‿ˈzɛt adv
od początku do końca; w pełni, całkowicie от а до я

od chuja ɔt‿ˈxuja
(wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo до фига до хрена до хуя

od chuja i trochę ɔt‿ˈxuja i‿ˈtrɔxɛ
(wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, nieco więcej niż od chuja до хуя и больше

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często время от времени

od czubka głowy do pięt ɔt‿ˈʧ̑upka ˈɡwɔvɨ dɔ‿ˈpʲjɛ̃nt adv
całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry с головы до пят с головы до пяток с макушки до пят

od deski do deski ɔd‿ˈːɛsʲci dɔ‿ˈdɛsʲci adv
od początku do końca от доски до доски от корки до корки

od razu ɔd‿ˈrazu adv
natychmiast, z miejsca сразу

od stóp do głów ɔt‿ˈstub dɔ‿ˈɡwuf adv
całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry с головы до ног с ног до головы

odaliska ˌɔdaˈlʲiska n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim одалиска

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni отражение

odbierać ɔdˈbʲjɛraʨ̑ v
odczytywać coś (słowa, zachowanie, reakcje) w określony indywidualny sposób воспринимать
zabierać coś od kogoś, co się wcześniej dało/pożyczyło lub co ktoś wziął забирать отбирать отнимать
zabierać komuś coś, co miał, posiadał забирать отбирать отнимать
zabierać coś z miejsca, do którego wcześniej się to zanosiło забирать
zabierać kogoś z jakiegoś miejsca забирать

odbijać ɔdˈbʲijäʨ̑ v
o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś отражать

odbiór ˈɔdbʲjur n
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego приём
wzięcie czegoś co jest nasze lub przeznaczone dla nas a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu) получение

odbudowa ˌɔdbuˈdɔva n
(przenośnie, przenośnia) powrót do poprzedniego, lepszego stanu czegoś восстановление
odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone восстановление

odbyt ˈɔdbɨt n
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego; задний проход анус

odbywać ɔdˈbɨvaʨ̑ v
robić coś lub brać udział w wykonywaniu czegoś; uczestniczyć w czymś участвовать
mieć miejsce, dziać się, dokonywać się случаться

odchodzić ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
(eufemistycznie) umierać уходить
oddalać się od jakiegoś miejsca уходить
zrywać związek z kimś, opuszczać kogoś уходить

odchylenie n
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu; отклонение
różnica między istniejącym, a właściwym stanem czegoś отклонение

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru оттенок

odcinać kupony ɔtʲˈʨ̑ĩnaʨ̑ kuˈpɔ̃nɨ v
(przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści z czegoś, co zostało osiągnięte, wypracowane wcześniej стричь купоны

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami; отрезок сегмент
fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2) отрезок сегмент
fragment większej całości, odcięty od niej квитанция отрезок талон
jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno серия

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby отпечаток пальца

odciąć ˈɔtʲʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
przerwać dopływ czegoś dostarczanego rurociągiem lub przewodem обесточить

odczucie ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ n
wrażenie, które się odczuwa ощущение

odczuwać ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑ v
interpretować coś воспринимать
reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów ощущать

odczyt n
sprawdzenie wartości zarejestrowanej na przyrządzie pomiarowym показание

odczytywać ˌɔṭʧ̑ɨˈtɨvaʨ̑ v
czytać tekst zapisany nieznanymi znakami lub zapisany niewyraźnie разбирать
interpretować coś, domyślać się czegoś истолковывать
publicznie czytać na głos прочитывать читать

oddanie ɔdˈːãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: oddawać сдача
wierność, poświęcenie określonej sprawie, idei lub osobie преданность

oddany adj
gotów do poświęceń dla kogoś lub czegoś; wierny, lojalny, przywiązany верный преданный

oddawać ɔdˈːavaʨ̑ v
dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi возвращать отдавать

oddać ˈɔdːaʨ̑ v
dać coś komuś z powrotem, zwrócić właścicielowi отдать

oddać Bogu ducha v
(podniośle) umrzeć, skonać отдать Богу душу

oddać duszę Bogu ˈɔdːaʥ̑ ˈduʃɛ ˈbɔɡu v
(podniośle) umrzeć отдать Богу душу

oddech ˈɔdːɛx n
oddychanie дыхание
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc вдох

oddechowy adj
dotyczący oddechu i oddychania дыхательный

oddychanie ˌɔdːɨˈxãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: oddychać дыхание

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska дышать

oddział ˈɔdʲʥ̑aw n
grupa ludzi jako część pewnej formacji часть
odrębna i samodzielnie działająca część jakiejś organizacji lub urzędu отделение

oddziaływać ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑ v
wpływać, powodować skutek воздействовать

oddzielić ziarno od plew ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf v
wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe отделить зёрна от плевел

oddzielić ziarno od plewy ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛvɨ idiom
(książkowy) oddzielić to, co dobre, od tego, co złe, oddzielić dobrych od złych отделить зёрна от плевел

odebrać ɔˈdɛbraʨ̑ v
aspekt dokonany od: odbierać забрать

odejść ˈɔdɛjɕʨ̑ v
oddalić się od jakiegoś miejsca уйти

odeski adj
związany z Odessą, dotyczący Odessy одесский

odgadnąć ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: odgadywać отгадать

odjechać ɔdʲˈjɛxaʨ̑ v
aspekt dokonany od: odjeżdżać отправиться отъехать

odjeżdżać ɔdʲˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
jadąc, oddalać się отправляться отъезжать

odkażanie n
(medycyna, medyczny) usuwanie drobnoustrojów chorobotwórczych обеззараживание

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej открытие

odkrywać ɔtˈkrɨvaʨ̑ v
poznawać coś nowego открывать

odkrywca n
ktoś, kto coś odkrywa открыватель

odkrywka ɔtˈkrɨfka n
powierzchniowe złoże jakiejś kopaliny, odsłonięte w naturalny lub sztuczny sposób; разрез

odkryć ˈɔtkrɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: odkrywać открыть

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika; пылесос

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd. пылесосить

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami расстояние

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
znajdujący się daleko далёкий отдалённый

odludzie ɔdˈluʥ̑ɛ n
miejsce położone daleko od skupisk ludzkich безлюдье глубинка глухомань

odmawiać ɔdˈmavʲjäʨ̑ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wypowiadać słowa modlitwy молиться
nie zgadzać się отказываться

odmiana ɔdˈmʲjãna n
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp. склонение спряжение
rodzaj, gatunek, wariant, klasa вариант вид подвид разновидность сорт
zmieniona postać lub sposób, zmienianie postaci lub sposobu для разнообразия изменение перемена разновидность

odmienność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest odmienne; cecha tych, którzy są odmienni непохожесть

odmowa ɔdˈmɔva n
niewyrażenie zgody отказ

odmówić ɔdˈmuvʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: odmawiać отказаться

odnaleźć ɔdˈnalɛɕʨ̑ v
aspekt dokonany od: odnajdywać найти

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś относительно касательно

odpisać v
(przestarzałe, przestarzały) pisząc, skopiować coś, ręcznie sporządzić odpis переписать
(uczniowskie) ściągnąć списать
napisać coś w odpowiedzi, udzielić pisemnej odpowiedzi ответить

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił отдых

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił отдыхать

odpocząć v
aspekt dokonany od: odpoczywać отдохнуть

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami иммунитет

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
dawać odpowiedź отвечать
podobać się подходить

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
spełniający wymagane warunki соответствующий

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto jest odpowiedzialny, dojrzały, rozsądny ответственность
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś ответственность ответ

odpowiedzieć ˌɔtpɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
aspekt dokonany od: odpowiadać ответить

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
reakcja na pytanie ответ

odprawa ɔtˈprava n
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu регистрация
zebranie, podczas którego zwierzchnik udziela instrukcji podwładnym инструктаж

odprowadzać ˌɔtprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
towarzyszyć komuś idąc z nim do jakiegoś miejsca; zaprowadzić kogoś gdzieś провожать

odprowadzić ˌɔtprɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: odprowadzać проводить

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy постучать по дереву

odpłacać taką samą monetą ɔtˈpwaʦ̑aʨ̑ ˈtakɔ̃w̃ ˈsãmɔ̃w̃ mɔ̃ˈnɛtɔ̃w̃ v
odwzajemniać się komuś w taki sam sposób w odwet za coś złego платить той же монетой

odpływ ˈɔtpwɨf n
(hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów отлив
ujście, otwór, przez który odpływa skądś woda слив

odra ˈɔdra n
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka; корь

odraza ɔdˈraza n
uczucie wstrętu, obrzydzenia, niechęci do kogoś lub czegoś отвращение

odrodzenie ˌɔdrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(historia, historyczny, historycznie) epoka w historii kultury europejskiej wieku XV i XVI Возрождение Ренессанс
(rzeczownik odczasownikowy) od: odrodzić возрождение

odruch n
(biologia, biologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego рефлекс

odruchowo adv
w sposób odruchowy инстинктивно непроизвольно

odrzucać ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu отторгать
oddalać gwałtownie od siebie отбрасывать

odrzutowiec n
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych; реактивный самолёт

odrębny ɔdˈrɛ̃mbnɨ adj
różniący się od innych особый своеобразный
stanowiący samodzielną całość отдельный

odstawka ɔtˈstafka n
(potocznie, potoczny) odsunięcie kogoś od jakiejś działalności, zrezygnowanie ze współpracy z kimś отставка

odstępca n
ktoś, kto odstąpił od dotychczas wyzwanych ideałów отступник

odszczepieniec ˌɔṭʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
ktoś, kto zerwał z jakąś tradycją, ideologią itp. раскольник

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę; компенсация возмещение

odtwarzać ɔtˈːfaʒaʨ̑ v
ponownie tworzyć воспроизводить

odwaga ɔdˈvaɡa n
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa отвага

odwalić kitę ɔdˈvalʲiʨ̑ ˈcitɛ v
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) umrzeć отбросить копыта сыграть в ящик

odwar n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania; отвар

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
taki, który ma odwagę отважный смелый храбрый
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze отважный смелый храбрый

odwet n
odwzajemnienie za zło месть

odwieczny ɔdˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
istniejący, trwający od wieków извечный изначальный исконный

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś посещать навещать

odwiedzić ɔdˈvʲjɛ̇ʥ̑iʨ̑ v
przybyć do kogoś навестить посетить

odwilż ˈɔdvʲilʃ n
ocieplenie w zimie, połączone z topnieniem śniegu оттепель

odwołać ɔdˈvɔwaʨ̑ v
aspekt dokonany od: odwoływać отменить отозвать

odwoływać v
informować, że coś się nie odbędzie, anulować coś отзывать отменять
usunąć kogoś z danego stanowiska отзывать увольнять

odwrotnie ɔdˈvrɔtʲɲɛ adv
w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót наоборот

odwrotny ɔdˈvrɔtnɨ adj
odbywający się w przeciwnym kierunku потивоположный

odwrót n
(wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska отступление

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca одежда

odśnieżarka ˌɔtʲɕɲɛˈʒarka n
(technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp. снегоочиститель

odżywka ɔḍˈʒɨfka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek kosmetyczny (krem, maseczka, żel lub pianka) o działaniu regenerującym, wzmacniającym lub pielęgnującym кондиционер
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu пищевой добавка

oferować ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑ v
proponować coś, składać ofertę предлагать

ofiara ɔˈfʲjara n
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś жертва
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku жертва
poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś жертва
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi жертва
datek, podarowanie jakiejś kwoty (najczęściej na cele dobroczynne) жертва

ofiarodawca ˌɔfʲjarɔˈdafʦ̑a n
osoba, która składa ofiarę lub dar na jakiś cel даритель

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż; офицер

oficerski ˌɔfʲiˈʦ̑ɛrsʲci adj
dotyczący oficera офицерский

oficjalnie ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
w sposób oficjalny официально

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący официальный

ofsajd n
(sport, sportowy) (zobacz) spalony офсайд

oftalmo- ɔfˈtalmɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z okiem lub gałką oczną офтальмо-

oftalmolog ˌɔftalˈmɔlɔk n
(medycyna, medyczny) (zobacz) okulista офтальмолог

oftalmologia ˌɔftalmɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) okulistyka офтальмология

oftalmologiczny adj
(medycyna, medyczny) okulistyczny офтальмологический

ogarniać ɔˈɡarʲɲäʨ̑ v
(książkowy) o uczuciu, emocji, wrażeniu: (zobacz) ogarnąć охватывать

ogarnąć ɔˈɡarnɔ̃ɲʨ̑ v
(książkowy) o uczuciu, emocji, wrażeniu: zawładnąć kimś, stać się silnie odczuwanym охватить

ogier ˈɔɟɛr n
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych; жеребец

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania; огонь пламя

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
przypatrywać się komuś lub czemuś видеть осматривать смотреть

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
ułożony, płonący stos drewna костёр

ogon ˈɔɡɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; хвост
(potocznie, potoczny) długa kolejka хвост
końcowa część jakiegoś przedmiotu хвост

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą огонэк
(zdrobniale) od: ogon хвостик
kształt podobny do zakręconego ogona, zawijas хвостик
mały ogon u zwierzęcia хвостик
kolejka, np. do kasy очередь

ogorzałka ˌɔɡɔˈʒawka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya marila, gatunek kaczki z grupy grążyc; морская чернеть

ogradzać v
otaczać ogrodzeniem огораживать

ograniczenie ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
brak szerszych horyzontów myślowych, brak inteligencji ограниченность
norma, przepis, zarządzenie krępujące czyjąś swobodę działania ограничение

ogrodniczy adj
(ogrodnictwo, ogrodniczy) związany z ogrodnictwem овощеводческий огороднический

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
osoba zajmująca się ogrodem садовник огородник овощевод

ogrodzenie ˌɔɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru изгородь ограда

ogrodzić v
aspekt dokonany od: ogradzać огородить оградить

ogrom ˈɔɡrɔ̃m n
bardzo duża ilość czegoś огромный количество
bardzo duże rozmiary czegoś огромный размер

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
mający bardzo duży rozmiar огромный

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka) огрызок

ogrzać ˈɔɡʒaʨ̑ v
aspekt dokonany od: ogrzewać согреть

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
czynność dostarczania ciepła обогрев
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło обогреватель

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym согревать
stawać się cieplejszym, dostarczać sobie ciepła skądś согреваться

ogród ˈɔɡrut n
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych; сад огород

ogród botaniczny ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających; ботанический сад

ogród zimowy n
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami; зимний сад

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy в целом вообще
w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły в основном

ogólnonarodowy ˌɔɡulnɔ̃narɔˈdɔvɨ adj
dotyczący całego narodu общенародный

ogólność n
cecha tego, co ogólne огульность

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
nieuwzględniający szczegółów общий
zbierający w całość общий

ogórek ɔˈɡurɛk n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; огурец

ogłoszenie ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ogłosić объявление
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu объявление

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
obrzydliwy, budzący wstręt мерзкий гадкий отвратительный уродливый

oj ɔj interjection
…wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie эх

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); отец папа
założyciel, pierwszy przedstawiciel; родоначальник

ojcobójca n
(książkowy) zabójca własnego ojca отцеубийца

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
bycie ojcem отцовство

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym отчим

ojczysty ɔjˈʧ̑ɨstɨ adj
dotyczący ojczyzny, charakteryzujący ojczyznę, wywodzący się z ojczyzny родной

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
kraj, w którym ktoś się urodził; отечество родина отчизна

ojczyźniany ˌɔjʧ̑ɨʑˈɲãnɨ adj
związany z ojczyzną, dotyczący ojczyzny отечественный

ojej ɔˈjɛ̇j interjection
…wyrażający zniecierpliwienie, przestrach, podziw, często wzmacniający wypowiedź ой

ojmiakoński adj
związany z Ojmiakonem, dotyczący Ojmiakonu оймяконский

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie; окарина

okaziciel ˌɔkaˈʑiʨ̑ɛl n
człowiek okazujący, przedstawiający jakiś dokument, dowód предъявитель

okazja ɔˈkazʲja n
sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś случай оказия

okienko ɔˈcɛ̃nkɔ n
(zdrobniale) od okno окошко
miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci окошко

okiennica ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a n
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz; ставень

okienny ɔˈcɛ̃nːɨ adj
(przymiotnik) od okno оконный

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
oszklony otwór w ścianie окно
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program окно
(matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra окно
przerwa w planie zajęć окно

oknówka ɔkˈnufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Delichon urbica, pospolity w Polsce gatunek jaskółki; городская ласточка

oko ˈɔkɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; глаз око
otwór pomiędzy węzłami (splotami) sieci ячейка

oko cyklonu ˈɔkɔ ʦ̑ɨkˈlɔ̃nu n
obszar ciszy w centrum cyklonu; глаз бури

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło; око за око, зуб за зуб

okolica ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a n
obszar wokół czegoś окрестность

okolicznik ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) część zdania określająca czasownik; обстоятельство

okoliczność ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia обстоятельство

okop ˈɔkɔp n
odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego; окоп траншея

okostna ɔˈkɔstna n
(anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości; надкостница

około ɔˈkɔwɔ particle
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu приблизительно примерно

około ɔˈkɔwɔ preposition
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu приблизительно примерно

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba drapieżna; окунь

okrakiem ɔˈkracɛ̃m adv
obejmując coś rozstawionymi nogami верхом

okraść ˈɔkraɕʨ̑ v
aspekt dokonany od: okradać обокрасть

okres ˈɔkrɛs n
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy; период
(geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki; период
(matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: przedział zmiennej niezależnej, w którym zmienna zależna (wartości funkcji) przyjmuje te same wartości, co w każdym przedziale odległym o całkowitą wielokrotność długości tego przedziału; период
przedział czasu, czas trwania czegoś период
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem регулы

okresowość n
cecha tego, co okresowe периодичность

określać ɔˈkrɛɕlaʨ̑ v
definiować, ustalać cechy czegoś определять

określenie ˌɔkrɛɕˈlɛ̃ɲɛ n
sprecyzowanie, nazwanie определение
wyrażenie charakteryzujące przedmiot bądź osobę определение

okropnie adv
(potocznie, potoczny) niezmiernie, bardzo, ogromnie страшно ужасно
źle, strasznie, przerażająco страшно ужасно

okruch ˈɔkrux n
mały, odkruszony kawałek czegoś крошка

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem жестокий

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); круг
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1) круг

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich круглый

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa; корабль

okręt podwodny n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu; подводная лодка подлодка субмарина

oksfordzki adj
związany z Oksfordem, dotyczący Oksfordu, pochodzący z Oksfordu оксфордский

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych; оксиморон

oksytocyna n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu; окситоцин

oktan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny; октан

okular ɔˈkular n
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego; окуляр

okularnik ˌɔkuˈlarʲɲik n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto nosi okulary очкарик
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym; кобра очковая змея

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu; очки

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem; солнечные очки солнцезащитные очки

okulista ˌɔkuˈlʲista n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu глазник окулист офтальмолог

okulistka ˌɔkuˈlʲistka n
forma żeńska od: okulista окулистка

okulistyczny adj
(medycyna, medyczny) związany z okulistyką, dotyczący okulistyki офтальмологический

okultysta n
zwolennik okultyzmu оккультист

okultyzm n
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk; оккультизм

okup ˈɔkup n
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników выкуп

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium оккупация

okupacyjny ˌɔkupaˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z okupacją lub okupantem оккупационный

okupant ɔˈkupãnt n
państwo dokonujące okupacji innego państwa оккупант

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile; великан гигант титан
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile гигант
rzecz o bardzo dużych rozmiarach гигант
zwierzę o bardzo dużych rozmiarach гигант

olcha ˈɔlxa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny brzozowatych; ольха

oleander ˌɔlɛˈãndɛr n
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona; олеандр

olej ˈɔlɛj n
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo масло
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący głównie jako paliwo масло
(sztuka) obraz namalowany farbami olejnymi масло

olej palmowy n
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego; пальмовое масло

olej rycynowy n
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce; касторовое масло

oleniocki adj
związany z Oleniokiem, dotyczący Olenioku оленёкский

oligarcha n
członek oligarchii олигарх

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; олигархия
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ олигархия

oligarchiczny adj
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów олигархический

oligocen ˌɔlʲiˈɡɔʦ̑ɛ̃n n
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka paleogenu олигоцен

oligofrenia ˌɔlʲiɡɔˈfrɛ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) upośledzenie umysłowe, niepełnosprawność intelektualna; олигофрения

oligofrenopedagogika ɔˈlʲiɡɔˈfrɛ̃nɔˌpɛdaˈɡɔɟika n
(pedagogika, pedagogiczny) dział zajmujący się problematyką wychowania i kształcenia dzieci o obniżonym stanie sprawności umysłu; олигофренопедагогика

olimpiada ˌɔlʲĩmˈpʲjada n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; олимпиада
(sport, sportowy) igrzyska olimpijskie олимпиада
zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu олимпиада

olimpijczyk ˌɔlʲĩmˈpʲijʧ̑ɨk n
(mitologia grecka) każdy z dwunastu głównych bogów mieszkających, biesiadujących i obradujących na Olimpie олимпиец
(sport, sportowy) zawodnik biorący udział w igrzyskach olimpijskich олимпиец

olimpijski spokój ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci ˈspɔkuj n
niewzruszony, całkowity spokój олимпийское спокойствие

oliwa ɔˈlʲiva n
(spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek; оливковое масло

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki; оливковый
związany z oliwką, dotyczący drzewa lub owocu oliwki оливковый

olokiemski adj
związany z Olokmą, dotyczący Olokmy олёкминский

om ɔ̃m interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta zgłoska, sylaba i podstawowa mantra religii hindu; ом

om ɔ̃m n
(elektryczność) jednostka oporu elektrycznego; ом

om mani padme hum
buddyjska sześciosylabowa mantra bodhisattwy; ом мани падме хум

omal ˈɔ̃mal adv
wskazanie, iż do jakiegoś wydarzenia było bardzo blisko почти

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.; обморок

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω; омега

omlet ˈɔ̃mlɛt n
(spożywczy) (kulinaria) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie; омлет

omnibus ɔ̃mʲˈɲibus n
(motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd; омнибус

omski adj
dotyczący Omska albo pochodzący z Omska, związany z Omskiem омский

omułek ɔ̃ˈmuwɛk n
(zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego; мидия

on ɔ̃n personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski он

ona ˈɔ̃na personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński она

onanizować się ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ v
zaspokajać popęd płciowy bez udziału partnera онанировать

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego они

oneski adj
związany z Onegą, dotyczący Onegi (jeziora, miasta albo rzeki) онежский

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego они

onko- ˈɔ̃ŋkɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nowotworem онко-

onkolog ɔ̃ŋˈkɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych онколог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka onkologii онколог

onkologia ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami онкология

onkologiczny ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z onkologią, dotyczący onkologii онкологический

ono ˈɔ̃nɔ personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki оно

onomastyka ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych); ономастика

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; онтология
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi; онтология

ontologiczny ˌɔ̃ntɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od ontologia онтологический

onuca ɔ̃ˈnuʦ̑a n
pas tkaniny do owijania stopy; портянка

onycholiza n
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na odwarstwianiu płytki paznokcia od jego łożyska; онихолизис

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością оология

opacki adj
związany z opatem lub opactwem аббатский

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata; аббатство

opal ˈɔpal n
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu; опал
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z opalu (1.1) mineralnego опал

opalać ɔˈpalaʨ̑ v
poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry загорать

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV; загар

oparcie ɔˈparʲʨ̑ɛ n
część mebla służąca do podtrzymywania pleców спинка

opaska n
wstążka / taśma / bandaż полоса

opat ˈɔpat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa аббат

opatulić ˌɔpaˈtulʲiʨ̑ v
okryć starannie przed zimnem закутать

opawski adj
związany z miastem Opawa, dotyczący miasta Opawa опавский
związany ze wsią Opawa, dotyczący wsi Opawa опавский

opcja ˈɔpʦ̑ʲja n
jedna z możliwości do wyboru опция

opera ˈɔpɛra n
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1); опера
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; опера

opera mydlana ˈɔpɛra mɨˈdlãna n
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem мыльная опера

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny; операция
działania skierowane na wykonanie określonego zadania операция
(wojskowość, wojskowy) ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu; операция
(wojskowość, wojskowy) zbrojna akcja o charakterze specjalnym операция

operowy adj
związany z operą, dotyczący opery оперный

opieka ɔˈpʲjɛka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadzór prawny nad osobą małoletnią опека
dbanie o kogoś lub coś; забота опека

opiekować się ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ v
sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś приглядывать присматривать следить

opiekun klienta n
osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.; менеджер по работе с клиентами

opierać ɔˈpʲjɛraʨ̑ v
mieć podporę, podstawę oparcie w czymś основываться

opinia ɔˈpʲĩɲja n
sąd, zdanie na jakiś temat мнение совет
zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja репутация

opinia publiczna ɔˈpʲĩɲja puˈblʲiʧ̑na n
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości; общественное мнение

opium ˈɔpʲjũm n
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek; опий опиум

opiłek ɔˈpʲiwɛk n
mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły опилки

opona ɔˈpɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; (zobacz) [[opony mózgowo-rdzeniowe]] мозговые оболочки
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz; шина

oponent n
ten, kto się przeciwstawia komuś lub czemuś, ma odmienną opinię оппонент

oponowanie ˌɔpɔ̃nɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: oponować оппонирование

oponować ˌɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie оппонировать

opornik ɔˈpɔrʲɲik n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło; резистор

oportunista ˌɔpɔrtũˈɲista n
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści оппортунист

oportunistka ˌɔpɔrtũˈɲistka n
forma żeńska od: oportunista оппортунистка

oportunistyczny adj
(medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością оппортунистический
związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem оппортунистический оппортунистичный

oportunizm ˌɔpɔrˈtũɲism̥ n
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne; оппортунизм

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować рассказывать рассказать

opowiedzieć ˌɔpɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
(zobacz) opowiadać рассказать

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
przeciwstawienie, przeciwdziałanie оппозиция
(astronomia, astronomiczny) układ planet, ciał niebieskich w stosunku do Ziemi; оппозиция
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi, większości parlamentarnej оппозиция
(szachy, pojęcie szachowe) przeciwstawne położenie króli na jednej linii lub przekątnej, kiedy króle oddziela jedno pole оппозиция

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia палач

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ogół programów komputerowych программное обеспечение ПО

oprogramowanie układowe n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi; встроенное ПО микропрограмма прошивка

oprzyrządowanie ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji оборудование

oprócz ˈɔpruʧ̑ preposition
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc кроме

oprócz tego ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ
…uzupełniająca jakąś myśl кроме того к тому же помимо этот

optyczny ɔpˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący optyki, wzroku lub światła оптический

optyk ˈɔptɨk n
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary оптик
sprzedawca okularów оптик
naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki оптик

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia оптимист

optymistka ˌɔptɨ̃ˈmʲistka n
kobieta przeniknięta skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia оптимистка

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie оптимистический

optymizm ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów оптимизм

opuszczony adj
zniszczony wskutek zaniedbania заброшенный

opór ˈɔpur n
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu сопротивление
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. сопротивление
w lm przeszkody, utrudnienia сопротивление

opłacalność n
(ekonomia, ekonomiczny) cecha, tego co przynosi zysk i jest opłacalne окупаемость рентабельность

opłacalny adj
taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność рентабельный

opłacać ɔpˈwaʦ̑aʨ̑ v
przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś оплачивать
być wartym określonych kosztów окупаться

opłacić ɔˈpwaʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: opłacać оплатить

opłata ɔˈpwata n
kwota płacona za usługę, świadczenie оплата

opłatek ɔˈpwatɛk n
rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej; облатка

opłatkowy adj
związany z opłatkiem, dotyczący opłatka облаточный

oracz n
ten, kto orze pole пахарь

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej; орангутанг орангутан

oranżada ˌɔrãn͇ˈʒada n
napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat оранжад

oranżeria ˌɔrãn͇ˈʒɛrʲja n
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową; оранжерея

oratoryjny adj
związany z oratorium, dotyczący oratorium ораториальный

orać ˈɔraʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem вспахивать

orbita ɔrˈbʲita n
(anatomia, anatomiczny) oczodół глазница орбита
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania; орбита
krąg, sfera, zasięg орбита

orbitalny adj
(astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie орбитальный

orchestrion n
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej; оркестрион

ordalia ɔrˈdalʲja n
(historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży; ордалии

ordowicki ˌɔrdɔˈvʲiʦ̑ʲci adj
(geologia, geologiczny) dotyczący ordowiku, występujący, powstały w ordowiku ордовикский

ordowik ɔrˈdɔvʲik n
(geologia, geologiczny) drugi okres geologiczny paleozoiku; ордовик

ordynarny ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ adj
wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie вульгарный грубый

orenburski adj
związany z Orenburgiem, dotyczący Orenburga оренбургский

organ ˈɔrɡãn n
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego орган
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś; орган

organiczny ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący органический

organista ˌɔrɡãˈɲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach; органист

organistka ˌɔrɡãˈɲistka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na organach органистка

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów организация
sposób przygotowywania czegoś, planowania организация

organizacyjny adj
dotyczący organizacji организационный

organizator ˌɔrɡãɲiˈzatɔr n
instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia) организатор

organizatorka ˌɔrɡãɲizaˈtɔrka n
forma żeńska od: organizator организаторка

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; организм
(medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka организм
(przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów организм

organizować ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑ v
porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom организовать
zakładać, zbierać się w organizację; zrzeszać się организоваться

organy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały; орган

organza ɔrˈɡãw̃za n
(włókiennictwo) cienka, przezroczysta, lekko sztywna tkanina z nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji sukni ślubnych i wieczorowych oraz firanek i zasłon; органза

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy; оргазм

orientacja n
umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie ориентация
określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne ориентация
rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny ориентация

orientalistyka ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturach Orientu; востоковедение ориенталистика

orka ˈɔrka n
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy; косатка

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne оркестр

orkiestrant n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) członek orkiestry оркестрант

orkiestron ɔrʲˈcɛstrɔ̃n n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wydzielone miejsce w teatrze, operze itp., przeznaczone dla orkiestry оркестровая яма

orkiestrowy adj
związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę оркестровый

orleański adj
związany z Orleanem, dotyczący Orleanu орлеанский

orli ˈɔrlʲi adj
charakterystyczny dla orła, podobny do orła орлиный
związany z orłem, dotyczący orła орлиный

orlik ˈɔrlʲik n
(botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach; водосбор
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) odważny, bystry młodzieniec орленок
(ornitologia, ornitologiczny) młody orzeł орленок
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila, ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych o brunatnym upierzeniu; подорлик
(ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus; орёл-яйцеед

orlik krzykliwy n
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny; малый подорлик

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
związany z Ormianami армянский

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
język urzędowy Armenii; армянский

ornito- ɔrʲˈɲitɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ptakami орнито-

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii орнитолог
(biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ichtiologii орнитолог

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach; орнитология

ornitologiczny ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii орнитологический

orny ˈɔrnɨ adj
(rolnictwo, rolniczy) przeznaczony i wykorzystywany pod orkę пахотный

orogeneza ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza n
(geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych; горообразование орогенезис

orski adj
związany z Orskiem, dotyczący Orska орский

orszak ˈɔrʃak n
grupa ludzi uroczyście towarzyszących komuś свита

ortalionowy adj
uszyty z ortalionu болоньевый

ortodoksyjny ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ adj
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom ортодоксальный
rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny ортодоксальный

ortodonta n
(stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu) ортодонт

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu i innych symboli; орфография правописание

ortograficznie ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑ʲɲɛ adv
poprawnie pod względem ortograficznym орфографически

ortograficzny ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii орфографический

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii ортопед

ortopedyczny ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ adj
związany z leczeniem urazów układu kostnego ортопедический
związany z ortopedią lub ortopedami ортопедический

oryginał ˌɔrɨˈɟĩnaw n
rzecz powstała jako pierwsza оригинал подлинник

orzech ˈɔʒɛx n
suchy owoc o zdrewniałej łupinie; орех

orzech laskowy n
(spożywczy) (kulinaria) jadalny owoc leszczyny лесной орех

orzech włoski n
(spożywczy) (kulinaria) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2) грецкий орех

orzech ziemny ˈɔʒɛh ˈʑɛ̃mnɨ n
(botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona; земляной орех

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu сказуемое предикат
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji решение приговор
jakaś opinia, osąd, ekspertyza мнение суждение

orzeł ˈɔʒɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach; орёл
(numizmatyka, numizmatyczny) (bankowość, bankowy) rewers monety орёл
(przenośnie, przenośnia) zdolna, bystra osoba орёл

orłowski adj
związany z Orłem, dotyczący Orła, miasta w Rosji орловский

osa ˈɔsa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło; оса

osadowy adj
związany z osadem lub powstały w wyniku osadzania осадочный

osadzony ˌɔsaˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
(książkowy) tkwiący w czymś, umiejscowiony gdzieś посаженный

osadzony ˌɔsaˈʣ̑ɔ̃nɨ n
(urzędowy) osoba odbywająca karę w więzieniu осужденный

oscyloskop ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji; осциллоскоп

oscypek ɔsˈʦ̑ɨpɛk n
(etnografia, etnograficzny) (kulinaria) wędzony ser z mleka owczego o wrzecionowatym kształcie, wyrabiany przez podhalańskich górali; осцыпек

osesek n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko karmione jeszcze mlekiem matki грудничок сосунок
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) młode zwierzęcia karmione mlekiem matki сосунок

osetyjski ˌɔsɛˈtɨjsʲci adj
(przymiotnik) od Osetia осетинский

osełka n
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi оселок точильный камень

osi adj
dotyczący osy, związany z osą, charakterystyczny dla osy осиный

osiedlać v
aspekt niedokonany od: osiedlić вселять оседлать
aspekt niedokonany od: osiedlić się заселять поселяться расселяться селиться

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich поселение

osiedle typu miejskiego n
(administracja) pośredni między miastem a wsią status jednostki osadniczej, w której ludność w dużej mierze nie zajmuje się działalnością rolniczą, np. osiedla przyfabryczne п. г. т. пгт посёлок городского типа

osiedlić v
pozwolić komuś gdzieś zamieszkać водворить вселить поселить расселить
zamieszkać gdzieś водвориться вселиться заселить расселиться

osiemdziesięciolecie ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres osiemdziesięciu lat восьмидесятилетие
osiemdziesiąta rocznica восьмидесятилетие

osiemdziesięcioletni ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający osiemdziesiąt lat восьмидесятилетний
trwający osiemdziesiąt lat восьмидесятилетний

osiemdziesięciominutowy adj
trwający osiemdziesiąt minut восьмидесятиминутный

osiemnastoletni ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający osiemnaście lat восемнадцатилетний
trwający osiemnaście lat восемнадцатилетний

osiemnastominutowy adj
trwający osiemnaście minut восемнадцатиминутный

osiemsetlecie ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛʨ̑ɛ n
okres ośmiuset lat восьмисотлетие
osiemsetna rocznica восьмисотлетие

osiemsetletni ˌɔɕɛ̃msɛtˈlɛtʲɲi adj
mający osiemset lat восьмисотлетний
trwający osiemset lat восьмисотлетний

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce; перикард

osika ɔˈɕika n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych; осина

osioł ˈɔɕɔw n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych; осёл ишак

osiołek Buridana ɔˈɕɔwɛɡ ˌburʲiˈdãna idiom
osoba nieumiejąca podjąć decyzji, dokonać wyboru буриданов осёл

osiągalny ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
możliwy do osiągnięcia достижимый

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
realizować pewien cel добиваться достигать

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
coś, co zostało osiągnięte достижение

osiągnąć ɔˈɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: osiągać добиться достичь

oskarżać ɔˈskarʒaʨ̑ v
wydawać oskarżenie, obwiniać kogoś o coś обвинять

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem обвинение

oskarżony ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne обвиняемый подсудимый

oskarżyć ɔˈskarʒɨʨ̑ v
obwinić kogoś o coś обвинить

oskrzele n
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie бронх

osm ɔsm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76; осмий

osnowa ɔsˈnɔva n
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ; основа

osoba ɔˈsɔba n
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności лицо
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych лицо
bohater dramatu герой
pojedynczy człowiek, ktoś лицо человек

osoba fizyczna ɔˈsɔba fʲiˈzɨʧ̑na n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci; физическое лицо

osoba prawna ɔˈsɔba ˈpravna n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego; юридическое лицо

osobistość ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑ n
osoba wybitna, ważna i wpływowa особа фигура

osobisty ˌɔsɔˈbʲistɨ adj
odnoszący się do pojedynczej osoby личный персональный

osobiście ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ adv
we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa лично

osobliwy adj
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta особенный своеобразный

osobowość ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑ n
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi; индивидуальность личность

osobłoski adj
odnoszący się do rzeki Osobłoga особлажский особложский
odnoszący się do wsi Osobłoga особлажский

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca окончательно

ostateczny ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ adj
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny последний конечный окончательный
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy последний конечный окончательный

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
znajdujący się na końcu listy, kolejności последний

ostatni krzyk mody ɔˈstatʲɲi ˈkʃɨk ˈmɔdɨ n
(przenośnie, przenośnia) coś najbardziej modnego w danym czasie последний крик моды последний писк моды

osteo- ɔˈstɛɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną остео-

osteomalacja ˌɔstɛɔ̃maˈlaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości; остеомаляция

ostracyzm ɔˈstraʦ̑ɨsm̥ n
bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia остракизм
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat; остракизм

ostrawski adj
odnoszący się do miasta Ostrawa остравский

ostro ˈɔstrɔ adv
w sposób charakterystyczny dla ostrych przedmiotów остро

ostroga n
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki; шпора

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
w sposób ostrożny, uważny внимательно осторожно

ostrożność n
zdolność do działania z rozwagą осторожность

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności осторожный

ostry ˈɔstrɨ adj
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie острый
(kulinaria) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący острый
o zapachu: intensywny, zwykle nieprzyjemny острый

ostryga ɔˈstrɨɡa n
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym; устрица

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie; кулик-сорока

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu лезвие остриё

ostrzegać ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
informować o potencjalnym niebezpieczeństwie предупреждать

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
czynić ostrym (krawędź czegoś) точить

oszacować v
podać wartość lub wielkość w przybliżeniu оценить

oszczać ˈɔʃʧ̑aʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) oddając mocz, zmoczyć kogoś lub coś обоссать

oszczerstwo ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ n
kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś клевета

oszczędnościowy adj
związany z oszczędzaniem, służący do oszczędzania сберегательный

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
cecha czegoś, co mało ozdobne простота
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki бережливость расчётливость
rozporządzanie zasobami w taki sposób, aby możliwie najmniej ich zużyć экономность

oszczędny adj
nietrwoniący pieniędzy, majątku бережливый экономный
taki, przy którym zużywa się niewiele jakichś zasobów lub środków экономичный экономный

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
zużywać w niewielkiej ilości экономить
zachować część czegoś na później экономить

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
mówić komuś nieprawdę, kłamać обманывать надувать

oszust ˈɔʃust n
ten, kto oszukuje мошенник обманщик жулик плут пройдоха

oszustka ɔˈʃustka n
osoba płci żeńskiej, która oszukuje обманщица

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści мошенничество
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; мошенничество

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch) окружать

otawa ɔˈtava n
(rolnictwo, rolniczy) drugi pokos siana; отава

oto ˈɔtɔ pronoun
coś lub ktoś w bezpośrednim otoczeniu w połączeniu z czasownikiem „być” вот

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron окружение
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący окружение

otolaryngolog ˌɔtɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk n
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie chorób uszu i krtani отоларинголог
(medycyna, medyczny) specjalistka w dziedzinie chorób uszu i krtani отоларинголог

otolog ɔˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób uszu отиатр отолог

otorynolaryngolog ˌɔtɔrɨ̃nɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk n
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie chorób nosa, uszu, krtani i gardła оториноларинголог
(medycyna, medyczny) specjalistka w dziedzinie chorób nosa, uszu, krtani i gardła оториноларинголог

otrzymać ɔˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
(zobacz) otrzymywać получить

otrzymywać ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
dostawać, być odbiorcą получать

otręby ɔˈtrɛ̃mbɨ n
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw; отруби

ottawianin ˌɔtːaˈvʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Ottawy оттавец

ottawski ɔtˈːafsʲci adj
odnoszący się do miasta Ottawa оттавский

otucha ɔˈtuxa n
nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej бодрость

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ adv
w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny искренне откровенно открыто прямо

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
początkowa faza partii szachów; дебют
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś открытие

otwarty ɔtˈfartɨ adj
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony открытый
o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć открытый
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; открытый
o sklepie: czynny, działający открытый
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami открытый
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy открытый

otwieracz ɔtˈfʲjɛraʧ̑ n
przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek открывашка

otwieranie ˌɔtfʲjɛˈrãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: otwierać открывание

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
powodować, że coś przestaje być zamknięte отворять отворить открывать открыть

otworzyć ɔˈtfɔʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: otwierać открыть

otwór ˈɔtfur n
dziura lub wgłębienie отверстие

otyły ɔˈtɨwɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze полный толстый тучный

otóż ˈɔtuʃ particle
nawiązuje do innej wypowiedzi, rozpoczynając komentarz lub jej uzupełnienie вот

owad ˈɔvat n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł; насекомое

owadobójczy ˌɔvadɔˈbujʧ̑ɨ adj
używany do zabijania owadów инсектицидный

owca ˈɔfʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie; овца

owczy ˈɔfʧ̑ɨ adj
związany z owcami, pochodzący od owcy овечий

owdowieć v
zostać wdowcem lub wdową овдоветь

owies ˈɔvʲjɛs n
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy; овёс

owiewka ɔˈvʲjɛfka n
aerodynamiczna osłona w konstrukcji pojazdu lub samolotu; зализ обтекатель

owijać w bawełnę ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ idiom
mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy говорить обиняками

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; фрукт плод
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań плод

owocnia ɔˈvɔʦ̑ʲɲa n
(botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni; околоплодник перикарпий

owocnik ɔˈvɔʦ̑ʲɲik n
(biologia, biologiczny) zbita część grzybni, występująca u grzybów wyższych, tworząca zarodniki; карпофор плодовое тело гриба спорокарп

owsiany adj
dotyczący owsa овсяный

owszem ˈɔfʃɛ̃m particle
odpowiedź twierdząca, potwierdzająca słowa rozmówcy (także na pytanie z partykułą nie) да конечно разуметь

owulacja n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej; овуляция

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym украшать

ozdoba ɔzˈdɔba n
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś украшение

ozdobny ɔˈzdɔbnɨ adj
stanowiący ozdobę; o cechach właściwych ozdobie декоративный

oziorski adj
związany z Oziorskiem, dotyczący Oziorska озёрский

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
wyrażać określoną treść означать
znakować, wyróżniać, robić znak означать

ozonowy ˌɔzɔ̃ˈnɔvɨ adj
(chemia, chemiczny) związany z ozonem, wykorzystujący ozon озоновый

oładka ɔˈwatka n
(kulinaria) placuszek z tartych ziemniaków i mąki, racuszek оладья

ołoniecki adj
związany z Ołońcem, dotyczący Ołońca олонецкий

ołowiany ˌɔwɔˈvʲjãnɨ adj
wykonany z ołowiu, związany z ołowiem, dotyczący ołowiu свинцовый
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma cechy podobne do ołowiu, np. barwę, ciężar свинцовый

ołtarz ˈɔwtaʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu; алтарь

ołtarzowy adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza алтарный

ołów ˈɔwuf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82; свинец
(peryfrastyczny) pocisk wystrzeliwany z broni strzeleckiej свинец

ołóweczek ˌɔwuˈvɛʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: ołówek карандашик
mały ołówek карандашик

ołówek ɔˈwuvɛk n
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać; карандаш

ołówkowy ˌɔwufˈkɔvɨ adj
odnoszący się do ołówka карандашный

oś ɔɕ n
centralna linia danego układu ось
(matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy; ось
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na tej osi wirujących elementów; ось

ośli ˈɔɕlʲi adj
charakterystyczny dla osła; dotyczący, odnoszący się do osła ослиный

ośmiodniowy ˌɔɕmʲjɔˈdʲɲɔvɨ adj
będący w wieku ośmiu dni восьмидневный
trwający osiem dni восьмидневный

ośmiogodzinny ˌɔɕmʲjɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
będący w wieku ośmiu godzin восьмичасовой
trwający osiem godzin восьмичасовой

ośmioletni ˌɔɕmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
mający osiem lat восьмилетний
trwający osiem lat восьмилетний

ośmiominutowy adj
trwający osiem minut восьмиминутный

ośmiopiętrowy adj
złożony z parteru i ośmiu wyższych kondygnacji девятиэтажный

ośmiopokojowy adj
z ośmioma pokojami восьмикомнатный

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach; осьминог спрут

ośmioro ɔɕˈmʲjɔrɔ collective
…odpowiadający liczbie 8 восьмеро

ośnik ˈɔɕɲik n
ręczne narzędzie do strugania i korowania drewna, ско́бель

ośrodek ɔˈɕrɔdɛk n
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie центр
środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia центр

oświadczać ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑ v
komunikować w podniosły lub formalny sposób заявлять объявлять

oświadczenie ˌɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego заявление
pismo zawierające wypowiedź (1.1) заявление

oświata ɔˈɕfʲjata n
ogół instytucji i ludzi zajmujących się upowszechnianiem wiedzy i kultury просвещение
proces kształcenia, upowszechnienia wiedzy i kultury w społeczeństwie образование

oświatowy adj
dotyczący oświaty просветительный

pacha ˈpaxa n
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym подмышка

pachnieć ˈpaçɲɛ̇ʨ̑ v
wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny пахнуть

pachnolit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków, jednowodny heksafluoroglinian sodowo-wapniowy; пахнолит

pachnący paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny ароматный благоухающий

pachołek paˈxɔwɛk n
słupek służący do obkładania cum i szpringów кнехт

pachwina paxˈfʲĩna n
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda пах

paciuk n
(słownictwo kresowe) (regionalizm, regionalny) wileński szczur пацук

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej; пациент

pacyfikacja ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej пацификация

pacyfista n
zwolennik pacyfizmu пацифист

pacyfistka ˌpaʦ̑ɨˈfʲistka n
forma żeńska od: pacyfista пацифистка

pacyfistyczny adj
dotyczący pacyfizmu lub związany z pacyfistami пацифистский

pacyfizm n
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen пацифизм

paczka ˈpaʧ̑ka n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; посылка

paczkomat n
(potocznie, potoczny) automat do nadawania i odbioru paczek; постамат постомат почтомат

padalec paˈdalɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki; веретеница медяница
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę гадюка падла

padać ˈpadaʨ̑ v
o deszczu, śniegu, itp.: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego) идти дождить лить
o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela потерпеть поражение
o zwierzętach: zdychać издыхать околевать
w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą падать сваливаться

padać z nóg ˈpadaʥ̑ ˈz‿nuk v
być bardzo zmęczonym валиться с ног

padlina paˈdlʲĩna n
zwierzęce zwłoki падаль

pager ˈpɛjʤ̑ɛr n
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza; пейджер

pagórek paˈɡurɛk n
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów холм

pagórkowaty ˌpaɡurkɔˈvatɨ adj
nierówny; taki, który jest pokryty pagórkami холмистый

pajac ˈpajaʦ̑ n
komiczna postać w dawnej krotochwili клоун паяц скоморох шут
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka кукла марионетка

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny; паук

pająkowaty ˌpajɔ̃ŋkɔˈvatɨ adj
przypominający pająka паукообразный

pajęczy paˈjɛ̃n͇ʧ̑ɨ adj
charakterystyczny dla pająka; dotyczący, odnoszący się do pająka паучий

pajęczyca ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica pająka паучиха

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
sieć tkana przez pająka паутина

paka ˈpaka n
(zoologia, zoologiczny) Cuniculus paca, gatunek dużego gryzonia; пака

pakamera ˌpakãˈmɛra n
pomieszczenie, w którym przechowywane i pakowane są towary паккамера

pakernia paˈkɛrʲɲa n
(slangowo) (pospolicie) siłownia качалка

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu пакистанский

pakować paˈkɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) włazić, wciskać się, pchać się gdzieś; za wszelką cenę chcieć się dostać / wejść gdzieś; także wtrącać się влезать

pakt pakt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym пакт

pakuły paˈkuwɨ n
(technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska; пакля

palacz ˈpalaʧ̑ n
ktoś, kto zawodowo pali w piecu; кочегар
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo курильщик курящий

palaczka paˈlaʧ̑ka n
kobieta, która pali (np. papierosy, tytoń, opium itp.) табачница

palant ˈpalãnt n
(potocznie, potoczny) obraźliwy zwrot do mężczyzny, który wzbudza lekceważenie lub pogardę козёл

palarnia paˈlarʲɲa n
miejsce, w którym robi się/wytwarza coś dzięki procesowi palenia кочегарка
wydzielone pomieszczenie przeznaczone do palenia papierosów, tytoniu (obok miejsc, w których nie wolno palić) курилка

palec ˈpalɛʦ̑ n
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie sztyftu, który służy do przekazywania ruchu палец
część rękawiczki przykrywająca palce (1.1) палец штифт
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy палец перст

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki; указательный палец

paleciak n
ręczny wózek do przewożenia palet wyposażony w podnośnik hydrauliczny гидравлическая тележка

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
proces spalania, palenia się горение сжигание
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu курение табакокурение

palenisko n
(technologia, technika, techniczny) część pieca lub urządzenia, w którym pali się ogień очаг

paleoantropologia ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o ewolucji człowieka; палеоантропология

paleobotanika ˌpalɛɔbɔˈtãɲika n
(botanika, botaniczny) nauka o roślinach kopalnych; палеоботаника

paleofitologia ˌpalɛɔfʲitɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) (zobacz) paleobotanika палеофитология

paleogen ˌpalɛˈɔɡɛ̃n n
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku; палеоген

paleogeński ˌpalɛɔˈɡɛ̃j̃sʲci adj
(geologia, geologiczny) dotyczący paleogenu, występujący, powstały w paleogenie палеогеновый

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych; палеография

paleolit ˌpalɛˈɔlʲit n
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.; палеолит

paleolityczny ˌpalɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
żyjący / mający miejsce w paleolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego палеолитический

paleontolog ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk n
(biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych палеонтолог
specjalistka z zakresu paleontologii палеонтолог

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych; палеонтология

paleoproterozoik paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych; палеопротерозой

paleozoiczny ˌpalɛɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
(geologia, geologiczny) dotyczący paleozoiku, występujący, powstały w paleozoiku палеозойский

paleozoik ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
(geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi; палеозой

paleozoolog ˌpalɛɔzɔˈːlɔk n
specjalista zajmujący się badaniem zwierząt, które żyły w minionych epokach geologicznych палеозоолог
specjalistka z zakresu paleozoologii палеозоолог

paleozoologia ˌpalɛɔzɔːˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o zwierzętach kopalnych; палеозоология

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców палестинский

paleta paˈlɛta n
specjalna owalna deseczka służąca artyście-malarzowi do mieszania farb; палитра
znormalizowana drewniana platforma ułatwiająca przeładunek towarów; поддон

paliatywny adj
uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn паллиативный

paliczek paˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni; фаланга

palilalia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab; палилалия

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst; палимпсест

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz); палиндром

paliwo paˈlʲivɔ n
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach топливо горючее

palić ˈpalʲiʨ̑ v
niszczyć coś za pomocą ognia жечь
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo курить
(potocznie, potoczny) parzyć, piec (wywoływać ból na ciele) жечь

palić za sobą mosty ˈpalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ v
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie жечь за собой мосты жечь свои корабли жечь свои мосты

pallad ˈpalːat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46; палладий

palladianizm ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥ n
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach; палладианство

palma ˈpalma n
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie пальма

palnik ˈpalʲɲik n
część kuchenki gazowej, w której wytwarza się płomień, na której stawia się naczynia do gotowania конфорка
każda inna część urządzenia wytwarzająca płomień горелка
urządzenie wytwarzające płomień, służące do spawania metali сварочный аппарат

palny ˈpalnɨ adj
o broni: miotający pociskiem na skutek spalania ładunku огнестрельный

palnąć ˈpalnɔ̃ɲʨ̑ v
(potocznie, potoczny) powiedzieć coś bez sensu ляпнуть

paluch ˈpalux n
(anatomia, anatomiczny) kciuk u nogi; большой палец

pamirski adj
związany z Pamirem, dotyczący Pamiru памирский

pamirski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język pamirski; памирский

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę сувенир

pamiątkowy ˌpãmʲjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
taki, który jest pamiątką, pozostałością po czymś lub po kimś памятный
taki, który został wykonany, aby upamiętniać coś lub kogoś памятный

pamiętać pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑ v
(o przedmiotach) pochodzić z dawnych czasów помнить
dbać, troszczyć się o kogoś lub o coś помнить
przechowywać informacje lub przeżycia w pamięci i potrafić je odtwarzać помнить

pamiętliwy adj
pamiętający długo urazy, doznane krzywdy, przykrości itp. злопамятный

pamiętnik n
(literacko) utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach мемуары
wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby дневник

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; память
(informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane память
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości память

pan pãn n
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca господин
pracodawca dla służby господин
właściciel niewolników господин
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy господин
właściciel psa господин
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty господин вы

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
mężczyzna w dniu swojego ślubu жених молодой новобрачный

panamczyk pãˈnãmʧ̑ɨk n
mieszkaniec Panamy (stolicy państwa Panama) панамец

panamka pãˈnãmka n
mieszkanka Panamy (stolicy państwa Panama) панамка

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek; броненосец
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru; броненосец

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze; панцирь

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem; пандеизм

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat) пандемия

panegiryk ˌpãnɛˈɟirɨk n
uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn; панегирик

pani ˈpãɲi n
pracodawczyni dla służby хозяйка
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty вы госпожа

panienka pãˈɲɛ̃nka n
(dawniej, dawny) córka chlebodawców барышня
młoda dziewczyna девушка

panierować v
(kulinaria) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce панировать

panna ˈpãnːa n
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani) незамужняя девушка

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
kobieta w dniu swojego ślubu молодая новобрачная

panorama ˌpãnɔˈrãma n
rozległy, szeroki widok панорама

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich; панславизм

pantałyk pãnˈtawɨk n
tylko w zwrocie: zbić z pantałyku панталык

panteista ˌpãntɛˈ<sup>j</sup>ista n
osoba wyznająca panteizm пантеист

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury; пантеизм

pantofel pãnˈtɔfɛl n
(regionalizm, regionalny) rodzaj obuwia noszonego w domu тапка
rodzaj lekkiego, płytkiego, wsuwanego buta туфля

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie подкаблучник

pantograf pãnˈtɔɡraf n
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń; пантограф
przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe; токоприёмник пантограф

pantomima ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu; пантомима

pantoprazol n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej; пантопразол

papa ˈpapa n
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych; толь

papacha n
męska futrzana czapka używana przez Kozaków, mieszkańców Kaukazu i Azji Środkowej папаха

papaja paˈpaja n
(botanika, botaniczny) (zobacz) melonowiec папайя

papier ˈpapʲjɛr n
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; бумага
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument бумага

papier jest cierpliwy ˈpapʲjɛrʲ ˈjɛstʲ ʨ̑ɛrˈplʲivɨ proverb
na papierze można napisać wszystko bez ryzyka natychmiastowych konsekwencji бумага всё терпит

papier milimetrowy n
arkusz papieru kreślarskiego z naniesioną siatką milimetrową миллиметровая бумага миллиметровка

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu туалетная бумага

papier wartościowy ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych; це́нная бума́га

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne; наждачная бумага шлифовальная бумага

papier śniadaniowy n
specjalny papier do zawijania kanapek жиронепроницаемая бумага для бутербродов

papieros paˈpʲjɛrɔs n
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem; сигарета папироса

papierosowy ˌpapʲjɛrɔˈsɔvɨ adj
od papieros: dotyczący papierosa сигаретный

papierowy ˌpapʲjɛˈrɔvɨ adj
wykonany z papieru бумажный

papierośnica ˌpapʲjɛrɔɕˈɲiʦ̑a n
mały, elegancki pojemnik do trzymania papierosów. портсигар сигаретница

papież ˈpapʲjɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan; папа римский папство

papka ˈpapka n
półpłynna, miękka, gęsta masa кашица

paplać ˈpaplaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach трепаться болтать чесать язык

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników; папоротник

papryka ˈpaprɨka n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; перец
(spożywczy) czerwona, sypka przyprawa sporządzona z owocu papryki (1.1) горький острый перец
(spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1); сладкий перец

papuga paˈpuɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1) попугай
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes, rząd ptaków tropikalnych; попугай

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
(ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia; волнистый попугайчик

para ˈpara n
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym; пар водяной пар
dwa przedmioty stanowiące komplet пара чета
dwie osoby, darzące się uczuciem пара чета
określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części пара чета
drugi przedmiot z przedmiotów występujących po dwa пара чета
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu пара чета

para- ˈpara
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: niby, prawie, podobny do tego, co jest określane drugą częścią złożenia пара-

parabioza n
(zoologia, zoologiczny) zespolenie układów krążenia dwóch zwierząt; парабиоз

parabola ˌparaˈbɔla n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria; иносказание парабола
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej; парабола

paraboliczny ˌparabɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
taki, który ma kształt paraboli параболический
(literacko) (sztuka) mający charakter paraboli, przypowieści аллегоричный иносказательный параболический

paracetamol ˌparaʦ̑ɛˈtãmɔl n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym; парацетамол

parada paˈrada n
(sport, sportowy) w szermierce, w boksie: odparcie ciosu lub uderzenie w odpowiedzi na cios przeciwnika парад
(wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą; парад
efektowne widowisko z udziałem wielu osób; парад

paradoksalny ˌparadɔˈksalnɨ adj
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny парадоксальный

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; парадигма
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu; парадигма

parafia paˈrafʲja n
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza; приход церковный приход

parafialny adj
(kościelny) związany z parafią, należący do parafii общинный приходский

parafianin ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn n
(kościelny) członek wspólnoty parafialnej прихожанин

parafianka ˌparaˈfʲjãnka n
(kościelny) członkini wspólnoty parafialnej прихожанка

parafilia n
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne парафилия

paragon paˈraɡɔ̃n n
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar кассовый чек

paragwajski ˌparaˈɡvajsʲci adj
odnoszący się do państwa Paragwaj парагвайский

paralityczka n
(medycyna, medyczny) kobieta sparaliżowana паралитичка

paralityk n
(medycyna, medyczny) ktoś sparaliżowany паралитик

parametr paˈrãmɛtr̥ n
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.) параметр

paramilitarny adj
zorganizowany na wzór wojskowy военизированный

paranoiczny adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi параноический

paranoja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu; паранойя

parapet paˈrapɛt n
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia подоконник

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania новоселье

parapsychologia n
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę парапсихология

parasol paˈrasɔl n
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem зонт зонтик
przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem зонт зонтик

parasolowy adj
dotyczący parasola зонтовый

parazytologia ˌparazɨtɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami; паразитология

parch jabłoni n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) choroba grzybiczna jabłoni; парша яблони

parcie ˈparʲʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) siła oddziaływująca na powierzchnię zanurzonego ciała; усилие

pardubicki adj
związany z miastem Pardubice, dotyczący miasta Pardubice пардубицкий

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych; тундряная куропатка

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych; белая куропатка

park park n
duży śródmiejski, rekreacyjny ogród z wytyczonymi alejkami; парк

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody; национальный парк заповедник

parkan ˈparkãn n
ogrodzenie, najczęściej drewniane; забор

parlament parˈlãmɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; парламент

parlamentarny ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ adj
dotyczący parlamentu, związany z parlamentem парламентский

parodia paˈrɔdʲja n
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego; пародия

parokonny adj
taki, co ma dwa konie двуконный

paroksyton n
(fonetyka, fonetyczny) akcent na przedostatniej sylabie wyrazu; парокситон

parolist n
(botanika, botaniczny) Zygophyllum dzika roślina pustynna парнолистник

paronim paˈrɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo bardzo podobne do innego brzmieniem, ale mające zupełnie inne znaczenie i często mylone; пароним

parostatek ˌparɔˈstatɛk n
dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi пароход

parowar paˈrɔvar n
(kulinaria) przyrząd służący do gotowania na parze пароварка

parowóz paˈrɔvus n
(kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy паровоз

parsek n
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku парсек

parszywiec parˈʃɨvʲjɛʦ̑ n
(obraźliwie) człowiek podły паршивец

parszywy parˈʃɨvɨ adj
(potocznie, potoczny) podły, zły, nędzny паршивый
(potocznie, potoczny) pokryty parchami паршивый

parter ˈpartɛr n
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią первый этаж

partia ˈpartʲja n
(zobacz) partia polityczna партия
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie партия
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców партия
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) партия
(przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę партия
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób партия
w niektórych grach (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) : rozgrywka, mecz партия

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem; политическая партия

partner ˈpartnɛr n
współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu партнёр

partnerka partˈnɛrka n
forma żeńska od: partner партнёрша

partnerski adj
oparty na partnerstwie партнёрский

partnerstwo n
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami партнёрство

partyjność n
cecha tego, co partyjne партийность
przynależność do partii партийность

partyjny parˈtɨjnɨ adj
związany z partią polityczną, dotyczący partii politycznej партийный

partyjny parˈtɨjnɨ n
przed 1989 r.: członek rządzącej partii komunistycznej партийный

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech; частица

partyzana ˌpartɨˈzãna n
(historia, historyczny, historycznie) broń drzewcowa o długim, obosiecznym grocie, używana w zachodniej Europie od XV w.; протазан

partyzancki ˌpartɨˈzãnʦ̑ʲci adj
związany z partyzantką i partyzantami партизанский
działający samowolnie, nielegalnie lub nieprofesjonalnie партизанский

partyzant parˈtɨzãnt n
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego партизан

paryski paˈrɨsʲci adj
związany z Paryżem, dotyczący Paryża парижский

paryżanin ˌparɨˈʒãɲĩn n
mieszkaniec Paryża парижанин

paryżanka ˌparɨˈʒãnka n
mieszkanka Paryża парижанка

parzystokopytny paˈʒɨstɔkɔˈpɨtnɨ adj
(zoologia, zoologiczny) zwykle lm parzystokopytne ssaki, które mają parzystą liczbę palców zwieńczonych kopytami; парнокопытный

parzysty paˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa; чётный
taki, który występuje w parze парный

parzyć ˈpaʒɨʨ̑ v
być odczuwanym jako gorące жечь

parówka paˈrufka n
(kulinaria) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco; сосиска

pas pas n
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga; полоса
(technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości ремень
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się; пояс ремень
miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1) пояс талия

pasażer paˈsaʒɛr n
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem пассажир

pasażerka ˌpasaˈʒɛrka n
kobieta podróżująca, ale nie kierująca pojazdem пассажирка

pasażerski adj
taki, który służy do przewozu pasażerów пассажирский

pascha ˈpasxa n
(etnografia, etnograficzny) (kulinaria) (spożywczy) tradycyjna potrawa wielkanocna przygotowywana z twarogu lub z mleka, śmietany, masła, często z dodatkiem żółtek, cukru, wanilii oraz bakalii, zwykle bardzo słodka, podawana zazwyczaj w postaci ściętej piramidki ozdobionej rodzynkami i skórką pomarańczową; пасха

paschał ˈpasxaw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega); пасхал

pasek narzędzi ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i n
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu панель инструментов

pasieka paˈɕɛka n
(pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami; пасека

pasierb ˈpaɕɛrp n
syn małżonka z innego małżeństwa пасынок приёмный сын

pasikonik ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad; кузнечик

pasja ˈpasʲja n
silne zainteresowania, zamiłowanie страсть увлечение

pasjans ˈpasʲjãw̃s n
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole; пасьянс

pasmajtki pasˈmajtʲci n
(potocznie, potoczny) majtki z pasem do pończoch трусы-пояс

pasować jak wół do karety paˈsɔvaʨ̑ ˈjaɡ ˈvuw ˌdɔ‿kaˈrɛtɨ v
porównanie, które podkreśla skrajną dysharmonię bliską absurdu годится как вол для кареты

pasożyt paˈsɔʒɨt n
(biologia, biologiczny) organizm czerpiący korzyści ze współżycia z innym organizmem, zazwyczaj ze szkodą dla swego gospodarza; паразит
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek wykorzystujący innych dla osiągnięcia własnych korzyści паразит

pasożytniczy adj
(biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów паразитарный паразитический паразитный
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący jak pasożyt, żyjący na cudzy koszt дармоедческий паразитический

pasożytowanie n
(biologia, biologiczny) odżywianie się kosztem innego organizmu паразитирование
(przenośnie, przenośnia) życie na cudzy koszt паразитирование

passé adj
przebrzmiały, już niemodny старомодный

pasta ˈpasta n
substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować паста крем

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej; зубная паста

pastafarianin ˌpastafarʲˈjä̃ɲĩn n
zwolennik pastafarianizmu, „wyznawca” pastafarianizmu пастафарианец

pastafariański adj
związany z pastafarianizmem, zgodny z pastafarianizmem пастафарианский

pastelista n
(sztuka) artysta malarz wykonujący obrazy w technice pastelu пастелист

pastelistka n
(sztuka) artystka malarka wykonująca obrazy w technice pastelu пастелист

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie; пастеризация

pasterz ˈpastɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun пастырь
osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu пастух

pastor ˈpastɔr n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki; пастор

pastuch n
człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe пастух

pasturma paˈsturma n
(kulinaria) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej; бастурма

pasywny adj
który nie wykazuje chęci działania пассивный страдательный

paszcza ˈpaʃʧ̑a n
zwierzęcy otwór gębowy, zwłaszcza gdy pokaźnych rozmiarów lub u drapieżnika пасть

paszenog n
(staropolski) mąż siostry żony свояк

paszkot ˈpaʃkɔt n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych; деряба

paszport ˈpaʃpɔrt n
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych; паспорт

pasztet ˈpaʃtɛt n
(kulinaria) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka паштет

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
(kulinaria) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej; фуа-гра

patelnia paˈtɛlʲɲa n
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw; сковорода сковородка

patison paˈtʲisɔ̃n n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o dużych liściach i obłych owocach; патиссон

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób патология
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu патология
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa патология

patologiczny ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby патологический
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością патологический
(socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy патологический

patomski adj
związany z Małym albo Wielkim Patomem (rzekami na Syberii w Rosji) патомский

patriarchalny ˌpatrʲjarˈxalnɨ adj
związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu патриархальный

patriota paˈtrʲjɔta n
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej патриот

patriotka paˈtrʲjɔtka n
kobieta kochająca swoją ojczyznę, gotowa do poświęceń dla niej патриотка

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, którego cechuje patriotyzm патриотический
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu патриотический

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
miłość ojczyzny i własnego narodu, połączona z gorliwością ofiar dla nich; патриотизм

patrolować v
wykonywać obchód kontrolowanego terenu патрулировать

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
kierować wzrok na coś lub na kogoś смотреть глядеть

patrzeć przez różowe okulary ˈpaṭʃɛʨ̑ ˌpʃɛz‿ruˈʒɔvɛ ˌɔkuˈlarɨ v
być optymistą, zapomnieć o problemach; widzieć tylko pozytywne strony (aspekty) смотреть сквозь розовые очки

patrzeć wilkiem ˈpaṭʃɛʥ̑ ˈvʲilʲcɛ̃m v
patrzeć wrogo, z niechęcią, nieżyczliwie волком смотреть

pauperyzacja ˌpawpɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
ubożenie (człowieka, społeczeństwa) пауперизация

paw paf n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1) павлин

pawian ˈpavʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku; павиан

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka; ноготь

pazucha paˈzuxa n
(dawniej, dawny) miejsce na piersi, schowek znajdujący się pod ubraniem пазуха

pazur ˈpazur n
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych; коготь

pała ˈpawa n
(potocznie, potoczny) (studencki) (niegdyś też (uczniowskie)) dwója, dwójka (ocena) кол

pałac ˈpawaʦ̑ n
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka дворец
(architektura, architektoniczny) okazały budynek użyteczności publicznej дворец

pałacowy adj
związany z pałacem, dotyczący pałacu дворцовый

pałasz n
(historia, historyczny, historycznie) odmiana broni białej o prostej głowni; палаш

państwo ˈpãj̃stfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury; государство страна
zwrot grzecznościowy względem grupy, w której są zarówno kobiety, jak i mężczyźni вы

państwowość pãj̃ˈstfɔvɔɕʨ̑ n
zespół właściwości cechujących państwo; (także, też) odrębność, niezależność państwowa государственность

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem государственный

pańszczyzna pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna n
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu; барщина

paść paɕʨ̑ v
doglądać zwierząt pożywiających się na łące пасти
o zwierzętach: pożywiać się trawą na łące пастись

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); октябрь

październikowy ˌpaʑʥ̑ɛrʲɲiˈkɔvɨ adj
dotyczący października, dziejący się w październiku октябрьский

pchać pxaʨ̑ v
przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu толкать

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów блошиный рынок

pchnięcie kulą ˈpçɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m; толкание ядра

pchła pxwa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią; блоха

pech pɛx n
niepomyślny zbieg okoliczności неудача

pechowy pɛˈxɔvɨ adj
świadczący o pechu невезучий неудачливый

peczorski adj
związany z Peczorą, dotyczący Peczory (rzeki lub miasta) печорский

pedagog n
nauczyciel, wychowawca педагог

pedagogiczny adj
związany z pedagogiką, wychowawczy педагогический

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania; педагогика

pedant ˈpɛdãnt n
człowiek bardzo dokładny, przywiązujący dużą wagę do porządku педант

pedantka pɛˈdãntka n
kobieta bardzo dokładna, przywiązująca dużą wagę do porządku педантка

pedantyczny ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ adj
skrajnie, nadmiernie dokładny педантичный

pedał ˈpɛdaw n
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych; педаль
(slangowo) (obraźliwie) określenie mężczyzny homoseksualnego (niekiedy rozszerzane na osoby, które nie są gejami, ale są stereotypowo postrzegane jak homoseksualiści) педрила

pederasta ˌpɛdɛˈrasta n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji mężczyzna utrzymujący homoseksualne kontakty z dojrzewającymi chłopcami; педераст
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) homoseksualista педераст

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami; педерастия
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) homoseksualizm педерастия

pediatra pɛˈdʲjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy педиатр педиа́тр

pediatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi; педиатрия

pedicure n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg pielęgnacji stóp педикюр

pedikiurzystka ˌpɛdʲicuˈʒɨstka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kobieta wykonująca pedikiur zawodowo педикюрша

pedofil pɛˈdɔfʲil n
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci педофил

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci; педофилия

pedofilski ˌpɛdɔˈfʲilsʲci adj
związany z pedofilią, właściwy pedofilii i pedofilom педофильский

pedryl ˈpɛdrɨl n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) homoseksualista педрила

pefloksacyna ˌpɛflɔksaˈʦ̑ɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, o szerokim zakresie działania; пефлоксацин

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk уничижительный пейоративный

pejzaż ˈpɛjzaʃ n
(sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz пейзаж

pejzażysta ˌpɛjzaˈʒɨsta n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący opisy przyrody пейзажист
(sztuka) malarz tworzący pejzaże пейзажист

pekiński pɛˈcĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Pekinu пекинский

pelargonia ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa герань

pelikan pɛˈlʲikãn n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych; пеликан

peloid pɛˈlɔ<sup>j</sup>it n
naturalny twór geologiczny stosowany jako tworzywo lecznicze; powstaje przy udziale wody i mikroorganizmów грязевые ванны

penicylina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy penicylin; пенициллин

penis ˈpɛ̃ɲis n
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt; пенис половой член

penologia n
nauka zajmująca się ogólnymi zaganieniami dotyczącymi kary пэнология

pensjonat pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat n
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie; пансионат

pentagram n
(geometria) pięciokąt gwiaździsty; пентаграмма

pentan ˈpɛ̃ntãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur; пентан

penzeński adj
związany z Penzą, dotyczący Penzy пензенский

penżyński adj
związany z Penżyną (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji) пенжинский

per- pɛr prefix
(chemia, chemiczny) przedrostek wskazujący na podstawienie wszystkich atomów wodoru w cząsteczce węglowodoru przez atomy halogenu пер-

perełka pɛˈrɛwka n
(przenośnie, przenośnia) rzecz wyjątkowo piękna, niezwykła, unikatowa перл
mała perła жемчужинка

perfekcjonista ˌpɛrfɛkʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik perfekcjonizmu w etyce перфекционист
człowiek dążący do doskonałości перфекционист

perfekcjonizm ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna, która za najwyższą wartość uznaje doskonałość osobistą перфекционизм
dążenie do doskonałości перфекционизм

perfumeria ˌpɛrfũˈmɛrʲja n
sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki парфюмерия

perfumy pɛrˈfũmɨ n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk духи

periodyk pɛrʲˈjɔdɨk n
czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się; периодическое издание

perkoz ˈpɛrkɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku; поганка

perkoz dwuczuby ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów; большая поганка

perkoz rdzawoszyi ˈpɛrkɔs ˌrʣ̑avɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps grisegena, gatunek ptaka z rodziny perkozów; серощёкая поганка

perkozek pɛrˈkɔzɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce; малая поганка

perkołyska n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej; лапчатоног

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji ударник

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic; цесарка

perm pɛrm n
(geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej; пермь

permanencja n
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie постоя́нство

peron ˈpɛrɔ̃n n
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego перрон платформа

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem; перонизм

personel pɛrˈsɔ̃nɛl n
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji персонал

personifikacja ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkaʦ̑ʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich; персонификация

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
(sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku перспектива
daleki widok перспектива

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; хурма
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1) хурма
(spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc rośliny z rodzaju (1.1) хурма

peryfraza ˌpɛrɨˈfraza n
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie перифраз перифраза

perygeum n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi перигей

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca; перигелий

perykopa n
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę; перикопа

peryskop pɛˈrɨskɔp n
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony; перископ

perz pɛʃ n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) пырейник

perła ˈpɛrwa n
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; жемчуг же́мчуг
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1) жемчуг
(przenośnie, przenośnia) coś wybitnego, wyróżniającego się, rzadko spotykanego (także o osobie) перл

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy пессимист

pesymistka ˌpɛsɨ̃ˈmʲistka n
kobieta dostrzegająca tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniająca rzeczywistość i przewidująca same najgorsze rzeczy пессимистка

pesymistycznie ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób pesymistyczny пессимистически пессимистично

pesymistyczny ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia пессимистичный

pesymizm pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy; пессимизм

petrochemiczny ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego нефтехимический

petrografia ˌpɛtrɔˈɡrafʲja n
(geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał; петрография

petrologia ˌpɛtrɔˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej петрология

petting n
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego петтинг нежничанье

petycja pɛˈtɨʦ̑ʲja n
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy; петиция

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
całkowicie przekonany o słuszności уверенный
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś некоторый некий

pełen ˈpɛwɛ̃n adj
(potocznie, potoczny) obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę полон
cały, napełniony do końca полон

pełnoletni adj
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny совершеннолетний

pełny ˈpɛwnɨ adj
wypełniony w największym możliwym stopniu полный
(przestarzałe, przestarzały) pulchny, okrągły полный
o największej możliwej wartości lub natężeniu полный
taki, w którym nic nie brakuje полный
zawierający obfitość rzeczy, dóbr (dobra) lub mnóstwo ludzi полный

phnompeński fnɔ̃mˈpɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Phnom Penh пномпеньский

piana ˈpʲjãna n
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu пена

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo; пианино

pianista pʲjä̃ˈɲista n
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie пианист

pianistka pʲjä̃ˈɲistka n
kobieta, która gra na pianinie, fortepianie пианистка

piano nobile n
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa); бельэтаж

piasek ˈpʲjasɛk n
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; песок

piasiński adj
związany z Piasiną, dotyczący Piasiny пясинский

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Calidris alba, ptak wędrowny; песчанка

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci; песочница

piaskowy pʲjaˈskɔvɨ adj
zbudowany, stworzony z piasku песчаный

piać pʲjäʨ̑ v
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos кукарекать

picie ˈpʲiʨ̑ɛ n
(potocznie, potoczny) nadużywanie alkoholu пьянство
(potocznie, potoczny) napój напиток питие питьё
spożywanie płynów питие

piec pʲjɛʦ̑ n
budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania печь

piec pʲjɛʦ̑ v
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody печь
działać na coś wysoką temperaturą жечь
powodować ból odbierany jako gorące swędzenie гореть печь

piechota pʲjɛˈxɔta n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem; пехота

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
(botanika, botaniczny) rodzaj grzybów jadalnych, Agaricus L.; шампиньон
(zdrobniale) od: pieczara пещерка

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
(kulinaria) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb) жаркое

pieczone gołąbki nie lecą same do gąbki pʲjɛˈʧ̑ɔ̃nɛ ɡɔˈwɔ̃mpʲci ɲɛ‿ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ ˈsãmɛ dɔ‿ˈɡɔ̃mpʲci proverb
nic w życiu nie przychodzi bez trudu, bez działania хочешь есть калачи, так не сиди на печи

pieczony adj
(kulinaria) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia запечённый печёный

pieczywo pʲjɛˈʧ̑ɨvɔ n
(spożywczy) ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki выпечка хлеб

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności печать

piedestał pʲjɛˈdɛstaw n
podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę пьедестал

pieg pʲjɛk n
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych); веснушка

piegowaty ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ adj
pokryty piegami веснушчатый

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki пекарня
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze булочная

piekarnik pʲjɛˈkarʲɲik n
wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych; духовка

piekarski pʲjɛˈkarsʲci adj
związany z piekarzem, dotyczący piekarza хлебобулочный

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp. пекарь булочник

piekielny pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ adj
dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle адский

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; ад
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień ад

pielgrzym n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu паломник богомол пилигрим

pieluszka pʲjɛˈluʃka n
kawałek płótna do przewijania niemowląt пелёнка

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami; медсестра

pielęgniarz pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ n
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych медбрат

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów; деньги

pieniądze pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ n
lm od: pieniądz деньги

pieniądze nie śmierdzą pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ ɲɛ‿ˈɕmʲjɛrʣ̑ɔ̃w̃ proverb
pieniądze bez względu na sposób ich zarobienia są tak samo chętnie przyjmowane деньги не пахнут

pieprz pʲjɛpʃ n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z tej rośliny перец

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
(kulinaria) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu перечница

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
dodawać pieprzu do jedzenia перчить

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna) ебать пердолить

pierdolony ˌpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) zły, wzbudzający gniew, zdenerwowanie lub pogardę ёбаный

pierdoła pʲjɛrˈdɔwa n
(wulgarnie, wulgaryzm) rzecz mało znacząca, bzdura, głupstwo; (zobacz) pierdoły хуйня

pieriestrojka ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980; перестройка

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
(kulinaria) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem; коврижка пряник

pierogownica ˌpʲjɛrɔɡɔvʲˈɲiʦ̑a n
narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów пелъменница

piersiowy adj
dotyczący piersi, związany z piersią грудной

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny; элемент химический элемент
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; корень
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji; корень

pierwiastek chemiczny pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; химический элемент
zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; химический элемент

pierwotny pʲjɛrˈvɔtnɨ adj
prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu первобытный
taki, który pozostał w niezmienionej postaci первобытный
ten, który funkcjonuje jako pierwszy первичный первоначальный

pierwsza dama ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma n
nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta; первая леди

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia; первая помощь

pierwsza wojna światowa ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918; первая мировая война

pierwsze koty za płoty ˈpʲjɛrfʃɛ ˈkɔtɨ za‿ˈpwɔtɨ proverb
pierwsze poczynione próby nie muszą być udane первый блин комом

pierwszoklasista ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista n
(szkolnictwo, szkolny) uczeń klasy pierwszej первоклассник

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
od liczby 1 первый

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ n
(potocznie, potoczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy oficer первый помощник капитан

pieróg ˈpʲjɛruk n
(kulinaria) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu; вареник
(kulinaria) pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta); пирог пирожок

pierś pʲjɛrʲɕ n
(kulinaria) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu филе
przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia грудь
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy człowieka грудь

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; кольцо перстень

pies pʲjɛs n
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe; собака пёс

pies ogrodnika ˈpʲjɛs ˌɔɡrɔdʲˈɲika n
(przenośnie, przenośnia) o kimś, kto nie pozwala innym z czegoś korzystać, mimo że sam tego nie używa; собака на сене

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym собака-поводырь

piesek ˈpʲjɛsɛk n
(zdrobniale) od: pies пёсик собачка

pieszczota pʲjɛʃˈʧ̑ɔta n
czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś ласка

pieszo ˈpʲjɛʃɔ adv
idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem пешком

pietropawłowski adj
związany z Pietropawłowskiem, dotyczący Pietropawłowska петропавловский

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci; петрушка

pietyzm ˈpʲjɛtɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.; пиетизм

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi ствол

pieścić v
tulić, głaskać okazując czułość ласкать

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego; песня

pigment ˈpʲiɡmɛ̃nt n
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor пигмент
(technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb пигмент

pigmentacja ˌpʲiɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach пигментация

pigułka pʲiˈɡuwka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie пилюля

pigwa ˈpʲiɡva n
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach; айва
(kulinaria) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory айва

pijak ˈpʲijak n
(potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu пьяный
osoba nadużywająca alkoholu пьяница

pijany pʲiˈjãnɨ adj
pod wpływem alkoholu пьяный

pijany pʲiˈjãnɨ n
osoba nietrzeźwa пьяный

pijany jak bela pʲiˈjãnɨ ˈjaɡ ˈbɛla adj
(przenośnie, przenośnia) kompletnie pijany вдребезги пьян пьян как сапожник

pijany jak świnia pʲiˈjãnɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa adj
(pospolicie) zupełnie, kompletnie pijany пьян как свинья пьяный как свинья

pijany w trzy dupy pʲiˈjãnɨ ˈf‿ṭʃɨ ˈdupɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) zupełnie, kompletnie pijany в жопу пьяный

pijawka pʲiˈjafka n
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; пиявка
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych пиявка

pijaństwo n
nadużywanie alkoholu пьянство

pikantny pʲiˈkãntnɨ adj
ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw пикантный острый

pikinier n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy); пикинёр

pilates n
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała; пилатес

pilaw ˈpʲilaf n
(kulinaria) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu; плов

pilnie adv
będąc przymuszony upływającym terminem срочно

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś караулить присматривать

pilny ˈpʲilnɨ adj
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący прилежный старательный усердный
wymagający pośpiechu, szybkiego działania срочный

pilot ˈpʲilɔt n
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem пилот
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną; пульт

pinakoteka ˌpʲĩnakɔˈtɛka n
galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki пинакотека

pineżański adj
związany z Pinegą, dotyczący Pinegi пинежский

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej; пингвин

pion pʲjɔ̃n n
jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach пешка

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka; пешка
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę пешка

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk inżynieryjnych пионер
członek komunistycznej dziecięco-młodzieżowej organizacji pionierskiej пионер
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje пионер
osadnik, który zagospodarowuje nowe tereny пионер

pionowość n
cecha tego, co pionowe вертикальность отвесность

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo вертикальный

piorun ˈpʲjɔrũn n
wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią; молния

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ; молниеотвод

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze; песня песенка

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem; певец вокалист

piracki pʲiˈraʦ̑ʲci adj
dotyczący piractwa lub piratów пиратский

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego пиратство
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów пиратство
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku пиратство

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; пирамида
(geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki; пирамида

piramidka ˌpʲirãˈmʲitka n
(zdrobniale) piramida пирамидка
mała piramida пирамидка

pirargyryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra; пираргирит

pirat ˈpʲirat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne; пират
(potocznie, potoczny) przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną пират

pirenejski ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci adj
związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów пиренейский

piroman pʲiˈrɔ̃mãn n
(psychologia, psychologiczny) ktoś dotknięty piromanią пироман

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem; пиромания

pirostilpnit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku; пиростильпнит

pirotechniczny adj
związany z pirotechniką, dotyczący pirotechniki пиротехнический

pirotechnika n
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych; пиротехника

pisanie pʲiˈsãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pisać писание

pisanina n
(lekceważąco, lekceważący) nędzny, marny utwór pisany писанина
(lekceważąco, lekceważący) przydługie, nudnawe pisanie писанина

pisanka pʲiˈsãnka n
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy; писанка

pisarka pʲiˈsarka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz писательница

pisarz ˈpʲisaʃ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą; писатель

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium писать написать

pisać jak kura pazurem ˈpʲisaʨ̑ ˈjak ˈːura paˈzurɛ̃m idiom
pisać niewyraźnie, bazgrolić писать как курица лапой

pisklę ˈpʲisklɛ n
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka; птенец
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku птенчик

pismo ˈpʲismɔ n
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści журнал
nota, dokument na jakiś temat бумага
sposób pisania письмо
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; письмо

pisownia pʲiˈsɔvʲɲa n
zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów правописание

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
owoc drzewa pistacjowego фисташка

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa; пистолет

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami, пистолет-пулемёт

pistolet samopowtarzalny pʲiˈstɔlɛt ˌsãmɔpɔftaˈʒalnɨ n
krótka, samopowtarzalna broń palna zasilana z magazynka innego niż rewolwerowy самозарядный пистолет

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco писсуар

piszczeć ˈpʲiʃʧ̑ɛʨ̑ v
(o istotach żywych) wydawać przenikliwy głos пищать скрипеть
powodować przenikliwy dźwięk, odgłos пищать скрипеть

pittsburski adj
związany z Pittsburghiem, dotyczący Pittsburgha питтсбургский

piwiarnia pʲiˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym sprzedaje się piwo пивная

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
podziemne piętro budynku подвал погреб
pomieszczenie przeznaczone do przechowywania wina, piwa i innych trunków погреб

piwny ˈpʲivnɨ adj
o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa карий

piwo ˈpʲivɔ n
(spożywczy) (kulinaria) niskoalkoholowy napój orzeźwiający; пиво

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) пион
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; пион
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1) пион

piwowar pʲiˈvɔvar n
osoba zajmująca się warzeniem piwa пивовар

piwowarski ˌpʲivɔˈvarsʲci adj
związany z piwowarstwem, dotyczący piwowarstwa пивоваренный

piwowarstwo ˌpʲivɔˈvarstfɔ n
sztuka warzenia piwa; пивоварение

pizda ˈpʲizda n
(wulgarnie, wulgaryzm) (anatomia, anatomiczny) pochwa lub srom; żeński narząd płciowy пизда

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
(kulinaria) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie; пицца

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
restauracja, w której pizza jest głównym daniem; пиццерия

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi; пенал

pióro ˈpʲjurɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek; перо
przyrząd do pisania перо
spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła лопасть перо

piórolotek pięciopiór n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pterophorus pentadactyla, motyl z rodziny piórolotkowatych; белый птерофор

pióropusz n
nakrycie głowy z piór noszone przez indiańskiego wojownika плюмаж

piąta kolumna ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna n
(potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni; пятая колонна

piątak n
(potocznie, potoczny) pięć złotych lub inna moneta o nominale pięć пятак

piąte koło u wozu ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu n
(przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana пятое колесо в телеге

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
piąty dzień tygodnia пятница

piątkowy pʲjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
właściwy piątkowi; dziejący się w piątek пятничный

piątoklasista ˌpʲjɔ̃ntɔklaˈɕista n
uczeń piątej klasy пятиклассник

pić pʲiʨ̑ v
spożywać płyny пить выпить
pić (1.1) alkohol, również nałogowo пить

pięciobój pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔbuj n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części; пятиборье

pięciodniowy ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈdʲɲɔvɨ adj
będący w wieku pięciu dni пятидневный
trwający pięć dni пятидневный

pięciokrotnie ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ adv
pięć razy пятикратно

pięciokrotny ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się pięć razy пятикратный
pięć razy większy bądź mniejszy od czegoś пятикратный
taki, który osiągnął/zdobył/robił coś pięć razy пятикратный

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o pięciu bokach (kątach); пятиугольник

pięciokątny adj
taki, który ma pięć kątów пятиугольный

pięciolatka ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatka n
dziewczynka mająca pięć lat пятилетка
pięcioletni okres objęty planem gospodarczym; пятилетка
zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięć lat пятилетка

pięciolecie ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres pięciu lat пятилетие
piąta rocznica czegoś пятилетие

pięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający pięć lat пятилетний
trwający pięć lat пятилетний

pięciominutowy adj
trwający pięć minut пятиминутный

pięciopalczasty ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔpalˈʧ̑astɨ adj
taki, który jest wyposażony w pięć palców пятипалый

pięciopiętrowy adj
złożony z parteru i pięciu wyższych kondygnacji шестиэтажный

pięciopokojowy ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔpɔkɔˈjɔvɨ adj
z pięcioma pokojami пятикомнатный

pięcioramienny adj
mający pięć ramion, odnóg, promieni itp. пятиконечный

pięciornik n
(botanika, botaniczny) Potentilla L., rodzaj roślin z rodziny różowatych; лапчатка
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) лапчатка

pięcioro pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔrɔ collective
…odpowiadający liczbie 5 пятеро

pięciościan n
(geometria) wielościan o pięciu ścianach пятигранник

piędź pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali); пядь

pięknie ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ adv
w piękny sposób, posiadając dużo piękna красиво

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt; красота

piękność ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑ n
cecha tego, co piękne красота
piękna kobieta красавица

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt красивый прекрасный

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy пятка

pięta Achillesa ˈpʲjɛ̃nta ˌːçilˈːɛsa n
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości; ахиллесова пята
(przenośnie, przenośnia) czuły, słaby, wrażliwy, podatny na zranienie punkt / miejsce ахиллесова пята

piętka ˈpʲjɛ̃ntka n
(spożywczy) kromka chleba odkrojona z początku lub końca bochenka chleba горбушка краюшка
(zdrobniale) od: pięta пятка пяточка

piętnastoletni ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający piętnaście lat пятнадцатилетний
trwający piętnaście lat пятнадцатилетний

piętnastominutowy adj
trwający piętnaście minut пятнадцатиминутный

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej этаж

pięćdziesięciolecie ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres pięćdziesięciu lat пятидесятилетие
pięćdziesiąta rocznica пятидесятилетие

pięćdziesięcioletni ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający pięćdziesiąt lat пятидесятилетний
trwający pięćdziesiąt lat пятидесятилетний

pięćdziesięciominutowy adj
trwający pięćdziesiąt minut пятидесятиминутный

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
zaciśnięta dłoń кулак

piła ˈpʲiwa n
narzędzie tnące z zębatym ostrzem; пила

piłka ˈpʲiwka n
gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych мяч

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; футбол ногомя́ч

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika; гандбол

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną футболист

piłkarz ręczny n
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający piłkę ręczną гандболист

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach; кикер

piżama pʲiˈʒãma n
strój, który zakłada się, idąc spać; пижама

piżmak ˈpʲiʒmak n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo; ондатра

piżmowół n
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji; овцебык

plac plaʦ̑ n
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów; площадь

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy; детская площадка

placek ˈplaʦ̑ɛk n
niewielki, pieczony lub smażony krążek np. z mąki lub ziemniaków драник

plafon ˈplafɔ̃n n
malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia плафон
sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym; плафон

plaga egipska ˈplaɡa ɛˈɟipska n
nieszczęścia spadające na ludzi, zwykle masowo, często interpretowane jako kara boża египетская казнь чума египетская

plagiat ˈplaɟjat n
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa; плагиат
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1) плагиат

plagiator plaˈɟatɔr n
osoba, która popełniła plagiat плагиатор

plagionit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków; плагионит

plakat ˈplakat n
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś плакат

plama ˈplãma n
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś пятно

plan plãn n
to, co chcemy zrobić план
układ czegoś, szkic план
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety план
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miejsce realizacji filmu план
tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych план

plan filmowy ˈplãn fʲilˈmɔvɨ n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rozmiar kadru obejmującego fragment przestrzeni; план

plan miasta ˈplãn ˈmʲjasta n
mapa miasta zawierająca nazwy ulic / rozmieszczenie obiektów план города

planeta plãˈnɛta n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę; планета

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich; планетарий
(astronomia, astronomiczny) (technologia, technika, techniczny) projektor służący do wyświetlania układów gwiazd i innych ciał niebieskich na sferycznym ekranie планетарий

planetarny ˌplãnɛˈtarnɨ adj
dotyczący planet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planet планетарный

planktologia ˌplãŋktɔˈlɔɟja n
nauka o planktonie; планктология

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości планировать
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy планировать
zamierzać планировать

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową плантация
obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym плантация

plantator plãnˈtatɔr n
właściciel plantacji плантатор

plasterek plaˈstɛrɛk n
(kulinaria) mały plaster (porcja czegoś) краюха краюшка ломоть ломтик
(medycyna, medyczny) mały, samoprzylepny opatrunek пластырь

plastik ˈplastʲik n
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne пластмасса
rodzaj materiału wybuchowego; пластиковая взрывчатка

plastikowy ˌplastʲiˈkɔvɨ adj
wykonany z dowolnego rodzaju plastiku пластиковый пластмассовый

plastyczny plaˈstɨʧ̑nɨ adj
określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu пластичный

platoniczny adj
o uczuciu nierealizowalny платонический

platyna plaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78; платина

platynowanie n
pokrywanie powierzchni czegoś platyną платинирование

platynować v
pokrywać platyną платинировать

platynowy adj
(chemia, chemiczny) (jubilerstwo, jubilerski) (metaloznawstwo, metalurgia) dotyczący platyny, związany z platyną, wykonany z platyny, zawierający platynę платинный платиновый
mający kolor srebrzystobiały, taki jak kolor platyny lub przypominający kolor platyny платиновый

plazma ˈplazma n
(biologia, biologiczny) osocze krwi; плазма
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek; плазма
(potocznie, potoczny) telewizor z ekranem plazmowym плазма

plazmowy adj
związany z plazmą, dotyczący plazmy плазменный

plaża ˈplaʒa n
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji; пляж

plażowy plaˈʒɔvɨ adj
przeznaczony do noszenia, używania na plaży пляжный
znajdujący się na plaży, związany z plażą, odbywający się na plaży пляжный

plebiscyt plɛˈbʲisʦ̑ɨt n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna плебисцит
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej; плебисцит

plecak ˈplɛʦ̑ak n
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach рюкзак ранец

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa; спина

plemienny plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom племенной

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
(biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt; колено триба
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar; племя
(przestarzałe, przestarzały) pokolenie, potomstwo, ród племя

pleochroizm n
zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało; плеохроизм

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących; плеоназм

pleść plɛɕʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gadać bzdury молоть
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą плести

pleśń n
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych плесень

plik plʲik n
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość; файл
pęk papierów (dokumentów, banknotów) пачка

pliszka ˈplʲiʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae; трясогузка

pliszka górska n
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla cinerea, gatunek drobnego ptaka z rzędu wróblowatych; горная трясогузка

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęśceisj spotykany w Polsce gatunek pliszki; белая трясогузка

plon plɔ̃n n
(przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania плод результат
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców урожай жатва сжать хлеб

plotka ˈplɔtka n
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie сплетня

plotkarka plɔtˈkarka n
kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotki сплетница

plotkarz ˈplɔtkaʃ n
osoba zajmująca się plotkami сплетник

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
opowiadać, roznosić plotki сплетничать чесать язык

plurale tantum n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej; плюралия тантум

plus plus n
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera плюс
dodatnia cecha czegoś плюс
znak przy ocenie szkolnej podwyższający ją плюс

pluskać ˈpluskaʨ̑ v
kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją плескаться

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach; клоп

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu тэдди-бер

plutokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi плутократия

pluton ˈplutɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94; плутоний
(wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów) взвод

pluć pluʨ̑ v
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę плевать
(przenośnie, przenośnia) gardzić czymś w sposób czynny плевать

plwocina pl̥fɔˈʨ̑ĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania плевок

plądrować plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie грабить

po pɔ preposition
w danym języku по
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch по
każdy dokładnie (tyle samo) по
niewiele ponad по
o rozpoznawaniu: według по
w wielu miejscach, w wielu przedmiotach tego samego typu по
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem по
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem była miejscem lub właścicielem części przed przyimkiem по
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem określa przedmiot lub osobę, którą zamierza się zabrać lub odebrać z miejsca docelowego по
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności после

po chińsku pɔ‿ˈçĩj̃sku adv
w chińskim stylu по-китайски
w języku chińskim по-китайски

po drugie pɔ‿ˈdruɟjɛ idiom
przy wyliczaniu zaraz po pierwszym во-вторых

po kiego chuja pɔ‿ˈcɛɡɔ ˈxuja
(wulgarnie, wulgaryzm) oznacza tyle co pytania: „po co?” lub „w jakim celu?”, „dlaczego?” на кой хуй

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie через мой труп

po omacku ˌpɔ‿ɔ̃ˈmaʦ̑ku adv
(przenośnie, przenośnia) bez rozeznania, intuicyjnie на ощупь
nic nie widząc, kierując się dotykiem на ощупь

po pierwsze pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ idiom
przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp. во-первых

po pijaku ˌpɔ‿pʲiˈjaku adv
(potocznie, potoczny) będąc nietrzeźwym, pijanym; w stanie nietrzeźwości спьяна

po polsku pɔ‿ˈpɔlsku adv
w języku polskim по-польски

po prostu pɔ‿ˈprɔstu adv
w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie, bezpośrednio попросту

pobiec ˈpɔbʲjɛʦ̑ v
przemieścić się do przodu, biegnąc побежать

pobieżny adj
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści беглый

poborowy adj
związany z poborem, dotyczący poboru призывной

poborowy n
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej призывник призывной

pobożnie pɔˈbɔʒʲɲɛ adv
w sposób pobożny благочестиво набожно религиозно

pobożność pɔˈbɔʒnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co pobożne lub tego, kto pobożny; religijność, oddanie wierze religijnej благочестие набожность

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii набожный

pobrać ˈpɔbraʨ̑ v
uzyskać posiadanie czegoś взять
wziąć ślub жениться

pobyt ˈpɔbɨt n
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś пребывание

pobłażliwie adv
w sposób pobłażliwy снисходительно

pobłażliwość n
cecha tego, co pobłażliwe; cecha tych, którzy są pobłażliwi снисходительность

pocałować ˌpɔʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: całować поцеловать

pocałować klamkę ˌpɔʦ̑aˈwɔvaʨ̑ ˈklãmkɛ v
wybrać się dokądś, lecz nie zastać nikogo; nie zostać wpuszczonym do danego miejsca, pomieszczenia замок поцеловать

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby поцелуй

pocałunek Judasza n
(przenośnie, przenośnia) pozornie przyjazny gest, który przypieczętowuje zdradę; поцелуй Иуды

pochlebstwo n
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się лесть

pochmurny pɔˈxmurnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) posępny, ponury пасмурный
pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami пасмурный

pochodna pɔˈxɔdna n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny pochodzący od innego związku; производное соединение
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego; производная

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych; факел

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
wywodzenie się z czegoś происхождение

pochodzić pɔˈxɔʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od chadzać походить
mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś происходить произойти

pochwa ˈpɔxfa n
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków; влагалище
futerał na broń białą; ножны

pochłaniać pɔˈxwãɲäʨ̑ v
łapczywie zjeść lub wypić поглощать
wchłaniać, wciągać, zasysać поглощать

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie утешение

pocieszenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pocieszyć утешение

pocieszyciel n
ten, który daje pocieszenie утешитель

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki; снаряд

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami; поезд

pociągać v
być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym привлекать

pociągowy ˌpɔʨ̑ɔ̃ŋˈɡɔvɨ adj
związany z ciągnięciem czegoś, dotyczący ciągnięcia тягловый тяговый
związany z pociągiem, dotyczący pociągu поездной

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
(przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się потеть
wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku потеть
(przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie потеть

poczdamski pɔʤ̑ˈdãmsʲci adj
od Poczdam потсдамский

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
miejsce dla osób, które czekają приёмная ожидальня

poczekać pɔˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
pozostać w jednym miejscu lub stanie aż do zajścia oczekiwanego wydarzenia подождать

poczta ˈpɔʧ̑ta n
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp. почта
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1) почта
korespondencja, listy почта

poczta pantoflowa ˈpɔʧ̑ta ˌpãntɔˈflɔva n
idiom nieformalny kanał przekazywania informacji; plotki сарафанное радио

pocztowy pɔʧ̑ˈtɔvɨ adj
związany z pocztą, dotyczący poczty почтовый

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty; открытка

poczucie pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ n
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś чувство

poczucie humoru pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru n
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś чувство юмора

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
to, od czego się coś zaczyna начало почин

początkowy ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ adj
stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś начальный

początkujący adj
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie начинающий

poczęcie pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
zajście kobiety w ciążę зачатие

poczęstunek ˌpɔʧ̑ɛ̃w̃ˈstũnɛk n
rzeczy, którymi częstuje się gości угощение

pod pɔt preposition
…wskazujący nieodległy czas względem omawianego wyrażenia, będący kresem czegoś к
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia под
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia под
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś przed lub w okolicy omawianego wyrażenia у
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku do lub w jego okolicę omawianego wyrażenia у

pod egidą ˌpɔd‿ɛˈɟidɔ̃w̃ idiom
pod opieką, pod patronatem под эгидой

pod gołym niebem pɔd‿ˈɡɔwɨ̃mʲ ˈɲɛbɛ̃m adv
na świeżym powietrzu, na zewnątrz budynku, bez zadaszenia под открытым небом

podanie pɔˈdãɲɛ n
(literacko) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie; предание
(sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych подача
pismo z prośbą skierowane do władz; заявление

podatek pɔˈdatɛk n
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy налог

podatnik pɔˈdatʲɲik n
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki налогоплательщик

podawać pɔˈdavaʨ̑ v
(zobacz) podać (do ręki lub ust) подавать
(zobacz) podać (do stołu) подавать
(zobacz) podać (informację) передавать

podać ˈpɔdaʨ̑ v
(kulinaria) postawić jedzenie na stole подать
przekazać coś komuś do rąk подать
przekazać informacje передать

podaż n
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku предложение

podchodzić pɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
zbliżać się do czegoś, zmniejszać dystans pomiędzy sobą a jakimś obiektem подходить

podciąć skrzydła ˈpɔtʲʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ ˈskʃɨdwa v
(przenośnie, przenośnia) zniechęcić kogoś, odebrać komuś chęci подрезать крылья

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności во время

podczas gdy ˈpɔṭʧ̑az ˈɡdɨ
natomiast, kiedy, za to в то время как тогда как

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi инфракрасный

poddany n
osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy подданный

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych чердак

podejmować ˌpɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) unieść coś поднять
gościć принимать в гости угощать
wziąć coś własnego (lub jego część), co znajduje się u kogoś принять

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp. подозрительный
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś подозрительный

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty подозреваемый

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
przypuszczać подозревать

podejrzliwy adj
skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie подозрительный

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś подход

podejść ˈpɔdɛjɕʨ̑ v
aspekt dokonany od: podchodzić подойти

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy подошва
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami подошва

podgatunek n
(systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna; подвид

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele; майка

podkowa pɔtˈkɔva n
metalowe wzmocnienie kopyt końskich; подкова

podkreślenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: podkreślić подчёркивание

podkład ˈpɔtkwat n
(kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami шпала

podle ˈpɔdlɛ adv
(książkowy) w sposób zasługujący na potępienie подло

podlec n
(potocznie, potoczny) człowiek, podły, nikczemny, niegodziwy подлец

podmenu n
(informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego подменю

podmiejski pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci adj
znajdujący się na przedmieściu загородный при́городный

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności; подлежащее
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś субъект

podmoskiewski ˌpɔdmɔˈsʲcɛfsʲci adj
znajdujący się blisko Moskwy, na przedmieściach Moskwy подмосковный

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców; нёбо

podnosić pɔdˈnɔɕiʨ̑ v
unieść, wziąć coś do góry поднимать
ustawiać coś do pionu поднимать
unosić się, wstawać подниматься

podnośnik pɔdˈnɔɕɲik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do podnoszenia (bez względu na rozmiar) подъёмник

podnóżek n
mebel lub element jakiegoś układu na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie Подставка для ног

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym нравиться

podobno pɔˈdɔbnɔ
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje якобы

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury; подобный
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd похожий

podologia n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego; подиатрия

podolski pɔdˈɔlsʲci adj
dotyczący Podola, związany z Podolem, pochodzący z Podola подольский
związany z Podolskiem (miastem w Rosji) подольский

podpalacz n
człowiek umyślnie wzniecający pożar поджигатель

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru; поджог

podpis ˈpɔtpʲis n
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol) подпись
wyjaśniający tekst umieszczony pod zdjęciem, wykresem подпись

podpisać pɔtˈpʲisaʨ̑ v
aspekt dokonany od: podpisywać подписать
aspekt dokonany od: podpisywać się подписаться

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie подписывать
pisać swoje imię i nazwisko подписываться

podpowiadać ˌpɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
dyskretnie udzielać komuś potrzebnej informacji, której ta osoba nie pamięta lub nie wie подсказывать

podpowiedzieć ˌpɔtpɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
aspekt dokonany od: podpowiadać подсказать

podpowiedź pɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
informacja dyskretnie przekazana osobie, która jej zapomniała lub nie wie подсказка

podpuszczka pɔtˈpuʃʧ̑ka n
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów; сычужный фермент

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora; подполковник

podrabiać v
wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał подделывать

podrodzina n
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem; подсемейство

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić подцеплять

podrzędny pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
zajmujący w stosunku do innych niższą pozycję второсортный

podróbka pɔdˈrupka n
imitacja jakiegoś przedmiotu, która ma być uważana za oryginał подделка

podróż ˈpɔdruʃ n
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego поездка путешествие

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych; варакушка

podróżnik pɔdˈruʒʲɲik n
ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często) путешественник пу́тник

podróżny pɔdˈruʒnɨ adj
związany z podróżą, dotyczący podróży дорожный путевой

podróżny pɔdˈruʒnɨ n
osoba, która podróżuje lub udaje się w podróż путешественник пассажир

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca путешествовать

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny; учебник пособие

podskok ˈpɔtskɔk n
wybicie się w górę, w miejscu, na niewielką wysokość подскок прыжок

podstawa pɔtˈstava n
pewna zasada, baza teoretyczna база основа основание
to, na czym coś stoi база основание
tylko w lm podstawy → elementarna wiedza z danej dziedziny основа

podstawa prawna pɔtˈstava ˈpravna n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, który narzuca, umożliwia lub wyjaśnia konkretne zachowanie w danej sytuacji правовая основа

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
główny, elementarny основной

podstęp ˈpɔtstɛ̃mp n
przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś уловка хитрость

podstępnie pɔtˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
w sposób podstępny коварно

podstępny pɔtˈstɛ̃mpnɨ adj
działający przebiegle, skrycie, z chytrymi intencjami коварный

podszewka pɔṭˈʃɛfka n
cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania подкладка

podsłuch ˈpɔtswux n
każda forma odbierania lub utrwalania rozlegającego się dźwięku przez osoby inne niż obecne w podsłuchiwanym miejscu lub te, do których dźwięk jest adresowany баггинг
przechwytywanie i monitorowanie komunikacji elektronicznej, radiowej lub telefonicznej баггинг
urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2); баггинг

podtrzymywać ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś поддерживать

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
(zdrobniale) od poduszka подушечка
miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek игольница

poduszka pɔˈduʃka n
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych; подушка

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
(motoryzacja) element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie; rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem подушка безопасности аварийная предохранительная подушка

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej; судно на воздушной подушке

podwieczorek ˌpɔdvʲjɛˈʧ̑ɔrɛk n
posiłek między obiadem a kolacją полдник

podwieczorkować v
(przestarzałe, przestarzały) jeść podwieczorek, uczestniczyć w podwieczorku полдничать

podwodny pɔdˈvɔdnɨ adj
będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu подводный

podwozie pɔdˈvɔʑɛ n
(motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym; шасси

podwyżka pɔdˈvɨʃka n
podniesienie wysokości uposażenia повышение

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części двойной

podwójny podbródek n
warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek двойной подбородок

podwórze pɔdˈvuʒɛ n
plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami двор подворье

podzielić pɔˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dokonać podziału, wyróżnić część z jednej całości разделить

podziemie pɔdʲˈʑɛ̃mʲjɛ n
(przenośnie, przenośnia) zbrojna lub polityczna organizacja działająca w ukryciu, przeciw urzędującej władzy подполье
część budowli z pomieszczeniami znajdującymi się poniżej poziomu gruntu подземелье

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) konspiracyjny, nieoficjalny, tajny подпольный
znajdujący się pod powierzchnią ziemi подземный

podziewać pɔˈʥ̑ɛvaʨ̑ v
zostawić coś nie pamiętając w jakim miejscu; zgubić coś подевать
być w nieznanym innym miejscu; pójść nie wiadomo dokąd подеваться
zgubić się подеваться

podziw ˈpɔʥ̑if n
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem восхищение

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
darzyć podziwem восхищаться

podążać pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
(książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku следовать

podłoga pɔdˈwɔɡa n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże пол

podłokietnik n
oparcie pod łokcie, np. u fotela подлокотник

podłość ˈpɔdwɔɕʨ̑ n
cecha tego, co podłe; cecha tych, którzy są podli подлость
podły czyn, niegodziwy postępek подлость

podłożyć świnię pɔdˈwɔʒɨʨ̑ ˈɕfʲĩɲɛ v
(potocznie, potoczny) spowodować, że ktoś znajdzie się w sytuacji, która mu zaszkodzi, skompromituje go подложить свинью

podły ˈpɔdwɨ adj
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę подлый

podświadomość n
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości; подсознание

poeta pɔˈɛta n
literat piszący wiersze, tworzący poezję поэт

poetka pɔˈɛtka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze поэтесса

poetycki ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci adj
związany z poezją поэтический
o charakterze, uroku właściwym poezji поэтический поэтичный

poetycko ˌpɔɛˈtɨʦ̑kɔ adv
właściwie dla poezji, w sposób poetycki поэтически поэтично

poetyckość ˌpɔɛˈtɨʦ̑kɔɕʨ̑ n
cecha tego, co poetyckie лиризм поэтичность

poezja pɔˈɛzʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką поэзия

poganin pɔˈɡãɲĩn n
osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm) язычник

poganka pɔˈɡãnka n
kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm) язычница

pogarda pɔˈɡarda n
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś презрение презрительность

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
wyrażający pogardę презрительный

pogardzać v
traktować kogoś lub coś z pogardą побрезговать презирать пренебрегать

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
związany z pogaństwem языческий

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych язычество

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
sąd, opinia na określony temat; мнение

pogoda pɔˈɡɔda n
chwilowy stan atmosfery погода

pogorszenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pogorszyć ухудшение

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
(potocznie, potoczny) zadanie komuś klęski разгром
(wojskowość, wojskowy) rozbicie wojsk wroga разгром
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej погром

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi похороны

pogrzebacz n
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku; кочерга

pogróżka pɔˈɡruʃka n
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp. угроза

poić ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
podawać napój напаивать поить

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
nadejść, zaistnieć, okazać się возникать появляться
stawać się widocznym, jawnym появляться возникать

pojawić się pɔˈjavʲiʨ̑‿ɕɛ v
(zobacz) pojawiać się появиться

pojazd ˈpɔjast n
(potocznie, potoczny) samochód автомобиль машина
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; средство передвижение транспортный средство

pojeb ˈpɔjɛp n
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało” еблан

pojechać pɔˈjɛxaʨ̑ v
udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu поехать пойти

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
taki, który jest tylko jeden; osobny одиночный единичный отдельный частный

pojedynek n
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów дуэль
walka, spór między dwiema stronami дуэль

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje контейнер

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić вместительность объёмность

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym послезавтра

pojęcie pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
od czas. pojąć понимание
termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli понятие
zrozumienie, opanowanie czegoś понимание понятие

pojęcie pierwotne n
(matematyka, matematyczny) fundamentalne pojęcie matematyczne, traktowane jako niedefiniowalne językiem teorii; неопределяемое понятие

pokal ˈpɔkal n
naczynie do piwa z nóżką; бокал

pokarm ˈpɔkarm n
pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka); пища

pokaz ˈpɔkas n
prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp. показ

pokazać pɔˈkazaʨ̑ v
(zobacz) pokazywać показать
(zobacz) pokazywać się показаться

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
dawać możliwość zobaczenia czegoś показывать
demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności показывать
wskazywać w jakimś kierunku показывать
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś показывать
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej показывать
dawać możliwość zobaczenia siebie, ujawniać się показываться

pokląskwa pɔˈklɔ̃w̃skfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach; луговой чекан

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
dotyczący porozumienia lub zgody мирный
związany z pomieszczeniem комнатный

pokrewny pɔˈkrɛvnɨ adj
mający wspólne pochodzenie сродный
wykazujący podobieństwo do kogoś lub czegoś pod jakimś względem смежный

pokroić v
podzielić coś poprzez krojenie разрезать

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
nanosić coś na coś покрывать

pokrzewka pɔˈkʃɛfka n
(ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową; славка

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami крапива

pokrzywka pɔˈkʃɨfka n
(medycyna, medyczny) zmiany na skórze w postaci swędzących bąbli, będące objawem uczulenia; крапивница

pokrzywowy adj
związany z pokrzywą, składający się z pokrzywy lub zrobiony z pokrzywy крапивный

pokrótce pɔˈkrutʦ̑ɛ adv
mówiąc w skrócie вкратце

pokusa pɔˈkusa n
trudne do opanowania pragnienie соблазн обольщение

pokuta pɔˈkuta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy; покаяние

pokutny pɔˈkutnɨ adj
związany z pokutą, dotyczący pokuty покаянный

pokwitowanie ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ n
potwierdzenie odbioru czegoś квитанция

pokój ˈpɔkuj n
(budownictwo) część mieszkania, izba комната
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny мир перемирие
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę мир покой
(przestarzałe, przestarzały) spokój покой спокойствие мир
(turystyka, turystyczny) pomieszczenie wynajęte w hotelu номер

pokój gościnny ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ n
w domku, w rezydencji: dodatkowy pokój dla ewentualnych gości, którzy zdecydują się przenocować гостевая
w mieszkaniu: duży pokój, salon гостиная

pokój jednoosobowy ˈpɔkuj ˌːɛdnɔːsɔˈbɔvɨ n
pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem одноместный номер

pokład ˈpɔkwat n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku; палуба

polana pɔˈlãna n
pozbawione drzew miejsce w lesie; поляна

polarnik pɔˈlarʲɲik n
uczony lub podróżnik biorący udział w wyprawach na obszary podbiegunowe полярник

polarny pɔˈlarnɨ adj
właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach полюсный полярный

polatucha ˌpɔlaˈtuxa n
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę; белка-летяга

pole ˈpɔlɛ n
część ziemi przeznaczona pod uprawę; поле
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił; поле
(geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej; поле

pole bitwy ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ n
miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie поле битвы

pole minowe n
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami; минное поле

polec ˈpɔlɛʦ̑ v
zginąć podczas walki, bitwy пасть

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle рекомендовать

polecenie ˌpɔlɛˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
nakazanie komuś zrobienia czegoś, także wypowiedź o takiej intencji распоряжение указание
zaprotegowanie kogoś рекомендация

polecić pɔˈlɛʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: polecać порекомендовать

polegać pɔˈlɛɡaʨ̑ v
na czymś opierać się na czymś, ufać czemuś полагаться
na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania полагаться

polemika pɔˈlɛ̃mʲika n
dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji полемика

polemista ˌpɔlɛ̃ˈmʲista n
autor tekstów polemicznych полемист
osoba biorąca udział w sporze, polemizująca z kimś полемист

polepszać pɔˈlɛpʃaʨ̑ v
zmieniać coś na lepsze улучшать
zmieniać się na lepsze, stawać się lepszym, poprawiać się улучшаться

polerować ˌpɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) nanosić poprawki w celu ulepszenia czegoś шлифовать
czyścić, nadawać czemuś połysk przez pocieranie полировать

poleski pɔˈlɛsʲci adj
od Polesie полесский

polesski adj
związany z Polesskiem, dotyczący Polesska полесский

poli-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś поли-

poliandria ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja n
forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami; полиандрия

polibazyt n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli; полибазит

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; полиция милиция

policja drogowa n
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych дорожная полиция

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
funkcjonariusz policji полицейский полисмен

policyjny ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z policją полицейский

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa щека
(przenośnie, przenośnia) obraza пощёчина
uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1) пощёчина

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami полигамия

poligraf pɔˈlʲiɡraf n
osoba zajmująca się zawodowo poligrafią полиграфист

poligrafia ˌpɔlʲiˈɡrafʲja n
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dział techniki zajmujący się wytwarzaniem publikacji drukowanych; полиграфия

polinezyjski adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji полинезийский

politechniczny adj
dotyczący politechniki, związany z politechniką политехнический

politechnika ˌpɔlʲiˈtɛçɲika n
uczelnia wyższa o statusie uniwersyteckim i profilu technicznym; политехника политехникум политехнический институт

politeista ˌpɔlʲitɛˈ<sup>j</sup>ista n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów политеист

politeistyczny ˌpɔlʲitɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z politeizmem, właściwy politeizmowi i/lub politeistom политеистический

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów; многобожие политеизм

politolog n
specjalista w dziedzinie politologii политолог

politologiczny ˌpɔlʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od politologia политологический

politruk pɔˈlʲitruk n
(historia, historyczny, historycznie) oficer polityczny w dawnej armii radzieckiej bądź w armiach innych państw komunistycznych политрук

politura n
spirytusowy roztwór szelaku używany w meblarstwie do wykańczania powierzchni drewna; . полировка политура

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) dobrze wychowany, umiejący właściwie się zachować, potrafiący się znaleźć политичный
(przestarzałe, przestarzały) zachowujący się rozważnie, roztropnie, inteligentnie политичный
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce политический

polityk pɔˈlʲitɨk n
osoba zajmująca się polityką политик

polityka pɔˈlʲitɨka n
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; политика

politykier ˌpɔlʲiˈtɨcɛr n
(pejoratywnie, pejoratywny) źle oceniany polityk политикан

polon ˈpɔlɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84; полоний

polonez pɔˈlɔ̃nɛs n
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4; полонез
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1); полонез

polonista ˌpɔlɔ̃ˈɲista n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) osoba zajmująca się naukowo językiem polskim полонист
nauczyciel języka polskiego полонист

polonistka ˌpɔlɔ̃ˈɲistka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) kobieta zajmująca się naukowo językiem polskim полонистка

polonistyka ˌpɔlɔ̃ˈɲistɨka n
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą polską i językiem polskim полонистика
(potocznie, potoczny) studia obejmujące polonistykę (1.1) na wyższej uczelni полонистика

polonizacja n
nadawanie czemuś polskiego charakteru lub właściwości полонизация
narzucanie lub przyswajanie kultury polskiej i języka polskiego; полонизация

polonizm pɔˈlɔ̃ɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka polskiego; полонизм

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny охота
(przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia охота

polski ˈpɔlsʲci adj
odnoszący się do Polski lub Polaków польский польский язык

polski ˈpɔlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków; польский польский язык

polskojęzyczny ˌpɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem polskim польскоязычный
spisany, stworzony w języku polskim польскоязычный
taki, którego członkowie posługują się językiem polskim польскоязычный

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski польский язык

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
(kulinaria) mięso z grzbietu zwierzęcia филей

polędwicowy ˌpɔlɛ̃ndvʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
(przymiotnik) od polędwica филейный

pomadka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania ust губная помада

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej помогать

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(spożywczy) (kulinaria) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce; апельсин

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie апельсинный апельсиновый
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem; оранжевый апельсинный апельсиновый

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
(kulinaria) (spożywczy) owoc pomidora (1.2) помидор томат

pomidorówka ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka n
(potocznie, potoczny) (kulinaria) zupa pomidorowa; томатный суп

pomieszczenie ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu помещение

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby; памятник

pomnik przyrody ˈpɔ̃mʲɲik pʃɨˈrɔdɨ n
okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne; памятник природы

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności помощь поддержка

pomocnik pɔ̃ˈmɔʦ̑ʲɲik n
osoba do pomocy przy jakiejś pracy помощник
pracownik pracujący pod czyimś kierunkiem ассистент

pomocy pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ interjection
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia помоги помогите

pompa ˈpɔ̃mpa n
maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu; насос помпа

pompka ˈpɔ̃mpka n
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę; отжимание
niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza насос

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu идея

pomysłowość ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕʨ̑ n
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej изобретательность

pomysłowy ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ adj
mający wiele pomysłów изобретательный остроумный
oryginalny, nietypowy оригинальный

pomywacz n
pracownik zajmujący się zmywaniem naczyń мойщик

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu ошибка

pomyśleć pɔ̃ˈmɨɕlɛʨ̑ v
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś подумать

pomyślunek ˌpɔ̃mɨɕˈlũnɛk n
(potocznie, potoczny) bystrość, orientacja смекалка

pomóc ˈpɔ̃muʦ̑ v
aspekt dokonany od: pomagać помочь

ponad ˈpɔ̃nat preposition
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia выше свыше

ponadto pɔ̃ˈnatːɔ particle
nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat к тому же кроме того

poncz n
(kulinaria) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników; пунш жжёнка

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
pierwszy dzień tygodnia; понедельник

poniedziałkowy ˌpɔ̃ɲɛ̇ʥ̑awˈkɔvɨ adj
związany z poniedziałkiem, dotyczący poniedziałku, dziejący się w poniedziałek понедельничный

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że… так как потому что поскольку ведь ибо понеже

poniewczasie ˌpɔ̃ɲɛˈfʧ̑aɕɛ adv
zbyt późno слишком поздно

ponton ˈpɔ̃ntɔ̃n n
nadmuchiwana łódź o płaskim dnie; понтон

ponury pɔ̃ˈnurɨ adj
pełen smutku, przygnębienia мрачный пасмурный

pop pɔp n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej поп
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne поп попса

popadia n
żona popa попадья

popadianka n
córka popa поповна

poparcie pɔˈparʲʨ̑ɛ n
pomoc, akceptacja, wsparcie otrzymywane od kogoś поддержка

popcorn n
prażona kukurydza воздушный кукуруза

popełnić pɔˈpɛwʲɲiʨ̑ v
zrobić coś złego допустить совершить

popielaty ˌpɔpʲjɛˈlatɨ adj
mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu пепельный

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa; пепельница

popieprzyć pɔˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
doprawić pieprzem поперчить

popierać pɔˈpʲjɛraʨ̑ v
udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś поддерживать

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę; бюст

popiół ˈpɔpʲjuw n
szary proch pozostający po spaleniu czegoś пепел зола

popowic n
syn popa попович

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy południem a wieczorem день пополудни

poprawa pɔˈprava n
zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie улучшение

poprawnie pɔˈpravʲɲɛ adv
w sposób poprawny, zgodny z poprawnością lub określoną zasadą/przepisem корректно

poprawność n
zgodność z normami правильность корректность

poprawność polityczna pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy; политическая корректность политкорректность

poprawny pɔˈpravnɨ adj
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę правильный

poprosić pɔˈprɔɕiʨ̑ v
aspekt dokonany od: prosić попросить

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce планка
(sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki верхний перекладина
belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś перекладина

poprzedni pɔˈpʃɛdʲɲi adj
taki, który był uprzednio (w czasie) прошлый

poprzedzanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: poprzedzać предшествование

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
być, poruszać się przed kimś, czymś предшествовать
umieszczać, robić coś przed czymś предпосылать

poprzez ˈpɔpʃɛs preposition
…dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się через
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś через

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑ n
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos популярность

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa популярный
taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu популярный

populista ˌpɔpuˈlʲista n
osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne популист

populistka ˌpɔpuˈlʲistka n
forma żeńska: populista популистка

populistyczny ˌpɔpulʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic популистский

populizm pɔˈpulʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym; популизм

por pɔr n
(anatomia, anatomiczny) mikroskopijne ujście gruczołu w skórze пора
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych; порей лук порей

pora ˈpɔra n
pewien okres, czas trwania czegoś время
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność пора

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt; время года сезон

pora sucha ˈpɔra ˈsuxa n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi; сухой сезон

porada pɔˈrada n
konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika) консультация
wskazówka, zalecenie komuś czegoś совет

poradnia pɔˈradʲɲa n
instytucja wyspecjalizowana w udzielaniu porad z określonej dziedziny консультация

poradzić pɔˈraʥ̑iʨ̑ v
udzielić komuś rady, wskazówki посоветовать
pokonać trudności, rozwiązać problemy сладить справиться
zasięgnąć czyjejś rady пособить

poranek pɔˈrãnɛk n
pora dnia następująca po nocy утро

porażenie n
(medycyna, medyczny) całkowita utrata funkcji ruchowej паралич

porażka pɔˈraʃka n
poważne niepowodzenie проигрыш
przegrana bitwa поражение

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób; фарфор

porcelanowy ˌpɔrʦ̑ɛlãˈnɔvɨ adj
wykonany z porcelany фарфоровый

porcja ˈpɔrʦ̑ʲja n
określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia порция

porno- ˈpɔrnɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający ich związek z pornografią порно-

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne; порнография

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z pornografią, dotyczący pornografii порнографический

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu; аборт выкидыш

porost ˈpɔrɔst n
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii; лишайник

port pɔrt n
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń; порт
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1) порт
port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych аэропорт аэродром
wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; порт га́вань

portfel ˈpɔrtfɛl n
(ekonomia, ekonomiczny) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną портфель
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja) бумажник кошелёк

portier ˈpɔrtʲjɛr n
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.) портье вахтёр

portmonetka n
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon портмоне

portrecista ˌpɔrtrɛˈʨ̑ista n
artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety портретист

portret ˈpɔrtrɛt n
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób портрет
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej) портрет

portret pamięciowy ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw; фоторобот

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią португальский

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
język urzędowy Portugalii; португальский

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych; старший лейтенант

poruszać się jak słoń w składzie porcelany pɔˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ v
zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy передвигаться как слон в посудной лавке

porwać ˈpɔrvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: porywać похитить

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś похититель
człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami угонщик

porywać pɔˈrɨvaʨ̑ v
uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli похищать

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; смородина
(spożywczy) owoc porzeczki (1.1) смородина

porzucać pɔˈʒuʦ̑aʨ̑ v
opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś бросать покидать
przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś бросать

porzucić pɔˈʒuʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: porzucać бросить покинуть

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
kolejność czegoś порядок
porządki czynność sprzątania, porządkowania наведение порядок
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu порядок чистота

porządek dzienny pɔˈʒɔ̃ndɛɟ ˈʥ̑ɛ̃nːɨ n
(urzędowy) ustalony plan zebrania, konferencji; lista spraw, mających stanowić przedmiot obrad повестка дня

porządkowy ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ adj
dotyczący robienia lub zaprowadzania porządku относиться к поддержание порядок служба охрана общественный порядок штраф
znajdujący się w jakimś porządku, kolejności порядковый

porządkowy ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ n
osoba, która zajmuje się zaprowadzaniem porządku распорядитель

porządnie pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ adv
bardzo, mocno, silnie порядочно
w sposób porządny, przyzwoity порядочно

poród ˈpɔrut n
(fizjologia, fizjologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki; роды

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać сравнение

porównać pɔˈruvnaʨ̑ v
aspekt dokonany od: porównywać сравнить

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic сравнивать

posada pɔˈsada n
rodzaj osady służebnej w dawnej Rusi, должность посад

posag ˈpɔsak n
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż приданое

poseł ˈpɔsɛw n
członek Sejmu lub innego parlamentu; депутат

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
ktoś, kto coś ma, posiada обладатель

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości иметь быть

posiedzenie ˌpɔɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zebranie jakiegoś gremium заседание

posiłek pɔˈɕiwɛk n
(kulinaria) coś do zjedzenia, pożywienia się еда
czynność jedzenia czegoś еда

posprzątać pɔˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
aspekt dokonany od: sprzątać убрать убраться

postapokaliptyczny adj
taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym постапокалиптический

postawić kropkę nad i v
zakończyć coś ostatecznie, celnie, dopowiedzieć myśl do końca, wypowiedzieć się jednoznacznie расставить точки над i

postawić wszystko na jedną kartę pɔˈstavʲiʨ̑ ˈfʃɨstkɔ na‿ˈjɛdnɔ̃w̃ ˈkartɛ v
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) stawiać wszystko na jedną kartę поставить всё на одну карту

postać ˈpɔstaʨ̑ n
bohater utworu literackiego, filmu образ персонаж
określenie istoty, wyglądu, sylwetki фигура стать
zewnętrzna forma, kształt czegoś состояние форма

postać ˈpɔstaʨ̑ v
stojąc być gdzieś przez pewien czas постоять

posterunek ˌpɔstɛˈrũnɛk n
miejsce pełnienia straży lub służby пост

postkomunistyczny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie послекоммунистический посткоммунистический

postprodukcja n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp. постпроизводство

postronny pɔˈstrɔ̃nːɨ adj
niezależny od jakiejś grupy osób i niezaangażowany w jej sprawy; (także, też) niebiorący w czymś bezpośredniego udziału посторонний сторонний

postsekularyzm n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem; постсекуляризм

postój ˈpɔstuj n
przerwa podczas jazdy, podróży остановка
wyznaczone miejsce, gdzie mogą zatrzymywać się pojazdy стоянка

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu прогресс развитие

postępowanie ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: postępować действие поведение
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy) производство процесс судопроизводство судебный процедура

postępować ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
działać, czynić coś; wykonywać postępowanie действовать

postępowość n
cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi прогрессивность

postępowy ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ adj
wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu передовой прогрессивный

posunięcie ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych ход

posypać sobie głowę popiołem pɔˈsɨpaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈɡwɔvɛ pɔˈpʲjɔwɛ̃m v
przyznać się publicznie do winy i okazać żal, skruchę посыпать голову пеплом

poszerzać pɔˈʃɛʒaʨ̑ v
robić coś szerszym, obszerniejszym расширять

poszkodowany ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ n
osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia пострадавший потерпевший

poszlaka pɔˈʃlaka n
fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś улика

poszukiwacz ˌpɔʃuˈcivaʧ̑ n
osoba, która czegoś poszukuje искатель

poszukiwaczka ˌpɔʃuciˈvaʧ̑ka n
forma żeńska od: poszukiwacz искательница

poszukiwanie ˌpɔʃuciˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: poszukiwać поиск

posąg ˈpɔsɔ̃ŋk n
(sztuka) rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę статуя

posępny adj
okazujący smutek lub przygnębienie мрачный

posłać ˈpɔswaʨ̑ v
aspekt dokonany od: posyłać послать

posłać do diabła v
(przenośnie, przenośnia) kazać komuś iść precz послать к чёрту

posłać do wszystkich diabłów ˈpɔswaʥ̑ dɔ‿ˈfʃɨstʲciγ ˈdʲjabwuf v
(przenośnie, przenośnia) kazać komuś iść precz послать к чертям собачьим послать ко всем чертям

posłuch n
poddawanie się czyimś wymaganiom послушание

posłuszeństwo n
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów послушание

posłusznie adv
w sposób posłuszny непослушно

pot pɔt n
wydzielina gruczołów potowych; пот

potas ˈpɔtas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19; калий

potem ˈpɔtɛ̃m adv
później, w chwili następnej затем потом после

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia потенциальный

potencjometr ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̃mɛtr̥ n
opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika; потенциометр

potoczny pɔˈtɔʧ̑nɨ adj
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie разговорный

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk) наследник потомок

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców потомство

potop ˈpɔtɔp n
powódź powstała na rozległych terenach потоп

potrawa pɔˈtrava n
posiłek stworzony z jadalnych składników блюдо кушанье

potrzask ˈpɔṭʃask n
(przenośnie, przenośnia) być w sytuacji bez wyjścia капкан
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu; капкан

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
cel jakiegoś działania нужда
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś нужда

potrzeba pɔˈṭʃɛba v
tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś надо нужно

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który jest niezbędny w czymś нужный

potrzebny jak dziura w moście pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjäɟ ˈʥ̑ura ˈv‿mɔɕʨ̑ɛ adj
(potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny, a wręcz szkodliwy нужный как собаке пятая нога

potrzebny jak piąte koło u wozu pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjak ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu adj
(potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny, a wręcz niepożądany lub szkodliwy нужен как пятое колесо в телеге

potrzebny jak umarłemu kadzidło pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjak ˌũmarˈwɛ̃mu kaˈʥ̑idwɔ adj
(potocznie, potoczny) niepotrzebny, zbędny, bezużyteczny нужен как покойнику галоши

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu нуждаться нужно

potrzeszcz ˈpɔṭʃɛʃʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu; просянка

potrzos n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza schoeniclus, ptak z rodziny trznadlowatych камышовая овсянка

potrójny pɔˈtrujnɨ adj
składający się z trzech jednakowych lub podobnych części тройной

potwierdzać pɔˈtfʲjɛrʣ̑aʨ̑ v
aspekt niedokonany od: potwierdzić подтверждать

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają подтверждение

potwierdzić pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie подтвердить

potwór ˈpɔtfur n
(przenośnie, przenośnia) dręczyciel зверь изверг изувер монстр
straszny stwór чудовище монстр

potwór z Loch Ness ˈpɔtfur ˈz‿lɔx ˈnɛs n
domniemane, legendarne zwierzę ze szkockiego jeziora; Несси лох-несское чудовище

potyczka pɔˈtɨʧ̑ka n
niewielkie starcie, walka drobnych oddziałów zbrojnych столкновение стычка

potykać pɔˈtɨkaʨ̑ v
zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się спотыкаться

potylica ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa; затылок

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
przeważająca siła i skuteczność мощь

potężny pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ adj
o wielkiej mocy мощный могучий

poufałość n
bardzo bliskie stosunki między ludźmi запанибратство панибратство

poufały adj
taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków запанибратский панибратский

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
tajny, powierzony w sekrecie конфиденциальный секретный

poważanie ˌpɔvaˈʒãɲɛ n
poszanowanie, szacunek, uznanie, którym darzy się kogoś lub coś уважение

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem серьёзный
mający uznanie u innych osób серьёзный
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą серьёзный
odpowiedzialny, godny zaufania серьёзный
mający zasadnicze znaczenie серьёзный
o literaturze, filmie poruszający trudny temat серьёзный

powiadać v
mówić; mówiąc informować, oznajmiać; opowiadać баять

powiadomienie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: powiadomić уведомление

powiat ˈpɔvʲjat n
jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa; повят

powidła pɔˈvʲidwa n
przetwór robiony głównie ze smażonych śliwek z dodatkiem cukru; повидло

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wyrazić coś słowami, oznajmić сказать
wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny сказать

powieka pɔˈvʲjɛka n
kawałek skóry zakrywający oko; веко

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃçɲa pɔˈvʲjɛʃçɲɛ n
(geometria) dwuwymiarowy odpowiednik krzywej плоскость
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach площадь поверхность
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy поверхность
zewnętrzna strona поверхность

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
(przestarzałe, przestarzały) zaraza, (zobacz) morowe powietrze поветрие
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; воздух поветрие
w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią воздух

powietrzny pɔˈvʲjɛṭʃnɨ adj
związany z powietrzem, dotyczący powietrza воздушный

powieściopisarka pɔˈvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔpʲiˈsarka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze powieści романистка

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
autor powieści романист

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki; роман

powinien pɔˈvʲĩɲɛ̃n modal
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił должен

powinność pɔˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego долг обязательство

powinowactwo ˌpɔvʲĩnɔˈvaʦ̑tfɔ n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zdolność pierwiastków do wchodzenia ze sobą w reakcje сродство

powinszowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: powinszować поздравление

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
być powodem czegoś, przyczyną возбуждать создавать

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
wyraża życzenie udanej pracy; szczęścia удачи

powodzenie ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: powodzić везение удача
atrakcyjność w oczach innych успех

powodziowy ˌpɔvɔˈʥ̑ɔvɨ adj
związany z powodzią паводковый

powodzić pɔˈvɔʥ̑iʨ̑ v
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością преуспевать

powojenny adj
taki, który dzieje się po wojnie послевоенный

powoli pɔˈvɔlʲi adv
wolno, z małą prędkością медленно

powolnie adv
w sposób powolny, wolno медленно

powolny pɔˈvɔlnɨ adj
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli медленный
ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny медленный

powozownia n
(architektura, architektoniczny) budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów zaprzęgowych; каретник

powołżański adj
związany z Powołżem, dotyczący Powołża поволжский

powrót ˈpɔvrut n
ponowne przybycie do tego samego miejsca возврат возвращение

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej; восстание

powstanie styczniowe n
(historia, historyczny, historycznie) polskie powstanie narodowe przeciwko Rosji, które zostało wywołane 22 stycznia 1863 roku i trwało przez lata 1863-1864; Январское восстание

powstaniec pɔˈfstãɲɛʦ̑ n
uczestnik powstania zbrojnego, insurekcji повстанец

powstańczy adj
związany z powstaniem, dotyczący powstania повстанческий
związany z powstańcami, dotyczący powstańców повстанческий

powstrzymywać ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś предотвращать
zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu сдерживать удерживать

powszechny pɔˈfʃɛxnɨ adj
dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny общий совместный

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił повторять твердить

powtórzyć pɔˈftuʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: powtarzać повторить

powód ˈpɔvut n
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego повод
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych; истец

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru; наводнение
(przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość наплыв

poza ˈpɔza n
postawa, stan ciała w danej chwili поза

poza ˈpɔza preposition
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz вне

pozajelitowy adj
(medycyna, medyczny) taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi парентеральный

pozakonkursowy adj
odbywający się poza konkursem внеконкурсный

pozamałżeński ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania внебрачный

pozaszkolny adj
odbywający się nie w ramach nauki szkolnej внешкольный
odbywający się poza szkołą внешкольный

pozaziemski adj
pochodzący spoza Ziemi внеземной инопланетный

pozbawiać pɔˈzbavʲjäʨ̑ v
zabrać, odbierać coś лишать

pozbawić pɔˈzbavʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: pozbawiać лишить

pozdrawiać pɔˈzdravʲjäʨ̑ v
witać приветствовать

pozdrowić pɔˈzdrɔvʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: pozdrawiać поприветствовать

pozer ˈpɔzɛr n
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie позёр

pozew ˈpɔzɛf n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa; иск

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny уровень
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy уровень
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju уровень

poziomica ˌpɔʑɔ̃ˈmʲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu; ватерпас уровень

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach; земляника
(spożywczy) (kulinaria) owoc poziomki (1.1) земляника

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
prostopadły do kierunku siły grawitacji горизонтальный

poznański pɔˈznãj̃sʲci adj
związany z Poznaniem, dotyczący Poznania познанский
charakterystyczny dla Poznania lub poznaniaków, mający cechy lub właściwości przypisywane Poznaniowi lub poznaniakom познанский

pozornie adv
sprawiając wrażenie prawdziwego по-видимому

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego ложный мнимый

pozostawać ˌpɔzɔˈstavaʨ̑ v
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś оставаться
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się оставаться
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś оставаться

pozostawiać wiele do życzenia ˌpɔzɔˈstavʲjäʥ̑ ˈvʲjɛlɛ ˌdɔ‿ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲa v
nie spełniać oczekiwań оставлять желать лучшего

pozostać pɔˈzɔstaʨ̑ v
aspekt dokonany od: pozostawać остаться

pozostały ˌpɔzɔˈstawɨ adj
taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę остальной

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić позволять разрешать
umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne позволять разрешать

pozwany pɔˈzvãnɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo ответчик

pozwolenie ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy позволение разрешение

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
w warcabach i (szachy, pojęcie szachowe) ułożenie bierek na szachownicy w danym momencie gry позиция

pozycja misjonarska n
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim; миссионерская позиция

pozytywny ˌpɔzɨˈtɨvnɨ adj
kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach позитивный
przychylnie nastawiony позитивный
z potwierdzoną obecnością w badaniu позитивный
przynoszący korzyści позитивный положительный

pozór ˈpɔzur n
to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane видимость

pozłacać v
pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor золотить

połabski adj
związany z Połabiem i Połabianami, dotyczący Połabia полабский

połamania nóg interjection
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę ни пуха ни пера

połowa pɔˈwɔva n
jedna z dwóch równych części całości половина

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
miejsce znajdowania się czegoś местоположение

położniczy adj
(medycyna, medyczny) związany z położnictwem, dotyczący położnictwa родильный

położnik pɔˈwɔʒʲɲik n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu акушер

położony ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ participleAdjective
znajdujący się, usytuowany w danym miejscu расположенный расположен

położyć pɔˈwɔʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: kłaść положить

położyć lachę pɔˈwɔʒɨʨ̑ ˈlaxɛ idiom
(wulgarnie, wulgaryzm) zlekceważyć coś, kogoś, nie liczyć się z czymś, kimś, zrezygnować z czegoś, z jakiegoś zamierzenia, zwykle z powodu jakichś przeszkód, trudności плевать с высокой колокольни положить хуй

położyć uszy po sobie pɔˈwɔʒɨʨ̑ ˈuʃɨ pɔ‿ˈsɔbʲjɛ v
stracić odwagę, pewność siebie, stać się pokornym, potulnym, stchórzyć опустить хвост подвернуть хвост поджать хвост

południe pɔˈwudʲɲɛ n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód; юг
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta; полдень

południk pɔˈwudʲɲik n
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny; меридиан

południowiec n
osoba z południa, z krajów na południu южанин

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
będący na południowym wschodzie юго-восточный

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki южноафриканский

południowoamerykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki Południowej южноамериканский

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim южнокорейский

południowosłowiański ˌpɔwudʲɲɔvɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian południowych (Słoweńców, Chorwatów, Serbów, Bośniaków, Czarnogórców, Macedończyków i Bułgarów), związany ze Słowianami południowymi южнославянский

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek) южный

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim юго-восток

połykać v
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny глотать

połykać łzy v
powstrzymywać się od płaczu, nie dawać poznać po sobie smutku глотать слёзы

połówka pɔˈwufka n
jedna z dwóch równych części czegoś половинка

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: połączyć соединение
możliwość rozmowy telefonicznej lub sama rozmowa соединение

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę; чулок

pończoszniczy ˌpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɔʃʲˈɲiʧ̑ɨ adj
związany z wyrobem lub naprawą pończoch, stosowany w pończosznictwie чулочный

pościel ˈpɔɕʨ̑ɛl n
wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie постель

pośladek pɔˈɕladɛk n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami; ягодица

pośladkowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący pośladków ягодичный

poślubić pɔˈɕlubʲiʨ̑ v
wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż жениться

pośmiertnie adv
po śmierci посмертно

pośmiertny adj
zrobiony po czyjejś śmierci посмертный

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
spieszenie się, robienie czegoś szybko торопливость

poświadczać pɔˈɕfʲjaṭʧ̑aʨ̑ v
potwierdzać czyjeś zdanie/czyjś bieg wydarzeń подтверждать свидетельствовать служить свидетельство

poświerka pɔˈɕfʲjɛrka n
(ornitologia, ornitologiczny) Calcarius lapponicus, ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii; лапландский подорожник

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
(książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra жертвовать посвящать
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą освящать
oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie посвящать уделять

pożar ˈpɔʒar n
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia; пожар

pożegnać pɔˈʒɛɡnaʨ̑ v
aspekt dokonany od: żegnać попрощаться проститься

pożerać pɔˈʒɛraʨ̑ v
(potocznie, potoczny) o ludziach: jeść łapczywie пожирать
(potocznie, potoczny) o zwierzętach drapieżnych: zjadać coś пожирать
(potocznie, potoczny) zużywać dużą ilość czegoś, pochłaniać пожирать

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą занимать одалживать брать в долг
dawać coś komuś na pewien czas одалживать давать в долг

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone; заём

pożyczyć pɔˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
dać coś komuś na pewien czas дать в долг одолжить
wziąć coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą взять в долг занять одолжить

pożytecznie ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób pożyteczny полезно

pożyteczny ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś полезный

pożyteczny idiota ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta n
ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy; полезный идиот

pożywny pɔˈʒɨvnɨ adj
posilny, wzmacniający, sycący сытный

prababcia praˈbapʲʨ̑a n
matka dziadka lub babci прабабушка

prababka praˈbapka n
matka dziadka lub babki прабабушка

praca ˈpraʦ̑a n
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego; механический работа
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu работа
funkcjonowanie czegoś работа
artykuł, tekst lub dzieło plastyczne работа
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; работа труд

pracochłonny ˌpraʦ̑ɔˈxwɔ̃nːɨ adj
wymagający relatywnie dużego nakładu pracy w stosunku do efektu трудоёмкий

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników; работодатель

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym работать трудиться

pracowitość ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest pracowity трудолюбие

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością трудолюбивый

pracownia praˈʦ̑ɔvʲɲa n
(edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych лаборатория
(sztuka) pomieszczenie, w którym pracuje artysta: malarz, rzeźbiarz, pisarz itp. мастерская

pracownica ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a n
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy работница служашая сотрудница труженица

pracowniczka n
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy работница служашая сотрудница труженица

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę; работник трудящийся

pracuś ˈpraʦ̑uɕ n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) człowiek bardzo pilny w pracy работяга трудяга труженик

praczka ˈpraʧ̑ka n
kobieta zawodowo piorąca прачка

pradawny adj
bardzo stary, dawny давнопрошедший

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
ojciec dziadka lub babci прадед прадедушка

pragmatyczność ˌpraɡmaˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
cecha tego, co pragmatyczne прагматичность

pragmatysta ˌpraɡmaˈtɨsta n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik pragmatyzmu, teoretyk pragmatyzmu прагматик прагматист

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu; жажда
chęć realizacji, zrobienia czegoś; dążenie do czegoś; życzenie, ambicja желание

pragnąć ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑ v
(dawniej, dawny) być spragnionym, chcieć pić жаждать
(oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie желать

prajęzyk n
język, z którego wywodzą się inne języki; праязык

praktyczność n
cecha tego, co praktyczne i użyteczne практичность
cecha tych, którzy są praktyczni, życiowi i zaradni практичность

praktyczny prakˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce практический

praktyka ˈpraktɨka n
świadoma i celowa działalność ludzka практика

pralka ˈpralka n
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny; стиральная машина

pralnia ˈpralʲɲa n
miejsce, w którym pierze się odzież прачечная

pranie ˈprãɲɛ n
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.; стирка

praojciec praˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem праотец

prasa ˈprasa n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji; пресс
ogół czasopism пресса

praski ˈprasʲci adj
związany z miastem Praga, dotyczący miasta Pragi пражский

prasować praˈsɔvaʨ̑ v
wygładzać ubranie za pomocą żelazka гладить утюжить
ściskać za pomocą prasy пресовать

prasłowiański adj
związany z Prasłowianami lub z prasłowiańszczyzną, dotyczący Prasłowian lub prasłowiańszczyzny праславянский
mający cechy przypisywane Prasłowianom праславянский

prasłowiański n
martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie; праславянский

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności; права человека

prawa kobiet n
uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach; права женщин

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi; права животных

prawda ˈpravda n
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) jedna z dwóch wartości logicznych, obok fałszu; истина
treść zgodna z rzeczywistością; правда истина

prawda w oczy kole ˈpravda ˈv‿ɔʧ̑ɨ ˈkɔlɛ proverb
inni mają rację, a my nie potrafimy się z tym pogodzić правда глаза колет

prawdiński adj
związany z Prawdinskiem, dotyczący Prawdinska правдинский

prawdomówność n
cecha tego, co prawdomówne; cecha tych, którzy są prawdomówni правдивость

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1); вероятность
szansa, że coś się wydarzy вероятность правдоподобие правдоподобность

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
przypuszczalnie, być może вероятно

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy вероятный

prawdziwie pravʲˈʥ̑ivʲjɛ adv
w sposób prawdziwy правдиво

prawdziwość pravʲˈʥ̑ivɔɕʨ̑ n
zgodność z prawdą, z rzeczywistością правдивость

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
naturalny настоящий
typowy dla naszych wyobrażeń настоящий
rzeczywisty настоящий истинный правдивый

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem без беды друга не узнаешь друг познаётся в беде

prawica praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej правые

prawicowy ˌpravʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy правый

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
właściwy, poprawny, zgodny z prawidłami, założeniami, zasadami, normami правильный

prawie ˈpravʲjɛ particle
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu почти

prawić ˈpravʲiʨ̑ v
mówić o czymś nauczając отчитывать

prawnik ˈpravʲɲik n
osoba posiadająca wykształcenie prawnicze юрист
kobieta posiadająca wykształcenie prawnicze юристка

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
córka wnuka lub wnuczki правнучка

prawnuk ˈpravnuk n
syn wnuczki lub wnuka правнук

prawny ˈpravnɨ adj
taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie юридический

prawo ˈpravɔ adv
prawa strona право

prawo ˈpravɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; право
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; закон право

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe; водительское удостоверение

prawo jest po to, aby je omijać proverb
przysłowie wyrażające pogląd, że czasami można nie przestrzegać przepisów prawa нет закона без обхода

prawo- prefix
…służący do tworzenia wyrazów związanych z prawem право-
…służący do tworzenia wyrazów związanych z prawą stroną czegoś право-

prawobrzeżny ˌpravɔˈbʒɛʒnɨ adj
(geografia, geograficzny) położony, znajdujący się na prawym brzegu (nad prawym brzegiem) rzeki правобережный

prawomocność n
cecha tego, co prawomocne правомочность

praworządność n
cecha tego, co praworządne; cecha tych, którzy są praworządni; законность правопорядок правосудие

prawosławie ˌpravɔˈswavʲjɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej); православие

prawosławny ˌpravɔˈswavnɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia православный

prawosławny ˌpravɔˈswavnɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prawosławia православный

prawowity ˌpravɔˈvʲitɨ adj
legalny, uzasadniony prawnie, zgodny z prawem, właściwy законный легальный легитимный

prawoznawczy ˌpravɔˈznafʧ̑ɨ adj
związany z prawoznawstwem lub prawoznawcą правоведческий

prawość ˈpravɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest prawy благонамеренность

prawy ˈpravɨ adj
o stronie tkaniny: zewnętrzny, wierzchni лицевой
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce правый
o człowieku: uczciwy, szlachetny правый
prawicowy, konserwatywny правый

prawybory n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu праймериз

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59; празеодим

precyzja prɛˈʦ̑ɨzʲja n
dokładność, staranność точность

precz prɛʧ̑ adv
w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś прочь

predykatyw n
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienny wyraz pełniący funkcję czasownika предикатив

prefektura ˌprɛfɛkˈtura n
teren działania prefekta префектура
urząd prefekta префектура

prehistoria ˌprɛçiˈstɔrʲja n
okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma; протоистория

prekariat prɛˈkarʲjat n
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia; прекариат

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości; прекогниция

prekursor prɛˈkursɔr n
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.; предшественник прекурсор
(chemia, chemiczny) substancja towarzysząca pierwszemu stadium reakcji прекурсор

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu; премьер премьер-министр

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem премьера

prenumerata ˌprɛ̃nũmɛˈrata n
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas подписка

prenumerować v
otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas абонировать

pretekst ˈprɛtɛkst n
powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę предлог

pretensjonalny ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
(książkowy) zachowujący się sztucznie, krygujący się претенциозной
(książkowy) zbyt wyszukany, świadczący o złym guście претенциозной

pretor ˈprɛtɔr n
(starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie; претор

prewencyjny ˌprɛvɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ adj
służący zapobieganiu, prewencji превентивный

prezbiter n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie; пресвитер

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej; пресвитерий

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii подарок

prezenter n
osoba, która zapowiada audycje w radiu lub telewizji диктор

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu; презерватив

prezes ˈprɛzɛs n
osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu председатель

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
(administracja) w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców; мэр
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach; президент

prima aprilis ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis n
dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce; День дурака День смеха Первое апреля

primogenitura ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura n
dziedziczenie przez najstarszego w rodzie первородство

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
pierwszeństwo przysługujące czemuś приоритет

pro forma ˈprɔ ˈfɔrma idiom
dla pozoru для проформы

pro-choice n
ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji; прочойс

problem ˈprɔblɛ̃m n
kłopotliwa sytuacja проблема
interesujące zagadnienie проблема

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
budzący zastrzeżenia lub niepewny проблематический

proca ˈprɔʦ̑a n
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski; праща

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
(matematyka, matematyczny) setna część całości; процент

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu процесс
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie процесс
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie процесс

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów; процессор

procesorowy adj
związany z procesorem, dotyczący procesora процессорный

prochowiec prɔˈxɔvʲjɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) cienki płaszcz плащ

prodiż ˈprɔdʲiʃ n
elektryczne urządzenie do pieczenia w postaci metalowego naczynia z pokrywą z przezroczystym otworem; чудо-печка

producent prɔˈduʦ̑ɛ̃nt n
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży производитель

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
ogół tego, co zostało wyprodukowane продукция
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów производство продукция

produkowanie ˌprɔdukɔˈvãɲɛ n
wytwarzanie czegoś w sposób przemysłowy вырабатывание продуцирование производство

produkować ˌprɔduˈkɔvaʨ̑ v
tworzyć, wytwarzać coś производить выпускать

produkt ˈprɔdukt n
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa продукт

produkt krajowy brutto ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym; валовой внутренний продукт

produktywność n
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów; производительность
cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni продуктивность производительность

profesja prɔˈfɛsʲja n
zawód; профессия

profesjonalizacja ˌprɔfɛsʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja n
przejście na profesjonalne, zawodowe wykonywanie czegoś профессионализация

profesor prɔˈfɛsɔr n
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym; профессор
(edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych; профессор
(edukacja, edukacyjny) kobieta zajmująca stanowisko profesora (1.2) профессор профессорша
(edukacja, edukacyjny) uczona z tytułem naukowym profesora (1.1) профессор профессорша

profilaktyczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom профилактический
(książkowy) związany z zapobieganiem, przeciwdziałaniem czemuś niepożądanemu профилактический

profilaktyka ˌprɔfʲiˈlaktɨka n
(medycyna, medyczny) środki i działania podejmowane w celu zapobiegania chorobom профилактика
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk профилактика

prognoza prɔˈɡnɔza n
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach прогноз

prognoza pogody n
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie прогноз погоды

program ˈprɔɡrãm n
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań программа
(potocznie, potoczny) broszurka z informacjami o sztuce teatralnej lub operowej, rozprowadzana pośród widzów программа
(potocznie, potoczny) zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie программа
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio программа
plan działań программа

programista ˌprɔɡrãˈmʲista n
(informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych; программист

programowalny adj
taki, który można zaprogramować программируемый

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych; программирование
(rzeczownik odczasownikowy) od: programować программирование

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe программировать

progresja n
(ekonomia, ekonomiczny) wzrastanie jakiegoś współczynnika прогрессия
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powtarzanie motywu, zwrotu melodycznego ze stopniowym wzrostem wysokości tonów прогрессия
osiągnięcie następnego stadium rozwoju прогрессия

projekcja prɔˈjɛkʦ̑ʲja n
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie; проекция

projekt ˈprɔjɛkt n
plan działania lub postępowania план проект
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu план проект
szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś проект

projektowanie ˌprɔjɛktɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: projektować проектирование

prokopjewski adj
związany z Prokopjewskiem, dotyczący Prokopjewska прокопьевский

prokreacja n
(biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa прокреация

proktolog prɔˈktɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy проктолог

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem; прокурор
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta prokurator (1.1) прокурорша

prokuratura n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności; прокуратура

proletariacki ˌprɔlɛtarʲˈjaʦ̑ʲci adj
(przymiotnik) od proletariat пролетарский

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; пролетариат
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją пролетариат
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna пролетариат

proletariusz ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli; пролетарий
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa; пролетарий

prom prɔ̃m n
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo; паром

promet ˈprɔ̃mɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61; прометий

promienie katodowe n
(fizyka, fizyczny) strumień elektronów biegnący od katody do anody w rurze do wyładowań elektrycznych wypełnionej rozrzedzonym gazem катодные лучи

promieniotwórczy adj
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości радиоактивный

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało; излучение

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka; радиус
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; луч
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała луч

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników; пропаганда

propagandowy ˌprɔpaɡãnˈdɔvɨ adj
związany z propagandą, będący propagandą, mający cechy propagandy пропагандистский

propagowanie ˌprɔpaɡɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: propagować пропагандирование

propan ˈprɔpãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG; пропан

propedeutyczny ˌprɔpɛdɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
wstępny; przygotowujący do czegoś пропедевтический

propedeutyka ˌprɔpɛˈdɛwtɨka n
wstęp do czegoś, wprowadzenie, przygotowanie пропедевтика

propen ˈprɔpɛ̃n n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkenów, bezbarwny gaz; пропен

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt) предлагать

proporcjonalność n
(matematyka, matematyczny) zależność między dwiema wielkościami, w której przy powiększeniu lub pomniejszeniu wartości jednej z nich, wartość drugiej zwiększa się tyleż razy lub tyleż razy się zmniejsza пропорциональность
cecha tego, co proporcjonalne; cecha tych, którzy są proporcjonalni пропорциональность

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
coś, co się komuś proponuje предложение

propylen prɔˈpɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) propen пропилен

propyn ˈprɔpɨ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie; метилацетилен пропин

proroctwo prɔˈrɔʦ̑tfɔ n
przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka пророчество

proroczy prɔˈrɔʧ̑ɨ adj
taki, który niesie w sobie proroctwo; jest proroctwem пророческий

prorok ˈprɔrɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie; пророк

prorokowanie n
przepowiadać przyszłe zdarzenia пророчествование

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
zwracać się do kogoś w celu nakłonienia go do złożenia wizyty; zapraszać звать приглашать
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś просить

prosta ˈprɔsta n
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi; прямая

prostactwo n
zespół cech właściwych prostakowi lub prostackiem zachowaniu грубость

prostaczek n
(literacko) ktoś niewykształcony, ubogi простак

prostaczka n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci żenskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski невежа

prostak ˈprɔstak n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski невежа

prostatektomia n
(medycyna, medyczny) wycięcie gruczołu krokowego простатэктомия

prosto spod igły ˈprɔstɔ spɔd‿ˈiɡwɨ idiom
o przedmiocie, często o ubraniu: nowy, niedawno uszyty, wyprodukowany с иголочки

prostoduszność n
cecha kogoś, kto odznacza się prostotą, szczerością i łatwowiernością простодушие простодушность

prostoduszny adj
odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach простодушный

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste; прямоугольник

prostolinijność n
cecha kogoś, kto postępuje w sposób uczciwy, szczery i otwarty простолинейность прямодушие прямолинейность прямота

prostolinijny adj
postępujący w sposób uczciwy, szczery i otwarty; (także, też): świadczący o takich cechach простолинейный прямолинейный

prostoliniowość n
(geometria) (fizyka, fizyczny) cecha czegoś, co przebiega po linii prostej прямолинейность

prostopadłościan ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn n
(geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami; прямоугольный параллелепипед

prostopadłość n
cecha tego, co prostopadłe перпендикулярность

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty ортогональный перпендикулярный

prosty ˈprɔstɨ adj
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku прямой
niewykształcony; zwykły простой просто
łatwy, o niewielkiej trudności простой просто
równy ровный

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
proceder sprzedaży usług seksualnych; проституция проститу́ция

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
(pejoratywnie, pejoratywny) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne проститутка
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek sprzedajny, który dla własnych korzyści zdradza innych lub postępuje niegodziwie i oportunistycznie проститутка

proszek ˈprɔʃɛk n
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek порошок

proszek do pieczenia n
(kulinaria) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu; пекарский порошок

proszę ˈprɔʃɛ
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego пожалуйста
potwierdzenie wykonania prośby пожалуйста

protagonista ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista n
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami протагонист
odtwórca głównej roli протагонист

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91; протактиний

protekcjonizm ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary; протекционизм

protest ˈprɔtɛst n
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś протест

protestancki ˌprɔtɛˈstãnʦ̑ʲci adj
związany z protestantami lub protestantyzmem протестантский

protestant prɔˈtɛstãnt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich протестант

protestantka ˌprɔtɛˈstãntka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje protestantyzm протестантка

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku; протестантизм протестантство

protestować ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑ v
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza протестовать возражать

proteza prɔˈtɛza n
sztuczna kończyna lub (rzadziej) inny sztuczny narząd ciała; протез

proto- ˈprɔtɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu прото-

protokolant ˌprɔtɔˈkɔlãnt n
osoba, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp. протоколист

protokół prɔˈtɔkuw n
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał; протокол акт

proton ˈprɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego; протон

protozoologia ˌprɔtɔzɔːˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się pierwotniakami; протозоология

proustyt n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra; прустит

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca вести
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem) вести
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś вести
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu вести
(choreografia, choreograficzny) w tańcu: kierować partnerką вести
tworzyć skutek czegoś вести

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci adj
związany z Prowansją, dotyczący Prowansji провансальский

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci n
jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji; провансальский диалект провансальский наречие

prowiant ˈprɔvʲjãnt n
żywność, zapasy żywności провиант

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach провинция
obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast провинция

prowincjał n
(kościelny) (administracja) wyższy przełożony zakonny, zarządzający prowincją; провинциал

prowincjonalność n
cecha tego, co prowincjonalne; cecha tych, którzy są prowincjonalni провинциальность

prowincjonalny adj
położony na prowincji, z dala od metropolii провинциальный
związany z prowincją, dotyczący prowincji провинциальный

prowincjusz prɔˈvʲĩnʦ̑ʲjuʃ n
(lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego провинциал

prowincjuszka n
(lekceważąco, lekceważący) kobieta mieszkająca na prowincji, nie posiadająca wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego провинциалка

prowokacja ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja n
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania провокация
podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody провокация

prowokacyjność n
cecha tego, co prowokacyjne; cecha tych, którzy są prowokacyjni провокационность

prowokacyjny ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ adj
zaczepny, mający charakter prowokacji провокационный

prowokator ˌprɔvɔˈkatɔr n
osoba dokonująca prowokacji подстрекатель провокатор
tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi υπονομευτής провокатор

prowokatorka n
kobieta, która prowokuje; kobieta powodująca prowokację провокаторша

prowokowanie ˌprɔvɔkɔˈvãɲɛ n
dokonywanie prowokacji провоцирование

prowokować ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑ v
wywoływać провоцировать
podburzać do czegoś провоцировать

prozaiczność n
cecha tego, co prozaiczne, przyziemne, powszednie прозаичность

pruski ˈprusʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców пруссацкий прусский
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy прусский

pruski ˈprusʲci n
wymarły język bałtyjski; прусский

pruć pruʨ̑ v
odczepiać rzeczy przyszyte do materiału (tkaniny) пороть распарывать распускать
usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny) пороть распарывать распускать
wysnuwać nić z dzianiny жарить строчить шпарить

prymatolog ˌprɨ̃maˈtɔlɔk n
(zoologia, zoologiczny) zoolog - specjalista w dziedzinie prymatologii приматолог
(zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie prymatologii приматолог

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka; приматология

prymatologiczny ˌprɨ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z prymatologią, dotyczący prymatologii приматологический

prymitywność n
cecha tego, co prymitywne, pierwotne; cecha tych, którzy są prymitywni, pierwotni примитивность
cecha tego, co prymitywne, prostackie; cecha tych, którzy są prymitywni, prostaccy примитивность

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury примитивный
mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę примитивный

pryncypał prɨ̃nˈʦ̑ɨpaw n
(potocznie, potoczny) przełożony принципал

pryncypialność n
postawa wierności wyznawanym zasadom принципиальность

pryncypialny ˌprɨ̃nʦ̑ɨˈpɨalnɨ adj
(książkowy) kierunkujący się pryncypiami, wyznawanymi zasadami принципиальный

pryskać ˈprɨskaʨ̑ v
wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś брызгать
poruszać się w powietrzu w formie kropel lub drobnych cząstek брызгать

prysnąć ˈprɨsnɔ̃ɲʨ̑ v
wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś брызнуть
wystrzelić w powietrze w formie kropel lub drobnych cząstek брызнуть

pryszcz prɨʃʧ̑ n
krosta прыщ

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli; душ

prywaciarz prɨˈvaʨ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lub (pogardliwie) w PRL prywatny przedsiębiorca, rzemieślnik lub kupiec частник

prywata prɨˈvata n
dbałość o własne dobro i interesy kosztem dobra publicznego своекорыстие

prywatka prɨˈvatka n
(przestarzałe, przestarzały) młodzieżowa zabawa urządzana w prywatnym domu вечеринка

prywatnie prɨˈvatʲɲɛ adv
w sposób prywatny приватно

prywatność n
życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych; приватность

prywatny prɨˈvatnɨ adj
dotyczący czyichś osobistych spraw личный частный
nie dla każdego dostępny частный
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie) частный
niereprezentujący żadnej instytucji частный
będący czyjąś osobistą własnością частный
wynajęty do osobistego użytku частный

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego; приватизация

prywatyzowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: prywatyzować приватизирование

pryzmatoid n
(geometria) wielościanu, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach; призматоид

przebaczenie ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
odpuszczenie czyichś win прощение

przebieg ˈpʃɛbʲjɛk n
odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie течение

przebiegłość pʃɛˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest przebiegły коварство хитрость

przebiegły pʃɛˈbʲjɛɡwɨ adj
postępujący chytrze, przemyślnie коварный хитрый

przebieraniec ˌpʃɛbʲjɛˈrãɲɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) osoba występująca w kostiumie upodabniającym ją do kogoś, czasem w masce ряженный

przebierać pʃɛˈbʲjɛraʨ̑ v
zmieniać ubranie, zakładać inne ubranie переодеваться

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L. подснежник

przebranie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przebrać костюм наряд одеяние

przebywać pʃɛˈbɨvaʨ̑ v
być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas пребывать

przebój n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych боевик

przechodniość n
(gramatyka) cecha czasownika przechodniego; переходность

przechodzić pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑ v
przekraczać coś w poprzek переходить

przechodzić z rąk do rąk pʃɛˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈz‿rɔ̃ŋɡ dɔ‿ˈrɔ̃ŋk v
coś często zmienia właściciela переходить из рук в руки
coś jest podawane kolejno kilku osobom переходить из рук в руки

przechowalnia bagażu ˌpʃɛxɔˈvalʲɲa baˈɡaʒu n
miejsce, w którym podróżujący może czasowo zostawić swój bagaż камера хранения

przechowywanie ˌpʃɛxɔvɨˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przechowywać хранение

przechowywać ˌpʃɛxɔˈvɨvaʨ̑ v
chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu беречь хранить
chronić coś przed zapomnieniem беречь хранить
trzymać kogoś w ukryciu беречь прятать укрывать хранить

przeciek ˈpʃɛʨ̑ɛk n
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej утечка
wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność протечка утечка

przecież ˈpʃɛʨ̑ɛʃ particle
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność ведь

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; запятая

przeciw ˈpʃɛʨ̑if preposition
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem против
… używany do określenia celu działania czegoś против
… używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem против

przeciwalergiczny ˌpʃɛʨ̑ivalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) przeciwdziałający alergii противоаллергический

przeciwbólowy ˌpʃɛʨ̑ivbuˈlɔvɨ adj
zwalczający ból болеутоляющий противоболевой

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm; антитело

przeciwcierny adj
(technologia, technika, techniczny) mający ograniczyć lub zapobiec tarciu антифрикционный

przeciwczołgowy ˌpʃɛʨ̑ifʧ̑ɔwˈɡɔvɨ adj
mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie czołgu противотанковый

przeciwdesantowy ˌpʃɛʨ̑ivdɛsãnˈtɔvɨ adj
służący przeciwko desantowi, mający na celu zwalczanie desantu противодесантный

przeciwgorączkowy ˌpʃɛʨ̑ivɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ adj
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce жаропонижающий противолихорадочный

przeciwgruźliczy ˌpʃɛʨ̑ivɡruʑˈlʲiʧ̑ɨ adj
(medycyna, medyczny) działający przeciw gruźlicy, używany przy leczeniu gruźlicy, zapobiegający gruźlicy противотуберкулёзный

przeciwgrzybiczy ˌpʃɛʨ̑ivɡʒɨˈbʲiʧ̑ɨ adj
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę противогрибковый

przeciwhistaminowy adj
(medycyna, medyczny) hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek антигистаминный

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym противоположность

przeciwległy ˌpʃɛʨ̑ivˈlɛɡwɨ adj
znajdujący się, leżący po przeciwnej stronie czegoś противолежащий противоположный

przeciwlotniczy ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi противовоздушный

przeciwmalaryczny ˌpʃɛʨ̑ivmalaˈrɨʧ̑nɨ adj
działający przeciw malarii, używany przy leczeniu malarii, zapobiegający malarii противомалярийный

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę противник
ten, kto jest czemuś przeciwny противник

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie; противоположный
(staropolski) przykry противный
całkowicie różny совсем другой
niezgadzający się na coś не согласный против
skierowany w odwrotną stronę встречный противоположный
znajdujący się naprzeciw czegoś напротив противоположный

przeciwodleżynowy ˌpʃɛʨ̑ivɔdlɛʒɨ̃ˈnɔvɨ adj
(medycyna, medyczny) zapobiegający powstawaniu odleżyn, używany podczas leczenia odleżyn противопролежневый

przeciwpancerny ˌpʃɛʨ̑ifpãnˈʦ̑ɛrnɨ adj
mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie celu osłoniętego pancerzem бронебойный
mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie wszelkiego typu broni pancernej противотанковый

przeciwpasożytniczy ˌpʃɛʨ̑ifpasɔʒɨtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów противоглистный

przeciwpiechotny adj
(wojskowość, wojskowy) pomocny w walce z piechotą противопехотный

przeciwpożarowy adj
(urzędowy) (technologia, technika, techniczny) mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia противопожарный

przeciwprostokątna n
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego гипотенуза

przeciwpsychotyczny adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości антипсихотический

przeciwrakowy ˌpʃɛʨ̑ivraˈkɔvɨ adj
działający przeciw rakowi, używany przy leczeniu raka, zapobiegający rakowi противораковый

przeciwskuteczny adj
wywołujący skutki przeciwne do zamierzonych контрпродуктивный

przeciwsłoneczny ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
służący do ochrony przed nadmiernym działaniem promieni słonecznych солнцезащитный

przeciwtyfusowy ˌpʃɛʨ̑iftɨfuˈsɔvɨ adj
działający przeciw tyfusowi, używany przy leczeniu tyfusowi, zapobiegający tyfusowi противотифозный

przeciwuczuleniowy ˌpʃɛʨ̑ivuʧ̑ulɛ̃ˈɲɔvɨ adj
działający przeciw uczuleniom, używany przy leczeniu uczuleń, zapobiegający uczuleniom противоаллергический

przeciwwaga n
(technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego; противовес

przeciwwirusowy ˌpʃɛʨ̑ivvʲiruˈsɔvɨ adj
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów противовирусный

przeciwzapalny ˌpʃɛʨ̑ivzaˈpalnɨ adj
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom противовоспалительный

przeciąg ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk n
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami сквозняк

przeciętnie adv
tak jak zwykle, bez zaangażowania средне

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
banalny, nieskomplikowany, prosty обычный простой
niczym się nie wyróżniający, zwykły средний обычный
reprezentatywny, typowy типичный

przeczucie pʃɛˈʧ̑uʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przeczuć предчувствие

przeczytać pʃɛˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
(zobacz) czytać прочитать

przed pʃɛt preposition
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności спереди перед
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem перед

przeddzień ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ n
(książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający канун

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze особенно прежде всего главный особо предимно

przedkarpacki adj
związany z Przedkarpaciem, dotyczący Przedkarpacia предкарпатский

przedkładać pʃɛtˈkwadaʨ̑ v
woleć coś lub kogoś, stawiać wyżej, uznawać coś za ważniejsze, wybierać coś предпочитать

przedmiesiączkowy ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ adj
występujący przed miesiączką, menstruacją предменструальный

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem; пригород предместье

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
rzecz, obiekt nieożywiony предмет
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania предмет

przedmiotowość n
cecha tego, co przedmiotowe; cecha tych, którzy są przedmiotowi предметность

przedni ˈpʃɛdʲɲi adj
(przestarzałe, przestarzały) będący bardzo dobrej jakości передовой
znajdujący się na przodzie передний

przedpoborowy adj
taki, który następuje przed poborem допризывный

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń прихожая

przedramieniowy ˌpʃɛdrãmʲjɛ̇̃ˈɲɔvɨ adj
(przymiotnik) od przedramię предплечевой

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka предплечье

przedreformowy adj
sprzed reformy, przed reformą дореформенный

przedrewolucyjny adj
poprzedzający rewolucję, następujący przed rewolucją дореволюционный

przedsionek n
(architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku тамбур

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo; предприниматель антрепренёр

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku; предприятие

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana мероприятие предприятие

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl n
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś представитель
typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii представитель

przedstawienie ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko представление спектакль

przedszkolak pʃɛṭˈʃkɔlak n
dziecko chodzące do przedszkola, będące w wieku przedszkolnym дошкольник дошкольница

przedszkolanka ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka n
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu воспитательница дошкольница

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego; детский сад

przedszkolny pʃɛṭˈʃkɔlnɨ adj
dotyczący przedszkola, właściwy przedszkolu, należący do przedszkola дошкольный
poprzedzający lata nauki szkolnej, poprzedzający okres szkolny дошкольный

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś до прежде

przedterminowość n
cecha tego, co przedterminowe досрочность преждевременность

przedwczesność n
cecha tego, co przedwczesne преждевременность

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie безвременный преждевременный

przedwcześnie pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem преждевременно

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj позавчера

przegapić pʃɛˈɡapʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: przegapiać прозевать пропустить

przegląd ˈpʃɛɡlɔ̃nt n
czynność przeglądania czegoś w celu dokonania oceny, kontroli itp. осмотр
wojskowa ceremonia prezentacji pododdziałów смотр

przeglądarka ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka n
(informatyka, informatyczny) program do wyświetlania stron internetowych; браузер

przegrana pʃɛˈɡrãna n
poniesiona porażka w grze, rywalizacji lub rozgrywce проигрыш

przegrać ˈpʃɛɡraʨ̑ v
aspekt dokonany od: przegrywać проиграть

przegrywać pʃɛˈɡrɨvaʨ̑ v
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji проигрывать

przejaw ˈpʃɛjaf n
oznaka czegoś, zewnętrzny znak проявление

przejrzystość n
cecha tego, co przejrzyste; cecha tych, którzy są przejrzyści прозрачность

przejrzysty pʃɛjˈʒɨstɨ adj
taki, który przepuszcza promienie słoneczne прозрачный
łatwy do zrozumienia, o prostej i logicznej konstrukcji понятный

przejęzyczenie ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę; оговорка

przejście ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przejść переход
miejsce, przez które można przejść переход

przejść pʃɛjɕʨ̑ v
(zobacz) przechodzić перейти

przekazanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przekazać предание

przekazać pʃɛˈkazaʨ̑ v
aspekt dokonany od: przekazywać передать

przekazywać ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑ v
dawać komuś coś (jakiś przedmiot) передавать

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.; реле
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany sygnału o małej mocy na taki sam sygnał o większej mocy celem przesłania go dalej передатчик

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
klątwa, życzenie komuś źle проклятие
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś проклятие ругательство

przeklinać na czym świat stoi pʃɛˈklʲĩnaʨ̑ na‿ˈʧ̑ɨ̃mʲ ˈɕfʲjat ˈstɔji idiom
kląć dosadnie, przeklinać w wielkim gniewie ругаться на чём свет стоит

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii убеждение
(rzeczownik odczasownikowy) od: przekonać убеждение

przekonać pʃɛˈkɔ̃naʨ̑ v
aspekt dokonany od: przekonywać убедить

przekonać się na własnej skórze pʃɛˈkɔ̃naʨ̑‿ɕɛ na‿ˈvwasnɛj ˈskuʒɛ v
poznać coś, doświadczyć czegoś osobiście, bezpośrednio узнать на своей шкуре

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności убеждать

przekopać pʃɛˈkɔpaʨ̑ v
aspekt dokonany od: przekopywać прорыть

przekraczać pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑ v
naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo нарушать
przechodzić, przedostawać się przez coś пересекать
przewyższać превышать

przekroczenie prędkości n
poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona превышение скорости

przekroczyć Rubikon pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n v
zdecydować się zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna перейти Рубикон

przekupność n
cecha tego, co przekupne; cecha tych, którzy są przekupni продажность

przekupny pʃɛˈkupnɨ adj
dający się przekupić продажный

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych; перекус
wędliny, marynaty, sery itp. podawane przed głównym daniem lub do wódki аперитив закуска

przekątna pʃɛˈkɔ̃ntna n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku (przekątna wielokąta) lub ścianie (przekątna wielościanu) i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu диагональ

przekład n
(literacko) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka перевод
proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny перевод

przekładać pʃɛˈkwadaʨ̑ v
kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie перекладывать
tłumaczyć na inny język переводить

przekłuwacz pʃɛˈkwuvaʧ̑ n
(archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie posiadające wyodrębniony wąski, lecz zaokrąglony wierzchołek powstały na skutek retuszu (obróbki) zwykle dwóch krawędzi bocznych, służący do przekłuwania; проколка

przelew ˈpʃɛlɛf n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami; перевод

przelewać krew pʃɛˈlɛvaʨ̑ ˈkrɛf idiom
narażać swoje życie, poświęcać swoje życie lub zdrowie, brać udział w walce zbrojnej проливать кровь

przelewać z pustego w próżne v
mówić dużo i niepotrzebnie, bez konkretnych wniosków переливать из пустого в порожнее
zajmować się czymś bezcelowym, bezsensownym, czymś, co nie ma żadnego znaczenia, wciąż jednym i tym samym переливать из пустого в порожнее

przelotny adj
szybko przemijający, nietrwały мимолётный

przemiana pʃɛ̃ˈmʲjãna n
przejście w stan inny niż poprzedni обмен

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa насилие

przemoc domowa n
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny; домашнее насилие

przemowa n
okolicznościowa, uroczysta wypowiedź przed zgromadzeniem речь

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę; промышленность индустрия

przemysłowiec n
właściciel zakładu przemysłowego промышленник

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle промышленный

przemytnik pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik n
osoba dokonująca przemytu, przemycająca coś контрабандист

przemówić do kieszeni pʃɛ̃ˈmuvʲiʥ̑ ˌdɔ‿cɛˈʃɛ̃ɲi v
dać łapówkę дать взятку дать на лапу подмазать колёса

przemówić do ręki pʃɛ̃ˈmuvʲiʥ̑ dɔ‿ˈrɛ̃ŋʲci v
dać łapówkę дать взятку дать на лапу подмазать колёса

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
przemieszczać coś niosąc перемещать переносить

przenośnie pʃɛ̃ˈnɔɕɲɛ adv
niedosłownie, obrazowo переносно

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
(literacko) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny иносказательный метафорический переносный
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy переносный

przeorski adj
związany z osobą lub tytułem przeora аббатский

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru аббатиса

przepaska pʃɛˈpaska n
(zobacz) przepaska biodrowa набедренная повязка

przepaska biodrowa pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva n
skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka набедренная повязка

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
obszar obok stromej ściany góry пропасть

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ v
(zobacz) przepadać пропасть

przepaść jak kamień w wodę ˈpʃɛpaɕʨ̑ ˈjak ˈːãmʲjɛ̇̃ɲ ˈv‿ːɔdɛ v
nagle zniknąć, niepostrzeżenie odejść i nie pojawiać się как в воду кануть пропасть

przepierka pʃɛˈpʲjɛrka n
(potocznie, potoczny) drobne pranie, najczęściej ręczne постирушка

przepijać pʃɛˈpʲijäʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (zobacz) przepić (pieniądze) пропивать

przepis ˈpʃɛpʲis n
(kulinaria) sposób przygotowania potrawy рецепт

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała; перепёлка обыкновенный перепел

przepiórnik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Turnicidae; трёхперстка

przepiękny pʃɛˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
niezwykle, wyjątkowo piękny прекрасный

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów диафрагма

przepowiadać v
aspekt niedokonany od: przepowiedzieć (przewidywać przyszłość, prorokować) гадать

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły пророчество предсказание

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność извините простите

przepraszać pʃɛˈpraʃaʨ̑ v
wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę извиняться просить прощения

przepuklina n
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną грыжа

przepustka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś; пропуск

przepuszczać pʃɛˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
(zobacz) przepuścić (pozwolić przejść) пропустить

przepuścić pʃɛˈpuɕʨ̑iʨ̑ v
pozwolić komuś przejść lub przejechać przez jakiś punkt пропустить

przepych n
ostentacyjne, widoczne bogactwo великолепие пышность роскошь

przerażenie ˌpʃɛraˈʒɛ̃ɲɛ n
nagły i silny strach ужас

przerwa ˈpʃɛrva n
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole перерыв
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś пауза перерыв

przerywać pʃɛˈrɨvaʨ̑ v
przeszkadzać w jakiejś czynności прерывать

przerębel n
otwór zrobiony w lodzie na jeziorze lub rzece лунка продушина прорубь

przesada pʃɛˈsada n
wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność преувеличение

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości преувеличивать

przesiadać się pʃɛˈɕadaʨ̑‿ɕɛ v
siadać na inne miejsce пересаживаться
zmieniać pojazd, środek lokomocji пересаживаться

przesilenie n
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika; солнцестояние

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe; перешеек

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju устаревший старый

przestawać pʃɛˈstavaʨ̑ v
przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej переставать

przestawić pʃɛˈstavʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: przestawiać переставлять

przestać ˈpʃɛstaʨ̑ v
aspekt dokonany od: przestawać перестать

przestronny pʃɛˈstrɔ̃nːɨ adj
taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni просторный

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
ostrzegać kogoś przed czymś предупреждать предостерегать
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem соблюдать

przestrzenny adj
dotyczący przestrzeni пространственный
mający trzy wymiary объёмный

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne; пространство
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; пространство
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; пространство
określony obszar пространство

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery космическое пространство

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
osoba, która dopuściła się przestępstwa преступник уголовный преступник

przestępczyni ˌpʃɛstɛ̃mpˈʧ̑ɨ̃ɲi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta, która popełniła przestępstwo преступница

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy; преступление

przesuwać pʃɛˈsuvaʨ̑ v
zmieniać położenie перемещать
zmieniać termin переносить

przesyłka pʃɛˈsɨwka n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy посылка

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo мешать препятствовать

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu помеха
coś, co przeszkadza, utrudnia помеха

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
wszystko to, co już się wydarzyło; прошлое

przeszły ˈpʃɛʃwɨ adj
(gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego прошлый
taki, który już minął прошлый
(przestarzałe, przestarzały) poprzedni, ubiegły минувший прошедший

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków; суеверие

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów суеверный

przesądzać v
osądzać z góry предрешать

przesłuchanie n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego слушание
(rzeczownik odczasownikowy) od: przesłuchać прослушивание

przetransportować v
przewieźć coś lub kogoś przy pomocy środków transportu транспортировать

przetłumaczalność n
cecha tego, co przetłumaczalne переводимость

przetłumaczalny ˌpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ adj
możliwy do przetłumaczenia, dający się przetłumaczyć na inny język переводимый

przewaga pʃɛˈvaɡa n
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś преимущество

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
w przeważającej części главный образ преимущественно

przewidywalność n
cecha tego, co przewidywalne; cecha tych, którzy są przewidywalni предвиденность предсказуемость прогнозируемость

przewidywalny adj
taki, który daje się przewidzieć предсказуемый

przewidywanie ˌpʃɛvʲidɨˈvãɲɛ n
domyślanie się, jaki jest najbardziej prawdopodobny tok zdarzeń w przyszłości предвидение

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
prognozować przyszłe zdarzenia предвидеть

przewieźć v
aspekt dokonany od: przewozić провезти

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
trwający długo lub stale затяжной хронический

przewodnicząca n
kobieta przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji председательница

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp. гид экскурсовод
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę проводник
przywódca duchowy lub ideowy вожак гуру
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny; проводник
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.; путеводитель

przewozić pʃɛˈvɔʑiʨ̑ v
wioząc kogoś lub coś, dostarczać do miejsca przeznaczenia провозить

przewoźnik pʃɛˈvɔʑɲik n
człowiek trudniący się przewozem перевозчик

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem; бисиклета

przewrót n
(książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot переворот

przewód ˈpʃɛvut n
(elektryczność) element obwodu służący do prowadzenia prądu; провод

przewód opadowy ˈpʃɛvut ˌɔpaˈdɔvɨ n
przewód kierujący przepływ płynów w dół опускная труба

przewód wznośny ˈpʃɛvud ˈvznɔɕnɨ n
przewód kierujący przepływ płynów do góry подъёмная труба

przez pʃɛs preposition
…czasu trwania czynności в течение
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności через сквозь
…narzędzia użytego do wykonania czynności через
…przyczyny wykonania czynności из-за

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu насморк простуда

przeznaczać pʃɛˈznaʧ̑aʨ̑ v
określać cel предназначать

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
cel, dla którego służy dana rzecz предназначение
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać предназначение

przeznaczyć pʃɛˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: przeznaczać предназначить

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
taki, który przepuszcza światło прозрачный

przezwisko pʃɛˈzvʲiskɔ n
dodatkowa nazwa nadana komuś, często o charakterze ironicznym кличка прозвище

przezywać v
zwracać się do kogoś obelżywie обзывать обзываться

przeć pʃɛʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) usilnie do czegoś dążyć, forsować coś переть

przełknąć gorzką pigułkę v
znieść, przeboleć jakąś przykrość; doznając przykrości, nie zareagować na nią проглотить пилюлю

przełom ˈpʃɛwɔ̃m n
(geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami; каньон
(książkowy) granica między dwoma okresami, koniec jednego i początek drugiego грань

przełomowy adj
dotyczący przełomu, wprowadzający nagłą, zasadniczą zmianę переломный

przełożony ˌpʃɛwɔˈʒɔ̃nɨ n
osoba wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś глава начальник руководитель

przełyk ˈpʃɛwɨk n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem, пищевод

przełęcz ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑ n
(geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty перевал

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód; простыня

przeżyć ˈpʃɛʒɨʨ̑ v
pozostać przy życiu пережить
doświadczyć czegoś пережить

przodek ˈpʃɔdɛk n
ktoś, od kogo ktoś pochodzi предок

prztyczek ˈpʃtɨʧ̑ɛk n
lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk щелбан щелчок

przy drzwiach zamkniętych pʃɨ‿ˈḍʒvʲjaγ zãˈmʲcɲɛ̃ntɨx adv
(przenośnie, przenośnia) bez obecności publiczności, bez udziału osób postronnych за закрытой дверью за закрытыми дверями

przybycie pʃɨˈbɨʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przybyć прибытие

przybywanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przybywać прибывание

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
docierać do pewnego miejsca прибывать

przybyć ˈpʃɨbɨʨ̑ v
dotrzeć do jakiegoś miejsca прибыть

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
dawać się osiągnąć даваться
o czasie, zjawisku: następować наступить
przybywać dokądś приходить
o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata приходить

przychylnie pʃɨˈxɨlʲɲɛ adv
w sposób przychylny благожелательно благосклонно доброжелательно

przychylność n
cecha tego, co przychylne благожелательность благосклонность доброжелательность

przychylny pʃɨˈxɨlnɨ adj
podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny доброжелательный

przycinać pʃɨˈʨ̑ĩnaʨ̑ v
ucinać część czegoś, aby to skrócić, uformować lub dopasować do czegoś подрезать

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. кнопка
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem кнопка

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko причина

przydatny pʃɨˈdatnɨ adj
mający zastosowanie полезный пригодный

przydawka pʃɨˈdafka n
(gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika; определение

przydać się ˈpʃɨdaʨ̑‿ɕɛ v
okazać się przydatnym, użytecznym пригодиться

przydomek n
dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby кличка

przydrożny pʃɨˈdrɔʒnɨ adj
znajdujący się przy drodze, w pobliżu drogi придорожный

przyfabryczny ˌpʃɨfaˈbrɨʧ̑nɨ adj
znajdujący się, działający lub odbywający się przy fabryce прифабричный

przygoda pʃɨˈɡɔda n
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie приключение авантюра

przygodowy adj
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiający przygody, perypetie bohaterów авантюрный
związany z przygodami, dotyczący przygód приключенческий

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś подготавливать приготавливать
stawać się gotowym na coś; zbierać się, szykować się подготавливаться приготавливаться

przygłuchy pʃɨˈɡwuxɨ adj
trochę, częściowo głuchy; słabo, źle słyszący глуховатый

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym; предлог

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach друг приятель
osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem друг приятель
(eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym друг приятель

przyjacielski ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci adj
serdeczny, życzliwy, przyjazny дружеский дружественный
dotyczący przyjaciela дружественный

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
kobieta zaprzyjaźniona z kimś приятельница

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód дружелюбный
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia дружелюбный дружеский дружественный

przyjaźnić pʃɨˈjäʑɲiʨ̑‿ɕɛ v
(dawniej, dawny) zyskiwać czyjąś przyjaźń, jednać sobie kogoś дружить

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości; дружба

przyjechać pʃɨˈjɛxaʨ̑ v
o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach приехать
o pojeździe na kołach: przybyć прибыть приехать

przyjemnie pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
od: przyjemny приятно

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące удовольствие

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie приятный
odznaczający się miłym sposobem bycia приятный

przyjeżdżać v
o człowieku: przybywać za pomocą pojazdu na kołach приезжать

przyjmować pʃɨjˈmɔvaʨ̑ v
dać pracę, zatrudniać принимать
odbierać coś (rzecz, informację) принимать
akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji принимать
o lekach: zażywać принимать

przyjmować za dobrą monetę v
traktować czyjeś słowa, zamiary na serio, nie dostrzegając lub nie chcąc dostrzec fałszu, ironii lub podstępu принимать за чистую монету

przyjąć ˈpʃɨjɔ̇̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: przyjmować принять

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji приём
(rzeczownik odczasownikowy) od: przyjąć приём

przyjść pʃɨjɕʨ̑ v
(zobacz) przychodzić прийти

przykarpacki adj
związany z Przykarpaciem, dotyczący Przykarpacia прикарпатский

przykro ˈpʃɨkrɔ adv
w sposób przykry мерзко

przykrość ˈpʃɨkrɔɕʨ̑ n
niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami неприятность

przykry ˈpʃɨkrɨ adj
wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe мерзкий

przykład ˈpʃɨkwat n
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem пример образец
osoba (postępowanie) godne naśladowania пример
osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów) пример

przylegać v
mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu прилегать

przylutowywać v
(technologia, technika, techniczny) lutując, łączyć coś z czymś припаивать

przymiarka pʃɨ̃ˈmʲjarka n
przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek примерка

przymieranie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przymierać примерка

przymierzać pʃɨ̃ˈmʲjɛʒaʨ̑ v
(krawiectwo) zakładać ubranie w celu sprawdzenia czy pasuje примерять

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”; прилагательное имя прилагательное

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem адъективный

przymus ˈpʃɨ̃mus n
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś принуждение
wewnętrzna potrzeba zrobienia czegoś принуждение

przymusowy adj
narzucony przez okoliczności принудительный
wynikający z konieczności albo obowiązku принудительный

przymuszanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przymuszać принуждение

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
nie mniej niż по крайней мере

przynieść ˈpʃɨ̃ɲɛ̇ɕʨ̑ v
trzymając coś w rękach dostarczyć w określone miejsce принести

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać приносить
odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty) приносить
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce приносить
o uczuciach powodować причинять

przynęta n
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki; приманка
(przenośnie, przenośnia) to, co kusi, wabi, przyciąga, pociąga приманка

przypadek pʃɨˈpadɛk n
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; падеж
przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby) случай
losowe, nieplanowane wydarzenie случай

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności случайно

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
będący wynikiem przypadku случайный

przypisywać ˌpʃɨpʲiˈsɨvaʨ̑ v
wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami определять

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś напоминать
przywodzić na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś напоминать вспоминать

przypomnieć v
(zobacz) przypominać напомнить

przyprawa pʃɨˈprava n
(kulinaria) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu; приправа специя

przyprostokątna n
(matematyka, matematyczny) w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty; катет

przypuszczalnie adv
prawdopodobnie, być może предположительно

przyroda pʃɨˈrɔda n
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności; природа

przyrodniczy adj
związany z przyrodą, dotyczący przyrody природный

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie; суффикс

przyrznia n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem стусло

przyrząd ˈpʃɨʒɔ̃nt n
narzędzie, urządzenie прибор приспособление устройство

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego присяга клятва

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
silnie deklarować, mocno obiecywać клясться
składać uroczystą przysięgę присягать

przyspieszeniomierz n
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych; акселерометр

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść остановка

przystawka pʃɨˈstafka n
potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski; аперитив закуска

przystojniaczek n
(zdrobniale) od przystojniak красавчик

przystojniak pʃɨˈstɔjɲak n
(potocznie, potoczny) przystojny mężczyzna lub chłopiec красавец

przystojny pʃɨˈstɔjnɨ adj
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne красивый статный

przystosować ˌpʃɨstɔˈsɔvaʨ̑ v
uczynić coś odpowiednim dla określonych zadań lub potrzeb приспособить

przysyłać pʃɨˈsɨwaʨ̑ v
dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca присылать

przyszkolny pʃɨˈʃkɔlnɨ adj
znajdujący się, działający lub odbywający się przy szkole пришкольный

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi; будущее

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
następny, bliski w czasie следующий будущий
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości будущий

przysłaniać pʃɨˈswãɲäʨ̑ v
częściowo zakrywać вуалировать

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę; пословица

przysługa pʃɨˈswuɡa n
grzeczność wyświadczona komuś одолжение услуга

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
(gramatyka) część mowy określająca sposób wykonywania czynności (jako okolicznik sposobu) lub stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem; наречие

przysłówkowy adj
(gramatyka) o funkcji przysłówka наречный

przytomność pʃɨˈtɔ̃mnɔɕʨ̑ n
stan pełnej świadomości сознание чувство

przytomny pʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
świadomy tego, co się z nim dzieje; taki, który nie stracił przytomności lub ją odzyskał сознательный

przytulać pʃɨˈtulaʨ̑ v
aspekt niedokonany od: przytulić обнимать
aspekt niedokonany od: przytulić się обниматься

przytulić pʃɨˈtulʲiʨ̑ v
okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się обнять

przytulny adj
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa уютный

przywieźć v
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce привезти

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie; привилегия

przywitać pʃɨˈvʲitaʨ̑ v
aspekt dokonany od: witać приветствовать

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź привязанность

przywyknąć pʃɨˈvɨknɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: przywykać привыкнуть

przywódca pʃɨˈvutʦ̑a n
osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy лидер предводитель

przywództwo n
przewodzenie kimś lub czymś лидерство

przyznawać pʃɨzˈnavaʨ̑ v
potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego признаваться

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania пристойный
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie порядочный приличный

przyzwyczajenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: przyzwyczaić привычка

przyzębie pʃɨˈzɛ̃mbʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej; десна

przyłączać v
dodawać nową jednostkę do czegoś większego присоединять
stawać się częścią danej grupy присоединяться

przyłączyć v
dołączyć kogoś do jakiejś grupy присоединить
wejść w skład jakiejś grupy, stając się jej częścią присоединиться

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu; ускорение

przód pʃut n
część frontowa перед

prządka ˈpʃɔ̃ntka n
kobieta zajmująca się przędzeniem прядильщица

prząść v
przerabiać kłąb włókna na przędzę прясть
o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną прясть

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia; пряжа

przędzalnia pʃɛ̃nˈʣ̑alʲɲa n
zakład lub dział fabryki, w którym przędza jest przerabiana na nici прядильная фабрика прядильня

przęsło ˈpʃɛ̃w̃swɔ n
(budownictwo) fragment konstrukcji zawierający się między dwoma sąsiednimi podporami; пролёт

próba ˈpruba n
(jubilerstwo, jubilerski) zawartość metalu szlachetnego w stopie, wyrażona w promilach проба
test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś испытание проба проверка
usiłowanie dokonania czegoś попытка
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu репетиция

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
odbywać próbę sztuki, sceny, występu репетировать
starać się coś zrobić пробовать

próchnica n
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków; кариес

próżnia ˈpruʒʲɲa n
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); вакуум
(technologia, technika, techniczny) stan bardzo niskiego ciśnienia вакуум

próżnować pruʒˈnɔvaʨ̑ v
(książkowy) nic nie robić, nie zajmować się żadną pracą, marnować czas безделничать

prąd prɔ̃nt n
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; ток
(potocznie, potoczny) energia elektryczna ток
strumień wody ток
tendencja, kierunek направление тенденция

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
(botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach; тычинка
(zdrobniale) mały, cienki pręt прутик

prędkościomierz ˌprɛ̃ntkɔɕˈʨ̑ɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) urządzenie służące do pomiaru prędkości спидометр

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu скорость

pręt prɛ̃nt n
drążek, tyczka, witka прут стержень

psalm psalm n
(literacko) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej псалом
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny; псалом

pseudo-
…pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują псевдо-

pseudoefedryna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych; псевдоэфедрин

pseudonauka ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka n
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki; лженаука

pseudonaukowy adj
taki, który będąc brednią, podszywa się pod naukę квазинаучный лженаучный псевдонаучный

psi psʲi pʲɕi adj
dotyczący psa, określający psa, używany przy psie собачий
charakterystyczny dla psa, mający cechy psa собачий

psi psʲi pʲɕi n
nazwa dwudziestej trzeciej litery alfabetu greckiego, ψ; пси

psi psʲi pʲɕi possessiveAdjective
należący do psa собачий

psiakrew interjection
…powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić) чёрт

psiara ˈpʲɕara n
(potocznie, potoczny) miłośniczka psów собачница

psiarnia ˈpʲɕarʲɲa n
pomieszczenie dla psów myśliwskich lub hodowlanych псарня

psikus ˈpʲɕikus n
(potocznie, potoczny) coś zrobione dla żartu шутка

psina ˈpʲɕĩna n
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa собачатина

psiogłowiec pʲɕɔɡˈwɔvʲjɛʦ̑ n
fantastyczna istota mająca ciało człowieka i głowę psa, żyjąca według średniowiecznych legend w odległych krainach псоглавец

psisko ˈpʲɕiskɔ n
(zgrubienie) od pies псина собачище

pskowski ˈpskɔfsʲci adj
związany z Pskowem, dotyczący Pskowa псковский

pstrokaty pstrɔˈkatɨ adj
odznaczający się rozmaitością barw, najczęściej jaskrawych пёстрый

pstry pstrɨ adj
o rozmaitych barwach, wielokolorowy пёстрый

pstryczek ˈpstrɨʧ̑ɛk n
gest strzelenia palcami щелчок

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach; форель

psuć psuʨ̑ v
sprawiać, że coś przestaje spełniać swoją funkcję портить
o żywności: stawać się niejadalną w wyniku gnicia, rozkładu, fermentacji пориться
uszkadzać się, przestawać spełniać swoją funkcję ломаться портиться

psy szczekają, karawana idzie dalej ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj proverb
można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu собака лает, караван идёт

psychastenia n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem психастения

psychasteniczka n
(psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na psychastenię психастеничка

psychasteniczny adj
(psychologia, psychologiczny) właściwy psychastenii i psychastenikom психастенический

psychastenik n
(medycyna, medyczny) mężczyzna cierpiący na psychastenię психастеник

psychiatra psɨˈçjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych психиатр
(medycyna, medyczny) kobieta lekarz posiadająca specjalizację w dziedzinie psychiatrii психиатр

psychiatria psɨˈçjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych; психиатрия

psychiatryczny adj
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii психиатрический

psychiatryk psɨˈçjatrɨk n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) szpital psychiatryczny психиатричка психушка

psychicznie adv
odnosząc się do spraw psychiki психически

psychiczny psɨˈçiʧ̑nɨ adj
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi психический
(potocznie, potoczny) o człowieku: chory psychicznie душевнобольной

psychiczny psɨˈçiʧ̑nɨ n
mężczyzna chory psychicznie душевнобольной сумасшедший

psychika ˈpsɨçika n
całokształt duchowych, intelektualnych i uczuciowych dyspozycji istoty żywej; психика

psycho- ˈpsɨxɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką психо-

psychoanalityczny adj
dotyczący psychoanalizy психоаналитический

psychoanalityk n
psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów психоаналитик

psycholingwistyka ˌpsɨxɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka; психолингвистика

psycholog psɨˈxɔlɔk n
(psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii психолог

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka; психология

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
dotyczący psychologii психологический

psychopata ˌpsɨxɔˈpata n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię психопат

psychopatka ˌpsɨxɔˈpatka n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) kobieta cierpiąca na psychopatię психопатка

psychopatyczny ˌpsɨxɔpaˈtɨʧ̑nɨ adj
charakteryzujący psychopatę, o cechach psychopaty; świadczący o psychopatii психопатический

psychoterapeutyczny adj
dotyczący psychoterapii психотерапевтический

psychoza psɨˈxɔza n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) skłonność do ulegania intensywnym emocjom, nastrojom, szczególnie szerzącym się w jakiejś zbiorowości психоз
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego; психоз

psychoza poporodowa n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie; послеродовой психоз

psychuszka n
zakład lub szpital psychiatryczny wykorzystywany przez władze jako forma represji; психотюрьма спецпсихбольница спецпсихушка

pszczelarski adj
odnoszący się do pszczelarstwa lub pszczelarzy пчеловодческий

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół; пчеловодство

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych пасечник пчеловод

pszczeli ˈpʃʧ̑ɛlʲi adj
(pszczelarstwo, pszczelarski) charakterystyczny dla pszczoły; dotyczący, odnoszący się do pszczoły, wyprodukowany przez pszczoły пчелиный

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
(potocznie, potoczny) latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach пчела

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
roślina zbożowa z rodzaju (1.1) пшеница

pszeniczny adj
o kolorze przypominającym dojrzałe kłosy pszenicy пшеничный
wykonany z pszenicy, zawierający pszenicę пшеничный
związany z pszenicą, dotyczący pszenicy пшеничный

ptak ptak n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób; птица

ptasi ˈptaɕi adj
charakterystyczny dla ptaka, posiadający cechy ptaka птицеподобный

ptasi ˈptaɕi possessiveAdjective
taki, który należy do ptaka птичий

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki; птичий грипп

ptaszek ˈptaʃɛk n
(potocznie, potoczny) (infantylnie) penis пичуга пташка птичка
mały ptak пташка птичка пичуга
nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru галочка

publicysta n
autor artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie публицист

publicystyka n
(literacko) jakakolwiek wypowiedź i tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach; публицистика

publiczność puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody публика

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi публичный общественный
taki, który ma swoich świadków, odbywa się w sposób jawny публичный

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa; филин

puchar ˈpuxar n
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła; кубок

puchaty adj
pokryty puchem пушистый

puchnąć v
stawać się obrzękniętym пухнуть

pucować puˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku надраивать начищать тщательно чистить

pucybut puˈʦ̑ɨbut n
ktoś, kto odpłatnie zajmuje się czyszczeniem butów; чистильщик сапог

puczysta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizator, uczestnik puczu путчист

pudel ˈpudɛl n
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy; пудель

puder ˈpudɛr n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy; пудра

pudełko puˈdɛwkɔ n
(zdrobniale) od: pudło коробочка
mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury шкатулка

pudło ˈpudwɔ n
duże pudełko коробка

puf puf n
niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek пуф

pukać ˈpukaʨ̑ v
uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu стучать

pulchny adj
mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej пухлый

pulmonolog ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego пульмонолог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka pulmonologii пульмонолог

pulmonologia ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc; пульмонология

pulpit ˈpulpʲit n
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest o tzw. okna; рабочий стол

puls puls n
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze пульс
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca пульс

pulsar ˈpulsar n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne; пульсар

pulsowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pulsować пульсирование

puma ˈpũma n
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; пума кугуар

pumeks ˈpũmɛks n
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy; пемза

punkt pũŋkt n
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny; точка пункт

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie точка зрения

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności пунктуальный

pupa ˈpupa n
dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne попа

purga ˈpurɡa n
(meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną пурга

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury пурпурный пурпуровый

purysta puˈrɨsta n
osoba pedantycznie dbająca o czystość języka пурист

purytański adj
(przenośnie, przenośnia) surowy pod względem obyczajowym i moralnym пуританский
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący purytanizmu albo purytanów пуританский

purée n
(kulinaria) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę; пюре

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
(przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi затворник пустынник
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie отшельник пустынник

pustka n
pusta, niewypełniona przestrzeń пустота

pustoszyć puˈstɔʃɨʨ̑ v
pozbawiać jakiś obszar lub pomieszczenie dóbr, zwykle używając przemocy пустошить

pustułka puˈstuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki; пустельга

pusty ˈpustɨ adj
niezawierający niczego пустой

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów; пустыня

pustynny puˈstɨ̃nːɨ adj
związany z pustynią, dotyczący pustyni пустынный

puszcza ˈpuʃʧ̑a n
dziki, pierwotny las o dużej powierzchni; пуща

puszczyk mszarny ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej; бородатая неясыть

puszczyk uralski ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) (Strix uralensis) duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych; длиннохвостая неясыть

puszka ˈpuʃka n
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.; банка

puszka Pandory ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ idiom
źródło wielkich nieszczęść, kłopotów ящик Пандоры

putrescyna ˌputrɛˈsʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny należący do grupy amin biogennych, odpowiada za odrażający zapach rozkładającej się materii organicznej i nieświeży oddech, wchodzi w skład spermy; путресцин

puzon n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem; тромбон

puzonista ˌpuzɔ̃ˈɲista n
muzyk, który gra na puzonie тромбонист

puzonistka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na puzonie тромбонистка

pułap ˈpuwap n
(książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica потолок

pułapka puˈwapka n
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć ловушка
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt ловушка
zasadzka, podstęp западня засада

pułapka na myszy puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ n
proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę мышеловка

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
wyższy stopień oficerski niższy od generała; полковник

puścić z dymem ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈz‿dɨ̃mɛ̃m v
spalić пустить красного петуха

pycha ˈpɨxa n
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości высокомерие

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem; пиррова победа

pysk pɨsk n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.) морда
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki морда

pyszny ˈpɨʃnɨ adj
bardzo smaczny вкусный
pełen pychy гордый

pytający pɨ.taˈjɔn.t͡sɨ adj
wyrażający ciekawość, chęć uzyskania informacji вопросительный

pytanie pɨˈtãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pytać спрашивание
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji вопрос
zagadnienie, problem вопрос

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania; риторический вопрос

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
sprawdzać zasób wiadomości ucznia спрашивать
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi спрашивать

pył pɨw n
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu пыль

pójść pujɕʨ̑ v
pieszo udać się w jakąś stronę пойти

pójść do Canossy ˈpujʑʥ̑ ˌdɔ‿kãˈnɔsːɨ v
być zmuszonym do ukorzenia się przed przeciwnikiem пойти в Каноссу

pójść na dywanik ˈpujɕʨ̑ ˌna‿dɨˈvãɲik v
zostać wezwanym przez przełożonego na rozmowę, zwykle przykrą пойти на ковёр

pójść w odstawkę ˈpujʑʥ̑ v‿ɔtˈstafkɛ v
(potocznie, potoczny) zostać zdymisjonowanym пойти в отставку

pół puw numeralFraction
jedna z dwóch równych części całości пол половина

półbrat ˈpuwbrat n
(staropolski) syn jednego z rodziców z innego związku сводный брат

półbóg ˈpuwbuk n
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika полубог

półeczka puˈwɛʧ̑ka n
(zdrobniale) od: półka полочка

półfinałowy adj
związany z półfinałem; odbywający się wramach półfinału полуфинальный

półgłosem puwˈɡwɔsɛ̃m adv
o mówieniu niegłośno, przyciszonym głosem вполголоса

półka ˈpuwka n
część skały podobna do półki (1.1) уступ скала
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów полка стеллаж

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1); полумесяц
Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy полумесяц

półkula puwˈkula n
(geometria) połowa kuli; полушарие

półlitrowy adj
mogący pomieścić pół litra поллитровый
zawierający pół litra поллитровый

półlitrówka n
butelka o pojemności pół litra, zwłaszcza butelka wódki поллитровка

półmetal puwˈmɛtal n
(fizyka, fizyczny) półprzewodnik o zerowej przerwie energetycznej полуметалл

półmetrowy ˌpuwmɛˈtrɔvɨ adj
mierzący pół metra полуметровый

półnagi puwˈnaɟi adj
prawie nagi, w niekompletnym stroju полуголый

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
godzina 24:00 полночь
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa; север

północno-zachodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi adj
będący na północnym zachodzie северо-западный

północnoamerykański adj
związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej североамериканский

północnoeuropejski adj
odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną североевропейский

północnokoreański puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei Północnej северокорейский

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku северный северно-

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim северо-восток

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim северо-запад

półsamogłoska ˌpuwsãmɔɡˈwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej сонорный

półsiostra puwʲˈɕɔstra n
(staropolski) córka jednego z rodziców z innego związku сводная сестра

półsłodki puwˈswɔtʲci adj
(kulinaria) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między słodkim a półwytrawnym, niezbyt słodki полусладкий

półtora puwˈtɔra numeralFraction
jeden/jedno i pół полтора

półtorej puwˈtɔrɛj numeralFraction
jedna i pół полторы

półwysep puwˈvɨsɛp n
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki; полуостров

półwytrawny ˌpuwvɨˈtravnɨ adj
(kulinaria) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między wytrawnym a półsłodkim полусухой

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
potem, następnie затем позже потом
stopień wyższy od późno позже

późno ˈpuʑnɔ adv
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu поздно
po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano поздно
wieczorem lub w nocy поздно

późny ˈpuʑnɨ adj
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa поздний
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów поздний
o kwiatach, warzywach, owocach późno dojrzewający, kwitnący поздний
o roślinach późno siany, sadzony поздний

pączek ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem; пончик

pęcherz n
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców мочевой пузырь
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia мозоль

pęcherzyk pɛ̃w̃ˈxɛʒɨk n
(anatomia, anatomiczny) mały narząd błoniasty w organizmach żywych; везикула

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania; кисть

pędzelek pɛ̃nˈʣ̑ɛlɛk n
mały pędzel кисточка

pędzić ˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku гнать нестись
poganiać stado zwierząt гнать погонять
wytwarzać bimber варить гнать

pęk pɛ̃ŋk n
zbiór jednorodnych przedmiotów związanych razem lub występujących razem w naturze пук

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie; пуп пупок

pęseta n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś пинцет

pętla ˈpɛ̃ntla n
związany na powrót sznur lub drut петля

płachta n
duży kawałek płaskiej rzeczy, np. tkaniny, papieru, blachy полотно

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
(potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje платить
dawać (przekazywać) pieniądze za coś платить заплатить

płacz pwaʧ̑ n
wylewanie łez; плач

płacz i zgrzytanie zębów ˈpwaʧ̑ ˌi‿zɡʒɨˈtãɲɛ ˈzɛ̃mbuf n
ewangeliczne określenie mąk piekielnych плач и скрежет зубов

płakać ˈpwakaʨ̑ v
wylewać łzy, ronić łzy плакать

płakać jak bóbr ˈpwakaʨ̑ ˈjaɡ ˈbupr̥ v
płakać żałośnie, rzewnie лить слёзы в три ручья

płakać nad rozlanym mlekiem ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m v
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie плакать над пролитым молоком

płaski ˈpwasʲci adj
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień плоский

płaskonos pwaˈskɔ̃nɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas clypeata, gatunek kaczki z grupy kaczek pływających o charakterystycznej budowie dzioba, spotykany również w Polsce; широконоска

płaskostopie n
(medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień; плоскостопие

płaskowyż pwaˈskɔvɨʃ n
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach; плато плоскогорье

płaszcz pwaʃʧ̑ n
(anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków; мантия пальто
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem; плащ пальто

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa; плоскость
płaska powierzchnia равнина

płatek ˈpwatɛk n
(anatomia, anatomiczny) dolna część małżowiny usznej; мочка
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów: лепесток
kryształ śniegu снежинка

płatek śniegu ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu n
struktura kryształów śniegu снежинка

płaz pwas n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia; земноводные

płciowy ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ adj
zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci половой сексуальный

płetwa ˈpwɛtfa n
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych; плавник
płaski element nakładany na stopę i ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie; ласт

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą аквалангист

płeć pwɛʨ̑ n
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych; пол

płeć piękna ˈpwɛʨ̑ ˈpʲjɛ̃ŋkna idiom
(literacko) kobiety прекрасный пол

płodozmian pwɔˈdɔzmʲjãn n
(rolnictwo, rolniczy) system gospodarki rolnej ustalający z góry na wiele lat stałą rotację upraw; севооборот

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem; пламя

płot pwɔt n
ogrodzenie domu lub gospodarstwa; забор

płowieć v
stawać się płowym, nabierać barwy płowej (żółtawo-szarej) желтеть русеть

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców oddychających powietrzem; лёгкое

pług pwuk n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki; плуг

płyn pwɨ̃n n
(potocznie, potoczny) ciecz жидкость

płyn Lugola n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych; раствор Люголя

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
będący płynem, ciekły жидкий
odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań плавный

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku течь
o czasie: upływać, mijać течь
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi плыть

płynąć pod prąd v
(dosłownie) płynąć w kierunku przeciwnym do nurtu rzeki плыть против течения
(przenośnie, przenośnia) przeciwstawiać się panującym zwyczajom, poglądom itp., opierać się czemuś плыть против течения

płynąć z prądem v
(dosłownie) płynąć z nurtem rzeki плыть по течению
(przenośnie, przenośnia) postępować zgodnie z ogólnie przyjętą opinią, podporządkowywać się, ulegać panującym zwyczajom, poglądom itp. плыть по течению

płyta ˈpwɨta n
krążek służący do przechowywania muzyki lub danych диск
płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości плита

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych; материнская плата

płytkarz ˈpwɨtkaʃ n
(budownictwo) specjalista zajmujący się kafelkowaniem ścian lub podłóg кафельщик плиточник

płytki ˈpwɨtʲci adj
(przenośnie, przenośnia) pozbawiony głębszych wartości; banalny мелкий неглубокий
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki неглубокий мелкий

pływactwo n
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie плавание

pływak ˈpwɨvak n
(technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy буй
(sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem пловец
(zobacz) pływak żółtobrzeżek плавунец

pływanie pwɨˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pływać плавание

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie плавать
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie плавать плыть

płótno ˈpwutnɔ n
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy; полотно

rabarbar raˈbarbar n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych; ревень
(spożywczy) (kulinaria) jadalna łodyga rabarbaru (1.1) ревень

rabat ˈrabat n
obniżka ceny скидка

rabin ˈrabʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim; раввин рабби

rabować raˈbɔvaʨ̑ v
bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy грабить

rabunek n
zabranie siłą czyjejś własności ограбление

rabuś ˈrabuɕ n
ten, który rabuje, kradnie грабитель

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
(kulinaria) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, serwowany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem; лукум

rachunek raˈxũnɛk n
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową счёт
kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową счёт
(bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe счёт
obliczenie matematyczne счёт

rachunek całkowy n
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek; интегральное исчисление

racja ˈraʦ̑ʲja n
określona ilość substancji паёк порция рацион
słuszność, prawda истина правда правота

racjonalista ˌraʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
(filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii рационалист
człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami рационалист

racjonalistka ˌraʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka n
forma żeńska od: racjonalista рационалистка

racjonalistyczny ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z racjonalizmem рационалистический

racjonalizacja ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać рационализация

racjonalizm ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu; рационализм
postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.; рационализм
preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi) рационализм

racjonalność ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co racjonalne рациональность

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
opierający się na logicznym rozumowaniu рациональный

raczej ˈraʧ̑ɛj adv
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję вернее пожалуй скорее
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia вернее пожалуй скорее
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe вернее пожалуй скорее

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
częstować потчевать угощать
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie)) соизволить
delektować się czymś, częstować się czymś лакомиться угощаться

rad rat n
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal; радий

rada ˈrada n
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu совет
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji совет
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem совет

radar ˈradar n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów; радар

radiacyjny adj
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) związany z radiacją (promieniowaniem) радиационный

radiator raˈdʲjatɔr n
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia; радиатор

radio ˈradʲjɔ n
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych радио
urządzenie do odbioru takich audycji; радио радиоприёмник приёмник

radiologiczny adj
dotyczący radiologii радиологический

radiometr n
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności; радиометр

radiometria n
(fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych; радиометрия

radioodbiornik ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego; радиоприёмник

radiostacja ˌradʲjɔˈstaʦ̑ʲja n
urządzenie radiowe do nadawania, odbioru lub obu tych funkcji; радиостанция

radiosłuchacz n
człowiek słuchający audycji radiowych; słuchacz radia радиослушатель

radiosłuchaczka n
kobieta słuchająca audycji radiowych; słuchaczka radia радиослушательница

radioterapia ˌradʲjɔtɛˈrapʲja n
(medycyna, medyczny) leczenie za pomocą promieniowania jonizującego; радиотерапия

radon ˈradɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny; радон

radosny raˈdɔsnɨ adj
taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny радостный

radość ˈradɔɕʨ̑ n
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski радость

radykalnie ˌradɨˈkalʲɲɛ adv
w sposób radykalny, nagły, zasadniczy, skrajny, gruntowny радикально

radykalny ˌradɨˈkalnɨ adj
który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań радикальный
którego dążeniem są zasadnicze zmiany społeczne lub polityczne; (także, też) będący wyrazem takich dążeń радикальный

radziecki raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci adj
(przestarzałe, przestarzały) odnoszący się do radnego, rajcy, rady, zwłaszcza rady miasta депутатский
odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) советский

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
udzielać komuś rady советовать
zwracać się do kogoś o poradę, zasięgać czyjejś rady, opinii советоваться
na bieżąco pokonywać trudności справляться

rafineryjny adj
związany z rafinerią; wytwarzany przez rafinerię нефтеперерабатывающий

raj raj n
(przenośnie, przenośnia) piękne miejsce, gdzie ludzie są szczęśliwi рай
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; рай эдем

rajd rajt n
(sport, sportowy) kilkuetapowy wyścig; гонка

rajstopy rajˈstɔpɨ n
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia; колготки

rak rak n
(sport, sportowy) każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty; кошка
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów; рак
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego; рак

rakieta raˈcɛta n
(sport, sportowy) narzędzie służące do gry, odbijania piłki tenisowej ракетка
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym; ракета
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym ракета

rakietowy ˌracɛˈtɔvɨ adj
związany z rakietą (pociskiem lub pojazdem) ракетный

rakotwórczy adj
(medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka канцерогенный

ramen n
(kulinaria) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów; рамэн

ramiączko rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik; бретелька лямка
wieszak do ubrań w formie trójkątnej ramki z haczykiem вешалка

ramię ˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym плечо

ramię w ramię ˈrãmʲjɛ ˈv‿rãmʲjɛ adv
razem, wspólnie, realizując wspólny cel плечом к плечу
równo, bez różnicy w odległości плечом к плечу

ramka ˈrãmka n
mała rama, obramowanie np. z listewek рамка
obramowanie w tekście рамка

rana ˈrãna n
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.; рана

randka ˈrãntka n
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu свидание свиданка

randkowicz n
ktoś, kto chodzi na randki (randkuje) рандевушник

randkowiczka n
ta, która chodzi na randki (randkuje) рандевушница

ranny ˈrãnːɨ adj
mający miejsce o poranku; taki, który występuje na początku dnia ранний
taki, który ma ranę раненый

ranny ˈrãnːɨ n
ten, kto jest ranny (1.1) раненный

ranny ptaszek ˈrãnːɨ ˈptaʃɛk idiom
(przenośnie, przenośnia) osoba, która wstaje bardzo wcześnie rano ранняя пташка

rano ˈrãnɔ adv
wcześnie w ciągu dnia утром

rano ˈrãnɔ n
wczesna pora dnia утро

ransomware n
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu; программа-вымогатель программа-шантажист

raport ˈrapɔrt n
szczegółowe sprawozdanie рапорт

rapsod n
(dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie рапсод

raptem ˈraptɛ̃m adv
(potocznie, potoczny) nagle, znienacka вдруг

raróg ˈraruk n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug балабан балобан

rasa ˈrasa n
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek; раса

rasista raˈɕista n
zwolennik rasizmu расист

rasistka raˈɕistka n
zwolenniczka rasizmu расистка

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu расистский

rasizm ˈraɕism̥ n
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi; расизм

rasowość n
cecha tego, co rasowe чистокровность

rasowy raˈsɔvɨ adj
dotyczący ras, rasy расовый
o zwierzęciu należący do danej rasy чистокровный

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów спасать

ratownik raˈtɔvʲɲik n
osoba niosąca pomoc w nagłej sytuacji спасатель спаситель
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku спасатель

ratunek raˈtũnɛk n
pomoc w niebezpieczeństwie спасение подмога помощь
uniknięcie niebezpieczeństwa спасение

ratunku raˈtũnku interjection
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia караул

raz 'razɨ ras n
pojedyncza realizacja czynności раз

razem ˈrazɛ̃m adv
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie вместе вкупе

razowy raˈzɔvɨ adj
o mące: gruby, raz mielony, nieodsiewany, zawierający otręby цельнозерновой

rdza rʣ̑a n
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu; ржавчина

rdzenny adj
nieobjęty zewnętrznym wpływem коренной

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów; корень

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne; реакция
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana реакция
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian реакция
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy реакция
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce реакция
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ugrupowanie dążące do powrotu do poprzedniego stanu реакция

reakcjonista ˌrɛakʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
(pejoratywnie, pejoratywny) przeciwnik jakichkolwiek zmian społecznych i politycznych реакционер

reaktor rɛˈaktɔr n
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; реактор
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej; реактор

reaktywować v
sprawiać, że ktoś lub coś staje się ponownie aktywne реактивировать

real ˈrɛal n
(jednostka monetarna) brazylijska waluta; реал

realgar n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu; реальгар

realistka ˌrɛaˈlʲistka n
forma żeńska od: realista реалистка

realistycznie ˌrɛalʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób realistyczny реалистично

realistyczny adj
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu реалистический
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat реалистический

realizm n
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku; реализм
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości реализм

realizować ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑ v
wcielać w życie, urzeczywistniać coś выполнять

rebelia rɛˈbɛlʲja n
zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy мятеж

rebeliant rɛˈbɛlʲjãnt n
uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy; мятежник бунтовщик

recenzja rɛˈʦ̑ɛ̃w̃zʲja n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu рецензия

recenzowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: recenzować рецензирование

recepcja rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące рецепция

recepcjonista n
osoba pracująca w recepcji, np. hotelu рецепционист

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego рецессия

recytacja n
wydeklamowanie utworu literackiego декламация

recytatorski adj
dotyczący recytacji, związany z recytacją декламаторский

redaktor rɛˈdaktɔr n
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych редактор

referat rɛˈfɛrat n
pisemne lub ustne opracowanie danego zagadnienia, często wygłaszane w gronie zainteresowanych osób реферат

referencja ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych; ссылка

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy; референдум

reforma rɛˈfɔrma n
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy реформа

reformacja ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim; Реформация

reformator ˌrɛfɔrˈmatɔr n
ten, kto reformuje, dokonuje reformy реформатор

reformowalny adj
dający się reformować реформируемый

refren ˈrɛfrɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst припев рефрен

regał ˈrɛɡaw n
mebel z półkami стеллаж

regencja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę регентство

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę; регент

region ˈrɛɟɔ̃n n
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi регион

regionalny ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ adj
(przymiotnik) od region региональный

regresywny ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ adj
mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy регрессивный

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
w sposób regularny регулярно

regularność n
cecha tego, co regularne регулярность

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
(gramatyka) posiadający typową odmianę регулярный
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni регулярный

reguła rɛˈɡuwa n
zasada, według której należy postępować правило

reja n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca; рей рея

rejon ˈrɛjɔ̃n n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii; район
obszar, strefa, określona część район

rekin ˈrɛcĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach; акула
(przenośnie, przenośnia) potentat finansowy bezwzględny w interesach акула

rekini adj
związany z rekinem; taki jak u rekina акулий

reklama rɛkˈlãma n
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; реклама анонс заявление объявление извещение

reklamowy ˌrɛklãˈmɔvɨ adj
związany z reklamą, dotyczący reklamy рекламный

reklamówka ˌrɛklãˈmufka n
(potocznie, potoczny) plastikowa torba z nadrukiem reklamowym пакет с реклама

rekolekcje n
w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną; ретрит ритрит

rekomendacja ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja n
(książkowy) opinia o kimś (zazwyczaj pozytywna) рекомендация

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś рекомендовать

rekonkwista n
(historia, historyczny, historycznie) trwający od VIII do XV wieku proces odbierania ziem Półwyspu Iberyjskiego spod władania muzułmanów; Реконкиста

rekonstrukcja n
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana восстановление

rekonwalescencja n
powrót do zdrowia po przebytej chorobie выздоравливание

rekonwalescent ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛsʦ̑ɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie выздоравливающий

rekuperator ˌrɛkupɛˈratɔr n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj wymiennika ciepła, w którym jest wykorzystywane ciepło odprowadzanych gazów рекуператор

rekwizytor ˌrɛkfʲiˈzɨtɔr n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba odpowiedzialna za rekwizyty, opiekująca się, dysponująca nimi; бутафор

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji реляция
stosunek emocjonalny pomiędzy co najmniej dwiema osobami отношение
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów отношение

relatywistyczny adj
(filozofia, filozoficzny) oparty na relatywizmie релятивистский
(fizyka, fizyczny) związany z teorią względności релятивистский

relatywnie ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ adv
względnie релятивно

religia rɛˈlʲiɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; религия вера
(szkolnictwo, szkolny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary религия

religijnie ˌrɛlʲiˈɟijɲɛ adv
w sposób religijny; zgodnie z zasadami religii, religijności религиозно

religijność ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest religijny; cecha tego, co jest religijne религиозность

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
dotyczący religii, opisujący religię религиозный
postępujący zgodnie z zasadami religii религиозный набожный

relikwia n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) rzecz, która ma dla kogoś dużą wartość sentymentalną реликвия
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc; реликвия

remake n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty; римейк

remiz ˈrɛ̃mʲis n
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda; ремез

remont ˈrɛ̃mɔ̃nt n
doprowadzenie do stanu użyteczności ремонт

remontowy adj
związany z remontem, dotyczący remontu ремонтный

ren rɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75; рений

rencista rɛ̃ɲˈʨ̑ista n
osoba pobierająca rentę, najczęściej z powodu niezdolności do pracy пенсионер

rencistka n
kobieta pobierająca rentę пенсионерка

renesans n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI; Возрождение Ренессанс

renesansowy ˌrɛ̃nɛsãw̃ˈsɔvɨ adj
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu ренессансный

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę; северный олень

rentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
(fizyka, fizyczny) jednostka dawki promieniowania jonizującego; рентген
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie рентген

rentgenokimografia n
(medycyna, medyczny) diagnostyczna metoda rentgenowska, pozwalająca utrwalić na jednym obrazie zarys badanego narządu w różnych fazach jego akcji рентгенокимография

rentgenokinematografia n
(medycyna, medyczny) rentgenowska metoda diagnostyczna polegająca na wykonywaniu na taśmie filmowej zdjęć narządów wewnętrznych za pomocą promieni rentgenowskich рентгенокинематография

rentgenokinematograficzny adj
(medycyna, medyczny) związany z rentgenokinematografią, dotyczący rentgenokinematografii рентгенокинематографический

rentgenolog n
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie rentgenologii рентгенолог

rentgenologia n
nauka o wytwarzaniu promieni rentgenowskich, ich właściwościach i zastosowaniu do celów badawczych, leczniczych i diagnostycznych рентгенология

rentgenologiczny ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z rentgenologią, dotyczący rentgenologii рентгенологический

rentgenoluminescencja n
(fizyka, fizyczny) świecenie substancji wywołane padającym na nią promieniowaniem rentgenowskim рентгенолюминесценция

rentgenotechnik ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔˈtɛçɲik n
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) technik zajmujący się sprawdzaniem i konserwacją aparatów rentgenowskich рентгенотехник

rentgenotelewizja n
(medycyna, medyczny) badanie lekarskie polegające na oglądaniu obrazu rentgenowskiego na ekranie telewizora рентгенотелевидение

rentgenoterapia ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔtɛˈrapʲja n
(medycyna, medyczny) metoda leczenia promieniami rentgenowskimi nowotworów złośliwych oraz niektórych schorzeń skóry рентгенотерапия

rentgenowski adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący promieni Röntgena рентгеновский
(fizyka, fizyczny) generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena рентгеновский
(fizyka, fizyczny) wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena рентгеновский

rentowność n
(ekonomia, ekonomiczny) cecha tego, co rentowne, przynoszące nadwyżkę przychodów nad kosztami; рентабельность

rentowny rɛ̃nˈtɔvnɨ adj
przynoszący zysk рентабельный

reparacje ˌrɛpaˈraʦ̑ʲjɛ n
odszkodowanie wojenne płacone zwycięzcy przez państwo zwyciężone; репарация

repatriacja ˌrɛpaˈtrʲjaʦ̑ʲja n
(książkowy) powrót do ojczystego kraju; репатриация

reportaż n
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji; репортаж

reporter rɛˈpɔrtɛr n
dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń репортёр корреспондент

represja rɛˈprɛsʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku репрессия

reprezentant ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt n
osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś представитель

reptiliologia ˌrɛptʲilʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o gadach; рептилиология

republika rɛˈpublʲika n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas; республика

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy; банановая республика

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
(budownictwo) odnowienie, odbudowanie реставрация
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie; ресторан

reszka ˈrɛʃka n
strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety решка

reszta ˈrɛʃta n
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; остаток
elementy, które zostały остаток остальной часть
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać сдача

retoryczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką риторический

retro ˈrɛtrɔ adj
o stylu staromodny, odnoszący się do przeszłości ретро стиль ретро

retsina n
(spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki; рецина

retusz n
(fotografia) mechaniczna lub chemiczna korekta negatywu lub pozytywu fotograficznego ретушь

reumatolog ˌrɛwmaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych ревматолог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka reumatologii ревматолог

reumatologia n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów; ревматология

reumatyczny ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi ревматический

reumatyk n
osoba cierpiąca na reumatyzm ревматик

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach; ревматизм

rewaluacja ˌrɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowy wzrost kursu danej waluty; ревальвация

rewidować ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑ v
przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego обыскивать

rewolta rɛˈvɔlta n
zbrojny spisek, bunt мятеж

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; революция
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany революция

rewolucja październikowa n
(historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy; Октябрьская революция

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
uczestnik lub zwolennik rewolucji революционер

rewolucjonistka ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka n
kobieta, uczestniczka lub zwolenniczka rewolucji революционерка

rewolucjonizowanie n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pobudzanie do rewolucji революционизирование
(przenośnie, przenośnia) dokonywanie radykalnego przełomu w jakiejś dziedzinie революционизирование

rewolucyjność ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest rewolucyjne революционность

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben; револьвер

rezerwa n
zapas czegoś резерв
(wojskowość, wojskowy) oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie резерв

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie бронировать резервировать

rezolucja ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad резолюция

rezultat rɛˈzultat n
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania результат

rezus n
(zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny; макак-резус

rezygnować ˌrɛzɨɡˈnɔvaʨ̑ v
odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli отказываться

reński adj
związany z Renem, dotyczący Renu рейнский

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej; режиссёр

riazański adj
związany z Riazaniem, dotyczący Riazania рязанский

risotto rʲiˈsɔtːɔ n
(kulinaria) włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu; ризотто

ro rɔ n
nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ; ро

robaczek n
(zdrobniale) od: robak букашка

robak ˈrɔbak n
(medycyna, medyczny) pasożyt jelitowy wywołujący choroby u zwierząt i ludzi глист
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; червь

rober ˈrɔbɛr n
(termin karciany) część gry w brydża lub wista zakończona podliczeniem punktów роббер

robienie rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
zajmowanie się czymś, wykonywanie jakiejś czynności; wywoływanie jakiegoś stanu делание

robinsonada ˌrɔbʲĩw̃sɔ̃ˈnada n
(książkowy) utwór literacki o życiu lub podróżach obfitujących w przygody робинзонада
(książkowy) wyprawa w poszukiwaniu silnych wrażeń, przygód; робинзонада
(książkowy) życie pełne wyzwań, w trudnych warunkach робинзонада

robić ˈrɔbʲib niwvbxhdoejdjskwhsbdkg*$4&#(10./$*@&5/2ʨ̑ v
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać делать
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan делать
o porach, zjawiskach, faktach: następować, rozpoczynać się, pojawiać się становиться

robić dobrą minę do złej gry ˈrɔbʲiʥ̑ ˈdɔbrɔ̃w̃ ˈmʲĩnɛ dɔ‿ˈzwɛj ˈɡrɨ v
udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle делать хорошую мину при плохой игре

robić loda ˈrɔbʲiʨ̑ ˈlɔda v
(wulgarnie, wulgaryzm) wykonywać fellatio, dokonywać oralnej stymulacji penisa делать минет отсасывать сосать

robić w gacie ze strachu ˈrɔbʲiʥ̑ ˈv‿ɡaʨ̑ɛ zɛ‿ˈstraxu v
(potocznie, potoczny) bardzo się bać, być przerażonym умирать от страха

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać делать из мухи слона

robić z muchy słonia ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿muxɨ ˈswɔ̃ɲa v
(rzadki, rzadko używany) wyolbrzymiać coś, przesadzać делать из мухи слона

roboczy rɔˈbɔʧ̑ɨ adj
taki, który jest wstępną wersją, do dalszej obróbki пробный рабочий
związany z robotą, właściwy robocie рабочий

robot ˈrɔbɔt n
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; робот

robota rɔˈbɔta n
czynności składające się na działanie, produkcję, pracowanie работа

robota nie zając, nie ucieknie rɔˈbɔta ɲɛ‿ˈzajɔ̃nʦ̑ʲ ˌɲɛ‿uˈʨ̑ɛ̇cɲɛ proverb
wymówka od pracy, zachęta do odpoczynku, poleniuchowania работа не волк, в лес не убежит работа не медведь, в лес не убежит

robotnica ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a n
kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce работница

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
pracownik wykonujący pracę fizyczną рабочий работник

robotyka rɔˈbɔtɨka n
nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem; робототехника

rock rɔk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie; рок

rock and roll rɔk‿ɛ̃nt‿ˈrɔl n
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski charakteryzujący się szybkim tempem; рок-н-ролл
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny; podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych; рок-н-ролл

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu; годовщина

rocznik n
czasopismo ukazujące się raz na rok ежегодник

rod rɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45; родий

rodeo n
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków родео

rododendron ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n n
(botanika, botaniczny) różanecznik рододендрон

rodyjski rɔˈdɨjsʲci adj
dotyczący Rodos, związany z Rodos, pochodzący z Rodos родосский

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny; род
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; род
typ, odmiana, gatunek род

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku мужской род

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku средний род

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku женский род

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika; артикль

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
brat (bracia), siostra (siostry); сиблинг

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka родитель

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
ojciec i matka родитель родители

rodzicielski adj
związany z rodzicielstwem родительский

rodzicielstwo ˌrɔʥ̑iˈʨ̑ɛlstfɔ n
bycie rodzicem родительство

rodzimowierstwo ˌrɔʥ̑ĩmɔˈvʲjɛrstfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń odwołujących się zazwyczaj do tradycji przedchrześcijańskich, system poglądów opierających się na mitologii i wierzeniach lokalnej społeczności, w obrębie danej grupy kulturowej lub etnicznej; родноверие

rodzimy rɔˈʥ̑ĩmɨ adj
o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju родной

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
rodzice wraz z ich dziećmi семья семейство

rodzinka n
(zdrobniale) od: rodzina семейка

rodzinny rɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
ojczysty родной
związany z rodziną, dotyczący rodziny семейный

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat порождать

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
suszone winogrono изюм изюмина

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111; рентгений

rogal ˈrɔɡal n
(kulinaria) pieczywo w kształcie półksiężyca; рогалик

rogaty rɔˈɡatɨ adj
o zwierzęciu: taki, który ma rogi lub część ciała przypominającą rogi рогатый

rogówka n
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej; роговица роговая оболочка

roić v
występować licznie роиться

rok rɔk n
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; год лет

rok szkolny ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ n
(szkolnictwo, szkolny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia; учебный год

rokitnik rɔˈcitʲɲik n
(botanika, botaniczny) Hippophaë rhamnoides, gatunek krzewu posiadającego podłużne, srebrzyste liście i niewielkie, pomarańczowe owoce bogate w witaminę C; облепиха
(spożywczy) (kulinaria) owoc rokitnika (1.1) облепиха

rokoko n
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form; рококо

rokokowy adj
(sztuka) związany z rokoko, dotyczący rokoko рокальный

rokosz ˈrɔkɔʃ n
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód; восстание мятеж

rola ˈrɔla n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora роль
funkcja, odpowiedzialność роль
(rolnictwo, rolniczy) pole земля

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt; сельское хозяйство земледелие

rolniczoprzemysłowy adj
związany z przemysłem rolniczym агропромышленный

rolniczy rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim аграрный сельский

rolnik ˈrɔlʲɲik n
absolwent szkoły rolniczej, specjalista w dziedzinie rolnictwa аграрник
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym земледелец

rolny ˈrɔlnɨ adj
związany z uprawą roli, pola аграрный сельскохозяйственный

rolować rɔˈlɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) oszukiwać, zwodzić надувать
zwijać w rulon сворачивать

romanista ˌrɔ̃mãˈɲista n
znawca języków romańskich романист
znawca prawa rzymskiego романист

romanistka n
kobieta wykształcona w dziedzinie romanistyki романистка
specjalistka w zakresie prawa rzymskiego романистка

romanizm rɔ̃ˈmãɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka romańskiego романизм

romanizować ˌrɔ̃mãɲiˈzɔvaʨ̑ v
rozpowszechniać języki i kulturę romańską; w czasie panowania imperium rzymskiego: narzucać podbitej ludności język łaciński i rzymską kulturę романизировать

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm романтический романтичный

romantyzm rɔ̃ˈmãntɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu; романтизм

romański adj
(sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku романский
wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany романский

romb rɔ̃mp n
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych; ромб

ropa ˈrɔpa n
(medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu гной
(potocznie, potoczny) ropa naftowa нефть

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego; нефть

ropieć v
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę гноиться

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne абсцесс

ropociąg rɔˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu ropy naftowej нефтепровод

roponośny ˌrɔpɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej нефтеносный

ropowica ˌrɔpɔˈvʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała флегмона

ropucha rɔˈpuxa n
(zoologia, zoologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi; жаба

rosa ˈrɔsa n
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach роса

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
o cieście podnosić się всходить
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości расти
powiększać swoje rozmiary, skalę расти
o roślinach występować расти

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy; росомаха

rostbef ˈrɔzdbɛf n
(kulinaria) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona ростбиф

rosyjska ruletka rɔˈsɨjska ruˈlɛtka n
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni; русская рулетка гусарская рулетка

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan русский российский

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
język urzędowy Rosji; русский русский язык

rosyjskojęzyczny rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem rosyjskim русскоязычный
spisany, stworzony w języku rosyjskim русскоязычный
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim русскоязычный

roszada rɔˈʃada n
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru; рокировка
(przenośnie, przenośnia) przetasowanie na stanowiskach рокировка

rosół ˈrɔsuw n
(kulinaria) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw; куриный бульон

rosławski adj
związany z Rosławiem, dotyczący Rosławia рославльский

rotmistrz ˈrɔtmʲisṭʃ n
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii z pierwszej połowy XX wieku; ротмистр

rotterdamski adj
związany z Rotterdamem, dotyczący Rotterdamu роттердамский

rower ˈrɔvɛr n
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni; велосипед

rower górski ˈrɔvɛr ˈɡursʲci n
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie; горный велосипед

rowerek rɔˈvɛrɛk n
(potocznie, potoczny) przyrząd treningowy do pedałowania w miejscu велотренажёр
(zdrobniale) od: rower велосипедик
mały rower dziecięcy велосипедик

rowerowy ˌrɔvɛˈrɔvɨ adj
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów велосипедный

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
osoba poruszająca się za pomocą roweru велосипедист

rowerzystka ˌrɔvɛˈʒɨstka n
kobieta, która jedzie na rowerze велосипедистка

rozbierać rɔzˈbʲjɛraʨ̑ v
zdejmować ubranie z kogoś lub czegoś раздевать
zdejmować z siebie ubranie раздеваться

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności расхождение

rozczarowanie ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ n
niespełnienie oczekiwań разочарование

rozdarcie rɔzˈdarʲʨ̑ɛ n
miejsce, w którym coś rozdarło się разрыв

rozdrażnienie ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
nieprzyjemne uczucie, wynikłe z przemęczenia lub przykrej sytuacji раздражение

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis глава
rozdzielanie, obdzielanie, przydzielanie, dokonywanie podziału między ludzi раздел

rozebrać rɔˈzɛbraʨ̑ v
zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś раздеть
zdjąć z siebie ubranie раздеться

rozejm n
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami перемирие

rozeta rɔˈzɛta n
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej; роза
(botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi; розетка

rozgardiasz rɔzˈɡardʲjaʃ n
zamieszanie, zamęt, nieporządek бардак

rozgałęzienie ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
(botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary ответвление разветвление
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi ответвление разветвление

rozgniewany adj
taki, który wyraża wzbierający gniew разгневанный

rozgrzewka rɔzˈɡʒɛfka n
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku; разминка

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę; морская звезда

rozkaz ˈrɔskas n
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę приказ

rozkazywać v
wydawać kategoryczne polecenia приказывать

rozkosz n
najwyższy stopień uczucia przyjemności, upojenia, radości блаженство
to, co sprawia najwyższą przyjemność, zwłaszcza zmysłową блаженство

rozkoszować się ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ v
odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu наслаждаться

rozkradanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: rozkradać разворовывание

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu; расписание

rozmaity ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ adj
charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów разный

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; розмарин

rozmawianie ˌrɔzmaˈvʲjä̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: rozmawiać говорение

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów беседовать разговаривать

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości) размер

rozmienić v
wymienić pieniądze na banknoty lub monety na takie o mniejszych nominałach разменять

rozmnażanie ˌrɔzmnaˈʒãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: rozmnażać размножение

rozmowa rɔzˈmɔva n
ustna wymiana zdań разговор беседа

rozmowny rɔzˈmɔvnɨ adj
(książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy разговорчивый

rozmówki rɔzˈmufʲci n
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce разговорник

rozpacz ˈrɔspaʧ̑ n
silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie отчаяние

rozpadlina ˌrɔspaˈdlʲĩna n
(geologia, geologiczny) szeroko rozwarta i często głęboka szczelina powstała w ziemi lub w skale разлом

rozpatrywać ˌrɔspaˈtrɨvaʨ̑ v
(książkowy) brać pod rozwagę, rozważać coś wnikliwie, zaznajamiać się z czymś, analizować рассматривать

rozpatrzyć rɔsˈpaṭʃɨʨ̑ v
(książkowy) wziąć pod rozwagę, rozważyć coś, zaznajamić się z czymś рассмотреть

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach lub spódnicy ширинка

rozporządzenie ˌrɔspɔʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy; распоряжение

rozpowszechniony adj
występujący powszechnie, często, na dużą skalę распространённый

rozpoznanie ˌrɔspɔzˈnãɲɛ n
(wojskowość, wojskowy) działalność wojsk na polu walki mająca na celu zdobycie informacji o nieprzyjacielu; разведка

rozprawa rɔsˈprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy расправа

rozpusta n
brak moralności w sferze seksualnej разврат распущенность

rozpustnica n
(przestarzałe, przestarzały) kobieta oddająca się rozpuście блудница

rozpustnik rɔsˈpustʲɲik n
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna oddający się rozpuście развратник распутник

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał растворитель

rozpuszczalny adj
taki, który można rozpuścić растворимый

rozpychać się łokciami v
dążyć do osiągnięcia celu w sposób bezwzględny, nie licząc się z innymi ludźmi лезть напролом

rozpędzić na cztery wiatry rɔsˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ na‿ˈʧ̑tɛrɨ ˈvʲjatrɨ v
rozpędzić, wypędzić, wygnać kogoś brutalnie прогнать в три шеи

rozrywka rɔzˈrɨfka n
działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi развлечение

rozrzutność n
cecha tego, co rozrzutne; cecha tych, którzy są rozrzutni расточительность

rozrzutny adj
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa расточительный

rozsądek rɔsˈːɔ̃ndɛk n
intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji; рассудок

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny разумный

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może skoncentrować się рассеянный

rozterka n
wewnętrzne rozdarcie wynikłe z konieczności podjęcia trudnej decyzji нерешительность

roztwór ˈrɔstfur n
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia; раствор

rozum ˈrɔzũm n
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia; ум разум

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń понимать

rozumnie rɔˈzũmʲɲɛ adv
w sposób rozumny, rozsądny, rzeczowy, sensowny разумно

rozumność n
cecha tego, co rozumne; cecha tych, którzy są rozumni разумность

rozumny rɔˈzũmnɨ adj
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia разумный

rozwaga rɔzˈvaɡa n
namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem осмотрительность

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując обдумывать

rozważny rɔzˈvaʒnɨ adj
postępujący ostrożnie, z namysłem, rozwagą осмотрительный
świadczący o rozwadze, roztropności осмотрительный

rozważyć rɔzˈvaʒɨʨ̑ v
(zobacz) rozważać (zastanawiać się) обдумать

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi развилка

rozwijać rɔzˈvʲijäʨ̑ v
zwiększać zasób istniejącej wiedzy развивать

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wynik решение
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania решение

rozwlekły rɔzˈvlɛkwɨ adj
zawierający nadmiar treści, często niespójnej растянутуй

rozwodnik n
mężczyzna, który się rozwiódł разведённый

rozwodowy adj
dotyczący rozwodu разводный

rozwód ˈrɔzvut n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem; развод

rozwój ˈrɔzvuj n
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu развитие
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy развитие
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami развитие

roślina rɔɕˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła; растение

roślinność rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑ n
wszystkie rośliny danego terenu растительность

roślinny rɔɕˈlʲĩnːɨ adj
taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny растительный

roślinożerność n
(biologia, biologiczny) sposób odżywiania się organizmów polegający na żywieniu się roślinami растительноядность

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny травоядный

rożen ˈrɔʒɛ̃n n
(kulinaria) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem шампур

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80; ртуть

rubcowski adj
związany z Rubcowskiem, dotyczący Rubcowska рубцовский

rubel ˈrubɛl n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów wchodzących w przeszłości w skład ZSRR; рубль

rubid ˈrubʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37; рубидий

rubież ˈrubʲjɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne рубеж

rubin ˈrubʲĩn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu; рубин

rubinowy adj
wykonany z rubinu рубиновый
mający kolor rubinu рубиновый

ruch rux n
sposób poruszania się na drodze движение
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; движение
gest, ruszenie częścią ciała движение
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego движение
w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka ход

ruchliwy adj
będący w nieustannym ruchu беглый живой

ruchomość ruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić; движимый имущество

ruczaj ˈruʧ̑aj n
(poetycki, poetycko) strumyk, potok, mały ciek ручей

ruda ˈruda n
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali руда

rudobrody ˌrudɔˈbrɔdɨ adj
taki, który ma rudy zarost na brodzie рыжебородый

rudowąsy adj
taki, który ma rude wąsy рыжеусый

rudowłosy ˌrudɔvˈwɔsɨ adj
mający rude włosy рыжеволосый

rudy ˈrudɨ adj
w kolorze rdzy рыжий

rudzik ˈruʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem; зарянка

rufa ˈrufa n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku; корма
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) pośladki корма

rugby `rʌgbɪ ˈruɡbɨ n
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki; регби

rum rũm n
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej; ром

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce; ромашка

rumieniec n
czasowe różowe zabarwienie policzków румянец

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów румынский

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
urzędowy język Rumunii; румынский

rupiecie ruˈpʲjɛ̇ʨ̑ɛ n
zbiór starych, zniszczonych i nieprzydatnych rzeczy барахло

rura ˈrura n
przewód do transportu płynów; труба

rusałka ruˈsawka n
(mitologia, mitologiczny) demoniczna istota o kobiecej postaci występująca w mitologii słowiańskiej; русалка

rusiński adj
związany z Rusinami русинский

rusofob ruˈsɔfɔp n
(książkowy) człowiek nie lubiący Rosjan i Rosji, ksenofobicznie traktujący sprawy rosyjskie русофоб

rusofobia ˌrusɔˈfɔbʲja n
niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie русофобия

rusycyzm ruˈsɨʦ̑ɨsm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka rosyjskiego; русизм русицизм

rusyfikacja ˌrusɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie lub proces przyjmowania języka i kultury rosyjskiej; русификация

ruszać ˈruʃaʨ̑ v
wprawiać siebie w ruch lub w nim pozostawać, wykonywać ruch двигаться

ruszać się jak mucha w smole ˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈmuxa ˈf‿smɔlɛ v
robić coś bardzo wolno, leniwie, ospale двигаться как сонная муха

rusznica n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) ręczna broń palna o długiej lufie ручница

ruten ˈrutɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44; рутений

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104; резерфордий

rwanda ˈrvãnda n
język, którym mówi się w Rwandzie; руанда

rwandyjski rvãnˈdɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Rwanda руандийский

rwać rvaʨ̑ v
szarpiąc dzielić coś na części рвать
wydobywać, wyrywać рвать

ryba ˈrɨba n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; рыба
(spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem; рыба

rybak ˈrɨbak n
człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb; рыбак рыболов

rybiński adj
związany z Rybińskiem, dotyczący Rybińska рыбинский

rybka ˈrɨpka n
(zdrobniale) od: ryba рыбка

rybołów rɨˈbɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru; скопа

rybołów zwyczajny n
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce; скопа

rybołówstwo n
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb; рыболовство

rycerskość rɨˈʦ̑ɛrskɔɕʨ̑ n
cecha tego, co/kto rycerskie/rycerski рыцарственность

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec; рыцарь

rycina rɨˈʨ̑ĩna n
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi гравюра

rydz rɨʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Lactarius deliciosus, grzyb jadalny z koncentrycznymi pasami na kapeluszu; рыжик настоящий

ryj rɨj n
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt рыло

rynek ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; рынок
(regionalizm łódzki) bazar, targowisko, miejsce targu niekoniecznie na rynku (1.1) базар
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1) главный площадь
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów; рынок базар

rynolog rɨ̃ˈnɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nosa i zatok przynosowych ринолог

ryski ˈrɨsʲci adj
odnoszący się do miasta Ryga рижский

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia рисовать

rysunek rɨˈsũnɛk n
to, co zostało narysowane; рисунок
(książkowy) kontur, kształt czegoś рисунок
(sztuka) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) (architektura, architektoniczny) dziedzina sztuk plastycznych przedstawiająca kształty i położenie w przestrzeni za pomocą linii kreślonej tuszem, kredką, ołówkiem itp. рисунок

rytmiczność n
cecha tego, co rytmiczne ритмичность

rytualny ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
związany z rytuałem ритуальный

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury; обряд ритуал

rywal n
osoba, która konkuruje w czymś соперник

ryza ˈrɨza n
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom; стопа

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda риск
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawdopodobieństwo powstania szkody obciążające osobę poszkodowaną niezależnie od jej winy, jeśli umowa lub przepis prawny nie zobowiązały innej osoby do wyrównania szkody риск
przedsięwzięcie, którego wynik jest nieznany риск

ryzykowny ˌrɨzɨˈkɔvnɨ adj
wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu рискованный

ryć rɨʨ̑ v
kopać, robić doły w ziemi рыть копать

ryś rɨɕ n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu; рысь

ryż rɨʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; рис
(spożywczy) nasiona ryżu (1.1) рис

ryżobrody ˌrɨʒɔˈbrɔdɨ adj
(potocznie, potoczny) taki, który ma ryży zarost na brodzie рыжебородый

ryżowy rɨˈʒɔvɨ adj
sporządzony z ryżu рисовый
związany z ryżem, dotyczący ryżu рисовый

rzadki ˈʒatʲci adj
półpłynny, mający półpłynną konsystencję жидкий
zachodzący rzadko редкий
o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach редкий

rzadko ˈʒatkɔ adv
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami редко
o elementach w zbiorze: daleko od siebie редко

rzec ʒɛʦ̑ v
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) mówić, odzywać się, komunikować coś изрекать
(książkowy) powiedzieć, odezwać się, zakomunikować coś изречь сказать

rzecz ʒɛʧ̑ n
temat, treść, wątek тема
wytwór materialny, przedmiot вещь

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion; имя существительное существительное

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie действительность реальность
realistyczność, świat realny действительность реальность

rzeczywisty ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
mający miejsce naprawdę действительный

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ adv
zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie действительно

rzeka ˈʒɛka n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi; река

rzemieślniczy ˌʒɛ̃mʲjɛ̇ɕl̥ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
odnoczący się do rzemieślnika lub rzemiosła ремесленный

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy) ремесленник

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności ремесло

rzep ʒɛp n
(potocznie, potoczny) zapięcie z tkaniny velcro липучка

rzepa n
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym; репа

rzesza ˈʒɛʃa n
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii; рейх

rzetelny ʒɛˈtɛlnɨ adj
należycie wykonujący swoje obowiązki добросовестный

rzeź ʒɛɕ n
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień) резня

rzeź niewiniątek ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiorowy mord dokonany na niemowlętach w Betlejem i okolicy na rozkaz Heroda, w celu pozbycia się narodzonego Zbawiciela; избиение младенцев

rzeź wołyńska n
(historia, historyczny, historycznie) czystka etniczna dokonana przez nacjonalistów ukraińskich wobec mniejszości polskiej podczas okupacji niemieckiej w okresie od lutego 1943 do lutego 1944; волынская резня

rzeźba ˈʒɛʑba n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) ukształtowanie terenu; рельеф
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów; скульптура
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną скульптура

rzeźbiarski adj
(sztuka) związany z rzeźbiarzem, rzeźbiarstwem скульптурный

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki скульптор

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) akt masowego, okrutnego zabijania бойня
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso; скотобойня

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa мясник
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym мясник

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni; кресс-салат огородный перечник сердечник

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna; гонорея

rzodkiew n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2) редиска

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; редиска редис
(spożywczy) (kulinaria) bulwa rośliny (1.1) редиска

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
wywoływać chwilowy lot przedmiotu бросать кидать

rzucać kłody pod nogi v
usilnie i z rozmysłem komuś przeszkadzać вставлять палки в колёса

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien метать бисер перед свиньями

rzucać słowa na wiatr ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈswɔva na‿ˈvʲjatr̥ v
używać czczych, próżnych słów бросать слова на ветер
zapowiadać, obiecywać coś, czego się nie zrealizuje бросать слова на ветер

rzucić ˈʒuʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: rzucać бросить

rzut ʒut n
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą бросок

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne); одиннадцатиметровый удар пенальти

rzut młotem ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem; метание молота

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu; метание копья

rzutnik ˈʒutʲɲik n
urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji проектор

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
odnoszący się do miasta Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu римский
odnoszący się do państwa Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu римский

rząd ʒɔ̃nt n
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny; порядок
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną; правительство
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim ряд
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby ряд
(potocznie, potoczny) rząd (1.4) foteli na widowni ряд

rządowy ʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
związany z rządem, wywodzący się z rządu правительственный

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
sprawować władzę, panować управлять
kierować czymś, zarządzać управлять
kierować się w swoim postępowaniu руководиться

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
(anatomia, anatomiczny) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki; ресница

ród rut n
duża, wielopokoleniowa rodzina род

róg ruk n
(sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym угол
miejsce styku dwóch ulic угол
miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu угол
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; рог

rój ruj n
duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków рой

rów ruf n
podłużny dół wykopany w ziemi ров

rówieśniczka ˌruvʲjɛ̇ɕˈɲiʧ̑ka n
kobieta lub dziewczyna w tym samym wieku ровесница

rówieśnik ruˈvʲjɛ̇ɕɲik n
osoba w tym samym wieku ровесник

równanie ruvˈnãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości уравнение

równanie stanu ruvˈnãɲɛ ˈstãnu n
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji; уравнение состояния

również ˈruvʲɲɛʃ particle
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także также тоже

równik ˈruvʲɲik n
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała; экватор

równikowy ˌruvʲɲiˈkɔvɨ adj
charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego экваториальный
dotyczący równika, związany z równikiem экваториальный

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości параллельно

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
(geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków; параллелограмм

równoległościan n
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków); параллелепипед

równoległość n
cecha tego, co równoległe параллельность

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości параллельный
podobny pod jakimś względem do czegoś innego параллельный
odbywający się, dziejący się w tym samym czasie одновременный параллельный

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa; равноденствие

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
stabilny stan jakiegoś układu равновесие
spokój i opanowanie равновесие

równoważnik zdania ˌruvnɔˈvaʒʲɲiɡ ˈzdãɲa n
(gramatyka) wypowiedzenie nieposiadające orzeczenia номинативное предложение

równoważny adj
mający równe znaczenie, równą wartość эквивалентный равносильный

równoznaczność n
cecha tego, co równoznaczne, ma jednakowe znaczenie равнозначность

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) равенство
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) равенство
cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości) равенство идентичность одинаковость тождественность
gładkość na powierzchni гладкость ровность

równy ˈruvnɨ adj
posiadający gładką powierzchnię ровный
posiadający identyczną wartość равный

rózga ˈruzɡa n
cienka, elastyczna, bezlistna gałązka прут розга

róża ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; роза ро́за

róża dzika ˈruʒa ˈʥ̑ika n
(botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach; jedna z roślin leczniczych; w Polsce roślina pospolita; роза собачья шиповник собачий

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności розарий
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw чётки

różdżka ˈruʃʧ̑ka n
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty волшебная палочка
przedmiot wskazujący radiestecie ukryte źródło wody lub pokłady minerałów лоза

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania разность разница
to, czym się coś od czegoś różni разница различие

różnokolorowy ˌruʒnɔkɔlɔˈrɔvɨ adj
taki, który różni się kolorem разноцветный

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest różnorodne разнообразие

różny ˈruʒnɨ adj
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech иной разный
różniący się od kogoś lub czegoś другой разный

różowy ruˈʒɔvɨ adj
mający kolor pośredni między białym a czerwonym; розовый

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
uchwyt, rękojeść ручка
(zdrobniale) od: ręka ручка
mała, drobna ręka ручка

rącznik pospolity ˈrɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik ˌpɔspɔˈlʲitɨ n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wilczomleczowatych pochodząca z Afryki; клещевина

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania руки вверх

ręcznie ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił вручную

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała полотенце

ręczny ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny ручной
wykonany ręką, rękami; powstały z pracy rąk (bez użycia maszyn) рукодельный ручной

ręczyć ˈrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
odpowiadać za coś lub za kogoś ручаться

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; рука кисть

ręka rękę myje
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy рука руку моет

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce рукав

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp. перчатка варежка

rękoczyn rɛ̃ŋˈkɔʧ̑ɨ̃n n
uderzenie kogoś, pobicie рукоприкладство

rękojeść rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑ n
część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania; рукоять

rękopis rɛ̃ŋˈkɔpʲis n
(książkowy) maszynopis autorski przed publikacją рукопись
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie; рукопись

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
odgłos konia wydawany paszczą ржание

rżewski adj
związany z Rżewem, dotyczący Rżewa ржевский

rżeć rʒɛʨ̑ v
o koniu: wydawać charakterystyczny głos ржать

rżnąć głupa ˈrʒnɔ̃ɲʥ̑ ˈɡwupa v
(pejoratywnie, pejoratywny) z premedytacją udawać brak doświadczenia, niewiedzę w celu wprowadzenia kogoś w błąd валять дурака

sabaudzki adj
związany z Sabaudią lub Sabaudczykami, dotyczący Sabaudii савойский

sabot ˈsabɔt n
drewniane chodaki, tradycyjnie wykonywane w Holandii сабо

sabotaż saˈbɔtaʃ n
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania; саботаж

sabotowanie ˌsabɔtɔˈvãɲɛ n
stosowanie sabotażu саботирование

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
stosować sabotaż саботировать

sachaliński ˌsaxaˈlʲĩj̃sʲci adj
dotyczący Sachalinu, związany z Sachalinem, pochodzący z Sachalinu сахалинский

sad sat n
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe; фруктовый сад сад

sadhu n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduski wędrowny asceta; садху

sadyba saˈdɨba n
miejsce zamieszkania, siedziba усадьба

sadystycznie ˌsadɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób sadystyczny садистски

sadystyczny adj
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki садистский
cechujący się sadyzmem, okrucieństwem садистский

sadza ˈsaʣ̑a n
stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel; сажа

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła садить

sadzonka saˈʣ̑ɔ̃nka n
(botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina саженец
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu рассада

saffloryt n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady arsenków, arsenek kobaltu; саффлорит

saharyjski ˌsaxaˈrɨjsʲci adj
związany z Saharą сахарский

sake ˈsakɛ n
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco; саке

sakralny saˈkralnɨ adj
związany z kultem religijnym сакральный

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej; сакрамент

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu; саксофон

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
muzyk, który gra na saksofonie саксофонист

saksofonistka ˌsaksɔfɔ̃ˈɲistka n
kobieta, która gra na saksofonie саксофонистка

saksofonowy ˌsaksɔfɔ̃ˈnɔvɨ adj
(przymiotnik) od saksofon саксофонный

saksoński saˈksɔ̃j̃sʲci adj
od Saksonia саксонский

sakwojaż saˈkfɔjaʃ n
(przestarzałe, przestarzały) torba podróżna, walizka саквояж

sala ˈsala n
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową; зал

salamandra ˌsalãˈmãndra n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych; саламандра

salami saˈlãmʲi n
(kulinaria) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego; салями

salceson salˈʦ̑ɛsɔ̃n n
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz; сальтисон сальцесон

salechardzki adj
związany z Salechardem (miastem w Rosji) салехардский

salmiak ˈsalmʲjak n
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) chlorek amonu, sól kwasu solnego i amoniaku нашатырь

salomonowy wyrok ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk idiom
decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron соломоново решение

salonowy adj
charakterystyczny dla salonów – zebrań towarzyskich w salonach салонный

salski adj
związany z Salskiem, dotyczący Salska сальский
związany z Sałem, dotyczący Sału сальский

salwa ˈsalva n
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział залп

salwadorski ˌsalvaˈdɔrsʲci adj
odnoszący się do państwa Salwador сальвадорский

sam sãm pronoun
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny один
podkreślenie: właśnie ten, a nie inny сам

sam jak palec ˈsãmʲ ˈjak ˈpalɛʦ̑ adj
zupełnie sam один как перст одинокий как перст

samar ˈsãmar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62; самарий

samarkandzki adj
związany z Samarkandą, dotyczący Samarkandy, pochodzący z Samarkandy самаркандский

samarski adj
dotyczący Samary albo pochodzący z niej (miasta) самарский
wykonywany, wytwarzany na sposób taki jak w Samarze самарский

samarytanin n
(książkowy) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym самаритянин

samarytański adj
związany z Samarytanami albo Samarią самаритянский

sambar n
(kulinaria) danie kuchni południowoindyjskiej, bezmięsna zupa na bazie soczewicy i miąższu z owoców tamaryndowca z dodatkiem kompozycji przypraw; самбар

samica sãˈmʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej самка

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
zwierzę płci męskiej самец
(pogardliwie) mężczyzna самец

samobieżny adj
taki, który porusza się samodzielnie самоходный

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
osoba próbująca zabić samą siebie самоубийца

samobójczy ˌsãmɔˈbujʧ̑ɨ adj
dotyczący samobójstwa lub samobójcy, mający na celu samobójstwo самоубийственный
grożący niebezpieczeństwem, bardzo śmiały, ryzykowny самоубийственный

samobójczyni n
kobieta celowo zabijająca samą siebie самоубийца

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
zabicie samego siebie; самоубийство суицид

samochodowy ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ adj
związany z samochodem, dotyczący samochodu автомобильный

samochwalstwo n
(książkowy) zachwalanie siebie самохвальство бахвальство хвастовство

samochód sãˈmɔxut n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; машина автомобиль

samochód osobowy sãˈmɔxut ˌɔsɔˈbɔvɨ n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu; легковой автомобиль

samoczynny ˌsãmɔˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
działający automatycznie автоматический

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
bez cudzej pomocy, o własnych siłach самостоятельно
samotnie, bez innych самостоятельно

samodzielny ˌsãmɔˈʥ̑ɛlnɨ adj
radzący sobie bez cudzej pomocy самостоятельный

samogon sãˈmɔɡɔ̃n n
(potocznie, potoczny) nielegalnie pędzony napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu самогон самогонка

samogonka n
(zobacz) samogon самогонка

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby; гласный гласный звук

samokrytyczny adj
zdolny do krytycznej oceny samego siebie самокритический самокритичный
wyrażający taką ocenę, nacechowany samokrytycyzmem самокритический самокритичный

samokrytyka n
przyznanie się do błędów, najczęściej publiczne самокритика

samolot sãˈmɔlɔt n
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną; самолёт аэроплан

samolotowy ˌsãmɔlɔˈtɔvɨ adj
dotyczący samolotów самолётный

samolub n
egoista myślący tylko o sobie самолюб самолюбец себялюб себялюбец

samolubnie adv
w sposób samolubny, egoistycznie самолюбиво

samolubny adj
charakterystyczny dla samoluba себялюбивый

samopas sãˈmɔpas adv
w pojedynkę, samotnie в одиночку

samorząd n
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny самоуправление

samospalenie ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ n
samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu; самосожжение

samotnik sãˈmɔtʲɲik n
człowiek samotny, unikający towarzystwa innych нелюдим отшельник
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa ochropus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; черныш

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
uczucie braku bliskich osób одиночество
życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi одиночество

samotny sãˈmɔtnɨ adj
odbywający się bez towarzystwa одинокий одиночный соло
taki, który jest sam, żyje samotnie одинокий одиночный

samotny jak kołek w płocie sãˈmɔtnɨ ˈjak ˈːɔwɛk ˈf‿pwɔʨ̑ɛ adj
(potocznie, potoczny) bardzo samotny один как перст одинокий как перст

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela автодидакт самоучка

samouwielbienie ˌsãmɔ<sup>w</sup>uvʲjɛlˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
uwielbienie samego siebie lub zachwyt nad sobą самовлюблённость

samowar sãˈmɔvar n
(kulinaria) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka; самовар

samozwaniec n
osoba, która przywłaszcza sobie bezprawnie jakiś tytuł, godność albo stanowisko самозванец

samozwańczy adj
dotyczący samozwańców, właściwy samozwańcom, będący samozwańcem самозванный

samożywny adj
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska; автотрофный

samuraj n
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej; самурай

samurajski adj
związany z samurajami самурайский

samurski adj
związany z Samurem (rzeką w Rosji) самурский

san-stefański adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z San-Stefano (miejscem zawarcia pokoju w 1878 roku, (współcześnie) Yeşilköy w Stambule) сан-стефанский

sanacja n
(historia, historyczny, historycznie) (polski) obóz zwolenników Józefa Piłsudskiego, którzy poparli dokonany przez niego przewrót majowy w 1926 r.; санация
(historia, historyczny, historycznie) (polski) okres rządów Józefa Piłsudskiego po przewrocie majowym санация
(książkowy) uzdrowienie czegoś, np. stosunków politycznych i życia publicznego, w jakimś kraju санация

sanacyjny adj
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z sanacją (obozem zwolenników Piłsudskiego) санационный
(książkowy) związany z sanacją (odnową) санационный

sanatorium ˌsãnaˈtɔrʲjũm n
(medycyna, medyczny) zakład leczniczy dla przewlekle chorych i rekonwalescentów санаторий

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich; судак

sandomierski ˌsãndɔ̃ˈmʲjɛrsʲci adj
dotyczący Sandomierza, związany z Sandomierzem, pochodzący z Sandomierza сандомирский

saneczkarstwo ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego; бобслей

sanepid sãˈnɛpʲit n
(urzędowy) stacja sanitarno-epidemiologiczna; санэпидстанция

sangha n
wspólnota mnichów buddyjskich lub świeckich wyznawców buddyzmu; сангха

sangwina sãŋɡˈvʲĩna n
miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania; сангина

sangwinik sãŋɡˈvʲĩɲik n
(psychologia, psychologiczny) człowiek żywy, porywczy i zmienny сангвиник

sanie ˈsãɲɛ n
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery); сани

sanitariusz ˌsãɲiˈtarʲjuʃ n
(medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi; санитар
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych санитар

sanitariuszka ˌsãɲitarʲˈjuʃka n
(medycyna, medyczny) pracownica medyczny sprawująca czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi; санитарка
(wojskowość, wojskowy) kobieta w służbie wojskowej, której zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych санитарка

sanitarka ˌsãɲiˈtarka n
(potocznie, potoczny) pojazd sanitarny, zwykle wojskowy, do transportowania chorych i rannych санмашина

sankarz ˈsãŋkaʃ n
(przestarzałe, przestarzały) osoba wożąca ludzi saniami w celach zarobkowych санник
(przestarzałe, przestarzały) rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem sań, sanek санник

sankcja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa санкция

sanki ˈsãnʲci n
małe sanie do zaprzęgu санки

sanktuarium ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu; святилище

sanskrycki sãw̃sˈkrɨʦ̑ʲci adj
związany z sanskrytem, dotyczący sanskrytu санскритский

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii; санскрит

sapać v
oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy пыхтеть сопеть

saper ˈsapɛr n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi; сапёр

saperski saˈpɛrsʲci adj
związany z saperem, dotyczący sapera сапёрный

saragoski adj
związany z Saragossą, dotyczący Saragossy сарагосский

sarajewski ˌsaraˈjɛfsʲci adj
odnoszący się do miasta Sarajewo сараевский

sarapulski adj
związany z Sarapułem, dotyczący Sarapułu сарапульский

saratowianin n
mieszkaniec Saratowa саратовец

saratowski adj
związany z Saratowem, dotyczący Saratowa саратовский

sarański adj
związany z Sarańskiem, dotyczący Sarańska саранский

sardela sarˈdɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych; анчоус хамса

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu саркастический

sarkazm ˈsarkasm̥ n
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia сарказм

sarkofag sarˈkɔfak n
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia; саркофаг

sarkoidoza ˌsarkɔ<sup>j</sup>iˈdɔza n
(medycyna, medyczny) uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca саркоидоз

sarkopenia ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa n
(medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni саркопения

sarmacki adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do irańskiego ludu Sarmatów сарматский

sarna ˈsarna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego; косуля

saski ˈsasʲci adj
związany z Sasami (dynastią Sasów), dotyczący Sasów саксонский

satelita ˌsatɛˈlʲita n
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; спутник

satyra saˈtɨra n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.; сатира

satyrycznie adv
w sposób satyryczny сатирично

satyryczny ˌsatɨˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z satyrą, dotyczący satyry сатирический сатиричный

saudyjski sawˈdɨjsʲci adj
odnoszący się do Arabia Saudyjska (państwa na Półwyspie Arabskim) саудовский

sawanna n
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami; саванна

sałata saˈwata n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych; салат
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo салат

sałatka saˈwatka n
(kulinaria) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.; салат

sałatka ziemniaczana n
(spożywczy) (kulinaria) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki; картофельный салат

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji; сцена явление
przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów; сцена
(przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia сцена
(przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne сцена

scenariusz sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.; сценарий
(przenośnie, przenośnia) przewidywany bądź planowany rozwój czegoś сценарий
harmonogram jakiegoś wydarzenia, imprezy, spotkania сценарий

scenarzysta ˌsʦ̑ɛ̃naˈʒɨsta n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe; сценарист

scenarzystka ˌsʦ̑ɛ̃naˈʒɨstka n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe сценаристка

sceniczny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru сценический

scenografia ˌsʦ̑ɛ̃nɔˈɡrafʲja n
plastyczna oprawa widowiska teatralnego, filmu itp., np. dekoracje, rekwizyty, kostiumy обстановка

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy; скептицизм
stosunek do czegoś charakteryzujący się powątpiewaniem скептицизм

sceptyczny adj
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś скептичный

sceptyk ˈsʦ̑ɛptɨk n
człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający скептик

schab sxap n
(spożywczy) rodzaj mięsa wieprzowego wycinany z okolic kręgosłupa na odcinku piersiowo-lędźwiowym tuszy; корейка

schengeński adj
odnoszący się do wsi Schengen шенгенский

schizma n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii; схизма

schizmatyk n
(przenośnie, przenośnia) o osobie, która opuściła jakąś organizację lub wspólnotę раскольник
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o członku innej wspólnoty religijnej, która powstała w wyniku podziału jakiejś organizacji wyznaniowej раскольник схизматик

schizofrenia ˌsçizɔˈfrɛ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami; шизофрения

schizofreniczka ˌsçizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑ka n
forma żeńska od: schizofrenik шизофреничка

schizofreniczny ˌsçizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom шизофренический

schizofrenik ˌsçizɔˈfrɛ̃ɲik n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) człowiek cierpiący na schizofrenię шизофреник

schlebiać v
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś льстить

schludność n
cecha tego, co schludne; cecha tych, którzy są schludni опрятность чистоплотность

schludny ˈsxludnɨ adj
porządny, zadbany, czysty опрятный

schodowy sxɔˈdɔvɨ adj
związany ze schodami, dotyczący schodów лестничный

schody ˈsxɔdɨ n
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami; лестница

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami; эскалатор

schodzić na drugi plan ˈsxɔʥ̑iʨ̑ na‿ˈdruɟi ˈplãn v
stawać się mniej ważnym уходить на второй план уходить на задний план

schorzenie sxɔˈʒɛ̃ɲɛ n
stan chorobowy lub nieprawidłowe funkcjonowanie danego organu заболевание

schować ˈsxɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: chować спрятать

schowek ˈsxɔvɛk n
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami буфер обмена
miejsce, gdzie coś można schować бардачок

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować укрытие

schronisko sxrɔ̃ˈɲiskɔ n
budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną; приют
placówka przeznaczona dla porzuconych zwierząt domowych; приют
miejsce, w którym można się schronić схрон укрытие

schylać ˈsxɨlaʨ̑ v
naginać ku ziemi нагибать наклонять
zginać w pasie ku ziemi samego siebie нагибаться наклоняться

scytyjski sʦ̑ɨˈtɨjsʲci adj
związany ze Scytią, odnoszący się do Scytii скифский

scytyjski sʦ̑ɨˈtɨjsʲci n
(historia, historyczny, historycznie) indoeuropejski język, używany przez plemiona Scytów; скифский

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami; складишок

seaborg ˈsʲibɔrk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106; сиборгий

seans n
pokaz filmu сеанс

secesja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego; сецессия
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii; ар-нуво арт-нуво модерн

sedno ˈsɛdnɔ n
(książkowy) istota czegoś суть соль существо

segregator ˌsɛɡrɛˈɡatɔr n
(biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych; папка

seitan n
(spożywczy) (kulinaria) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem” сейтан

sejf sɛjf n
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy сейф

sejsmiczny sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi сейсмический

sejsmograf n
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej; сейсмограф

sejsmografia n
(geologia, geologiczny) zbieranie danych, odczytów urządzeń (sejsmogramy) i opisów drgań skorupy ziemskiej, a zwłaszcza trzęsień ziemi сейсмография

sejsmogram n
(geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem); сейсмограмма

sejsmolog n
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią сейсмолог

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
nauka o trzęsieniach ziemi; сейсмология

sekciarski sɛcˈʨ̑arsʲci adj
dotyczący sekt religijnych сектантский
zasklepiający się w obrębie wąskiej grupy, najczęściej politycznej lub ideologicznej сектантский

sekcja zwłok ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk n
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej; вскрытие секция

sekretariat ˌsɛkrɛˈtarʲjat n
dział danej instytucji, firmy bądź organizacji, który zajmuje się obsługą bieżących spraw, zwłaszcza w kontakcie z interesantami; секретариат

sekretarka ˌsɛkrɛˈtarka n
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów секретарка секретарша

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej секретарь
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby секретарь
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy; секретарь птица-секретарь

sekretny sɛˈkrɛtnɨ adj
trzymany w sekrecie секретный

seks sɛks n
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami секс
ogół spraw i czynności związanych z zaspokajaniem popędu płciowego; секс
seksapil, atrakcyjność seksualna секс

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami оральный секс

seksistka n
(rzadki, rzadko używany) kobieta stosująca seksizm, zwolenniczka seksizmu сексистка

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
dyskryminacja ze względu na płeć; сексизм

seksowny sɛˈksɔvnɨ adj
atrakcyjny seksualnie, ponętny сексуальный эротичный

sekstant ˈsɛkstãnt n
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze; секстант

seksturystyka ˌsɛkstuˈrɨstɨka n
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej секс-туризм

seksualnie ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ adv
w sposób dotyczący seksu, seksualności сексуально

seksualność n
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność; сексуальность
cecha tego, co seksualne; cecha tych, którzy są seksualni сексуальность

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący seksu i popędu płciowego сексуальный половой

seksuolog ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>ɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych сексолог
(medycyna, medyczny) lekarz, specjalistka seksuologii сексолог

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka; сексология

sekta ˈsɛkta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii секта

sekularyzacja ˌsɛkularɨˈzaʦ̑ʲja n
przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką секуляризация
(socjologia, socjologiczny) proces polegający na osłabianiu się wpływów kleru, kościołów lub religii na życie społeczne i upowszechnienie się świeckiego modelu życia секуляризация

sekunda sɛˈkũnda n
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty секунда

sekundant n
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi секундант
(sport, sportowy) zwłaszcza w pięściarstwie i szachach: doradca i pomocnik zawodnika секундант

selekcja sɛˈlɛkʦ̑ʲja n
dobór dokonywany poprzez eliminację селекция

selekcyjny adj
dotyczący selekcji селекционный

selen ˈsɛlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34; селен

seler ˈsɛlɛr n
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna; сельдерей

selfie n
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki; селфи

seligmannit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków; зелигманит

semafor n
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami; семафор

semantyczny ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych семантический

semazjologia ˌsɛ̃mazʲjɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o znaczeniu i zmianach znaczeń wyrazów семасиология

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
połowa roku akademickiego lub szkolnego; семестр

semicki sɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Semitów, związany z Semitami, dotyczący Semitów семитский

seminarium ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny w którym przygotowują się kandydaci na duchownych семинария
(studencki) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych семинар

sen sɛ̃n n
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste мечта сон
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) сон
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości сон

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy; зимняя спячка спячка

senator sɛ̃ˈnatɔr n
członek izby wyższej parlamentu (senatu) сенатор

sencha n
(kulinaria) rodzaj japońskiej zielonej herbaty przygotowywanej bez mielenia liści; сентя сенча

senegalski ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci adj
odnoszący się do państwa Senegal сенегальский

sennik ˈsɛ̃ɲːik n
książka będąca zbiorem objaśnień snów сонник

senność ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑ n
potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia сонливость

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
taki, który chce spać; jest śpiący сонный
dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu сонный

sens sɛ̃w̃s n
sposób rozumienia czegoś смысл
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu смысл
właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony смысл

sentencja sɛ̃nˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
zwięzłe sformułowanie pewnej ogólnej myśli, np. filozoficznej; сентенция

sentymentalnie ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalʲɲɛ adv
w sposób sentymentalny сентиментально

sentymentalny ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości сентиментальный
(sztuka) właściwy sentymentalizmowi сентиментальный

separatka ˌsɛpaˈratka n
wydzielona jednoosobowa sala dla chorych, zwykle zakaźnie изолятор

separatysta ˌsɛparaˈtɨsta n
zwolennik separatyzmu сепаратист

separatystyczny ˌsɛparatɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi сепаратистский
oddzielony od innych, dziejący się osobno отдельный сепаратный

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości; сепаратизм

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe шепелявить

sepulka sɛˈpulka n
(książkowy) w twórczości Stanisława Lema: tajemniczy twór o nieznanym przeznaczeniu odgrywający ważną rolę w fikcyjnej cywilizacji Ardrytów; сепулька
(zoologia, zoologiczny) wymarły owad późnej ery mezozoiku z rzędu błonkoskrzydłych, z rodzaju sepulkowatych (Sepulcidae); сепулька

sepulkowate ˌsɛpulkɔˈvatɛ n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj wymarłych owadów błoskoskrzydłych, Sepulcidae; сепульковые

ser sɛr n
(spożywczy) (kulinaria) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego; сыр творог

serafin n
(teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej; серафим

serbski ˈsɛrpsʲci adj
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów сербский

serbski ˈsɛrpsʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH; сербский

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; сердце
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości сердце
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt сердце
(przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej сердце
(przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś сердце
przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości сердце
część dzwonu, która uderza w jego ściany i powoduje dźwięk язык

serce krwawi ˈsɛrʦ̑ɛ ˈkr̥favʲi v
ktoś przeżywa wielki smutek; cierpi psychicznie сердце кровью обливается

serce z kamienia ˈsɛrʦ̑ɛ s‿kãˈmʲjɛ̇̃ɲa n
o osobie zimnej, złej, nieczułej, niewzruszonej каменное сердце

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie сердечно

serdeczność sɛrˈdɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
życzliwość, serdeczny stosunek радушие сердечность

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć сердечный

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki безымянный палец сердечный палец

serduszko sɛrˈduʃkɔ n
(zdrobniale) od: serce сердечко

serio ˈsɛrʲjɔ adv
poważnie, bez żartów, prawdziwie, szczerze серьёзно

serologia ˌsɛrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami; серология

serowar sɛˈrɔvar n
rzemieślnik wyrabiający sery сыровар

serpentologia ˌsɛrpɛ̃ntɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o wężach змеелогия серпентология

serpentyna ˌsɛrpɛ̃nˈtɨ̃na n
(przenośnie, przenośnia) kręta droga, ścieżka; серпантин
rzucana i rozwijana na imprezach, spiralnie nawinięta wąska taśma papierowa серпантин

serum ˈsɛrũm n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (fryzyjski) skoncentrowany preparat kosmetyczny lub leczniczo-kosmetyczny o lekkiej konsystencji сыворотка
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) płynna część krwi pozbawiona włóknika, w przeciwieństwie do osocza niekrzepnąca; odwirowane osocze krwi сыворотка

serwatka n
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera; сыворотка

serwer ˈsɛrvɛr n
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; сервер
(informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1) сервер

serwerownia n
(informatyka, informatyczny) specjalne, wydzielone pomieszczenie, w którym znajdują się serwery; серверная комната

serwetka n
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia салфетка

seszelski sɛˈʃɛlsʲci adj
odnoszący się do Seszeli (państwa lub wysp) сейшельский

setka ˈsɛtka n
nazwa liczby 100 (sto); sto elementów сотня

seulski sɛˈ<sup>w</sup>ulsʲci adj
odnoszący się do miasta Seul сеульский

sewilski sɛˈvʲilsʲci adj
związany z Sewillą, odnoszący się do Sewilli севильский

sezamowy adj
zrobiony z sezamu сезамовый

sezon ˈsɛzɔ̃n n
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych сезон
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp. сезон
(książkowy) pora roku сезон

sfaleryt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku; сфалерит

sfinks sfʲĩŋks n
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia; сфинкс
(zoologia, zoologiczny) bezwłosa rasa kota; сфинкс

sfora ˈsfɔra n
(dawniej, dawny) (łowiectwo, łowiecki) rzemień lub sznur na którym prowadzono psy gończe свора
(pogardliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) zgraja ludzi свора
(łowiectwo, łowiecki) para psów gończych prowadzonych razem na polowanie свора
duże stado psowatych (psów, wilków) свора

sfrustrowany ˌsfrustrɔˈvãnɨ adj
taki, który przeżywa frustrację раздражённый

shader n
(informatyka, informatyczny) w grafice komputerowej: program komputerowy, zawierający zbiór instrukcji dla karty graficznej renderujący grafikę, шейдер

shinto n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii; синтоизм

siadać ˈɕadaʨ̑ v
zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia садиться

siano ˈɕãnɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę; сено

sianokosy ˌɕãnɔˈkɔsɨ n
(rolnictwo, rolniczy) koszenie łąki i suszenie traw w celu uzyskania siana; покос

siarczek n
(chemia, chemiczny) sól kwasu siarkowodorowego сульфид

siarczek srebra n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowodorowego i srebra; сульфид серебра

siarczyn ˈɕarʧ̑ɨ̃n n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego; сульфит

siarka ˈɕarka n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16; сера

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru сероводород сульфид водорода

siarkowy adj
zrobiony z siarki серный

siatka ˈɕatka n
rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici сетка

siatkarka ɕatˈkarka n
(sport, sportowy) zawodniczka grająca w siatkówkę волейболистка

siatkarski adj
(sport, sportowy) związany z siatkówką, dotyczący gry w siatkówkę волейбольный

siatkarz ˈɕatkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę волейболист

siatkówka ɕatˈkufka n
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe; сетчатка
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką; волейбол

siać ɕäʨ̑ v
rzucać nasiona w glebę сеять

sideromancja n
(ezoteryka) wróżenie z opiłków żelaza сидеромантия

siebie ˈɕɛbʲjɛ pronoun
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem себя

siebieski adj
związany z Siebieżem, dotyczący Siebieża себежский

siedem grzechów głównych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego; семь смертных грехов

siedemdziesięciolecie ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres siedemdziesięciu lat семидесятилетие
siedemdziesiąta rocznica семидесятилетие

siedemdziesięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający siedemdziesiąt lat семидесятилетний
trwający siedemdziesiąt lat семидесятилетний

siedemdziesięciominutowy adj
trwający siedemdziesiąt minut семидесятиминутный

siedemdziesięciopięcioletni ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający siedemdziesiąt pięć lat семидесятипятилетний
trwający siedemdziesiąt pięć lat семидесятипятилетний

siedemnastoletni ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający siedemnaście lat семнадцатилетний
trwający siedemnaście lat семнадцатилетний

siedemnastominutowy adj
trwający siedemnaście minut семнадцатиминутный

siedemsetlecie ˌɕɛdɛ̃msɛtˈlɛʨ̑ɛ n
okres siedmiuset lat семисотлетие
siedemsetna rocznica семисотлетие

siedmiobój ɕɛdˈmʲjɔbuj n
(sport, sportowy) dyscyplina lekkoatletyczna, składająca się z siedmiu konkurencji семиборье

siedmiodniowy ˌɕɛdmʲjɔˈdʲɲɔvɨ adj
będący w wieku siedmiu dni семидневный
trwający siedem dni семидневный

siedmiokondygnacyjny adj
taki, który ma siedem kondygnacji семиэтажный

siedmiokrotnie ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ adv
siedem razy семикратно

siedmiokrotny ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się siedem razy семикратный

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt o siedmiu bokach; семиугольник

siedmioletni ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
mający siedem lat семилетний
trwający siedem lat семилетний

siedmiomiesięczny ˌɕɛdmʲjɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
będący w wieku siedmiu miesięcy семимесячный
trwający siedem miesięcy семимесячный

siedmiominutowy adj
trwający siedem minut семиминутный

siedmiopiętrowy adj
złożony z parteru i siedmiu wyższych kondygnacji восьмиэтажный

siedmiopokojowy ˌɕɛdmʲjɔpɔkɔˈjɔvɨ adj
z siedmioma pokojami семикомнатный

siedmioro ɕɛdˈmʲjɔrɔ collective
…odpowiadający liczbie 7 семеро

siedmiotomowy ˌɕɛdmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ adj
składający się z siedmiu tomów, zawarty w siedmiu tomach, wydany w siedmiu tomach семитомный

siedmiotygodniowy ˌɕɛdmʲjɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
będący w wieku siedmiu tygodni семинедельный
trwający siedem tygodni семинедельный

siedmiowarstwowy ˌɕɛdmʲjɔvarˈstfɔvɨ adj
liczący siedem warstw, składający się z siedmiu warstw семислойный

siedzenie ɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(eufemistycznie) część ciała poniżej pleców седалище
(rzeczownik odczasownikowy) od: siedzieć сидение
miejsce przeznaczone do siedzenia (1.1) седалище сиденье

siedziba ɕɛ̇ˈʥ̑iba n
(książkowy) lub (podniośle) miejsce, w którym ktoś mieszka lub dłużej przebywa место жительство место проживание
budynek, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja головной офис штаб-квартира

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach сидеть
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności сидеть
(potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu сидеть

siedzieć cicho jak mysz pod miotłą ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈːixɔ ˈjak ˈmɨʃ pɔd‿ˈmʲjɔtwɔ̃w̃ v
zachowywać się cicho, spokojnie, zwykle w obawie, żeby nie zwrócić na siebie czyjejś uwagi сидеть тише воды, ниже травы

siedzieć jak na szpilkach ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈjak na‿ˈʃpʲilkax v
bardzo się denerwować, niecierpliwić сидеть как на иголках

siedzieć na dwóch stołkach ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ na‿ˈdvux ˈstɔwkax v
prowadzić grę na dwa fronty, zachowywać się dwulicowo сидеть между двух стульев

siedzieć z założonymi rękami ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˌz‿ːawɔʒɔ̃ˈnɨ̃mʲi rɛ̃ŋˈkãmʲi v
nic nie robić, przyglądać się czemuś biernie сидеть сложа руки

siedzieć z założonymi rękoma ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˌz‿ːawɔʒɔ̃ˈnɨ̃mʲi rɛ̃ŋˈkɔ̃ma v
siedzieć bezczynnie; nic nie robić сидеть сложа руки

siedzieć za kratkami ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˌza‿kratˈkãmʲi v
odsiadywać karę pozbawienia wolności, być w więzieniu сидеть за решёткой

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska топор

siema ˈɕɛ̃ma interjection
(slangowo) forma powitania здорово

siemię ˈɕɛ̃mʲjɛ n
(dawniej, dawny) każde ziarno nasienne, przeznaczone do siewu семя
nasiona roślin oleistych (lnu, rzepaku, konopi), zwykle używane jako pokarm dla zwierząt, przerabiane na olej lub spożywane w celach leczniczych семя

sieroctwo n
bycie sierotą сиротство

sierocy ɕɛˈrɔʦ̑ɨ adj
odnoszący się do sieroty, właściwy sierocie сиротский

sierp ɕɛrp n
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.; серп

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów; серп и молот

sierpiec ˈɕɛrpʲjɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; исландский гоголь

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego; август

sierpniowy ɕɛrpʲˈɲɔvɨ adj
związany z sierpniem, charakterystyczny dla sierpnia, przypadający w sierpniu; taki, jak w sierpniu августовский

sierpuchowski adj
związany z Sierpuchowem, dotyczący Sierpuchowa серпуховский

sierść ɕɛrʲɕʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków; шерсть

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant; сержант

siew n
(rolnictwo, rolniczy) umieszczanie nasion w przygotowanej ziemi i przykrywanie ich warstwą gleby сев

siewka złota ˈɕɛfka ˈzwɔta n
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria, gatunek średniej wielkości ptaka; золотистая ржанка

siewnica ɕɛvʲˈɲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis squatarola, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego; тулес

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; сеть

sikać ˈɕikaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) oddawać mocz писать

sikhizm ˈsʲikçism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach; сикхизм

sikora ɕiˈkɔra n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych; синица

sikora północna ɕiˈkɔra puwˈnɔʦ̑na n
(ornitologia, ornitologiczny) Parus cinctus, mała sikora, występująca na północy Skandynawii, w Laponii i Syberii; сероголовая гаичка

sikorka ɕiˈkɔrka n
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) sikora синица

sildenafil ˌɕildɛ̃ˈnafʲil n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy selektywnych inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym; силденафил

silikonowy ˌɕilʲikɔ̃ˈnɔvɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) o osobie z implantami silikonowymi (1.1), powiększającymi wybrane partie ciała силиконовый
(technologia, technika, techniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zawierający silikon силиконовый
wykonany z silikonu силиконовый

silnia ˈɕilʲɲa n
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero; факториал

silnik ˈɕilʲɲik n
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii; двигатель мотор

silny ˈɕilnɨ adj
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty) сильный
intensywnie działający сильный

sin ˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) sinus sin

singulare tantum n
(gramatyka) rzeczownik występujący jedynie w liczbie pojedynczej; сингулярия тантум

sinhalit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, boran magnezowo-glinowy; сингалит

siniak ˈɕĩɲak n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu синяк

sinolog sʲĩˈnɔlɔk n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin китаист синолог китаевед

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach; китаеведение китаистика синология

sinus ˈsʲĩnus n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej; синус

sinusoida ˌsʲĩnuˈsɔjda n
(matematyka, matematyczny) wykres funkcji sinus синусоида

siny ˈɕĩnɨ adj
mający kolor niebieskofioletowy, czasem z szarym odcieniem сизый

siodło ˈɕɔdwɔ n
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca; седло

siorbać v
(potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia сёрбаць

siostra ˈɕɔstra n
pielęgniarka медсестра сестра
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki сестра
zakonnica сестра

siostra cioteczna ˈɕɔstra ʨ̑ɔˈtɛʧ̑na n
córka ciotki двоюродная сестра

siostra stryjeczna ˈɕɔstra strɨˈjɛʧ̑na n
córka stryja двоюродная сестра

siostra wujeczna ˈɕɔstra vuˈjɛʧ̑na n
córka brata matki двоюродная сестра

siostrzenica ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
córka siostry племянница

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
syn siostry племянник

siusiak ˈɕüɕak n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski сюсяк

siwerniak n
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus spinoletta, gatunek ptaka z rodzaju świergotków; горный конёк

siwogłowy ˌɕivɔɡˈwɔvɨ adj
taki, który ma siwą głowę седоголовый сивоголовый

siwy ˈɕivɨ adj
mający siwe (1.1) włosy седой
o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości седой
o maści konia: mający białą sierść na ciemnej skórze серый сивый

siódmoklasista ˌɕudmɔklaˈɕista n
uczeń siódmej klasy семиклассник

siąść ɕɔ̃w̃ɕʨ̑ v
zająć miejsce do siedzenia, przyjąć pozycję siedzącą сесть

siąść w kucki ˈɕɔ̃w̃ɕʨ̑ ˈf‿kuʦ̑ʲci
siąść na zgiętych nogach, kucnąwszy присесть на корточки сесть на корточки

się ɕɛ pronoun
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków -ся -сь

siła ˈɕiwa n
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami; сила
energia, zdolność do wysiłku сила
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu сила

siłownia ɕiˈwɔvʲɲa n
(elektryczność) zespół urządzeń służący do przemiany danego rodzaju energii na energię mechaniczną; силовая станция
(sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni тренажёрный зал качалка
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pomieszczenie na statku, w którym znajdują się maszyny wytwarzające energię mechaniczną моторный отсек

skakanka skaˈkãnka n
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy; скакалка

skakać ˈskakaʨ̑ v
poruszać się chaotycznie плясать подпрыгивать
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi) прыгать скакать
zmieniać się w sposób nieciągły прыгать скакать

skala ˈskala n
(technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru шкала

skalpel ˈskalpɛl n
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii; скальпель

skand skãnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21; скандий

skandal ˈskãndal n
zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje скандал
oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1) скандал

skandalicznie adv
w sposób skandaliczny скандально

skandaliczny ˌskãndaˈlʲiʧ̑nɨ adj
stanowiący skandal, mający cechy skandalu скандальный
taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd скандальный

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii скандинавский

skaningowy mikroskop tunelowy ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ mʲiˈkrɔskɔp ˌtũnɛˈlɔvɨ n
(fizyka, fizyczny) rodzaj mikroskopu ze skanującą sondą; сканирующий туннельный микроскоп

skarb skarp n
zbiór bardzo wartościowych rzeczy сокровище

skarbonka n
skrzynka na datki, np. kościelne кружка
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci; копилка кубышка

skarga ˈskarɡa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) środek prawny służący obywatelom i innym podmiotom w przypadku zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez organy administracji albo przez ich pracowników, naruszenia praworządności lub interesów skarżących, a także w razie przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania spraw; жалоба
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) środek odwoławczy przysługujący stronom i innym uczestnikom postępowania przed określonym organem, zmierzający do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu жалоба
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś жалоба

skarpeta skarˈpɛta n
okrycie (ubiór) stopy носок

skarpetka skarˈpɛtka n
(zdrobniale) od skarpeta носок носочек

skaut skawt n
członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej скаут

skała ˈskawa n
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok утёс скала
zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału; горная порода скала

skierniewicki adj
związany ze Skierniewicami, dotyczący Skierniewic, pochodzące ze Skierniewic скерневицкий

skierowanie ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ n
rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę направление

skinhead n
męski członek kontrkultury skinhead (1.1) скин бритоголовый скинхед

sklep sklɛp n
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary магазин

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol винный магазин

sklero- ˈsklɛrɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu склеро-

sklerotyczka n
kobieta chora na sklerozę склеротичка

sklerotyk n
(potocznie, potoczny) człowiek często o czymś zapominający склеротик
mężczyzna chory na sklerozę склеротик

skleroza n
(medycyna, medyczny) (zobacz) miażdżyca склероз

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu; конь

skojarzenie ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ n
połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych ассоциация коннотация

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki; прыжок с шестом

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę; прыжок в высоту

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
składający się z wielu elementów сложный
trudny, zawiły сложный

skoncentrować ˌskɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: koncentrować się сконцентрироваться

skoro ˈskɔrɔ conjunction
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego так как если

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku; скорпион

skorupiak skɔˈrupʲjak n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp ракообразное

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alaudidae, rodzina małych ptaków o perlistym, wysokim śpiewie; жаворонок

skracać v
aspekt niedokonany od: skrócić (czynić bardziej zwięzłym) укорачивать
aspekt niedokonany od: skrócić (zmniejszać czas trwania) укорачивать
aspekt niedokonany od: skrócić (zmniejszać długość) укорачивать
aspekt niedokonany od: skrócić się (stawać się krótszym, tracić długość) укорачиваться
aspekt niedokonany od: skrócić się (zajmować mniej czasu) укорачиваться

skrajnie adv
w sposób skrajny, wielce, bardzo крайне

skrobia n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii; крахмал

skromnie ˈskrɔ̃mʲɲɛ adv
w sposób skromny скромно

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych скромность

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
niemający potrzeby wyróżniania się скромный

skroniowy skrɔ̃ˈɲɔvɨ adj
(przymiotnik) od skroń височный

skroń skrɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami; висок

skrupulatny adj
drobiazgowo, pedantycznie dokładny скрупулёзный
wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie скрупулёзный

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie; абонентский ящик

skrzek n
(zoologia, zoologiczny) skupisko płazich jaj; икра

skrzele ˈskʃɛlɛ n
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie; жабры

skrzydlaty skʃɨˈdlatɨ adj
mający skrzydła крылатый

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; крыло
część samolotu tworząca siłę nośną; крыло
boczna część budynku, wydzielona z głównej części; крыло
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach крыло
(sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy крыло
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; крыло
ruchoma płaszczyzna otwierająca i zamykająca otwór drzwiowy, mocowana na ościeżnicy (futrynie); створка

skrzydłówka skʃɨdˈwufka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego; флюгельгорн

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem; сундук

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi; коробка передач коробка скоростей

skrzynka ˈskʃɨ̃nka n
mała skrzynia ящик
metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję почтовый ящик

skrzynka pocztowa n
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania; почтовый ящик

skrzypaczka skʃɨˈpaʧ̑ka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach скрипачка

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy smyczkowych; скрипка

skrzypcowy skʃɨpˈʦ̑ɔvɨ adj
związany ze skrzypcami, dotyczący skrzypiec скрипичный

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach скрипач

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: skrzyżować скрещение
miejsce połączenia dwóch dróg; перекрёсток

skrócić v
uczynić krótkim, zwięzłym укоротить
zmniejszyć długość укоротить

skrót skrut n
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter; сокращение аббревиатура

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów; аббревиатура

skręcać ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
zmieniać kierunek poruszania się поворачивать

skręt skrɛ̃nt n
(potocznie, potoczny) ręcznie skręcony papieros самокрутка скрутка

skupić v
skoncentrować się, myśleć intensywnie сосредоточиться

skurwysyn skurˈvɨsɨ̃n n
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie блядин сын сукин сын

skutecznie skuˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób skuteczny, dający pożądany efekt эффективно

skuteczność skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest w określonym stopniu skuteczne эффективность плодотворность результативность

skuteczny skuˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt эффективный

skutek ˈskutɛk n
wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja последствие результат следствие

skwarek ˈskfarɛk n
(kulinaria) wysmażony drobny kawałek wieprzowej słoniny lub boczku; шкварка

skyr n
(spożywczy) islandzki, tradycyjny produkt mleczny, rodzaj kwaszonego mleka; скир

skóra ˈskura n
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców; кожа шкура
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt; кожа
zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp. кожура кожица шкурка

skóra i kości ˈskura i‿ˈkɔɕʨ̑i idiom
o kimś bardzo chudym, mizernym кожа да кости кости да кожа

skąd skɔ̃nt pronoun
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch откуда
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch откуда

skądinąd particle
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją впрочем кстати

skądinąd pronoun
z innego miejsca lub źródła niż to, o którym była mowa, i to, które mówiący lub słuchacz miał na myśli с другого места

skądś pronoun
z jakiegoś (nieokreślonego lub nieznanego) miejsca из какого-то места откуда-то

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑ n
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze скупец

skąpstwo ˈskɔ̃mpstfɔ n
niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność скупость

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze скупой скудный

skład skwat n
(drukarstwo, drukarski) przygotowywanie tekstu do druku, składanie набор
(regionalizm poznański), (regionalizm kujawski) sklep магазин
miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn магазин склад
zbiór elementów stanowiących dany przedmiot lub substancję состав
(kolejnictwo) komplet połączonych wagonów; состав
(sport, sportowy) zbiór wszystkich zawodników jednej drużyny podczas meczu состав

składać ˈskwadaʨ̑ v
gromadzić coś, zbierać складывать собирать

składnik ˈskwadʲɲik n
część składowa czegoś ингредиент компонент элемент

składniowy skwadʲˈɲɔvɨ adj
(przymiotnik) od składnia синтаксический

skłonny ˈskwɔ̃nːɨ adj
taki, który ma uległość wobec czegoś lub jest podatny na coś, ma predyspozycję do czegoś склонный

slalomista ˌslalɔ̃ˈmʲista n
(sport, sportowy) zawodnik startujący w slalomie слаломист

slalomistka ˌslalɔ̃ˈmʲistka n
forma żeńska od: slalomista слаломистка

slawistyczny ˌslavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany ze slawistyką славистический

slawistyka slaˈvʲistɨka n
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię славистика

slogan ˈslɔɡãn n
oklepany zwrot слоган

slums n
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście; трущоба

slup slup n
żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok; шлюп

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się приятного аппетита

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
mający dobry smak; dobrze smakujący вкусный

smagły ˈsmaɡwɨ adj
o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji смуглый

smak smak n
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; вкус
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna; вкус
właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1) вкус

smakowanie ˌsmakɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: smakować смакование

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
próbować czegoś w celu określenia smaku пробовать отведать

smalec ˈsmalɛʦ̑ n
(spożywczy) (kulinaria) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa; сало смалец

smar smar n
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów мазь

smardz smarʦ̑ n
(biologia, biologiczny) rodzaj grzybów сморчок

smardz wyniosły ˈsmarʣ̑ vɨ̃ˈɲɔswɨ n
(biologia, biologiczny) Morchella elata Fr., grzyb z rodziny smardzowatych; сморчок высокий

smarować smaˈrɔvaʨ̑ v
(mechanika) dostarczać do ruchomych części smar смазывать
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) gryzmolić, pisać стряпать

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu; смартфон

smażenie smaˈʒɛ̃ɲɛ n
(kulinaria) obróbka termiczna żywności w gorącym tłuszczu; жарка
(rzeczownik odczasownikowy) od: smażyć жарка

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
(kulinaria) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia жарить
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) opalać się жариться
być poddawanym działaniu wysokiej temperatury жариться

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania; пустышка соска соска-пустышка

smok smɔk n
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada; дракон змей

smoleński smɔˈlɛ̃j̃sʲci adj
związany ze Smoleńskiem, dotyczący Smoleńska смоленский

smoła ˈsmɔwa n
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.; смола

smrodliwy sm̥rɔˈdlʲivɨ adj
o przykrym zapachu, woni смрадный

smród sm̥rut n
przykry zapach смрад

smukłość n
cecha tego, co smukłe гибкость стройность

smukły ˈsmukwɨ adj
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością гибкий стройный

smutek ˈsmutɛk n
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny грусть тоска тоскливость

smutno adv
ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal грустно

smutny ˈsmutnɨ adj
odczuwający smutek, pogrążony w smutku грустный печальный тоскливый

smycz smɨʧ̑ n
mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu ремень ремешок на шея
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer; поводок

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun; смычок

smyk smɨk n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) dziecko, zwłaszcza o chłopcu: malec, brzdąc, szkrab карапуз

smętny ˈsmɛ̃ntnɨ adj
wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii грустный

snajper ˈsnajpɛr n
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu; снайпер

snob snɔp n
osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy сноб

snobizm ˈsnɔbʲism̥ n
naśladownictwo jakichś wzorców, na ogół bezkrytyczne снобизм

snop snɔp n
(rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw; сноп
(przenośnie, przenośnia) wiązka, strumień сноп

snowboard n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce; сноубординг
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu; сноуборд

sobaczy adj
(przestarzałe, przestarzały) lub (regionalizm, regionalny) psi собачий

sobie ˈsɔbʲjɛ particle
… (potocznie, potoczny) wyrażająca swobodę wykonywania opisywanej czynności lub przyjemność płynącą z jej wykonywania себя

sobie ˈsɔbʲjɛ pronoun
… wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem себя

soboli adj
związany z sobolem, dotyczący sobola соболиный

sobota sɔˈbɔta n
szósty dzień tygodnia; суббота

sobotni sɔˈbɔtʲɲi adj
właściwy sobocie; dziejący się w sobotę субботний

sobowtór sɔˈbɔftur n
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej; двойник

soból ˈsɔbul n
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze; соболь

socha ˈsɔxa n
(rolnictwo, rolniczy) prymitywne drewniane narzędzie służące do orki; соха

socjaldemokracja ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy; социал-демократия
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół partii socjaldemokratycznych социал-демократия

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
zwolennik socjalizmu социалист

socjalistka ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲistka n
forma żeńska od: socjalista социалистка

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z socjalizmem realnym, dotyczący państwa tzw. demokracji ludowej социалистический
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu социалистический

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze); социализм

socjolingwistyczny ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡvʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący socjolingwistyki социолингвистический

socjolingwistyka ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie; социолингвистика

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii социолог обществовед
(edukacja, edukacyjny) specjalistka w dziedzinie socjologii обществовед социолог

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących; социология

socjologiczny ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii социологический

socrealizm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kierunek w sztuce zapoczątkowany w ZSRR w 1934 r., głoszący zaangażowanie polityczne i ideowe, nawiązujący do filozofii marksistowskiej; соцреализм

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) чечевица

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
zawierający dużo soku, pełen soku сочный

sodomita n
człowiek oddający się sodomii скотоложец содомит

sodowy adj
dotyczący sodu (pierwiastka) натриевый

sofa ˈsɔfa n
rodzaj niskiej kanapy софа

sojusz n
porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego); альянс союз

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy союзник

sok sɔk n
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw; сок
płyn w organizmach roślin сок

sokoli sɔˈkɔlʲi adj
charakterystyczny dla sokoła; dotyczący, odnoszący się do sokoła соколий соколиный

sokolnictwo n
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy соколиная охота сокольничество

sokolnik sɔˈkɔlʲɲik n
osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi сокольник

sokowirówka ˌsɔkɔvʲiˈrufka n
urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw; соковыжималка

sokół ˈsɔkuw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach; сокол

sola ˈsɔla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie; морской язык

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) współodpowiedzialność za działania lub ich zaniechanie солидарность
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń солидарность

solidarny adj
wykazujący się solidarnością солидарный

solipsysta n
zwolennik solipsyzmu солипсист

solipsystyczny adj
związany z solipsyzmem солипсический

solipsyzm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu; солипсизм

solistka sɔˈlʲistka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) artystka, która występuje bądź sama, bądź z orkiestrą, ale w partiach solowych солистка

soliter n
(medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt; солитёр

solić ˈsɔlʲiʨ̑ v
przyprawiać potrawy solą солить

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy; солонка

solny adj
związany z solą, dotyczący soli соляной

solo ˈsɔlɔ adv
sam, sama соло

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Somalia сомалийский

sonata sɔ̃ˈnata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części; соната

sonet ˈsɔ̃nɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof; сонет

sono- ˈsɔ̃nɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dźwiękiem соно-

sopel ˈsɔpɛl n
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.; сосулька

sos sɔs n
(spożywczy) (kulinaria) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw; соус подливка

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
(kulinaria) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej соевый соус

sosna ˈsɔsna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) сосна

sosnowy sɔsˈnɔvɨ adj
będący częścią sosny сосновый
składający się z sosny сосновый
wykonany z drewna lub innej części sosny сосновый

sowa ˈsɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą; сова сыч филин

sowa błotna ˈsɔva ˈbwɔtna n
(ornitologia, ornitologiczny) Asio flammeus, gatunek średniej wielkość sowy; болотная сова

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej; ястребиная сова

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej; белая сова

sowiecki sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
radziecki, dotyczący Związku Sowieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich) советский

sowietolog n
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii советолог

sowietologia n
(edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR; советология

sowietologiczny adj
związany z sowietologią советологический

sowietyzacja ˌsɔvʲjɛtɨˈzaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym советизация

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności прогулка

spacerować ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca гулять

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami пробел

spadać ˈspadaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) odchodzić, odczepiać się, zostawić kogoś w spokoju пойти убираться чесать
dotykać, obciążać, ogarniać kogoś доставаться падать приходиться на долю
lecieć bezwładnie w dół падать валиться сваливаться
zmniejszać się идти на убыль ослабевать падать понижаться спадать убывать

spadek ˈspadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby; наследство
obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.) понижение спад спуск

spadkobierca ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś наследник
(przenośnie, przenośnia) osoba, która kontynuuje jakieś dzieło, sprawę lub tradycję наследник последователь

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał парашют

spadochroniarz ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem парашютист

spadochronowy ˌspadɔxrɔ̃ˈnɔvɨ adj
dotyczący spadochronu, wykonywany za pomocą spadochronu, posługujący się spadochronem парашютный

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron; спагетти

spalanie spaˈlãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: spalać сгорание

spalić za sobą mosty ˈspalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ v
(książkowy) uniemożliwić sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zerwać z kimś lub z czymś nieodwołalnie сжечь за собой мосты сжечь свои корабли сжечь свои мосты

spalony n
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej офсайд положение вне игры

spam spãm n
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne; спам

spartański sparˈtãj̃sʲci adj
charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością спартанский
dotyczący Sparty, związany ze Spartą спартанский

spartańskie warunki sparˈtãj̃sʲcɛ vaˈrũŋʲci idiom
trudne warunki bytowe, niewygody, bardzo surowe, takie, jak w starożytnej Sparcie спартанские условия

spawacz ˈspavaʧ̑ n
robotnik zajmujący się spawaniem сварщик

spać spaʨ̑ v
(eufemistycznie) mieć stosunek seksualny спать переспать
być pogrążonym we śnie спать

spać jak kamień ˈspaʨ̑ ˈjak ˈːãmʲjɛ̇̃ɲ v
spać bardzo głęboko спать без задних ног

spać jak suseł ˈspaʨ̑ ˈjak ˈsusɛw v
spać mocnym, głębokim snem, z którego trudno wybudzić спать как сурок спать как убитый

spać snem sprawiedliwego ˈspaʨ̑ ˈsnɛ̃m ˌspravʲjɛdlʲiˈvɛɡɔ v
spać głęboko, mocno i spokojnie спать сном праведника

spec spɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) fachowiec, specjalista спец

specjalista ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista n
człowiek, który się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie специалист

specjalistka ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲistka n
kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie специалистка

specjalistyczny adj
dotyczący specjalisty, fachowy специальный

specjalizować się v
(edukacja, edukacyjny) robić specjalizację; zdobywać wiedzę i umiejętności w jakiejś węższej dziedzinie nauki специализироваться

specjalność spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑ n
czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością специальность
dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej специальность

specjalny spɛˈʦ̑ʲjalnɨ adj
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby специальный

specyficzny ˌspɛʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ adj
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie) специфический характерный
wyróżniający się na tle innych особый специфический

spektakl ˈspɛktakl̥ n
popis, efektowne przedstawienie зрелище
przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp. спектакль

spektakularny ˌspɛktakuˈlarnɨ adj
sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę показной эффектный

spektrometria ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja n
(fizyka, fizyczny) dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali; спектрометрия

spekulant spɛˈkulãnt n
człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej; спекулянт

speleologia ˌspɛlɛɔˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach; спелеология

spermatozoid ˌspɛrmatɔˈzɔ<sup>j</sup>it n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin сперматозоид

spermina spɛrˈmʲĩna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych, wchodzi w skład spermy; геронтин мускуламин нейридин спермин

spichlerz ˈspʲixlɛʃ n
(rolnictwo, rolniczy) budynek służący za magazyn zbóż амбар зернохранилище

spichrz spʲixʃ n
budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż; амбар

spinać v
łączyć za pomocą spinacza, klamerki скреплять

spinel ˈspʲĩnɛl n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach; шпинель
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1) шпинель

spinka ˈspʲĩnka n
często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu заколка запонка

spinka do włosów ˈspʲĩnka dɔ‿ˈvwɔsuf n
(fryzjerstwo, fryzjerski) zdobiony przedmiot do spinania włosów, najczęściej dla kobiet заколка заколка для волос

spironolakton ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu; спиронолактон

spirulina ˌspʲiruˈlʲĩna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety; спирулина

spis spʲis n
lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś список

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji; содержание

spisek ˈspʲisɛk n
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel заговор сговор

spiskowiec n
uczestnik spisku заговорщик конспиратор

spiąć spʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: spinać скрепить

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe кладовая

spocznij interjection
(wojskowość, wojskowy) komenda zwalniająca ze stania na baczność вольно

spoczywać v
(podniośle) (górnolotny) być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku покоиться
być czyimś obowiązkiem лежать

spod spɔt preposition
z miejsca poniżej czegoś из-под

spodek ˈspɔdɛk n
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę блюдце

spodenki spɔˈdɛ̃nʲci n
(zdrobniale) małe spodnie, małego rozmiaru штанишки

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi; штаны брюки

spodziectwo spɔˈʥ̑ɛʦ̑tfɔ n
(medycyna, medyczny) wada wrodzona polegająca na lokalizacji ujścia cewki moczowej na brzusznej stronie prącia; гипоспадия

spodziewać się spɔˈʥ̑ɛvaʨ̑‿ɕɛ v
czekać na kogoś / coś ждать
przewidywać jakieś zjawisko lub zachowanie ожидать

spojrzenie spɔjˈʒɛ̃ɲɛ n
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś взгляд
punkt widzenia, pogląd взгляд

spojrzeć ˈspɔjʒɛʨ̑ v
(książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem взглянуть посмотреть

spoko ˈspɔkɔ interjection
(potocznie, potoczny) dobrze, w porządku клёво ништяк
(potocznie, potoczny) spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się будь спок спокуха

spokojnie spɔˈkɔjɲɛ adv
ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji спокойно

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
o człowieku: opanowany, zrównoważony спокойный

spokój ˈspɔkuj n
cisza, brak hałasu, rumorów покой
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania спокойствие

sponsor ˈspɔ̃w̃sɔr n
(potocznie, potoczny) o mężczyźnie, który ma utrzymankę спонсор
osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp. спонсор

sponsorować ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvaʨ̑ v
(książkowy) finansować jakieś przedsięwzięcie спонсировать

spontanicznie ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie спонтанно

spontaniczny adj
działający odruchowo, bez innych wpływów спонтанный

sporadycznie ˌspɔraˈdɨʧ̑ʲɲɛ adv
(odprzymiotnikowy) → sporadyczny иногда

sporadyczny ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ adj
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu спорадический

sporo ˈspɔrɔ indefinitePronoun
jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało довольно много немало

sport spɔrt n
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa; спорт

sportowiec spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport спортсмен физкультурник

sportowy spɔrˈtɔvɨ adj
dotyczący sportu, związany ze sportem спортивный

spory ˈspɔrɨ adj
całkiem duży, pokaźny; dość istotny существенный

spostrzegawczy ˌspɔsṭʃɛˈɡafʧ̑ɨ adj
szybko i łatwo zauważający szczegóły приметливый

spostrzeżenie ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
obserwacja, uwaga na dany temat наблюдение

sposób ˈspɔsup n
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu метод способ

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś) встреча

spotkać ˈspɔtkaʨ̑ v
(zobacz) spotykać встретить
(zobacz) spotykać się встретиться

spotykać spɔˈtɨkaʨ̑ v
napotykać kogoś, widywać встречать

spowiadanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: spowiadać исповедание

spowiednik spɔˈvʲjɛdʲɲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi; духовник исповедник

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
(przenośnie, przenośnia) szczere wyznanie, ujawnienie komuś osobistych tajemnic признание
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia исповедь

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.; общество

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym; сообщество

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem общественный

spośród ˈspɔɕrut preposition
przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru из числа

spożycie spɔˈʒɨʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: spożyć; zużycie czegoś, konsumpcja потребление

spożywać spɔˈʒɨvaʨ̑ v
(książkowy) jeść albo pić coś потреблять есть

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ adj
przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały съестной
związany z żywnością lub spożyciem продовольственный

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ n
sklep z artykułami spożywczymi (1.1) продовольственный

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody жаждущий
chcący czegoś жаждущий

sprawa ˈsprava n
to, co jest dla kogoś ważne дело

sprawca ˈsprafʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia виновник

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe проверять

sprawdzenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: sprawdzić проверка

sprawdzić ˈspravʲʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: sprawdzać проверить

sprawiedliwie ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ adv
w sposób sprawiedliwy справедливо

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
(potocznie, potoczny) działanie sprawiedliwe справедливость
(potocznie, potoczny) władza sądownicza правосудие
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy; справедливость правосудие

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
(o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości справедливый
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością справедливый

sprawozdawczy ˌspravɔˈzdafʧ̑ɨ adj
dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie отчётный

sprint sprɨ̃nt sprʲĩnt n
(potocznie, potoczny) szybki bieg спринт
(sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych); спринт

sprowokować ˌsprɔvɔˈkɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: prowokować спровоцировать

spryt n
umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach смекалка сообразительность

sprytny ˈsprɨtnɨ adj
pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić смекалистный сообразительный

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
aktywne wyrażenie braku zgody na coś возражение протест

sprzeczność n
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą противоречие

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze продавать

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku) продавец

sprzedawczyni ˌspʃɛdafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
(handel, handlowy) kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku) продавщица

sprzedać ˈspʃɛdaʨ̑ v
(zobacz) sprzedawać продать

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar продажа

sprzej n
(potocznie, potoczny) sprzęt снаряга

sprzyjać ˈspʃɨjäʨ̑ v
być nastawionym serdecznie, przychylnie, życzliwie, przyjaźnie wobec kogoś lub czegoś благоволить
dawać dobre warunki ku czemuś способствовать

sprząc spʃɔ̃nʦ̑ v
aspekt dokonany od: sprzęgać соединить

sprzątacz ˈspʃɔ̃ntaʧ̑ n
mężczyzna, który zajmuje się sprzątaniem уборщик

sprzątaczka spʃɔ̃nˈtaʧ̑ka n
kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń уборщица

sprzątanie spʃɔ̃nˈtãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: sprzątać убирание уборка

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan убирать прибирать
zbierać plony z pola собирать убирать

sprzęgać ˈspʃɛ̃ŋɡaʨ̑ v
łączyć coś z czymś, stykać coś z czymś; zespalać соединять

sprzęgnąć ˈspʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: sprzęgać соединить

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą; сцепление

sprzęt spʃɛ̃nt n
przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu оборудование
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności снаряжение

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu; пружина
(przenośnie, przenośnia) inicjator, powód jakiegoś procesu пружина

sputnik ˈsputʲɲik n
(potocznie, potoczny) (astronautyka, astronautyczny) sztuczny ziemski satelita; спутник

spuścić nos na kwintę ˈspuɕʨ̑iʨ̑ ˈnɔs na‿ˈkfʲĩntɛ v
stracić humor, posmutnieć, zmartwić się повесить нос на квинту

spód sput n
dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę низ
dolna lub odwrotna strona czegoś низ

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi; юбка

spójnik ˈspujɲik n
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych; союз

spór spur n
różnica zdań, stanowisk, interesów спор

spółdzielczy adj
odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością кооперативный

spółdzielnia spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków; кооператив

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) niesylabotwórczy dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy; согласный согласный звук

spółka ˈspuwka n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników; общество

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej; акционерное общество

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów; общество с ограниченной ответственностью

spóźniać się ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ v
być za późno, nie przychodzić na czas опаздывать

spóźnienie n
brak wykonania czegoś w porę задержка
przybycie po ustalonym czasie опоздание

spędzać ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas проводить

spędzić ˈspɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
(zobacz) spędzać провести

spłuczka n
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem бачок

spływ spwɨf n
ruch wody z góry na dół слив
ujście rzeki do innej rzeki слияние
zorganizowana podróż łodziami lub kajakami; сплав

spływać v
płynąć w dół (o cieczy) стекать

squash n
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika; сквош

srać sraʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec срать

srać na coś ˈsraʨ̑ na‿ˈʦ̑ɔɕ v
(wulgarnie, wulgaryzm) uważać coś za mało ważne, lekceważyć coś срать хотеть

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra серебряный
przypominający kolor srebra серебристый

srebro ˈsrɛbrɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; серебро

srebrzysty srɛˈbʒɨstɨ adj
mający barwę i połysk srebra серебристый
o głosie lub śmiechu mający czyste, wysokie i wyraźne brzmienie серебристый

srogi ˈsrɔɟi adj
surowy, bez litości, wyrozumiałości строгий

sroka ˈsrɔka n
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem; сорока

ssak sːak n
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki; млекопитающее

stabilizacja n
stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia стабилизация

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co stabilne стабильность

stabilny staˈbʲilnɨ adj
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję стабильный
niezmieniający się przez dłuższy czas стабильный
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu стабильный

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją станция вокзал

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów; автозаправка автозаправочная станция бензоколонка

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych; стадион
(historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m); стадион

stadionowy adj
związany ze stadionem, odbywający się na stadionie стадионный

stado ˈstadɔ n
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; стадо стая рой

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie стагнация

stajnia ˈstajɲa n
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni; конюшня

stajnia Augiasza ˈstajɲa ːwʲˈɟaʃa idiom
(przenośnie, przenośnia) coś zaniedbanego, bałagan który wymaga ogromnej pracy авгиевы конюшни

stal stal n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem; сталь

stalagmit staˈlaɡmʲit n
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze; сталагмит

stalagnat staˈlaɡnat n
(geologia, geologiczny) mający kształt kolumny naciek jaskiniowy powstały z połączenia stalagmitu ze stalaktytem; сталагнат

stalaktyt staˈlaktɨt n
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini; сталактит

stale ˈstalɛ adv
(potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas постоянно

stalingradzki adj
związany ze Stalingradem, dotyczący Stalingradu сталинградский

stalinista ˌstalʲĩˈɲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy сталинист сталинец

stalinistka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka Józefa Stalina, stalinizmu lub członkini stalinowskiego aparatu władzy сталинистка

stalinizacja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzanie stalinizmu сталинизация

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina; сталинизм сталинщина

stalinowski adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizmem, dotyczący stalinizmu сталинский

stamtąd ˈstãmtɔ̃nt pronoun
z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas оттуда

stan stãn n
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych; штат
część ubrania kobiety na wysokości talii талия
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój состояние

stan wojenny ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa; военное положение

standaryzacja ˌstãndarɨˈzaʦ̑ʲja n
proces wprowadzania jednakowych norm w danej dziedzinie (najczęściej w przemyśle) стандартизация

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
pozycja w hierarchii zawodowej должность

stara miłość nie rdzewieje ˈstara ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɲɛ‿rʣ̑ɛˈvʲjɛ̇jɛ proverb
miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu старая любовь не ржавеет

stara panna n
(pogardliwie) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż старая дева вековуха

staranie staˈrãɲɛ n
działanie w kierunku realizacji pewnego zamiaru, pragnienia старание усилие

starannie staˈrãɲːɛ adv
w sposób staranny, dokładny, schludny; z dbałością o szczegóły аккуратно

staranny staˈrãnːɨ adj
taki, który wykonano ze starannością, pietyzmem, dokładnie старательный

starać się ˈstaraʨ̑‿ɕɛ v
przykładać się do czegoś, być gorliwym стараться
zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś стараться

starodawny adj
przynależny dalekiej przeszłości старинный стародавний

starogrecki ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji древнегреческий

staromodny adj
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny старомодный старосветский

starooskolski adj
związany z Starym Oskołem, dotyczący Starego Oskołu старооскольский

staroruski adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z dawną Rusią, dotyczący dawnej Rusi древнерусский

starorzecze ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ n
(geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta; старица

starosłowiański adj
związany z dawnymi Słowianami, istniejący w dawnych słowiańskich czasach старославянский

starotestamentowy adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu ветхозаветный

staroturecki ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.; древнетюркский

staroturkijski adj
odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.; древнетюркский

staroturkijski n
język staroturkijski (1.1), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski; древнетюркский

staroświecki adj
wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny старозаветный старосветский

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych; старость

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
istniejący od bardzo dawna древний
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności античный древний

starszy szeregowy ˈstarʃɨ ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy, wyższy od szeregowego, niższy od kaprala; ефрейтор

stary ˈstarɨ adj
mający wiele lat, niemłody старый
nieaktualny, nieważny старый
o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia старый

stary ˈstarɨ n
(potocznie, potoczny) ojciec, rodzic предок

stary jak świat ˈstarɨ ˈjäc ˈɕfʲjat idiom
bardzo stary; istniejący od niepamiętnych czasów старый как мир

starzec ˈstaʒɛʦ̑ n
stary mężczyzna старик старец

starzeć się ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ v
o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym стареть

starówka staˈrufka n
(turystyka, turystyczny) zwykle najstarsza, zabytkowa część miasta; старый город

stateczny adj
o łodzi, samolocie itp. mający zdolność samoczynnego odzyskiwania równowagi po jej utracie стабильный
zachowujący swoje położenie mimo działających nań sił стабильный
zrównoważony, poważny i odpowiedzialny; (także, też) świadczący o takich cechach серьёзный

statek ˈstatɛk n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną корабль судно
każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd; корабль

statyczny staˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący statyki статичный
będący w bezruchu статичный
niepodatny na zmiany статичный
w stanie równowagi статичный

staw staf n
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości; сустав
(geografia, geograficzny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia; пруд

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem; локтевой сустав

stawiać ˈstavʲjäʨ̑ v
budować строить сооружать ставить
kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol угощать
określać przedmiot swojego zakładu делать ставка ставить
określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu делать ставка ставить
tak przemieszczać przedmiot, by stał ставить
(potocznie, potoczny) dawać opór прибывать являться
przybywać na żądanie держать себя вызывающе дерзить перечить хорохориться

stawiać sprawę na ostrzu noża ˈstavʲjäʨ̑ ˈspravɛ na‿ˈɔsṭʃu ˈnɔʒa v
żądać kategorycznie ставить вопрос ребром

stawonóg staˈvɔ̃nuk n
bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów; членистоногое

stawropolski adj
związany ze Stawropolem (miastem w Rosji) ставропольский

staza n
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie жгут

stać staʨ̑ v
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach стоять
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych стоять

stać nad grobem ˈstaʨ̑ nad‿ˈɡrɔbɛ̃m v
być bardzo starym, chorym, bliskim śmierci стоять одной ногой в могиле

stała ˈstawa n
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość; константа

stały ˈstawɨ adj
będący w tym samym miejscu/położeniu неизменный
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień неизменный
odbywający się regularnie неизменный

stenograf n
osoba potrafiąca zapisywać metodą stenografii; ten, kto stenografuje стенограф стенографист

stenografia n
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy; стенография

step stɛp n
trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior; степь

ster stɛr n
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego; руль

sterczeć ˈstɛrʧ̑ɛʨ̑ v
(potocznie, potoczny) stać długo i bezczynnie торчать
wystawać poza jakąś powierzchnię, stać na sztorc торчать

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych; стереотип
(poligrafia) rodzaj matrycy drukarskiej do druku wypukłego стереотип

stereotypowy ˌstɛrɛɔtɨˈpɔvɨ adj
zawsze taki sam, powtarzający się bez zmian стереотипный
zgodny ze stereotypem, niezmienny, szablonowy, tradycyjny стереотипный

sterlitamacki adj
związany z Sterlitamakiem, dotyczący Sterlitamaku стерлитамакский

sterować stɛˈrɔvaʨ̑ v
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczać kierunek za pomocą steru управлять
kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś управлять
kontrolować pracę urządzenia управлять

sterowiec stɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd; дирижабль

sterownia n
pomieszczenie, z którego czymś się steruje, zarządza центр управление

stewardesa ˌstɛvarˈdɛsa n
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów; стюардесса

stoa ˈstɔa n
(architektura, architektoniczny) w architekturze greckiej: wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami стоа стоя

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych; верфь

stoczniowy adj
związany ze stocznią, dotyczący stoczni судостроительный

stodoła stɔˈdɔwa n
budynek, w którym przechowuje się zboże, siano itp. сарай

stojak ˈstɔjak n
urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać стеллаж

stok stɔk n
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem склон

stolarnia stɔˈlarʲɲa n
warsztat stolarski столярная

stolarski stɔˈlarsʲci adj
związany ze stolarstwem, dotyczący stolarstwa столярный

stolarstwo stɔˈlarstfɔ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych столярничество

stolarz ˈstɔlaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem; столяр

stolec ˈstɔlɛʦ̑ n
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa престол стул
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce стул

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa; столица

stomatologia ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka; стоматология

stomatologiczny ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany ze stomatologią стоматологический

stonka ˈstɔ̃nka n
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) колорадский жук

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków; колорадский жук

stop stɔp interjection
= stój(cie), zatrzymaj(cie) się стоп

stop stɔp n
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali; сплав

stopa ˈstɔpa n
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; ступня стопа
jednostka długości, używana w niektórych krajach; фут стопа

stoper ˈstɔpɛr n
zatyczka do ucha chroniąca przed hałasem беруши

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury градус
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych; градус
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami степень
każda z części schodów uniesiona do góry ступень ступенька
ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów отметка

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy превосходная степень

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś сравнительная степень

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
nie nagle, ale po trochu, powoli постепенно

stos stɔs n
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu; стек
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego погребальный костёр
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim стопка

stosować stɔˈsɔvaʨ̑ v
używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach применять

stosunek stɔˈsũnɛk n
zależność między różnymi elementami отношение

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych; половой акт

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach; ассоциация общество

stołeczny stɔˈwɛʧ̑nɨ adj
dotyczący stolicy, wywodzący się ze stolicy столичный

stołówka stɔˈwufka n
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy столовая

stożek ˈstɔʒɛk n
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych; конус

strach strax n
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne страх
kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach пугало чучело

strach ma wielkie oczy ˈstrax ˈma ˈvʲjɛlʲcɛ ˈɔʧ̑ɨ proverb
temu, kto się boi, wszystko wydaje się większe i groźniejsze niż w rzeczywistości у страха глаза велики

stracić ˈstraʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: tracić потерять

stracić rezon ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈrɛzɔ̃n v
stracić pewność siebie, swobodę, rezolutność; nie umieć wybrnąć z kłopotliwej sytuacji потерять уверенность в себе

stracić rozum ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈrɔzũm v
zachowywać się nierozsądnie, irracjonalnie сойти с ума тронуться рассудком

stracić twarz ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈtfaʃ v
stracić honor, mieć powody do wstydu потерять лицо потерять своё лицо

strajk strajk n
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów; забастовка

strajk włoski ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci n
strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników итальянская забастовка

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
uczestniczyć w strajku бастовать

straponten n
(książkowy) składane, odchylane siedzenie, przymocowane do ściany albo do stałego fotela, montowane w teatrach, środkach transportu itp., dawniej także np. w powozach откидное сиденье

strasburski strazˈbursʲci adj
związany ze Strasburgiem, dotyczący Strasburga страсбургский

straszliwy straʃˈlʲivɨ adj
coś bardzo strasznego, przerażającego страшный

strasznie ˈstraʃʲɲɛ adv
(potocznie, potoczny) bardzo, niezmiernie, nadzwyczaj страшно ужасно
bardzo źle, okropnie ужасно
przerażająco, groźnie, niesamowicie страшно

straszny ˈstraʃnɨ adj
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny ужасный

straszyć v
wzbudzać strach, lęk w kimś пугать

strata ˈstrata n
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma потеря

strategia straˈtɛɟja n
ogólny plan działań, szerszy od taktyki стратегия
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów стратегия
(potocznie, potoczny) gra strategiczna стратегия

strawić v
(biologia, biologiczny) o organizmie ludzkim lub zwierzęcym: rozłożyć pobrane substancje pokarmowe na prostsze związki переварить

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska; пожарная охрана

strażak ˈstraʒak n
osoba szkolona do walki z ogniem; пожарный пожарник

strażnik ˈstraʒʲɲik n
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób сторож

strefa ˈstrɛfa n
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia зона

strefa Złotowłosej n
(astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia зона Златовласки

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym; эрогенная зона

streptomycyna ˌstrɛptɔ̃mɨˈʦ̑ɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy; стрептомицин

stres strɛs n
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce; стресс

strit strʲit n
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera стрейт

stroboskop n
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu стробоскоп

strofować strɔˈfɔvaʨ̑ v
dawać komuś wyraźnie do zrozumienia, że jest się niezadowolonym z jego zachowania бранить ругать

stroiciel strɔˈ<sup>j</sup>iʨ̑ɛl n
osoba, która stroi instrumenty muzyczne настройщик

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża крутой

strona ˈstrɔ̃na n
(gramatyka) forma zdania zależna od wzajemnego stosunku podmiotu i orzeczenia; залог
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. страница
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś сторона
(matematyka, matematyczny) w algebrze: jedna z dwóch zależności w równaniu lub nierówności rozdzielić znakiem równości lub nierówności сторона
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie; сторона
analizowana, wyszczególniona cecha czegoś сторона
uczestnik wojny, także sporu, kłótni, negocjacji, rozmów, umowy, małżeństwa, itp. сторона

strona bierna ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna n
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie; пассив страдательный залог

strona czynna ˈstrɔ̃na ˈʧ̑ɨ̃nːa n
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności; действительный залог

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW; сайт

stront strɔ̃nt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38; стронций

strony n
okolica сторона

strop strɔp n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje; перекрытие

strucla z makiem n
(kulinaria) ciasto zawijane z masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami; рулет с маком

strudel ˈstrudɛl n
(kulinaria) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła; штрудель

strug struk n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna рубанок

struga ˈstruɡa n
(geografia, geograficzny) mała rzeczka струя

strugać wariata ˈstruɡaʥ̑ varʲˈjata v
(potocznie, potoczny) udawać, że się nic nie rozumie, nie wie o co chodzi валять дурака

struktura strukˈtura n
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość структура

strukturalny adj
dotyczący struktury структурный

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny; ручей
ciecz lejąca się wąskim pasmem струя

strumyk ˈstrũmɨk n
mały strumień ручеёк

struna ˈstrũna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych; струна

struna głosowa n
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki голосовая связка

strup strup n
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny; струп

strusi ˈstruɕi adj
związany ze strusiem, dotyczący strusia страусовый

struś struɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych; страус

strych strɨx n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem; чердак

strychnina strɨçˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby; стрихнин

stryczek ˈstrɨʧ̑ɛk n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) śmierć przez powieszenie верёвка виселица петля
(książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie верёвка с петля петля

stryj strɨj n
brat ojca; дядя

stryjenka strɨˈjɛ̃nka n
żona stryja тётя

strzał sṭʃaw n
(sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki бросок удар
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni выстрел

strzała ˈsṭʃawa n
pocisk przeznaczony do łuku; стрела

strzałka ˈsṭʃawka n
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek стрелка
znak wskazujący wartość parametru указатель

strzec jak oka w głowie ˈsṭʃɛʦ̑ʲ ˈjak ˈɔka ˈv‿ɡwɔvʲjɛ v
strzec kogoś, czegoś bardzo troskliwie беречь как зеницу ока

strzec jak źrenicy oka ˈsṭʃɛʦ̑ʲ ˈjäɟ ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑ɨ ˈɔka v
strzec kogoś, czegoś bardzo troskliwie беречь как зеницу ока

strzelanie sṭʃɛˈlãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: strzelać стрельба

strzelanina n
strzały z broni palnej padające jeden za drugim стрельба

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
oddawać strzał z broni стрелять

strzelba ˈsṭʃɛlba n
(dawniej, dawny) czynność strzelania стрельба
długa, palna broń myśliwska; ружьё

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą стрелок
(sport, sportowy) zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej стрелок
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu стрелок

strzelnica sṭʃɛlʲˈɲiʦ̑a n
(wojskowość, wojskowy) miejsce ćwiczeń w strzelaniu do celu тир
jarmarczne miejsce rozrywki, w którym wygrywa się nagrody w zamian za trafne strzały z wiatrówki тир

strzemiączko sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
(anatomia, anatomiczny) kosteczka słuchowa znajdujących się w uchu środkowym człowieka i ssaków; стремя

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle; стремя

strzeżonego Pan Bóg strzeże proverb
lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą бережёного бог бережёт

strzyga ˈsṭʃɨɡa n
(mitologia słowiańska) upiór karmiący się ludzką krwią, przybierający m.in. postać dziecka lub ptaka; стрига стрыга

strzykawka n
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych; шприц

strzęp sṭʃɛ̃mp n
poszarpana resztka czegoś клок

strój struj n
określony rodzaj ubioru костюм

strój kąpielowy n
skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych; купальник

stróż struʃ n
osoba pilnująca np. budynku сторож вахтёр

strączkowy adj
(botanika, botaniczny) taki, który jest zaliczany do roślin strączkowych, czyli takich, które wytwarzają strąki стручковый
związany ze strączkiem, dotyczący strączka стручковый

strąk strɔ̃ŋk n
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych; стручок

student ˈstudɛ̃nt n
osoba, która studiuje na wyższej uczelni; студент

studentka stuˈdɛ̃ntka n
forma żeńska od: student студентка

studia ˈstudʲja n
kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem учёба

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach в университете учиться в вуз
wpatrywać się uważnie изучать всматриваться разглядывать

studnia ˈstudʲɲa n
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody; колодец

studwudziestominutowy adj
trwający sto dwadzieścia minut стодвадцатиминутный

stulecie stuˈlɛʨ̑ɛ n
setna rocznica столетие
wiek, sto lat столетие

stuletni stuˈlɛtʲɲi adj
mający sto lat столетний
trwający sto lat столетний

stuminutowy adj
trwający sto minut стоминутный

stuttgarcki adj
związany ze Stuttgartem, dotyczący Stuttgartu штутгартский

stuła n
(kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna; стола

stwardnienie rozsiane stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego; рассеянный склероз

stwarzać v
powoływać do istnienia создавать сотворять
stawać się przyczyną czegoś создавать сотворять

stwierdzać v
mówić z przekonaniem утверждать

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: stworzyć создание
zwierzę lub człowiek существо создание

stworzyć ˈstfɔʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: stwarzać создать сотворить

stwór stfur n
dziwna, często odrażająca istota чудище чудовище

stwórca n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi; создатель творец
ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego) создатель творец

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); январь

styczniowy stɨʧ̑ʲˈɲɔvɨ adj
dotyczący stycznia, dziejący się w styczniu январский

styl stɨl n
rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec стило стилус
sposób czyjegoś postępowania, zachowania стиль
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania стиль
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp. стиль
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej стиль
(informatyka, informatyczny) wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS стиль

stylowy adj
taki, który jest utrzymany w określonym stylu стильный

stymulować ˌstɨ̃muˈlɔvaʨ̑ v
pobudzać do działania стимулировать

stypa n
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie; поминки

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe стипендия

styropian n
(technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej; пенопласт

stówa ˈstuva n
(potocznie, potoczny) banknot o wartości stu podstawowych jednostek monetarnych сотка сотня

stół stuw n
mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; стол

stąd stɔ̃nt pronoun
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz отсюда
z tego powodu поэтому от это отсюда

stęchły adj
o zapachu pleśni, długo niewietrzonych pomieszczeń тухлый

stężenie n
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy; концентрация

stężenie powierzchniowe n
(chemia, chemiczny) ilość substancji zaadsorbowana na danej powierzchni; поверхностная концентрация
(chemia, chemiczny) ilość substancji, wyrażona w postaci stężenia molowego, ułamka masowego bądź innej wielkości, odnosząca się do określonej powierzchni поверхностная концентрация

subiektywny ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ adj
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego субъективный
stronniczy, odznaczający się subiektywizmem субъективный

subkontynent ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część; субконтинент

subkultura n
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób; субкультура

sublimowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: sublimować сублимирование

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową) субстанция

subsydium supˈsɨdʲjũm n
(urzędowy) pomoc finansowa udzielona osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej przeznaczona na konkretny rodzaj działalności субсидия

subtelność supˈtɛlnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co subtelne тонкость

suchość n
cecha tego, co suche сухость

suchumski adj
związany z Suchumi (miastem w Abchazji w Gruzji) сухумский

suchy ˈsuxɨ adj
pozbawiony wilgoci сухой

sudański suˈdãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Sudan суданский

sudecki suˈdɛʦ̑ʲci adj
związany z Sudetami, dotyczący Sudetów судетский

sudeckoniemiecki adj
związany z Niemcami sudeckimi lub z Krajem Sudetów, dotyczący Niemców sudeckich lub Kraju Sudetów судетонемецкий

sudoku n
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9; судоку

sudomski adj
związany z Sudomą, dotyczący Sudomy судомский

sueski adj
(geografia, geograficzny) związany z Suezem суэцкий

sufi ˈsufʲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sufizmu, mistyk muzułmański суфий

sufiks ˈsufʲiks n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek; суффикс

sufit ˈsufʲit n
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia потолок

sufizm ˈsufʲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm; суфизм

sugestia suˈɡɛstʲja n
przekonywanie kogoś; предложение

suita n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów; сюита

suka ˈsuka n
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego сука
(wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się сука

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
korzystny wynik успех

sukienka suˈcɛ̃nka n
(krawiectwo) krótka suknia, okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału; платье

sukinsyn suˈcĩw̃sɨ̃n n
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie сукин сын

sukmana sukˈmãna n
(historia, historyczny, historycznie) długie męskie okrycie wierzchnie z sukna lub wełny, dołem rozszerzane, dawniej powszechnie noszone przez chłopów; сукмана

suknia ˈsucɲa n
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje; платье

sukno ˈsuknɔ n
gęsta, zgrzebna tkanina wełniana; сукно

sum sũm n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami; сом

suma ˈsũma n
pewna ilość pieniędzy сумма

sumatrzański ˌsũmaˈṭʃãj̃sʲci adj
od Sumatra суматринский

sumeryjski adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków шумерский

sumeryjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski; шумерский

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło совесть

sumienność n
cecha osoby, która rzetelnie wypełnia swoje obowiązki добросовестность

sumienny adj
skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków добросовестный
wykonywany dokładnie, rzetelnie добросовестный

sumo ˈsũmɔ n
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy; сумо

sunżeński adj
związany z Sunżą (rzeką na Przedkaukaziu) сунженский

super ˈsupɛr adj
(potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały классный

super ˈsupɛr adv
(potocznie, potoczny) wspaniale, świetnie, doskonale блестяще круто супер

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw; сверхновая звезда

surdut ˈsurdut n
(krawiectwo) wizytowy ubiór męski z ciemnego materiału; długa, dwurzędowa marynarka сюртук

surinamski ˌsurʲĩˈnãmsʲci adj
związany z państwem Surinam, dotyczący państwa Surinam суринамский

surowy suˈrɔvɨ adj
(kulinaria) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony сырой
o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze суровый

surrealista ˌsurːɛaˈlʲista n
artysta tworzący zgodnie z zasadami surrealizmu, członek grupy surrealistycznej сюрреалист

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu сюрреалистический
(potocznie, potoczny) taki, który jest nierealny, niedorzeczny, przypominający marzenie senne сюрреалистический

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości; сюрреализм

surykatka ˌsurɨˈkatka n
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce; сурикат суриката

surówka suˈrufka n
(kulinaria) potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców; салат

suseł ˈsusɛw n
(zoologia, zoologiczny) Spermophilus niewielki gryzoń półkuli północnej, zapadający w sen zimowy; суслик

sushi ˈsuʃʲi n
(kulinaria) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek; суши

susza ˈsuʃa n
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych; засуха

suszarka suˈʃarka n
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza сушилка фен

suszarnia suˈʃarʲɲa n
miejsce, pomieszczenie w którym coś się suszy, np. pranie, produkty spożywcze сушилка

suszoodporny adj
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) odporny na suszę засухоустойчивый

suszyć ˈsuʃɨʨ̑ v
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody сушить

sutek ˈsutɛk n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków, сосок

sutener suˈtɛ̃nɛr n
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób сутенёр

suterena ˌsutɛˈrɛ̃na n
część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych жилой подвал

suwalski suˈvalsʲci adj
związany z Suwałkami, dotyczący Suwałk сувалкский

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
drobny pamiątkowy upominek сувенир

suweren n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca lub podmiot sprawujący niezależną władzę zwierzchnią; суверен

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji суверенитет

suwerenny adj
niezależny od innego państwa lub władzy суверенный

suzdalski adj
związany z Suzdalem, dotyczący Suzdalu суздальский

suzeren suˈzɛrɛ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem сюзерен

sułtan n
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich; султан

sułtanat suwˈtãnat n
państwo rządzone przez sułtana; султанат

swap n
(ekonomia, ekonomiczny) umowa między dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów pieniężnych; своп

swastyka ˈsfastɨka n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) multikulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach; свастика
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach свастика

swat sfat n
(etnografia, etnograficzny) osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego сват

sweter ˈsfɛtɛr n
grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce свитер

swierdłowski adj
związany z Swierdłowskiem, dotyczący Swierdłowska (obecnie Jekaterynburg) свердловский

swoboda sfɔˈbɔda n
poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą свобода

swobodny sfɔˈbɔdnɨ adj
mający niezajęty czas w danej chwili свободный
niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom свободный
o czasie nieprzeznaczony na wykonanie pracy, obowiązków свободный
o procesach, czynnościach, zjawiskach niczym nieograniczony свободный
o stroju niekrępujący ruchów свободный

swoisty sfɔˈ<sup>j</sup>istɨ adj
charakterystyczny, specyficzny, nietypowy, właściwy dla siebie samego своеобразный

swołocz n
(pospolicie) (pogardliwie) ktoś podły, zasługujący na pogardę сволочь

swój sfuj pronoun
należący do wykonawcy czynności свой

swąd n
niemiła woń смрад
zapach spalenizny чад

swędzenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: swędzić зуд

swędzić ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania зудеть чесаться

sybaryta ˌsɨbaˈrɨta n
człowiek, który spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek сибарит

syberyjski ˌsɨbɛˈrɨjsʲci adj
(przymiotnik) od Syberia сибирский

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
od Sycylia сицилийский

syczek n
(ornitologia, ornitologiczny) mała sowa z rodzaju Otus; сплюшка

syfilis sɨˈfʲilʲis n
(medycyna, medyczny) kiła сифилис

sygnalista ˌsɨɡnaˈlʲista n
ktoś, kto nadaje i odbiera sygnały, np. świetlne, radiowe itp. сигналист

sygnalizacja n
(książkowy) przekazywanie na odległość umownych znaków сигнализация
(technologia, technika, techniczny) zespół urządzeń umożliwiających sygnalizację (1.1) сигнализация

sygnalizator ˌsɨɡnalʲiˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi сигнализатор
osoba dająca sygnał сигналист

sygnał ˈsɨɡnaw n
dźwięk sygnalizujący coś сигнал
znak informacyjny lub ostrzegawczy сигнал

syjonistyczny ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów сионистский

sykatywa ˌsɨkaˈtɨva n
(chemia, chemiczny) środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów; сиккатив

sylur ˈsɨlur n
(geologia, geologiczny) trzeci okres ery paleozoicznej; силур

sylurski sɨˈlursʲci adj
(geologia, geologiczny) dotyczący syluru, występujący, powstały w sylurze силурийский

sylwanit sɨlˈvãɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) stalowoszary, cynowobiały lub brązowożółty minerał o dużej łupliwości сильванит

sylwetka sɨlˈvɛtka n
kształt, zarys postaci lub rzeczy силуэт фигура

sylwin n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków; сильвин

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
(sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost; символ
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu символ знак

symboliczny ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu символический
związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje символический

symbolizowanie ˌsɨ̃mbɔlʲizɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: symbolizować символизирование

symbolizować ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑ v
stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu символизировать

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych; симметрия

symetryczny adj
odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii симметрический симметричный

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy; симфония

symfoniczny adj
związany z symfonią, dotyczący symfonii симфонический
związany z wieloosobową orkiestrą, w skład której wchodzą instrumenty smyczkowe, instrumenty dęte i perkusyjne симфонический

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś симпатия

sympatyczny ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
(anatomia, anatomiczny) współczulny симпатический
bezbarwny симпатический
wzbudzający sympatię; miły, życzliwy симпатичный

sympatyzować ˌsɨ̃mpatɨˈzɔvaʨ̑ v
darzyć sympatią coś lub kogoś симпатизировать

symplifikacja ˌsɨ̃mplʲifʲiˈkaʦ̑ʲja n
uproszczenie симплификация

sympozjum sɨ̃mˈpɔzʲjũm n
spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki симпозиум

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego; симптом

symptomatologia ˌsɨ̃mptɔ̃matɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby; медицинская семиотика семиотика симптоматика

symulacja n
odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska симуляция
udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia симуляция

symulant sɨ̃ˈmulãnt n
osoba, która coś udaje, symuluje, zwłaszcza chorobę симулянт

symulowanie ˌsɨ̃mulɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: symulować симулирование

syn sɨ̃n n
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców); сын

syn marnotrawny ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał; блудный сын

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw; синагога

synagogalny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z synagogą синагогальный

synchroniczność ˌsɨ̃nxrɔ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
zgranie w czasie, następowanie procesów w tym samym czasie синхронность

syndrom miodowego miesiąca ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne синдром медового месяца

syndykalizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu; синдикализм

syndykat n
(ekonomia, ekonomiczny) związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia синдикат

synek ˈsɨ̃nɛk n
(zdrobniale) od syn сынок

synekura ˌsɨ̃nɛˈkura n
dobrze płatna posada, która nie wymaga od zatrudnionego większego wysiłku синекура

syngaleski adj
związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów сингальский

synkretyczny adj
taki, który łączy w jedną całość różne, czasami przeczące sobie, elementy синкретический

synkretyzm n
łączenie w jedną całość różnych elementów синкретизм

synobójca n
(książkowy) zabójca własnego syna сыноубийца

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik синоним

synonimiczny ˌsɨ̃nɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ adj
(językoznawstwo, językoznawczy) od: synonim; bliskoznaczny синонимический синонимичный

synowa sɨ̃ˈnɔva n
żona syna сноха невестка

syntagma sɨ̃nˈtaɡma n
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań; синтагма

synteza n
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia синтез
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna łączenia się substancji prostych w złożone синтез

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
pokój służący do spania спальня

syrena sɨˈrɛ̃na n
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo półkobieta, półptak, później półkobieta, półryba; także bohaterka baśni i legend; сирена
(zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd; сирена

syrop ˈsɨrɔp n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1) сироп
(kulinaria) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok сироп

syryjski sɨˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Syria сирийский

system ˈsɨstɛ̃m n
układ urządzeń współpracujących ze sobą; система
sposób rozwiązywania, obsługi czegoś система
ustrój, sposób organizacji życia система

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem; операционная система

systematyzacja ˌsɨstɛ̃matɨˈzaʦ̑ʲja n
ujęcie czegoś w system, porządkowanie систематизация

sytość ˈsɨtɔɕʨ̑ n
bycie całkowicie najedzonym, brak głodu сытость

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje ситуация положение случай

syty adj
taki, który zaspokoił głód, najadł się сытый

syzrański adj
związany z Syzraniem lub Syzranią, dotyczący Syzrania lub Syzrani сызранский

syzyfowa praca ˌsɨzɨˈfɔva ˈpraʦ̑a n
(przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów сизифов труд

szabla ˈʃabla n
(sport, sportowy) broń szermiercza эспадрон
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą; сабля шашка

szablonowy adj
wykonany z użyciem szablonu, według szablonu шаблонный
związany z szablonem, dotyczący szablonu шаблонный
(przenośnie, przenośnia) będący przejawem schematycznego myślenia, wykonany standardowo, pozbawiony waloru oryginalności шаблонный

szabrownictwo n
(potocznie, potoczny) grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej мародёрство

szabrownik ʃaˈbrɔvʲɲik n
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się szabrem мародёр

szach ʃax interjection
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi шах

szach ʃax n
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem; шах

szacher-macher n
(potocznie, potoczny) (zobacz) sztuczka шахер-махер

szachista ʃaˈçista n
osoba grająca w szachy шахматист

szachistka ʃaˈçistka n
kobieta grająca w szachy шахматистка

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze; шахматная доска

szachowy adj
związany z szachami, dotyczący szachów шахматный

szachraj n
(potocznie, potoczny) człowiek, który dopuszcza się szachrajstw шаромыга шаромыжник

szachrajski adj
(potocznie, potoczny) dotyczący szachraja lub szachrajstwa плутовской хитроумный шаромыжный

szachrajstwo n
(potocznie, potoczny) (zobacz) oszustwo шаромыжничество

szachy ˈʃaxɨ n
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; шахматы

szacować v
podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu оценивать

szacunek ʃaˈʦ̑ũnɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) zliczenie wartości materialnej czegoś оценка
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś уважение

szadriński adj
związany z Szadrinskiem, dotyczący Szadrinska шадринский

szafa ˈʃafa n
(technologia, technika, techniczny) duża obudowa jakiegoś urządzenia technicznego, często umożliwiająca wymianę modułów wewnętrznych стойка
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów; шкаф

szafka ˈʃafka n
(zdrobniale) od: szafa шкафчик
mała szafa шкафчик

szafot ˈʃafɔt n
rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje; эшафот

szafran ˈʃafrãn n
(botanika, botaniczny) (zobacz) krokus крокус шафран
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów шафран

szahada ʃaˈxada n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu шахада

szal ʃal n
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion шаль

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
osoba obłąkana, chora umysłowo сумасброд

szalik ˈʃalʲik n
pas materiału służący do owijania szyi шарф

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2) шальной
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny шальной
chory umysłowo безумный сумасшедший
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany сумасбродный шальной
nieszablonowy, dziwny сумасбродный шальной экстравагантный

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ n
osoba chora umysłowo сумасшедший

szaman ˈʃãmãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu; шаман

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów; шаманизм

szamański ʃãˈmãj̃sʲci adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący szamana, związany z szamanem i jego działaniami шаманский

szambo ˈʃãmbɔ n
(technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia выгреб септик

szampan ˈʃãmpãn n
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii; шампанское

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
płynny środek do mycia włosów lub sierści; шампунь

szanghajski adj
odnoszący się do Szanghaju, związany z Szanghajem шанхайский

szaniec ˈʃãɲɛʦ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu; шанец

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś заботиться
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem уважать

szanowny adj
(podniośle) wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci уважаемый

szansa ˈʃãw̃sa n
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności шанс

szantaż ˈʃãntaʃ n
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich) шантаж

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
stosować szantaż wobec kogoś шантажировать

szantażysta ˌʃãntaˈʒɨsta n
ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś шантажист

szantażystka ˌʃãntaˈʒɨstka n
kobieta, która stosuje szantaż, która szantażuje kogoś шантажистка

szara eminencja ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja idiom
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba z ukrycia sprawująca władzę lub wpływająca na podejmowanie decyzji, nie pełniąca jednocześnie funkcji adekwatnych do tych czynności серый кардинал

szara strefa ˈʃara ˈstrɛfa n
(ekonomia, ekonomiczny) niezakazana przez prawo działalność gospodarcza odbywająca się z pominięciem prawa (przez m.in. niepłacenie podatków).; теневая экономика

szarak n
(łowiectwo, łowiecki) zając o płowej sierści серый

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw; саранча

szarlatan n
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski шарлатан

szarlotka ʃarˈlɔtka n
(kulinaria) kruche ciasto z jabłkami; шарлотка

szarooki ˌʃarɔˈːci adj
(książkowy) mający szare oczy сероглазый

szary ˈʃarɨ adj
w kolorze pośrednim między czarnym a białym серый

szarłat ˈʃarwat n
(botanika, botaniczny) roślina trawiasta z rodzaju Amaranthus амарант щирица

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
(kulinaria) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana; шашлык

szata ˈʃata n
(książkowy) podniośle o ubraniu наряд одежда
odświętny ubiór наряд одежда
rzeczy tworzące powłokę lub zewnętrzny wygląd оформление покров

szatański adj
taki, który należy do szatana сатанинский
związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy сатанинский

szatkować ʃatˈkɔvaʨ̑ v
kroić drobno warzywa шинковать

szatnia ˈʃatʲɲa n
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia гардероб

szatniarka n
forma żeńska od szatniarz гардеробщица

szatniarz ˈʃatʲɲaʃ n
osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach; гардеробщик

szał ʃaw n
utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość бешенство ярость

szałaput n
(książkowy) (żartobliwie) ktoś pusty i lekkomyślny шалопай шалопут

szałas ˈʃawas n
tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi; шалаш

szałasowy adj
dotyczący szałasu шалашный

szałwia ˈʃawvʲja n
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych; шалфей

szczaw ʃʧ̑af n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.; щавель
(kulinaria) (spożywczy) liść lub liść z łodygą szczawiu ogrodowego lub szczawiu zwyczajnego щавель

szczawik ˈʃʧ̑avʲik n
roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.; кислица

szczawiowy adj
dotyczący szczawiu, związany ze szczawiem щавелевый
zrobiony ze szczawiu щавелевый

szczawiówka ʃʧ̑aˈvʲjufka n
(potocznie, potoczny) (kulinaria) (spożywczy) zupa szczawiowa; зелёные щи зелёный борщ щавелевый суп

szczać ʃʧ̑aʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz писать

szczebiot ˈʃʧ̑ɛbʲjɔt n
(książkowy) cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki щебет

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
w sposób szczególny, wyjątkowy, specjalny, osobliwy, inny niż przeciętny особенно особо

szczególny ʃʧ̑ɛˈɡulnɨ adj
taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę особый особенный
taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie особенный особый

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji) деталь подробность

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
mający cechy szczegółu; dokładny особый

szczekanie ʃʧ̑ɛˈkãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szczekać (czynność) гавканье лаянье
odgłos słyszany gdy pies szczeka лай

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos лаять

szczelina ʃʧ̑ɛˈlʲĩna n
wąski, podłużny otwór трещина щель

szczeniak ˈʃʧ̑ɛ̃ɲak n
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały щенок

szczenię ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych щенок

szczenięcy ʃʧ̑ɛ̃ˈɲɛ̃nʦ̑ɨ adj
właściwy szczenięciu щенячий

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku вакцинация
(rzeczownik odczasownikowy) od: szczepić, nazwa czynności вакцинация

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności; прививка вакцина

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę прививать

szczerbaty ʃʧ̑ɛrˈbatɨ adj
posiadający szczerbę выщербленный щербатый
pozbawiony jednego lub kilku zębów przednich щербатый

szczerość ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest szczery искренность

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje искренний

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
od: szczery искренне откровенно

szczodrość n
(książkowy) cecha tego, co szczodre; cecha tych, którzy są szczodrzy щедрость

szczodry ˈʃʧ̑ɔdrɨ adj
hojny, dający coś obficie щедрый
udzielany w sposób hojny щедрый

szczoteczka ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka n
mała szczotka щёточка

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów; зубная щётка

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia щётка
(zoologia, zoologiczny) włosy rosnące na końskich pęcinach щётка

szczudłak ˈʃʧ̑udwak n
(ornitologia, ornitologiczny) Himantopus himantopus, średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych; ходулочник

szczupak ˈʃʧ̑upak n
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna; щука

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
mający smukły kształt, mało tłuszczu тонкий худой худощавый

szczur ʃʧ̑ur n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych; крыса

szczurołap ʃʧ̑uˈrɔwap n
człowiek zajmujący się łapaniem szczurów; крысолов

szczuć ʃʧ̑uʨ̑ v
judzić do ataku натравливать натравлять науськивать травить

szczypawka ʃʧ̑ɨˈpafka n
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad) уховёртка

szczypior ˈʃʧ̑ɨpʲjɔr n
(kulinaria) (spożywczy) źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw зелёный лук

szczyt ʃʧ̑ɨt n
(przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii час пик
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego) верх высший степень предел
najwyższy punkt dowolnej rzeczy вершина
najwyższy punkt góry пик вершина верхушка

szczątki ˈʃʧ̑ɔ̃ntʲci n
kawałki wraku pojazdu, samolotu albo ruina budowli останки остатки
pozostałości ciała człowieka lub zwierzęcia останки

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby челюсть

szczęściara ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ara n
(potocznie, potoczny) kobieta, której się szczęści, której się w czymś powiodło, mająca w życiu szczęście счастливица удачница

szczęściarz ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu счастливец

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
uczucie radości i zadowolenia счастье
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności счастье

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku с Новым годом

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
odczuwający szczęście счастливый
przynoszący szczęście счастливый

szef ʃɛf n
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem шеф начальник

szejk n
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej шейх

szekel ˈʃɛkɛl n
(jednostka monetarna) waluta Izraela; шекель

szekszniański adj
związany z Szeksną, dotyczący Szeksny шекснинский

szelest ˈʃɛlɛst n
onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp. шелест

szelf ʃɛlf n
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza; шельф

szelka ˈʃɛlka n
pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni; подтяжки помочи

szemrany ʃɛ̃mˈrãnɨ adj
podejrzany, nieuczciwy, nieczysty подозрительный

szemrać ˈʃɛ̃mraʨ̑ v
wydawać cichy, jednostajny szmer, cicho szumieć журчать

szept n
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska шёпот

szept sceniczny n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) ostentacyjny, dobrze słyszalny szept гро́мкий шёпот

szeptanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szeptać шептание

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych) шептать

szeptun n
człowiek, który leczy zamawianiem; шептун

szereg ˈʃɛrɛk n
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej шеренга

szereg homologiczny ˈʃɛrɛk ˌxɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) zbiór organicznych związków chemicznych o zbliżonej strukturze, które różnią się między sobą tylko liczbą grup metylenowych w ich łańcuchach węglowodorowych; гомологический ряд

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla фехтование
sztuka władania białą bronią фехтование

szermierz ˈʃɛrmʲjɛʃ n
(przenośnie, przenośnia) bojownik za jakąś sprawę czy ideę борец
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający szermierkę фехтовальщик
człowiek władający lekką białą bronią фехтовальщик

szeroki ʃɛˈrɔci adj
mający określony wymiar poprzeczny широкий

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
na określony wymiar w poprzek в ширина вширь
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek широко

szerokobiodry adj
o szerokich, wydatnych biodrach широкобёдрый

szerokoskrzydły ˌʃɛrɔkɔˈskʃɨdwɨ adj
taki, który ma szerokie skrzydła ширококрылый

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
(geografia, geograficzny) szerokość geograficzna широта
poprzeczny wymiar obiektu ширина

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny; шершень

szesnastoletni ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi adj
mający szesnaście lat шестнадцатилетний
trwający szesnaście lat шестнадцатилетний

szesnastominutowy adj
trwający szesnaście minut шестнадцатиминутный

szew ʃɛf n
miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny шов

szewc ʃɛfʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty; сапожник

szezlong ˈʃɛzlɔ̃ŋk n
kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej; кушетка

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem; куб
(matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby; куб

sześciodniowy ˌʃɛɕʨ̑ɔˈdʲɲɔvɨ adj
trwający sześć dni шестидневный

sześciogodzinny ˌʃɛɕʨ̑ɔɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
trwający sześć godzin шестичасовой

sześciokondygnacyjny adj
taki, który ma sześć kondygnacji шестиэтажный

sześciokrotnie ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ adv
sześć razy шестикратно

sześciokrotny ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się sześć razy шестикратный
sześć razy większy bądź mniejszy od czegoś шестикратный
taki, który osiągnął/zdobył/robił coś sześć razy шестикратный

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o sześciu bokach; шестиугольник

sześciokąt foremny ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt fɔˈrɛ̃mnɨ n
(matematyka, matematyczny) sześciokąt o wszystkich bokach i wszystkich kątach równych; правильный шестиугольник

sześciokątny ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkɔ̃ntnɨ adj
mający sześć kątów шестиугольный
zbliżony kształtem do sześciokątu шестиугольный

sześcioletni ˌʃɛɕʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający sześć lat шестилетний
trwający sześć lat шестилетний

sześciolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający sześć luf шестиствольный

sześciomiesięczny ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
będący w wieku sześciu miesięcy шестимесячный
trwający sześć miesięcy шестимесячный

sześciominutowy adj
trwający sześć minut шестиминутный

sześciopiętrowy adj
złożony z parteru i sześciu wyższych kondygnacji семиэтажный

sześciopokojowy ˌʃɛɕʨ̑ɔpɔkɔˈjɔvɨ adj
z sześcioma pokojami шестикомнатный

sześciościan n
(geometria) wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian) шестигранник

sześćdziesięciolecie ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres sześćdziesięciu lat шестидесятилетие
sześćdziesiąta rocznica шестидесятилетие

sześćdziesięcioletni ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający sześćdziesiąt lat шестидесятилетний
trwający sześćdziesiąt lat шестидесятилетний

sześćdziesięciominutowy adj
trwający sześćdziesiąt minut шестидесятиминутный

sześćsetlecie ˌʃɛɕsɛtˈlɛʨ̑ɛ n
okres sześciuset lat шестисотлетие
sześćsetna rocznica шестисотлетие

szisza ˈʃʲiʃa n
rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich; кальян

szkaplerz ˈʃkaplɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit скапулярий
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie скапулярий

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi алый

szkic ʃʲciʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy очерк набросок
rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów) очерк набросок
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku очерк набросок

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie; скелет
(przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś скелет
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji скелет

szkieł n
(regionalizm poznański) policjant коп полицай фараон

szkiełko n
(zdrobniale) od: szkło стекляшка стёклышко

szklaneczka ʃklãˈnɛʧ̑ka n
(zdrobniale) od: szklanka стаканчик
mała szklanka стаканчик

szklanka ˈʃklãnka n
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) (motoryzacja) migający sygnalizator na dachu samochodu мигалка
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty; склянка
szklane naczynie, z którego się pije; стакан
zawartość szklanki (1.1) стакан

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin; теплица

szklisty ˈʃklʲistɨ adj
taki jak szkło lub podobny do szkła, zwłaszcza pod względem przezroczystości albo połysku стекловидный

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami шотландский

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci n
język szkocki (germański); шотландский

szkoda ˈʃkɔda interjection
wykrzyknik wyrażający poczucie straty жаль как жаль

szkoda ˈʃkɔda n
krzywda, strata ущерб вред

szkodliwość ʃkɔˈdlʲivɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi вредность

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
przynoszący szkodę вредный вредоносный

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze; вредитель
osoba wyrządzająca szkody вредитель

szkolenie ʃkɔˈlɛ̃ɲɛ n
(edukacja, edukacyjny) jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności обучение тренировка

szkolny ˈʃkɔlnɨ adj
związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły школьный

szkorbut n
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C; скорбут цинга

szkoła ˈʃkɔwa n
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna; школа шко́ла

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę; начальная школа

szkuner ˈʃkũnɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; шхуна

szkło ʃkwɔ n
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki; стекло

szkło powiększające n
(technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu увеличительное стекло

szlaban ˈʃlabãn n
(motoryzacja) ruchoma zapora blokująca ruch samochodów шлагбаум

szlachar ˈʃlaxar n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie; средний крохаль

szlachcianka ʃlaçˈʨ̑ãnka n
członkini szlachty шляхтянка

szlachcic ˈʃlaçʨ̑iʦ̑ n
członek szlachty дворянин шляхтич

szlachecki ʃlaˈxɛʦ̑ʲci adj
związany ze szlachtą, dotyczący szlachty дворянский шляхетский
właściwy dla szlachty дворянский шляхетский

szlachetność n
cecha tego, co jest szlachetne; cecha tego, kto jest szlachetny благородность

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
taki, który odznacza się wysoką jakością благородный высококачественный
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny благородный
charakteryzujący się subtelnością, harmonią благородный

szlachta ˈʃlaxta n
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu дворянство
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa; дворянство шляхта

szlafrok ˈʃlafrɔk n
domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć халат

szlak ʃlak n
(turystyka, turystyczny) znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.; маршрут
(łowiectwo, łowiecki) ścieżka tropów zwierzęcia звериная тропа
określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób путь

szlama ˈʃlãma n
(literacko) (obraźliwie) w świecie Harry’ego Pottera — czarodziej lub czarownica, którego rodzice są mugolami; грязнокровка

szlauch ʃlawx n
(potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa шланг

szlifierka ʃlʲiˈfʲjɛrka n
obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów шлифовальная машина шлифовальные станки

szlifierka kątowa ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania; угловая шлифовальная машина

szlifierz ˈʃlʲifʲjɛʃ n
pracownik zajmujący się szlifowaniem; огранщик
rzemieślnik zajmujący się ostrzeniem narzędzi точильщик

szlifować ʃlʲiˈfɔvaʨ̑ v
nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować шлифовать

szmaragd ˈʃmarakt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej; изумруд

szmer ʃmɛr n
cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie журчание

szminka ˈʃmʲĩnka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust губная помада помада

szmira ˈʃmʲira n
coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz стряпня

szmugiel ˈʃmuɟɛl n
(potocznie, potoczny) nielegalne przewożenie towarów przez granicę контрабанда

sznaucer ˈʃnawʦ̑ɛr n
(kynologia, kynologiczny) typ psa pochodzący z Niemiec шнауцер

sznur ʃnur n
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno; верёвка шнур нитка

sznurek ˈʃnurɛk n
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur бечёвка веревочка шнурок

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów; шнурок

sznycel ˈʃnɨʦ̑ɛl n
(kulinaria) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny шницель

szofar ˈʃɔfar n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich; шофар

szofer n
zawodowy kierowca шофёр

szok n
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem шок

szokować v
wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać шокировать

szop ʃɔp n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze; енот

szorski adj
związany z Szorami lub Szorii, dotyczący Szorów lub Szorii шорский

szowinista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik szowinizmu шовинист

szowinistka n
zwolenniczka szowinizmu шовинистка

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów; шовинизм
(socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się brakiem tolerancji i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej шовинизм

szowinizm gatunkowy ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ n
(neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków; спесиецизм

szpachlowanie n
(budownictwo) wygładzanie, zacieranie ścian шпаклевание

szpachlować ʃpaxˈlɔvaʨ̑ v
likwidować nierówności i otwory w ścianach lub w suficie, nakładając zaprawę gipsową przy pomocy szpachli шпаклевать

szpada n
(dawniej, dawny) broń boczna kłująca шпага

szpak ʃpak n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak; скворец

szpaler ˈʃpalɛr n
aleja utworzona z dwóch równoległych szeregów drzew lub krzewów; drzewa tworzące taką aleję шпалера
dwa równoległe szeregi ludzi tworzące korytarz służący jako przejście podczas różnych uroczystości шпалера

szparag ˈʃparak n
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach; спаржа
(kulinaria) jadalny pęd szparaga lekarskiego спаржа

szpat ʃpat n
(mineralogia, mineralogiczny) (dawniej, dawny) minerał o doskonałej łupliwości; шпат
(weterynaria, weterynaryjny) guzowate uwypuklenie w stawie stępu konia; шпат

szpiczasty ʃpʲiˈʧ̑astɨ adj
mający ostre, wąskie zakończenie острый

szpieg ʃpʲjɛk n
osoba zajmująca się szpiegostwem шпион

szpiegostwo n
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe шпионаж шпионство

szpiegowski ʃpʲjɛˈɡɔfsʲci adj
związany ze szpiegostwem, dotyczący szpiegostwa шпионский

szpilka ˈʃpʲilka n
(botanika, botaniczny) wąski, ostry liść u drzew iglastych игла
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny булавка кнопка

szpinak ˈʃpʲĩnak n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach шпинат

szpinakowy adj
związany ze szpinakiem, dotyczący szpinaku lub zawierający szpinak шпинатный

szpital ˈʃpʲital n
zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji; больница госпиталь

szpital psychiatryczny n
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych психбольница психиатрическая больница

szpitalny ʃpʲiˈtalnɨ adj
związany ze szpitalem, dotyczący szpitala больничный

szpon ʃpɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych; коготь

szprycer ˈʃprɨʦ̑ɛr n
(potocznie, potoczny) wino z wodą sodową шипучка

szprycha ˈʃprɨxa n
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą спица
element naciągu czaszy parasola спица

szpulka ˈʃpulka n
walec, na który nawija się np. nić шпулька

szrapnel ˈʃrapnɛl n
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego; шрапнель

szrapnelowy ˌʃrapnɛˈlɔvɨ adj
(przymiotnik) od szrapnel шрапнельный

szron ʃrɔ̃n n
warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach; иней

sztab ʃtap n
(wojskowość, wojskowy) organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach; штаб

sztabka ˈʃtapka n
uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie слиток

sztacheta n
wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu штакетина

sztachetowy adj
związany ze sztachetą, dotyczący sztachety штакетный

sztafeta n
(sport, sportowy) bieg ze zmiennikami эстафета

sztaluga n
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji; мольберт

sztandar ˈʃtãndar n
chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu знамя

sztanga ˈʃtãŋɡa n
(sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców; штанга

sztangista ʃtãŋʲˈɟista n
(sport, sportowy) sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów штангист

sztetl n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej; штетл

sztokholmski ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci adj
odnoszący się do miasta Sztokholm стокгольмский

sztruksy n
spodnie uszyte ze sztruksu вельветы

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne; фейерверк

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
wytworzony syntetycznie przez człowieka искусственный неестественный

sztuka ˈʃtuka n
pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element штука
twórczość artystyczna искусство
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności искусство
utwór sceniczny, przedstawienie пьеса

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany жёсткий

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie; виселица ви́селица

szuflada ʃufˈlada n
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów; ящик

szujski adj
związany z Szują, dotyczący Szui (miasta w Rosji) шуйский

szukajcie, a znajdziecie ʃuˈkajʨ̑ɛ ˌa‿znajˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ɛ proverb
tylko aktywni osiągną cel; bierność nie przyniesie oczekiwanego efektu ищите и найдёте

szukanie ʃuˈkãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szukać искание

szukać ˈʃukaʨ̑ v
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś / czegoś искать

szukać guza ˈʃukaʥ̑ ˈɡuza v
narażać się na niebezpieczeństwo, prowokować nieprzyjemną sytuację, ryzykować лезть на рожон

szukać igły w stogu siana ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna v
(przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy искать иголку в стоге сена

szukać wczorajszego dnia ˈʃukaʨ̑ ˌfʧ̑ɔrajˈʃɛɡɔ ˈdʲɲa v
szukać nie wiadomo czego, błąkać się bez celu искать вчерашний день

szukać wiatru w polu v
daremnie starać się o to, co nieosiągalne искать ветра в поле

szuler ˈʃulɛr n
(termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty катала шулер

szumperski adj
związany z miastem Szumperk, dotyczący miasta Szumperk шумперский

szumówka n
rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin шумовка

szurf ʃurf n
(geologia, geologiczny) niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych шурф

szurnąć ˈʃurnɔ̃ɲʨ̑ v
przesunąć czymś z hałasem po jakiejś powierzchni шаркнуть шмыгнуть
(potocznie, potoczny) uciec шмыгнуть

szurzy n
(dawniej, dawny) lub (regionalizm, regionalny) brat żony, szwagier шурин

szwadron n
(wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie; эскадрон

szwagier ˈʃfaɟɛr n
brat męża деверь
brat żony шурин свояк
mąż siostry зять

szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
(przestarzałe, przestarzały) portier швейцар

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
odnoszący się do państwa Szwajcaria, wywodzący się ze Szwajcarii швейцарский

szwankować v
(potocznie, potoczny) źle funkcjonować болеть

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów шведский

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Szwecji; шведский шведский шведский

szwedzki stół ˈʃfɛʦ̑ʲci ˈstuw n
(kulinaria) (hotelarstwo) sposób serwowania posiłków, polegający na udostępnieniu gościom wielu potraw, z których mogą sobie sami ułożyć posiłek z uwzględnieniem własnych upodobań kulinarnych i dietetycznych; шведский стол

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes жульничество мошенничество надувательство очковтирательство

szyb ʃɨp n
pionowa komora grzejna pieca дымоход
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp. скважина ствол

szyba ˈʃɨba n
płyta ze szkła; стекло

szybki ˈʃɨpʲci adj
poruszający, odbywający się z dużą prędkością быстрый скорый

szybko ˈʃɨpkɔ adv
z dużą prędkością быстро

szybkostrzelny adj
o broni palnej: mogący dać dużą liczbę strzałów w określonej, krótkiej jednostce czasu скорострельный

szybkozłączka ˌʃɨpkɔˈzwɔ̃n͇ʧ̑ka n
(fotografia) plastikowy lub metalowy element przykręcany od spodu do aparatu, a następnie zatrzaskiwany w głowicy statywu штативная площадка

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko скорость

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziaływującym na skrzydła; планёр

szycie ˈʃɨʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szyć шитьё

szyderstwo ʃɨˈdɛrstfɔ n
złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie насмешка

szydełko ʃɨˈdɛwkɔ n
(włókiennictwo) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych крючок

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
(włókiennictwo) wytwarzać wyroby tekstylne szydełkiem, dziać вязать

szydło ˈʃɨdwɔ n
ostry kolec na trzonku; шило

szyfon ˈʃɨfɔ̃n n
(włókiennictwo) cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp. шифон

szyfr ʃɨfr̥ n
(potocznie, potoczny) niezrozumiały tekst, niewyraźne pismo иероглиф
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby; шифр
kod, zazwyczaj ciąg cyfr, umożliwiający otwarcie niektórych zamków lub uruchomienie niektórych urządzeń шифр

szyfrant ˈʃɨfrãnt n
(urzędowy) (wojskowość, wojskowy) osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem шифровальщик шифровщик

szyfrowanie ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szyfrować шифрование

szyfrować ʃɨfˈrɔvaʨ̑ v
(urzędowy) (wojskowość, wojskowy) zapisywać lub przekazywać informacje za pomocą szyfru шифровать

szyicki ʃɨˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲci adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z szyitami lub szyizmem шиитский

szyita ʃɨˈ<sup>j</sup>ita n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie шиит

szyizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna religijna szyitów, jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu; шиизм

szyja ˈʃɨja n
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem шея
(przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka) горло

szyjka n
(zdrobniale) od: szyja горло

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy; шейка матки

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska; шимпанзе

szyna ˈʃɨ̃na n
(informatyka, informatyczny) wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane шина
(medycyna, medyczny) urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa шина
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach; рельс

szynka ˈʃɨ̃nka n
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin; ветчина окорок

szynobus ʃɨ̃ˈnɔbus n
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki pociąg o napędzie spalinowym obsługujący trasy, gdzie liczba podróżnych jest niewielka; рельсовый автобус

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała; шиншилла

szypułka ʃɨˈpuwka n
(botanika, botaniczny) łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat; цветоножка

szyszka ˈʃɨʃka n
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych; шишка

szyć ʃɨʨ̑ v
robić ubrania шить
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici шить

szósty zmysł ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥ idiom
wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji шестое чувство

sód sut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11; натрий на́трий

sójka złowroga ˈsujka zwɔvˈrɔɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii; кукша

sól sul n
(kulinaria) (spożywczy) chlorek sodu соль
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce; соль

sól fizjologiczna ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %; физиологический раствор

sól ziemi ˈsulʲ ˈʑɛ̃mʲi n
najbardziej wartościowi ludzie соль земли

sąd sɔ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem суд
opinia w jakiejś sprawie lub o osobie суждение

sądowy sɔ̃nˈdɔvɨ adj
związany z sądem (budynkiem) судебный
związany z sądem (instytucją) судебный

sądzić ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa судить

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania сосед

sąsiadka sɔ̃w̃ˈɕatka n
osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania соседка

sąsiadować ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑ v
być położonym obok czegoś соседствовать
mieszkać w pobliżu kogoś соседствовать

sąsiedztwo sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ n
osoby mieszkające nieopodal соседство

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; судья
(sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych судья

sęk sɛ̃ŋk n
wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna; сук
kawałek starej, uschniętej gałęzi przy pniu drzewa сук

sękacz ˈsɛ̃ŋkaʧ̑ n
(kulinaria) rodzaj wypieku cukierniczego przygotowywanego na obrotowym ruszcie; шакоист

słaba płeć ˈswaba ˈpwɛʨ̑ n
(książkowy) kobiety слабый пол

słabo ˈswabɔ adv
z niewielką siłą слабо

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych слабость

słaby ˈswabɨ adj
posiadający niewielką siłę fizyczną слабый

sława ˈswava n
wielki rozgłos слава

sławny ˈswavnɨ adj
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom знаменитый славный прославленный

sławojka swaˈvɔjka n
(potocznie, potoczny) (ironicznie) drewniana ubikacja na podwórzu; сортир

słodka idiotka ˈswɔtka iˈdʲjɔtka idiom
(ironicznie) kobieta piękna, atrakcyjna, ale nieinteligentna, niemądra, infantylna сладкая идиотка

słodkawość n
cecha tego, co słodkawe сладковатость

słodkawy adj
całkiem słodki, trochę słodki сладковатый

słodki ˈswɔtʲci adj
mający smak cukru сладкий
wywołujący miłe uczucie сладкий

słodkowodny ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ adj
typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich пресноводный
zawierający wody słodkie пресноводный

słodkość ˈswɔtkɔɕʨ̑ n
cecha tego, co słodkie сладкость

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru подсластитель

słodziutki swɔˈʥ̑utʲci adj
(zdrobniale) od: słodki сладенький

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych банка

słoma ˈswɔ̃ma n
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna; солома

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas соломенная вдова

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas соломенный вдовец

słomka ˈswɔ̃mka n
kawałek słomy lub plastikowa rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów соломинка
źdźbło słomy соломина

słonecznica n
(ornitologia, ornitologiczny) Eurypyga helias, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych; солнечная цапля

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin; подсолнух подсолнечник
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; подсолнух подсолнечник

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
związany ze słońcem солнечный
pełen słońca солнечный

słonica swɔ̃ˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica słonia слониха

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń; сало

słoniowy swɔ̃ˈɲɔvɨ adj
charakterystyczny dla słonia; dotyczący, odnoszący się do słonia слоновый

słonka ˈswɔ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny; вальдшнеп

słony ˈswɔ̃nɨ adj
mający smak soli солёный

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków словацкий
charakterystyczny dla Słowacji lub Słowaków словацкий

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
język słowacki; словацкий

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców словенский

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
język urzędowy Słowenii; словенский

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian славянский
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną славянский

słowik ˈswɔvʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek соловей

słownictwo swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów лексика

słownik ˈswɔvʲɲik n
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; словарь

słownikarz n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca układający słowniki лексикограф

słownikowy ˌswɔvʲɲiˈkɔvɨ adj
dotyczący słownika, właściwy słownikowi словарный

słowo ˈswɔvɔ n
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku; слово
obietnica, przyrzeczenie слово

słowo honoru ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru n
wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem честное слово

słoń swɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą; слон
samiec słonia (1.1) слон

słoń nadepnął na ucho ˈswɔ̃ɲ naˈdɛpnɔw na‿ˈuxɔ v
(przenośnie, przenośnia) o kimś niemuzykalnym, nie mającym słuchu медведь наступил на ухо кому-либо

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Słońce widziane jako tarcza na niebie солнце
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie солнце
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny солнце

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu слушать
świadomie odbierać czyjąś mowę слушать
być posłusznym слушать

słuchowisko ˌswuxɔˈvʲiskɔ n
dramat radiowy, forma operująca specyficznie radiowymi środkami wyrazu: dialogiem, efektami akustycznymi, muzyką itp.; także: audycja radiowa, w czasie której nadawany jest utwór dramatyczny; радиопередача радиопостановка

sługa ˈswuɡa n
(dawniej, dawny) osoba która usługuje слуга

słup swup n
wysoki, pionowy element konstrukcyjny; столб

słup ogłoszeniowy n
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach; афишная тумба

słupek ˈswupɛk n
(sport, sportowy) boczny element bramki стойка штанга

służba ˈswuʒba n
służenie komuś служба

służba bezpieczeństwa ˈswuʒba ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
(administracja) określenie służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne kraju служба безопасности

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
być czyimś sługą служить

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu слышать

słód n
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie; солод

ta ta pronoun
zaimek wskazujący, rodzaj żeński та

tabakierka n
(zdrobniale) od: tabakiera табакерка

tabasarański adj
związany z Tabarasanami, dotyczący Tabarasanów табасаранский

tablet ˈtablɛt n
(informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej; графический планшет

tabletka taˈblɛtka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie таблетка

tablica taˈblʲiʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska) доска

tablice logarytmiczne taˈblʲiʦ̑ɛ ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɛ n
(matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej логарифмические таблицы

tabliczka taˈblʲiʧ̑ka n
mała tablica, płyta z określonym napisem вывеска

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10; таблица умножения

taboret taˈbɔrɛt n
rodzaj krzesła bez oparcia табуретка

taboryta n
(historia, historyczny, historycznie) członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižke i Prokopa Wielkiego; таборит

tabu ˈtabu n
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy; табу

tabule n
(spożywczy) (kulinaria) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny; табуле

taca ˈtaʦ̑a n
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.; поднос

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca тахикардия

taczka ˈtaʧ̑ka n
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach; тачка
zawartość taczki (1.1) тачка

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci adj
odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami таджикский

taganroski adj
związany z Taganrogiem, dotyczący Taganrogu таганрогский

tahitański adj
związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym) таитянский

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta секрет тайна

tajemnica poliszynela ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla n
rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą; секрет Полишинеля секрет — на весь свет

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
zagadkowy i trudny do zrozumienia таинственный

tajfun ˈtajfũn n
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej; тайфун

tajga ˈtajɡa n
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji; тайга

tajgowy adj
związany z tajgą, zamieszkujący tajgę, znajdujący się w tajdze таёжный

tajlandzki tajˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do państwa Tajlandia таиландский

tajmyrski adj
związany z Tajmyrem, dotyczący Tajmyru таймырский

tajny ˈtajnɨ adj
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich тайный

tajpejczyk tajˈpɛjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Tajpej тайбэец

tajpejski adj
związany z Tajpejem, dotyczący Tajpeju тайбэйский

tajski ˈtajsʲci adj
wywodzący się z Tajlandii, dotyczący Tajlandii lub Tajów тайский

tajski ˈtajsʲci n
język urzędowy Tajlandii; тайский

tajwański tajˈvãj̃sʲci adj
dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu тайваньский

tak tak adv
używany do podkreślania cechy przymiotnika так
używany do podkreślania cechy przysłówka так
= w ten sposób так

tak tak particle
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś да

tak czy owak ˈtak ˈʧ̑ɨ ˈɔvak idiom
niezależnie od okoliczności; mimo wszystko так или иначе

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
bez powodu, przyczyny просто так спроста
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle так себе

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany так называемый
…używana, gdy narrator chce podkreślić swój dystans do danego pojęcia, zwrotu, wyrażenia, powiedzenia так называемый

taki ˈtaci pronoun
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności такой
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym такой
…do wzmocnienia przymiotnika такой
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu такой

taki sam ˈtaci ˈsãm adj
identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam такой же

taksa ˈtaksa n
opłata za jakąś usługę такса

takson ˈtaksɔ̃n n
(biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi таксон

taksonomia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków; таксономия

taksydermia n
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych; таксидермия

taksówka taˈksufka n
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą такси

taksówkarski adj
związany z osobą lub zawodem taksówkarza таксистский

taksówkarz taˈksufkaʃ n
kierowca taksówki таксист

taktowny takˈtɔvnɨ adj
odznaczający się taktem, uprzejmy, kulturalny тактичный

taktyczny takˈtɨʧ̑nɨ adj
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką тактический

taktyka ˈtaktɨka n
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; тактика
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu тактика

tal tal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych; таллий

talar ˈtalar n
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata; талер

talasemia ˌtalaˈsɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny; талассемия

talent ˈtalɛ̃nt n
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna; талант
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku талант
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie талант

talerz ˈtalɛʃ n
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; тарелка
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji; тарелка
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument; тарелка

talia ˈtalʲja n
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder талия
(termin karciany) komplet kart do gry колода

talizman taˈlʲizmãn n
przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi; талисман

tallińczyk talˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Tallinnu таллинец

talon ˈtalɔ̃n n
dokument uprawniający do nabycia reglamentowanego towaru lub zniżki cenowej талон

tam tãm pronoun
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący там

tam, gdzie diabeł mówi dobranoc ˈtãm ˈɟʥ̑ɛ ˈdʲjabɛw ˈmuvʲi dɔˈbrãnɔʦ̑ idiom
(lekceważąco, lekceważący) o miejscu bardzo odległym, oddalonym od skupisk ludzkich куда Макар телят не гонял у чёрта на куличках

tamada n
mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty тамада

tambowski adj
związany z Tambowem, dotyczący Tambowa тамбовский

tamburmajor ˌtãmburˈmajɔr n
(przestarzałe, przestarzały) dowódca orkiestry wojskowej lub oddziału złożonego z doboszów тамбурмажор

tamilski adj
dotyczący Tamilów тамильский

tamilski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln); тамильский

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu) тот

tancerka tãnˈʦ̑ɛrka n
(choreografia, choreograficzny) kobieta, której profesją jest taniec танцовщица
kobieta, która potrafi tańczyć танцовщица танцорка

tancerz ˈtãnʦ̑ɛʃ n
(choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu танцор
człowiek, który tańczy танцор

tandem n
(sport, sportowy) rower dla dwóch osób тандем

tandeta tãnˈdɛta n
rzecz źle wykonana, słabej jakości хлам

taneczny tãˈnɛʧ̑nɨ adj
związany z tańcem, dotyczący tańca танцевальный

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta; тангенс

tango ˈtãŋɡɔ n
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires; танго
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1); танго

tani ˈtãɲi adj
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych дешёвый
niewiele wart дешёвый
oferujący towary po niskich cenach дешёвый

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób; танец

tanina n
(biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego; танин

tanio ˈtãɲɔ adv
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie дёшево

tanoreksja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium; танорексия

tantal ˈtãntal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73; тантал

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu танзанит

tanzański tãw̃ˈzãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Tanzania танзанийский

tapczan ˈtapʧ̑ãn n
rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel; тахта

tapenada ˌtapɛ̃ˈnada n
(kulinaria) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa; тапенада

tapeta taˈpɛta n
(slangowo) (przenośnie, przenośnia) nadmierny, zbyt grubo nałożony makijaż штукатурка
kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń; обои
grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera; обои

tapir ˈtapʲir n
(zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi; тапир

tarcza ˈtarʧ̑a n
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych щит
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych щит

tarczyca n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii; щитовидная железа

tarczycowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy щитовидный

targi ˈtarʲɟi n
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych ярмарка

tarka ˈtarka n
(kulinaria) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie тёрка
dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty стиральная доска

tarnina tarʲˈɲĩna n
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach; терновник
(kulinaria) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory терн

tarnopolski adj
odnoszący się do Tarnopola, związany z Tarnopolem тернопольский

tarpan ˈtarpãn n
(zoologia, zoologiczny) Equus ferus ferus, wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku; тарпан

tartak ˈtartak n
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę. лесопилка

tartrazyna ˌtartraˈzɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych; тартразин

tartuski adj
związany z miastem Tartu тартуский

taryfa n
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów тариф
(potocznie, potoczny) taksówka таксомотор тачка

taryfiarz n
(potocznie, potoczny) kierowca taksówki водила драйвер командир шеф шофёр

tarzać się ze śmiechu ˈtaʒaʨ̑‿ɕɛ zɛ‿ˈɕmʲjɛxu v
śmiać się bardzo gwałtownie валяться от смеха валяться со смеху кататься от смеха кататься со смеху

tarło ˈtarwɔ n
(zoologia, zoologiczny) okres godowy u ryb; нерест

tasiemiec taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców; солитер

tasmański adj
związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii тасманийский

taszczyć ˈtaʃʧ̑ɨʨ̑ v
(potocznie, potoczny) nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego тащить

taszkencki taˈʃkɛ̃nʦ̑ʲci adj
odnoszący się do miasta Taszkent, związany z Taszkentem ташкентский

taszkentczyk taˈʃkɛ̃nṭʧ̑ɨk n
mieszkaniec Taszkentu ташкентец

taszlich n
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie; ташлих

tata ˈtata n
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść папа

tatarski taˈtarsʲci adj
związany z Tatarami татарский

tatrzański taˈṭʃãj̃sʲci adj
dotyczący Tatr, związany z Tatrami, pochodzący z Tatr татранский

tatuowanie ˌtatu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
wykonywanie tatuażu татуирование

taujski adj
związany z Taujem, dotyczący Tauju тауйский

taurydzki adj
(historia, historyczny, historycznie) lub (książkowy) związany z Taurydą (Krymem) таврический

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna; тавтология
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe; тавтология

tazowski adj
związany z Tazem, dotyczący Tazu тазовский

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec танцевать плясать

taśma ˈtaɕma n
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp. лента плёнка полоса

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów; перфолента

tbiliski ˌtbʲiˈlʲisʲci adj
odnoszący się do miasta Tbilisi тбилисский

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc; трахея

tchórz txuʃ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy трус
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny; хорёк хорь

tchórzliwość n
(lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie) cecha tego, co tchórzliwe; cecha tych, którzy są tchórzliwi трусливость

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić трусливый

tchórzostwo txuˈʒɔstfɔ n
cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi трусость

teatr ˈtɛatr̥ n
budynek teatru (1.2); театр
dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); театр
instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji театр

teatralny ˌtɛaˈtralnɨ adj
związany z teatrem, odnoszący się do teatru театральный
obliczony na wywołanie efektu u obserwatora театральный

teberdyński adj
związany z Teberdą, dotyczący Teberdy тебердинский

technet ˈtɛxnɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43; технеций

techniczny tɛçˈɲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do techniki, związany z techniką технический
dotyczący techniki wykonywania jakichś czynności lub sposobu realizacji czegoś технический

technik ˈtɛçɲik n
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym техник

technika ˈtɛçɲika n
sposób wytwarzania, produkcji техника

technikum tɛçˈɲikũm n
średnia szkoła zawodowa техникум

techno ˈtɛxnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej; техно

techno- ˈtɛxnɔ
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z muzyką techno техно-
(technologia, technika, techniczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z techniką техно-

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy технократия

technokrata ˌtɛxnɔˈkrata n
zwolennik technokracji технократ

technokratyczny ˌtɛxnɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z technokracją lub technokratą технократический

technolog tɛxˈnɔlɔk n
specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś технолог

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania технология
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś технология

technologiczny ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z technologią, dotyczący technologii технологический

tego kwiatu jest pół światu ˈtɛɡɔ ˈkfʲjatu ˈjɛst ˈpuwʲ ˈɕfʲjatu proverb
jest wielu ludzi dookoła, znajdziesz jeszcze kogoś dla siebie (mówione zwykle na pocieszenie komuś, kto dostał kosza) на ней свет клином не сошелся на нем свет клином не сошелся

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy; теизм

teksasy tɛˈksasɨ n
spodnie z teksasu техасы

teksański adj
odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem техасский

tekst tɛkst n
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść текст

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki тектонический

tektura n
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie картон

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; телефон
(potocznie, potoczny) numer abonenta телефон
połączenie wykonane za pomocą aparatu (1.1) звонок

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych; мобильный телефон сотовый телефон

telefoniczny ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu телефонный
charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu телефонный

telefonista ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲista n
(urzędowy) osoba obsługująca centralę telefoniczną телефонист
(wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący wojskową linię telefoniczną телефонист

telefonistka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲistka n
kobieta obsługująca centralę telefoniczną телефонистка

telefonowanie ˌtɛlɛfɔ̃nɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: telefonować телефонирование

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
rozmawiać z kimś przez telefon телефонировать
nawiązywać połączenie telefoniczne телефонировать

telegraficzny ˌtɛlɛɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący telegrafu, związany z telegrafem телеграфный
charakterystyczny dla skrótowego stylu wypowiedzi przekazywanych przez telegraf телеграфный

telegrafista ˌtɛlɛɡraˈfʲista n
(urzędowy) osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze телеграфист

teleologiczny adj
(filozofia, filozoficzny) związany z teleologią телеологический

teleportacja n
(fizyka, fizyczny) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi телепортация

teleskop tɛˈlɛskɔp n
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba; телескоп

teleturniej ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j n
konkurs odbywający się w studio telewizyjnym телевикторина

telewidz n
widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję телезритель телезрительница

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość; телевидение

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego; телевизор

telewizyjny ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ adj
związany z telewizją телевизионный

tellur ˈtɛlːur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52; теллур

temat ˈtɛ̃mat n
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki корень
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła тема

temperament ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt n
(psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp. темперамент

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał; температура
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali температура
(potocznie, potoczny) gorączka температура

temperatura bezwzględna ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina абсолютная температура

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza; комнатная температура

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków; точилка

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona; тамплиер

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego темп
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej темп

temu ˈtɛ̃mu particle
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu тому назад

ten tɛ̃n pronoun
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego этот

ten sam ˈtɛ̃n ˈsãm adj
taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt такой же

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały хорошо смеётся тот, кто смеётся последним

tendencyjny ˌtɛ̃ndɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ adj
stronniczy тенденциозный

tenge ˈtɛ̃ŋɡɛ n
(jednostka monetarna) waluta Kazachstanu; тенге

tenis ˈtɛ̃ɲis n
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika; теннис

tenor ˈtɛ̃nɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski; тенор

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów; теодолит

teodycea n
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie; теодицея

teofania ˌtɛɔˈfãɲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku; теофания

teokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie теократия
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1) теократия

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1) теология
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów); теология

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(teologia, teologiczny) związany z teologią теологический богословский

teoretycznie adv
w sposób teoretyczny теоретически

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii теоретический теоретичный

teoria tɛˈɔrʲja n
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; теория
(potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki теория
(potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi) теория

teoria względności n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni; теория относительности

teoriopoznawczy adj
(filozofia, filozoficzny) dotyczący teorii poznania гносеологический познавательный

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii; терапевт

terapeutyczny adj
dotyczący terapii lub terapeuty лечебный терапевтический

teratologia ˌtɛratɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych; тератология

teraz ˈtɛras adv
w tej chwili, obecnie сейчас теперь

teraźniejszy ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ adj
odbywający się teraz настоящий нынешний теперешний

terb tɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65; тербий

terekia tɛˈrɛca n
(ornitologia, ornitologiczny) Xenus cinereus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; мородунка

teren ˈtɛrɛ̃n n
pewien określony obszar ziemi территория

terenówka ˌtɛrɛ̃ˈnufka n
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód przystosowany do jazdy w utrudnionych warunkach terenowych джип вездеход

teriolog tɛrʲˈjɔlɔk n
(biologia, biologiczny) zoolog zajmujący się ssakami териолог
(biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie teriologii териолог

teriologia ˌtɛrʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się ssakami; териология

teriologiczny ˌtɛrʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(zoologia, zoologiczny) związany z teriologią, dotyczący teriologii териологический

termin ˈtɛrmʲĩn n
czas przeznaczony na wykonanie czegoś срок
wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu термин

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości терминология

terminologiczny adj
dotyczący terminologii терминологический

termistor n
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury; терморезистор

termodynamiczny ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką термодинамический

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych; термодинамика

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do pomiaru temperatury; термометр градусник

terpentynowy adj
dotyczący terpentyny терпентиновый

terror ˈtɛrːɔr n
działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka террор

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący террорист

terrorystka ˌtɛrːɔˈrɨstka n
forma żeńska od: terrorysta террористка

terrorystyczny ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
charakterystyczny dla terrorystów i terroryzmu террористический

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw; терроризм

terroryzować v
przymuszać do czegoś używając terroru терроризировать

terski adj
związany z Terekiem, dotyczący Tereku (rzeki na Przedkaukaziu) терский

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego; территория

test ciążowy ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ n
test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy; тест на беременность

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
(literacko) dzieło zawierające przesłanie dla przyszłych pokoleń завет
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem; завещание завет

testosteron n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych; тестостерон

testować tɛˈstɔvaʨ̑ v
badać z wykorzystaniem testu тестировать
sprawdzać тестировать

tetraplegia ˌtɛtraˈplɛɟja n
(medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy; тетраплегия

tetrarcha tɛˈtrarxa n
(historia, historyczny, historycznie) władca tetrarchii; тетрарх

tetum ˈtɛtũm n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego; тетум

teutoburski adj
związany z Teutbergiem (Teutburgiem); dotyczący Teutbergu (Teutburga) тевтобургский

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
matka żony lub męża тёща свекровь

teść tɛɕʨ̑ n
(dawniej, dawny) ojciec żony тесть
ojciec żony lub męża свёкор тесть

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) tangens tg

thali n
(kulinaria) północnoindyjskie danie, podawane na dużym metalowym talerzu, składające się z ryżu, placków ciapati, otoczonego małymi miseczkami zawierającymi dodatki: dal, sosy, jarzyny, jogurt, papad, czatnej, aćar itd.; тхали

theremin n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten; терменвокс

thulit n
(mineralogia, mineralogiczny) różowa lub różowoczerwona odmiana zoisytu lub klinozoisytu; тулит

tiara ˈtʲjara n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska; тиара

tienszański adj
związany z Tienszanem, dotyczący Tienszanu тянь-шаньский

tioarsenian ˌtʲjɔarˈsɛ̃ɲãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester nieznanego w stanie wolnym kwasu tioarsenowego; тиоарсенат

tioeter tʲjɔˈɛtɛr n
(chemia, chemiczny) związek siarkoorganiczny, siarkowy analog eteru, posiadający atom siarki połączony z dwoma atomami węgla; тиоэфир

tiul n
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa; тюль

tiumeński adj
związany z Tiumenią, dotyczący Tiumeni тюменский

tkacz tkaʧ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin ткач

tkanina tkãˈɲĩna n
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek; ткань

tkanka ˈtkãnka n
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach; ткань

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
(biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu; жировая ткань

tkać tkaʨ̑ v
sporządzać tkaninę ткать

tkwić w długach po uszy ˈtkfʲiʥ̑ ˈv‿dwuɡax pɔ‿ˈuʃɨ v
bardzo się zadłużyć, być bardzo zadłużonym сидеть в долгах по уши

tlen tlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8; кислород

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego; окись

tlenek potasu ˈtlɛ̃nɛk pɔˈtasu n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bladożółty, higroskopijny, krystaliczny związek potasu i tlenu o właściwościach zasadowych; оксид калия

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych; угарный газ

tlenowy tlɛ̃ˈnɔvɨ adj
związany z tlenem, dotyczący tlenu кислородный

tlić się ˈtlʲiʨ̑‿ɕɛ v
(przenośnie, przenośnia) istnieć w małym, słabym stopniu тлеть
lekko się palić bez płomienia тлеть

to tɔ pronoun
…wskazujący, rodzaj nijaki это

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
ubikacja w miejscu publicznym туалет

toast ˈtɔast n
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu тост

tobolski adj
związany z Tobolskiem, dotyczący Tobolska тобольский

tofu ˈtɔfu n
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich; тофу

toga ˈtɔɡa n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie тога

togijski tɔˈɟijsʲci adj
odnoszący się do państwa Togo тоголезский

togliattiński adj
związany z Togliattim, dotyczący Togliattiego тольяттинский

tok pisin tɒk pɪzɪn tɔk pɪzɪn n
język kreolski używany w Papui-Nowej Gwinei; ток-писин

tokarka tɔˈkarka n
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni; токарный станок

tokijski tɔˈcijsʲci adj
odnoszący się do miasta Tokio токийский

tokofobia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) lęk przed ciążą i/lub porodem токофобия

tokować v
(ornitologia, ornitologiczny) (o samcach ptaków) wydawać charakterystyczne dźwięki i pokazywać zrytualizowane zachowania (charakterystyczne dla gatunku), w okresie godowym, w celu zwabienia samic токовать

toksyczność tɔˈksɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże; токсичность ядовитость
cecha tego, co jest toksyczne ((dosłownie) i (przenośnie, przenośnia)) ядовитость

toksyczny tɔˈksɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) mający właściwości trujące ядовитый

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi; токсикология

toksyna tɔˈksɨ̃na n
substancja chemiczna o właściwościach trujących токсин

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne; толерантность
(biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe; толерантность

tolerancyjnie adv
w sposób tolerancyjny, pełen tolerancji толерантно

tolerancyjny ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ adj
szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych толерантный

tomski ˈtɔ̃msʲci adj
dotyczący Tomska, związany z Tomskiem, pochodzący z Tomska томский

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, na której materiale dźwiękowym oparty jest utwór muzyczny тонация

tonfa ˈtɔ̃nfa n
sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz; тонфа

tonik ˈtɔ̃ɲik n
(kulinaria) (spożywczy) bezbarwny napój gazowany z dodatkiem chininy, o gorzkawym smaku тоник
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk do przemywania skóry (głównie twarzy), mający działanie wzmacniające тоник

tonsura tɔ̃w̃ˈsura n
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy; тонзура

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać тонуть
zanurzać się pod wodę, znikając w niej тонуть

topaz ˈtɔpas n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; топаз
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1) топаз

topielec tɔˈpʲjɛlɛʦ̑ n
zwłoki osoby, która utopiła się утопленник

topless ˈtɔplɛs n
rodzaj ubrania, najczęściej damski kostium plażowy lub kąpielowy bez górnej części zasłaniającej piersi топлес

topnieć ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑ v
przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury таять

topo- ˈtɔpɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z miejscem, miejscowością, terenem топо-

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map; топография

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z topografią, dotyczący topografii топографический

topola tɔˈpɔla n
rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych; тополь

topolowy ˌtɔpɔˈlɔvɨ adj
będący częścią topoli тополевый
składający się z topoli тополевый
wykonany z drewna lub innej części topoli тополевый

toponim tɔˈpɔ̃ɲĩm n
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.); топоним

topór ˈtɔpur n
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń; топор

tor tɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90; торий
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się; путь

torakochirurg ˌtɔrakɔˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami klatki piersiowej; торакальный хирург

torba ˈtɔrba n
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych сумка
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy сумка пакет

torf tɔrf n
(geologia, geologiczny) skała osadowa występująca w postaci brunatnej lub czarnej masy, wykorzystywana jako składnik nawozów oraz jako paliwo stałe; торф

torfowy tɔrˈfɔvɨ adj
odnoszący się do torfu, zrobiony z torfu, zawierający torf, tworzący złoże torfu торфяной

tornado tɔrˈnadɔ n
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; смерч торнадо

tornister tɔrʲˈɲistɛr n
(szkolnictwo, szkolny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych портфель ранец

torpeda tɔrˈpɛda n
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu; торпеда

torpedowanie n
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do jakiegoś celu torpedą торпедирование

tors tɔrs n
(anatomia, anatomiczny) górna część tułowia u mężczyzny; klatka piersiowa торс

tort tɔrt n
(kulinaria) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem; торт

tortura tɔrˈtura n
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort пытка
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; пытка

tory ˈtɔrɨ n
tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych пути

toskański tɔˈskãj̃sʲci adj
charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii тосканский

tost tɔst n
(spożywczy) (kulinaria) rodzaj opiekanego pieczywa; тост

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm тоталитарный

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu; тоталитаризм

totem ˈtɔtɛ̃m n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią; тотем

totemizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu тотемизм

towar ˈtɔvar n
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej; товар

towarowy adj
służący do przemieszczania lub transportu ciężkich rzeczy грузовой
związany z towarem, dotyczący towaru товарный

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
dobrze czujący się w obecności innych osób общежительный

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
grupa osób, znajomi общество
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach общество сообщество

towarzystwo wzajemnej adoracji ˌtɔvaˈʒɨstfɔ vzaˈjɛ̃mnɛj ˌadɔˈraʦ̑ʲji idiom
(ironicznie) grupa osób popierających się nawzajem, prawiących sobie wzajemnie komplementy общество взаимного восхваления

towarzysz tɔˈvaʒɨʃ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej товарищ
ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas товарищ

towarzysz broni n
ten, kto wspólnie z kimś walczył, brał udział w tej samej wojnie брат по оружию товарищ по оружию

towarzyszyć ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑ v
być, pozostawać przy kimś, asystować komuś сопровождать

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę личный данные особенность
identyczność, brak różnic идентичность одинаковость
poczucie jedności, więzi z grupą, przynależności do społeczności; identyfikowanie się z narodem принадлежность
równość matematyczna wyrażeń тождество
świadomość samego siebie, zdawanie sobie sprawy z bycia sobą, z własnej osoby, osobowości i innych cech индивидуальность личность самоопределение

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji терять
przestawać posiadać jakąś cechę терять
przestawać posiadać jakąś rzecz терять

tracz n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych, rodzaju Mergus крохаль

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów; традиция

tradycjonalista n
zwolennik tradycjonalizmu, człowiek przywiązany do tradycji традиционалист

tradycjonalistka ˌtradɨʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka n
forma żeńska od tradycjonalista традиционалистка

tradycjonalistyczny ˌtradɨʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
właściwy tradycjonalizmowi, zgodny z tradycjonalizmem традиционалистский

tradycjonalizm n
przywiązanie do tradycji традиционализм

tradycyjnie ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ adv
zgodnie z tradycją традиционно

tradycyjność n
cecha tego, co tradycyjne; cecha tych, którzy są tradycyjni традиционность

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją традиционный

trafiać v
aspekt niedokonany od: trafić попадать

trafić ˈtrafʲiʨ̑ v
o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel попасть

trafiła kosa na kamień traˈfʲiwa ˈkɔsa na‿ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ proverb
osoba preferująca ostre metody działania trafiła w końcu na kogoś, kto potraktował ją identycznie lub jeszcze gorzej; ktoś trafił na osobę (np. przeciwnika) godną/równą sobie нашла коса на камень

trafiło się ślepej kurze ziarno traˈfʲiwɔ‿ɕɛ ˈɕlɛpɛj ˈkuʒɛ ˈʑarnɔ proverb
przypadkowo udało się komuś zdobyć coś/trafić na coś, czego normalnie by nie uzyskał (w ten sposób) и слепая курица найдёт порой зёрнышко

tragarz n
osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki носильщик

tragedia traˈɡɛdʲja n
ogromne nieszczęście трагедия
dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi; klęska bohatera jest zawsze nieuchronna; трагедия

tragicznie adv
w sposób tragiczny трагично

tragiczny traˈɟiʧ̑nɨ adj
pełny smutku, nieszczęścia lub rozpaczy трагедийный
właściwy tragedii (jako utworowi) трагедийный

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii; трагикомедия
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne трагикомедия

trajkotka trajˈkɔtka n
(potocznie, potoczny) szybko mówiąca, gadatliwa kobieta трещотка

trakt trakt n
(książkowy) droga, szlak тракт

traktor ˈtraktɔr n
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń; трактор

traktorzysta ˌtraktɔˈʒɨsta n
kierowca traktora, ciągnika rolniczego тракторист

traktorzystka ˌtraktɔˈʒɨstka n
kobieta kierująca traktorem, ciągnikiem rolniczym трактористка

tramadol trãˈmadɔl n
(chemia, chemiczny) wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy; трамадол

trampek ˈtrãmpɛk n
rodzaj buta sportowego; sznurowany, płócienny, na gumowej podeszwie кеды

trampolina n
(sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody трамплин

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów; трамвай

tramwajowy ˌtrãw̃vaˈjɔvɨ adj
związany z tramwajami трамвайный

transatlantycki adj
odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk трансатлантический

transatlantyk n
(marynarka) duży transatlantycki statek pasażerski; трансатлантик

transcendentalizm n
(filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych; трансцендентизм

transcendentalny ˌtrãw̃sʦ̑ɛ̃ndɛ̃nˈtalnɨ adj
(filozofia, filozoficzny) taki, który dotyczy apriorycznych form poznania (wykracza poza granice umysłu i odnosi się do przedmiotu poznania) трансцендентальный

transeuropejski ˌtrãw̃sɛwrɔˈpɛjsʲci adj
wiodący przez znaczącą część Europy bądź kursujący przez nią трансъевропейский

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego; трансформатор

transgenderowy adj
związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej трансгендерный

transkrybować v
dokonywać transkrypcji транскрибировать

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka; транслитерация

transmisja trãw̃sˈmʲisʲja n
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych трансмиссия

transplantacja n
(medycyna, medyczny) przeszczepianie tkanki, organu lub części komórki трансплантация
(ogrodnictwo, ogrodniczy) szczepienie nowych odmian na starych drzewach трансплантация

transport ˈtrãw̃spɔrt n
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji; перевозка транспортировка транспорт

transporter opancerzony trãw̃sˈpɔrtɛr ˌɔpãnʦ̑ɛˈʒɔ̃nɨ n
(wojskowość, wojskowy) opancerzony pojazd służący do transportu piechoty i sprzętu na polu walki; бронетранспортёр

transportowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: transportować транспортировка

transportować v
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu транспортировать

transseksualista ˌtrãw̃sːɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej транссексуал транссексуалист

transseksualność n
cecha tego, co transseksualne; cecha tych, którzy są transseksualni транссексуальность

transseksualny adj
związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu транссексуальный

transsubstancjacja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii; пресуществление

transsyberyjski ˌtrãw̃sːɨbɛˈrɨjsʲci adj
przebiegający lub kursujący przez Syberię транссибирский

transwestytyzm n
(psychologia, psychologiczny) upodobnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie; трансвестизм

transzeja n
(wojskowość, wojskowy) odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu; траншея

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych; транзистор
(potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy транзистор

tranzytowy ˌtrãw̃zɨˈtɔvɨ adj
(przymiotnik) od tranzyt транзитный

traper n
(łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe; зверолов траппер

trapez ˈtrapɛs n
(geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki; трапеция
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach; трапеция

trasa ˈtrasa n
określona droga wyznaczona do przejechania трасса
szlak, droga, arteria трасса

tratwa ˈtratfa n
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie; плот

traumatologia ˌtrawmatɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami; травматология

traumatyczny ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu травматический
(psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem травматический

trawa ˈtrava n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; трава
(potocznie, potoczny) marihuana трава

trawestować ˌtravɛˈstɔvaʨ̑ v
(literacko) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji травестировать

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy; пищеварение

trawić ˈtravʲiʨ̑ v
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części переваривать

trawnik ˈtravʲɲik n
poletko trawy o charakterze ozdobnym; газон

trebusz ˈtrɛbuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo; требушет требюше

trefl trɛfl̥
należący do trefli (1.1) трефовый

trefl trɛfl̥ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru трефы

tren trɛ̃n n
(książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego; шлейф

trenażer n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do trenowania w warunkach sztucznych jakiejś sprawności тренажёр

trener ˈtrɛ̃nɛr n
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin; тренер

trening ˈtrɛ̃ɲĩŋk n
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca; тренировка

treningowy adj
dotyczący treningu, stworzony do treningu тренинговый тренировочный

trenowanie ˌtrɛ̃nɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: trenować третирование

treser ˈtrɛsɛr n
(książkowy) człowiek tresujący zwierzęta дрессировщик

treść trɛɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa” содержимое
istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie содержание
to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki суть

triak n
(elektryczność) element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce; симістор

trias trʲjas n
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych; триас

triasowy trʲjaˈsɔvɨ adj
(geologia, geologiczny) dotyczący triasu, występujący, powstały w triasie триасовый

trichotillomania n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów; трихотилломания

triera n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel; триера

trijodotyronina n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy; трийодтиронин

triumf trʲjũw̃f n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu; триумф
wspaniałe zwycięstwo, sukces триумф

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
w niewielkim stopniu, niewiele немного несколько немножко

trockista trɔʦ̑ʲˈcista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik trockizmu троцкист

trockizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm; троцкизм

trofeum trɔˈfɛ<sup>w</sup>ũm n
nagroda w sporcie lub innej rywalizacji трофей
zdobycz wojenna lub myśliwska, przedmiot dumy właściciela трофей

trojański adj
związany z Troją, dotyczący Troi троянский

trojka ˈtrɔjka n
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu; тройка

trolejbus trɔˈlɛjbus n
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej; троллейбус

trolejbusowy adj
związany z trolejbusem, dotyczący trolejbusów; wykorzystujący trolejbusy do transportu троллейбусный

trolling ˈtrɔlʲĩŋk n
(informatyka, informatyczny) wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni; троллинг
(wędkarstwo) kontrowersyjna metoda łowienia drapieżnych ryb polegająca na ciągnięciu przynęty przyczepionej do żyłki lub linki za łódką троллинг

tron trɔ̃n n
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; престол трон

tropiciel n
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę следопыт

tropikalny ˌtrɔpʲiˈkalnɨ adj
typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym тропический

troska ˈtrɔska n
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro забота хлопоты
zmartwienie, kłopot забота хлопоты

troskliwy trɔsˈklʲivɨ adj
wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój заботливый

troszczyć się ˈtrɔʃʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ v
wykazywać troskę o kogoś lub coś заботиться

trubadur n
(historia, historyczny, historycznie) (literacko) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak; трубадур

trucht n
wolny, nieśpieszny bieg małymi krokami o prędkości między 5 a 10 km/h трусца

trucizna truˈʨ̑izna n
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć; яд

trud trut n
ciężka praca, duży wysiłek труд

trudnić się ˈtrudʲɲiʨ̑‿ɕɛ v
(książkowy) zajmować się, pracować przy/w czymś w celach zarobkowych заниматься

trudno ˈtrudnɔ adv
z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie трудно

trudnopalny ˌtrudnɔˈpalnɨ adj
z trudem zapalający się трудновоспламеняемый трудновоспламеняющийся

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
coś, co jest trudne трудность
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu трудность
właściwość rzeczy trudnych трудность

trudny ˈtrudnɨ adj
niełatwy do zrozumienia сложный трудный непростой
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku трудный сложный непростой

truflowy trufˈlɔvɨ adj
związany z truflą трюфельный

truizm ˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego трюизм

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć ядовитый

trumna ˈtrũmna n
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby, гроб

trunek ˈtrũnɛk n
(książkowy) napój alkoholowy алкогольный напиток

trup trup n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód драндулет развалюха
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia труп мертвец покойник

trupi ˈtrupʲi adj
odnoszący się do trupa, związany z trupem трупный

trupiarnia n
kostnica мертвецкая морг покойницкая

truskawka truˈskafka n
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; клубника
(kulinaria) owoc truskawki (1.1) клубника

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej; трутень
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem трутень

trutka ˈtrutka n
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników отрава

trwać tr̥faʨ̑ v
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas длиться продолжаться
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji длиться продолжаться

trwały ˈtr̥fawɨ adj
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność прочный стойкий
taki, który nie ulega większym zmianom прочный

tryb trɨp n
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia; наклонение
koło zębate, szczególnie duże; шестерня
procedura lub ustalony wariant jej wykonania порядок

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie; сослагательный наклонение

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie; повелительное наклонение

trybalizm trɨˈbalʲism̥ n
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych трибализм

trybuna trɨˈbũna n
specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy трибуна

trychologia ˌtrɨxɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy трихология

trychotomiczny adj
dzielący się na trzy części, trzy człony трихотомический

tryftong ˈtrɨftɔ̃ŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek трифтонг

trygonometria n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi; тригонометрия

trygonometryczny adj
związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii тригонометрический

tryk trɨk n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu баран

trylobit trɨˈlɔbʲit n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły morski stawonóg paleozoiczny; трилобит

trywialny trɨˈvʲjalnɨ adj
(książkowy) niewyszukany, pospolity тривиальный

trzask n
suchy, gwałtowny, urwany odgłos треск

trzaskać v
wydawać charakterystyczny krótki odgłos podczas rozpadania, pękania трещать

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach; тросник

trzcinowy ṭʃʲʨ̑ĩˈnɔvɨ adj
związany z trzciną, dotyczący trzciny тростниковый

trzeba ˈṭʃɛba v
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej надо необходимо нужно

trzechsetlecie ˌṭʃɛxsɛˈtlɛʨ̑ɛ n
okres trzystu lat трёхсотлетие
trzechsetna rocznica трёхсотлетие

trzeciej możliwości nie ma
wyrażenie charakteryzujące sytuację, w której są tylko dwie możliwości третьего не дано

trzepot n
szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem трепет

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi; китоглав

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
naciskając, pocierać тереть

trzeźwo adv
(przenośnie, przenośnia) mając jasny umysł, myśląc z rozsądkiem трезво
nie będąc pod wpływem alkoholu трезво

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
kierujący się rozumem, rozsądkiem трезвый
niepijany трезвый
przytomny, rozbudzony трезвый

trzeźwy jak świnia ˈṭʃɛʑvɨ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa adj
(pospolicie) (żartobliwie) całkowicie, zupełnie trzeźwy трезвый как стёклышко

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi; шмель

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych; обыкновенная овсянка

trzonek ˈṭʃɔ̃nɛk n
uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia древко рукоятка

trzustka ˈṭʃustka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej; поджелудочная железа

trzycyfrowy ˌṭʃɨʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
składający się z trzech cyfr, mający trzy cyfry трёхзначный

trzydniowy ṭʃɨdʲˈɲɔvɨ adj
trwający trzy dni трёхдневный

trzydziestolecie ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres trzydziestu lat тридцатилетие
trzydziesta rocznica тридцатилетие

trzydziestoletni ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlɛtʲɲi adj
mający trzydzieści lat тридцатилетний
trwający trzydzieści lat тридцатилетний

trzydziestominutowy adj
trwający trzydzieści minut тридцатиминутный

trzygodzinny ˌṭʃɨɡɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
trwający trzy godziny трёхчасовой

trzygłowy adj
mający trzy głowy треглавый трёхглавый

trzyjęzyczny ˌṭʃɨjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w trzech językach трёхъязычный
posługujący się trzema językami трёхъязычный

trzykondygnacyjny adj
taki, który ma trzy kondygnacje трёхэтажный

trzykrotka ṭʃɨˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) Tradescantia, rodzaj bylin z rodziny komelinowatych традесканция
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) традесканция

trzykrotnie ṭʃɨˈkrɔtʲɲɛ adv
trzy razy троекратно

trzykrotny ṭʃɨˈkrɔtnɨ adj
odbywający się/powtarzający się trzy razy троекратный трёхкратный
taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy троекратный трёхкратный
trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś троекратный трёхкратный

trzyletni ṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
mający trzy lata трёхлетний
trwający trzy lata трёхлетний

trzylufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający trzy lufy трёхствольный

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać держать
pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji держать
ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję держать
zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić держать
(potocznie, potoczny) zamocowywać держать
przechowywać держать
zatrudniać держать

trzymać język za zębami ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi v
(przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach держать язык за зубами

trzymać rękę na pulsie ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈrɛ̃ŋkɛ na‿ˈpulʲɕɛ idiom
śledzić wypadki, rozwój czegoś, być dobrze zorientowanym, uważnym; być na bieżąco быть в курсе дела

trzymiesięczny ˌṭʃɨ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
będący w wieku trzech miesięcy трёхмесячный
przypadający co trzy miesiące трёхмесячный
trwający trzy miesiące трёхмесячный

trzyminutowy adj
trwający trzy minuty трёхминутный

trzynastoletni ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi adj
mający trzynaście lat тринадцатилетний
trwający trzynaście lat тринадцатилетний

trzynastominutowy adj
trwający trzynaście minut тринадцатиминутный

trzypiętrowy adj
złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji четырёхэтажный

trzypokojowy ˌṭʃɨpɔkɔˈjɔvɨ adj
z trzema pokojami трёхкомнатный

trzystuletni ˌṭʃɨstuˈlɛtʲɲi adj
mający trzysta lat трёхсотлетний
trwający trzysta lat трёхсотлетний

trzytomowy ˌṭʃɨtɔ̃ˈmɔvɨ adj
składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach, wydany w trzech tomach трёхтомный

trząść v
wykonywać ruchy drgania, szarpania трясти
poddawać się drganiom дрожать трястись

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego; землетрясение

trójczłonowy ˌtrujʧ̑wɔ̃ˈnɔvɨ adj
liczący trzy człony, składający się z trzech członów трёхчленный

trójgłowy trujˈɡwɔvɨ adj
taki, który ma trzy głowy треглавый трёхглавый

trójjęzyczny ˌtrujːɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w trzech językach трёхъязычный
posługujący się trzema językami трёхъязычный

trójkolorowy ˌtrujkɔlɔˈrɔvɨ adj
mający trzy kolory трёхцветный

trójkołowy ˌtrujkɔˈwɔvɨ adj
taki, który ma trzy koła трёхколёсный

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt posiadający trzy boki треугольник
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką треугольник
rzecz mająca kształt trójkąta w znaczeniu 1.1 треугольник

trójkątny trujˈkɔ̃ntnɨ adj
dotyczący trójkąta (figury geometrycznej) треугольный
mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej) треугольный

trójlistny trujˈlʲistnɨ adj
złożony z trzech liści, mający trzy liście трёхлистный

trójmasztowy ˌtrujmaˈʃtɔvɨ adj
o żaglowcu: mający trzy maszty трёхмачтовый

trójpalczasty adj
taki, który ma trzy palce трёхпалый

trójskok ˈtrujskɔk n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż; тройной прыжок

trójwarstwowy ˌtrujvarˈstfɔvɨ adj
liczący trzy warstwy, składający się z trzech warstw трёхслойный

trójwartościowy adj
(chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego трёхвалентный

trójwymiarowy ˌtrujvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ adj
mający trzy wymiary: długość, szerokość i wysokość трёхмерный

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem; трезубец

trójzębny trujˈzɛ̃mbnɨ adj
(książkowy) o przedmiotach mający trzy zęby (ostrza) трёхзубый

trąba ˈtrɔ̃mba n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia труба
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia); хобот
(żartobliwie) o człowieku nieenergicznym, niezaradnym разиня растяпа шляпа
gwałtowny wir powietrza; воронка смерч

trąba powietrzna n
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej смерч

trącać ˈtrɔ̃nʦ̑aʨ̑ v
szturchać, lekko uderzać толкать

trącić ˈtrɔ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
(zobacz) trącać толкнуть

trąd trɔ̃nt n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego; лепра

trądzik różowaty n
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych; розацеа

tsunami tsũˈnãmʲi n
(geologia, geologiczny) fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi; цунами

tu tu pronoun
…miejsce, w którym znajduje się mówiący здесь тут

tu i ówdzie ˈtu i‿ˈuvʲʥ̑ɛ adv
tu i tam там и сям

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu вот где собака зарыта

tuapseński adj
związany z Tuapse, dotyczący Tuapse туапсинский

tuareski ˌtu<sup>w</sup>aˈrɛsʲci adj
dotyczący Tuaregów, związany z Tuaregami туарегский

tubylec tuˈbɨlɛʦ̑ n
osoba pochodząca z lokalnej populacji, rdzennej ludności jakiegoś kraju туземец

tugurski adj
związany z Tugurem, dotyczący Tuguru тугурский

tukan ˈtukãn n
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów; тукан

tul tul n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69; тулий

tulipan tuˈlʲipãn n
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami; тюльпан

tulski adj
dotyczący Tuły тульский

tum tũm n
(kościelny) kościół katedralny кафедральный собор

tumiwisizm ˌtũmʲiˈvʲiɕism̥ n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) postawa charakteryzująca się obojętnością, biernością, brakiem zaangażowania, lekceważeniem czegoś пофигизм

tunel ˈtũnɛl n
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; тоннель туннель

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Tunezja тунисский

tupolew n
(lotnictwo, lotniczy) samolot marki Tupolew туполев

turban ˈturbãn n
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych; тюрбан

turbina turˈbʲĩna n
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy; турбина

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp. турецкий
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.; тюркский

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Turcji; турецкий туре́цкий

turgajski adj
związany z Turgajem, dotyczący Turgaju тургайский

turkijski adj
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.; тюркский

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Turkmenistan туркменский

turkus ˈturkus n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; бирюза

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem бирюзовый
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu бирюзовый

turniej n
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe; турнир
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie; турнир

turysta tuˈrɨsta n
osoba uprawiająca turystykę турист

turystka tuˈrɨstka n
kobieta, która podróżuje dla przyjemności туристка

turystyczny ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z turystyką lub turystami туристический

turystyka tuˈrɨstɨka n
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych; туризм

tusz tuʃ n
barwnik do rzęs тушь
farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach тушь чернила

tusz do rzęs ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka тушь для ресниц

tutka ˈtutka n
(lotnictwo, lotniczy) (potocznie, potoczny) tupolew тушка
rurka трубка
rurka z bibułki do papierosów гильза
torebka z papieru, zawiniętego lejkowato, na towary suche i sypkie кулёк пакет

tuwiński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy тувинский

tuzin ˈtuʑĩn n
12 sztuk дюжина

tułwiński adj
związany z Tułwą, dotyczący Tułwy тулвинский

tułów ˈtuwuf n
(anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn; туловище

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie; тунец

tuż tuʃ adv
prawie, blisko почти

twardość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od twardy твёрдость

twardy ˈtfardɨ adj
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem твёрдый

twardziel ˈtfarʲʥ̑ɛl n
(leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa ядро

twardówka n
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka; склера

twarz tfaʃ n
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy лицо

twaróg ˈtfaruk n
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego творог

twerski adj
związany z Twerem, dotyczący Tweru тверской

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość; крепость твердыня
ciężkie więzienie położone w obrębie fortyfikacji темница

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie) утверждать

tworzenie tfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: tworzyć творение

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych) создавать творить

twój tfuj pronoun
2 os. lp твой

twórca ˈtfurʦ̑a n
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki творец

twórczość ˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑ n
aktywność opierająca się na tworzeniu, byciu kreatywnym творчество
ogół dzieł, prac stworzonych przez kogoś; dorobek twórczy, dorobek artystyczny творчество

ty tɨ personalPronoun
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej ты

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci adj
odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu тибетский

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków тибетский

tybiński adj
związany z Tybingą, dotyczący Tybingi тюбингенский

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; неделя
każdy okres siedmiu dni неделя

tyfus ˈtɨfus n
(medycyna, medyczny) grupa bakteryjnych chorób zakaźnych; тиф

tygodnik tɨˈɡɔdʲɲik n
czasopismo ukazujące się co tydzień еженедельник

tygrys ˈtɨɡrɨs n
(potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) czołg niemiecki; Тигр
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści; тигр

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa тигрица

tyle ˈtɨlɛ pronoun
określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je столько так много

tyle, co kot napłakał ˈtɨlɛ ˈʦ̑ɔ ˈkɔt naˈpwakaw idiom
bardzo mało, odrobinę, prawie nic как кот наплакал

tylko ˈtɨlkɔ particle
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie только

tylne światło n
lampa sygnalizacyjna umieszczona z tyłu pojazdu задний фонарь

tylny ˈtɨlnɨ adj
znajdujący się z tyłu czegoś задний

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m adv
w tym samym czasie, o którym była mowa тем временем

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m interjection
forma pożegnania na krótki okres до скорого

tymczasowo adv
nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany временно

tymczasowość n
cecha tego, co tymczasowe временность

tymczasowy ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ adj
taki, który trwa tylko, jakiś czas временный

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa; тимьян
(kulinaria) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa тимьян

tympanon tɨ̃mˈpãnɔ̃n n
(architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu; тимпан
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu тимпан

tynkarz ˈtɨ̃ŋkaʃ n
(zawodowy) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania штукатур

tynkować tɨ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
nakładać tynk na wewnętrzną lub zewnętrzną ścianę budynku штукатурить

typologiczny adj
związany z typologią типологический

typowy tɨˈpɔvɨ adj
często spotykany типичный

tyrania n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze тирания

tyraspolanin n
mieszkaniec Tyraspola тирасполец тираспольчанин

tyraspolski adj
związany z Tyraspolem, dotyczący Tyraspola тираспольский

tyroksyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy; тироксин

tyrozyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę; тирозин

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
tysiąc lat тысячелетие
rocznica założenia lub wydarzenia, od którego minęło tysiąc lat тысячелетие

tysiącletni ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛtʲɲi adj
mający tysiąc lat тысячелетний
trwający tysiąc lat тысячелетний

tytan ˈtɨtãn n
(książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie титан
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22; титан

tytanit tɨˈtãɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; титанит

tytanomachia ˌtɨtãnɔ̃ˈmaçja n
(mitologia grecka) walka tytanów z bogami olimpijskimi; титаномахия

tytanowy adj
dotyczący tytanu титановый
zawierający tytan, zbudowany lub powstały z tytanu albo jego stopów титановый

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
suszone liście tej rośliny (1.1); табак
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę; табак

tytuł ˈtɨtuw n
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; титул
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja титул
podstawa czegoś, powód, racja повод цель

tyć tɨʨ̑ v
zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej полнеть добреть жиреть толстеть тучнеть тяжелеть

tyłek ˈtɨwɛk n
(potocznie, potoczny) pośladki задница

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła; радуга

tęczowy tɛ̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
taki, który ma kolory tęczy радужный
związany z tęczą, dotyczący tęczy радужный

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę; радужная оболочка ирис

tędy ˈtɛ̃ndɨ pronoun
tą drogą (bliską od osoby wskazującej) там туда

tęgoskór cytrynowy tɛ̃ŋˈɡɔskur ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ n
(biologia, biologiczny) Scleroderma citrinum, gatunek grzyba z rodziny tęgoskórowatych; ложнодождевик обыкновенный

tępaczka n
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) kobieta tępa тупица

tępak ˈtɛ̃mpak n
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna тупица

tępić ˈtɛ̃mpʲiʨ̑ v
czynić tępym тупить
masowo zabijać (stworzenia żywe); zgładzać, wytrzebiać уничтожать
zwalczać, dążyć do wyeliminowania kogoś lub czegoś; prześladować уничтожать

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny тупой
(przenośnie, przenośnia) taki, który występuje w niewyraźnej formie тупой
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę тупой

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię скучать тосковать грустить

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś тоска грусть

tęskny ˈtɛ̃w̃sknɨ adj
pełen tęsknoty, nostalgii грустный тоскливый

tętent ˈtɛ̃ntɛ̃nt n
odgłos uderzających o ziemię kopyt biegnącego zwierzęcia топот

tętniczy tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɨ adj
(medycyna, medyczny) dotyczący tętnicy (tętnic) артериальный

tętno n
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) falisty, powtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją serca; пульс

tło twɔ n
podłoże, na którym eksponowany jest dany element фон

tłok twɔk n
duża masa ludzi давка толкотня толчея

tłokowy adj
od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”) поршневой

tłum twũm n
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu толпа масса народ орава орда сборище

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej толмач переводчик
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny; переводчик

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – wyjaśnianie komuś czegoś объяснение
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku перевод
(rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język перевод

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś объяснять
wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób объяснять
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy переводить

tłumić ˈtwũmʲiʨ̑ v
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów подавлять
(o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć сдерживать
ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś ослаблять

tłustodupy adj
(wulgarnie, wulgaryzm) taki, który ma tłuste, grube pośladki толстожопый

tłusty ˈtwustɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku: gruby жирный
pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz жирный
zawierający dużo tłuszczu жирный

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami; грязный четверг жирный четверг

tłuszcz twuʃʧ̑ n
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; жир

tłuszczak n
(medycyna, medyczny) łagodny nowotwór składający się z tkanki tłuszczowej; жировик

tłuszczowy twuʃˈʧ̑ɔvɨ adj
(przymiotnik) od tłuszcz жировой

tłuścioch n
(obraźliwie) (pogardliwie) człowiek z nadwagą толстяк

ubiegłoroczny ˌubʲjɛɡwɔˈrɔʧ̑nɨ adj
taki, który wydarzył się w ubiegłym (poprzednim) roku прошлогодний

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie одеть одевать

ubijać v
(kulinaria) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie взбивать

ubiór ˈubʲjur n
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie наряд

uboczny adj
mający drugorzędne znaczenie второстепенный
powstający przy okazji jakiegoś działania побочный

ubogi uˈbɔɟi adj
nieobfitujący w coś скудный убогий
posiadający mało dóbr materialnych скудный убогий

ubranie uˈbrãɲɛ n
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała одежда

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać kogoś (lub coś) zachwytem обожать
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie обожать

ubóstwo uˈbustfɔ n
brak środków materialnych бедность нищета

ucha ˈuxa n
(kulinaria) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych уха

ucho ˈuxɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; ухо
małżowina uszna ухо
(potocznie, potoczny) o kimś, kto donosi ухо
klapki na czapce opuszczane dla zasłonięcia uszu (1.1) ухо
dziurka w igle, przez którą przewleka się nić ушко
uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki ручка

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe; беженец

uchodźczy adj
dotyczący uchodźcy i/lub uchodźstwa беженский

uchwała uˈxfawa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania; постановление резолюция

uciec ˈuʨ̑ɛʦ̑ v
aspekt dokonany od: uciekać сбежать убежать

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
szybkie uciekanie skądś lub przed czymś побег

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie) убегать

uciskać uˈʨ̑iskaʨ̑ v
o elemencie ubioru: pasku, bucie: uwierać, być za ciasnym жать

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku обременительный

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym) честный

uczcić v
(książkowy) oddać komuś cześć, hołd, okazać uznanie, szacunek отдавать честь чествовать

uczelnia uˈʧ̑ɛlʲɲa n
szkoła wyższa вуз

uczennica ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
forma żeńska od: uczeń ученица

uczestnictwo ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʦ̑tfɔ n
fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś участие

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
brać udział участвовать

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
osoba biorąca w czymś udział участник

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
ten, kto się uczy, pobiera naukę ученик

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
poparty lub nacechowany wiedzą учёный
gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie учёный

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ n
osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem учёный

uczta ˈuʧ̑ta n
duże, wystawne przyjęcie пир

uczta Baltazara ˈuʧ̑ta ˌbaltaˈzara n
(biblijny) wielka uczta wydana przez Baltazara, władcy Babilonii, podczas której wykorzystano naczynia sakralne skradzione ze świątyni w Jerozolimie i wówczas ukazał się napis zapowiadający upadek władcy; Валтасаров пир

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu чувство

uczulenie n
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem аллергия

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
przekazywać komuś wiedzę учить
zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności учиться

udar ˈudar n
(medycyna, medyczny) porażenie удар
(technologia, technika, techniczny) uderzenie; удар

udawać uˈdavaʨ̑ v
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego изображать
odnosić dobry, właściwy, pomyślny, pozytywny skutek удаваться

uderzać uˈdɛʒaʨ̑ v
aspekt niedokonany od: uderzyć ударять

uderzać w czułą strunę uˈdɛʒaʨ̑ ˈf‿ʧ̑uwɔ̃w̃ ˈstrũnɛ v
poruszać sprawy, na które ktoś jest wrażliwy бить на слабую струнку задевать слабую струнку

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.) удар
(rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć удар
(wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela удар
cios zadany ręką lub przedmiotem удар
zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia удар

uderzyć uˈdɛʒɨʨ̑ v
zadać komuś cios ударить

udmurcki adj
odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców удмуртский

udo ˈudɔ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem; бедро

udręka n
psychiczne cierpienie będące rezultatem czegoś, co dręczy мучение удручённость
to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie мука

udział ˈuʥ̑aw n
uczestnictwo w jakimś wydarzeniu участие

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
(kulinaria) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia окорок

udzielać uˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
pożyczać, dostarczać, użyczać czegoś давать

udzki adj
związany z Udą, dotyczący Udy (nazwa kilku rzek w Rosji) удский

ufać ˈufaʨ̑ v
mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego доверять

ufijski adj
związany z Ufą, dotyczący Ufy (miasta lub rzeki) уфимский

ufny ˈufnɨ adj
mający lub wyrażający zaufanie доверчивый

ugandyjski ˌuɡãnˈdɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Uganda угандийский

uglicki adj
związany z Ugliczem, dotyczący Uglicza угличский

ugotować ˌuɡɔˈtɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: gotować приготовить

ugrać v
wygrać częściowo, wygrać działkę do podziału przy grze koalicyjnej выиграть

ugrofiński ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci adj
dotyczący Ugrofinów угро-финский финно-угорский

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś прикусить язык

uhla ˈuxla n
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta fusca duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych; турпан

ujawniać v
podawać do wiadomości выявлять
pokazywać coś, co dotąd było niejawne раскрывать

ujemny uˈjɛ̃mnɨ adj
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera отрицательный

ujgurski ujˈɡursʲci adj
dotyczący Ujgurów albo Ujgurii уйгурский

ujgurski ujˈɡursʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach уйгурский

ukarać uˈkaraʨ̑ v
aspekt dokonany od: karać наказать

ukaz ˈukas n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe указ

ukleja ukˈlɛja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych; уклейка уклея

ukochany ˌukɔˈxãnɨ adj
będący obiektem czyjejś miłości любимый

ukochany ˌukɔˈxãnɨ n
osoba, którą ktoś kocha любимый

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy закончить окончить
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości закончить окончить

ukośny uˈkɔɕnɨ adj
nachylony w stosunku do czegoś pod kątem ostrym косой наклонный

ukradkiem uˈkratʲcɛ̃m adv
tak, żeby nie zwrócić niczyjej uwagi исподтишка тайком украдкой

ukrainizm ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka ukraińskiego; украинизм

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców украинский

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
wschodniosłowiański język używany na Ukrainie; украинский

ukraść ˈukraɕʨ̑ v
komuś (bez jego wiedzy) coś zabrać i sobie przywłaszczyć украсть

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego скрывать
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim прятать
schować się w niewidocznym, bezpiecznym miejscu прятаться

ukształtować ˌukʃtawˈtɔvaʨ̑ v
nadać kształt разработать сформовать

ukąszenie ˌukɔ̃w̃ˈʃɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ukąsić укус
miejsce na ciele, gdzie ktoś lub coś kogoś ukąsiło укус

układ ˈukwat n
porozumienie соглашение договор пакт
zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób; конфигурация система

układ krwionośny ˈukwat kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
(anatomia, anatomiczny) system naczyń rozprowadzających krew po organizmie; кровеносная система

układ nerwowy n
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu; нервная система

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości; периодическая система

układać ukˈwadaʨ̑ v
doprowadzać coś do porządku составлять

ul ul n
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli; улей

uległość n
cecha tego, co uległe; cecha tych, którzy są ulegli послушание

ulepszać uˈlɛpʃaʨ̑ v
udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym улучшать

ulga ˈulɡa n
(ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat скидка
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu облегчение

ulica uˈlʲiʦ̑a n
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście; улица

uljanowski adj
związany z Uljanowskiem, dotyczący Uljanowska ульяновский

ulotka uˈlɔtka n
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny листовка

ultimatum ˌultʲĩˈmatũm n
oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem; ультиматум

ultimogenitura ulˈtʲĩmɔˌɡɛ̃ɲiˈtura n
dziedziczenie przez najmłodszego w rodzie переход наследство к молодой сын

ultradźwięk n
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz) ; ультразвук

ultradźwiękowy ˌultraʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
charakterystyczny, odnoszący się do lub związany z ultradźwiękami ультразвуковой

ultrafiolet ˌultraˈfʲjɔlɛt n
(fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej; ультрафиолет

ultrafioletowy ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem ультрафиолетовый

ultramaryna n
(chemia, chemiczny) niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli; ультрамарин
odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1) ультрамарин

ultrasonografia n
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków; сонография ультразвуковое исследование

ulubieniec n
ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś избранник любимчик

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
najbardziej lubiany любимый

umeblowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: umeblować обмеблирование обмеблировка

umiak ˈũmʲjak n
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa умиак

umiarkowanie ˌũmʲjarkɔˈvãɲɛ n
cecha tego, co umiarkowane, stonowane умеренность

umiejętnie adv
w sposób umiejętny умело

umiejętność ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś способность навык умение

umiejętny adj
świadczący o czyjejś wiedzy, posiadaniu umiejętności, wprawy w czymś умелый

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
kończyć swoje życie, przestawać żyć умирать
(przenośnie, przenośnia) cierpieć z nadmiaru jakiegoś uczucia умирать

umierać ze strachu ũˈmʲjɛraʥ̑ zɛ‿ˈstraxu v
(potocznie, potoczny) bardzo się bać, być przerażonym умирать от страха

umierać ze śmiechu ũˈmʲjɛraʥ̑ zɛ‿ˈɕmʲjɛxu v
śmiać się bardzo intensywnie умирать со смеху

umieszczać ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać помещать размещать располагать
ustalać komuś miejsce pobytu помещать размещать располагать

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić уметь

umowa ũˈmɔva n
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania; договор

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś делать возможным

umrzeć ˈũmʒɛʨ̑ v
skończyć życie умереть

umysł ˈũmɨsw̥ n
ogół aktywności mózgu ludzkiego; ум

umywalka ˌũmɨˈvalka n
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej; умывальник

umywać ręce ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
nie brać odpowiedzialności za coś умывать руки

umyślnie ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ adv
w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem умышленно

uncja n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom; унция

unia ˈũɲja n
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści; союз

unicestwiać v
powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć ничтожить

unicestwienie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: unicestwić уничтожение

unieważnić ˌũɲɛˈvaʒʲɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: unieważniać аннулировать

uniform ũˈɲifɔrm n
ujednolicony ubiór wyróżniający członków jakiejś organizacji lub grupy zawodowej; форма

unikalny adj
unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany уникальный

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś избегать

uniwersalny ˌũɲivɛrˈsalnɨ adj
obejmujący całość универсальный

uniwersytecki ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci adj
dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem университетский

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych университет

unstrucki adj
związany z Unstrutą, dotyczący Unstruty унструцкий

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik унунбий

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor унунгексий

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og); оганесон унуноктий

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow унунквадий

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh; унунтрий

upadać uˈpadaʨ̑ v
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą падать

upalny uˈpalnɨ adj
o porach dnia, roku itp.: odznaczający się wysoką temperatura powietrza жаркий знойный

uparty uˈpartɨ adj
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś упрямый
(o rzeczach) będący wyrazem czyjegoś uporu, trwający, utrzymujący się długo, uporczywie упрямый

uparty jak kozioł uˈpartɨ ˈjak ˈːɔʑɔw adj
o człowieku bardzo upartym, nieustępliwym упрямый как баран

uparty jak muł uˈpartɨ ˈjak ˈmuw adj
o człowieku bardzo upartym, nieustępliwym упрямый как мул

uparty jak osioł uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw adj
bardzo uparty упрям как осёл упрямый как осёл

upał ˈupaw n
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur; жара

upaść ˈupaɕʨ̑ v
aspekt dokonany od: upadać упасть

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
załatwić dwie sprawy jednocześnie одним выстрелом убить двух зайцев

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu idiom
załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść одним выстрелом убить двух зайцев

upierdolony ˌupʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) bardzo zajęty заёбывающийся
(wulgarnie, wulgaryzm) ubrudzony, brudny грязный
(wulgarnie, wulgaryzm) zmęczony, wyczerpany заебавшийся

upijać uˈpʲijäʨ̑ v
brać łyka z wierzchu отпивать
doprowadzać kogoś do stanu upojenia alkoholowego напаивать
pić alkohol, wchodzić w stan upojenia alkoholowego, stawać się pijanym напиваться

upić ˈupʲiʨ̑ v
doprowadzić kogoś do stanu upojenia alkoholowego напоить
wziąć łyka z wierzchu отпить
wejść w stan upojenia alkoholowego, stać się pijanym напиться

upić się jak świnia ˈupʲiʨ̑‿ɕɛ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa v
(pospolicie) bardzo się upić напиться как свинья

upiększać uˈpʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje приукрашивать

upiększyć uˈpʲjɛ̃ŋkʃɨʨ̑ v
(zobacz) upiększać приукрасить

upominać v
skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się выговаривать ругать

upraszczać v
(matematyka, matematyczny) sprowadzać do najprostszego zapisu сокращать
(pejoratywnie, pejoratywny) sprawiać, że coś staje się trywialne, płytkie упрощать
sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób упрощать

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
zajmować się regularnie jakąś czynnością заниматься
zajmować się uprawą rośliny возделывать выращивать обрабатывать

uprowadzić v
zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji похитить

uprościć uˈprɔɕʨ̑iʨ̑ v
uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym упростить

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś отвращение предубеждение

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania любезный

uprzywilejowany adj
mający szczególne przywileje, uprawnienia привилегированный

uprząż n
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś обвязка страховочный беседка
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu упряжь

uraczyć uˈraʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: raczyć запотчевать угостить
aspekt dokonany od: raczyć się полакомиться угоститься

uralski uˈralsʲci adj
dotyczący Uralu, związany z Uralem, pochodzący z Uralu уральский

uran ˈurãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92; уран

uranowy ˌurãˈnɔvɨ adj
związany z uranem (pierwiaskiem), dotyczący uranu урановый

uratować ˌuraˈtɔvaʨ̑ v
korzystnie zmienić bieg wydarzeń спасти
ochronić, ocalić, pomóc komuś uniknąć nieszczęścia спасти

uraz ˈuras n
uszkodzenie ciała травма

urbanistyczny adj
dotyczący urbanistyki градостроительный

urbanizacja ˌurbãɲiˈzaʦ̑ʲja n
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu; урбанизация

urdu ˈurdu n
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie; урду

urlop ˈurlɔp n
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi; отпуск

urlopowicz ˌurlɔˈpɔvʲiʧ̑ n
(potocznie, potoczny) osoba spędzająca urlop отпускник

urna ˈurna n
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji; урна
pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy урна

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący обаятельный очаровательный

uroczysko ˌurɔˈʧ̑ɨskɔ n
część terenu otoczona naturalnymi granicami, wyodrębniona za pomocą nazwy topograficznej урочище

uroczystość ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp. празднество праздник торжество

uroczysty ˌurɔˈʧ̑ɨstɨ adj
obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością торжественный

uroczyście adv
w sposób odbiegający od zwyczajności czy codzienności торжественно

uroda uˈrɔda n
wygląd człowieka внешний вид
zespół cech wyglądu człowieka, które pociągają, budzą zachwyt красота

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
rocznica dnia narodzin день рождение день рождения

urodzić uˈrɔʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: rodzić родить
aspekt dokonany od: rodzić się родиться

urodzić się pod nieszczęśliwą gwiazdą uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔdʲ‿ɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃ v
mieć w życiu pecha, doznawać wielu niepowodzeń родиться под несчастливой звездой

urodzić się pod szczęśliwą gwiazdą uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˌpɔt‿ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃ v
mieć wyjątkowe szczęście, powodzenie w życiu родиться под счастливой звездой

urodzić się pod złą gwiazdą uˈrɔʥ̑iʨ̑‿ɕɛ pɔd‿ˈzwɔ̃w̃ ˈɡvʲjazdɔ̃w̃ v
mieć w życiu pecha, doznawać wielu niepowodzeń родиться под несчастливой звездой

urodzić się w czepku v
(przenośnie, przenośnia) mieć wielkie szczęście we wszystkich przedsięwzięciach życiowych родиться в рубашке

urok ˈurɔk n
(dawniej, dawny) według wierzeń ludowych: negatywna siła magiczna mogąca komuś lub czemuś szkodzić сглаз
(książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie обаяние очарование

urolog uˈrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego уролог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka urologii уролог

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego; урология уроло́гия

urologiczny ˌurɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z urologią урологический

uruchamiać ˌuruˈxãmʲjäʨ̑ v
wprawiać w ruch запускать
włączać jakąś maszynę включать

uruchomić ˌuruˈxɔ̃mʲiʨ̑ v
(zobacz) uruchamiać включить запустить

urugwajski ˌuruɡˈvajsʲci adj
związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju уругвайский

urwisko urˈvʲiskɔ n
stroma ściana skalna обрыв утес утёс

urząd ˈuʒɔ̃nt n
(potocznie, potoczny) przedmiot sprawowania władzy publicznej, stanowisko w instytucji publicznej бюро ведомство учреждение
budynek, w którym mieści się urząd (1.1) бюро ведомство учреждение
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odpowiedni do zadań organów zespół środków technicznych i materialnych; должность пост

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności устройство

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
osoba pracujący w urzędzie чиновник

urzędowy ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
dotyczący urzędu служебный

urżnąć się w trupa ˈurʒnɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ ˈf‿trupa v
(pospolicie) upić się do utraty przytomności назюзюкаться напиться вдрызг напиться мертвецки

usiąść ˈuɕɔ̃w̃ɕʨ̑ v
zająć miejsce siedzące, przejść do siedzenia усаживаться усесться

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
dawać uspokojenie успокаивать
odzyskiwać spokój, stawać się spokojnym успокаиваться

usposobienie n
nastrój, chwilowy stan psychiczny настроение
temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych темперамент

ussuryjski adj
odnoszący się do rzeki Ussuri, związany z rzeką Ussuri уссурийский

ust-ilimski adj
związany z Ust-Ilimskiem, dotyczący Ust-Ilimska усть-илимский

usta ˈusta n
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek; уста губа рот

ustalać uˈstalaʨ̑ v
stwierdzać coś po zbadaniu устанавливать
wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś определять

ustalić uˈstalʲiʨ̑ v
(zobacz) ustalać определить установить

ustawa uˈstava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej); закон

ustawodawca n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ, który stanowi ustawy законодатель

ustać się v
stać się klarownym, poprzez pozostawianie płynu lub zawiesiny w bezruchu отстояться устояться

usterka n
nieduża wada w urządzeniu неисправность
niewielki błąd w tekście ошибка

ustnik ˈustʲɲik n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; мундштук
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia мундштук

ustny ˈustnɨ adj
dotyczący ust, związany z ustami устный
wyrażony, przekazany za pomocą ust устный

ustępstwo uˈstɛ̃mpstfɔ n
rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony уступка

usunięcie ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: usunąć удаление устранение

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było удалять

uszanka uˈʃãnka n
(potocznie, potoczny) ciepła czapka z klapami chroniącymi uszy od mrozu; ушанка

uszatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Asio otus, gatunek średniej wielkości sowy; ушастая сова

uszaty adj
o człowieku lub zwierzęciu: mający duże uszy ушастый

uszkodzenie ˌuʃkɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(technologia, technika, techniczny) awaria, usterka дефект повреждение

uszy do góry ˈuʃɨ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
nie martw się, nie poddawaj się, nie załamuj się, ponieważ wszystko jakoś się ułoży, będzie dobrze держи хвост морковкой

usługa uˈswuɡa n
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi услуга
okazana pomoc услуга

usłyszeć uˈswɨʃɛʨ̑ v
aspekt dokonany od: słyszeć - uchwycić uchem, uświadomić sobie, wziąć sobie do serca услышать

utopia uˈtɔpʲja n
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego утопия
pomysł, którego nie można zrealizować; coś nierealnego утопия

utopijny adj
właściwy utopii, niemożliwy do urzeczywistnienia утопический

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym затруднять

utrzeć nosa ˈuṭʃɛʨ̑ ˈnɔsa v
poskromić kogoś, dać komuś nauczkę, ukrócić czyjąś samowolę утереть нос

utrzymanek ˌuṭʃɨ̃ˈmãnɛk n
mężczyzna utrzymywany przez kobietę, kochankę альфонс

utrzymanka ˌuṭʃɨ̃ˈmãnka n
(lekceważąco, lekceważący) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta utrzymywana przez kochanka содержанка
(środowiskowy) (regionalizm, regionalny) (żartobliwie) uchwyt umożliwiający trzymanie naczynia wypełnionego gorącym płynem подстаканник

utrzymywać ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
zachowywać coś w określonym stanie удерживать
opłacać swoje potrzeby содержать себя

utworzenie ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
spowodowanie powstania czegoś основание
zorganizowanie czegoś (stowarzyszenia, instytucji (et cetera)) основание

utworzyć uˈtfɔʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: tworzyć соорудить

utwór ˈutfur n
dzieło literackie lub muzyczne произведение сочинение

utylitarystyczny ˌutɨlʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z utylitaryzmem, dotyczący utylitaryzmu, właściwy utylitaryzmowi утилитаристический

utylizacja ˌutɨlʲiˈzaʦ̑ʲja n
wykorzystywanie odpadów lub niepotrzebnych materiałów do dalszej produkcji, jako surowce wtórne; утилизация

uwaga uˈvaɡa interjection
uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem осторожно
uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1) внимание

uwaga uˈvaɡa n
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania замечание
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś замечание
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą внимание

uważanie ˌuvaˈʒãɲɛ n
(przestarzałe, przestarzały) (słownictwo kresowe) szacunek, poważanie уважение

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
(słownictwo kresowe) szanować уважать
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania считать
sądzić coś o kimś lub czymś считать

uważny uˈvaʒnɨ adj
charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa внимательный

uwertura ˌuvɛrˈtura n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu увертюра

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
bardzo coś/kogoś lubić обожать

uwierać v
gnieść, uciskać жать

uwierzyć uˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: wierzyć поверить

uwodzić uˈvɔʥ̑iʨ̑ v
porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś обольщать соблазнять

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem зависимость

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
podawać dowody na prawdziwość czegoś оправдывать мотивировать обосновывать

uzasadnienie ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie аргументация

uzasadnić ˌuzaˈsadʲɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: uzasadniać обосновать

uzbecki uzˈbɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do państwa Uzbekistan lub Uzbeków узбекский

uzbecki uzˈbɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Uzbekistanu; узбекский

uzdrowiciel n
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił исцелитель целитель

uzdrowisko n
miejscowość mająca naturalne właściwości lecznicze курорт

uzdrowiskowy adj
związany z uzdrowiskiem, dotyczący uzdrowiska курортный

uznanie uˈznãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: uznać признание
szacunek, poważanie, podziw признание
przyjęcie za prawdę усмотрение

uznawać uzˈnavaʨ̑ v
potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność признавать
zgadzać się z czymś признавать
dochodzić do potwierdzenia czegoś признавать
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym признавать
stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy признавать

uznać ˈuznaʨ̑ v
(zobacz) uznawać признать

uzupełniać ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑ v
czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje дополнять
dopełniać się wzajemnie дополнять друг друг

ułamek uˈwãmɛk n
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem) дробь
fragment całości часть доля

ułan ˈuwãn n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej улан

ułanudeński adj
dotyczący Ułan Ude albo pochodzący z Ułan Ude, związany z Ułan Ude улан-удэнский

ułański adj
związany z ułanami, dotyczący ułanów уланский

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii; улыбка

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy улыбаться

uśmiechnięty ˌuɕmʲjɛçˈɲɛ̃ntɨ adj
taki, który się uśmiecha улыбающийся

uśmiercić uɕˈmʲjɛrʲʨ̑iʨ̑ v
(zobacz) uśmiercać умертвить

uśmieszek uˈɕmʲjɛʃɛk n
niewyraźny uśmiech wyrażający często drwinę, ironię albo pogardę усмешка

użański adj
związany z Użem (rzeką na Ukrainie i Słowacji) ужанский ужский

użycie uˈʒɨʨ̑ɛ n
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś использование

użyteczność ˌuʒɨˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
cecha czegoś, co przynosi pożytek, zaspokaja czyjeś potrzeby полезность

użyteczny ˌuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
przynoszący pożytek, przydatny полезный

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś пользователь

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś использовать пользоваться

użyć ˈuʒɨʨ̑ v
skorzystać z czegoś do zrobienia czegoś воспользоваться

via ˈvʲi<sup>j</sup>a preposition
…służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu через

vis-à-vis vʲi‿za‿ˈvʲi adv
naprzeciwko визави напротив

w f v vu preposition
…czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności в
…wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.) в
…ilość lub liczbę elementów в
…stan podmiotu в
…ubiór в
…wzór na materiale, kształt czegoś в

w biały dzień ˈv‿bʲjawɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ adv
nie kryjąc się z niczym, jawnie, otwarcie среди бела дня
w ciągu dnia среди бела дня

w bród v‿brut adv
pokonując rzekę pieszo lub konno przez płyciznę, bród вброд

w celu ˈf‿ʦ̑ɛlu
przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by с целью

w chuj f‿xuj
(wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, całe mnóstwo до хуя

w ciągu ˈfʲ‿ʨ̑ɔ̃ŋɡu
wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń в течение

w czepku urodzony ˈf‿ʧ̑ɛpku ˌːrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) o kimś, kto ma dużo szczęścia рождённый в рубашке рождённый в сорочке

w cztery oczy ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ adv
na osobności, bez udziału osób trzecich лицом к лицу с глазу на глаз

w dodatku adv
ponadto, dodatkowo, poza tym, prócz tego в придачу вдобавок

w drobny mak ˈv‿drɔbnɨ ˈmak adv
na bardzo drobne części вдребезги вдрызг

w górę ˈv‿ɡurɛ adv
określenie kierunku powyżej czegoś вверх
(hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła вверх

w kwiecie wieku ˈf‿kfʲjɛ̇ʨ̑ɛ ˈvʲjɛku idiom
w pełni sił/życia, w najlepszym okresie życia, w rozkwicie в расцвет

w mgnieniu oka ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka adv
(potocznie, potoczny) bardzo szybko в мгновение ока

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
ogólnie, w sumie, podsumowując вообще

w okamgnieniu ˌv‿ɔkãmʲɟˈɲɛ̇̃ɲu adv
bardzo szybko, błyskawicznie, natychmiast, od razu в мгновение ока

w pizdu f‿pʲizˈdu interjection
(wulgarnie, wulgaryzm) okrzyk wyrażający złość, zdziwienie itp. в пизду

w przybliżeniu
blisko, ale niedokładnie tak приблизительно

w stosunku do f‿stɔˈsũnku ˈdɔ
wobec, do, względem относительно

wacha ˈva.xa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych ваху

wachlarz ˈvaxlaʃ n
(przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność диапазон круг спектр
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto веер

wada ˈvada n
ujemna cecha charakteru недостаток изъян

wafel n
(spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę вафля

waga ˈvaɡa n
(sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2) весовая категория
ciężar czegoś lub kogoś вес
(przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość вес
urządzenie do pomiaru masy; весы

wagarowicz n
uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje прогульщик

wagary vaˈɡarɨ n
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole; прогул

wagon ˈvaɡɔ̃n n
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów; вагон

wagonownia n
(kolejnictwo) pomieszczenie do postoju, remontów i konserwacji wagonów; депо

wahadło n
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała маятник

wahać ˈvaxaʨ̑ v
nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią колебаться медлить сомневаться

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków; каникулы отпуск

wakacyjny ˌvakaˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z wakacjami каникулярный

wakat ˈvakat n
wolna posada, nieobsadzone stanowisko вакансия

walatka n
(etnografia, etnograficzny) wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami; битьё яиц

walc valʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4; вальс
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1); вальс

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
toczyć walkę, uczestniczyć w walce бороться воевать

walczyć na dwa fronty ˈvalʧ̑ɨʨ̑ na‿ˈdva ˈfrɔ̃ntɨ v
podejmować jednocześnie dwa różne działania воевать на два фронта
walczyć jednocześnie z dwoma przeciwnikami воевать на два фронта

walczyć z wiatrakami ˈvalʧ̑ɨʥ̑ ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi v
podejmować się walki z czymś nieodwracalnym; zmagać się z czymś, czego nie da się pokonać сражаться с ветряными мельницами
walczyć z wytworami własnej wyobraźni сражаться с ветряными мельницами

walec ˈvalɛʦ̑ n
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem; цилиндр
przedmiot o kształcie walca (1.2) цилиндр
pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni; каток

walencki adj
dotyczący Walencji валенсийский

walenie vaˈlɛ̃ɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) Cetacea, rząd ssaków żyjących wyłącznie w wodzie, np. delfiny, wieloryby; китообразные

walentynka ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka n
anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji валентинка

waleriana ˌvalɛrʲˈjãna n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kozłek lekarski (Valeriana officinalis L.) валериана валерьяна
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający; валерьяна валерьянка

walet ˈvalɛt n
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach); валет

walijski vaˈlʲijsʲci adj
związany z Walią, dotyczący Walii валлийский

walijski vaˈlʲijsʲci n
język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii; валлийский

walizka vaˈlʲiska n
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem; чемодан

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka дрочить играть с

walka ˈvalka n
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu борьба

walka z wiatrakami ˈvalka ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi idiom
walka beznadziejna, bez szans na powodzenie борьба с ветряными мельницами
walka z czymś nierealnym, urojonym борьба с ветряными мельницами

walny ˈvalnɨ adj
mający decydujące znaczenie решающий

walor ˈvalɔr n
cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna достоинство
papier wartościowy ценная бумага

waltornia valˈtɔrʲɲa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany; валторна

waluta vaˈluta n
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa; валюта

walutowy ˌvaluˈtɔvɨ adj
dotyczący waluty, związany z walutą валютный

wampir ˈvãmpʲir n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; вампир упырь вурдалак
(zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków; вампир

wampirzyca n
kobieta-wampir вампиресса вампирша

wampuka n
parodia opery natrząsająca się ze sztuczności i konwencji klasycznych przedstawień operowych вампука

wanad ˈvãnat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23; ванадий

wandalizm vãnˈdalʲism̥ n
akt bezmyślnego zniszczenia вандализм

wandejski adj
związany z Wandeą lub jej mieszkańcami, dotyczący Wandei вандейский

wanienka vãˈɲɛ̃nka n
(zdrobniale) od: wanna ванночка

wanilia vãˈɲilʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych; ваниль

wanilina n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie ванилин

waniliowy ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ adj
(przymiotnik) od wanilia ванильный

wanna ˈvãnːa n
duże naczynie do kąpieli ванна

wanta ˈvãnta n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu; ванта

wapniowy adj
dotyczący wapnia кальциевый

wapno n
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie; известь

wapń vapʲɲ̊ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20; кальций ка́льций

waran ˈvarãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki варан

warczeć v
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku рычать ворчать

warga ˈvarɡa n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta; губа

wargowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust губной

wariant ˈvarʲjãnt n
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja вариант

wariat ˈvarʲjat n
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie псих шизик
(potocznie, potoczny) ktoś zachowujący się nieobliczalnie, niekonwencjonalnie; zwariowany, nierozważny псих

wariatkowo ˌvarʲjatˈkɔvɔ n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) placówka medyczna dla osób chorych umysłowo дурдом дурка психушка

wariograf n
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności; полиграф

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów коса

warstwa ˈvarstfa n
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych; пласт
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn слой пласт

warszawiak varˈʃavʲjak n
(potocznie, potoczny) mieszkaniec Warszawy варшавяк

warszawianin ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Warszawy варшавянин

warszawianka ˌvarʃaˈvʲjãnka n
mieszkanka Warszawy варшавянка

warszawski varˈʃafsʲci adj
związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy варшавский

warsztat ˈvarʃtat n
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej мастерская
(rzemiosło, rzemieślniczy) stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej верстак

wart vart adj
posiadający pewną wartość достойный стоящий

warta ˈvarta n
straż pełniona przez jedną lub kilka osób; вахта

wartki ˈvartʲci adj
szybko płynący быстрый

warto ˈvartɔ particle
dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające) стоит

wartościowy ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
o wysokiej wartości materialnej ценный

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego ценность
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa стоимость ценность
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny достоинство ценность

waruga vaˈruɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Scopus umbretta, duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy; молотоглав теневая птица

warunek vaˈrũnɛk n
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe условие
(tylko w liczbie mnogiej) sytuacja условие

warunkowy ˌvarũŋˈkɔvɨ adj
(przymiotnik) od warunek условный

waryscyt vaˈrɨsʦ̑ɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; варисцит

warzywo vaˈʒɨvɔ n
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm овощ

warzęcha n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Platalea; колпица

wasz vaʃ pronoun
2. osoba lm ваш

waszyngtonka ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃nka n
mieszkanka Waszyngtonu вашингтонка

waszyngtończyk ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Waszyngtonu вашингтонец

waszyngtoński ˌvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Waszyngton вашингтонский

wat vat n
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy; ватт

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
(kulinaria) jadalny wyrób z cukru przypominający watę; сахарная вата

wataha vaˈtaxa n
(przenośnie, przenośnia) duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia ватага
(łowiectwo, łowiecki) stado wilków lub dzików; стая

watykański ˌvatɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Watykan ватиканский

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów); вазэктомия

wazelina n
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice; вазелин

wał vaw n
rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne вал

wałach ˈvawax n
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie; мерин

wałdajski adj
związany z Wałdajem, dotyczący Wałdaju валдайский

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
(kulinaria) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy; скалка

wałkoń n
osoba, której nie chce się pracować лентяй лодурь

wałęsać się v
chodzić bez celu ошиваться

ważka ˈvaʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny owad o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach; стрекоза

ważny ˈvaʒnɨ adj
mający duże znaczenie важный
mający moc prawną, obowiązujący действительный

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
określać czyjś ciężar za pomocą wagi взвешивать
ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś взвешивать

wbić vbʲiʨ̑ v
(zobacz) wbijać вбить

wbić nóż w plecy ˈvbʲiʨ̑ ˈnuʃ ˈf‿plɛʦ̑ɨ v
zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia воткнуть нож в спину всадить нож в спину

wbrew vbrɛf preposition
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś вопреки вразрез

wchodzić ˈfxɔʥ̑iʨ̑ v
wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp. входить

wcinać ˈfʲʨ̑ĩnaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) jeść coś, zwykle w pośpiechu i z apetytem поглощать

wciąż fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ adv
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy ещё

wczasy ˈfʧ̑asɨ n
zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania отпуск

wczesnochrześcijański ˌfʧ̑ɛsnɔxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
dotyczący wczesnych lat chrześcijaństwa раннехристианский

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
taki, który jest u swojego początku ранний

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
podczas początkowego etapu trwania czegoś рано

wcześniej ˈfʧ̑ɛɕɲɛ̇j adv
przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem назад раньше тому назад

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
w dniu poprzedzającym dzisiejszy вчера

wczorajszy fʧ̑ɔˈrajʃɨ adj
taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego вчерашний

wdeptać w błoto v
spowodować, że ktoś poczuje się poniżony, upokorzony втоптать в грязь

wdowa ˈvdɔva n
kobieta, której ostatni mąż nie żyje; вдова

wdowi grosz ˈvdɔvʲi ˈɡrɔʃ n
(książkowy) niewielka kwota przekazana kosztem wyrzeczeń przez osobę niezmożoną вдовья лепта

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje вдовец

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa благодарность

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pełen wdzięczności благодарный

wdzięk vʲʥ̑ɛ̃ŋk n
sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem шарм грация изящество

weber n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej; вебер

webinar n
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet; вебинар

wedyjski vɛˈdɨjsʲci adj
dotyczący wedyzmu ведический

według ˈvɛdwuk preposition
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem по
…wyrażający autora czegoś по

weekend n
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia уик-энд выходной

weganin vɛˈɡãɲĩn n
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, nie jedzący jakichkolwiek pokarmów pochodzenia zwierzęcego ze względów etycznych веган

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach); веганизм веганство

wegański vɛˈɡãj̃sʲci adj
(kulinaria) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) веганский
związany z weganizmem, dotyczący weganizmu веганский

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
człowiek, który nie je mięsa вегетарианец

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych; вегетарианство

wegetarianka ˌvɛɡɛtarʲˈjãnka n
forma żeńska od: wegetarianin вегетарианка

wegetatywny ˌvɛɡɛtaˈtɨvnɨ adj
związany z bezpłciowym rozmnażaniem się organizmów żywych вегетативный
związany z podstawowymi procesami fizjologicznymi organizmu вегетативный

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć вход

wejść vɛjɕʨ̑ v
aspekt dokonany od: wchodzić войти

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi; вексиллология

welin ˈvɛlʲĩn n
dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry; велень
drogi, miękki, gładki i cienki papier używany w XIX wieku do korespondencji i rysunków веленевая бумага

welon ˈvɛlɔ̃n n
przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych) фата

wena ˈvɛ̃na n
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia вдохновение

wenecjanin ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Wenecji венецианец

wenecjanka ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjãnka n
mieszkanka Wenecji венецианка

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji венецианский

wenerolog ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych венеролог
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka wenerologii венеролог

wenerologia ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową; венерология

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków венесуэльский

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.; вентилятор ветрогон

weranda vɛˈrãnda n
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach. веранда

werdykt ˈvɛrdɨkt n
decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp. приговор

wermut n
(kulinaria) wino korzenno-ziołowe; вермут

wernisaż n
(sztuka) uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki вернисаж

wersalski vɛrˈsalsʲci adj
pochodzący, wywodzący się z Wersalu; odbywający się, znajdujący się w Wersalu; mający związek z Wersalem версальский

wersja ˈvɛrsʲja n
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś версия вариант

wertykał vɛrˈtɨkaw n
(astronomia, astronomiczny) półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu; вертикаль

werwa ˈvɛrva n
ochota do działania огонь

wesele vɛˈsɛlɛ n
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie свадебный пир
(przestarzałe, przestarzały) coś wesołego веселье

wesoło vɛˈsɔwɔ adv
w pogodnym nastroju весело

wesołość vɛˈsɔwɔɕʨ̑ n
(książkowy) wesoły nastrój, dobra atmosfera; radość, beztroska весёлость

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny весёлый
taki, który wprawia w dobry humor весёлый
świadczący o dobrym humorze, nastroju весёлый

western ˈwɛstɛrn n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie; вестерн
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film w tym gatunku (1.1) вестерн

wesz vɛʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach; вошь

wet za wet ˈvɛd za‿ˈvɛt idiom
(książkowy) wzajemnie, w ten sam sposób (zwykle złem za zło) зуб за зуб

weteran vɛˈtɛrãn n
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz w starożytnym Rzymie zwolniony z armii z honorami po odbyciu pełnej służby wojskowej ветеран
(przenośnie, przenośnia) długoletni, doświadczony i zasłużony pracownik ветеран
(wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz ветеран

weterynaria ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja n
(medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, (zobacz) medycyna weterynaryjna ветеринария

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
lekarz leczący zwierzęta; ветеринар

weto ˈvɛtɔ n
protest lub sprzeciw wobec czegoś; вето

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ adv
(przenośnie, przenośnia) w sobie, w duszy внутри

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu внутри

wewnątrzatomowy ˌvɛvnɔ̃nṭʃatɔ̃ˈmɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz atomu, dotyczący wnętrza atomu, obowiązujący wewnątrz atomu внутриатомный

wewnątrzczaszkowy ˌvɛvnɔ̃nṭʃʧ̑aˈʃkɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz czaszki, dotyczący wnętrza czaszki, obowiązujący wewnątrz czaszki внутричерепной

wewnątrzfabryczny ˌvɛvnɔ̃nṭʃfaˈbrɨʧ̑nɨ adj
dziejący się wewnątrz fabryki, dotyczący wnętrza fabryki, obowiązujący wewnątrz fabryki внутрифабричный

wewnątrzgatunkowy ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡatũŋˈkɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz gatunku, dotyczący wnętrza gatunku, obowiązujący wewnątrz gatunku внутривидовой

wewnątrzgrupowy ˌvɛvnɔ̃nḍʒɡruˈpɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz grupy, dotyczący wnętrza grupy, obowiązujący wewnątrz grupy внутригрупповой

wewnątrzkomórkowy ˌvɛvnɔ̃nṭʃkɔ̃murˈkɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz komórki, dotyczący wnętrza komórki, obowiązujący wewnątrz komórki внутриклеточный

wewnątrzkrajowy ˌvɛvnɔ̃nṭʃkraˈjɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz kraju, dotyczący wnętrza kraju, obowiązujący wewnątrz kraju внутригосударственный

wewnątrzmolekularny ˌvɛvnɔ̃nṭʃmɔlɛkuˈlarnɨ adj
dziejący się wewnątrz molekuły, dotyczący wnętrza molekuły, obowiązujący wewnątrz molekuły внутримолекулярный

wewnątrzpartyjny ˌvɛvnɔ̃nṭʃparˈtɨjnɨ adj
dziejący się wewnątrz partii, dotyczący wnętrza partii, obowiązujący wewnątrz partii внутрипартийный

wewnątrzstrefowy ˌvɛvnɔ̃nṭʃstrɛˈfɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz strefy, dotyczący wnętrza strefy, obowiązujący wewnątrz strefy внутризональный

wewnątrzzakładowy ˌvɛvnɔ̃nḍʒzakwaˈdɔvɨ adj
dziejący się wewnątrz zakładu, dotyczący wnętrza zakładu, obowiązujący wewnątrz zakładu внутризаводской

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
dotyczący relacji pomiędzy elementami jakiegoś zamkniętego układu внутренний
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice внутренний
taki, który dzieje się w granicach danego kraju внутренний
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku внутренний

wezuwian vɛˈzuvʲjãn n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów; везувиан

wezwanie vɛzˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wezwać призыв
pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp. вызов

wezwać na dywanik ˈvɛzvaʨ̑ ˌna‿dɨˈvãɲik v
wezwać podwładnego na rozmowę, zwykle przykrą вызвать на ковёр

wezyr ˈvɛzɨr n
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów визирь

wełna ˈvɛwna n
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów шерсть
tkanina, wyrób z wełny (1.1) шерсть

wełna mineralna ˈvɛwna ˌmʲĩnɛˈralna n
(budownictwo) materiał izolacyjny wytwarzany z surowców mineralnych; минеральная вата

wiacki adj
związany z Wiatką, dotyczący Wiatki вятский

wiadomo vʲjaˈdɔ̃mɔ modal
w wypowiedziach twierdzących: jest pewne, oczywiste, jasne ведомо известно

wiadomości ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i n
jakiś obszar wiedzy знание познание
telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny известие новость

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
nowina, informacja сообщение новость информация

wiadro ˈvʲjadrɔ n
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich; ведро

wiara ˈvʲjara n
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych вера
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie вера

wiarołomność n
(książkowy) cecha tego, co wiarołomne; cecha tych, którzy są wiarołomni вероломность

wiarołomny ˌvʲjarɔˈwɔ̃mnɨ adj
(książkowy) taki, który nie dotrzymał słowa, złamał przysięgę, sprzeniewierzył się komuś, popełnił zdradę вероломный

wiarołomny ˌvʲjarɔˈwɔ̃mnɨ n
ktoś wiarołomny (1.1), osoba wiarołomna (1.1) вероломец

wiarołomstwo n
(książkowy) niedotrzymanie danego słowa, złamanie przysięgi; dopuszczenie się zdrady вероломство

wiarygodność ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe достоверность

wiarygodny ˌvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
godny wiary, zasługujący na wiarę i zaufanie, pewny достоверный заслуживающий доверия

wiata ˈvʲjata n
budowla zwykle w ogóle bez ścian, z zadaszeniem opartym na słupach, często prowizoryczna; навес

wiatr vʲjatr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza; ветер

wiatrak ˈvʲjatrak n
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr; ветряная мельница

wiatrołom n
drzewa powalone wiatrem; бурелом

wiatyk n
(kościelny) komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci; виатикум

wiaziemski adj
związany z Wiaźmą, dotyczący Wiaźmy вяземский

wiać vʲjäʨ̑ v
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza) дуть
(przenośnie, przenośnia) (literacko) być odczuwalnym тянуть

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia; вилка
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru na którym mocuje się oś koła; вилка

widelec do porcjowania vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa n
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej вилка порционная

widnieć ˈvʲidʲɲɛ̇ʨ̑ v
być widocznym, dawać się widzieć виднеться

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ adv
dostrzegalnie, istotnie, wyraźnie заметно

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ particle
… wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie видимо очевидно явно

widoczność vʲiˈdɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
możliwość widzenia w danej przestrzeni lub w danych warunkach видимость

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
taki, którego widać видимый заметный
taki, którego łatwo dostrzec, zauważyć видимый заметный

widok ˈvʲidɔk n
widziana przestrzeń, krajobraz вид

widokówka ˌvʲidɔˈkufka n
karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku; видовая открытка карточка с видом открытка открытка с видом

widowisko ˌvʲidɔˈvʲiskɔ n
impreza artystyczna lub rozrywkowa, która jest przeznaczona do oglądania przez publiczność зрелище

widowiskowy ˌvʲidɔvʲiˈskɔvɨ adj
mający atrakcyjną formę wizualną i wywołujący emocje захватывающий
przeznaczony do wystawiania widowisk зрительный

widownia vʲiˈdɔvʲɲa n
miejsce w teatrze, kinie, stadionie itp. przeznaczone dla widzów аудитория
wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia зритель публика

widz vʲiʦ̑ n
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko зритель

widzenie vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
odwiedziny więźnia w więzieniu свидание

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
odbierać bodźce wzrokowe видеть

widzimisię n
(potocznie, potoczny) czyjś pogląd nieliczący się z niczym каприз прихоть

widły ˈvʲidwɨ n
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu; вилы

wiec n
(historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady вече

wieczerza vʲɛˈʧɛʒa n
(przestarzałe, przestarzały) (dziś (książkowy), czasem też (podniośle)) kolacja вечеря

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem; вечность
(potocznie, potoczny) bardzo długo вечность

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
trwający wieczność; dotyczący wieczności вечный
(potocznie, potoczny) trwający bardzo długo вечный

wieczorem vʲjɛˈʧ̑ɔrɛ̃m adv
gdy zapada zmierzch вечером

wieczorny vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ adj
odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia вечерний

wieczorynka ˌvʲjɛʧ̑ɔˈrɨ̃nka n
(potocznie, potoczny) program telewizyjny dla dzieci emitowany wieczorem; вечерний телепередача для малыш

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
część doby między zachodem słońca a nocą вечер

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół; мальчишник

wiedeński vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Wiedeń венский

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
ogół posiadanych wiadomości знание

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś знать ведать

wiedzieć, co w trawie piszczy ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈʦ̑ɔ ˈf‿travʲjɛ ˈpʲiʃʧ̑ɨ idiom
orientować się w danej sytuacji, domyślać się czegoś, wiedzieć, co się dzieje быть в курсе дела

wiedźma ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma n
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami ведьма
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta stara, brzydka, kłótliwa ведьма

wiedźmin ˈvʲjɛ̇ʥ̑mʲĩn n
(fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by potem zabijał potwory w charakterze najemnika Ведьмак

wiejadło vʲjɛ̇ˈjadwɔ n
(rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli lub wideł; веялка

wiejski ˈvʲjɛ̇jsʲci adj
związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi сельский

wiek vʲjɛk n
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło возраст
sto lat; век столетие

wiek emerytalny ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ n
rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę; пенсионный возраст

wielbiciel vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl n
(książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś поклонник

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami; верблюд

wielbłądzi vʲjɛlbˈwɔ̃ɲʥ̑i adj
charakterystyczny dla wielbłąda, mający cechy wielbłąda верблюжий
dotyczący, odnoszący się do wielbłąda верблюжий
wykonany z wełny lub skóry wielbłąda верблюжий

wiele ˈvʲjɛlɛ
dużo много

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
duża ilość, duża liczba много

wielka koalicja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koalicja rządowa największych partii politycznych o przeciwnych poglądach w przypadku, kiedy niemożliwe jest uzyskanie większości w parlamencie, partii wygranej z jedną z mniejszych partii; большая коалиция

wielkanocny ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ adj
związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy пасхальный

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
bardzo ważny, znaczący большой великий
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami большой великий
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu большой
o nadzwyczaj dużych rozmiarach большой

wielkoduszny ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ adj
taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością великодушный
świadczący o czyjejś szlachetności, wyrozumiałości великодушный

wielkomocarstwowy adj
(książkowy) odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu великодержавный

wielkopolski ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲci adj
od Wielkopolska великопольский

wielkoruski adj
związany z przekonaniem nacjonalistów rosyjskich, że nie istnieje odrębność narodów białoruskiego i ukraińskiego великорусский

wielkoustiuski adj
związany z Wielkim Ustiugiem, dotyczący Wielkiego Ustiuga великоустюжский

wielkołucki adj
związany z Wielkimi Łukami, dotyczący Wielkich Łuków великолукский

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność величина

wielo- ˈvʲjɛlɔ adv
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą liczbę tego, co jest nazywane drugim członem много-

wielobarwność n
cecha tego, co wielobarwne многоцветность

wielobóstwo ˌvʲjɛlɔˈbustfɔ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w wielu bogów многобожие

wielocylindrowy ˌvʲjɛlɔʦ̑ɨlʲĩnˈdrɔvɨ adj
(technologia, technika, techniczny) mający wiele cylindrów многоцилиндровый

wieloczłonowy ˌvʲjɛlɔʧ̑wɔ̃ˈnɔvɨ adj
składający się z wielu członów многочленный

wielodniowy ˌvʲjɛlɔˈdʲɲɔvɨ adj
trwający wiele dni многодневный

wielodzietność n
cecha tego, co wielodzietne; cecha tych, którzy są wielodzietni многодетность

wielodzietny ˌvʲjɛlɔˈʥ̑ɛtnɨ adj
mający większą niż przeciętna liczbę dzieci многодетный многосемейный

wielofunkcyjny adj
taki, który spełnia wiele funkcji многофункциональный

wielogłowy ˌvʲjɛlɔˈɡwɔvɨ adj
(książkowy) mający wiele głów многоголовый

wielojęzyczność n
cecha tego, co wielojęzyczne многоязычие

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w wielu językach многоязычный
posługujący się wieloma językami многоязычный

wielokilometrowy ˌvʲjɛlɔcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ adj
mający długość wielu kilometrów, wynoszący wiele kilometrów многокилометровый

wielokropek n
znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych; многоточие троеточие

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ numeral
wiele razy многократно

wielokrotny ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɨ adj
występujący więcej niż raz, powtarzający się многократный многоразовый

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą; многоугольник

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
trwający lub mający wiele lat многолетний долголетний

wielolufowy adj
(wojskowość, wojskowy) mający wiele luf многоствольный

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym; многочлен полином

wielomiesięczny ˌvʲjɛlɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
trwający wiele miesięcy многомесячный

wielonarodowy adj
złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości многонациональный

wielooczny adj
taki, który ma wiele oczu многоглазый

wieloodcinkowy adj
składający się z wielu odcinków многосерийный

wielooki ˌvʲjɛlɔˈːci adj
(książkowy) mający wiele oczu многоглазый

wielopiętrowy ˌvʲjɛlɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ adj
mający wiele pięter многоэтажный

wielorodzinny adj
przeznaczony do użytku dla wielu rodzin многоквартирный

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia; кит

wielostopniowy adj
mający wiele stopni, zachodzący etapami многостепенный

wielotomowy adj
składający się z wielu tomów многотомный

wielotorbielowaty ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ adj
(medycyna, medyczny) mający wiele torbieli поликистозны

wielotysięczny adj
liczący wiele tysięcy многотысячный

wielowiekowy ˌvʲjɛlɔvʲjɛˈkɔvɨ adj
trwający wiele wieków, istniejący wiele wieków многовековой

wielowodzie n
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna; многоводие

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów; многогранник

wielościenny adj
taki, który ma wiele ścian многогранный

wielożeństwo ˌvʲjɛlɔˈʒɛ̃j̃stfɔ n
forma małżeństwa, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami многожёнство

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów венок

wientiański vʲjɛ̃nˈtʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Wientianu (miasta w Laosie) вьентьянский

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
(spożywczy) (kulinaria) mięso ze świni; свинина

wierchnieudyński adj
dotyczący Wierchnieudyńska albo pochodzący z Wierchnieudyńska, związany z Wierchnieudyńskiem верхнеудинский

wierchojański adj
(geografia, geograficzny) w nazwach miejscowych związany z górnym biegiem rzeki Jany (rzeki na Dalekim Wschodzie Rosji) верхоянский
związany z Wierchojańskiem (miastem w Rosji) верхоянский

wierchuszka vʲjɛrˈxuʃka n
(potocznie, potoczny) grupa ludzi sprawujących władzę w państwie, jakiejś organizacji, instytucji верхушка

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły верный
wykazujący się wiernością, lojalnością верный

wierny ˈvʲjɛrnɨ n
ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii верующий

wiersz vʲjɛrʃ n
charakterystyczny układ graficzny tekstów (1.1) стих
utwór poetycki, często rymowany стих стихотворение

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy бормашина
urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów; дрель

wiertło ˈvʲjɛrtwɔ n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do wykonywania otworów; сверло

wierzba ˈvʲjɛʒba n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych; верба ива

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
(botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach; плакучая ива

wierzch vʲjɛʃx n
górna lub zewnętrzna powierzchnia czegoś верх

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
(geografia, geograficzny) szczyt góry вершина
(matematyka, matematyczny) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; вершина

wierzchołek góry lodowej vʲjɛʃˈxɔwɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj n
(publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska верхушка айсберга видимая часть айсберга

wierzenie vʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wierzyć верование

wierzyciel vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl n
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze кредитор
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy; кредитор

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację верить
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego верить
wyznawać religię верить

wieszak ˈvʲjɛʃak n
kołek, haczyk lub drążek, służący do wieszania ubrań, ręczników itp. вешалка
mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1) вешалка
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku; вешалка
tasiemka lub pętelka przyszyta do ubrania lub ręcznika вешалка

wieszczek n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych; альпийская галка

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków вьетнамский

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci n
język urzędowy Wietnamu; вьетнамский

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
(medycyna, medyczny) o chorobie przenoszony drogą kropelkową ветряный

wietłuski adj
związany z Wietługą, dotyczący Wietługi (miasta lub rzeki) ветлужский

wiewiórczy vʲjɛˈvʲjurʧ̑ɨ adj
związany z wiewiórką, dotyczący wiewiórki беличий

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie; белка бе́лка

wieś vʲjɛ̇ɕ n
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta; деревня село
tereny pozamiejskie деревня село

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny деревенщина
człowiek mieszkający na wsi деревенский житель селянин

wieść vʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(książkowy) nowina, wiadomość весть

wieść vʲjɛ̇ɕʨ̑ v
(książkowy) prowadzić вести

wieźć vʲjɛ̇ɕʨ̑ v
przemieszczać coś lub kogoś z miejsca na miejsce za pomocą jakiegoś środka lokomocji везти

wieża ˈvʲjɛʒa n
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; башня ладья
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; ладья
(wojskowość, wojskowy) wystający ponad korpus element wojskowych pojazdów, okrętów, umocnień z zamontowanym działem башня

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
określenie grupy ludzi mówiącej różnymi językami, niepotrafiącej się porozumieć; Вавилонская башня

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu; Эйфелева башня

wieża spadochronowa n
stalowa konstrukcja z wysięgnikiem służąca do treningu skakania ze spadochronem; парашютная вышка

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy небоскрёб

wieżowy adj
(architektura, architektoniczny) związany z wieżą башенный
mający formę wieży, podobny do wieży башенный

wieżyczka vʲjɛˈʒɨʧ̑ka n
(architektura, architektoniczny) względnie niewielka wieża башенка
(zdrobniale) od: wieża башенка
(wojskowość, wojskowy) górna, obrotowa część czołgu z zamontowanym działem башня

wigilia vʲiˈɟilʲja n
tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia сочельник

wigor ˈvʲiɡɔr n
energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu живость темперамент

wigwam ˈvʲiɡvãm n
rodzaj nieprzenośnej chaty Indian Ameryki Północnej; вигвам

wihajster vʲiˈxajstɛr n
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie штука штуковина

wihara vʲiˈxara n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor buddyjski i dźinijski вихара

wikipedysta ˌvʲicipɛˈdɨsta n
internauta tworzący i edytujący Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty википедист

wikipedystka ˌvʲicipɛˈdɨstka n
internautka tworząca i edytująca Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty википедистка

wikitekst vʲiciˈtɛkst n
(informatyka, informatyczny) tekst napisany w języku programowania Wikitext Markup Language; вики-разметка

wiktuały n
(przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) żywność, prowiant провиант

wilczy ˈvʲilʧ̑ɨ adj
związany z wilkiem, dotyczący wilka волчий

wilczy bilet ˈvʲilʧ̑ɨ ˈbʲilɛt n
dokument zabraniający osobie wydalonej z jakiejś uczelni lub zakładu pracy wstępu na inną uczelnię lub podjęcia pracy gdzie indziej; волчий билет

wilczyca vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica wilka волчица волчиха

wilczę ˈvʲilʧ̑ɛ n
(zoologia, zoologiczny) szczenię wilka волчонок

wileński vʲiˈlɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Wilna lub Wileńszczyzny виленский вильнюсский

wilga ˈvʲilɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae); иволга

wilgotność n
stan wyższego nasycenia czegoś wodą влажность сырость

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
trochę mokry влажный

wilgoć ˈvʲilɡɔʨ̑ n
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu; влага

wilk vʲilk n
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; волк

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz морской волк

wilk syty i owca cała ˈvʲilk ˈsɨtɨ i‿ˈɔfʦ̑a ˈʦ̑awa proverb
rozwiązanie problemu z korzyścią dla obu stron и овцы целы, и волки сыты

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
(związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego волк в овечьей шкуре

wilka nogi karmią ˈvʲilka ˈnɔɟi ˈkarmʲjɔ̃w̃ proverb
trzeba włożyć wysiłek, by coś osiągnąć волка ноги кормят

wilkołak vʲilˈkɔwak n
(folklor) człowiek, który może zmienić się w wilka podczas pełni волколак оборотень

willa ˈvʲilːa n
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka; вилла

wilnianin vʲilʲˈɲä̃ɲĩn n
mieszkaniec Wilna виленчук

wilujski adj
związany z Wilujem, dotyczący Wiluju вилюйский

wina ˈvʲĩna n
czyn niezgodny z normami postępowania вина

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów; лифт

windowy adj
związany z windą, dotyczący windy лифтовой

windykacja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przejmowanie majątku na drodze prawnej виндикация

windziarka n
forma żeńska od windziarz лифтёрша

windziarz ˈvʲĩɲʥ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) mężczyzna obsługujący windę лифтёр

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli; виноградник

winny ˈvʲĩnːɨ adj
być zobowiązanym do czegoś должный
dotyczący wina lub o cechach wina винный
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego виновный

wino ˈvʲĩnɔ n
(kulinaria) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców; вино

winogrodnik ˌvʲĩnɔˈɡrɔdʲɲik n
osoba zajmująca się uprawą winnicy виноградарь

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc winorośli виноград

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści. виноград

winowajca ˌvʲĩnɔˈvajʦ̑a n
ten, kto zawinił, kto popełnił występek, kto zrobił coś złego виновник

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu; виолончель

wiolonczelista ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli виолончелист

wiolonczelistka ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲistka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wiolonczeli виолончелистка

wiorsta n
(metrologia, metrologiczny) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów верста

wiosenny vʲjɔˈsɛ̃nːɨ adj
mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną весенний

wiosna ˈvʲjɔsna n
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato; весна

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią; весло

wioślarka vʲjɔ̇ɕˈlarka n
(sport, sportowy) kobieta uprawiająca wioślarstwo; taka, która wiosłuje гребчиха

wioślarz ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ n
(sport, sportowy) ktoś uprawiający wioślarstwo гребец

wirowanie ˌvʲirɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wirować центрифугирование

wirować vʲiˈrɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) suszyć pranie w wirówce отжимать

wirtemberski adj
związany z Wirtembergią, dotyczący Wirtembergii вюртембергский

wirtuoz vʲirˈtu<sup>w</sup>ɔs n
artysta, który doskonale włada swoją sztuką (najczęściej o muzykach) виртуоз

wirus ˈvʲirus n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej; вирус
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych; вирус

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; вирусология

wirusowy adj
związany z wirusami, dotyczący wirusów вирусный

wisielczy humor idiom
bardzo zły humor юмор висельника
humor bardzo zły, objawiający się niewybrednymi, często fatalistycznymi lub makabrycznymi żartami юмор висельника
zdolność dostrzegania zabawnych stron bardzo zlej lub trudnej sytuacji, często pozwalająca komuś przetrwać trudne chwile юмор висельника

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
być przymocowanym do czegoś od góry висеть
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią висеть

wisieć na telefonie ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ ˌna‿tɛlɛˈfɔ̃ɲjɛ v
rozmawiać przez telefon długo lub często, prowadzić długie rozmowy telefoniczne висеть на телефоне

wisior ˈvʲiɕɔr n
(książkowy) spory, okazały wisiorek кулон

wisiorek n
(jubilerstwo, jubilerski) drobna biżuteria noszona na szyi кулон подвеска

witalność vʲiˈtalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej жизнеспособность витальность

witarianizm n
sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności сыроедение

witać ˈvʲitaʨ̑ v
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś встречать

witebski adj
związany z Witebskiem, dotyczący Witebska витебский

witimski adj
związany z Witimem, dotyczący Witimu витимский

witraż ˈvʲitraʃ n
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb; витраж

wiwianit vʲiˈvʲjä̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; вивианит

wiza ˈvʲiza n
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju виза

wizerunek ˌvʲizɛˈrũnɛk n
pierwowzór, odbicie, obraz изображение

wizja n
widzenie, przywidzenie видение

wizyta vʲiˈzɨta n
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych визит

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi визитка визитная карточка

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych; вяз

wiązanie vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
element łączący odrębne części, podzespoły w całość связь

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
krępować kogoś za pomocą sznura связывать
tworzyć ciąg logiczny prowadzący od czegoś do czegoś, kojarzyć связывать
łączyć przedmioty razem, używając sznura связывать
pakować w chustę związując jej końce завязывать
splatać, tworząc węzeł вязать связывать

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m v
dawać radę finansowo сводить концы с концами

wiązka ˈvʲjɔ̃w̃ska n
pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych; вязанка связка
światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku пучок

wić vʲiʨ̑ n
elastyczna, długa gałązka lub pęd; лоза

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem поэтому следовательно так что

więcej ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj adv
stopień wyższy od: wiele, dużo больше

więdnąć ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑ v
o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać вянуть увядать

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa большинство

większy ˈvʲjɛ̃ŋkʃɨ
przewyższający coś rozmiarami, wielkością больший

więzadło n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy связка

więzadło głosowe n
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić; голосовая связка

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności тюрьма

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia узник

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
owoce wiśni (1.1) вишня
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych; вишня

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
w niedługim czasie, w najbliższym czasie скоро вскоре в скором времени

wkręt fkrɛ̃nt n
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia; саморез шуруп

wkrętarka n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie z napędem elektrycznym do szybkiego wkręcania i wykręcania wkrętów, śrub itp. шуруповёрт

wkurwiać ˈfkurvʲjäʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić заёбывать

wkładka do butów ˈfkwatka dɔ‿ˈbutuf n
(rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp. стелька

wlec vlɛʦ̑ v
ciągnąć po ziemi волочить тащить
przemieszczać się powoli волочиться плестись

wnet adv
(książkowy) w niedługim czasie od wskazanego momentu скоро

wnikliwość vʲɲikˈlʲivɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto wnikliwy, dociekliwy, uważny проницательность

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu заявление предложение
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania вывод следствие

wnioskodawca ˌvʲɲɔskɔˈdafʦ̑a n
ten, kto wnioskuje, składa wniosek автор предложение заявитель

wnuczek ˈvnuʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: wnuk внучек

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
córka syna lub córki внучка

wnuk vnuk n
syn córki lub syna внук

wnęka ˈvnɛ̃ŋka n
zagłębienie w ścianie, murze ниша

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś внутренность

wnętrzności vnɛ̃nˈṭʃnɔɕʨ̑i n
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia внутренности потроха

woalka vɔˈalka n
przezroczysta zasłona na twarz stanowiąca przybranie damskiego kapelusza; вуалетка вуаль

wobec ˈvɔbɛʦ̑ preposition
(w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie в отношении ввиду из-за перед по отношению

woda ˈvɔda n
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O; вода

woda kolońska ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej, kilkuprocentowy alkoholowy roztwór olejków eterycznych w alkoholu; одеколон

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i azotowego rozpuszczająca metale szlachetne; царская водка

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
naturalna woda lecznicza; минеральная вода

woda utleniona ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran; перекись водорода

wodniczka n
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, zagrożony wyginięciem niewielki ptak wędrowny, zamieszkujący wschodnią Europę i zachodnią Azję po Ural, w pasie klimatu umiarkowanego; вертлявая камышовка

wodnik ˈvɔdʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami; водяной пастушок

wodny ˈvɔdnɨ adj
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie водяной
nawiązujący do wody lub innych cieczy водяной
poruszający się po wodzie водяной
poruszany wodą lub inną cieczą водяной
żyjący w wodzie lub na wodzie водяной

wodociąg vɔˈdɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania; водопровод

wodogłowie n
(medycyna, medyczny) nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu; гидроцефалия

wodolot vɔˈdɔlɔt n
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki; ракета

wodomierz vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ n
miernik pokazujący ilość zużytej wody; водомер

wodoodporny ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ adj
odporny na działanie wody водонепроницаемый

wodopój vɔˈdɔpuj n
miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę водопой

wodorotlenek berylu ˌvɔdɔrɔˈtlɛ̃nɛɡ bɛˈrɨlu n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, toksyczny wodorotlenek amfoteryczny; гидроксид бериллия

wodorowy adj
dotyczący wodoru, związany z wodorem, zasilany wodorem водородный

wodospad vɔˈdɔspat n
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki водопад

wodoszczelny ˌvɔdɔˈʃʧ̑ɛlnɨ adj
nie przepuszczający wody водонепроницаемый

wodowstręt n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok водобоязнь гидрофобия

wodzić ˈvɔʥ̑iʨ̑ v
idąc prowadzić kogoś, odwiedzając kolejne miejsca вести

wodzić za nos ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs v
(dosłownie) prowadzić zwierzę na uwięzi zamocowanej na nosie водить за нос
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś, zwodzić kogoś, mamić kogoś, aby podporządkować go swej woli; wykorzystywać przewagę водить за нос

wodór ˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1; водород

wojenny vɔˈjɛ̃nːɨ adj
związany z wojną, odnoszący się do wojny военный

wojewoda ˌvɔjɛˈvɔda n
(dawniej, dawny) jeden z urzędów senatorskich воевода
(dawniej, dawny) najwyższy urzędnik dowodzący wojskiem воевода
zwierzchnik administracji na terenie województwa воевода

wojewódzki ˌvɔjɛˈvuʦ̑ʲci adj
(przymiotnik) od województwo воеводский

województwo ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce; воеводство

wojna ˈvɔjna n
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali; война

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej; гражданская война

wojownik vɔˈjɔvʲɲik n
ten, który walczy воин

wojsko ˈvɔjskɔ n
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie армия

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
związany z wojskiem, dotyczący wojska военный

wojskowy vɔjˈskɔvɨ n
żołnierz военный

wokalista ˌvɔkaˈlʲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kompozytor utworów wokalnych вокалист
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak, nauczyciel śpiewu вокалист

wokalizacja ˌvɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) proces, w którym półsamogłoska lub samogłoska zredukowana przekształca się w samogłoskę вокализация
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dodanie śpiewu do utworu muzycznego вокализация

wokalizm vɔˈkalʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób, system samogłosek danego języka вокализм

wokalny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem вокальный

wokanda vɔˈkãnda n
spis spraw sądowych, ułożony według kolejności ich rozpatrywania w danym dniu перечень дело подлежать рассмотрение суд

wokół ˈvɔkuw preposition
ze wszystkich stron вокруг

wolant ˈvɔlãnt n
(lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości; штурвал

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego предпочитать
zwykle w trybie przypuszczającym chcieć предпочитать

wolfram ˈvɔlfrãm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; вольфрам

wolna miłość n
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim; свободная любовь

wolno ˈvɔlnɔ adv
w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu медленно

wolnomyślicielstwo ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ n
światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego; вольнодумие вольнодумство вольномыслие свободомыслие

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu свобода воля
niezależność państwowa свобода воля
pozostawanie poza więzieniem свобода воля
prawo obywatelskie свобода воля

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych; свобода слова

wolny ˈvɔlnɨ adj
mogący postępować zgodnie z własną wolą свободный
nieobciążony czymś niekorzystnym свободный
niezajęty przez coś свободный
mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować свободный
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki холостой незамужняя
odbywający się bez pośpiechu медленный неторопливый

wolny rodnik ˈvɔlnɨ ˈrɔdʲɲik n
(biologia, biologiczny) (przestarzałe, przestarzały) (zobacz) rodnik свободный радикал

wolny rynek ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk n
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa); свободный рынок

wolta ˈvɔlta n
(jeździectwo, jeździecki) figura jeździecka; wykonanie konno pełnego, szerokiego koła; вольт

won vɔ̃n interjection
nieuprzejme wezwanie do oddalenia się вон

won vɔ̃n n
(jednostka monetarna) waluta Korei Południowej i Północnej o symbolu ₩; вона

woreczek vɔˈrɛʧ̑ɛk n
(zdrobniale) worek мешочек

worek ˈvɔrɛk n
(geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich выступ
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; мешок

worek treningowy n
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa груша
(sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego боксёрская груша боксёрский мешок груша

workucki adj
związany z Workutą, dotyczący Workuty (miasta w Rosji) воркутинский
związany z Workutą, dotyczący Workuty (rzeki w Rosji) воркутинский

woroneski adj
związany z Woroneżem, dotyczący Woroneża воронежский

wosk vɔsk n
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym; воск

wotkiński adj
związany z Wotkińskiem, dotyczący Wotkińska воткинский

wozić żyto na Zawiśle ˈvɔʑiʥ̑ ˈʒɨtɔ ˌna‿zaˈvʲiɕlɛ v
wykonywać niepotrzebną pracę дрова в лес возить

wołacz ˈvɔwaʧ̑ n
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi; звательный падеж

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
nazywać kogoś звать называть
przekazywać coś krzykiem кричать
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie кричать

wołchowski adj
związany z Wołchowem, dotyczący Wołchowa волховский

wołchw n
szaman, kapłan w religii słowiańskiej; волхв

wołgodoński adj
związany z Wołgodońskiem, dotyczący Wołgodońska волгодонский

wołgogradzki adj
związany z Wołgogradem, dotyczący Wołgogradu волгоградский

wołogodzki adj
związany z Wołogdą, dotyczący Wołogdy вологодский

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy; говядина

wołowy vɔˈwɔvɨ adj
(kulinaria) zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę говяжий
odnoszący się do krowy lub wołu воловий

wołyński vɔˈwɨ̃j̃sʲci adj
dotyczący Wołynia, związany z Wołyniem, pochodzący z Wołynia волынский

woń vɔ̃ɲ n
(chemia, chemiczny) bodziec działający na zmysł powonienia аромат

woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a n
osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie; ямщик

wpaść jak śliwka w kompot v
(potocznie, potoczny) znaleźć się w kłopotliwej sytuacji, w położeniu bez wyjścia попасть впросак попасть как кур во щи

wpaść z deszczu pod rynnę ˈfpaʑʥ̑ ˈz‿dɛʃʧ̑u pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ v
(przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia из огня да в полымя

wprawa ˈfprava n
biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności навык

wprawiać v
powodować jakiś stan psychiczny вправлятъ
umocowywać coś w czymś вставлять

wprost fprɔst adv
szczerze, otwarcie, bez ogródek спроста

wprowadzenie ˌfprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
podstawowe informacje z jakiejś dziedziny введение

wpław fpwaf adv
płynąc w wodzie o własnych siłach вплавь

wpływ fpwɨf n
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś влияние

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
(marynarka) zawijać, przybijać do portu вплывать
(urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym поступать
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ влиять

wracać ˈvraʦ̑aʨ̑ v
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio возвращаться

wrak vrak n
(potocznie, potoczny) wyeksploatowany, zniszczony pojazd, maszyna развалина
resztki uszkodzonego statku lub samolotu; остов

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny; впечатление ощущение

wrażliwość vraʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły чувствительность

wrażliwy vraʒˈlʲivɨ adj
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe чувствительный
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji чувствительный
taki, który ma słabą odporność чувствительный

wreszcie ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ adv
nareszcie, w końcu наконец

wrocławianin ˌvrɔʦ̑waˈvʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Wrocławia вроцлавец вроцлавянин

wrocławski vrɔʦ̑ˈwafsʲci adj
od Wrocław вроцлавский

wrogi ˈvrɔɟi adj
o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem вражеский
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy вражеский вражде́бный

wrogość ˈvrɔɡɔɕʨ̑ n
nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś враждебность

wrona ˈvrɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych; ворона

wrota ˈvrɔta n
wielkie drzwi frontowe ворота

wrotka ˈvrɔtka n
(sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę; ролик

wrotycz ˈvrɔtɨʧ̑ n
(botanika, botaniczny) Tanacetum, rodzaj roślin należących do rodziny astrowatych; пижма

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy; веретено

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); сентябрь

wrzeszczeć ˈvʒɛʃʧ̑ɛʨ̑ v
krzyczeć bardzo głośno i intensywnie верещать

wrzeć vʒɛʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) gotować się, bulgotać od gorąca кипеть

wrześniowy vʒɛɕˈɲɔvɨ adj
związany z wrześniem, charakterystyczny dla września сентябрьский

wrzos vʒɔs n
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią; вереск

wrzosowy adj
koloru wrzosu, różowofioletowy вересковый

wrzucać ˈvʒuʦ̑aʨ̑ v
rzucając, umieszczać coś w czymś вбрасывать

wrzód vʒut n
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka; язва

wrzątek ˈvʒɔ̃ntɛk n
ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę) кипяток

wróbel ˈvrubɛl n
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich; воробей

wróbelek vruˈbɛlɛk n
(zdrobniale) wróbel воробейчик

wróblowate n
(ornitologia, ornitologiczny) Passeridae, rodzina ptaków do której zaliczane są dwie podrodziny; воробьиные

wrócić ˈvruʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: wracać вернуться

wróg vruk n
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami враг
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska враг

wróżba n
przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu ворожба

wróżbiarka vruʒˈbʲjarka n
(ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości ворожейка ворожея гадалка гадальщица

wróżbiarz ˈvruʒbʲjaʃ n
człowiek przepowiadający przyszłość ворожей гадальщик гадатель

wróżbitka vruʒˈbʲitka n
(ezoteryka) kobieta zajmująca się przepowiadaniem przyszłości ворожейка ворожея гадалка гадальщица

wróżenie vruˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wróżyć; (ezoteryka) przepowiadanie przyszłości ворожение гадание

wróżyć ˈvruʒɨʨ̑ v
(ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę ворожить гадать

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ adv
bezpośrednio просто

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ particle
…podkreślająca znaczenie попросту просто просто-напросто

wręczać ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny вручать

wsadzać nos w nie swoje sprawy ˈfsaʣ̑aʨ̑ ˈnɔz ˈvʲ‿ɲɛ ˈsfɔjɛ ˈspravɨ v
interesować się czymś, co nie powinno kogoś zajmować, niepotrzebnie wtrącać się do czegoś, do jakichś spraw совать нос не в своё дело

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód восточный
dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym восточный

wschodnioazjatycki adj
związany z Azją wschodnią восточноазиатский

wschodnioeuropejski adj
dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej восточноевропейский

wschodniosłowiański ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny восточнославянский

wschód fsxut n
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem восход
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy; восток

wsio rawno adv
(potocznie, potoczny) wszystko jedno всё равно

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej указывать
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje указывать

wskazówka fskaˈzufka n
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości; стрелка

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu индикатор
(informatyka, informatyczny) adres w pamięci указатель
(statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości показатель
długi i cienki przedmiot do wskazywania указка

wskrzeszenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wskrzesić воскрешение

wspaniale fspãˈɲalɛ adv
w sposób wspaniały великолепно

wspaniałomyślność ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
cecha, tego kto jest wspaniałomyślny; cecha tego, co jest wspaniałomyślne великодушие

wspaniałomyślny ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały великодушный

wspaniałość fspãˈɲawɔɕʨ̑ n
cecha tego, co wspaniałe великолепность

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
cudowny, idealny, doskonały великолепный

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wesprzeć поддержка
udzielenie pomocy поддержка

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę поддерживать

wspinaczka fspʲĩˈnaʧ̑ka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian скалолазание
wyprawa w strome, wysokie góry альпинизм

wspinać ˈfspʲĩnaʨ̑ v
wznosić siebie samego na coś wysokiego лазать лезть

wspomagać fspɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji помогать

wspominać fspɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
mówić mimochodem, wzmiankować упоминать
sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości вспоминать

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
powrót myślami do przeszłości воспоминание

wspomnieć ˈfspɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑ v
aspekt dokonany od: wspominać вспомнить упомянуть

wspólnota fspulˈnɔta n
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami общность объединение сообщество союз
posiadanie wspólnych cech; wspólne posiadanie / przeżywanie czegoś общность подобие сходство

wspólny ˈfspulnɨ adj
charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy общий
należący lub używany przez kilka osób общий
wykonywany razem przez kilka osób общий

współautor fspuwˈawtɔr n
jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła соавтор

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy современный

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym сочувствие сострадание

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą сочувствовать

współistnienie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: współistnieć сосуществование

współliniowy adj
leżący na jednej linii коллинеарный

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
ktoś, z kim się wspólnie mieszka сожитель сосед по комнате товарищ по комнате

współplemieniec n
(książkowy) członek jakiegoś plemienia w stosunku do innych członków tego plemienia соплеменник

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
wspólne działanie kilku podmiotów сотрудничество кооперация

współpracować ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy сотрудничать
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu сотрудничать

współpracownik ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik n
osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem сотрудник

współwyznawca ˌfspuwvɨˈznafʦ̑a n
wyznawca tej samej religii единоверец
zwolennik tych samych poglądów сторонник

współżyć ˈfspuwʒɨʨ̑ v
(biologia, biologiczny) żyć w symbiozie находиться в симбиоз
mieszkać, żyć z kimś w jakiś sposób жить совместно сожительствовать
o człowieku: odbywać stosunek seksualny, kopulować жить совместно сожительствовать

wstawać ˈfstavaʨ̑ v
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej вставать

wstać lewą nogą ˈfstaʨ̑ ˈlɛvɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃ v
być bez powodu w złym humorze, mieć zły nastrój od samego rana встать не с той ноги встать с левой ноги

wstecz fstɛʧ̑ adv
do tyłu (w czasie lub przestrzeni) назад

wsteczny ˈfstɛʧ̑nɨ adj
taki który hołduje temu, co nienowoczesne, przestarzałe i przeciwstawia się postępowi реакционный
związany z kierunkiem wstecz, do tyłu обратный

wstrząs fsṭʃɔ̃w̃s n
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; сотрясение
bardzo silna emocja шок
zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy шок
silne, gwałtowne drgnięcie толчок удар

wstrętny ˈfstrɛ̃ntnɨ adj
wywołujący obrzydzenie отвратительный омерзительный

wstyd fstɨt n
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; стыд

wstąpić ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑ v
przyjść z krótką wizytą w pewnym celu войти вступить зайти

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
(sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej; лента

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
robiony na początku (wstępie) вступительный предварительный

wszak fʃak particle
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność ведь

wszawica n
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry; педикулёз

wszechmocny fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ adj
mający nieograniczoną moc, mogący wszystko всемогущий

wszechobecność ˌfʃɛxɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne вездесущность

wszechobecny adj
obecny wszędzie, występujący wszędzie вездесущий

wszechrosyjski ˌfʃɛxrɔˈsɨjsʲci adj
związany z Wszechrosją, dotyczący Wszechrosji всероссийский

wszechstronnie adv
od: wszechstronny всесторонне

wszechstronny adj
mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś разносторонний
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś всесторонний разносторонний

wszechwładny fʃɛxˈfwadnɨ adj
mający nieograniczoną władzę nad wszystkim всевластный

wszechświat ˈfʃɛçɕfʲjat n
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos; вселенная

wszelki ˈfʃɛlʲci pronoun
dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek всякий любой

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
ogół ludzi z danego zbioru весь

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby все дороги ведут в Рим

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
ogół rzeczy i spraw всё

wszystko jedno ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ adv
(związek frazeologiczny) nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.) всё равно

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
w każdym miejscu везде всюду повсеместно

wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ ˈdɔbʒɛ ˈalɛ ˈv‿dɔ̃mu najˈlɛpʲjɛ̇j proverb
najwygodniej każdy czuje się we własnym domu в гостях хорошо, а дома лучше

wtedy ˈftɛdɨ pronoun
w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie тогда

wtem ftɛ̃m adv
w sposób nieoczekiwany вдруг внезапно неожиданно

wtorek ˈftɔrɛk n
drugi dzień tygodnia вторник

wtorkowy ftɔrˈkɔvɨ adj
właściwy wtorkowi; dziejący się we wtorek вторничный

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego; вилка

wtykać ˈftɨkaʨ̑ v
wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy втыкать

wtórny adj
mniej ważny od czegoś вторичный

wuefistka n
(środowiskowy) (szkolnictwo, szkolny) nauczycielka wuefu, gimnastyki физкультурница

wujek ˈvujɛk n
brat matki дядя

wulgarnie vulˈɡarʲɲɛ adv
w wulgarny sposób вульгарно

wulgarny vulˈɡarnɨ adj
skrajnie uproszczony вульгарный
zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański вульгарный
świadczący o czyjejś ordynarności, nieprzyzwoitości, o czyimś grubiaństwie вульгарный

wulgaryzm vulˈɡarɨsm̥ n
słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne; вульгаризм вульгарный слово выражение

wulkan ˈvulkãn n
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; вулкан
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) вулкан

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z wulkanami i ich aktywnością вулканический

wulkanologiczny adj
dotyczący wulkanologii, czyli wiedzy o wulkanach вулканологический

wulwodynia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie; вульводиния

wy vɨ personalPronoun
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy вы

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
dawać przebaczenie, odpuszczać winę прощать

wybaczenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wybaczyć прощение

wybaczyć vɨˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: wybaczać простить

wybawić vɨˈbavʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wybawiać спасти

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
dokonywać wyboru выбирать
powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie выбирать избирать

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
bardzo uzdolniony выдающийся
o niezwykłych walorach artystycznych, naukowych itp. выдающийся
wyjątkowy, szczególny, o dużym nasileniu выдающийся

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach избиратель

wyborczy vɨˈbɔrʧ̑ɨ adj
taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami избирательный

wyborny vɨˈbɔrnɨ adj
wyśmienity, wyróżniający się отличный

wyborski adj
związany z Wyborgiem, dotyczący Wyborga выборгский

wybory vɨˈbɔrɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy; выборы

wybranka vɨˈbrãnka n
ukochana kobieta избранница

wybrać ˈvɨbraʨ̑ v
aspekt dokonany od: wybierać выбрать

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić разборчивый

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej; побережье взморье

wybuch ˈvɨbux n
gwałtowne wydobycie się czegoś na zewnątrz извержение
rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej взрыв
huk towarzyszący detonacji взрыв

wybuchać v
(fizyka, fizyczny) ulegać rozczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej разрываться
(przenośnie, przenośnia) dawać wyraz gwałtownym emocjom разражаться

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie/reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie вспыльчивый
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej взрывчатый

wybudować ˌvɨbuˈdɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od budować построить

wybór ˈvɨbur n
wybranie jednej z wielu możliwości выбор
coś, co zostało wybrane выбор
szeroka możliwość wyboru (1.1) выбор
wybieranie jakiejś osoby na stanowisko выбор

wychodek n
ubikacja na wsi na zewnątrz domu сортир

wychodzić vɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
(zobacz) wyjść (aspekt dokonany) выходить
być skierowanym na coś глядеть

wychodzić za mąż vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ v
wstępować w związek małżeński z mężczyzną выходить замуж жениться

wychodzić ze skóry vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ v
(potocznie, potoczny) usilnie się starać, dawać z siebie wszystko из кожи вон лезть

wychowanie ˌvɨxɔˈvãɲɛ n
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie воспитание
kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania воспитание

wychowanie fizyczne ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ n
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka; физкультура

wychowawca ˌvɨxɔˈvafʦ̑a n
osoba opiekująca się dzieckiem lub grupą dzieci (w szkole, przedszkolu, domu dziecka itp.) воспитатель дошкольник

wychowawczy adj
dotyczący wychowania i nauczania воспитательный

wychowawczyni ˌvɨxɔvafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
osoba płci żeńskiej kształtująca charakter i zachowanie innych воспитательница

wychowywać ˌvɨxɔˈvɨvaʨ̑ v
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności воспитывать
nauczać kogoś pewnej czynności lub zawodu обучать

wychwalać vɨˈxfalaʨ̑ v
bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał восхвалять превозносить

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
(dawniej, dawny) wypad niewielkiego oddziału wojska w stronę obozu wroga вылазка
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych экскурсия
grupa osób biorących udział w wycieczce (1.1) экскурсия

wycieczkowy adj
związany z wycieczką экскурсионный

wyciekać vɨˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
o cieczy, płynie: sącząc się, wylewać się z jakiegoś zbiornika вытекать

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność; стеклоочиститель дворник
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów; коврик

wycieranie ˌvɨʨ̑ɛˈrãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wycierać вытирание

wycierać vɨˈʨ̑ɛraʨ̑ v
usuwać z czegoś nalot lub osad przez pocieranie вытирать

wyciąg ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk n
(potocznie, potoczny) streszczenie, krótka notatka przedstawiająca dany tekst выдержка выжимка
urządzenie lub układ urządzeń do wyciągania czegoś lub kogoś na jakąś wysokość лебёдка подъемник

wyciągać vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
wydobywać, wyjmować coś z czegoś извлекать
wysuwać coś przed siebie вытягивать

wyciągać kasztany z ognia czyimiś rękami vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ kaˈʃtãnɨ ˈz‿ɔɟɲa ʧ̑ɨˈ<sup>j</sup>ĩmʲiɕ rɛ̃ŋˈkãmʲi idiom
używać kogoś do wykonywania czynności, pracy, z której samemu się ma korzyść таскать каштаны из огня чужими руками

wyciągnąć vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: wyciągać вытянуть

wycwanić się v
(potocznie, potoczny) stać się przebiegłym, cwanym; znaleźć na coś sprytny sposób ухитриться

wyczesywać ˌvɨʧ̑ɛˈsɨvaʨ̑ v
usuwać (zwykle z włosów) przy pomocy grzebienia lub podobnego przyrządu вычёсывать чесать

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego достижение

wydajność n
cecha tego, co wydajne производительность эффективность

wydajny adj
opłacalny, przynoszący zyski lub mniejsze straty albo zużycie, np. prądu elektrycznego эффективный

wydanie vɨˈdãɲɛ n
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego издание
(rzeczownik odczasownikowy) od: wydać выдача

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
to, co się stało событие происшествие
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną событие

wydatek vɨˈdatɛk n
kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś расход

wydawać vɨˈdavaʨ̑ v
oddawać pieniądze jako resztę давать сдача
przekazywać kogoś komuś w złej intencji; zdradzać kogoś выдавать предавать
przekazywać zamysł (w formie opinii, rozkazu, polecenia) ustnie w zdecydowanej formie выдавать
publikować coś издавать выпускать на свет
wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś расходовать тратить
wydzielać coś, wydobywać z siebie издавать
mieć wrażenie autentyczności zdarzenia (faktu) nierzeczywistego; przedstawiać się w innym świetle казаться

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
dosyć oficjalnie książka, broszura, album lub inna rzecz drukowana przez wydawnictwo (1.1) издание публикация
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki издательство

wydać ˈvɨdaʨ̑ v
aspekt dokonany od: wydawać выдать

wydma ˈvɨdma n
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr; дюна

wydmuszka vɨˈdmuʃka n
skorupka jajka, którego zawartość została wydmuchana przez małą dziurkę выдутое яйцо

wydra ˈvɨdra n
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści; выдра

wydruk ˈvɨdruk n
efekt pracy drukarki, telefaksu lub innego urządzenia drukującego распечатка

wydrzyk n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Stercorarius поморник

wydrzyk ostrosterny n
(ornitologia, ornitologiczny) Stercorarius parasiticus, gatunek ptaka z rodzaju wydrzyków; короткохвостый поморник

wydział ˈvɨʥ̑aw n
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę факультет

wydłużyć vɨˈdwuʒɨʨ̑ v
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć удлинять
uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż удлинять

wygarbować v
zakończyć proces garbarskiej obróbki skóry, wyprawić skórę выдубить продубить

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu вид внешность

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
mieć dany wygląd выглядеть
wychylać się spoza przeszkody lub z okna выглядывать
wyczekiwać kogoś lub czegoś дожидаться ожидать поджидать

wygnanie vɨˈɡnãɲɛ n
przymusowy pobyt poza krajem, zwykle bez możliwości powrotu do ojczyzny изгнание
zmuszenie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu изгнание

wygnaniec n
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony изгнанник

wygodnie vɨˈɡɔdʲɲɛ adv
w sposób wygodny удобно

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę удобный
taki, który komuś odpowiada z jakiegoś powodu удобный

wygrać ˈvɨɡraʨ̑ v
aspekt dokonany od: wygrywać выиграть

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
grając w coś, zdobyć wygraną выигрывать
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo выигрывать

wygwizdywać ˌvɨɡvʲizˈdɨvaʨ̑ v
odtworzyć jakąś melodię za pomocą gwizdania высвистывать
wyśmiać, wyszydzić kogoś; wyrazić niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany)) освистывать шикать

wygórowany adj
zbyt duży, nadmierny чрезмерный

wygłupiać się vɨˈɡwupʲjäʨ̑‿ɕɛ v
(potocznie, potoczny) zachowywać się wesoło, robić coś dla żartu валять дурака

wyjazd ˈvɨjast n
fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca отъезд

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
czynić coś zrozumiałym объяснять

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym объяснение

wyjaśnić vɨˈjäɕɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wyjaśniać объяснить

wyjec ˈvɨjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie; ревун

wyjeżdżać vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce выезжать

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła исключение исклю́чение

wyjątkowość n
cecha tego, co jest wyjątkowe исключительность

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem исключительный

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
droga lub otwór, którym się wychodzi выход
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyjść выход
rozwiązanie kłopotliwej sytuacji выход

wyjść vɨjɕʨ̑ v
opuścić jakieś miejsce выйти

wyjść jak Zabłocki na mydle ˈvɨjɕʨ̑ ˈjaɡ zaˈbwɔʦ̑ʲci na‿ˈmɨdlɛ v
być na czymś stratnym, nie mieć żadnych korzyści убить бобра

wyjść po angielsku ˈvɨjɕʨ̑ ˌpɔ‿ãŋʲˈɟɛlsku v
wymknąć się ukradkiem, nie żegnając się z nikim; wyjść tak, by nikt tego nie zauważył уйти по-английски

wyjść za mąż ˈvɨjʑʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ v
aspekt dokonany od: wychodzić za mąż выйти замуж

wykapany ˌvɨkaˈpãnɨ adj
(potocznie, potoczny) bardzo podobny do kogoś, taki sam jak ktoś вылитый

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia; зубочистка

wykluczać v
wyłączać coś z czegoś, pomijać coś исключать

wykonalny ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ adj
możliwy do wykonania, realizacji, wprowadzenia w życie выполнимый

wykonanie ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wykonać выполнение исполнение

wykonawca ˌvɨkɔ̃ˈnafʦ̑a n
ten, który wykonuje, urzeczywistnia, wprowadza w czyn исполнитель

wykonawczy ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ adj
związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś исполнительный

wykonawczyni ˌvɨkɔ̃nafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
kobieta wykonawca, realizująca, wcielająca w życie исполнительница

wykonawstwo ˌvɨkɔ̃ˈnafstfɔ n
ogół czynności i robót dotyczących realizacji projektów budowlanych исполнение подряд подрядный работа

wykonać vɨˈkɔ̃naʨ̑ v
(zobacz) wykonywać изготовить

wykonywać ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
wytwarzać lub produkować coś изготавливать

wykopywać ˌvɨkɔˈpɨvaʨ̑ v
utworzyć dół poprzez kopanie, wydobywanie ziemi выкапывать вырывать
wydobyć z ziemi coś, co w niej było выкапывать вырывать
kopiąc, wydostać się skądś; odgrzebać, wygrzebać się выкопаться

wykorzystać ˌvɨkɔˈʒɨstaʨ̑ v
(zobacz) wykorzystywać использовать

wykorzystywać ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑ v
mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś использовать пользоваться
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby пользоваться использовать

wykończeniowiec n
robotnik pracujący przy pracach wykończeniowych отделочник

wykpić ˈvɨkpʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wykpiwać высмеять
czasownik zwrotny → uchylić się od czegoś; wykręcić się отделаться увернуться

wykroczenie ˌvɨkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(książkowy) działanie sprzeczne z przyjętymi normami, zasadami проступок
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany; проступок

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf n
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf детектор лжи

wykryć ˈvɨkrɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: wykrywać обнаружить

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata; восклицательный знак междометие

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki образование

wykształcony ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
taki, który posiadł szeroką wiedzę, ukończył jakąś szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię образованный

wykusz ˈvɨkuʃ n
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji; эркер

wykuć v
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) (szkolnictwo, szkolny) nauczyć się na pamięć выдолбить вызубрить вытвердить

wykwintny adj
będący w dobrym guście, wytworny, wyszukanie elegancki утончённый изысканный

wykład ˈvɨkwat n
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat лекция

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
uczyć czegoś, prowadzić wykłady преподавать

wykładowca ˌvɨkwaˈdɔfʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni преподаватель

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy вместе с водой выплеснуть и ребёнка

wylogowywać ˌvɨlɔɡɔˈvɨvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym закончить работа

wylądować v
aspekt dokonany od: lądować приземлиться

wymaganie ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ n
wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba требование

wymagać vɨ̃ˈmaɡaʨ̑ v
potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne требовать
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się требовать

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego обмен

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
(fizyka, fizyczny) miano, określenie typu wielkości fizycznej; размерность
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; измерение
wielkość, rozmiar, ilość величина масштаб объём размер

wymienialność n
cecha tego, co wymienialne конвертируемость

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego менять

wymienić vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wymieniać выменить сменить

wymiennik vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła; теплообменник

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła; теплообменник

wymienny vɨ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
taki, który można wymienić обменный

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka рвать

wymioty vɨ̃ˈmʲjɔtɨ n
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną; рвота
wymiociny, to co zostało zwymiotowane блевотина

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych; вымя

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
sposób artykulacji dźwięków mowy произношение выговор
wydźwięk, rodzaj wniosków lub odczuć, jakie z czegoś wynikają значение оттенок

wymuszać vɨ̃ˈmuʃaʨ̑ v
usiłować uzyskać coś wywierając na kogoś nacisk вымогать

wymyślać vɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑ v
aspekt niedokonany od: wymyślić придумывать

wymyślać od najgorszych vɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑ ˌɔd‿najˈɡɔrʃɨx v
bardzo ostro kogoś karcić, używając obelżywych, obraźliwych słów ругать последними словами

wymyślać od ostatnich vɨ̃ˈmɨɕlaʨ̑ ˌɔd‿ɔˈstatʲɲix v
bardzo ostro kogoś karcić, używając obelżywych, obraźliwych słów ругать последними словами

wymyślić vɨ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑ v
wpaść na jakiś pomysł придумать

wymówka n
pretensja wyrażana słownie выговор
wykrętne usprawiedliwienie оправдание отговорка

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę снимать брать напрокат нанимать
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę отдавать напрокат сдавать в наём

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł изобретатель

wynalazczyni ˌvɨ̃nalaʃˈʧ̑ɨ̃ɲi n
autorka wynalazku, kobieta, która coś wynalazła изобретательница

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
coś, co wynaleziono; изобретение

wynik ˈvɨ̃ɲik n
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu счёт
rezultat, skutek результат
(matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia) результат

wynikać vɨ̃ˈɲikaʨ̑ v
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek следовать вытекать

wyniosły vɨ̃ˈɲɔswɨ adj
będący wyrazem postawy dumy, zarozumiałości i wywyższania się nad innych высокомерный надменный
dumny, zarozumiały i wywyższający się nad innych важный высокомерный гордый надменный

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń; воображение

wyobrażać ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑ v
tworzyć sobą jakiś obraz, symbol изображать
tworzyć obraz czegoś изображать
rozumieć coś воображать себе представлять себе
tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym) воображать себе представлять себе

wyodrębniać ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲäʨ̑ v
czynić odrębnym lub wyrazistym обособлять

wypadać vɨˈpadaʨ̑ v
poruszać się pod wpływem grawitacji na zewnątrz czegoś выпадать

wypadek vɨˈpadɛk n
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał несчастный случай катастрофа
to, co wydarzyło się lub wydarzy w przyszłości, zdarzenie происшествие случай событие факт

wypełnienie ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba пломба

wypiek ˈvɨpʲjɛk n
czynność wypiekania выпечка
produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia выпечка

wypierdek vɨˈpʲjɛrdɛk n
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) ktoś niewydarzony i lekceważony выпердыш

wypierdolić ˌvɨpʲjɛrˈdɔlʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wypierdalać выпиздить

wypić ˈvɨpʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: pić выпить

wypoczynek ˌvɨpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
regeneracja i odzyskiwanie sił w czasie wolnym od pracy отдых

wypoczywać v
przywracać dobre samopoczucie, siły życiowe, odstępując od codziennych czynności, od pracy отдыхать

wyposażyć ˌvɨpɔˈsaʒɨʨ̑ v
zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś оборудовать

wypracowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wypracować сочинение

wyprasować ˌvɨpraˈsɔvaʨ̑ v
wygładzić tkaninę za pomocą gorącego żelazka выгладить выутюжить

wyprawa vɨˈprava n
podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych поход

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu распродажа

wyprzedzać vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc) обгонять

wyprzedzić vɨˈpʃɛʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: wyprzedzać обогнать

wyraz ˈvɨras n
przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy выражение
symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową; лексема слово
wymowa / odbicie / uzewnętrznienie czegoś проявление

wyrazić vɨˈraʑiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wyrażać выразить

wyraźnie vɨˈraʑɲɛ adv
w sposób niepozostawiający wątpliwości несомненно
w sposób łatwy do zaobserwowania lub usłyszenia чётко отчётливо разборчиво

wyraźność n
cecha tego, co wyraźne; cecha tych, którzy są wyraźni разборчивость

wyrażać vɨˈraʒaʨ̑ v
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś выражать
formułować wyrażenie, wypowiadać się, mówić na jakiś temat выражаться высказываться

wyrażenie przyimkowe ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ ˌpʃɨ<sup>j</sup>ĩmˈkɔvɛ n
(gramatyka) połączenie przyimka z rzeczownikiem, przysłówkiem, liczebnikiem lub zaimkiem; предложная группа

wyrok ˈvɨrɔk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu dotyczące kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego; приговор

wyrostek robaczkowy vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka; аппендикс

wyrostkowy adj
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) związany z wyrostkiem robaczkowym аппендиксный

wyrwiząb vɨrˈvʲizɔ̃mp n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) dentysta зубодёр

wyrzec v
wyprzeć się czegoś lub kogoś отречься

wyrzucać vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ v
aspekt niedokonany od: wyrzucić выбрасывать

wyrzucać pieniądze przez okno vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ pʃɛz‿ˈɔknɔ v
marnować pieniądze бросать деньги на ветер

wyrzucać pieniądze w błoto vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ ˈv‿bwɔtɔ v
marnować, marnotrawić pieniądze бросать деньги на ветер

wyrzucić vɨˈʒuʨ̑iʨ̑ v
pozbyć się czegoś выбросить

wyrób ˈvɨrup n
przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji изделие продукт
wyrabianie продукция выделка изготовление производство

wyróżniać vɨˈruʒʲɲäʨ̑ v
zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo отличать

wysepka vɨˈsɛpka n
(zdrobniale) od: wyspa островок
mała wyspa островок

wysiadać vɨˈɕadaʨ̑ v
opuszczać pojazd, łódź lub samolot высаживаться

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś труд усилие

wysoki vɨˈsɔci adj
mający duży wymiar pionowy высокий

wysokie napięcie vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów) высокое напряжение

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
(odprzymiotnikowy) → wysoki высоко

wysoko- vɨˈsɔkɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą wysokość, dużą wartość, na znaczną zawartość czegoś lub znaczne natężenie cechy tego, co określa drugi człon złożenia высоко-

wysokokaloryczny ˌvɨsɔkɔkalɔˈrɨʧ̑nɨ adj
mający, dostarczający dużą ilość kalorii высококалорийный

wysokoobrotowy adj
(technologia, technika, techniczny) pracujący na wysokich obrotach высокооборотный

wysokoplenny ˌvɨsɔkɔˈplɛ̃nːɨ adj
(rolnictwo, rolniczy) dający wysokie, obfite plony высокоурожайный

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
odległość od ziemi высота
wymiar pionowy czegoś высота

wyspa ˈvɨspa n
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; остров
(zobacz) wyspa kuchenna кухня-остров

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
mieszkaniec wyspy островитянин

wyssać ˈvɨsːaʨ̑ v
wydobyć lub opróżnić poprzez ssanie высосать

wyssać z mlekiem matki ˈvɨsːaʥ̑ ˈz‿mlɛcɛ̃m ˈːatʲci v
mieć wrodzoną lub nabytą w dzieciństwie cechę всосать с молоком матери

wystarczająco ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ adv
w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio достаточно

wystarczający adj
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom достаточный

wystarczać vɨˈstarʧ̑aʨ̑ v
aspekt niedokonany od: wystarczyć (być dostatecznym powodem); (zobacz) warunek wystarczający хватать
aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować) быть достаточный хватать

wystarczyć vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑ v
być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć хватить
stać się dostatecznym powodem czegoś ((zobacz) warunek wystarczający) хватить

wystawa vɨˈstava n
miejsce prezentowania towarów w sklepie витрина
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz выставка

wystawienie ˌvɨstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
położenie lub skierowanie na zewnątrz, poddając jakiemuś oddziaływaniu выставление

wystawić vɨˈstavʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: wystawiać выставить

wystawny vɨˈstavnɨ adj
okazale urządzony lub zorganizowany, świadczący o zamożności роскошный

wystrzał n
efekt wyrzucenia pocisku z broni miotającej lub broni palnej выстрел

występek vɨˈstɛ̃mpɛk n
(książkowy) czyn niewłaściwy moralnie, niezgodny z normami społecznymi правонарушение

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar встречаться наличествовать обитать
odgrywać rolę (w teatrze, filmie) выступать сниматься
opuszczać jakąś organizację, partię выходить уходить

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
nadawać, wydawać z siebie; emitować выслать
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych посылать высылать
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu посылать высылать

wytrawny adj
(kulinaria) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki сухой

wytrzeć ˈvɨṭʃɛʨ̑ v
aspekt dokonany od: wycierać вытереть

wytrzymałość ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑ n
(technologia, technika, techniczny) odporność materiałów i konstrukcji na działanie czynników fizycznych выносливость
umiejętność zniesienia wielu problemów выносливость устойчивость

wytwarzanie ˌvɨtfaˈʒãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wytwarzać производство

wytwórca vɨˈtfurʦ̑a n
ten, kto coś wytwarza, produkuje производитель

wywiad ˈvɨvʲjat n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zbieranie informacji o chorym, jego stanie zdrowia; опрос расспрос
instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw; разведка
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom интервью

wywiad lekarski ˈvɨvʲjat lɛˈkarsʲci n
(medycyna, medyczny) (zobacz) anamneza; анамнез болезни

wywiadówka ˌvɨvʲjaˈdufka n
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci родительское собрание

wywierać vɨˈvʲjɛraʨ̑ v
działać na coś z pewną siłą оказывать
oddziaływać na kogoś lub na coś w jakiś sposób albo z określonym skutkiem вызывать
wywoływać określone myśli i odczucia производить

wywiesić v
umieścić przedmiot (zwykle o płaskim kształcie) nad podłożem na zewnątrz czegoś вывесить

wywoływać ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑ v
powodować вызывать

wyzdrowieć vɨˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑ v
aspekt dokonany od: zdrowieć выздороветь

wyzionąć ducha v
(podniośle) umrzeć, skonać испустить дух испустить последний вздох отдать богу душу

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego; вероисповедание
przyznanie się do czegoś признание

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią вызов испытание

wyzwoleniec n
(historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela вольноотпущенник

wyzwoleńczy ˌvɨzvɔˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨ adj
którego celem jest wyzwolenie kogoś lub czegoś (najczęściej w kontekście wojennym) освободительный

wyzwoliciel n
ten, kto wyzwolił (kogoś lub coś) освободитель

wyzywać v
obrzucać obelgami обзывать
proponować walkę вызывать

wyć vɨʨ̑ v
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć выть
o ludziach przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości выть

wyłazić ze skóry vɨˈwaʑiʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ v
(potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć из кожи вон лезть

wyłączać vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia выключать

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych исключительно

wyłącznik vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie выключатель

wyłączyć vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: wyłączać выключить

wyściełać vɨˈɕʨ̑ɛwaʨ̑ v
wykładać czymś miękkim wnętrze lub powierzchnię czegoś выстилать

wyścig ˈvɨɕʨ̑ik n
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; гонка
staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie гонка

wyściółczak vɨˈɕʨ̑uwʧ̑ak n
(medycyna, medyczny) nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściółki эпендимома

wyśmienicie ˌvɨɕmʲjɛ̇̃ˈɲiʨ̑ɛ adv
w sposób wyśmienity отлично

wyśmienity adj
(książkowy) wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity отличный отменный

wyświetlacz vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑ n
tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje дисплей

wyż n
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery; антициклон

wyżymaczka ˌvɨʒɨ̃ˈmaʧ̑ka n
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką; выжималка

wz- vz prefix
w połączeniu z czasownikiem uwydatnia wykonanie lub intensywność tego, co oznacza czasownik вз

wzajemnie vzaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
jeden drugiego, jeden drugiemu взаимно
również, tak samo – w odpowiedzi na czyjeś życzenia и вам того же

wzajemność vzaˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
fakt, że coś dotyczy obu stron sporu, konfliktu itp. взаимность
odwzajemnione uczucie взаимность

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony взаимный

wzbudzać ˈvzbuʣ̑aʨ̑ v
wywoływać, powodować внушать возбуждать

wzbudzić ˈvzbuʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: wzbudzać возбудить

wzdłuż vzdwuʃ adv
równolegle do dłuższego boku, na całej długości, przez całą długość вдоль

wzdłuż vzdwuʃ preposition
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu вдоль

wzdłuż i wszerz ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ adv
wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony вдоль и поперёк

wzgląd vzɡlɔ̃nt n
branie pod uwagę, liczenie się соображение

względność ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
zależność czegoś od różnych czynników относительность

względny ˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy относительный

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
(geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie; холм

wziąć vʲʑɔ̇̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: brać взять
skorzystać z czegoś взять
zastosować, zażyć использовать

wziąć byka za rogi v
podjąć się czegoś ważnego bez wahania się, bez zastanowienia взять быка за рога

wzmianka ˈvzmʲjãnka n
krótka informacja o czymś, napomknięcie заметка

wzniesienie vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
miejsce wyższe od innych w okolicy; возвышенность

wzrok vzrɔk n
(potocznie, potoczny) czyjeś spojrzenie взгляд
zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu; зрение

wzrost vzrɔst n
wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia рост высота
zwiększanie się jakiejś wartości рост увеличение

wzór vzur n
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce) узор
model służący jako przykład do powielania w produkcji образец
schemat, według którego należy postępować образец пример
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego формула

wódeczka vuˈdɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: wódka водочка

wódka ˈvutka n
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników; водка

wójt vujt n
(administracja) urzędnik samorządowy stojący na czele gminy wiejskiej; войт

wówczas ˈvufʧ̑as pronoun
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi тогда

wóz vus n
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie воз телега

wózek ˈvuzɛk n
mały pojazd kołowy; тележка

wózek dziecięcy n
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka; детская коляска коляска

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd. коляска

wół vuw n
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego; вол

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
badać zapach nozdrzami нюхать

wąs vɔ̃w̃s n
u ludzi: zarost nad górną wargą; ус

wąsaty vɔ̃w̃ˈsatɨ adj
(o człowieku) mający wąsy (zwykle pokaźne) усатый

wąsik n
(zdrobniale) od wąs усик

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
mający niewielką szerokość узкий

wąsko ˈvɔ̃w̃skɔ adv
(przysłówek) od: wąski узко

wąskotorówka n
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) kolejka wąskotorowa; узкоколейка

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
(architektura, architektoniczny) sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze; кладка
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); поток
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ уток
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję; сюжетный линия

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość сомневаться

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś сомнение

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności сомнительный

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt; печень печёнка

wątrobianka ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka n
(kulinaria) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana ливерная колбаса

wąwóz ˈvɔ̃w̃vus n
(geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach; овраг ущелье

wąż vɔ̃w̃ʃ n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele; змея
(przenośnie, przenośnia) ktoś podły i podstępny гадюка змея
giętka rura do transportu wody шланг

węch vɛ̃w̃x n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń нюх чутьё
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia; обоняние нюх

wędka ˈvɛ̃ntka n
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka; удочка

wędkarstwo vɛ̃ntˈkarstfɔ n
rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę; рыбная ловля ужение

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
osoba łowiąca ryby na wędkę рыболов

wędlina vɛ̃nˈdlʲĩna n
(kulinaria) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany; колбасные изделия копчёности

wędrować vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
przebywać długą drogę skądś dokądś бродить

wędzić v
(kulinaria) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu коптить
(kulinaria) być wędzonym (1.1) коптиться

wędzony adj
(kulinaria) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia копчёный

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6; углерод
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy; уголь

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; бурый уголь
opał z węgla (1.1) бурый уголь

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; каменный уголь
opał z węgla (1.1) каменный уголь

węgielny vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ adj
(budownictwo) dotyczący węgła краеугольный угольный

węgierka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) odmiana śliwy o ciemnogranatowych (fioletowych), owalnych, bardzo słodkich owocach z żółtym miąższem; венгерка

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów венгерский

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci n
ugrofiński język używany przez Węgrów; венгерский

węgieł ˈvɛ̃ŋʲɟɛw n
(budownictwo) zewnętrzny róg budynku угол

węglan ˈvɛ̃ŋɡlãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego; карбонат углекислая соль

węglan litu ˈvɛ̃ŋɡlãn ˈlʲitu n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól litowa kwasu węglowego, bezwonny, krystaliczny, biały proszek, stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych i jako lek przeciwdepresyjny; карбонат лития

węglarka vɛ̃ŋɡˈlarka n
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej полувагон
(kolejnictwo) wagon z burtami służący do przewozu materiałów sypkich, m.in. węgla; полувагон

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego; угольщик
ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem угольщик

węglowiec vɛ̃ŋɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) masowiec do transportu węgla; углевоз угольщик

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu; углевод

węglowodanowy ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdãˈnɔvɨ adj
dotyczący węglowodanów углеводный

węglowodór n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru углеводород

węglowy vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ adj
(chemia, chemiczny) dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla углеродный
dotyczący węgla; przewożący węgiel; poruszający się na węgiel угольный

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny węgorzowatych; угорь

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; узел
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; узел

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem гордиев узел

wężowy vɛ̃w̃ˈʒɔvɨ adj
charakterystyczny dla węża; dotyczący, odnoszący się do węża змеиный
wykonany ze skóry węża змеиный

wężyk ˈvɛ̃w̃ʒɨk n
(zdrobniale) od: wąż змейка
mały wąż змейка

wężówka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhingidae; змеешейка

władca ˈvwatʦ̑a n
osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika властелин владыка повелитель

władykaukaski adj
związany z Władykaukazem, dotyczący Władykaukazu владикавказский

władywostocki adj
(geografia, geograficzny) związany z Władywostokiem, dotyczący Władywostoku, pochodzący z Władywostoku владивостокский

władza ˈvwaʣ̑a n
(zobacz) władze власть орган власть
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą власть
ludzie, którzy rządzą власть

włamanie vwãˈmãɲɛ n
napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających взлом

włamywacz vwãˈmɨvaʧ̑ n
złodziej dokonujący kradzieży z włamaniem взломщик

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej собственность
rzecz posiadana przez kogoś собственность
właściwość, cecha свойство

własny ˈvwasnɨ adj
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu собственный

własowiec n
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz kolaboracyjnej Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej dowodzonej przez gen. Andrieja Własowa власовец

włazić w dupę ˈvwaʑiʥ̑ ˈv‿dupɛ v
(przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) bezceremonialnie podlizywać się, starać się przypodobać лезть в жопу

włazić z butami do duszy ˈvwaʑiʥ̑ z‿buˈtãmʲi dɔ‿ˈduʃɨ v
niedelikatnie wtrącać się w czyjeś prywatne sprawy, nie licząc się z czyimiś uczuciami лезть в душу

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność владелец хозяин собственник властитель

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi собственно на самом деле по сути

właściwość vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
cecha, zwykle jakiejś substancji свойство признак

właśnie ˈvwaɕɲɛ adv
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia как раз только что

właśnie ˈvwaɕɲɛ particle
…potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy вот это именно
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym именно

włochatka vwɔˈxatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi; сыч мохноногий

włochaty adj
pokryty sierścią, włosami, włoskami lub kudłami волосатый

włodzimierski adj
związany z Włodzimierzem, dotyczący Włodzimierza владимирский

włos vwɔs n
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków; волос

włoski ˈvwɔsʲci adj
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch итальянский
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii итальянский

włoski ˈvwɔsʲci n
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech; итальянский италья́нский

włosy ˈvwɔsɨ n
owłosienie głowy ludzkiej волосы

włoszczyzna n
(kulinaria) warzywa używane do przygotowania zupy lub wywaru z warzyw коренья

włócznik n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec меч-рыба

włóczęga vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa n
osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych бродяга

włókiennictwo ˌvwucɛ̇̃ɲˈːiʦ̑tfɔ n
gałąź przemysłu zajmująca się produkcją tkanin, nici, dzianin, itp. текстильный промышленность

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej включать
wcielać kogoś lub coś do jakiegoś zbioru включать присоединять причислять

włączyć ˈvwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: włączać включить

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka; бешенство

wściekły ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ adj
o zwierzęciu: chory na wściekliznę бешеный
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony яростный

wślizg fʲɕlʲisk n
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki подкат

wśród fʲɕrut preposition
w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni) среди

z s z zet preposition
…wskazujący punkt początku ruchu из с
…wskazujący okres из с
…wskazujący przyczynę из с
…wskazujący źródło из с
…wskazujący składnik, materiał из с со

z całego serca s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a adv
całym sobą, całkowicie, angażując wszystkie swoje uczucia от всего сердца

z góry ˈz‿ɡurɨ adv
(urzędowy) przed otrzymaniem towaru, wykonaniem usługi, pracy itp. płacić платить вперёд

z góry ˈz‿ɡurɨ idiom
z jakiejś wysokości сверху
z wyższością, pogardą сверху
zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem заранее

z krwi i kości ˈs‿kr̥fʲi ː‿ˈkɔɕʨ̑i adj
prawdziwy, autentyczny z pochodzenia, z natury; mający charakterystyczne cechy jakiegoś typu полнокровный чистокровный

z lotu ptaka ˈz‿lɔtu ˈptaka adv
z góry, zazwyczaj z dużej wysokości с высоты птичьего полёта с птичьего полёта

z poważaniem ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m idiom
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie с уважением

z powodu s‿pɔˈvɔdu
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności по причине

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem обратно назад вспять
znowu przywracając pierwotny stan назад обратно вспять

z reguły z‿rɛˈɡuwɨ adv
zazwyczaj, zwykle как правило

z rzadka ˈz‿ʒatka adv
dość rzadko изредка

z ręką na sercu ˈz‿rɛ̃ŋkɔ̃w̃ na‿ˈsɛrʦ̑u adv
otwarcie, szczerze, bez kręcenia положа руку на сердце

z tarczą lub na tarczy ˈs‿tarʧ̑ɔ̃w̃ ˈlup na‿ˈtarʧ̑ɨ adv
(o pojedynku lub sytuacji odbieranej jako pojedynek) zwyciężyć spektakularnie albo przegrać dotkliwie, bez możliwości innego rozstrzygnięcia со щитом или на щите

z tyłu adv
od przeciwnej strony niż przód позади сзади

za za preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem за
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem за
…służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie через
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem за позади

za darmo adv
bezpłatnie, gratis бесплатно даром задаром

za friko za‿ˈfrʲikɔ adv
(potocznie, potoczny) za darmo бесплатно

za króla Ćwieczka za‿ˈkrula ˈʨ̑fʲjɛʧ̑ka idiom
bardzo dawno temu при царе Горохе

za kółkiem za‿ˈkuwʲcɛ̃m adv
(potocznie, potoczny) za kierownicą, jako kierowca за рулём

za nic na świecie za‿ˈɲiʦ̑ na‿ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ adv
absolutnie nie; nigdy; za żadną cenę ни за что на свете

za żadne skarby świata za‿ˈʒadnɛ ˈskarbɨ ˈɕfʲjata adv
kategoryczna odmowa na czyjąś propozycję ни за какие деньги

zaaferować ˌzaːfɛˈrɔvaʨ̑ v
zajmować czym, niepokoić занять поглотить

zabajkalski adj
położony na wschód od Bajkału забайкальский
związany z Zabajkalem, dotyczący Zabajkala забайкальский

zabarwiać zaˈbarvʲjäʨ̑ v
aspekt niedokonany od: zabarwić окрашивать

zabarwić zaˈbarvʲiʨ̑ v
nadać czemuś barwę окрасить

zabawa zaˈbava n
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia игра

zabawka zaˈbafka n
rzecz służąca do zabawy; игрушка

zabawny zaˈbavnɨ adj
o wesołym usposobieniu потешный
wywołujący rozbawienie, śmiech забавный смешной

zabierać zaˈbʲjɛraʨ̑ v
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś забирать

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ забивать заколачивать
pozbawiać życia убивать
trudzić się, doprowadzać do utraty sił i zdrowia убиваться

zabijać czas zaˈbʲijäʨ̑ ˈʧ̑as v
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre убивать время

zabić ˈzabʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: zabijać убить

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś запрещать

zabrać ˈzabraʨ̑ v
(zobacz) zabierać забрать

zabronić zaˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: zabraniać запретить

zabudowa ˌzabuˈdɔva n
ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze застройка

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy нарушение расстройство

zabytek zaˈbɨtɛk n
budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną; памятник архитектура

zabójca zaˈbujʦ̑a n
ktoś, kto zabił lub zabija убийца

zabójczy zaˈbujʧ̑ɨ adj
powodujący śmierć убийственный

zabłądzić zaˈbwɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi заблудиться

zachmurzenie ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ n
(meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury; облачность

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód западный
dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym западный

zachodnioeuropejski adj
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią западноевропейский

zachodniosłowiański ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny западнославянский

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą закатываться заходить
odwiedzać kogoś przy okazji заходить
pokrywać się nalotem покрываться
zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce возникать происходить

zachorowalność n
liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań заболеваемость

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
stać się chorym, popaść w chorobę заболеть
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo zapragnąć wejść w posiadanie czegoś заболеть

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje; поведение

zachować się jak świnia zaˈxɔvaʨ̑‿ɕɛ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa v
(potocznie, potoczny) postąpić nieetycznie, nieprzyzwoicie wobec kogoś, zwłaszcza wobec osoby bezbronnej lub takiej, której się coś zawdzięcza поступить по-свински

zachwycać zaˈxfɨʦ̑aʨ̑ v
wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu восхищать

zachwyt ˈzaxfɨt n
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem восхищение

zachód ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy; запад
chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem закат
trud, wysiłek, starania старание усилие хлопоты

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
zjawisko chowania się słońca za horyzont закат солнца закат

zachęcać zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś побуждать

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
pragnący więcej niż potrzebuje жадный

zaciekawienie n
chwilowe zainteresowanie czymś заинтересованность

zacier n
(spożywczy) fermentująca mieszanina na wódkę брага

zaciągać zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
mustrować się вступать завербовываться поступать
wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska вступать завербовываться поступать
paląc tytoń, wciągać dym do płuc затягиваться

zacofanie ˌzaʦ̑ɔˈfãɲɛ n
opóźnienie w rozwoju pod względem technologicznym, społecznym itd. отсталость
wrogość wobec postępu косность отсталость

zacytowanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zacytować процитирование

zacytować ˌzaʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: cytować процитировать

zaczerwienić ˌzaʧ̑ɛrˈvʲjɛ̇̃ɲiʨ̑ v
stać się czerwonym покраснеть
zawstydzić się i oblać rumieńcem na twarzy покраснеть

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
przystępować do wykonywania jakiejś czynności начинать
wykonywać jakąś czynność przed inną начинать
wziąć część z nienapoczętej całości начинать
wchodzić w pewien stan lub okres начинать стать
mieć swój początek начинаться

zacząć ˈzaʧ̑ɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: zaczynać начать

zad zat n
(dawniej, dawny) tył, tylna część зад
tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia зад
(potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka задница

zadanie zaˈdãɲɛ n
coś, co należy wykonać задание задача

zadek ˈzadɛk n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) pupa, tyłek, siedzenie задница
(zdrobniale) od: zad зад

zadnieprzański adj
związany z Zadnieprzem, dotyczący Zadnieprza, pochodzący z Zadnieprza заднепровский

zadowalać ˌzadɔˈvalaʨ̑ v
spełniać, zaspokajać seksualnie быть доволен
zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom удовлетворять

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy удовлетворение нега

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny довольный

zadupie zaˈdupʲjɛ n
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp. глубинка глухомань захолустье

zadyma n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna бесопрядки потасовка

zadzierać nosa zaˈʥ̑ɛraʨ̑ ˈnɔsa v
być zarozumiałym задирать нос

zadzwonić zaˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
(telekomunikacja) nawiązać połączenie telefoniczne позвонить
o dzwonie, dzwonku, telefonie wydać dźwięk зазвенеть зазвонить
wydobyć dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka зазвонить

zagadka zaˈɡatka n
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni; загадка
łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne загадка
intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia загадка

zagadkowy ˌzaɡatˈkɔvɨ adj
tajemniczy, pełen sekretów загадочный

zagadnienie ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
omawiany temat, wątek, problem, kwestia вопрос

zagajnik n
(leśnictwo) młody, niewielki las роща

zaganiacz zaˈɡãɲaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais icterina, drobny ptak śpiewający; пересмешка

zaginiony ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ adj
utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni пропавший

zaglądać zaˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
patrzeć w głąb czegoś заглядывать

zaglądać do butelki zaˈɡlɔ̃ndaʥ̑ ˌdɔ‿buˈtɛlʲci v
pić alkohol, popijać заглядывать в бутылку заглядывать в рюмку

zaglądać do kieliszka zaˈɡlɔ̃ndaʥ̑ ˌdɔ‿cɛˈlʲiʃka v
popijać, pić często alkohol заглядывать в бутылку заглядывать в рюмку

zagnieść v
(kulinaria) (cukiernictwo) połączyć składniki ciasta ugniatając je rękoma замесить

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy заграничный зарубежный

zagroda zaˈɡrɔda n
dom na wsi wraz z zabudowaniami gospodarczymi i zazwyczaj otoczonym płotem obszarem двор

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
coś, co jest niebezpieczne угроза

zagwozdka zaˈɡvɔstka n
(potocznie, potoczny) problem, dylemat (zwykle niewielki) загвоздка

zagęstnik n
substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś загуститель

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu; местоимение

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy притяжательное местоимение

zainteresowania ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲa n
ulubione czynności, zajęcia wykonywane w wolnym czasie dla relaksu увлечение

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą интерес заинтересованность

zainteresować v
wzbudzić w kimś zainteresowanie заинтересовать
wzbudzić w sobie zainteresowanie заинтересоваться

zaiwaniać ˌza<sup>j</sup>iˈvãɲäʨ̑ v
(potocznie, potoczny) szybko biec жать крыть

zajadły zaˈjadwɨ adj
uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy заядлый

zajebisty ˌzajɛˈbʲistɨ adj
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) fajny, wspaniały заебатый охуенный пиздатый

zajezdnia n
miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej; депо парк

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
użytkować pomieszczenie занимать
przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności занимать
rezerwować miejsce занимать
zainteresować czymś занимать
zapełniać sobą przestrzeń lub powierzchnię занимать
znaleźć się w jakiejś klasyfikacji занимать
opiekować się kimś заниматься
pracować nad czymś заниматься
zapalić się od czegoś вспыхивать загораться заниматься

zajrzeć ˈzajʒɛʨ̑ v
popatrzeć do środka czegoś заглянуть

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; заяц
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1); заяц

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: zając зайчик
mały lub młody zając зайчик
ruchome refleks światła rzucane zwykle przez lusterko зайчик

zajęcie zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) areszt nałożony na czyjąś własność арест
praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś занятие

zajęczy zaˈjɛ̃n͇ʧ̑ɨ adj
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca заячий

zajęczyca n
samica zająca зайчиха

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność занятой

zajść zajɕʨ̑ v
(astronomia, astronomiczny) schować się za horyzont зайти закатиться
wstąpić gdzieś зайти

zakaukaski adj
związany z Zakaukaziem, dotyczący Zakaukazia закавказский

zakaz ˈzakas n
zabronienie czegoś komuś запрет

zakazany owoc ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami запретный плод

zakazać zaˈkazaʨ̑ v
(zobacz) zakazywać запретить

zakazywać ˌzakaˈzɨvaʨ̑ v
zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności запрещать

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu инфекция заражение

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie влюблённый

zakochać się zaˈkɔxaʨ̑‿ɕɛ v
poczuć miłość do kogoś влюбиться

zakochiwać się v
zaczynać odczuwać do kogoś miłość влюбляться

zakon ˈzakɔ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł; орден

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego монахиня

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego; монах чернец

zakonny zaˈkɔ̃nːɨ adj
dotyczący zakonu, właściwy zakonowi, związany z zakonem, należący do zakonu монашеский

zakopać topór wojenny zaˈkɔpaʨ̑ ˈtɔpur vɔˈjɛ̃nːɨ v
przestać o coś z kimś walczyć зарыть топор войны

zakończyć zaˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: kończyć закончить

zakres ˈzakrɛs n
granice zasięgu jakiegoś zjawiska область
obszar działania, zainteresowań, aktywności itp. область

zakreślacz zaˈkrɛɕlaʧ̑ n
gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu маркер

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg поворот разворот
zmiany kierunku ruchu поворот

zakuty łeb zaˈkutɨ ˈwɛp n
osoba mało inteligentna, tępa; ktoś, kto nie umie się czegoś nauczyć тупица

zakwaszać v
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi закислять
(kulinaria) poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji заквашивать
(kulinaria) poddawać dłuższej fermentacji заквашивать квасить

zakąska zaˈkɔ̃w̃ska n
potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki закуска

zakątek zaˈkɔ̃ntɛk n
miejsce położone na uboczu закуток уголок

zakład ˈzakwat n
instytucja naukowa, lecznicza itp. учреждение заведение научный учреждение парикмахерская похоронный бюро предприятие
przedsiębiorstwo produkujące coś lub świadczące usługi завод предприятие комбинат
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność пари
założona, podwinięta część czegoś запас подшивка складка

zakładać zaˈkwadaʨ̑ v
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp. основывать учреждать
przypuszczać предполагать принимать исходить предпосылать
płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem платить
ubierać się w coś, ozdabiać się czymś надевать
robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia биться об заклад держать пари спорить

zakładka zaˈkwatka n
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej закладка
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie закладка

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści; заложник пленник

zalany w drobny mak zaˈlãnɨ ˈv‿drɔbnɨ ˈmak adj
pijany do nieprzytomności пьяный вдребезги

zalać v
lejąc, przykryć coś płynem залить
lejąc, wypełnić coś налить

zalać się w drobny mak ˈzalaʨ̑‿ɕɛ ˈv‿drɔbnɨ ˈmak v
(pospolicie) upić się do utraty nieprzytomności назюзюкаться напиться вдрызг

zalać się w sztok ˈzalaʨ̑‿ɕɛ ˈf‿ʃtɔk idiom
upić się do utraty przytomności назюзюкаться напиться вдрызг

zalać się w trupa ˈzalaʨ̑‿ɕɛ ˈf‿trupa v
upić się do utraty przytomności назюзюкаться напиться вдрызг напиться мертвецки

zaledwie zaˈlɛdvʲjɛ particle
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno едва
partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki всего лишь

zalegalizować ˌzalɛɡalʲiˈzɔvaʨ̑ v
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem оформить

zaległość zaˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
należne komuś pieniądze задолженность

zalesiać zaˈlɛɕäʨ̑ v
o jakimś obszarze: sadzić na nim las насаждать лес проводить лесонасаждение

zaleta zaˈlɛta n
dodatnia cecha charakteru достоинство

zalewać zaˈlɛvaʨ̑ v
aspekt niedokonany od: zalać (lejąc wypełniać coś) наливать
aspekt niedokonany od: zalać (przykrywać coś płynem) заливать

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
być uwarunkowanym зависеть

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej закономерность

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności аванс

zaliczkowy adj
związany z zaliczką; będący zaliczką; udzielający zaliczek авансовый

zamach ˈzãmax n
szybkie machnięcie, energiczny ruch zazwyczaj ręką замах
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie покушение

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły; путч

zamartwica n
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci; асфиксия

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały замерзать

zamarznąć v
(fizyka, fizyczny) przejść ze stanu ciekłego w stan stały замёрзнуть

zambijski zãmˈbʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Zambia замбийский

zamek ˈzãmɛk n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny; замок
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady; замок
(krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny. замок молния
(wojskowość, wojskowy) element składowy broni palnej; затвор

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny; застёжка-молния

zamiar ˈzãmʲjar n
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje намерение

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio вместо

zamiast ˈzãmʲjast preposition
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio вместо взамен

zamieniać się w słuch zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux v
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać обратиться в слух превратиться в слух

zamienić się w słup soli zãˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swup ˈsɔlʲi v
zamrzeć w bezruchu, np. z wrażenia, zdziwienia lub przerażenia; nie wiedzieć, co powiedzieć i zrobić застыть как соляной столб застыть как соляной столп

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
planować coś, mieć intencję coś zrobić намереваться

zamierzyć zãˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: zamierzać вознамериться намериться

zamieć ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr; буран метелица метель пурга

zamiłowanie ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ n
znajdowanie dużej przyjemność w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś страсть любовь

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
bez dostępu, odizolowany закрытый
nieczynny закрытый
o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ закрытый
o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony закрытый
o krzywej, łamanej: stanowiący pętlę замкнутый

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno закрыть сомкнуть
(przenośnie, przenośnia) ukryć swoje uczucia, myśli закрыться запереться
np. o oknie, drzwiach: zostać zamkniętym (1.1), zatrzasnąć się заткнуться
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się замкнуться уйти в себя

zamknąć się w czterech ścianach ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ ˈf‿ʧ̑tɛrɛç ˈɕʨ̑ãnax v
odizolować się od otoczenia, zerwać kontakty z ludźmi закупориться в четырёх стенах

zamorski zãˈmɔrsʲci adj
taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem заморский

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
dysponujący dużym majątkiem богатый

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych морозилка

zamykać zãˈmɨkaʨ̑ v
(zobacz) zamknąć (np. okno) закрывать

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zamówić заказ
to, co zostało zamówione заказ

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp. заказать

zamężna zãˈmɛ̃w̃ʒna adj
(o kobiecie) taka, która ma męża замужняя

zanadto zãˈnatːɔ adv
więcej lub bardziej niż należałoby, za bardzo, za dużo слишком

zanim ˈzãɲĩm conjunction
przed jakimś wydarzeniem до

zanosić się od śmiechu zãˈnɔɕiʨ̑‿ɕɛ ɔtʲ‿ˈɕmʲjɛxu v
śmiać się bardzo gwałtownie закатываться от смеха закатываться смехом кататься со смеху покатываться со смеху

zanzibarski adj
związany z Zanzibarem, dotyczący Zanzibaru, pochodzący z Zanzibaru занзибарский

zaopatrzenie ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ n
dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy снабжение
środki lub towary konieczne do działania jednostki organizacyjnej (np. do produkcji, sprzedaży) снабжение
dział jednostki organizacyjnej realizujący (1.1) отдел снабжение

zapach ˈzapax n
węchowe wrażenie zmysłowe; запах
substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1) запах

zapadać zaˈpadaʨ̑ v
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się садиться сесть спускаться спуститься уйти укрываться
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś. заваливаться завалиться западать запасть погружаться погрузиться
wpadać w chorobę, stracić zdrowie заболевать заболеть занемогать занемочь

zapalać zaˈpalaʨ̑ v
(zobacz) zapalić (ogień) зажигать
(zobacz) zapalić (światło) зажигать

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie; воспаление

zapalenie mięśnia sercowego ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲa ˌsɛrʦ̑ɔˈvɛɡɔ n
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca, миокардит

zapalenie okrężnicy n
(medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy колит

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli; бронхит

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt; пневмония воспаление лёгких

zapalenie skóry ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ n
(medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu дерматит

zapalenie wyrostka robaczkowego n
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku; аппендицит

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
wzniecić ogień зажечь запалить

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia; зажигалка

zapamiętać ˌzapãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑ v
aspekt dokonany od: zapamiętywać запомнить

zapamiętywać ˌzapãmʲjɛ̃nˈtɨvaʨ̑ v
utrwalać coś w pamięci запоминать

zapał ˈzapaw n
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania воодушевление пыл задор запал

zapałka zaˈpawka n
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę; спичка

zapaśnik zaˈpaɕɲik n
sportowiec uprawiający zapasy (bez względu na styl) борец

zapaść ˈzapaɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi коллапс

zapewniać zaˈpɛvʲɲäʨ̑ v
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno уверять
powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał гарантировать

zapiekanka ˌzapʲjɛˈkãnka n
(kulinaria) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników; запеканка

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. застёгивать

zapis ˈzapʲis n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) punkt umowy, ustawy, rozporządzenia запись
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku запись
blp zapisy – okres czasu, kiedy można zapisać się na pewną listę запись
sposób zapisywania запись
trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania запись
zapisanie, rejestracja czegoś запись

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci записывать
trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację записывать
wypełniać coś pismem, literami записывать
o lekarzu: wskazywać komuś leki tworząc receptę прописывать
oddawać coś komuś w spadku tworząc testament завещать записывать
włączać kogoś na listę uczestników вносить в список записывать

zapiąć ˈzapʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: zapinać застегнуть

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś) предотвращать

zapobiegnąć ˌzapɔˈbʲjɛɡnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: zapobiegać предотвратить

zapolarny adj
znajdujący się za kręgiem polarnym заполярный

zapominanie ˌzapɔ̃mʲĩˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zapominać забвение

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą) забывать забыть
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś забывать забыть

zapomniał wół, kiedy cielęciem był zaˈpɔ̃mʲɲaw ˈvuwʲ ˈcɛdɨ ʨ̑ɛˈlɛ̃ɲʨ̑ɛ̃m ˈbɨw proverb
używane, gdy chce się zwrócić komuś uwagę, że nie powinien pouczać, gdyż sam kiedyś (w młodości) zachowywał się tak samo забыл бык, когда телёнком был

zapomnieć zaˈpɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑ v
aspekt dokonany od: zapominać забыть

zapomoga ˌzapɔ̃ˈmɔɡa n
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej пособие

zapora zaˈpɔra n
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni барьер заграждение помеха преграда
stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody; плотина

zapowiadać ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑ v
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić объявлять

zapowiedź zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
oznaka czegoś zbliżającego się объявление

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny приглашать
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś приглашать

zaprosić zaˈprɔɕiʨ̑ v
aspekt dokonany od: zapraszać пригласить

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia приглашение

zaprzeczenie n
wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja отрицание

zaprzedać duszę diabłu zaˈpʃɛdaʥ̑ ˈduʃɛ ˈdʲjabwu v
podporządkować się komuś całkowicie, być na czyichś usługach w zamian za jakieś korzyści, rezygnując z wyznawanych wcześniej wartości i zasad moralnych продать свою душу дьяволу

zaprzyjaźnić się v
nawiązać z kimś bliskie, serdeczne stosunki сдружиться

zapytać zaˈpɨtaʨ̑ v
zadać pytanie спросить

zapłacić zaˈpwaʨ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: płacić заплатить

zapładniać zaˈpwadʲɲäʨ̑ v
powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka оплодотворять

zapłakany ˌzapwaˈkãnɨ adj
o człowieku: ze śladami płaczu na twarzy заплаканный

zapłodnienie n
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem оплодотворение

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę зарабатывать

zarastać zaˈrastaʨ̑ v
(o roślinności) pokrywać coś rozrastając się зарастать
(o zaroście, owłosieniu) pokrywać jakąś część ciała зарастать
(medycyna, medyczny) goić się, pokrywając się tkanką зарастать

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych; зороастризм

zaratusztriański adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z zaratusztrianizmem зороастрийский

zaraz ˈzaras particle
w krótkim czasie сейчас сразу тотчас тут же

zaraza zaˈraza n
(potocznie, potoczny) rodzaj wyzwiska зараза
masowa choroba zakaźna; epidemia зараза

zarazem zaˈrazɛ̃m particle
partykuła informująca o współwystępowaniu dwóch cech dotyczących tej samej rzeczy lub osoby в то же время одновременно

zarażenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zarazić заражение

zarezerwować v
aspekt dokonany od: rezerwować забронировать зарезервировать

zarobek zaˈrɔbɛk n
wynagrodzenie za wykonaną pracę заработок
zysk z operacji finansowej lub handlowej доход прибыль

zarodek zaˈrɔdɛk n
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty зародыш
(botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu зародыш семя

zarost ˈzarɔst n
owłosienie w dolnej części twarzy борода

zarozumiałość ˌzarɔzũˈmʲjawɔɕʨ̑ n
wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług самомнение

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
mający wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę заносчивый самоуверенный
świadczący o wysokim mniemaniu o sobie заносчивый

zarośnięcie n
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu) атрезия

zarysować ˌzarɨˈsɔvaʨ̑ v
uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś исцарапать

zarzut ˈzaʒut n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa обвинение
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania выговор

zarządzać zaˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑ v
kierować czymś (instytucją, zasobami), decydować o losie czegoś администрировать управлять

zarządzenie ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
polecenie wydane przez zwierzchnika lub instytucję nadrzędną приказ распоряжение

zaręczyny n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie; помолвка

zasada zaˈsada n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej; щёлочь
reguła rządząca czymś правило

zasadniczo adv
całkiem, zupełnie, zgoła принципиально
właściwie, na ogół в принципе

zasadzka zaˈsaʦ̑ka n
pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy засада

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu дальность область

zasięgnąć języka zaˈɕɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɨka v
wypytać się ludzi o daną rzecz/temat, dowiedzieć się o czymś разведать разузнать

zaskakiwać v
sprawiać niespodziankę удивлять

zaskoczenie ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy удивление

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki; уж

zaskórniak zaˈskurʲɲak n
(potocznie, potoczny) pewna kwota pieniędzy schowana na specjalne wydatki, na czarną godzinę lub ukryta przed innymi członkami rodziny заначка

zasnąć ˈzasnɔ̃ɲʨ̑ v
przejść w stan snu, spania; zacząć spać заснуть

zasnąć na wieki v
(podniośle) umrzeć, skonać уснуть навеки

zasobny adj
mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni богатый

zaspa ˈzaspa n
kopiec śniegu utworzony w wyniku zawiei śnieżnej сугроб

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) przegapić coś; nie zająć się czymś na czas, w odpowiednim momencie проспать
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas заспаться проспать

zaspokajać ˌzaspɔˈkajäʨ̑ v
zadowalać kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie удовлетворять

zaspokoić v
zadowolić kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie удовлетворить

zaspokojenie ˌzaspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zaspokoić удовлетворение утоление

zastanawiać ˌzastãˈnavʲjäʨ̑ v
skłaniać do refleksji озадачивать
myśleć, rozważać coś w myślach размышлять

zastaw n
(ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu залог

zastosować v
użyć применить

zastrzyk ˈzasṭʃɨk n
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły инъекция укол

zastrzęgnąć zaˈsṭʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
(dawniej, dawny) ugrzęznąć застрять

zastąpić zaˈstɔ̃mpʲiʨ̑ v
aspekt dokonany od: zastępować заменить заместить

zastępca zaˈstɛ̃mpʦ̑a n
ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach заместитель

zastępować ˌzastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
pełnić cudzą rolę zamiast tej osoby lub rzeczy замещать
zamieniać coś na coś заменять

zasypiać zaˈsɨpʲjäʨ̑ v
(zobacz) zasnąć засыпать

zasób ˈzasup n
pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości запас

zasłona zaˈswɔ̃na n
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia; штора

zasłonak zaˈswɔ̃nak n
(mikologia, mikologiczny) (Cortinarius) najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych паутинник

zasługa zaˈswuɡa n
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania заслуга

zasługiwać ˌzaswuˈɟivaʨ̑ v
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło заслуживать

zat. acronym
(geografia, geograficzny) = zatoka б.

zataczać v
o drodze, rzece itp.: przybierać w miejscu skrętu kształt kół, łuku lub półkola огибать
tocząc, przesunąć coś okrągłego, walcowatego lub mającego koła скруглять
zakreślić kolistą linię lub przesunąć się po kolistej linii округлять

zatoka zaˈtɔka n
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd; залив
(technologia, technika, techniczny) kieszeń w obudowie do zamontowania określonego podzespołu корзина шасси штаны
rozszerzenie na pewnym odcinku drogi, służące jako przystanek autobusu lub miejsce do parkowania карман

zatrucie n
stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu отравление

zatrudniać zaˈtrudʲɲäʨ̑ v
dawać komuś pracę давать работу трудоустраивать

zatrudnienie ˌzatrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zatrudnić трудоустройство
bycie pracownikiem, pozostawanie w stosunku pracy занятость трудовой деятельность

zatrzymywać ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś задержать задержаться задерживать задерживаться останавливать останавливаться
unieruchamiać coś остановиться задержать задержаться задерживать задерживаться останавливать
zachować coś dla siebie оставить

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
przeświadczenie, że można komuś ufać доверие

zauralski adj
(geografia, geograficzny) położony za Uralem (względem Europy) зауральский

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku заметить

zaułek zaˈ<sup>w</sup>uwɛk n
niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu переулок

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
to, co się w czymś znajduje содержание содержимое предмет

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego; ИМ инфаркт миокарда

zawczasu adv
z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć заблаговременно заранее

zawezwać v
służbowo wezwać kogoś gdzieś вызвать

zawiadomienie ˌzavʲjadɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wypowiedź pisemna (pismo, list) zawiadamiająca o czymś; извещение сообщение уведомление

zawieja zaˈvʲjɛ̇ja n
zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem; вьюга метель

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się вмещать заключать содержать
utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie заключать

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach; перемирие

zawijać v
otaczać ze wszystkich stron заворачивать

zawilec zaˈvʲilɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; анемон

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści завистливый завистнический

zawiść ˈzavʲiɕʨ̑ n
uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości зависть

zawodnik zaˈvɔdʲɲik n
(sport, sportowy) uczestnik gry zespołowej игрок спортсмен
(sport, sportowy) uczestnik zawodów игрок спортсмен

zawodowo adv
uprawiając lub wykonując coś jako zawód, zajmując się czymś z zawodu профессионально

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód профессиональный квалифицированный
związany z zawodem, pracą профессиональный

zawodzić zaˈvɔʥ̑iʨ̑ v
robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się разочаровывать

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi; головокружение

zawrzeć ˈzavʒɛʨ̑ v
znaleźć się w stanie wrzenia (gotowania) вскипеть закипеть

zawrót głowy ˈzavrud ˈɡwɔvɨ idiom
euforia, zdumienie, oszołomienie, popęd lub nieopanowanie головокружение

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy всегда

zawziętość zaˈvʲʑɛ̃ntɔɕʨ̑ n
skłonność do oddawania się jakimś zajęciom z wielkim zapałem упорство
skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi ожесточение упорство

zawzięty zaˈvʲʑɛ̃ntɨ adj
o sytuacjach, czynnościach: taki, który jest obiektem czyjejś pasji, zaciętości, którego ktoś nie chce poniechać завзятый
skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą завзятый
skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi завзятый

zawód ˈzavut n
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze профессия
niemiłe uczucie, gdy ktoś / coś nie spełniło naszych oczekiwań разочарование

zawór ˈzavur n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów; вентиль клапан

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych, предохранительный клапан

zawór motylkowy ˈzavur ˌmɔtɨlˈkɔvɨ n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu дроссельная заслонка

zawór sterujący ˈzavur ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu z możliwością regulacji przepływu; регулирующий клапан

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność завистливый
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku ревнивый

zazdrościć v
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny завидовать

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna ревность
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona зависть

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
w większości przypadków обычно

zaćma ˈzaʨ̑ma n
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku; катаракта

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień; затмение

załoga zaˈwɔɡa n
grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd экипаж
ogół pracowników zakładu, instytucji itp. персонал

załogowy adj
związany z załogą, dotyczący załogi экипажный

założyciel n
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek основатель учредитель

założycielka n
kobieta, która coś założyła lub dała czemuś początek основательница

założyć zaˈwɔʒɨʨ̑ v
położyć coś na czymś вложить заложить подложить положить
stworzyć szkołę, klub, partię polityczną; ufundować; zapoczątkować działalność заложить
twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości предположить принять
uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś предположить принять
włożyć ubranie/okulary одеть надеть
zapłacić za kogoś i oczekiwać od niego zwrotu pieniędzy заплатить

załączać v
dodawać załącznik, dodatkowy dokument, fizycznie lub elektronicznie, dodawać plik do maila прилагать

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
plik dołączony do wiadomości e-mail приложение

zaściankowy adj
przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom захолустный провинциальный

zaśnieżony ˌzaɕɲɛˈʒɔ̃nɨ adj
taki, który został pokryty śniegiem заснеженный

zbankrutować v
aspekt dokonany od: bankrutować обанкротиться

zbawca ˈzbafʦ̑a n
(potocznie, potoczny) osoba, która wybawiła kogoś lub coś od czegoś złego избавитель спаситель

zbałamucić ˌzbawãˈmuʨ̑iʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie задурить

zbieg zbʲjɛk n
ktoś, kto uciekł, zbiegł skądś беглец
miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych) слияние

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie совпадение

zbieractwo n
prymitywna forma gospodarki polegająca na zbieraniu dziko rosnących produktów roślinnych собирательство

zbierać ˈzbʲjɛraʨ̑ v
gromadzić собирать
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś собирать
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy собирать
powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu собирать

zbierać śmietankę ˈzbʲjɛraʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ v
zbierać śmietankę z powierzchni mleka снимать сливки

zbijać bąki ˈzbʲijäʥ̑ ˈbɔ̃ŋʲci v
leniuchować, próżnować, obijać się бить баклуши

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów бак цистерна
zagłębienie terenu wypełnione wodą; водоём

zbiornikowiec n
statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej; танкер

zbiorowy zbʲjɔˈrɔvɨ adj
odnoszący się do pewnej grupy ludzi lub rzeczy, złożony z wielu jednostek групповой

zbir zbʲir n
bandyta, zbój, przestępca бандит разбойник

zbiór zbʲjur n
(informatyka, informatyczny) plik файл
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; множество
(rolnictwo, rolniczy) czynność zbierania plonów уборка
(rolnictwo, rolniczy) zwykle w lm plon урожай
grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość сбор собрание
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś собрание коллекция комплект набор

zbić z pantałyku ˈzbʲiʨ̑ ˌs‿pãntaˈwɨku v
pozbawić kogoś pewności siebie, zmieszać, zbić z tropu сбить с панталыку

zbocze ˈzbɔʧ̑ɛ n
(geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu склон откос

zboczeniec zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych извращенец

zboże ˈzbɔʒɛ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna злаки

zbożowy zbɔˈʒɔvɨ adj
dotyczący zboża (rośliny), związany z uprawą зерновой хлебный
dotyczący zboża (ziarna), otrzymywany, zrobiony z ziarna зерновой хлебный

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo; преступление

zbrodnia katyńska ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska n
(historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR; катынский расстрел катынское преступление

zbrodniarz n
człowiek popełniający zbrodnię преступник

zbrojny ˈzbrɔjnɨ adj
wyposażony w broń вооружённый

zbudować zbuˈdɔvaʨ̑ v
wznieść budynek, budowlę lub inny obiekt budowlany построить

zbuk zbuk n
zepsute, cuchnące jajko тухлый яйцо

zbyt zbɨt adv
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie слишком

zbyt zbɨt n
odpłatne rozprowadzanie czegoś сбыт

zbyteczny zbɨˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, którego się nie potrzebuje излишний

zbójczyni zbujˈʧ̑ɨ̃ɲi n
(przestarzałe, przestarzały) forma żeńska od: zbójca → zbój разбойница

zbędny ˈzbɛ̃ndnɨ adj
taki, bez którego można się obyć лишний

zbłąkana owieczka zbwɔ̃ŋˈkãna ɔˈvʲjɛʧ̑ka idiom
(przenośnie, przenośnia) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o kimś, kto odszedł od swej wiary, w domyśle: wybrał złą drogę, myli się i błądzi заблудшая овца
(przenośnie, przenośnia) o kimś, kto odłączył się od jakiejś grupy, odrzucił jej zasady заблудшая овца

zdalnie ˈzdalʲɲɛ adv
(technologia, technika, techniczny) na odległość, nie bezpośrednio удалённо

zdanie ˈzdãɲɛ n
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika) предложение
opinia мнение

zdarzać ˈzdaʒaʨ̑ v
wydarzać się, trafiać się случаться

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się событие

zdarzyć ˈzdaʒɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: zdarzać się случиться

zdawać ˈzdavaʨ̑ v
przedstawiać sprawę сдавать
przekazywać stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność za coś сдавать
przystępować do egzaminu lub sprawdzianu сдавать
odnosić wrażenie, nie będąc jednak pewnym казаться
pokładać w kimś zaufanie полагаться

zdawać sobie sprawę ˈzdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ idiom
mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś отдавать себе отчёт сознавать

zdechnąć ˈzdɛxnɔ̃ɲʨ̑ v
(pogardliwie) umrzeć сдохнуть
(potocznie, potoczny) o zwierzęciu: skończyć życie сдохнуть

zdecydowanie ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ n
pewność co do podjętej decyzji, działań; stanowczość, stabilność решимость

zdecydowany ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãnɨ adj
umiejący szybko się zdecydować, podjąć decyzję решительный

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podjąć decyzję решить

zdejmować zdɛjˈmɔvaʨ̑ v
zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka снимать

zdenerwowany ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãnɨ adj
będący przejawem niepokoju, niepewności, rozdrażnienia взволнованный
odczuwający rozdrażnienie, złość взволнованный
odczuwający niepokój, niepewność беспокойный нервный

zdjąć zdʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
biorąc, usunąć skąd снять
(potocznie, potoczny) zrobić fotografię kogoś снять

zdjęcie ˈzdʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
czynność zdejmowania czegoś съёмка
efekt zdejmowania czegoś съёмка

zdobycz ˈzdɔbɨʧ̑ n
ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza добыча
osiągnięcia w jakiejś dziedzinie достижение

zdobywać zdɔˈbɨvaʨ̑ v
zwyciężyć nad czymś, uzyskać, osiągnąć coś dzięki własnemu wysiłkowi побеждать

zdobywca zdɔˈbɨfʦ̑a n
ten, który osiągnął coś, dokonał czegoś, zwyciężył обладатель
ten, który zdobył, opanował coś (przemocą, w walce) завоеватель

zdobyć ˈzdɔbɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: zdobywać приобрести

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś способность
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności способность

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
będący w stanie wykonać określoną czynność способный
taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony способный

zdołać v
(potocznie, potoczny) dać radę суметь

zdrada ˈzdrada n
działanie na szkodę narodu lub kraju измена предательство
odstąpienie od zasad lub wartości измена предательство
niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej измена предательство неверность

zdrada stanu ˈzdrada ˈstãnu n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi; государственный измена

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
mimowolnie wykazywać pewne cechy выказывать проявлять
o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu выдавать
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku изменять
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały изменять предавать

zdradziecki adj
taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego коварный
taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza коварный предательский

zdradziecko zdraˈʥ̑ɛʦ̑kɔ adv
w sposób zdradziecki, zdradliwy, podstępny предательски

zdrajca ˈzdrajʦ̑a n
ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości предатель
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. предатель

zdrajczyni zdrajˈʧ̑ɨ̃ɲi n
forma żeńska od zdrajca изменница предательница

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu; уменьшительная форма ласкательная форма

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby) здоровье

zdrowieć ˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑ v
wracać do zdrowia, odzyskiwać siły выздоравливать

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze здоровый
dobry dla zdrowia здоровый

zdzierać ˈʑʥ̑ɛraʨ̑ v
szarpiąc, zdejmować warstwę czegoś сдирать

zdążyć ˈzdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
przybyć na umówioną godzinę успеть

zebra ˈzɛbra n
(potocznie, potoczny) przejście dla pieszych пешеходный переход
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści; зебра

zebranie zɛˈbrãɲɛ n
zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu собрание

zebu ˈzɛbu n
(zoologia, zoologiczny) gatunek bydła; зебу

zecer ˈzɛʦ̑ɛr n
(dawniej, dawny) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny; верстальщик

zefir ˈzɛfʲir n
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) łagodny i ciepły wiatr зефир

zegar ˈzɛɡar n
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu; часы

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca солнечные часы

zegarek zɛˈɡarɛk n
niewielkich rozmiarów zegar часы

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków; часовщик

zejski adj
związany z Zeją, dotyczący Zei зейский

zemsta ˈzɛ̃msta n
odwet za krzywdy месть

zenit ˈzɛ̃ɲit n
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie; зенит
(przenośnie, przenośnia) najwyższy stopień nasilenia czegoś вершина зенит

zepsuć ˈzɛpsuʨ̑ v
zniszczyć, uszkodzić w sposób uniemożliwiający działanie испортить
o jedzeniu: zgnić, nie być przydatnym do spożycia испортиться
o sprzęcie: przestać działać испортиться сломаться

zero ˈzɛrɔ n
liczba 0; ноль нуль

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
oddzielić coś od czegoś, ciągnąć отрывать

zespół ˈzɛspuw n
grupa muzyków występująca razem na scenie ансамбль
grupa osób realizująca wspólny cel; команда

zespół Downa n
(medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21; синдром Дауна

zespół Sjögrena n
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek; синдром Шегрена

zespół kanału nadgarstka ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka n
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka карпальный туннельный синдром синдром запястного канала

zespół lęku uogólnionego n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towazyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem; генерализованное тревожное расстройство тревожное расстройство

zespół napięcia przedmiesiączkowego ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ n
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia; предменструальный синдром

zespół policystycznych jajników n
(medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym; синдром поликистозных яичников

zestaw ˈzɛstaf n
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów набор

zeszycik n
(zdrobniale) od zeszyt тетрадка

zeszyt ˈzɛʃɨt n
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania; тетрадь

zeszły ˈzɛʃwɨ adj
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu) прошлый

zetrzeć w proch ˈzɛṭʃɛʨ̑ ˈf‿prɔx v
unicestwić, zniszczyć, pokonać doszczętnie, odnieść całkowite zwycięstwo стереть в табак

zetta- ˈzɛtːa
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych; зетта-

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz внешний наружный
taki, który odnosi się do innych krajów внешний наружный
taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp. внешний наружный

zez zɛs n
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie; косоглазие

zeznanie zɛˈznãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami показание свидетельство
dokument zawierający treść wyjaśnienia (1.1) показание свидетельство

zezowaty adj
taki, który ma zeza косоглазый косой

zgadnąć ˈzɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: zgadywać угадать

zgadywać v
przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności угадывать

zgadzać ˈzɡaʣ̑aʨ̑ v
wyrażać zgodę, dawać zgodę na coś соглашаться

zgaga ˈzɡaɡa n
uczucie pieczenia w przełyku изжога

zgierski ˈzʲɟɛrsʲci adj
właściwy Zgierzowi, związany lub pochodzący ze Zgierza згежский

zgierzanin zʲɟɛˈʒãɲĩn n
mieszkaniec Zgierza житель Згеж

zginąć ˈzʲɟĩnɔ̃ɲʨ̑ v
nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi) погибнуть
oddalić się poza zasięg słuchu, wzroku, stracić coś z oczu сгинуть

zgnilec europejski ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
(weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwi pszczelich; европейский гнилец

zgnić zʲɟɲiʨ̑ v
ulec rozkładowi w procesie gnilnym, przy udziale bakterii gnilnych сгнить

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło скапан
zdemoralizowany, zepsuty, parszywy скапан

zgoda ˈzɡɔda n
stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie согласие

zgoda ˈzɡɔda particle
odpowiedź potwierdzająca, wyrażająca przyzwolenie согласный

zgodnie ˈzɡɔdʲɲɛ adv
w sposób zgodny, harmonijny, bez konfliktu lub sprzeczności согласно
według czegoś, odpowiednio do czegoś согласно

zgodzić ˈzɡɔʥ̑iʨ̑ v
aspekt dokonany od: zgadzać согласиться

zgrabny ˈzɡrabnɨ adj
odznaczający się finezją, elegancją; pełen gracji грациозный изящный
proporcjonalnie zbudowany изящный

zgraja ˈzɡraja n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) uciążliwa lub agresywna grupa ludzi свора

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo собрание

zgrubienie zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym; аугментатив
nienaturalne powiększenie się czegoś, rozrost утолщение

zgryz zɡrɨs n
(anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie прикус

zgryzota zɡrɨˈzɔta n
wielkie zmartwienie забота огорчение

zguba ˈzɡuba n
rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć потеря пропажа

zgubić ˈzɡubʲiʨ̑ v
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu потерять

zgubny ˈzɡubnɨ adj
prowadzący do zguby гибельный губителен губительный пагубен
przynoszący zniszczenie губительный гибельный губителен пагубен

zgłaszać ˈzɡwaʃaʨ̑ v
odzywać się w słuchawce telefonu отвечать

ziarnisty adj
o substancji mający konsystencję ziarna, zrobiony z ziaren зернистый

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka proverb
oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać копейка рубль бережёт

ziarno ˈʑarnɔ n
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; зерно
cząstka czegoś зерно
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii; зернистость

zielarka ʑɛˈlarka n
specjalistka w dziedzinie zielarstwa, lecząca za pomocą ziół травница

zielarz ˈʑɛlaʃ n
specjalista w dziedzinie zielarstwa, leczący za pomocą ziół травник

ziele ˈʑɛlɛ n
(botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach трава

ziele angielskie n
(kulinaria) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa; душистый перец гвоздичный перец ямайский перец

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
kolor zielony зелень
skupisko zielonych roślin (trawy, drzew, krzewów) зелень
zielone części roślin зелень
zielony barwnik зелень

zieleń Scheelego n
(chemia, chemiczny) zielony pigment będący mieszaniną arseninów miedzi; зелень Шееле

zielnik ˈʑɛlʲɲik n
(dawniej, dawny) książka o ziołach гербарий травник
kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin гербарий
placówka badawcza zajmująca się gromadzeniem okazów roślin, ich zabezpieczaniem, przechowywaniem i udostępnianiem do badań гербарий

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
(kulinaria) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania зелёный чай

zielona rewolucja ʑɛˈlɔ̃na ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
zbiór międzynarodowych programów rozwoju rolnictwa prowadzonych w latach 60. XX w. przez FAO (jedną z organizacji ONZ), mających zlikwidować zjawisko głodu na Ziemi; зелёная революция

zielonawy ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ adj
w kolorze podobnym do zielonego зеленоватый

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
(książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy зеленоглазый

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; зелёный
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały зелёный
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody зелёный

zielony ludzik n
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze зелёный человечек

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
gleba земля
kraina geograficzna земля
grunt, podłoże (także w budynku) земля
działka rolnicza lub budowlana земля

ziemianin n
(historia, historyczny, historycznie) właściciel posiadłości ziemskiej помещик

ziemianka ʑɛ̃ˈmʲjãnka n
(budownictwo) prymitywna budowla osadzona w ziemi, służąca za schron lub magazyn; землянка

ziemniaczany ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãnɨ adj
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami картофельный
przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków картофельный

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z gatunku psianka ziemniak, o jadalnych bulwach; картофель картошка
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1) картофель картошка картофелина

ziemny ˈʑɛ̃mnɨ adj
związany z ziemią, glebą земляной

ziemski ˈʑɛ̃msʲci adj
(dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych. земский
dotyczący planety Ziemi земной
(książkowy) doczesny (zwłaszcza w opozycji do życia pozagrobowego) земной
(książkowy) zwykły, codzienny земной
dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego земельный

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia зевать

ziggurat zʲikˈːurat zʲiˈɡurat n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna, зиккурат

zima ˈʑĩ.ma n
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku; зима

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku; холодная война Холодная война
(przenośnie, przenośnia) stan wrogości, który nie jest jawnym konfliktem холодная война
stan w stosunkach międzynarodowych będący trwałym konfliktem, który jednak nie jest rozstrzygnięty poprzez militarną konfrontację холодная война

zimno ˈʑĩmnɔ adv
(przysłówek) od: zimny холодно

zimny ˈʑĩmnɨ adj
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna холодный
o jedzeniu podawany na zimno холодный
o kolorach o odcieniu bliskim błękitowi холодный
obojętny, wyrażający niechęć холодный
pozbawiony emocji, czysto intelektualny холодный

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa nurkując; зимородок

zimować v
spędzać zimę w określonym miejscu зимовать

zimowisko ˌʑĩmɔˈvʲiskɔ n
miejsce spędzania zimy зимовка зимовье
miejsce, do którego udają się lub które przygotowują sobie zwierzęta, aby spędzić zimę зимовка зимовье

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
przystosowany do warunków panujących w zimie зимний
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie зимний

ziomek ˈʑɔ̃mɛk n
(slangowo) znajomy, kolega дружище
osoba pochodząca z tego samego kraju lub tych samych okolic земляк соотечественник

ziomkostwo ˈʑɔ̃mkɔstfɔ n
(społeczny) stowarzyszenie osób pochodzących z tego samego regionu kraju oraz ich potomków identyfikujących się z regionem pochodzenia; землячество

zioło ˈʑɔwɔ n
(potocznie, potoczny) marihuana травка

ziołosiek n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Phytotoma траворез

zipać ˈʑipaʨ̑ v
oddychać z trudem дышать хватать воздух

ziszczać ˈzʲiʃʧ̑aʨ̑ v
sprawiać, że coś staje się rzeczywistością выполнить оправдать осуществить

ziąb ʑɔ̃mp n
przenikliwy, dokuczliwy chłód холодище

zięba ˈʑɛ̃mba n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs; зяблик

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
mąż córki зять

zjadać ˈzʲjadaʨ̑ v
połykać jako pokarm съедать

zjawa ˈzʲjava n
duch osoby zmarłej призрак

zjawisko zʲjaˈvʲiskɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś niezwykłego, nieprzeciętnego, nienaturalnego lub nie do końca rzeczywistego феномен явление
naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka; явление

zjazd zʲjast n
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie спуск
stromo pochylony fragment terenu спуск
czynność jazdy w dół спуск съезд
droga pozwalająca zjechać z głównej trasy съезд
czynność zjechania pojazdu z trasy съезд
naczelny organ ustawodawczy niektórych organizacji съезд
spotkanie okolicznościowe, gremialne przybycie w jedno miejsce osób z różnych stron слёт съезд сбор

zjednoczenie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw; объединение

zjeść zʲjɛ̇ɕʨ̑ v
aspekt dokonany od: zjadać съесть

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie; детская горка

zlew zlɛf n
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową раковина

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych морщина
załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu складка

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi забота сожаление

zmartwiony adj
taki, który się czymś martwi расстроенный

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie; воскрешение

zmiana ˈzmʲjãna n
grupa pracowników pracująca o danej porze смена
określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników смена
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną изменение перемена

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości менять изменять превращать
zamieniać, zastępować coś czymś innym заменять сменять

zmieniać jak rękawiczki ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ ˈjak ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʧ̑ʲci v
zmieniać kogoś / coś często i bez trudu менять как перчатки

zmienić ˈzmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑ v
(zobacz) zmieniać изменить сменить

zmierzać ˈzmʲjɛʒaʨ̑ v
jechać lub iść w określonym kierunku направляться

zmierzch zmʲjɛʃx n
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się; сумерки

zmieszać z błotem v
naubliżać komuś, zniesławić, oczernić kogoś смешать с грязью

zmiękczać ˈzmʲjɛ̃ŋkʧ̑aʨ̑ v
czynić coś bardziej miękkim размягчать смягчать

zmniejszać ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑ v
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary уменьшать
sprawiać, że coś staje się mniej intensywne ослаблять уменьшать

zmoknąć do suchej nitki ˈzmɔknɔ̃ɲʥ̑ dɔ‿ˈsuxɛj ˈɲitʲci v
zostać bardzo przemoczonym промокнуть до костей промокнуть до нитки

zmrocznik gładysz n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych; бражник винный

zmrok zmrɔk n
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się сумерки

zmusić ˈzmuɕiʨ̑ v
nakłonić kogoś przy użyciu wszelkich środków do zrobienia czegoś вынудить заставить

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś вынуждать заставлять
przekonywać, skłaniać siebie do zrobienia czegoś, mimo, że nie ma się chęci, przekonania заставлять

zmydlanie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zmydlać омыление

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci; жидкость для снятия лака

zmywarka zmɨˈvarka n
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń; посудомоечная машина

zmyślać v
mówić nieprawdę, koloryzować врать выдумывать

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek усталый утомлённый уставший

znachor ˈznaxɔr n
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów знахарь целитель

znachorka znaˈxɔrka n
(książkowy) kobieta bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmująca się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów знахарка

znachorski adj
dotyczący znachorstwa, właściwy znachorowi знахарский

znaczek ˈznaʧ̑ɛk n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (zobacz) znaczek pocztowy марка
(zdrobniale) od: znak значок

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje значение смысл
wartość, ważność czegoś, waga значение

znaczny ˈznaʧ̑nɨ adj
(książkowy) istotny, duży, ważny значительный заметный

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
mieć znaczenie, sens значить обозначать означать
odgrywać ważną rolę значить иметь значение
umieszczać znak na czymś клеймить маркировать метить оставлять знак
wskazywać, wyznaczać назначать наметить определять указывать устанавливать

znaczący znaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ adj
istotny, ważny, odgrywający dużą rolę существенный

znad znat preposition
z miejsca powyżej czegoś сверху

znajda n
dziecko, które zostało znalezione найдёныш

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś находить
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś находить
zdobywać to, czego się szuka находить
być w jakimś miejscu находиться

znajomości n
osoba lub osoby wpływowe, wysoko postawione lub mogące coś załatwić, przyśpieszyć np. jakieś postępowanie w urzędzie блат

znajomość znaˈjɔ̃mɔɕʨ̑ n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) wiedza na jakiś temat, umiejętność знакомство знание
relacja osób, opierająca się na utrzymywaniu ogólnych, niezbyt bliskich stosunków знакомство
utrzymywanie z kimś ogólnych stosunków знакомство

znajomy znaˈjɔ̃mɨ adj
znany komuś знакомый

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia) знакомый знакомец

znak znak n
(dawniej, dawny) herb lub chorągiew z herbem знамя
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji знак сигнал
fakt interpretowany jako zapowiedź czegoś знак признак примета
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie знак марка клеймо метка указатель
ślad pozostawiony przez coś знак след

znak drogowy ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ n
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg; дорожный знак

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji; водяной знак

znak zodiaku ˈznaɡ zɔˈdʲjaku n
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; знак зодиака

znaleźć ˈznalɛɕʨ̑ v
odszukać coś lub kogoś ukrytego найти
stać się właścicielem dzięki komuś найти
uzyskać coś, osiągnąć найти

znany ˈznãnɨ adj
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób известный

znawca ˈznafʦ̑a n
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś знаток

znać znaʨ̑ modal
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym знать знакомый
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości знать

znać jak swoje dziesięć palców ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf v
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie знать как десять своих пальцев
znać kogoś bardzo dobrze, bardzo dokładnie знать как десять своих пальцев

znać jak swoje pięć palców ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf v
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie знать как пять своих пальцев
znać kogoś bardzo dobrze, bardzo dokładnie знать как пять своих пальцев

znać się jak gęś na szafranie v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak kot na kwaśnym mleku v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak kozioł na katarynce v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak krowa na gwiazdach v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak kura na pieprzu ˈznaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈːura na‿ˈpʲjɛpʃu v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak osioł na ananasach v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak osioł na basetli v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak wielbłąd na skrzypcach v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak wół na Biblii v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak świnia na gwiazdach ˈznaʨ̑‿ɕɛ ˈjäc ˈɕfʲĩɲa na‿ˈɡvʲjazdax v
(potocznie, potoczny) mieć o czymś blade pojęcie, zupełnie się na czymś nie znać разбираться как свинья в апельсинах

znać się jak świnia na pietruszce v
nie znać się na czymś wcale, nie mieć o czymś pojęcia разбираться как свинья в апельсинах

znać się na rzeczy v
wiedzieć, jak coś zrobić; być kompetentnym w danej dziedzinie быть сведущим знать толк в этом

znicz zʲɲiʧ̑ n
stale palący się ogień dla uczczenia czyjejś pamięci вечный огонь факел
szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami; лампада

znicz olimpijski ˈzʲɲiʧ̑ ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci n
(sport, sportowy) ogień zapalany na czas olimpiady; олимпийский огонь олимпийский факел

znieczulać v
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu анестезировать

znienacka zʲɲɛ̃ˈnaʦ̑ka adv
nagle i niespodziewanie врасплох

zniewolić v
pozbawić wolności поработить

zniszczenie zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone разрушение уничтожение

zniszczyć ˈzʲɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
aspekt dokonany od: niszczyć разрушить уничтожить

zniżka ˈzʲɲiʃka n
obniżenie ceny скидка

znosić ˈznɔɕiʨ̑ v
(o nakazie, zakazie, obowiązku, itp.) pozbawić mocy obowiązywania отменять
powodować zmianę kursu сносить
przemieszczać coś własnymi siłami w dół сносить
zbierać w jednym miejscu сносить
(o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych) tolerować, wytrzymywać терпеть
znosić się: (o ludziach) akceptować, tolerować, pozostawać w dobrych stosunkach переносить
znosić się: (o przeciwieństwach, czynnikach) doprowadzać do równowagi сглаживаться уравновешиваться

znowu ˈznɔvu adv
jeszcze raz, ponownie, na nowo опять снова вновь

znużenie znuˈʒɛ̃ɲɛ n
zmęczenie czymś, znudzenie, uprzykrzenie się czegoś утомление

znużony znuˈʒɔ̃nɨ adj
zmęczony czymś уставший

zobaczyć zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś увидеть
obejrzeć посмотреть

zodiak ˈzɔdʲjak n
(astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem зодиак
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku; зодиак

zodiakalny ˌzɔdʲjaˈkalnɨ adj
(przymiotnik) od zodiak зодиакальный

zoil ˈzɔ<sup>j</sup>il n
ostry, kąśliwy, niesprawiedliwy krytyk зоил

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych; цоизит

zoo ˈzɔː n
ogród zoologiczny зоопарк

zoo- ˈzɔː
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami зоо-

zoofilia ˌzɔːˈfʲilʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami зоофилия скотоложество

zoofobia ˌzɔːˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami; зоофобия

zoogeografia ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej зоогеография

zoolatria ˌzɔːˈlatrʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm; зоолатрия

zoolog zɔˈːlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią зоолог
(biologia, biologiczny) specjalistka z dziedziny zoologii зоолог

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach; зоология

zoologiczny ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) występujący w najostrzejszej formie зоологический
związany z zoologią, dotyczący zoologii зоологический

zoomorficzny ˌzɔɔ̃mɔrˈfʲiʧ̑nɨ adj
z wyglądu przypominający zwierzę зооморфический
związany z zoomorfizmem, dotyczący zoomorfizmu зооморфический

zoonim zɔˈɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna nadawana zwierzętom, najczęściej domowym; зооним

zooplankton ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu; зоопланктон

zorza ˈzɔʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie заря

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych; полярное сияние северное сияние южное сияние

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
być pozostałością po czymś, czego już nie ma оставаться остаться
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca оставаться остаться
stawać się kimś/czymś стать становиться

zostawiać zɔˈstavʲjäʨ̑ v
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą оставлять

zostawić zɔˈstavʲiʨ̑ v
(zobacz) zostawiać оставить

zostać ˈzɔstaʨ̑ v
aspekt dokonany od: zostawać остаться стать

zresztą ˈzrɛʃtɔ̃w̃ particle
partykuła wprowadzająca nową informację, nawiązującą do wcześniejszej i uwydatniająca ją впрочем

zrobić ˈzrɔbʲiʨ̑ v
odpowiednimi działaniami spowodować powstanie czegoś сделать

zrobić wielkie oczy ˈzrɔbʲiʥ̑ ˈvʲjɛlʲcɛ ˈɔʧ̑ɨ v
zdziwić się сделать большие глаза

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia понятный

zrozumieć zrɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
aspekt dokonany od: rozumieć понять

zrywać boki od śmiechu v
śmiać się bardzo gwałtownie держаться за бока надрывать животики со смеху надрывать кишки со смеху

zrywać boki ze śmiechu ˈzrɨvaʥ̑ ˈbɔci zɛ‿ˈɕmʲjɛxu v
śmiać się bardzo gwałtownie держаться за бока надрывать животики со смеху надрывать кишки со смеху

zrzeszenie zʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
organizacja skupiająca osoby zajmujące się tą samą sprawą ассоциация

zrzucać ˈzʒuʦ̑aʨ̑ v
(potocznie, potoczny) energicznie zdejmować z siebie ubranie скидывать
spychać coś z jakiejś wysokości; sprawić, że coś spada skądś сбрасывать скидывать

zrzut zʒut n
poroże zrzucone na zimę przez zwierzynę сброс
rzeczy lub ludzie zrzucani na spadochronach сброс
wypuszczanie wody lub innej cieczy сброс

zrównoważony ˌzruvnɔvaˈʒɔ̃nɨ adj
spokojny, opanowany, rozsądny, rozmyślny, panujący nad sobą уравновешенный
świadczący o równowadze, związany z równowagą уравновешенный

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
zwinny ловкий

zstępny ˈsːtɛ̃mpnɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) potomek danej osoby; наследник потомок

zsyłka n
wywóz więźniów jako forma kary ссылка

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek; сшиватель

zugzwang n
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza; цугцванг

zupa ˈzupa n
(kulinaria) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu; суп похлёбка

zupełność zuˈpɛwnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co zupełne, całkowicie, kompletne; pełnia полнота

zupełny zuˈpɛwnɨ adj
obejmujący całość полный совершенный сплошной

zurwanizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu зурванизм

zwarcie n
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji короткое замыкание

zwariowany adj
(potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany чокнутый шизанутый

zwiadowca n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie; разведчик

zwiastun ˈzvʲjastũn n
osoba, która przynosi wieść o czymś, zwiastuje, oznajmia coś вестник
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótka zapowiedź filmu трейлер

zwiedzać v
odwiedzać jakieś miejsce w celu turystycznym осматривать посещать
przechadzać się i zapoznawać się z jakimś miejscem осматривать посещать

zwiedzić ˈzvʲjɛ̇ʥ̑iʨ̑ v
obejrzeć coś, zapoznać się z czymś spacerując podczas podróży посетить

zwierzchnik n
ktoś, kto ma nad kimś/czymś władzę начальник

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej; животное зверь

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa; домашнее животное

zwierzęcy zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ adj
związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia животный
(przenośnie, przenośnia) taki jak u zwierzęcia; dziki животный

zwinny ˈzvʲĩnːɨ adj
mający szybkie, zręczne ruchy проворный

związany zvʲjɔ̃w̃ˈzãnɨ adj
dotyczący czegoś, mający związek z czymś lub kimś связанный

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
stowarzyszenie, sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów; общество
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami связь
powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane связь

związek chemiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów; химическое соединение

związek frazeologiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
(językoznawstwo, językoznawczy) tylko takie połączenie wyrazów (1.1), którego znaczenie nie wynika bezpośrednio ze znaczeń poszczególnych słów składowych (definicja wąska) идиома
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie; фразеологизм

związek nieorganiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɲɛɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami; неорганическое вещество неорганическое соединение

związek organiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli; органическое вещество органическое соединение

związek rządu ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈʒɔ̃ndu n
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę; подчинительная связь

związek siarkoorganiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɕarkɔːrɡãˈɲiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) każdy związek organiczny posiadający wiązanie węgiel–siarka; сероорганическое соединение

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych; профессиональный союз профсоюз

związywać zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
trwale łączyć końce sznurka, liny itp. связывать
unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem связывать

zwiększać ˈzvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia увеличивать
stawać się większym увеличиваться

zwięzły ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ adj
zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów ёмкий

zwlekać ˈzvlɛkaʨ̑ v
opóźniać wykonanie jakiejś czynności przez siebie откладывать тянуть

zwolenniczka ˌzvɔlɛ̃ɲˈːiʧ̑ka n
osoba płci żeńskiej, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś последовательница

zwolennik zvɔˈlɛ̃ɲːik n
osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś последователь сторонник

zworka ˈzvɔrka n
(zdrobniale) od: zwora джампер

zwoływać zvɔˈwɨvaʨ̑ v
gromadzić gdzieś wiele osób poprzez wołanie созывать

zwrot zvrɔt n
wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów оборот
zainteresowanie się czymś; zwrócenie swojego zainteresowania, uwagi w jakimś kierunku; zajęcie się czymś склонность уклон
zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót поворот

zwrotnica zvrɔtʲˈɲiʦ̑a n
urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych стрелка

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut); тропик
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj ozdobnika, polegającego na szybkim przejściu z nuty głównej na sąsiednią i natychmiastowym powrocie na nutę główną; мордент

zwrócić ˈzvruʨ̑iʨ̑ v
oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone возвратить
skierować do kogoś swoje słowa обратиться

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji победа

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
ten, który zwyciężył, wygrał победитель

zwyciężać zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś побеждать

zwyciężyć zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɨʨ̑ v
(zobacz) zwyciężać победить

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby привычка обычай
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę обычай

zwyczajność n
cecha tego, co jest zwyczajne обыкновенность

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły обычный простой

zwykle ˈzvɨklɛ adv
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często обычно

zwyknąć ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑ v
mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić прежде раньше

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
niewyróżniający się niczym обыкновенный

zwyrodnialec ˌzvɨrɔdʲˈɲalɛʦ̑ n
człowiek wynaturzony, wypaczony; degenerat вырожденец

zwój zvuj n
coś zwiniętego w kłębek, rulon моток
postać książki w formie wstęgi nawiniętej na dwa drążki, свиток

zwężenie zvɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
miejsce, w którym coś jest wąskie lub węższe сужение

zwłaszcza ˈzvwaʃʧ̑a adv
przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie особенно

zwłoki ˈzvwɔci n
ciało martwego człowieka; труп

zygota n
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia; зигота

zygzak ˈzɨɡzak n
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z” зигзаг

zyprazydon ˌzɨpraˈzɨdɔ̃n n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej зипрасидон

zyriański adj
związany z Zyrianką, dotyczący Zyrianki (miasta lub rzeki) зырянский

zysk zɨsk n
(ekonomia, ekonomiczny) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży прибыль
korzyść z czegoś, uzyskana wartość прибыль выгода польза

ząb zɔ̃mp n
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; зуб
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu зуб

ząb mleczny n
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka) молочный зуб

zębodołowy adj
(anatomia, anatomiczny) związany z zębodołami альвеолярный

zębowy zɛ̃mˈbɔvɨ adj
związany z zębami, dotyczący zębów зубной

złatoustowski adj
związany z Złatoustem, dotyczący Złatousta златоустовский

zło zwɔ n
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; зло
czyn lub wydarzenie wyrządzające komuś krzywdę зло

złoczyńca n
ktoś czyniący zło, popełniający przestępstwa, człowiek zbrodniczy злодей злоумышленник преступник

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
(staropolski) złoczyńca злодей
osoba, która kradnie вор

złodziejstwo n
kradzież воровство кража
profesja, proceder złodzieja воровство

złom zwɔ̃m n
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny лом

złota rózga ˈzwɔta ˈruzɡa n
(potocznie, potoczny) (ludowy) nawłoć pospolita золотая розга

złota rączka ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić золотые руки умелые ручки

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) золотильщик золотых дел мастер

złoto ˈzwɔtɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; золото аурум
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet золото
(sport, sportowy) złoty medal золото
(jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2) золото

złotoskrzydły ˌzwɔtɔˈskʃɨdwɨ adj
(książkowy) mający skrzydła przypominające złoty kolor золотокрылый

złotousty ˌzwɔtɔˈ<sup>w</sup>ustɨ adj
(książkowy) posiadający talent oratorski, będący świetnym mówcą златоречивый златословесный златоустый красноречивый

złotowłosy adj
(książkowy) mający włosy złotego koloru золотоволосый

złoty ˈzwɔtɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota золотой
(przenośnie, przenośnia) dobry, najlepszy w swoim rodzaju золотой
mający kolor i połysk złota золотистый

złoty ˈzwɔtɨ n
jednostka monetarna Polski równa 100 groszom; злотый

złoty cielec ˈzwɔtɨ ˈʨ̑ɛlɛʦ̑ n
bogactwo, pieniądze wyniesione do kategorii bóstwa; золотой телец

złoty spadochron n
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji; золотой парашют

złoty środek ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk idiom
(przenośnie, przenośnia) kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska золотая середина

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
będący oznaką czegoś złego зловещий
mający wrogie zamiary злонамеренный враждебный

złowrogość n
nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś враждебность злонамеренность

złośliwe oprogramowanie n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym; вредоносная программа вредоносное ПО

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość злобный

złość zwɔɕʨ̑ n
silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś; злость злоба

złożyć ˈzwɔʒɨʨ̑ v
(zobacz) składać сложить

zły zwɨ adj
agresywny, zdenerwowany (w danej chwili) злой сердитый
niekorzystny плохой
niesmaczny плохой
kiepski, nieznający się плохой
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany плохой
o zdrowiu, zmysłach słaby плохой
niegrzeczny, nieposłuszny плохой
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) плохой нехороший
niepasujący, nieodpowiedni плохой неподходящий

à la
wykonany tak, by przypominał kogoś lub coś а-ля

à propos a‿prɔˈpɔ
…wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi кстати

ósemka uˈsɛ̃mka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty; восьмая
bila, zawodnik, tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony cyfrą 8 восьмёрка номер восемь
nazwa cyfry 8 восьмёрка
grupa ośmiu osób восьмёрка
kształt cyfry 8 восьмёрка
trzeci ząb trzonowy u człowieka восьмёрка
wspinaczka, (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj węzła; восьмёрка

ósmoklasista ˌusmɔklaˈɕista n
(szkolnictwo, szkolny) uczeń klasy ósmej восьмиклассник

ósmoklasistka ˌusmɔklaˈɕistka n
(szkolnictwo, szkolny) uczennica klasy ósmej восьмиклассница

ów uf pronoun
ten (o którym już była mowa) тот

ówdzie ˈuvʲʥ̑ɛ pronoun
w innym miejscu, nie tutaj в другой место там

ćapati n
(kulinaria) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba чапати

ćma ʨ̑ma n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny; ночная бабочка
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) ciemność тьма
(książkowy) duża liczba (np. ludzi), chmara тьма

ćmić ʨ̑mʲiʨ̑ v
zmniejszać widoczność, zaciemniać затемнять

ćpun ʨ̑pũn n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) narkoman нарик торчок

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka упражнение

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy навык мастера ставит у кого сноровка, тот работает ловко повторение мать учения

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
(szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności упражняться тренироваться

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
jedna czwarta, 25% четверть

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty; четвертная нота четверть

ćwikła ˈʨ̑fʲikwa n
(kulinaria) gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu; цвикла цвикли

ćśśś interjection
…nakazujący milczenie цыц

Łaba ˈwaba pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech i w Czechach; Эльба

Łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy; Лебедь

Ładoga pn
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga; Ладога Ладожское озеро

Łatgalia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca we wschodniej części kraju; Латгалия

Łazarz ˈwazaʃ pn
(biblijny) postać biblijna Лазарь
imię męskie; Лазарь

Łazy ˈwazɨ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim; Лазы

Łańcut ˈwãj̃nʦ̑ut pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Ланьцут

Łeba ˈwɛba pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Леба

Łomnica pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniestru; Ломница

Łomonosow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej; Ломоносов

Łotwa ˈwɔtfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Латвия

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy латыш

Łotyszka wɔˈtɨʃka n
kobieta narodowości łotewskiej латышка

Łować pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen; Ловать

Ług pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) niewielka rzeka na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, prawy dopływ Bugu; Луга

Ługa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez obwód leningradzki i nowogrodzki Rosji, uchodząca do Zatoki Fińskiej; Луга

Ługańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego; Луганск

Ługańska Republika Ludowa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy; Луганская Народная Республика

Łukasz ˈwukaʃ pn
imię męskie; Лука

Łukiew pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, prawobrzeżny dopływ Dniestru; Луква

Łuza pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie kirowskim, Republice Komi i obwodzie wołgogradzkim, prawy dopływ rzeki Jug w dorzeczu Dwiny; Луза

Łużyce wuˈʒɨʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian; Лужица

Łużyczanin ˌwuʒɨˈʧ̑ãɲĩn n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel mniejszości słowiańskiej zamieszkującej Łużyce лужичанин

Łyna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Polsce i Rosji, lewy dopływ Pregoły, Лава

Łyśwa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim; Лысьва

Łódź wuʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Лодзь

łabędzi waˈbɛ̃ɲʥ̑i adj
charakterystyczny dla łabędzia; dotyczący, odnoszący się do łabędzia лебединый

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności лебединая песня

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi; лебедь

łabędź czarny n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu; чёрный лебедь

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek łabędzia o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem; лебедь-кликун

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; лебедь-шипун

łach wax n
zużyta sztuka odzieży тряпьё лохмотья рваньё

łachman ˈwaxmãn n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stare, zniszczone ubranie лохмотья

łachudra waˈxudra n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek niewiele wart дрянь лахудра мерзавец негодяй
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta niewiele warta лахудра

łacina waˈʨ̑ĩna n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) wulgarny język, przekleństwa брань ругань
język starożytnych Rzymian; латынь латинский язык

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego латинский

ładnie ˈwadʲɲɛ adv
w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry приятно

ładny ˈwadnɨ adj
odznaczający się urodą красивый

ładowanie ˌwadɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ładować зарядка

ładowarka ˌwadɔˈvarka n
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.; заряжающее устройство
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) maszyna ciężka do wykonywania załadunku, np. towarów na samochód lub inny środek transportu; погрузчик

ładunek waˈdũnɛk n
towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu; груз

łagier ˈwaɟɛr n
obóz pracy przymusowej dla więźniów politycznych i kryminalnych w Związku Radzieckim, Rosji i innych krajach; лагерь

łagiernica n
więźniarka łagru лагерница

łagiernik n
więzień łagru лагерник

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju кроткий мягкий нераздражительный спокойный тихий
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny некрепкий неострый

łagodny jak baranek waˈɡɔdnɨ ˈjaɡ baˈrãnɛk adj
wyjątkowo łagodny, spokojny тише воды, ниже травы

łagrowy adj
odnoszący się do łagru, związany z łagrem лагерный

łajka jakucka n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do szpiców; якутская лайка

łamaniec językowy wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ idiom
trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach скороговорка

łamać ˈwãmaʨ̑ v
nie stosować się do czegoś нарушать
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając ломать

łamać sobie głowę ˈwãmaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈɡwɔvɛ v
intensywnie zastanawiać się nad czymś; myśleć, rozmyślać, szukać odpowiedzi ломать себе голову

łamistrajk wãˈmʲistrajk n
(potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku штрейкбрехер

łania ˈwãɲa n
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela олениха лань

łapa ˈwapa n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) ręka, dłoń лапа
noga zwierzęcia niemającego kopyt лапа

łapczywie adv
w sposób łapczywy жадно

łapiduch waˈpʲidux n
(lekceważąco, lekceważący) lub (żartobliwie) lekarz костоправ

łapownik n
człowiek biorący łapówki взяточник

łapówka waˈpufka n
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści взятка

łata ˈwata n
(informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym патч
drewniana listwa o prostokątnym lub kwadratowym przekroju używana w drewnianych konstrukcjach планка решетина
fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie заплата заплатка
fragment sierści zwierzęcia o innym kolorze niż pozostała część sierści пятно
przyrząd z podziałką stosowany w geodezji do niwelacji рейка

łatgalski adj
związany z Łatgalią, dotyczący Łatgalii латгальский

łatwizna watˈfʲizna n
(potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania лёгкий простой путь пустяк

łatwo ˈwatfɔ adv
w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku легко просто

łatwopalność n
(fizyka, fizyczny) cecha tego, co łatwopalne легковоспламеняемость

łatwopalny ˌwatfɔˈpalnɨ adj
wykazujący możliwość łatwego zapalenia się легковоспламеняемый легковоспламеняющийся

łatwowierność n
cecha kogoś, kto ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji доверчивость

łatwowierny adj
taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji доверчивый легковерный

łatwość ˈwatfɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest łatwe, brak trudności лёгкость

łatwy ˈwatfɨ adj
nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód лёгкий несложный нетрудный простой

ława przysięgłych n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych присяжный суд присяжных

ławka ˈwafka n
(szkolnictwo, szkolny) szkolny mebel do nauki парта
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób; скамейка скамья лавка

łazanki waˈzãnʲci n
(spożywczy) makaron cięty w kwadraty wielkości około jednego centymetra лазанки

łazienka waˈʑɛ̃nka n
pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem; ванная ванная комната

łazik ˈwaʑik n
(astronomia, astronomiczny) pojazd kosmiczny badający powierzchnię obcej planety; планетоход
(historia, historyczny, historycznie) radziecki samochód wojskowy z otwartym nadwoziem, używany w czasie II wojny światowej уазик
(potocznie, potoczny) lekki wojskowy samochód terenowy уазик

łazić ˈwaʑiʨ̑ v
chodzić bez celu, wałęsać się, włóczyć się бродить

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
(geografia, geograficzny) łańcuch górski; хребет
(technologia, technika, techniczny) element mechaniczny, składający się z identycznych ogniw; цепь
sznur wykonany z metalu lub tworzywa sztucznego цепь

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego; пищевая цепь трофическая цепь

łaźnia ˈwaʑɲa n
budynek lub pomieszczenie do kąpieli w wodzie, parze albo rozgrzanym powietrzu баня

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków; клитор

łgarz wɡaʃ n
osoba, która łże лгун

łgać wɡaʨ̑ v
(książkowy) kłamać лгать

łgać jak z nut ˈwɡaʨ̑ ˈjaɡ ˈz‿nut v
(potocznie, potoczny) kłamać z dużą wprawą, bez wahania врать не краснея

łobuz ˈwɔbus n
osoba zachowująca się źle озорник шалун

łochynia wɔˈxɨ̃ɲa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku borówka bagienna голубика болиголов гонобоб гонобобель дурника дурниха

łokciowy wɔcˈʨ̑ɔvɨ adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący łokcia локтевой

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem локоть
(historia, historyczny, historycznie) dawna miara długości (od 0,5 do 0,8 metra) локоть

łom n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.; лом

łomonosowski adj
związany z Łomonosowem, dotyczący Łomonosowa ломоносовский

łopata wɔˈpata n
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; лопата

łopatka wɔˈpatka n
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem; лопатка заплечье
(zdrobniale) od łopata лопатка

łopian ˈwɔpʲjãn n
(botanika, botaniczny) Arctium L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych; лопух

łosoś ˈwɔsɔɕ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; лосось сёмга

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Łotwy lub Łotyszów латвийский

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
język urzędowy Łotwy; латышский

łotr wɔtr̥ n
ktoś popełniający czyny haniebne, niegodziwe злодей негодяй подлец

łowca ˈwɔfʦ̑a n
myśliwy ловец

łowić ryby w mętnej wodzie ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ v
korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy ловить рыбу в мутной воде

łoś wɔɕ n
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu; лось сохатый

łoś irlandzki ˈwɔɕ irˈlãnʦ̑ʲci n
(zoologia, zoologiczny) Megaloceros giganteus, gatunek wymarłego ssaka z rodziny jeleniowatych большерогий олень гигантский олень ирландский олень

łoże ˈwɔʒɛ n
podstawa broni palnej, mocująca lufę – karabinu, działa, armaty itp.; лавет

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł смертное ложе

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy; подшипник

łubin n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) люпин

łucznik ˈwuʧ̑ʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem; лучник

łuczywo wuˈʧ̑ɨvɔ n
(przestarzałe, przestarzały) kawałek smolnego drzewa, używanego dawniej do oświetlania; факел

łudzić ˈwuʥ̑iʨ̑ v
(książkowy) zwodzić kogoś, dając mu fałszywe nadzieje манить обманувать
(książkowy) łudzić (1.1) samego siebie, żyć fałszywą nadzieją ошибаться

ług wuk n
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej; щёлок

ługański adj
związany z Ługańskiem, dotyczący Ługańska луганский

łuk wuk n
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); арка дуга
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami; электрический дуга лук
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej; дуга лук
każdy kształt przypominający łuk (1.1) дуга лук
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce (cięciwy) i nadanie tak strzale energii; лук дуга

łupek ˈwupɛk n
(budownictwo) materiał budowlany, głównie na pokrycie dachu, z łupka (1.1) шифер
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość; сланец

łupież ˈwupʲjɛʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka; перхоть
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) drobne płatki łuszczącego się naskórka перхоть

łuska ˈwuska n
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki стакан
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt чешуя

łuskowiec n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny ziarnojadów, Pinicola enucleator, обыкновенный щур щур

łut wut n
dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta; лот

łużski adj
związany z Ługą, dotyczący Ługi (rzeki lub miasta) лужский

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci adj
związany z Łużycami lub Łużyczanami лужицкий

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
język słowiański, którym mówi się na Łużycach; лужицкий

łydka ˈwɨtka n
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą; икра

łyk wɨk n
ilość płynu, jaką przełyka się za jednym razem глоток
przełknięcie, łyknięcie pewnej ilości płynu глоток

łysenkizm n
(biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy; лысенковщина

łyska ˈwɨska n
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole; лысуха лыска

łysy ˈwɨsɨ adj
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie лысый
(potocznie, potoczny) pozbawiony wysokiej roślinności, lasu лысый

łysy jak kolano ˈwɨsɨ ˈjak ːɔˈlãnɔ adj
zupełnie łysy лысый как колено

łyświeński adj
związany z Łyśwą, dotyczący Łyświ лысьвенский

łyżka ˈwɨʃka n
sztuciec służący do jedzenia ложка

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
narzędzie ułatwiające zakładanie butów рожок

łyżwa ˈwɨʒva n
stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie; конёк

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew; конькобежный спорт

łza wza n
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko; слеза

łódeczka wuˈdɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łódka лодочка

łódź wuʨ̑ n
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach; лодка

łóżeczko wuˈʒɛʧ̑kɔ n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łóżko; małe łóżko кроватка

łóżko ˈwuʃkɔ n
(przenośnie, przenośnia) miejsce w szpitalu койка
mebel przeznaczony do spania; кровать

łóżko piętrowe n
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania; двухъярусная кровать

łączka ˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
(zdrobniale) łąka; mała łąka лужайка лужок

łącznie ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
razem, ogółem, po zsumowaniu всего

łączność ˈwɔ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
działania składające się na utrzymanie kontaktu коммуникация

łączny adj
taki, który łączy соединительный соединяющий

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną связывать соединять
jednoczyć, umożliwiać zespolenie связывать соединять объединять
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska совмещать сочетать
spajać elementy za pomocą środków technicznych соединять объединять связывать

łąka ˈwɔ̃ŋka n
teren gęsto porośnięty trawami; луг лужайка

łęczak ˈwɛ̃n͇ʧ̑ak n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa glareola, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; фифи

łękotka wɛ̃ŋˈkɔtka n
(anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego; мениск

ŚDM acronym
= Światowe Dni Młodzieży; ВДМ

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na lewym brzegu górnej Odry; Силезия

Śląsk Cieszyński ˈɕlɔ̃w̃sʲc ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci n
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, położona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy, częściowo w Polsce, częściowo w Republice Czeskiej; Тешинская Силезия

Średnia Newka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ramię ujściowe Newy; Средняя Невка

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem; Пепельная среда

Śródziemie ɕrudʲˈʑɛ̃mʲjɛ pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J. R. R. Tolkiena; Средиземье

Świca pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru; Свича

Świdwin ˈɕfʲidvʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Свидвин

Świetlana pn
słowiańskie imię żeńskie Светлана

Świeża pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim Rosji, uchodzi do Zalewu Wiślanego; Прохладная

Świr pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej części Rosji wypływająca z jeziora Onega, a uchodząca do jeziora Ładoga; Свирь

Świrz pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Dniestru; Свирж

Świętopełk ɕfʲjɛ̃nˈtɔpɛwk pn
imię męskie; Святополк

Święty Hufiec ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.; Священный отряд

Święty Zastęp ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp pn
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.; Священный отряд

ściana ˈɕʨ̑ãna n
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca; стена
(matematyka, matematyczny) wielokąt ograniczający wielościan; грань

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany и у стен есть уши у стен есть уши

ścieki ˈɕʨ̑ɛ̇ci n
płynne odpady сточные воды

ściema ˈɕʨ̑ɛ̃ma n
(potocznie, potoczny) (slangowo) kłamstwo, nieprawda, bzdura брехня

ścierać ˈɕʨ̑ɛraʨ̑ v
kaleczyć skórę poprzez kontakt z czymś szorstkim натирать стирать
oczyszczać powierzchnię poprzez tarcie вытирать стирать
rozdrabniać poprzez tarcie растирать стирать тереть
usuwać wierzchnią warstwę z czegoś poprzez pocieranie szorstkim przedmiotem стирать

ściernisko n
(rolnictwo, rolniczy) pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża жнивьё стернь стерня

ścierniwo ɕʨ̑ɛrʲˈɲivɔ n
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności; абразив

ścierny ˈɕʨ̑ɛrnɨ adj
taki, który służy do wygładzania lub ścierania powierzchni абразивный абразионный

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
(pogardliwie) człowiek zły, podły стервец
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia стерва стерво

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dyska komputera, np. c:\windows\system.ini; имя файла
wydzielony fragment zapisu obrazu lub dźwięku, np. nagranie jednego z instrumentów дорожка
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych дорожка тропа тропинка

ścisły ˈɕʨ̑iswɨ adj
dokładny, precyzyjny точный

ściąga ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa n
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału шпаргалка

ściągawka ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka n
karteczka z informacjami używana tajnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp. шпаргалка

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu скачивать
odpisywać od kogoś innego podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp. списывать

ściągnąć ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) sprowadzić paczkę danych przez internet na swój komputer скачать
(potocznie, potoczny) odpisać na klasówce lub egzaminie coś od innego ucznia lub ze ściągi сдуть списать
pociągnąć (coś lub kogoś) z miejsca wysoko w dół стянуть
ścisnąć coś np. gumką lub sznurkiem стянуть

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny; сухожилие

ślad ɕlat n
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś след
(matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej; след

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców; селезёнка

śledzić ˈɕlɛʥ̑iʨ̑ v
obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń следить
szpiegować следить

śledź ɕlɛʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska; сельдь селёдка

ślepak ˈɕlɛpak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj owada z rodziny bąkowatych; слепень

ślepiec ˈɕlɛpʲjɛʦ̑ n
człowiek ślepy, niewidomy слепец
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny ślepcowatych; слепыш

ślepo adv
w sposób ślepy слепо

ślepota ɕlɛˈpɔta n
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie слепота

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok слепой
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności слепой
taki, który czegoś nie dostrzega слепой
taki, który nie ma narządu wzroku слепой
zamknięty na stałe, bez wyjścia слепой

ślepy ˈɕlɛpɨ n
(potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1) слепой

ślepy pasażer ˈɕlɛpɨ paˈsaʒɛr n
(potocznie, potoczny) ukryty pasażer, nieposiadający ważnego biletu; zwykle na statku безбилетник заяц

ślicznie ˈɕlʲiʧ̑ʲɲɛ adv
w śliczny sposób прекрасно

ślicznotka ɕlʲiʧ̑ˈnɔtka n
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) bardzo ładna kobieta красотка

śliczny ˈɕlʲiʧ̑nɨ adj
taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje прекрасный

ślimak ˈɕlʲĩmak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka; улитка слизень слизняк брюхоногие гастроподы
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków; улитка
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1) волюта завиток спираль
(rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego улитка завиток
(technologia, technika, techniczny) element przekładni ślimakowej; бесконечный винт червяк червячная передача
(urbanistyka, urbanistyczny) trakt komunikacyjny spiralnie pokonujący różnicę wysokości спиральный извилистый подъём

ślina ˈɕlʲĩna n
płynna wydzielina wytwarzana w ustach; слюна

śliski ˈɕlʲisʲci adj
mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami скользкий

śliwa ˈɕlʲiva n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe; слива

śliwka ˈɕlʲifka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie; слива

ślizgać się ˈɕlʲizɡaʨ̑‿ɕɛ v
poruszać się płynnie, w kontrolowany sposób, po lodzie lub innej śliskiej powierzchni скользить
przesuwać się bezwładnie po śliskiej powierzchni korzystając z niskiej siły tarcia скользить

ślub ɕlup n
akt zawarcia małżeństwa; свадьба
uroczysta przysięga клятва присяга

ślusarz ˈɕlusaʃ n
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe слесарь

śluz ɕlus n
(biologia, biologiczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych слизь

śluza n
urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych; шлюз

śluzowaty adj
podobny do śluzu, przypominający śluz слизистый

śluzowy adj
(fizjologia, fizjologiczny) związany ze śluzem, dotyczący śluzu слизистый
(technologia, technika, techniczny) związany ze śluzą, dotyczący śluzy шлюзный шлюзовой

śląski ˈɕlɔ̃w̃sʲci adj
związany ze Śląskiem, dotyczący Śląska, pochodzący ze Śląska силезский слёнски

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem смеяться
kpić z kogoś lub czegoś смеяться

śmiałek n
ktoś odważny, kto się niczego nie boi храбрец

śmiało ˈɕmʲjawɔ adv
w sposób pewny, bez obawy, bez wątpliwości отважно смело

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha śmiałego czynu смелость
odwaga, pewność siebie смелость

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
(książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie смелый
(książkowy) nowatorski, przekraczający to, co przyjęte, akceptowane смелый
(książkowy) o zachowaniu, obyczajach: prowokujący, ocierający się o zgorszenie смелый
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko смелый
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi смелый
(książkowy) świadczący o czyjejś odwadze, skłonności do ryzyka смелый

śmiały ˈɕmʲjawɨ n
człowiek cechujący się śmiałością смельчак храбрец

śmiałym szczęście sprzyja ˈɕmʲjawɨ̃m ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ ˈspʃɨja proverb
zachęta do podjęcia ryzyka Фортуна любит смелых счастье всегда на стороне отважного удача любит смелых

śmiech ɕmʲjɛx n
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło смех

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka n
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów мусоровоз

śmieciarz ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) pracownik zajmujący się bezpośrednio wywozem śmieci мусорщик

śmiecić ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
wyrzucać śmieci w miejscu nieprzeznaczonym do tego мусорить сорить

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wydzielać nieprzyjemny zapach вонять смердеть

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze смертный
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie) смертельный

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności; смерть

śmieszka ˈɕmʲjɛʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus ridibundus, pospolity gatunek mewy; озёрная чайка

śmieszny ˈɕmʲjɛʃnɨ adj
wywołujący śmiech смешной

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka сметана сливки

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska сливки сливки общества
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka сливки

śmietnik ˈɕmʲjɛtʲɲik n
kontener lub pawilon, w którym stoją kubły na śmieci przygotowane do opróżnienia мусорка помойка
kubeł, pojemnik na śmieci мусорка мусорный ящик

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
coś do wyrzucenia, odpadek мусор отходы

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
mieć odwagę, śmiałość сметь

śmigłowcowiec ˌɕmʲiɡwɔfˈʦ̑ɔvʲjɛʦ̑ n
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców; określenie to nie obejmuje okrętów przenoszących 1-2 śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia; вертолётоносец

śmigłowiec n
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi вертолёт вертушка

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
poranny posiłek; завтрак

śniady ˈɕɲadɨ adj
o człowieku: opalony lub mający ciemniejszą karnację смуглый

śnieg ɕɲɛk n
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; снег
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora снег

śnieżek n
(potocznie, potoczny) drobny śnieg снежок
(zdrobniale) od: śnieg снежок

śnieżnobiały ˌɕɲɛʒnɔˈbʲjawɨ adj
(książkowy) biały jak śnieg, bardzo biały белоснежный

śnieżny ˈɕɲɛʒnɨ adj
biały jak śnieg белоснежный
dotyczący śniegu, związany ze śniegiem, obfitujący w śnieg, utworzony ze śniegu снежный

śnieżynka ɕɲɛˈʒɨ̃nka n
płatek śniegu снежинка

śpiesz się powoli ˈɕpʲjɛʃʲ‿ɕɛ pɔˈvɔlʲi proverb
rób coś dokładnie i sprawnie, ale bez nadmiernego pośpiechu, bo inaczej może się nie udać торопись медленно

śpieszyć ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑ v
(książkowy) zdążać dokądś szybko спешить

śpiew ɕpʲjɛf n
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki; пение
przyjemne dla ucha dźwięki wydawane przez niektóre ptaki пение

śpiewaczka ɕpʲjɛˈvaʧ̑ka n
forma żeńska od: śpiewak певица

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa певец

śpiewanie ɕpʲjɛˈvãɲɛ n
o ludziach: wykonywanie melodii głosem пение
o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię пение

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
wykonywać melodię głosem петь

śpiewnik ˈɕpʲjɛvʲɲik n
książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek песенник

śpioch ɕpʲjɔx n
człowiek lubiący dużo, długo spać дрыхун соня

śpiwór ˈɕpʲivur n
worek do spania спальный мешок

śpiąca królewna ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑a kruˈlɛvna n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) kobieta ospała, ślamazarna, powolna, nieobecna myślami спящая красавица

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, któremu chce się spać сонный

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości средний
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy средний
przeciętny, taki sobie средний

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; диаметр

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem; точка с запятой

średnio-wysoko-niemiecki ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki); средневерхненемецкий

średniopłat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości osi podłużnej kadłuba; среднеплан

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi; средневековье средние века

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza средневековый

środa ˈɕrɔda n
trzeci dzień tygodnia; среда

środek ˈɕrɔdɛk n
coś, co ułatwia działanie средство мера
dobro ekonomiczne средство
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi центр середина
wnętrze середина центр

środek przeciwstukowy ˈɕrɔdɛk ˌpʃɛʨ̑ifstuˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) dodatek do paliw stosowanych w silnikach iskrowych; антидетонатор

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory средства массовой информации

środki produkcji ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji n
(ekonomia, ekonomiczny) marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji; средства производства

środkowoamerykański adj
związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej центральноамериканский

środkowoeuropejski adj
odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową центральноевропейский

środkowojakucki adj
związany z środkową częścią Jakucji центральноякутский

środkowy ɕrɔtˈkɔvɨ adj
znajdujący się w środku центральный

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie природа
grupa ludzi zajmująca się tym samym zawodem, np. aktorzy окружение среда
miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej среда

śruba ˈɕruba n
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; винт
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego; винт

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów отвёртка

śródstopie n
(anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami плюсна

śródziemnomorski ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem средиземноморский

śródziemny ɕrudʲˈʑɛ̃mnɨ adj
znajdujący się wewnątrz lądu средиземный

świadczyć ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑ v
być dowodem давать свидетельский показание показывать свидетельствовать
wykonywać dla kogoś pewną czynność обслуживать оказывать

świadectwo ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ n
dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie свидетельство сертификат

świadek ˈɕfʲjadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; свидетель
osoba, która widziała coś na własne oczy свидетель

świadek Jehowy ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy; свидетель Иеговы

świadomie ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ adv
w sposób przemyślany, zaplanowany; celowo намеренно сознательно

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
zdawanie sobie sprawy z czegoś; сознание

świadomy ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ adj
taki, który jest rezultatem celowego, zamierzonego działania сознательный

świat ɕfʲjat n
cała Ziemia мир свет земля

świat arabski ˈɕfʲjat aˈrapsʲci n
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne арабский мир

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie; мировоззрение

światopoglądowy ˌɕfʲjatɔpɔɡlɔ̃nˈdɔvɨ adj
dotyczący światopoglądu мировоззренческий

światowy ɕfʲjaˈtɔvɨ adj
odnoszący się do całego świata мировой

światło ˈɕfʲjatwɔ n
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; свет
(potocznie, potoczny) energia elektryczna свет
przedmiot będący źródłem światła (1.1) источник свет свет

światłoczuły ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ adj
wrażliwy na światło светочувствительный фоточувствительный

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek); светобоязнь

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła; оптоволокно

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
(lotnictwo, lotniczy) gwałtowny pionowy wzlot samolotu; свечка
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła; свеча
(przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli; свеча
przedmiot zmieniający skład powietrza w sposób zaplanowany przez wytwórcę ароматическая свеча дымовая шашка

świeca zapłonowa n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego; свеча зажигания запальная свеча

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
emitować, produkować światło светить

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
(przenośnie, przenośnia) wysokie, eksponowane stanowisko высокий положение
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec канделябр подсвечник

świekra ˈɕfʲjɛkra n
(przestarzałe, przestarzały) matka męża, rzadziej żony свекровь

świergotać ɕfʲjɛrˈɡɔtaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mówić w sposób szybki i radosny чирикать
o ptakach: wydawać krótkie, wysokie dźwięki чирикать

świergotek n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z rzędu wróblowatych rodzaju Anthus конёк

świergotek polny n
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus campestris, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych; полевой конёк

świergotek łąkowy n
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus pratensis, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych; луговой конёк

świerk ɕfʲjɛrk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; ель ёлка
drewno ze świerka (1.1) ель

świerkowy ɕfʲjɛrˈkɔvɨ adj
będący częścią świerku еловый
składający się z świerku еловый
wykonany z drewna lub innej części świerku еловый

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki; сверчок

świerszczyk ˈɕfʲjɛrʃʧ̑ɨk n
(zdrobniale) od: świerszcz сверчок

świerzb ɕfʲjɛʃp n
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce; чесотка

świetnie ˈɕfʲjɛtʲɲɛ adv
bardzo dobrze отлично

świetny ˈɕfʲjɛtnɨ adj
taki, któremu przypisuje się same pozytywne cechy отличный

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu свежий

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; свинья
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej свинья
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie свинья
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes; свинья
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) свинья

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
(zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach; морская свинка
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1) морская свинка гвинейская свинка

świstak ˈɕfʲistak n
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych; сурок

świstun ˈɕfʲistũn n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających); свиязь

świt ɕfʲit n
(przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego заря
okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się; рассвет
światło widoczne o świcie (1.1) рассвет

świta ˈɕfʲita n
otoczenie asystujące przywódcy свита

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów; храм

święta krowa ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krowa o specjalnym statusie w Indiach; священная корова

święta prawda ˈɕfʲjɛ̃nta ˈpravda n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) słowa wyrażające niewątpliwą prawdę святая истина

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni праздник

święto ruchome ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ruˈxɔ̃mɛ n
święto, które co roku wypada w inny dzień переходящий праздник подвижной праздник

świętowacławski adj
związany ze świętym Wacławem lub obchodami jego dnia – 28 września святовацлавский

świętować ɕfʲjɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
obchodzić coś uroczyście праздновать

świętość ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
coś otaczane szczególnym kultem i czcią святость

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu; святой
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego святой

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1) святой

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię; Санта Клаус

świński ˈɕfʲĩj̃sʲci adj
charakterystyczny dla świni, mający cechy świni свинский
dotyczący świni, odnoszący się do świni свинский

świństwo ˈɕfʲĩj̃stfɔ n
(potocznie, potoczny) coś obrzydliwego, brudnego пакость
(potocznie, potoczny) rzecz kiepskiej jakości пакость

Źrebię ˈʑrɛbʲjɛ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Малый Конь

ź ʑɛt n
trzydziesta pierwsza, przedostatnia litera polskiego alfabetu; латинский буква з с чёрточка

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża; стебель соломинка стебелёк травинка
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) bardzo mała ilość czegoś капелька крошка малость частица

źle ʑlɛ adv
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami плохо

źrebić się ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ v
(zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode жеребиться

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć; жеребёнок

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; зрачок
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej зрачок

źródlany ʑruˈdlãnɨ adj
pochodzący ze źródła (wodnego) ключевой родниковый
żyjący w źródłach родниковый

źródło ˈʑrudwɔ n
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; источник родник ключ
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań источник
to, co stanowi początek czegoś источник
przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp. источник причина

źródłosłów ʑrudˈwɔswuf n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo wyjściowe w etymologii этимон
podstawa etymologiczna wyrazu этимология

Żagań ˈʒaɡãɲ pn
(geografia, geograficzny) jedna z polskich miejscowości; Жагань

Żagiel ˈʒaɟɛl pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Паруса

Żeleznodorożnyj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w rejonie prawdińskim; Железнодорожный

Żeleznogorsk pn
(geografia, geograficzny) miasto zamknięte w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, założone w celu produkcji plutonu; Железногорск

Żmudź pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy; Жемайтия

Żyd ʒɨt n
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael; еврей

Żydowski Obwód Autonomiczny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego; Еврейская автономная область

Żydówka ʒɨˈdufka n
przedstawicielka narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael еврейка

Żygulowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, położone nad Wołgą; Жигулёвск

Żyrafa ʒɨˈrafa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Жираф

Żytomierz ʒɨˈtɔ̃mʲjɛʃ pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na wyżynie Wołyńsko-Podolskiej; Житомир

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii; Плодородный полумесяц

ż ʒɛt n
trzydziesta druga litera polskiego alfabetu; латинский буква з с точка

żaba ˈʒaba n
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych; лягушка

żaba moczarowa n
(herpetologia, herpetologiczny) Rana arvalis, gatunek płaza bezogonowego z grupy żab brunatnych; болотная лягушка остромордая лягушка

żabiru ʒaˈbʲiru n
(ornitologia, ornitologiczny) Jabiru, monotypowy rodzaj ptaków z rodziny bocianów; ябиру

żabiru afrykański ʒaˈbʲiru ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus senegalensis, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; седлоклювый ябиру

żabiru amerykański ʒaˈbʲiru ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; бразильский ябиру

żabiru argentyński ʒaˈbʲiru ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; бразильский ябиру

żabiru czerwononogi ʒaˈbʲiru ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔɟi n
(ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus asiaticus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; азиатский ябиру

żabka ˈʒapka n
(herpetologia, herpetologiczny) młoda lub mała żaba лягушка лягушонок
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby; брасс
(technologia, technika, techniczny) klucz nastawny z regulowaną skokowo szerokością rozstawu szczęk; гаечный ключ
blaszka przybijana do obcasa lub szpica buta; подковка

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
znikomo mały, bez wartości никакой никуда не годный никудышный
…informujący o braku kogoś lub czegoś никакой ни один

żagiel ˈʒaɟɛl n
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku парус

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru; парусник парусное судно

żakiet n
damski strój rodzaju marynarki; жакет
męskie eleganckie odzienie dzienne; визитка

żako ˈʒakɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek afrykańskiej papugi o szarym upierzeniu i czerwonym ogonie, zdolnej naśladować ludzki głos; жако серый попугай

żal ʒal n
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą; горе сожаление

żandarmeria ˌʒãndarˈmɛrʲja n
policja wojskowa ВП военная полиция

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) odmiana języka charakterystyczna dla określonej grupy środowiskowej; жаргон

żargonowy ˌʒarɡɔ̃ˈnɔvɨ adj
dotyczący żargonu, związany z żargonem, wyrażony żargonem жаргонный

żarliwy ʒarˈlʲivɨ adj
cechujący się dużym zapałem, oddaniem ревностный

żart ʒart n
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć шутка

żartobliwy ˌʒartɔˈblʲivɨ adj
często żartujący лукавый насмешливый

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć шутить

żartowniś ʒarˈtɔvʲɲiɕ n
(żartobliwie) człowiek stosujący nie do końca udane żarty, nie zawsze tolerowane шутник

żarówka ʒaˈrufka n
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód; лампочка

żarłoczność n
cecha tego, co żarłoczne; cecha tych, którzy są żarłoczni прожорливость

żarłoczny ʒarˈwɔʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) intensywny, wyrażający pożądanie, pragnienie ненасытный
odznaczający się ogromnym apetytem прожорливый

żarłok ˈʒarwɔk n
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie обжора прожора

żałoba ʒaˈwɔba n
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby горе

żbik ʒbʲik n
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych; лесной кот

że ʒɛ conjunction
…podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym потому что так как
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym что
…podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym что

żebraczka ʒɛˈbraʧ̑ka n
kobieta, która żebrze нищенка попрошайка

żebrak ˈʒɛbrak n
ten, kto żebrze нищий попрошайка

żebro ˈʒɛbrɔ n
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową; ребро

żebro Adama ˈʒɛbrɔ aˈdãma n
(przenośnie, przenośnia) kobieta ребро Адама

żeby ˈʒɛbɨ conjunction
…łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu чтобы

żeby ˈʒɛbɨ particle
…wyrażająca życzenie чтоб

żeglarka ʒɛɡˈlarka n
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca żeglarstwo sportowe яхтсменка
kobieta lub dziewczyna trudniąca się żeglarstwem, uprawiająca żeglarstwo w celach rekreacyjnych морячка

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych парусник яхтсмен

żeglować ʒɛɡˈlɔvaʨ̑ v
przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle плавать под парус плыть под парус

żeglowny adj
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zdatny do żeglugi; taki, przez który można przepłynąć statkiem судоходный

żegnać v
wypowiadać słowa, czynić gesty pożegnania rozstając się z kimś прощаться

żel ʒɛl n
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu; гель

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych; желатин

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
urządzenie służące do ręcznego prasowania; утюг

żelazna kurtyna n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu; железный занавес

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
(przenośnie, przenośnia) wytrzymały fizycznie, psychicznie, odporny, mocny, silny, twardy jak żelazo железный
dotyczący żelaza железный
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo железный

żelazo ʒɛˈlazɔ n
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) железо феррум

żelazobeton ˌʒɛlazɔˈbɛtɔ̃n n
(budownictwo) beton wzmocniony elementami ze stali железобетон

żelazokrzem ˌʒɛlaˈzɔkʃɛ̃m n
(chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością krzemu; ферросилиций

żelazomangan ˌʒɛlazɔ̃ˈmãŋɡãn n
(chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością manganu ферромарганец

żelazostop ˌʒɛlaˈzɔstɔp n
(chemia, chemiczny) stop żelaza z innymi pierwiastkami chemicznymi; ферросплав

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
= (budownictwo) żelazobeton; железобетон

żeliwny adj
taki, który wykonano z żeliwa чугунный

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami; чугун

żerca n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan pogański; жрец

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa; женьшень

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety женский

żleb ʒlɛp n
wcięcie w górskim stoku ze stromymi ścianami; кулуар

żmija ˈʒmʲija n
(herpetologia, herpetologiczny) gad z z podrodziny węży; гадюка
(przenośnie, przenośnia) osoba zła i podstępna гадюка

żmijówka ʒmʲiˈjufka n
(spożywczy) egzotyczny alkohol z wężem (żmiją) zatopionym w butelce змеиное вино

żmudny ˈʒmudnɨ adj
taki, który wymaga dużo czasu, pracy i cierpliwości кропотливый

żniwa ˈʒʲɲiva n
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych; жатва
pora roku, kiedy wykonuje się te prace жатва

żniwiarz ˈʒʲɲivʲjaʃ n
osoba pracująca przy żniwach жнец косарь косильщик

żona ˈʒɔ̃na n
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem жена

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
zwykle o mężczyźnie: mający żonę женатый

żoneczka ʒɔ̃ˈnɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: żona, żonka жёнушка

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami; жонглёр

żonka n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) żona жёнушка

żołd ʒɔwt n
pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę; денежное довольствие

żołnierski adj
dotyczący żołnierz, związany z żołnierzem солдатский

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej солдат воин

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego; желудок

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu; жёлудь

żreć ʒrɛʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) o człowieku: jeść жрать
o zwierzęciu: jeść жрать

żrący adj
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się” едкий

żuaw ˈʒu<sup>w</sup>af n
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz oddziału żuawów (1.2) зуав
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach; зуави

żubr ʒupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem; зубр

żubrowy adj
właściwy żubrowi, należący do żubra зубровый

żubrzyca n
(zoologia, zoologiczny) samica żubra зубриха

żuchwa ˈʒuxfa n
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki; нижняя челюсть челюсть

żuk ʒuk n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych; жук

żul ʒul ˈʒulɛ n
(pospolicie) (pogardliwie) chuligan lub drobny przestępca жулик

żur n
(kulinaria) (spożywczy) zupa o kwaskowatym smaku, gotowana na zakwasie, najczęściej żytnim; жур
(kulinaria) naturalny zakwas do sporządzania żurku lub innych potraw закваска

żuraw ˈʒuraf n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza; журавль
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości; кран подъёмный кран

żuraw biały ˈʒurav ˈbʲjawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego; стерх

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; клюква
(kulinaria) owoc żurawiny (1.1) клюква

żurawinowy adj
związany z żurawiną, dotyczący żurawiny клюквенный

żurek ˈʒurɛk n
(kulinaria) (spożywczy) zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej; суп на мучная закваска

żuć ʒuʨ̑ v
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć жевать

żużel ˈʒuʒɛl n
(hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali; шлак
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) sport żużlowy, zawody motocyklowe; спидвей

żwawo ˈʒvavɔ adv
w energiczny sposób живо

żwir ʒvʲir n
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci; галька

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; жизнь
utrzymanie, wyżywienie существование

życiorys ʒɨˈʨ̑ɔrɨs n
(urzędowy) (biurowość, biurowy) pismo zawierające podstawowe dane osobowe, wykształcenie i ewentualnie przebieg kariery zawodowej oraz dane kontaktowe жизнеописание
opis czyjegoś życia i czyjejś działalności биография жизнеописание

życiowy ʒɨˈʨ̑ɔvɨ adj
związany z życiem, dotyczący życia жизненный

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować желание
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) желание

życzliwie ʒɨʧ̑ˈlʲivʲjɛ adv
w życzliwy sposób благожелательно благосклонно доброжелательно

życzliwość ʒɨʧ̑ˈlʲivɔɕʨ̑ n
przyjazny stosunek do innych благожелательность доброжелательность приветливость

życzliwy ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ adj
przychylnie nastawiony do innych ludzi благожелательный доброжелательный

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
pragnąć czyjegoś szczęścia пожелать
składać życzenia желать
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia желать

żyd ʒɨt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu еврей иудей

żydaczowski ˌʒɨdaˈʧ̑ɔfsʲci adj
związany z Żydaczowem, dotyczący Żydaczowa жидачовский

żydostwo ʒɨˈdɔstfɔ n
(grubiański, grubiańsko) ogół Żydów еврейство
ogół cech charakterystycznych dla Żydów i kultury żydowskiej еврейство

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
związany z Żydami, ich religią, kulturą еврейский
związany z żydami еврейский

żydzić ˈʒɨʥ̑iʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) skąpić жидиться

żygulowski adj
związany z Żygulowskiem, dotyczący Żygulowska жигулёвский

żyletka ʒɨˈlɛtka n
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia; лезвие

żyrafa ʒɨˈrafa n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją; жираф

żyrafi adj
związany z żyrafą, dotyczący żyrafy жирафовый

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
ozdobna lampa wisząca pod sufitem люстра

żyro- ˈʒɨrɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kołem lub wirowaniem гиро-

żyrondysta n
(historia, historyczny, historycznie) członek żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej; жирондист

żyto ˈʒɨtɔ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1) рожь

żytomierski ˌʒɨtɔ̃ˈmʲjɛrsʲci adj
(przymiotnik) od Żytomierz житомирский

żywa pagina ˈʒɨva paˈɟĩna n
informacja drukowana u góry strony nad tekstem, najczęściej tytuł dzieła lub rozdziału, w encyklopediach i słownikach pierwsze lub ostatnie słowo na stronie (lub jego pierwsza sylaba); колонтитул

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje; смола

żywiecki ʒɨˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Żywca, związany z Żywcem живецкий

żywieniowy ˌʒɨvʲjɛ̇̃ˈɲɔvɨ adj
związany z żywieniem, dotyczący żywienia питательный

żywić ˈʒɨvʲiʨ̑ v
żywić (1.1) samego siebie, jeść coś, odżywiać się питаться

żywność ˈʒɨvnɔɕʨ̑ n
ogół produktów spożywczych; продовольствие

żywokost ʒɨˈvɔkɔst n
(botanika, botaniczny) Symphytum L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych, liczący około 35 gatunków; bylina o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach; окопник

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin; живая изгородь

żyworodny adj
(botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej живородящий
(zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki живородящий

żywot ˈʒɨvɔt n
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życiorys, zwłaszcza w odniesieniu do świętych житие

żywy ˈʒɨvɨ adj
będący w użyciu живой
jasny, jaskrawy, niestonowany живой
przejawiający oznaki życia живой
żwawy, szybki живой оживлённый

żywy trup ˈʒɨvɨ ˈtrup n
człowiek bliski śmierci, schorowany, bardzo źle wyglądający lub niezdolny do życia wskutek załamania psychicznego живой труп
zombi зомби

żyzny ˈʒɨznɨ adj
posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów плодородный

żyć ʒɨʨ̑ v
bytować w jakichś warunkach жить
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym жить
obcować z kimś жить
trwać жить

żyć jak pies z kotem ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpʲjɛs ˈː‿kɔtɛ̃m v
żyć w ciągłej niezgodzie, nienawiści, kłótni жить как кошка с собакой

żyć jak pączek w maśle ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛɡ ˈv‿maɕlɛ v
żyć w bardzo dobrych warunkach materialnych, będąc zadowolonym i szczęśliwym кататься как сыр в масле

żyć na wysokiej stopie ˈʒɨʨ̑ ˌna‿vɨˈsɔcɛ̇j ˈstɔpʲjɛ v
żyć luksusowo, wystawnie жить на широкую ногу

żyła ˈʒɨwa n
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca; вена
(geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach; жила
(technologia, technika, techniczny) jedna z części przewodzących kabla elektrycznego; жила

żółciowy ʒuwʲˈʨ̑ɔvɨ adj
(biologia, biologiczny) dotyczący żółci жёлчный

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią); жёлтая карточка

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu; желтуха

żółtko ˈʒuwtkɔ n
(spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów желток
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka; желток

żółtodzioby ˌʒuwtɔˈʥ̑ɔbɨ adj
taki, który ma żółty dziób желтоклювый

żółtodziób ʒuwˈtɔʥ̑up n
(potocznie, potoczny) osoba niedoświadczona, laik, amator желторотый птенец

żółtogłowy ˌʒuwtɔˈɡwɔvɨ adj
taki, który ma żółtą głowę желтоголовый

żółtoskrzydły ˌʒuwtɔˈskʃɨdwɨ adj
taki, który ma żółte skrzydła; posiadający skrzydła koloru żółtego желтокрылый

żółtoziem ʒuwˈtɔʑɛ̃m n
(geologia, geologiczny) mało żyzna gleba w strefie klimatu równikowego; желтозём

żółty ˈʒuwtɨ adj
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy; жёлтый

żółw ʒuwf n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; черепаха
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1); черепаха

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i n
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates леопардовая черепаха

żółw morski ˈʒuwf ˈmɔrsʲci n
(zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest morze морская черепаха

żółw skórzasty ˈʒuwf skuˈʒastɨ n
(zoologia, zoologiczny) Dermochelys coriacea, gatunek żółwia z rodzaju Dermochelys; кожистая черепаха

żółwi ˈʒuwvʲi adj
związany z żółwiem lub żółwiami черепаший

żółwik ˈʒuwvʲik n
(potocznie, potoczny) młody, mały żółw черепашонок
(zdrobniale) od: żółw черепашка

żółwiowy ʒuwˈvʲjɔvɨ adj
zrobiony z żółwia черепаховый

żółć ʒuwʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa; жёлчь

żądanie ʒɔ̃nˈdãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: żądać требование
kategorycznie wyrażone życzenie требование

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
domagać się czegoś kategorycznie требовать

żądny adj
pragnący czegoś w sposób niepohamowany жадный

żądza ˈʒɔ̃nʣ̑a n
fizyczne pożądanie похоть
silne pragnienie, chęć жажда

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu; жало

żłobek ˈʒwɔbɛk n
dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia; детские ясли