fobia ˈfɔbʲja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś fobie

logia ˈlɔɟja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką kunde

naście ˈnaɕʨ̑ɛ suffix
tworzący liczebniki główne od 11 do 19 włącznie tien

nim suffix
… wskazująca, że słowo jest nazwą niem

ość ɔɕʨ̑ suffix
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną heid

A-dur ˈa‿dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami); A-groot A-majeur

AA a‿ˈː acronym
= Anonimowi Alkoholicy; AA

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy; ABS

AIDS ɛjts n
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej; aids

Aalen pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Aalen

Aaron aˈːrɔ̃n pn
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza; Aäron
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego; Aäron

Abchazja apˈxazʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji; Abchazië

Abel ˈabɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Abel

Abelard aˈbɛlart pn
imię męskie; Abaelardus

Aberdeen pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania); Aberdeen

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej; Abidjan

Abigail pn
imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; Abigail

Abraham abˈraxãm pn
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; Abraham
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Abraham

Abram ˈabrãm pn
imię męskie Abram

Abruzja abˈruzʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim; Abruzzen

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich; Abu Dhabi

Abudża aˈbuʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Nigerii; Abuja

Achilles aˈçilːɛs pn
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy; Achilles

Adam ˈadãm pn
imię męskie; Adam

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Australii; Adelaide

Adolf ˈadɔlf pn
imię męskie; Adolf

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty; Adonis

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu; Afghanistan

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Afganistanu Afghaan

Afroamerykanin ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn n
(eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego Afro-Amerikaan

Afrodyta ˌafrɔˈdɨta pn
(mitologia grecka) bogini miłości; Aphrodite

Afrodyzja ˌafrɔˈdɨzʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty; Aphrodisias

Afryka ˈafrɨka pn
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi; Afrika

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Afryki Afrikaan

Agata aˈɡata pn
imię żeńskie; Aagje

Ajschylos ajsˈxɨlɔs pn
(historia, historyczny, historycznie) (literacko) starożytny dramatopisarz grecki; Aischylos

Akadia aˈkadʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej; Acadië

Akra ˈakra pn
(geografia, geograficzny) stolica Ghany; Accra

Akwitania ˌakfʲiˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) region w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux; Aquitanië

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią; Aken

Alaska aˈlaska pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Alaska

Albania alˈbãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie; Albanië

Albanka alˈbãŋka n
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii Albanese

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii Albanees

Albert ˈalbɛrt pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Albert

Alberta alˈbɛrta pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Alberta

Albin ˈalbʲĩn pn
imię męskie; Alwin

Aldebaran ˌaldɛˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie; Aldebaran

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Alexander

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego; Alexandrië

Aleksja aˈlɛksʲja pn
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Alexia

Aleppo pn
(geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1) Aleppo
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego; Aleppo

Alfons ˈalfɔ̃w̃s pn
imię męskie; Alfons

Alghero pn
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari; Alghero

Algier ˈalʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) stolica Algierii; Algiers

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
obywatel Algierii Algerijn

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze; Algerije

Algierka alʲˈɟɛrka n
obywatelka Algierii Algerijnse

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii Democratische Volksrepubliek Algerije

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
imię żeńskie; Alice

Allah ˈalːax pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie; Allah

Alojzy aˈlɔjzɨ pn
imię męskie; Aloysius

Alpy ˈalpɨ pn
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia; Alpen

Alpy Górnej Prowansji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Alpes-de-Haute-Provence

Alpy Nadmorskie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Alpes-Maritimes

Alpy Wysokie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Hautes-Alpes

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem; Elzas

Alzatczyk alˈzaṭʧ̑ɨk n
mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu Elzasser

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej; Amazone

American Staffordshire terrier n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy terierów w typie bull; amerikaanse staffordshire terriër

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Amerika
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki Amerika

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Zuid-Amerika

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej; Noord-Amerika

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego; Latijns-Amerika

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej; Midden-Amerika

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Ameryki – kontynentu Amerikaan

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
mieszkanka kontynentu amerykańskiego Amerikaanse
obywatelka Stanów Zjednoczonych Amerikaanse

Amman ˈãmːãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii; Amman

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii; Amsterdam

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji; Amu Darja

Amur ˈãmur pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji; Amoer

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej; Anatolië

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii Andalusië

Andora ãnˈdɔra pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią; Andorra

Andrea ãnˈdrɛa n
imię żeńskie w kilku językach; Andrea

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Andromeda
imię żeńskie; Andromeda

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
imię męskie; Andreas

Andy ˈãndɨ pn
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej; Andes

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
kobieta narodowości angielskiej Engelse

Angl n
(historia, historyczny, historycznie) członek plemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię; Angel

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii; (potocznie, potoczny) utożsamiana ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej; Engeland

Anglik ˈãŋɡlʲik n
mężczyzna narodowości angielskiej Engelsman

Angola ãŋˈɡɔla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Angola

Anguilla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim; Anguilla

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin; beschermengel

Anita ãˈɲita pn
polskie imię żeńskie przypuszczalnie pochodzenia hiszpańskiego; Anita

Ankara ãŋˈkara pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji; Ankara

Anna ˈãnːa pn
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie; Anna Anne

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru; Antananarivo

Antares ãnˈtarɛs pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona; Antares

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy; Antarctica

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody; Antarctica

Anteros pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą; Anteros

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's; Antigua en Barbuda

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Anton Antonie

Antonia ãnˈtɔ̃ɲja pn
imię żeńskie; Antonia

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Antwerpen

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne; Nederlandse Antillen

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech; Apennijnen

Apia ˈapʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Samoa; Apia

Apollo aˈpɔlːɔ pn
(mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz; Apollo
(rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych; Apollo

Apulia pn
(geografia, geograficzny) region administracyjny w południowych Włoszech; Apulië

Arab ˈarap n
mężczyzna wywodzący się z jednego z ponad dwudziestu krajów świata arabskiego; mężczyzna, którego językiem ojczystym jest arabski; Arabier

Arabia aˈrabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu; Arabië

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie; Saoedi-Arabië Saudi-Arabië

Arabka aˈrapka n
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego Arabier

Arabska Republika Egiptu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu Arabische Republiek Egypte

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii Aragon Aragón

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji; Archangelsk

Archimedes ˌarçĩˈmɛdɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk; Archimedes

Ardeny pn
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu; Ardennes

Ares ˈarɛs pn
(mitologia grecka) bóg wojny; Ares

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Argentinië

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Argentyny Argentijn

Argonauta n
(mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo; Argonaut

Ariel ˈarʲjɛl pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Ariel
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Ariel
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu Ariel

Arka Przymierza pn
(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu; Ark van het Verbond

Arkadia arˈkadʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim Arcadië

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Armenië

Armeńczyk arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Armenii Armeniër

Armoryka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną; Armorica

Artezja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras; Artesië

Artur ˈartur pn
imię męskie; Arthur

Aruba aˈruba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej; Aruba

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki, Aristoteles

As-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami) As-groot

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona; Asclepius

Asmara asˈmara pn
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei; Asmara

Astana aˈstãna pn
(geografia, geograficzny) stolica Kazachstanu; Astana

Asturia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo Asturië

Asyria aˈsɨrʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii; Assyrische Rijk Assyrië

Asyryjczyk ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię; Assyriër

Atena aˈtɛ̃na pn
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków; Athene

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji; Athene

Atlantyda ˌatlãnˈtɨda pn
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa; Atlantis

Attyka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem; Attica

Augiasz pn
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa; Augias

Augsburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii; Augsburg

August ˈawɡust pn
imię męskie; Austen

Australia awˈstralʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; Australië
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi; Australië

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec, obywatel Australii Australiër

Austria ˈawstrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Oostenrijk

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
mieszkanka lub obywatelka Austrii Oostenrijkse

Austriak ˈawstrʲjak n
mieszkaniec lub obywatel Austrii Oostenrijker

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie; Oostenrijk-Hongarije

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem Avignon

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku; Azerbeidzjan

Azja ˈazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi; Azië

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą; Klein-Azië

Azja Południowo-Wschodnia n
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny; Zuidoost-Azië

Azjata aˈzʲjata n
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego Aziaat

Azory aˈzɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii; Azoren

B-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami) Bes-groot

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku; Babel

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec Baden-Württemberg

Bagdad ˈbaɡdat pn
(geografia, geograficzny) stolica Iraku; Bagdad

Bahamy baˈxãmɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej; Bahama's
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim; Bahama's

Bahrajn ˈbaxrajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manama; Bahrein

Baku ˈbaku pn
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu; Bakoe

Baldwin ˈbaldvʲĩn pn
imię męskie pochodzenia germańskiego; Boudewijn

Bali pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich; Bali

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Gambii; Banjul

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii; Bangkok

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Bangladesh

Baran ˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; Ram
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Ram

Barbados barˈbadɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Barbados

Barbara barˈbara pn
imię żeńskie; Barbara

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii; Barcelona

Barnaba barˈnaba pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego; Barnabas

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
imię męskie; Bartolomeüs

Basen Paryski pn
(geografia, geograficzny) rozległa nizinna kraina w północnej części Francji; Bekken van Parijs

Bask bask n
członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską; Bask

Baskijka baˈsʲcijka n
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską Baskische

Bastia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji; Bastia

Bawaria baˈvarʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium; Beieren

Bazylea ˌbazɨˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Bazel

Bałtyka bawˈtɨka pn
(geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent; Baltica

Beata bɛˈata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Beatrix

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich; bedoeïen

Bejrut ˈbɛjrut pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu; Beiroet

Belfast ˈbɛlfast pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej, Belfast

Belg bɛlk n
obywatel Belgii Belg

Belgia ˈbɛlʲɟja n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli; België

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
obywatelka Belgii Belgische

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
stolica Serbii; Belgrado

Belize bɛˈlʲizɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopan; Belize

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Benedictus

Bengal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską; Bengalen

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Benin

Beocja bɛˈɔʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Grecji; Beotië
(geografia, geograficzny) nomos w środkowej Grecji Beotië

Berberia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską; Barbarije

Berdyczów bɛrˈdɨʧ̑uf pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim; Berdytsjiv

Bergamo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Lombardia; Bergamo

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec; Berlijn

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina; West Berlijn

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2); Bermuda

Berno ˈbɛrnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii; Bern

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny; Bethlehem

Bhutan ˈbutãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu; Bhutan

Bianka ˈbʲjãŋka pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Bianca
imię żeńskie; Bianca

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi Wit-Rus

Białorusinka ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi Wit-Russische

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Wit-Rusland Belarus

Biały Dom pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie; Witte Huis

Biblia ˈbʲiblʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga; Bijbel bijbel

Birma ˈbʲirma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Birma

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji; Midden-Oosten

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; Tweelingen
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Tweelingen

Bochum pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec; Bochum

Bogota bɔˈɡɔta pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii; Bogota

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre; Bolivia Bolivië

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech; Bologna

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach; Bombay

Bordeaux bɔʁdo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania; Bordeaux

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji; Bosporus

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Boston

Botswana bɔtsˈfãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Botswana

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; Bosnië

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Bosnië en Herzegovina

Bośniak ˈbɔɕɲak n
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny Bosniër

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa; Kerstmis

Brabancja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo; Brabant

Brabancja Flamandzka braˈbãnʦ̑ʲja flãˈmãnʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii, we Flandrii; Vlaams-Brabant

Brabancja Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch; Noord-Brabant

Brabancja Walońska braˈbant͡sja vaˈlɔ̃ɲska pn
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii, w Walonii; Waals-Brabant

Brandenburgia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie; Brandenburg

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji; Bratislava

Brazylia braˈzɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Brazilië

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk n
obywatel Brazylii Braziliaan

Brazylijka ˌbrazɨˈlʲijka n
obywatelka Brazylii Braziliaanse

Brema ˈbrɛ̃ma pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą; Bremen

Bretania brɛˈtãɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji; Bretagne

Brugia pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia; Brugge

Bruksela bruˈksɛla pn
(geografia, geograficzny) stolica Belgii; Brussel

Brunei brũˈnɛji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Brunei

Brunszwik n
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Braunschweig

Brytania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów Britannië
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie Britannië

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
obywatel Wielkiej Brytanii Brit

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego; Britse Maagdeneilanden

Bryzgowia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem; Breisgau

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
stolica Węgier; Boedapest

Budziszyn buˈʥ̑iʃɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Bautzen

Buenos Aires pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny; Buenos Aires

Bug buk pn
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi; Westelijke Boeg

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii; Boekarest

Bukowina pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię; Boekowina

Burgas pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym; Boergas

Burgenland pn
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii; Burgenland

Burgundia burˈɡũndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji; Bourgondië

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce; Burkina Faso

Burundi buˈrũndʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Burundi

Bułgar ˈbuwɡar n
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii Bulgaar

Bułgaria buwˈɡarʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii; Bulgarije

Bułgarka buwˈɡarka n
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii Bulgaarse

Byblos pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl; Byblos

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego; Bydgoszcz

Byk bɨk pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja Stier
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Stier

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië

Bóg buk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej; God

Błażej ˈbwaʒɛj pn
imię męskie; Blasius

C-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych) C-groot

Cambrai pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France; Kamerijk

Canberra pn
(geografia, geograficzny) stolica Australii; Canberra

Cannes pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu; Cannes

Caracas kaˈrakas pn
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli; Caracas

Casablanca pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Maroka Casablanca

Cecylia ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja pn
imię żeńskie; Cilla

Celt ʦ̑ɛlt n
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy Kelt

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.; Ceres
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter; Ceres

Chanty-Mansyjsk ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry; Chanty-Mansiejsk

Chanuka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich; Chanoeka

Chartum ˈxartũm pn
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu; Khartoem

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji; Chaeronea

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji; Chaeronea

Chicago pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Chicago

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Chili

Chiny ˈçĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; China

Chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Chin Chinees
osoba narodowości chińskiej; Chinees

Chińska Republika Ludowa ˈçĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin; Volksrepubliek China

Chodżent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią; Choedzjand

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu; Kroatië

Chorwat ˈxɔrvat n
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji Kroaat

Chrystus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu; Christus

Connecticut kəˈnɛtikət n
stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego; Connecticut

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna narodowości cygańskiej (romskiej); zigeuner

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; Cyprus
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji; Cyprus

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Cypru Cyprioot

Cyrenajka ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Cyrenaica

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym; Passer

Czad ʧ̑at pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie; Tsjaad

Czarnobyl pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim; Tsjernobyl

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy; Montenegro

Czeboksary pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej; Tsjeboksary

Czech ʧ̑ɛx n
człowiek narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech; Tsjech

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej; Tsjechoslowakije

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1); Bohemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze; Tsjechië

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Tsjetsjenië

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji; Rode Kruis

Czeszka ˈʧ̑ɛʃka n
osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech Tsjechische

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski; Częstochowa

D-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami) D-groot

DJ ˈdʲiʤ̑ɛj acronym
osoba grająca muzykę na dyskotekach, najczęściej przy pomocy gramofonów; DJ

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych DNA DNZ

Dagestan daˈɡɛstãn n
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji; Dagestan

Dakar ˈdakar pn
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu; Dakar

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry; Dalmatië

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
(geografia, geograficzny) stolica Syrii; Damascus

Dania ˈdãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze; Denemarken

Daniel ˈdãɲɛl pn
imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Daniël Daneel

Dardanele ˌdardãˈnɛlɛ n
(geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą; Dardanellen

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia staroperskiego; Darius

Dawid ˈdavʲit pn
imię męskie; David

Debora pn
(biblijny) starotestamentowa prorokini pochodząca z plemienia Naftalego; Debora
imię żeńskie pochodzenia semickiego; Debora

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika; Dolfijn

Delta Rodanu pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Bouches-du-Rhône

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Democratische Republiek Congo

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce Democratische Republiek Sao Tomé en Principe

Diana ˈdʲjãna pn
(mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), utożsamiana z grecką Artemidą; Diana
imię żeńskie; Diana

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
greckie imię męskie; Diogenes

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię; Dnjepr

Dodekanez pn
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji; Dodekanesos

Dolna Austria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii; Neder-Oostenrijk

Dolna Bawaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut; Neder-Beieren

Dolna Frankonia pn
(geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii; Neder-Franken

Dolna Normandia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji; Laag-Normandië

Dolna Saksonia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze; Nedersaksen

Dominik dɔ̃ˈmʲĩɲik pn
imię męskie; Dominic

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; Dominica

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Dominicaanse Republiek

Donieck ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k pn
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy; Donetsk

Drawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ; Drau

Drezno ˈdrɛznɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Dresden

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie Melkweg

Dubaj ˈdubaj pn
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie; Dubai
(geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1); Dubai

Dublin ˈdublʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii; Dublin

Dubrownik duˈbrɔvʲɲik pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem; Dubrovnik

Duch Święty ˈduç ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej; Heilige Geest

Dunaj ˈdũnaj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Donau

Dunka ˈdũŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii Deense

Dunkierka dũŋʲˈcɛrka pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Francji; Duinkerke

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu; Doesjanbe

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii Deen

Dzień Matki n
święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek; moederdag

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji; Jakarta

Dżalalabad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul; Jalalabad

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Djibouti
(geografia, geograficzny) stolica Dżibuti (1.1); Djibouti

E-dur ˈɛ‿dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami) E-groot

EKUZ acronym
= (administracja) Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego; EZVK

ESBC ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych; ESCB

Ebro ˈɛbrɔ pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii; Ebro

Edward ˈɛdvart pn
imię męskie; Edward

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji, Edinburgh

Efialtes ɛˈfʲjaltɛs pn
dawne greckie imię męskie; Ephialtes

Efraim pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie Efraïm
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela Efraïm
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w środkowej części tego kraju Efraïm

Egina ɛˈɟĩna pn
(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich; Egina

Egipt ˈɛɟipt pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze; Egypte

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito; Ecuador

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; Elisabeth Elizabeth

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
imię żeńskie; Emmy

Eneasz pn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym; Aeneas

Enschede 'ɛnsxɛdɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Holandii, w prowincji Overijssel; Enschede

Epir pn
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim; Epiros Epirus

Erfurt pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii; Erfurt

Eris ˈɛrʲis pn
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199; Eris
(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią; Eris

Eros ˈɛrɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem); Eros
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433; Eros

Eryk ˈɛrɨk pn
imię męskie; Erik

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze; Eritrea

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Armenii; Jerevan

Estera ɛˈstɛra pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie; Esther

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Estland

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej Estlandse

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Ethiopië

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
grecki matematyk; Euclides

Eurazja ɛwˈrazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję; Eurazië

Europa ɛwˈrɔpa pn
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; Europa

Europa Południowa n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej Zuid-Europa

Europa Północna n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej Noord-Europa

Europa Wschodnia n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją; Oost-Europa

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową; West-Europa

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie; Midden-Europa

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Europy Europeaan

Europejka ˌɛwrɔˈpɛjka n
mieszkanka Europy Europeaan

Ewa ˈɛva pn
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego; Eva

Ezaw pn
biblijne imię męskie Esau

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
imię męskie; Ezra

Ezechiel ɛˈzɛçjɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Ezechiël

Ezop ˈɛzɔp pn
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej; Aisopos

F-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z jednym bemolem) F-groot

Facebook pn
(informatyka, informatyczny) internetowy serwis społecznościowy; Facebook

Falklandy falkˈlãndɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1); Falklandeilanden

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rosji, państwa w Europie i Azji Russische Federatie

Fenicja fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii; Fenicië

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
imię męskie; Ferdinand

Fez fɛs pn
(geografia, geograficzny) miasto w Maroku; Fez

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Fiji

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania; Philadelphia

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
imię męskie; Filemon

Filip ˈfʲilʲip pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Filip

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Filipijnen

Filistyn n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Filistei; Filistijn

Filomena ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na pn
imię żeńskie; Filomena

Fin fʲĩn n
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii Fin

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Finland

Flandria ˈflãndrʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii Vlaanderen
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii; Vlaanderen

Flandria Wschodnia ˈflãndrʲja ˈfsxɔdʲɲa pn
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii; Oost-Vlaanderen

Flandria Zachodnia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w zachodniej Belgii, nad Morzem Północnym; West-Vlaanderen

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech; Florence

Fobos ˈfɔbɔs pn
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa; Phobos

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
imię męskie pochodzenia germańskiego; Franciscus Frans

Franciszka frãɲˈʨ̑iʃka pn
imię żeńskie; Francisca

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu; Frankrijk

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji Fransman

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji Française

Freja ˈfrɛja pn
nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny; Freja
skandynawskie i germańskie imię żeńskie o pochodzeniu staronordyckim Freja

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
imię męskie; Frederik

Frygia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska; Frygië

Fryzja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii; Friesland

Fryzja Zachodnia pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region położony w północnej części holenderskiej prowincji Holandia Północna West Friesland

Fudżi ˈfuʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu; Fuji

G-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem) G-groot

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gabon

Gaja ˈɡaja pn
(mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi; Gaia

Galia ˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie Gallië

Galicia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii Galicië

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim; Galicië

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan; Galilea

Gambia ˈɡãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gambia

Gandawa ɡãnˈdava pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Gent

Gargantua pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu; Gargantua

Garonna ɡaˈrɔ̃nːa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji; Garonne

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Danswijk

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce; Gdynia

Geldria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem; Gelderland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona na terenie obecnej holenderskiej prowincji Geldria oraz niemieckiego powiatu Kleve; Gelre

Gemma ˈɡɛ̃mːa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Alphekka

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Genève

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria; Genua

Georgia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie; Georgia

Gertruda ɡɛrˈtruda pn
imię żeńskie; Geertruida

Getynga pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Göttingen

Ghana ˈɡãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ghana

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego Gibraltar

Gilead pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w starożytnej Palestynie, pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk; Gilead
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych Gilead

Goa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim; Goa

Godfryd ˈɡɔdvrɨt pn
imię męskie; Godfried

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów; Godzilla

Godzina dla Ziemi n
ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca; Uur der Aarde

Gorkum pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miasto w południowej Holandii; Gorinchem

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach; Griekenland

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji Griekse

Grek ɡrɛk n
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji Griek

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Grenada

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku; Groenland

Grenoble pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Grenoble

Gruzin ˈɡruʑĩn n
osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji Georgiër

Gruzinka ɡruˈʑĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji Georgisch

Gruzja ˈɡruzʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi; Georgië

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
imię męskie; Gregorius Gregoor

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Guam

Guernsey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Guernsey

Gujana ɡuˈjãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Guyana

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim; Frans-Guyana

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli; Guadeloupe

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej; Guatemala

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Guinee
(geografia, geograficzny) region w Afryce Zachodniej; Guinee

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau; Guinee-Bissau

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Equatoriaal-Guinea

Góra Oliwna pn
(geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei; Olijfberg

Górna Austria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej Austrii ze stolicą w Linzu; Opper-Oostenrijk

Górna Bawaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium; Opper-Beieren

Górny Śląsk pn
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech; Opper-Silezië

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem; Nagorno Karabach

Göteborg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat; Gotenburg

H-dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami) B-groot

HIV çif acronym
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS; HIV

Habakuk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; Habakuk

Haga ˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii; Den Haag

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli; Haïti

Hamburg ˈxãmburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Hamburg

Hannonia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons; Henegouwen

Hanower pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii; Hannover
(geografia, geograficzny) region w Niemczech; Hannover

Hawaje xaˈvajɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym; Hawaï

Hawr pn
(geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii; Le Havre

Helena xɛˈlɛ̃na pn
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Helene

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii; Elsenfors

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
imię męskie Hendrik Henk

Henryka xɛ̃nˈrɨka pn
imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Hendrika

Hera ˈxɛra pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103; Hera
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną; Hera

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów; Hezbollah

Hezjod ˈxɛzʲjɔt pn
(literacko) grecki epik; Hesiodus

Hieronim çjɛˈrɔ̃ɲĩm pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Jeroen Hiëronymus

Himalaje ˌçĩmaˈlajɛ n
(geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi; Himalaya

Hiob çjɔp pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna; Job
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Job

Hiszpan ˈçiʃpãn n
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii Spanjaard

Hiszpania çiʃˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie; Spanje

Hiszpanka çiʃˈpãnka n
kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii Spaanse

Hokkaido n
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii; Hokkaido

Holandia xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów; Holland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Nederland Holland

Holandia Południowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego; Zuid-Holland

Holandia Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem; Noord-Holland

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii Nederlander

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii Nederlandse

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”; Homerus
anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego Homerus

Honduras xɔ̃nˈduras pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Honduras

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim; Hongkong

Horus ˈxɔrus pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej; Horus

Hun n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę; Hun

Hydra ˈxɨdra pn
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie; Hydra
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona; Hydra
(mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę; Hydra

Hypnos ˈxɨpnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem; Hypnos
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827; Hypnos

Ibiza iˈbʲiza pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1) Ibiza
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów; Ibiza

Indiana ĩnˈdʲjãna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis; Indiana

Indie ˈĩndʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; India

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie; Indonesië

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
obywatel Indonezji Indonesiër

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa; internet

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85; Io
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa; Io
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza; Io

Irak ˈirak pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Irak

Iran ˈirãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Iran

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Iranu Iraniër

Irena iˈrɛ̃na pn
imię żeńskie; Irene

Irkuck pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut; Irkoetsk

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej Ier

Irlandia irˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Ierland
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim; Ierland

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii; Noord-Ierland

Irlandka irˈlãntka n
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej Ierse

Islamska Republika Afganistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa; Islamitische Republiek Afghanistan

Islamska Republika Iranu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa Islamitische Republiek Iran

Islamska Republika Mauretańska isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii Islamitische Republiek Mauritanië

Islamska Republika Pakistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa Islamitische Republiek Pakistan

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii IJslander

Islandia isˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy; IJsland Ĳsland

Islandka isˈlãntka n
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii IJslandse

Itaka iˈtaka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu; Ithaka

Izaak iˈzaːk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; Izaak
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Izaak

Izajasz iˈzajaʃ pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; Jesaja
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych; Jesaja

Izrael izˈraɛl pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów; Israël
(historia, historyczny, historycznie) naród żydowski Israël
hebrajskie imię męskie; Israël

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael Israëli

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Hadewig

Jakub ˈjakup pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Jacob Jakob

Jamajka jãˈmajka pn
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1) Jamaica
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim; Jamaica

Jamusukro ˌjãmuˈsukrɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Wybrzeża Kości Słoniowej; Yamoussoukro

Jan jãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Jan Johannes Johan Joannes

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii; Jan Mayen

Jangcy pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji; Blauwe Rivier

Janina jä̃ˈɲĩna pn
imię żeńskie; Johanna

Jankes n
(pogardliwie) albo (żartobliwie) Amerykanin Yankee

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Japan

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii Japanner Japanees

Java n
(informatyka, informatyczny) popularny, obiektowy język programowania; Java

Jawa ˈjava pn
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji); Java

Jawajczyk n
mieszkaniec Jawy Javaans

Jałta ˈjawta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego; Jalta

Jekaterynburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego; Jekaterinenburg

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie; Jemen

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Jeremia

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów; Jeruzalem

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej; Jericho

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
imię męskie; Joris

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie; Aralmeer

Jezioro Bodeńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii; Bodenmeer

Jezioro Genewskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa; Meer van Genève

Jezus ˈjɛzus n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa; Jezus

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego; Jezus Christus

Joachim jɔˈaçĩm pn
imię męskie; Joachim

Joanna jɔˈãnːa pn
imię żeńskie; Johanna

Joel ˈjɔɛl pn
(biblijny) Księga Joela; Joël
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Joël

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Jonas

Jordan ˈjɔrdãn pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie; Jordaan

Jordania jɔrˈdãɲa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie; Jordanië

Jordańczyk jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Jordanii Jordanier

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego; Jupiter
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie; Jupiter

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego; Jozua

Juda ˈjuda pn
imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Juda
(administracja) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo na Bliskim Wschodzie; Juda
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy; Juda

Judasz pn
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota; Judas

Judea juˈdɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska; Judea

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim; Joegoslavië

Justyn pn
imię męskie; Justin

Jutlandia pn
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga; Jutland

Józef ˈjuzɛf pn
imię męskie; Josef Jozef

KLM acronym
(lotnictwo, lotniczy) Królewskie Towarzystwo Lotnicze, nazwa holenderskich linii lotniczych; KLM

Kaaba pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce; Ka'aba

Kabul ˈkabul pn
(geografia, geograficzny) stolica Afganistanu; Kaboel

Kabylia kaˈbɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii Kabylië

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
bohater filmów animowanych; Donald Duck

Kafarnaum pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim; Kafarnaüm

Kain pn
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców; Kaïn

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu; Caïro

Kali pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini Kálii

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych; Californië

Kalkuta kalˈkuta pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach; Calcutta

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh; Cambodja

Kambodżanin ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn n
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży Cambodjaan

Kamerun kãˈmɛrũn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kameroen

Kanaan pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu; Kanaän
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego; Kanaän
(biblijny) imię biblijne Kanaän

Kanada kãˈnada pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej; Canada

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Kanady Canadees

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym; Suezkanaal

Kandahar pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand; Kandahar

Kapadocja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii; Cappadocië

Kapitol kaˈpʲitɔl pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) wzgórze w Rzymie; Capitolijn

Kapsztad ˈkapʃtat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Południowej Afryki; Kaapstad

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi n
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju; Karachi

Karelia kaˈrɛlʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii; Karelië

Karol ˈkarɔl pn
imię męskie; Karel

Karpaty karˈpatɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie; Karpaten

Karyntia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii Karinthië

Kastylia n
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii; Castilië

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim Kasjmir

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii; Catalonië

Katania pn
(geografia, geograficzny) miasto i port we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Katania, u podnóża Etny; Catania

Katar ˈkatar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego; Qatar

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
imię żeńskie; Catharina Katrijn

Katmandu katˈmãndu pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu Kathmandu

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica województwa śląskiego; Katowice

Kaukaz ˈkawkas pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji; Kaukasus
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji; Kaukasus

Kazach ˈkazax n
obywatel Kazachstanu Kazak

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie; Kazachstan

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kenya Kenia Kenia

Kercz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską; Kertsj

Kijów ˈcijuf pn
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy; Kiev Kiëv

Kioto pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii; Kyoto

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Kirgizië Kirgizstan

Kirgizka cirʲˈɟiska n
obywatelka Kirgistanu Kirgizische

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Kiribati

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii; Chisinau

Klaudiusz ˈklawdʲjuʃ pn
imię męskie; Claudius

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Keulen

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Colombia Colombië

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Brits-Columbia

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej; Europese Commissie

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Comoren

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei; Conakry

Kongijczyk kɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk n
obywatel Demokratycznej Republiki Konga Congolees
obywatel Konga Congolees

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Congo
(geografia, geograficzny) rzeka w Afryce; Congo

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
imię męskie; Koenraad

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu; Constantinopel

Kooperacyjna Republika Gujany pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany Coöperatieve Republiek Guyana

Kopciuszek pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni; Assepoester

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Danii; Kopenhagen

Koran ˈkɔrãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu; Koran

Korea kɔˈrɛa pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański; Korea
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa Korea

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Zuid-Korea

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Noord-Korea

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej; Democratische Volksrepubliek Korea

Korneliusz kɔrˈnɛlʲjuʃ pn
imię męskie, Cornelius

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba; Zuiderkroon

Korsyka kɔrˈsɨka pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji; Corsica

Korynt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez; Korinthe

Kos kɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez; Kos

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie; Kosovo

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Costa Rica

Kowno pn
drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii; Kaunas

Kozak ˈkɔzak n
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji; Kozak

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; Steenbok
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Steenbok

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków; Baskenland
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1); Baskenland

Kraków ˈkrakuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski; Krakau

Krasnodar pn
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego; Krasnodar

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego; Krasnojarsk

Kreta ˈkrɛta pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym; Kreta

Kreteńczyk krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Krety Kretenzer Kretenzische

Krym krɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Ukrainy, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; Krim

Kryspin ˈkrɨspʲĩn pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego; Crispinus

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
imię męskie; Christiaan

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
imię męskie; Christoffel Kristof

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów; Zuiderkruis

Królestwo Arabii Saudyjskiej pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa; Koninkrijk Saoedi-Arabië

Królestwo Bahrajnu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa; Koninkrijk Bahrein

Królestwo Belgii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii Koninkrijk België

Królestwo Danii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze; Koninkrijk Denemarken

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej Koninkrijk Zweden

Ksawery ksaˈvɛrɨ pn
imię męskie; Xaverius

Kserkses pn
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców Xerxes

Księstwo Andory pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa Vorstendom Andorra

Księstwo Liechtensteinu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Liechtensteinu jako państwa; Vorstendom Liechtenstein

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie; Maan

Kuba ˈkuba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; Cuba
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach; Cuba

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a; Winnie de Poeh

Kujawy kuˈjavɨ n
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej Polsce; Koejavië

Kurdystan pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów; Koerdistan

Kursk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku; Koersk

Kusz kuʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama; Kus

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Koeweit
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1); Koeweit

Kwidzyn ˈkfʲiʣ̑ɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Kwidzyn

Lacjum ˈlaʦ̑ʲjũm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie; Lazio

Laon pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji; Laon

Laos ˈlaɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Laos

Laponia laˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji; Lapland

Las Bregencki pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi; Bregenzerwaldgebirge

Latakia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Latakia (stad)

Lazurowe Wybrzeże ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami; Azurenkust

Lecco pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Lombardia; Lecco

Lejda pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego; Leiden

Lena ˈlɛ̃na pn
imię żeńskie; Lena

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991 Leningrad

Lesbos pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1); Lesbos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Lesbos

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Lesotho

Lew lɛf pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; Leeuw Leo
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Leeuw Leo

Lewant ˈlɛvãnt pn
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska); Levant

Liban ˈlʲibãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji; Libanon

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Liberia

Libia ˈlʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Libië

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią; Liechtenstein

Lille pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Rijsel

Lipsk lʲipsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii; Leipzig

Lisek ˈlʲisɛk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Vosje

Litwa ˈlʲitfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Litouwen

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy Litouwer

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii; Lissabon

Loara lɔˈara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Loire
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego; Loire

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie; Lombardije

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii; Londen

Longyearbyen pn
(geografia, geograficzny) stolica Svalbardu, Longyearbyen

Los Angeles pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia; Los Angeles

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji; Lotharingen

Lotaryngia Belgijska pn
(geografia, geograficzny) kraina w Belgii, położona na południowym krańcu prowincji Luksemburg Belgisch-Lotharingen

Lourdes pn
(geografia, geograficzny) miejscowość i ośrodek kultu religijnego we Francji; Lourdes

Lubeka pn
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn; Lübeck

Ludwik ˈludvʲik pn
imię męskie; Lodewijk

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Luxemburg

Lwów lvuf pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie; Lviv

Lyon pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną; Lyon

Maastricht n
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Holandii; Maastricht

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Macedonië

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j n
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Matthias

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Madagaskar

Madera maˈdɛra pn
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka; Madeira

Madryt ˈmadrɨt pn
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii; Madrid

Magdeburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt; Maagdenburg

Maghreb n
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem; Magreb

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu; Mohammed

Maj maj n
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia środkowoamerykańskiego Maya; Maya

Majotta maˈjɔtːa n
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim; Mayotte

Makau ˈmakaw pn
(geografia, geograficzny) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej; Macau

Maksymilian ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn pn
imię męskie; Maximiliaan

Malabo maˈlabɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Równikowej; Malabo

Malachiasz pn
(biblijny) imię męskie; Maleachi

Malawi maˈlavʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Malawi

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim; Maladiven Maldiven

Malezja maˈlɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Maleisië

Mali ˈmalʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako; Mali

Malta ˈmalta pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Malta

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin; Mantsjoerije

Manila mãˈɲila pn
(geografia, geograficzny) stolica Filipin; Manilla

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Manitoba

Mantua pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua; Mantua

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
imię męskie; Maarten Martijn

Marek ˈmarɛk pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego; Mark

Maria ˈmarʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Maria

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii; Noordelijke Marianen

Maroko maˈrɔkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej; Marokko

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka; Marrakesh

Mars mars pn
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii; Mars
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Mars

Marsylia marˈsɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Marseille

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach Martinique

Maskat ˈmaskat pn
(geografia, geograficzny) stolica Omanu; Maskate

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Matteüs Matthijs

Maur mawr n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów; Moor

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut; Mauretanië Mauritanië

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Mauritius

Maurycy mawˈrɨʦ̑ɨ pn
imię męskie; Maurits

Mazowsze maˈzɔfʃɛ n
(geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski; Mazovië

Mazury pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce; Mazurië

Mała Niedźwiedzica ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem; Kleine Beer

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Margreet Margriet

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii; Milaan

Meklemburgia-Pomorze Przednie pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie; Mecklenburg-Voorpommeren

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji; Mekong

Meksyk ˈmɛksɨk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Mexico
(geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1); Mexico

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
obywatel Meksyku Mexicaan

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii; Melanesië

Melbourne pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria; Melbourne

Merkury mɛrˈkurɨ pn
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem; Mercurius
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem; Mercurius

Mesjasz pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa) Messias

Mesyna pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską; Messina

Metz pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Metz

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu; Mesopotamië Tweestromenland

Miami pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie; Miami

Michał ˈmʲixaw pn
imię męskie; Michiel Michaël Michel

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
imię męskie; Nicolaas

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); Micronesia Micronesië
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym; Micronesia Micronesië

Miluza pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji; Mulhouse

Minorka pn
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów; Minorca

Missouri pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych; Missouri
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi; Missouri

Mińsk mʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi; Minsk

Miśnia ˈmʲiɕɲa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Saksonii; Meißen

Mogadiszu ˌmɔɡaˈdʲiʃu pn
(geografia, geograficzny) stolica Somalii; Mogadishu

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem Mainz

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; Mozes
imię męskie; Mozes

Monachium mɔ̃ˈnaçjũm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii; München

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym; Monaco

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Mongolië

Monika mɔ̃ˈɲika pn
imię żeńskie; Monique

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec; Montréal

Montserrat pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli; Montserrat

Morawy mɔˈravɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry; Moravië

Morfeusz mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach; Morpheus

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego; Adriatische Zee

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji; Zee van Azov

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym; Barentszzee

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze, położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie; Oostzee

Morze Beringa pn
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię; Beringzee

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji; Witte Zee

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy; Zwarte Zee

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim; Rode Zee

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego; Egeïsche Zee

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią; Ierse Zee

Morze Japońskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją; Japanse Zee

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego; Ionische Zee

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego; Caraïbische Zee

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie; Kaspische Zee

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii; Dode Zee

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈçĩj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Zuid-Chinese Zee

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego; Noordzee

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim; Tyrreense Zee

Morze Wattowe pn
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich; Waddenzee

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego; Middellandse Zee

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim; Gele Zee

Moskwa ˈmɔskfa pn
(geografia, geograficzny) stolica Rosji; Moskou

Mount Everest pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach; Mount Everest

Mowgli pn
(literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”; Mowgli

Moza ˈmɔza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Maas

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Mozambique

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie; Moldavië

Muntenia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii; Muntenië

Murcja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii Murcia

Murmańsk ˈmurmãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego; Moermansk

Myanmar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Myanmar

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya Mickey Mouse

NATO ˈnatɔ acronym
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego; NAVO

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna DDR

Nablus ˈnablus pn
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej; Nablus

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny Mołdawii; Trans-Nistrië

Nadrenia Północna-Westfalia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części; Noord-Rijnland-Westfalen Noordrijn-Westfalen

Nadrenia-Palatynat ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec; Rijnland-Palts

Nahum pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie; Nahum

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Kenii; Nairobi

Nalczyk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej; Naltsjik

Namibia nãˈmʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Namibië

Namur pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii; Namen
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1); Namen

Nancy pn
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji Nancy

Nankin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica; Nanking

Nantes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii; Nantes

Natangia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów; Natangen

Natasza naˈtaʃa pn
imię żeńskie; Natasja

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1); Nauru

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Czadu; Ndjamena

Neapol nɛˈapɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech; Napels

Negew pn
(geografia, geograficzny) wyżynna pustynia na południu Izraela; Negev

Nehemiasz pn
(biblijny) imię męskie Nehemia

Nepal ˈnɛpal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Nepal

Neptun ˈnɛptũn pn
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji; Neptunus
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Neptunus

Nercza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki; Nertsja

Nevada pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City; Nevada

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym; Nice

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień; Palmzondag

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Duitsland

Niemen ˈɲɛ̃mɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję; Memel

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
człowiek narodowości niemieckiej Duitser

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie; Duitse Democratische Republiek

Niemka ˈɲɛ̃mka n
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec Duitse

Niepokalane Poczęcie pn
(teologia, teologiczny) katolicki dogmat ogłoszony 8 grudnia 1854; Onbevlekte Ontvangenis

Niger ˈɲiɡɛr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niamey; Niger

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
obywatel Nigru Nigerees

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży; Nigeria

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Nicaragua

Nil ɲil pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu; Nijl

Niue ˈɲu<sup>w</sup>ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi; Niue
(geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii Niue

Nix ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona Nix

Nizina Środkowoeuropejska pn
(geografia, geograficzny) pas nizin, leżących na północ od Ardenów, Średniogórza Niemieckiego, Masywu Czeskiego i Wyżyn Polskich a na południe od mórz Północnego i Bałtyckiego; Noord-Europese Laagvlakte

Niżny Nowogród pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego; Nizjni Novgorod

Noe ˈnɔɛ pn
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu; Noach
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Noach

Norbert ˈnɔrbɛrt pn
polskie imię męskie pochodzenia starogermańskiego; Norbert

Norfolk ˈnɔrfɔlk pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Norfolkeiland

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji; Normandië

Norweg ˈnɔrvɛk n
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii Noor

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo; Noorwegen

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii Noorse

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Neurenberg

Nowa Fundlandia ˈnɔva fũnˈdlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador; Newfoundland

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii; Nieuw-Guinea

Nowa Holandia ˈnɔva xɔˈlãndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku; Nieuw-Nederland

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francja ze stolicą w Numei, położone w Oceanii; Nieuw-Caledonië

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Nieuw-Zeeland

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Indii; New Delhi

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem; Novosibirsk

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
obywatel Nowej Zelandii Nieuw-Zeelander

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; New Brunswick

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Stanów Zjednoczonych; New York

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; New Orleans

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim Nieuwjaar

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła; Nieuw Testament

Nubia ˈnubʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie; Nubië

Numidia nũˈmʲidʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji; Numidië

Nunavut pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Nunavut

Nyks nɨks pn
(mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy; Nox

OB acronym
= (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego); BSE

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych VN

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Arctische Oceaan Noordelijke IJszee

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką; Atlantische Oceaan

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi; Indische Oceaan

Ocean Południowy ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Antarctische Oceaan

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi; Grote Oceaan

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent; Oceanië

Odessa pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym; Odessa

Odra ˈɔdra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech; Oder

Odyseja ˌɔdɨˈsɛja pn
(literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi; Odyssee

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Ophelia

Ohrza pn
(geografia, geograficzny) lewy dopływ Łaby, przepływa przez Bawarię (Niemcy) oraz Czechy; Eger

Oksford ˈɔksfɔrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire; Ossenvoord

Oksytania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego; Occitanië

Olaf ˈɔlaf pn
imię męskie; Olaf

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim; Olympia

Oman ˈɔ̃mãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie; Oman

Omsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza; Omsk

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka; Verenigde Naties

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej; Noord-Atlantische Verdragsorganisatie

Orlean pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą; Orléans

Osetia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków; Ossetië

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość; Zuid-Ossetië

Oslo ˈɔslɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii; Oslo

Ostenda pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia; Oostende

Ostia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne rzymskie miasto portowe u ujścia Tybru; Ostia

Ottawa ɔtˈːava pn
(geografia, geograficzny) stolica Kanady; Ottawa

Ozeasz pn
(biblijny) Księga Ozeasza; Hosea
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Hosea

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych; Osiris
(astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego; Osiris

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Altaar

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
= produkt krajowy brutto; BBP

PP pɛ‿ˈpɛ acronym
= (medycyna, medyczny) pierwsza pomoc; EHBO

Padwa ˈpadva pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech; Padua

Pakistan paˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Pakistan

Palatyn pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz; Palatijn

Palau ˈpalaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii; Palau

Palermo paˈlɛrmɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Sycylia; Palermo

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego; Palestina

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Palestyny Palestijn

Palmyra pn
(geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej; Palmyra

Pan pãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie Heer

Panama pãˈnãma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Panama

Pandora n
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość; Pandora

Panna ˈpãnːa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; Maagd
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną; Maagd

Panonia pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; Pannonië

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby; Papoea-Nieuw-Guinea

Paragwaj paˈraɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Paraguay

Paramaribo ˌparãmaˈrʲibɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Surinamu; Paramaribo

Parys ˈparɨs pn
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny; Parijs
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317; Parijs

Paryż ˈparɨʃ pn
(geografia, geograficzny) stolica Francji; Parijs

Pas Kuipera ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra pn
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji; Kuipergordel

Pasawa pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią; Passau

Pascha ˈpasxa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni; Paasfeest

Patagonia ˌpataˈɡɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej; Patagonië

Paweł ˈpavɛw pn
imię męskie; Paul Paulus

Państwo Izrael pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa Staat Israël

Państwo Środka n
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny Middenrijk

Pekin ˈpɛcĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Chin; Peking

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim; Peloponnesos

Pensylwania ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja pn
(geografia, geograficzny) stan w USA; Pennsylvanië

Pers pɛrs n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu) Pers

Persefona pn
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych; Persephone

Peru ˈpɛru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; Peru

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Peru Peruaan

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie; Piëmont

Pietropawłowsk Kamczacki ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego; Petropavlovsk-Kamtsjatski

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
(geografia, geograficzny) region północnej Francji; Picardië

Piotr pʲjɔtr̥ pn
imię męskie; Pieter Petrus Piet Peter

Piotra ˈpʲjɔtra pn
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego; Petra

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie; Pyreneeën

Pireus ˈpʲirɛws pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji; Piraeus

Pismo Święte n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia Heilige Schrift

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof; Pythagoras

Pittsburgh pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w USA, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny; Pittsburgh

Piza pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza; Pisa

Pięćdziesiątnica n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów Pinksteren
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory Pinksteren

Platon ˈplatɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof; Plato

Plejady plɛˈjadɨ pn
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; Pleiaden

Pluton ˈplutɔ̃n pn
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem; Pluto
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego; Pluto

Poczdam ˈpɔʤ̑dãm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia; Potsdam

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry; Podgorica

Podlasie pɔdˈlaɕɛ n
(geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski; Podlachië

Polak ˈpɔlak n
obywatel Polski Pool
osoba narodowości polskiej lub poczuwająca się do niej Pool

Pole Marsowe pn
(geografia, geograficzny) miejsce w starożytnym Rzymie, pierwotnie niezabudowane i poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu, poświęcone Marsowi, wykorzystywane do zebrań publicznych; Marsveld

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) część Oceanii; Polynesië

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Frans-Polynesië

Polska ˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie; Polen

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim; Pommeren

Pompeje pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna polis, późniejsze miasto i współczesne muzeum na jego ruinach, u stóp Wezuwiusza, we włoskiej Kampanii; Pompeii

Port-au-Prince pn
(geografia, geograficzny) stolica Haiti; Port-au-Prince

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich; Puerto Rico

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii Portugees

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego; Portugal

Poznań ˈpɔznãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski; Poznań

Praga ˈpraɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech; Praag

Praia pn
stolica Republiki Zielonego Przylądka; Praia

Prometeusz pn
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna; Prometheus
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień; Prometheus

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; Provence

Prusy ˈprusɨ n
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej Pruisen

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA; Kaap de Goede Hoop

Ptah ptax pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca; Ptah

Puchar ˈpuxar pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Beker

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską; Arabisch Schiereiland

Quebec n
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Québec

Quito pn
(geografia, geograficzny) stolica Ekwadoru; Quito

Québec n
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec Québec

RFN ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n acronym
= Republika Federalna Niemiec BRD

Ra ra ɛr‿ˈa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca; Ra

Rabat ˈrabat pn
(geografia, geograficzny) stolica Maroka; Rabat

Rachela raˈxɛla pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie; Rachel

Rafał ˈrafaw pn
imię męskie; Rafaël

Rak rak pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; Kreeft
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą; Kreeft

Ratyzbona pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, leżące nad Dunajem; Regensburg

Ren rɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem; Rijn

Renata rɛ̃ˈnata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Renate

Rennes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania; Rennes

Republika Argentyńska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny Republiek Argentinië

Republika Austrii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii; Republiek Oostenrijk

Republika Azerbejdżanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa; Republiek Azerbeidzjan

Republika Beninu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu Republiek Benin

Republika Bułgarii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii; Republiek Bulgarije

Republika Cypryjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa; Republiek Cyprus

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo) Tsjechische Republiek

Republika Ekwadoru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ekwadoru Republiek Ecuador

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn; Bundesrepubliek Duitsland Bondsrepubliek Duitsland

Republika Finlandii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii; Republiek Finland

Republika Francuska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa; Franse Republiek

Republika Kolumbii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii Republiek Colombia

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej; Republiek Korea

Republika Macedonii rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(oficjalnie) nazwa państwa Macedonii Republiek Macedonië

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Zuid-Afrika

Republika Surinamu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu Republiek Suriname

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami; Slowaakse Republiek

Republika Włoska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch Italiaanse Republiek

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kaapverdië

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w centralnej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi; Centraal-Afrikaanse Republiek

Rijad ˈrʲijat pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej; Riyad

Rjukan pn
(geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna; Rjukan

Rodan ˈrɔdãn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Rhône
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji; Rhône

Rodopy pn
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny; Rodopegebergte

Rodos ˈrɔdɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Rodos

Roger n
imię męskie Rogier

Roksana rɔˈksãna pn
polskie imię żeńskie pochodzenia perskiego; Roxane

Roland ˈrɔlãnt pn
polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego; Roeland

Romeo pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira Romeo

Rosja ˈrɔsʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Rusland

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji; Rus

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
obywatelka Rosji Russin

Rostock pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech; Rostock

Rożawa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii; Rojava

Rumun ˈrũmũn n
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii Roemeen

Rumunia rũˈmũɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie; Roemenië

Rwanda ˈrvãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali; Rwanda

Ryby ˈrɨbɨ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; Vissen
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią; Vissen

Ryga ˈrɨɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy; Riga

Ryszard ˈrɨʃart pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Rijkert

Rzeczpospolita Polska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska pn
oficjalna nazwa państwa polskiego; Republiek Polen

Rzym ʒɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; Rome
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; Rome
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego Rome

Rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
(starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego Romein

Róża ˈruʒa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Rosa

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
(telekomunikacja) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego SMS

Saara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec; Saarland

Sahara saˈxara pn
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce; Sahara

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo; Westelijke Sahara

Saint Lucia pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie; Saint Lucia
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych; Saint Lucia

Saint Vincent i Grenadyny pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Saint Vincent en de Grenadines

Saipan pn
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan; Saipan
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Saipan

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w Niemczech; Saksen

Saksonia-Anhalt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu; Saksen-Anhalt

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
(biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości; Salomo
imię męskie pochodzenia semickiego; Salomo

Salwador salˈvadɔr pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; El Salvador

Salzburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2); Salzburg

Samarkanda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie; Samarkand

Sambra pn
(geografia, geograficzny) rzeka we Francji i Belgii, lewy dopływ Mozy; Samber

Samoa sãˈmɔa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia; Samoa

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Amerikaans-Samoa

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Samuel

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; San Marino

Sana ˈsãna pn
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu; Sanaa

Sara ˈsara pn
imię żeńskie; Sara

Saragossa ˌsaraˈɡɔsːa pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii; Zaragoza

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym; Sardinië

Saskia pn
niderlandzkie imię żeńskie Saskia

Saturn ˈsaturn pn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops; Saturnus
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Saturnus

Sebastian sɛˈbastʲjãn pn
imię męskie; Sebastiaan

Sekwana sɛˈkfãna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż; Seine

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; Senegal

Septuaginta pn
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine; Septuagint

Serb sɛrp n
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii Serviër

Serbia ˈsɛrbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry; Servië

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie; Servië en Montenegro

Sergiusz ˈsɛrʲɟuʃ pn
imię męskie; Serge

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; Seychellen
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim; Seychellen

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej; Seoel Seoul

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji; Sevilla

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Federale Staten van Micronesia

Sfinks n
(mitologia, mitologiczny) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami; Sfinx

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown; Sierra Leone

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji; Singapore

Skalda pn
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii; Schelde

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję; Scandinavië

Skopje ˈskɔpʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Macedonii; Skopje

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; Schorpioen
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem; Schorpioen

Slawonia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy; Slavonië

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym; Sotsji

Sofia ˈsɔfʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii; Sofia

Sogdiana pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany; Sogdië

Sokrates sɔˈkratɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; Socrates

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu; Somalië

Sowiet ˈsɔvʲjɛt n
(potocznie, potoczny) obywatel Związku Radzieckiego sovjet

Soława pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Turyngii, w Niemczech, lewy dopływ Łaby; Saale

Sparta ˈsparta pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; Sparta
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie Sparta

Spira pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat; Speyer

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki; Sri Jayewardenapura Kotte

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon; Sri Lanka

Stambuł ˈstãmbuw pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach; Istanboel

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Verenigde Staten

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Verenigde Staten van Amerika

Stary Testament ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą; Oude Testament

Stefan ˈstɛfãn pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Stefan

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska n
siedziba papieża, Watykan Heilige Stoel

Strasburg pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji; Straatsburg

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim; Gazastrook

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; Boogschutter
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Boogschutter

Stuttgart pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia; Stuttgart

Styria pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię; Stiermarken

Suazi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Swaziland

Sucre ˈsukrɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Boliwii; Sucre

Sudan ˈsudãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Soedan

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Zuid-Soedan

Sudety suˈdɛtɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską; Sudeten

Sumatra sũˈmatra pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich; Sumatra

Surinam suˈrʲĩnãm pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo; Suriname

Svalbard ˈsfalbart pn
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii; Spitsbergen

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji; Siberië

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech; Sicilië

Sydney pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii; Sydney

Sydon ˈsɨdɔ̃n n
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Sidon

Symferopol ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krym; Simferopol

Syrakuzy pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, we wschodniej Sycylii; Syracuse

Syria ˈsɨrʲja pn
(geografia, geograficzny) kraj w Azji; Syrië

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa; Sirius

Szanghaj pn
(geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy; Sjanghai

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego; Stettin

Szechina pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga; Sjechiena

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo; Schotland

Szkot ʃkɔt n
mieszkaniec Szkocji Schot

Szkotka ˈʃkɔtka n
mieszkanka Szkocji Schotse

Szlezwik-Holsztyn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii; Sleeswijk-Holstein

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji; Stockholm

Szwabia ˈʃfabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji; Zwaben Schwaben

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
obywatel Szwajcarii Zwitser

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Zwitserland

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego; Zweden

Szwed ʃfɛt n
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji Zweed

Szwedka ˈʃfɛtka n
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji Zweedse

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej; Slowakije Slovakije

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie; Slovenië

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii Sloveen

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy; Slaaf

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; najjaśniejszy obiekt na niebie; Zon

Tadeusz taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ pn
imię męskie; Thaddeüs

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Tadzjikistan

Tag tak pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim; Taag

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Thailand

Tajpej ˈtajpɛj pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu; Taipei

Tajwan ˈtajvãn n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; Taiwan
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; Taiwan

Tallinn ˈtallʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii; Tallinn

Tamara tãˈmara pn
imię żeńskie pochodzenia semickiego; Tamara

Tambow pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną; Tambov

Tamil n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki Tamil

Tamiza tãˈmʲiza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii; Theems

Tanatos tãˈnatɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors; Thanatos

Tanganika pn
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; Tanganyika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego; Tanganyika
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego; Tanganyika

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma; Tanzania

Tarcza ˈtarʧ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Schild

Tarent pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent, w południowych Włoszech; Tarente

Tartus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Tartous

Tasmania tasˈmãɲja pn
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii; Tasmanië

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu; Tasjkent

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji; Tbilisi

Teheran tɛˈxɛrãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Iranu; Teheran

Teksas ˈtɛksas pn
(geografia, geograficzny) stan USA; Texas

Teneryfa pn
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich; Tenerife

Teodora ˌtɛɔˈdɔra pn
imię żeńskie Theodora

Teodoryk pn
rzadkie polskie imię męskie; Diederik

Teofil tɛˈɔfʲil pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Theofilus

Teresa tɛˈrɛsa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Trees

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji; Thermopylae

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Noordwestelijke Territoria

Tesalia tɛˈsalʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji; Thessalië

Tetyda tɛˈtɨda pn
(mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid; Thetis

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Oost-Timor

Tiumeń pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą; Tjoemen

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
imię męskie; Tobias

Togo ˈtɔɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé; Togo

Tokio ˈtɔcɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Japonii; Tokio

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
imię męskie; Thomas

Tomsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom; Tomsk

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii; Tonga

Tora ˈtɔra pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg; Thora

Toronto tɔˈrɔ̃ntɔ pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario Toronto

Toskania tɔˈskãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech; Toscane

Tracja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię; Thracië

Trajan pn
historyczne, łacińskie imię męskie Trajanus

Trewir pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą; Trier

Troja ˈtrɔja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej; Troje

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej; Trinidad en Tobago

Trypolis trɨˈpɔlʲis pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii; Tripoli
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym; Tripoli

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg; drievuldigheid

Tulon pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var Toulon

Tuluza tuˈluza pn
miasto we Francji; Toulouse

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Tunesië

Tunis ˈtũɲis pn
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji; Tunis

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji; Turkije

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej; Turkmenistan

Turks i Caicos pn
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim; Turks- en Caicoseilanden

Turyn ˈturɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu; Turijn

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie; Thüringen

Tutanchamon pn
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Toetanchamon

Tuvalu tuˈvalu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika; Tuvalu

Tuła pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego; Toela

Tyber ˈtɨbɛr pn
(geografia, geograficzny) rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym; Tiber

Tybet ˈtɨbɛt pn
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; Tibet
kraj na Wyżynie Tybetańskiej Tibet

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego Tibetaan

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
imię męskie; Timoteüs

Tyr tɨr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie; Sur

Tyrol pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy; Tirol

Tyrteusz pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki; Tyrtaeus

Tytus ˈtɨtus pn
imię męskie; Titus

UE u‿ˈɛ acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska EU

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki; VS

Uganda uˈɡãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali; Oeganda Uganda

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie; Oekraïne

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy Oekraïner

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej; zonnestelsel

Uljanowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą; Oeljanovsk

Ulm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Ulm

Umbria ˈũmbrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech; Umbrië

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich; Europese Unie

Ural ˈural pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji; Oeral
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie; Oeral

Uran ˈurãn pn
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Uranus

Uranos uˈrãnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych; Uranus

Urban ˈurbãn pn
imię męskie; Urbaan

Uriasz pn
(biblijny) imię męskie Uria

Urugwaj uˈruɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Uruguay

Ussuryjsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie; Oessoeriejsk

Uzbek ˈuzbɛk n
członek narodu Uzbeków Oezbeek

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Oezbekistan

Uznam pn
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy Usedom

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii; Ulaanbaatar

VIP vʲip acronym
ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu; vip

Vaduz pn
(geografia, geograficzny) stolica Liechtensteinu; Vaduz

Valletta pn
(geografia, geograficzny) stolica Malty; Valletta

Vancouver pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kanadzie Vancouver
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w stanie Waszyngton Vancouver

Vanuatu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii; Vanuatu

Vicenza pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; Vicenza

W v abbreviation
= (termin karciany) walet B

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
= Wspólnota Niepodległych Państw; GOS

Waga ˈvaɡa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; Weegschaal
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem; Weegschaal

Wagadugu pn
(geografia, geograficzny) stolica Burkina Faso; Ouagadougou

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
imię męskie; Waldemar

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
imię męskie; Valentijn

Walhalla n
(mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju Walhalla

Walia ˈvalʲja pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii; Wales

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec Walii Wels

Walonia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii Wallonië

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; Hoofdhaar

Warszawa varˈʃava pn
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto; Warschau

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Washington
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych; Washington

Watykan vaˈtɨkãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Vaticaan Vaticaanstad

Wawrzyniec vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑ pn
imię męskie; Laurens

Wellington pn
(geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii; Wellington

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo; Venetië

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
(geografia, geograficzny) region we Włoszech; Veneto

Wener pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji; Vänermeer

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Venezuela

Wenus ˈvɛ̃nus pn
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Venus
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą; Venus

Werona pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska; Verona

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Veronica

Wersal ˈvɛrsal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich; Versailles

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨç ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia gelukkig kerstfeest prettig kerstfeest prettige kerstdagen vrolijk kerstfeest

Westfalia vɛˈstfalʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech; Westfalen

Wetter pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju; Vättermeer

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech; Vesuvius

Wełtawa vɛwˈtava pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby; Moldau

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Austrii; Wenen

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Groot Brittannië Groot-Brittannië
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym; Groot-Brittannië

Wielka Niedźwiedzica ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji; Grote Beer

Wielka Sobota n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł; Stille Zaterdag

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; Pasen Paasfeest

Wielki Czwartek n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy; Witte Donderdag

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa; Goede Vrijdag

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie; vastentijd

Wielki Tydzień ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa; Goede Week

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata; oerknal

Wielkie Antyle ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ pn
(geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży; Grote Antillen

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie pn
(geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA; Grote Meren

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa; Groothertogdom Luxemburg

Wielkopolska ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska n
(geografia, geograficzny) kraina w środkowo-zachodniej Polsce; Groot-Polen

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Laosu; Vientiane

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Vietnam

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej Viëtnamees

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia; kerstavond

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia Wikipedia

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować; Wikiwoordenboek WikiWoordenboek Wiktionary

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia; Wikisource

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
imię męskie; Victor

Wileńszczyzna ˌvʲilɛ̃j̃ˈʃʧ̑ɨzna pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region wokół Wilna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa wileńskiego; Vilniusgebied

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
imię męskie; Willem Wim

Wilno ˈvʲilnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Litwy; Vilnius

Wincenty vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Vincent

Windhuk ˈvʲĩntxuk pn
(geografia, geograficzny) stolica Namibii; Windhoek

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu Vishnoe

Wisła ˈvʲiswa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce; Wijsel Wijssel

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; Waterman
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią; Waterman

Wogezy n
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est; Vogezen
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Francji; Vogezen

Woroneż pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie; Voronezj

Wołga ˈvɔwɡa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego; Wolga

Wołoszczyzna pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; Walachije

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Voerman

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
(geografia, geograficzny) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce; Wrocław

Wspólnota Bahamów pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa Gemenebest van de Bahama's

Wszystkich Świętych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych; Allerheiligen

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ivoorkust

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Christmaseiland

Wyspa Księcia Edwarda ˈvɨspa ˈcɕɛ̇̃ɲʨ̑a ɛdˈvarda pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Prins Edwardeiland

Wyspa Man ˈvɨspa ˈmãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim; Man

Wyspa Wielkanocna pn
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai; Paaseiland

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy; Britse Eilanden

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii; Cookeilanden

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; Canarische Eilanden
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1) Canarische Eilanden

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro; Marshalleilanden

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim; Faeröer
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1) Faeröer

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Salomonseilanden

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce; Sao Tomé en Principe

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier Hongaar

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier Hongaarse

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Hongarije

Wężownik vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Slangendrager

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim; Vladivostok

Włoch vwɔx n
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch Italiaan

Włochy ˈvwɔxɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię; Italië

Włoszka ˈvwɔʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch Italiaanse

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich USSR

Zabulon pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Zebulon

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Zecharja

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael; Westelijke Jordaanoever

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji; Zagreb

Zagłębie Ruhry pn
(geografia, geograficzny) region przemysłowy w Niemczech, nad rzeką Ruhrą; Ruhrgebied

Zalew Wiślany pn
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej; Wislahaf

Zambia ˈzãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Zambia

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią; Botnische Golf

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią; Finse Golf

Zatoka Genueńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego; Golf van Genua

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej; Golf van Mexico

Zatoka Neapolitańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania; Golf van Napels

Zatoka Perska zaˈtɔka ˈpɛrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem; Perzische Golf

Zatoka Ryska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią; Golf van Riga

Zatoka Tarencka pn
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim; Golf van Tarente

Zatoka Triesteńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej; Golf van Triëst

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii; Zeeland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii; Seeland

Zesłanie Ducha Świętego pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów Pinksteren

Zeus ˈzɛus pn
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu; Zeus
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731; Zeus

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
(astronomia, astronomiczny) trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, w starożytności i średniowieczu uważana za centralne ciało wszechświata, do czasów Kopernika uważana za nieruchomą; Aarde aarde

Ziemia Święta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus; Heilige Land

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare; Zimbabwe

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Verenigde Arabische Emiraten

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Verenigd Koninkrijk

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej; Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland

Zurych pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii; Zürich

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991; Sovjet-Unie

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję; Unie van Socialistische Sovjet Republieken Unie van Socialistische Sovjetrepublieken

a a conjunction
…uzupełniania en

a-moll ˈa‿mɔl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych); a-klein

aam n
dawna niemiecka i holenderska miara objętości cieczy; aam

abaka aˈbaka n
lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie; abaca

abakus aˈbakus n
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny; abacus
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; abacus

abandon aˈbãndɔ̃n n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową; achterlating

abandonware n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, który nie jest dłużej wspierany ani reklamowany, uważany za porzucony przez jego twórców; abandonware

abazja aˈbazʲja n
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego; abasie

abażur aˈbaʒur n
osłona na lampę, tłumiąca jej zbyt jaskrawe światło lampekap

abchaski apˈxasʲci adj
związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców Abchazisch

abchaski apˈxasʲci n
język używany w Abchazji; Abchazisch

abdest ˈabdɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych; woedoe

abdukcja abˈdukʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) odchylenie kończyny od osi ciała; abductie
(logika, logiczny) rodzaj sylogizmu; abductie

abduktor abˈduktɔr n
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała; abductor

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej abdicatie troonsafstand

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji aftreden

ablatyw abˈlatɨf n
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika; ablatief

ablucja abˈluʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie ablutie

ablutomania ˌablutɔ̃ˈmãɲja n
(medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk; wasdwang

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu); abonnement
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism abonnement

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty abonneren

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; wywołanie poronienia; abortus zwangerschapsonderbreking

abordaż aˈbɔrdaʃ n
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia; enteren

absolutnie ˌapsɔˈlutʲɲɛ adv
całkowicie, bezwzględnie, zupełnie, niezależnie od niczego absoluut

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona; absolutisme

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs; afgestudeerde

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie absorberen
pochłaniać, zaprzątać całkowicie czyjąś myśl, uwagę, czas; zajmować kogoś absorberen

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; absorptie
proces pochłaniania energii fali przez ciało; absorptie

abstrahować ˌapstraˈxɔvaʨ̑ v
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego abstraheren

abstrakcja apsˈtrakʦ̑ʲja n
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością; abstractie
coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania abstractie
nierealny pogląd abstractie
pojęcie ogólne abstractie
proces tworzenia pojęć ogólnych (1.3); abstractie

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
nie mający związku z rzeczywistością abstract

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; abstinentie

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
osoba nie pijąca napojów alkoholowych geheelonthouder

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu absurd

absynt ˈapsɨ̃nt n
alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu; absint

abulia aˈbulʲja n
chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji willoosheid

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik; aceton

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn acetyleen

ach ax interjection
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie ah

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej damast

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
dokładnie czemuś odpowiadający adequaat evenredig passend

adenina n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe; adenine

adenotomia n
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego; adenotomie

adhan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu; ezan

adiabatyczny adj
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem adiabatisch

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; administratie

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
osoba zarządzająca czymś administrateur

admirał adˈmʲiraw n
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; admiraal
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1) admiraal
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych admiraal

admitancja n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego; admittantie

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne; adoptie

adorator ˌadɔˈratɔr n
mężczyzna zabiegający o względy kobiety aanbidder

adorować ˌadɔˈrɔvaʨ̑ v
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem aanbidden

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu; adrenaline

adres ˈadrɛs n
informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka adres

adresat aˈdrɛsat n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp. geadresseerde
osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp. geadresseerde

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
umieszczać adres na liście, przesyłkę adresseren

adret n
(geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego; zonzijde

adwent ˈadvɛ̃nt n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej advent

adwokat adˈvɔkat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie; advocaat

aeracja ˌaɛˈraʦ̑ʲja n
napowietrzanie; aëratie

aerobiologia ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym; aerobiologie

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką aërodynamica

aerograf n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza; airbrush

afazja aˈfazʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu; afasie

afereza ˌafɛˈrɛza n
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie; aferese

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Afganistan lub jego narodu – Afgańczyków Afghaans

afro ˈafrɔ n
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków; afrokapsel

afroamerykański adj
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych Afrikaans-Amerikaans

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne; afrodisiacum

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce; Afrikaans

afrykata n
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarto-szczelinowa; affricaat

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę Afrikaans

agat ˈaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie; agaat

agencja aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa czy urzędu bureau

agent ˈaɡɛ̃nt n
przedstawiciel jakiejś firmy agent
pracownik wywiadu agent
tajny pracownik policji lub służb specjalnych agent

agitować ˌaɟiˈtɔvaʨ̑ v
zjednywać zwolenników dla jakiejś sprawy, idei agiteren

aglomeracja n
(urbanistyka, urbanistyczny) skupisko ludzi i budynków na względnie małym obszarze agglomeratie

aglutynacyjny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany agglutinerend

agnat ˈaɡnat n
(dawniej, dawny) krewny w linii męskiej familielid van vaderskant

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia boga; pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu; agnosticisme

agnostyczny ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami agnostisch

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu agnosticus

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych; agorafobie

agregat aˈɡrɛɡat n
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze aggregaat

agresja aˈɡrɛsʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; agressie
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody; agressie

agrest ˈaɡrɛst n
(spożywczy) owoc agrestu (1.1) kruisbes

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
zachowujący się wrogo, napastliwie agressief

aha ˈaxa interjection
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia aha
…wyrażenie przypomnienia aha

ahoj aˈxɔj interjection
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy ahoi

ais n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o półton; aïs

ajran n
(spożywczy) (kulinaria) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli; ayran

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) acacia

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
instytucja, towarzystwo naukowe academie
szkoła wyższa; academie

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
dotyczący akademizmu; zgodny z określonymi wzorami academisch
dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów academisch

akadyjski adj
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego Akkadisch

akadyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; Akkadisch

akapit aˈkapʲit n
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza; alinea

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu; accent

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
aprobować coś aanvaarden

akcja ˈakʦ̑ʲja n
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm); aandeel actie

akcyza akˈʦ̑ɨza n
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji; accijns

akmeizm n
(literacko) modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku; acmeïsme

akolita ˌakɔˈlʲita n
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu; acoliet

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia accommodatie

akompaniator ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu begeleider

akord ˈakɔrt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków; akkoord

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów; accordeon

akordeonista ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie accordeonist

akredytować v
udzielać akredytacji accrediteren

akrobata ˌakrɔˈbata n
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie acrobaat

akrobatyczny adj
związany z akrobacją acrobatisch

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości; hoogtevrees

akromegalia n
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich; acromegalie

akropol aˈkrɔpɔl n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu akropolis

aksamit aˈksãmʲit n
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici; fluweel

aksamitka ˌaksãˈmʲitka n
(botanika, botaniczny) Tagetes, kwitnąca roślina ozdobna; afrikaantje

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; axioma

aksjomatyczny ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
oparty na aksjomatach axiomatisch

akson ˈaksɔ̃n n
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej; axon

akt akt n
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela; naakt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej; akte
czyn, działanie akte
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument akte

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie; acteur

aktorka akˈtɔrka n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera actrice

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący teraźniejszości aktueel

aktuariusz n
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych; actuaris

aktyn ˈaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89; actinium

aktywa n
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych; activa

aktywizm n
czynna postawa; bycie aktywnym activisme

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału activiteit

akumulacja n
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś accumulatie

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej) accu

akupresura ˌakuprɛˈsura n
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała; acupressuur

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka; acupunctuur

akustyczny adj
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych akoestisch

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
(przestarzałe, przestarzały) położna; vroedvrouw

akwaforta ˌakfaˈfɔrta n
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1) ets
(sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek; ets

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu; aquamarijn

akwarium aˈkfarʲjũm n
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę aquarium

akwedukt aˈkfɛdukt n
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego; aquaduct

akwizycja n
(handel, handlowy) pozyskiwanie klientów, zbieranie zamówień w imieniu danej firmy acquisitie

akwizytor ˌakfʲiˈzɨtɔr n
osoba trudniąca się akwizycją acquisiteur

alabaster ˌalaˈbastɛr n
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała; albast

alarm ˈalarm n
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem alarm
urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1) alarm
wezwanie do działania alarm

alba ˈalba n
długa biała szata liturgiczna księży katolickich; albe

albatros alˈbatrɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie; albatros

albański alˈbãj̃sʲci adj
związany z Albanią, dotyczący Albanii Albanees Albanese

albedo alˈbɛdɔ n
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; albedo

albinos alˈbʲĩnɔs n
człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze) albino

albit ˈalbʲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy; albiet

albo ˈalbɔ conjunction
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa; of

album ˈalbũm n
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp. album

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto alchemie

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu alchemist

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego maar

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
(literacko) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści; allegorie

aleja aˈlɛja n
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami; laan

aleksandryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu; alexandriet

alemański n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii Alemannisch

alembik aˈlɛ̃mbʲik n
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej alambiek

alergia aˈlɛrʲɟja n
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik; allergie

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z alergią allergisch

alergik aˈlɛrʲɟik n
osoba uczulona na działanie alergenów man met een allergie

alergologia ˌalɛrɡɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii; allergologie

alfa ˈalfa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α; alfa

alfabet alˈfabɛt n
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku; alfabet abc

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ adj
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie alfabetisch
odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem alfabetisch

alfanumeryczny adj
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry alfanumeriek

algebra alˈɡɛbra n
jeden z działów matematyki; algebra

algebraiczny adj
dotyczący algebry algebraïsch

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
odnoszący się do państwa Algieria Algerijns

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis; algoritme

alibi aˈlʲibʲi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia; alibi

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem; alligator

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers; alliteratie stafrijm

alkan ˈalkãn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne; alkaan

alkin ˈalʲcĩn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; alkyn

alkohol alˈkɔxɔl n
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); alcohol alcoholische drank
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego; alcohol alcoholische drank

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
osoba, która cierpi na alkoholizm alcoholist

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych; alcoholisme

alkoholowy ˌalkɔxɔˈlɔvɨ adj
zawierający alkohol; związany z alkoholem alcoholisch

alkowa alˈkɔva n
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna ; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej alkoof

allel ˈalːɛl n
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy; allel

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej hallelujah

almandyn n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3 almandien

aloes aˈlɔɛs n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych; aloë

alokacja ˌalɔˈkaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe allocatie toewijzing
planowe rozdysponowanie czegoś; allocatie toewijzing

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi; allotropie

aloza aˈlɔza n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek; elft

alpinista ˌalpʲĩˈɲista n
osoba uprawiająca alpinizm; alpinist

altana alˈtãna n
lekki, niewielki ogrodowy budynek; prieel

alternator ˌaltɛrˈnatɔr n
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego; alternator

alternatywny adj
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości alternatief
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane alternatief

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom altruïs

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom; altruïsme

altówka alˈtufka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny; altviool

aluzja aˈluzʲja n
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost allusie

amaksofobia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem; rijangst

amalgamat n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; amalgaam
(przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów amalgaam

amator ãˈmatɔr n
miłośnik, ktoś oddany czemuś amateur
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo amateur

amazonit ˌãmaˈzɔ̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny; amazoniet

ambasada ˌãmbaˈsada n
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; ambassade
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1) ambassade
gwara więzienna brzuch, żołądek ambassade

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej ambassadeur gezant

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego ambitie

ambigram ãmˈbʲiɡrãm n
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst; ambigram

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją ambitieus

ambiwalencja ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii ambivalentie

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami ambivalent

amblygonit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach; amblygoniet

ambona ãmˈbɔ̃na n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej kansel

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność; ambrozijn

ambulans ãmˈbulãw̃s n
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych; ambulance

ambulatoryjny ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ adj
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony ambulant

ameba ãˈmɛba n
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek; amoebe

amen ˈãmɛ̃n interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie modlitwy amen

ameryk ãˈmɛrɨk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95; americium

amerykanizm ˌãmɛrɨˈkãɲism̥ n
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki amerikanisme

amerykanizować v
narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację amerikaniseren

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki (kontynentu) Amerikaans
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki Amerikaans

ametyst ãˈmɛtɨst n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2; amethist

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy; amfetamine

amfora ãw̃ˈfɔra n
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami; amfora

amharski ãmˈxarsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii Amhaars

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek; aminozuur

amnestia ãmˈnɛstʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych; amnestie

amnezja ãmˈnɛzʲja n
(medycyna, medyczny) zanik pamięci amnesie

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu; ammoniak

amorficzny ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ adj
bezkształtny, niemający określonej budowy amorf

amortyzacja n
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych afschrijving

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach; schokdemper

amper ˈãmpɛr n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A; ampère

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego; ampèremeter

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej; amplitude

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny; amputatie

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
dokonywać amputacji amputeren

ampułka ãmˈpuwka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku; ampul

amulet ãˈmulɛt n
przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem; amulet

anabioza n
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu; schijndood anabiose

anachroniczny adj
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy anachronistisch

anagram ãˈnaɡrãm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów; anagram letterkeer

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel; anaconda

analcym n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów, Na[AlSi2O6] x H2O; analciem

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy analist

analiza ˌãnaˈlʲiza n
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska; analyse

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
przeprowadzać proces analizy analyseren

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem; analogie

analogiczny ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ adj
podobny do czegoś analoog

analogowy adj
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową analoog

ananas ãˈnãnas n
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych; ananas
(kulinaria) owocostan rośliny z rodzaju (1.1) ananas

anarchia ãˈnarçja n
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności anarchie regeringsloosheid
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; anarchie regeringsloosheid

anarchista ˌãnarˈçista n
zwolennik anarchizmu anarchist

anarchizm ãˈnarçism̥ n
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość; anarchisme

anataz n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu; anataas

anatema n
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich ; banvloek

anatolian ˌãnaˈtɔlʲjãn n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy molosów; Anatolische herder

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych anatomie
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1); anatomie

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z anatomią, dotyczący anatomii anatomisch

anch n
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie; ankh

ancien régime n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) absolutystyczny system społeczno-polityczny istniejący we Francji przed rewolucją francuską; Ancien Régime

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
odnoszący się do Andory (państwa) Andorrees

andradyt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu; andradiet

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
robot mający postać człowieka; androïde

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego; andrologie

androsteron n
(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy androsteron

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia anekdote

aneksja ãˈnɛksʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części; annexatie

anemometria n
(meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru anemometrie

anestezjolog ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie narcotiseur
(medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii; narcotiseur

anewryzm ãˈnɛvrɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (dawniej, dawny) guzowate wypełnione krwią rozszerzenie tętnicy np. wskutek uszkodzenia jej ścianki aneurysma

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami Engels

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach; Engels

angina ãŋʲˈɟĩna n
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła; angina

angiografia ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja n
(medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego; vaatbeschrijving

anglezyt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4 anglesiet

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego; anglicisme

anglikański adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem anglicaans

ani ˈãɲi conjunction
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie noch
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących noch
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących noch
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego noch
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego noch

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
związany z aniołami engelachtig
na wzór anioła engelachtig

anion ˈãɲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon; anion

anioł ˈãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; engel
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek engel

ankieta ãŋʲˈcɛta n
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza enquête

anoda ãˈnɔda n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni; anode

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy anomalie

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest anonimowy; anonimiteit

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
o nieujawnionym nazwisku onbekend anoniem

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia; anorexie

anorgazmia n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu; anorgasmie

anortyt n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów; anorthiet

anosmia n
(medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów; anosmie

antarktyczny adj
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką antarctisch

antena ãnˈtɛ̃na n
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie; antenne

antleryt n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4; antleriet

antofyllit n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; anthofylliet

antologia ˌãntɔˈlɔɟja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy; bloemlezing

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego antoniem

antonomazja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą; antonomasie

antropocentryzm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego antropocentrisme
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka antropocentrisme

antropofagia ˌãntrɔpɔˈfaɟja n
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo antropofagie

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności; antropoloog

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku; antropologie

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z antropologią, dotyczący antropologii antropologisch

antybiogram ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm n
(medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie; antibiogram

antybiotyczny adj
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii antibiotisch

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje; antibioticum

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera antiheld
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym; antiheld

antycyklon n
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny); hogedrukgebied

antycypacja ˌãntɨʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja n
przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego anticipatie

antydepresant n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji; antidepressivum

antyfona n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej; antifoon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku; antifoon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię; antifoon

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową; antigeen

antyk ˈãntɨk n
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy antiquiteit

antykoagulant ˌãntɨkɔaˈɡulãnt n
(medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi; anticoagulantia

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu anticommunisme

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy antilope

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji; antimaterie

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51; antimoon antimonium

antymonit n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu; stibniet

antynatalizm n
(filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość narodzinom; antinatalisme

antynomia n
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo, że osobno zdają się być prawdziwe; antinomie

antypapież ˌãntɨˈpapʲjɛʃ n
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony; tegenpaus

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
niechęć do kogoś afkeer

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem; antisemitisme

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby antiseptisch

antyteizm ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym antitheïsme

anyż ˈãnɨʃ n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego; anijs

anyż gwiaździsty ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ n
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy steranijs

aorta aˈɔrta n
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka; aorta

aoryst aˈɔrɨst n
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły; aoristus

aparat aˈparat n
(medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania apparaat
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad apparaat
urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny apparaat

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii; fototoestel camera

aparat rentgenowski aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci n
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim röntgenapparaat

aparat słuchowy n
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków; gehoorapparaat

aparatczyk n
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej apparatsjik

apatia aˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności; apathie

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje apathisch

apatyt aˈpatɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; apatiet

apelacja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji beroep

apercepcja ˌapɛrˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
(filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów; apperceptie

apetyt aˈpɛtɨt n
chęć jedzenia, łaknienie; eetlust trek

aphelium n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca; aphelium

aplauz n
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki applaus

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; applicatie
zastosowanie applicatie

aplikator ˌaplʲiˈkatɔr n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka applicator

aplikować ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑ v
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku toedienen

apodyktyczny ˌapɔdɨkˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego apodictisch

apokaliptyczny adj
dotyczący apokalipsy, końca świata apocalyptisch

apostazja ˌapɔˈstazʲja n
porzucenie wiary religijnej; afvalligheid

apostolski ˌapɔˈstɔlsʲci adj
dotyczący apostołów apostolisch

apostoł aˈpɔstɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk; apostel

apostrof aˈpɔstrɔf n
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie; apostrof

apostrofa n
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób apostrof

aprobować ˌaprɔˈbɔvaʨ̑ v
uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się instemmen met

apsik aˈpʲɕik interjection
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania hatsjie

apteka apˈtɛka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki; apotheek

aptekarz apˈtɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel; apotheker

ara ˈara n
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1); ara

ara modra ˈara ˈmɔdra n
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta; Spix' ara

arabeska ˌaraˈbɛska n
(choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi arabesk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian; arabesk
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej; arabesk

arabizacja n
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka arabisering

arabski aˈrapsʲci adj
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują Arabisch

arabski aˈrapsʲci n
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego; Arabisch

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii Aragonees

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński; Aragonees

arak ˈarak n
(kulinaria) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa; arak

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu arbitrair

arbitraż n
sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów arbitrage

arbuz ˈarbus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych; watermeloen
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku watermeloen

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
będący typowym dla dawnych czasów archaïsch

archaizm n
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia archaïsme

archanioł arˈxãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów; aartsengel

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw archeoloog

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich; archeologie oudheidkunde

archeozoologia ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk; archeozoölogie

archipelag ˌarçiˈpɛlak n
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie; archipel eilandengroep

architekt arˈçitɛkt n
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury architect bouwmeester

architektura ˌarçitɛkˈtura n
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; architectuur

architraw arˈçitraf n
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu; architraaf

archiwista n
pracownik archiwum archivaris

archiwum arˈçivũm n
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1) archief
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne archief

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”); aartsbisschop

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca meesterwerk
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi; meesterwerk

arcykapłan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów; hogepriester
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich; hogepriester
(teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi hogepriester

arcyksiążę n
austriacki tytuł książęcy aartshertog
osoba nosząca tytuł (1.1) aartshertog

areligijny adj
obojętny wobec kwestii religii ongodsdienstig

areszt ˈarɛʃt n
pozbawienie wolności; arrest

areszt domowy ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ n
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery; huisarrest

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa aanhouden

argentyński ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny Argentijns

argon ˈarɡɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18; argon

argument arˈɡũmɛ̃nt n
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; argument

ariergarda n
(wojskowość, wojskowy) straż tylna achterhoede

arkebuz arˈkɛbus n
czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów haakbus

arkoza n
(geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie; arkose

arkusz ˈarkuʃ n
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp. blad

armata arˈmata n
działo o długiej lufie; kanon

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Armenii Armeens

armia ˈarmʲja n
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa; leger

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się aanmatiging

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
(książkowy) będący oznaką arogancji arrogant
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja arrogant

aromaterapia aˈrɔ̃matɛˈrapʲja n
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel); aromatherapie

arsen ˈarsɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33; arseen arsenicum

arsenał arˈsɛ̃naw n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej arsenaal

artefakt arˈtɛfakt n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego; artefact

artezyjski adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Artezji (Artois), związany z Artezją (Artois), pochodzący z Artezji (Artois) artesisch
dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej; artesisch

artropatia n
(medycyna, medyczny) ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów; artropathie

artykuł arˈtɨkuw n
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie artikel
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek artikel
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość artikel
rzecz, która jest przedmiotem handlu artikel

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku huishoudelijke apparatuur

artysta arˈtɨsta n
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją artiest kunstenaar

artystka arˈtɨstka n
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją kunstenares

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty artistiek

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się ze względu na urodzenie; aristocratie

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
osoba należąca do arystokracji aristocraat

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami; rekenkunde

arytmia aˈrɨtmʲja n
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca aritmie

as a ɛs as n
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii; aas
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą aas

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
(kulinaria) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku; duivelsdrek

asceta asˈʦ̑ɛta n
człowiek uprawiający ascezę asceet

ascetyczny adj
właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń ascetisch

ascetyzm n
filozofia i praktyki ascetów ascetisme

asceza asˈʦ̑ɛza n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego ascese

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego; aseksualiteit

asfalt ˈasfalt n
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego; asfalt

asfaltować v
pokrywać powierzchnię asfaltem asfalteren

aspartam asˈpartãm n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący aspartaam

aspirować v
starać się, ubiegać się o coś ambiëren nastreven

aspołeczny adj
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego asociaal

astat ˈastat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85; astaat astatium

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego; asthenosfeer

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); asteroïde

asterysk aˈstɛrɨsk n
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny; asterisk

astma ˈastma n
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem; astma

astrofizyka n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią; astrofysica

astrolabium ˌastrɔˈlabʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich astrolabium

astrolog aˈstrɔlɔk n
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich astroloog

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka; astrologie

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej astronaut

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
miłośnik i znawca astronomii astronoom
specjalista w zakresie astronomii; astronoom

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem kosmosu; astronomie sterrenkunde

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią astronomisch
(przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki astronomisch

astronomka ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mka n
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie astronomii sterrenkundige
miłośniczka i znawczyni astronomii sterrenkundige

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
niebędący symetrycznym, niemający symetrii asymmetrisch

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji; asymptoot

asystent n
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy assistent

atak ˈatak n
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych aanval

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego); hartaanval myocardinfarct

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie aanvallen
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś aanvallen
(sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę aanvallen
o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu aanvallen

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
o cechach podobnych jak u odległych przodków atavistisch

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów atheïst

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów; ateïsme atheïsme

atlantycki ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku Atlantisch

atlas ˈatlas n
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu; atlas

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; atmosfeer
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie atmosfeer
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia atmosfeer
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. atmosfeer

atol ˈatɔl n
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową; atol

atom ˈatɔ̃m n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki; atoom

atrakcja aˈtrakʦ̑ʲja n
(książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki attractie

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania; inkt

atrofia aˈtrɔfʲja n
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów; atrofie

atropina n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice; atropine

atrybut aˈtrɨbut n
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś attribuut eigenschap

attaché n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego; attaché

atut ˈatut n
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru troef
cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki troef

audiencja awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja n
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku audientie

audiobook n
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora; luisterboek

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
program radiowy; uitzending

augment ˈawɡmɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego augment

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę; veiling

aura ˈawra n
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki aura

aureola ˌawrɛˈɔla n
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych aureool
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza aureool

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami Australisch

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Austrii lub Austriaków Oostenrijks

auto ˈawtɔ n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; auto

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
własnoręcznie napisany swój życiorys; autobiografie

autobus awˈtɔbus n
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym; bus autobus

autograf awˈtɔɡraf n
własnoręczny podpis handtekening

autoironia ˌawtɔ<sup>j</sup>iˈrɔ̃ɲja n
ironia dotycząca samego siebie zelfspot

autokar awˈtɔkar n
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży reisbus

autoklaw awˈtɔklaf n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych; autoclaaf

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną; autocratie

automat awˈtɔ̃mat n
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka; automaat
(potocznie, potoczny) pistolet maszynowy automaat
(potocznie, potoczny) pralka automatyczna automaat
(środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów automaat

automatyczna sekretarka n
(technologia, technika, techniczny) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści antwoordapparaat

automatycznie adv
(technologia, technika, techniczny) z udziałem automatu automatisch
wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości automatisch

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka automatisch
(przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli automatisch
rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami automatisch

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność; autonomie

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z autonomią; taki, który ma autonomię autonoom

autoportret ˌawtɔˈpɔrtrɛt n
portret artysty wykonany przez siebie samego; zelfportret

autopsja awˈtɔpsʲja n
sekcja zwłok; autopsie

autor ˈawtɔr n
twórca, wynalazca, założyciel auteur

autorstwo n
fakt bycia twórcą dzieła schrijverschap

autorytaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli autoritarisme

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
wpływ osobisty, powaga, prestiż autoriteit gezag
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi autoriteit gezag

autostopowicz ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑ n
ktoś, kto podróżuje autostopem lifter

autostrada ˌawtɔˈstrada n
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków; autosnelweg autoweg

autowy adj
(sport, sportowy) związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska uit

autunit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O; autuniet

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z autyzmem, dotyczący autyzmu autistisch

autyzm ˈawtɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami; autisme

awangarda n
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły voorhoede
grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny voorhoede

awansować v
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień bevorderen

awaria aˈvarʲja n
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie averij

awarski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski; Avaars

awaryjne lądowanie n
(lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu; noodlanding

awers ˈavɛrs n
przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.; voorzijde

awestyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta); Avestisch

awifauna n
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym; avifauna

awokado ˌavɔˈkadɔ n
(spożywczy) (kulinaria) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką avocado
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) avocado

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji Aziatisch

azot ˈazɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7; stikstof

azotan aˈzɔtãn n
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3) nitraat

azuryt aˈzurɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał – zasadowy węglan miedzi; azuriet

azymut n
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym; azimut

ałunit n
(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu; aluniet

aż aʃ conjunction
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność totdat

b-moll n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami) bes-klein

baba ˈbaba n
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej wijf

babcia ˈbapʲʨ̑a n
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki) oma

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
wczesnojesienne dni; oudewijvenzomer

babiloński ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci adj
związany z Babilonią, Babilonem Babylonisch

babka ˈbapka n
(botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych; weegbree

badanie baˈdãɲɛ n
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego onderzoek
sprawdzenie stanu zdrowia onderzoek
szczegółowa obserwacja i analiza onderzoek

badać ˈbadaʨ̑ v
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim onderzoeken

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką; badminton

badmintonista n
gracz w badmintona badmintonspeler

bagatelizować v
przedstawiać jako mało ważne bagatelliseren

bagaż ˈbaɡaʃ n
zapakowane przedmioty zabierane w podróż bagage

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach koffer

bagażnik dachowy n
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy imperiaal

bagietka baˈɟɛtka n
(spożywczy) długa, cienka bułka; stokbrood

bagnet ˈbaɡnɛt n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz; bajonet

bagno ˈbaɡnɔ n
(ekologia, ekologiczny) obszar podmokły, o stale utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, ze specyficzną roślinnością; moeras

bajka ˈbajka n
(literacko) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem; fabel
(literacko) utwór o treści fantastycznej sprookje
(potocznie, potoczny) zmyślona informacja sprookje

bajt bajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom; byte

bak bak n
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu; tank

bakarat baˈkarat n
(termin karciany) hazardowa gra w karty; baccarat

bakelit baˈkɛlʲit n
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu; bakeliet

bakteria bakˈtɛrʲja n
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego; bacterie

bakteriemia ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem; bacteriëmie

bakteriobójczy ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ adj
(medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je kiemdodend

bakteriofag ˌbaktɛrʲˈjɔfak n
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie; bacteriofaag

bakteriolog ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii bacterioloog

bakteriologiczny adj
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii bacteriologisch

bakteryjny ˌbaktɛˈrɨjnɨ adj
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie bacterieel

baktrian ˈbaktrʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny kameel

bakłażan bakˈwaʒãn n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach; aubergine

bal bal n
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce; bal

balet ˈbalɛt n
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego; ballet

balkon ˈbalkɔ̃n n
wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą balkon

ballada balˈːada n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia; ballade

balneologia ˌbalnɛɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie; balneologie

balon ˈbalɔ̃n n
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem; ballon

balsam ˈbalsãm n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych; balsem

bambus ˈbãmbus n
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych; bamboe

banalny bãˈnalnɨ adj
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności banaal

banan ˈbãnãn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; banaan
(spożywczy) (kulinaria) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty banaan

bandaż ˈbãndaʃ n
długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.; verband

bandyta bãnˈdɨta n
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw bandiet

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem; banjo

bank bãŋk n
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów bank
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) bank
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów bank

bank krwi ˈbãŋk ˈːr̥fʲi n
(potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem bloedbank

bank spermy ˈbãŋk ˈspɛrmɨ n
(potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy; spermabank

bankier n
właściciel lub dyrektor banku bankier

bankiet ˈbãŋcɛt n
wystawne, uroczyste przyjęcie banket feestdis

banknot ˈbãŋknɔt n
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę; biljet bankbiljet

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej; flappentap geldautomaat

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd bankroet
utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych bankroet

bankrut ˈbãŋkrut n
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność bankroetier

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu; baptisme

bar bar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56; barium
lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; bar
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia; bar
miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol bar

baran ˈbarãn n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy ram

baranek baˈrãnɛk n
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran lam
(potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba lam

baranina ˌbarãˈɲĩna n
(kulinaria) mięso otrzymywane z owcy lub barana; schaap

barbarzyński adj
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem barbaars

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków meer meest
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika szczególnie, dużo heel erg

bark bark n
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem; schouder

barkentyna ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na n
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne; barkentijn

barok ˈbarɔk n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku; barok

barologia n
(dawniej, dawny) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia barologie

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; barometer drukmeter

baron ˈbarɔ̃n n
niski tytuł arystokratyczny; baron

barszcz barʃʧ̑ n
(kulinaria) kwaśna zupa; borsjt

bas bas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; bas
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach bas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie bas

baseball n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem; honkbal

basen ˈbasɛ̃n n
forma skrócona od basen pływacki zwembad zwemdok
sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych; bekken

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
związany z Baskami, dotyczący Basków Baskisch

baskijski baˈsʲcijsʲci n
język Basków; Baskisch

baszkirski adj
związany z Baszkirami Basjkiers

baszkirski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski Basjkiers

baszta ˈbaʃta n
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje; muurtoren waltoren

bat bat n
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii; baht
przyrząd do popędzania zwierząt i niewolników; zweep

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska; bataljon
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania; kemphaan

batat n
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej; zoete aardappel

bateria baˈtɛrʲja n
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii batterij
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową; batterij

batuta baˈtuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu; dirigeerstok

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych; bathymetrie

batyskaf baˈtɨskaf n
statek podwodny do badań na dużych głębokościach; bathyscaaf

bawarka baˈvarka n
(spożywczy) (kulinaria) herbata z mlekiem; melkthee

bawarski baˈvarsʲci adj
pochodzący z Bawarii Beiers

bawełna baˈvɛwna n
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań katoen
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1); katoen
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie; katoen

bawełniany ˌbavɛwʲˈɲãnɨ adj
wykonany z bawełny katoenen

bawół ˈbavuw n
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła; buffel

baza danych n
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym databank

bazalt ˈbazalt n
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie; basalt

bazia ˈbaʑa n
(botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa katje

bazylia baˈzɨlʲja n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1); basilicum

bazylika baˈzɨlʲika n
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego); basiliek
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu basiliek
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum basiliek
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł basiliek
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom basiliek

bazyliszek n
rodzaj jaszczurek; basilisk
stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem basilisk

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
martwić się, niepokoić się duchten schromen
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś duchten schromen

bałtycki bawˈtɨʦ̑ʲci adj
od Bałtyk Baltisch

bałwan ˈbawvãn n
figura człowieka ulepiona ze śniegu; sneeuwpop sneeuwman

bańka ˈbãɲka n
(potocznie, potoczny) bańka mydlana bel

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie; zeepbel
(przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego zeepbel

bażant ˈbaʒãnt n
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach; fazant

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos blaten

beczka ˈbɛʧ̑ka n
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami; ton vat

bednarz ˈbɛdnaʃ n
rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem kuiper

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
(kulinaria) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany biefstuk

begonia bɛˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty; begonia

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
odbijać się boeren

bekerel n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI; becquerel

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
odnoszący się do Belgii lub Belgów Belgisch

belka ˈbɛlka n
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo balk
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie balk

belona bɛˈlɔ̃na n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele; geep

bemol ˈbɛ̃mɔl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton; bemol

beneficjent n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś begunstigde

benzen n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny; benzeen

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy; benzine

beret ˈbɛrɛt n
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny; baret

beri-beri n
(medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1; beriberi

berkel ˈbɛrkɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97; berkelium

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Berlin Berlijns

bermudy n
męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży bermudashort

bermudzki adj
dotyczący Bermudów Bermudaans

beryl ˈbɛrɨl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4; beryllium

berło ˈbɛrwɔ n
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim; scepter

bestia ˈbɛstʲja n
(przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia beest
dzikie, drapieżne zwierzę beest

bestseller bɛˈstsɛlɛr n
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny bestseller

beton ˈbɛtɔ̃n n
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących; beton

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
wykonany z betonu betonnen

bez bɛs n
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus; vlier

bez bɛs preposition
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem zonder

bez- bɛs bɛz prefix
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś -loos

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
niezawierający, pozbawiony alkoholu alcoholvrij

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
nie mający barwy kleurloos

bezbożnik bɛzˈbɔʒʲɲik n
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga atheïst

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga atheïstisch
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga atheïstisch

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający ogromną wartość van onschatbare waarde

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością brutaal

bezdech ˈbɛzdɛx n
(medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu; ademstilstand

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
taki, który nie ma domu dakloos

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek afgestompt

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
nieposiadanie potomstwa; kinderloosheid

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
niemający dzieci, potomstwa kinderloos

bezgorączkowy ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ adj
(medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki koortsvrij

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś grenzeloos

bezgrzeszny adj
(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny zondeloos

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
nie mający imienia czy nazwy naamloos

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków onbaatzuchtig

bezkompromisowy ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ adj
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów compromisloos

bezkręgowiec n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu; evertebraat

bezlistny bɛzˈlʲistnɨ adj
taki, który nie ma liści bladerloos

bezmocz ˈbɛzmɔʧ̑ n
(medycyna, medyczny) brak wydalania lub wytwarzania moczu; anurie

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu; infinitief

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby onpersoonlijk

bezołowiowy adj
niezawierający ołowiu loodvrij

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym zekerheid veiligheid

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej); zekering

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi ongevaarlijk
taki, który nie stwarza zagrożenia ongevaarlijk

bezprawny adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa illegaal

bezprzewodowy adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych draadloos

bezprzykładny adj
(książkowy) niedający się z niczym porównać ongeëvenaard

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji; hulpeloosheid

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć; werkloosheid

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
bez pracy, bez zajęcia werkloos

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia; slapeloosheid

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać machteloos

bezstronność n
cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny onpartijdigheid

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
nie mający trosk, zmartwień onbekommerd

bezustannie adv
bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie aaneen

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, z którego nie ma żadnego użytku nutteloos

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny onvoorwaardelijk

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
charakteryzujący się brakiem wiatru bladstil

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów schaamteloos
taki, który świadczy o braku skromności schaamteloos

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
okrutny, pozbawiony współczucia meedogenloos

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu traagheid

bezzałogowy adj
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi onbemand

bełkot ˈbɛwkɔt n
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie koeterwaals

bełt bɛwt n
pocisk kuszy; bout

beż bɛʃ n
kolor podobny do koloru kawy z mlekiem beige

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku beige

biała herbata ˈbʲjawa xɛrˈbata n
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji witte thee

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek; leukemie

białko ˈbʲjawkɔ n
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów; eiwit

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów Wit-Russisch

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi; Wit-Russisch

białozór bʲjaˈwɔzur n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej; giervalk

biały ˈbʲjawɨ adj
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp. wit blank

biały fosfor ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych; witte fosfor

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii bijbels

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; bibliografie

bibliomania n
zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych bibliomanie

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; bibliotheek
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; bibliotheek

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
pracownik biblioteki; bibliothecaris

bibuła n
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych; vloeipapier

bicykl ˈbʲiʦ̑ɨkl̥ n
(historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości; hoge bi

bicz bʲiʧ̑ n
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści zweep

bidet ˈbʲidɛt n
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej; bidet

biec bʲjɛʦ̑ v
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi rennen

bieda ˈbʲjɛda n
stan braku środków do życia armoede

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
ze współczuciem o kimś; poszkodowany arm beklagenswaardig

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) biedronka siedmiokropka, Coccinella septempunctata, biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach w siedem czarnych kropek; lieveheersbeestje
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych; lieveheersbeestje

bieg bʲjɛk n
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety loop
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki loop

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi loper

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi rennen

biegun ˈbʲjɛɡũn n
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu pool
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny pool
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny pool
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; pool

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji; diarree

biel bʲjɛl n
biały kolor; wit

bielik ˈbʲjɛlʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję; zeearend

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka ondergoed

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów); passief roken

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?; accusatief vierde naamval

biernikowy ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ adj
(gramatyka) dotyczący biernika accusatief

bierny ˈbʲjɛrnɨ adj
(gramatyka) związany ze stroną bierną lijdelijk
niewykazujący inicjatywy lijdelijk

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej; vormsel

bigamista n
ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony bigamist

bigoreksja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała bigorexia

bijekcja n
(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna; bijectie

bikini bʲiˈcĩɲi n
dwuczęściowy damski kostium plażowy; bikini

bikorn ˈbʲikɔrn n
dwurożny kapelusz; steek

bilard ˈbʲilart n
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole; biljart
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1); biljart

bilet ˈbʲilɛt n
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru kaart ticket

biliard ˈbʲilʲjart n
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015; biljard

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012; biljoen

bilokacja n
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach; bilocatie

bingo interjection
okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś bingo

bingo n
rodzaj gry hazardowej bingo

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym; biochemie

biochemiczny adj
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii biochemisch

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda heup

biograf ˈbʲjɔɡraf n
autor biografii; biograaf

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
opis życia i działalności jakiejś osoby; biografie

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z biografią, dotyczący biografii biografisch

biolog ˈbʲjɔlɔk n
specjalista w zakresie biologii bioloog

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej; biologie

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z biologią, dotyczący biologii biologisch

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji; biodiversiteit

biotop n
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) charakterystyczne środowisko występowania, siedlisko ekologiczne gatunku biotoop

birmański bʲirˈmãj̃sʲci n
język urzędowy Mjanmy (Birmy); Birmaans

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci; biseksualiteit

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci biseksueel

biskup ˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi, następca apostołów, najczęściej kieruje diecezją; bisschop

biskupstwo n
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa episcopaat

bistro ˈbʲistrɔ n
(książkowy) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi; bistro

bit bʲit n
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1 bit

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
(kulinaria) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem; slagroom

bitwa ˈbʲitfa n
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron; veldslag
(przenośnie, przenośnia) każda inna potyczka, również dla zabawy veldslag

biurko ˈbʲjurkɔ n
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania schrijftafel schrijfberd

biuro ˈbʲjurɔ n
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje; bureau kantoor

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd. reisbureau

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów bureaucratie

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi; bustehouder

bizmut ˈbʲizmut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83; bismut bismuth

biznes ˈbʲiznɛs n
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk vak

bić bʲiʨ̑ v
o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy afranselen
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls afranselen
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp. afranselen
uderzać kogoś, zadawać komuś ból kloppen

blady ˈbladɨ adj
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację bleek

blazonowanie ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ n
opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki blazoen

bliski ˈblʲisʲci adj
taki, który jest w niewielkiej odległości nabij

blisko ˈblʲiskɔ adv
w niewielkiej odległości nabij

bliskość ˈblʲiskɔɕʨ̑ n
niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami nabijheid

blizna ˈblʲizna n
(medycyna, medyczny) ślad po ranie; litteken

bliźni n
(biblijny) każdy człowiek naaste

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie tweeling

bliźnięta syjamskie blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ n
(medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał; siamese tweeling

blog blɔk n
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie; blog

bloger ˈblɔɡɛr n
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga blogger

blok blɔk n
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy blok

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy; flatgebouw

blond blɔ̃nt adj
o włosach jasny, płowy blond

bluszcz bluʃʧ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie; klimop

bluza ˈbluza n
(krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów; bloes

bluzka ˈbluska n
(krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę bloes

bluźnierstwo bluʑˈɲɛrstfɔ n
słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte blasfemie godslastering

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte God lasteren

boa ˈbɔa n
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli; boa

bobsleje bɔpsˈlɛjɛ n
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportowa polegająca na zjeżdżaniu bobslejami po sztucznym torze lodowym; bobsleeën

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodziny bocianów; ooievaar stork
narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy; ooievaar

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce; ooievaar
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.1) ooievaar

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce; zwarte ooievaar

bodziec ˈbɔʥ̑ɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego; prikkeling

bogaty bɔˈɡatɨ adj
dający dużą możliwość wyboru gefortuneerd rijk
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody rijk gefortuneerd
taki, który obfituje w coś rijk gefortuneerd

bogini bɔˈɟĩɲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego godin

bohater bɔˈxatɛr n
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. held

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia heldin
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna heldin
forma żeńska od: bohater; postać utworu heldin

bohr bɔxr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107; bohrium

bojar n
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów; bojaar

bojkot ˈbɔjkɔt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku; boycot

bojkotować v
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu boycot

boks bɔks n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami; boksen

bokser ˈbɔksɛr n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo) bokser
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa; bokser
(motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach bokser

bolesny bɔˈlɛsnɨ adj
taki, który sprawia ból fizyczny pijnlijk

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu pijn doen

boleściwy ˌbɔlɛɕˈʨ̑ivɨ adj
pełen boleści doloreus

boloński bɔˈlɔ̃j̃sʲci adj
wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii Bolognees

bom bɔ̃m n
poziome drzewce na żaglowcu; giek

bomba ˈbɔ̃mba n
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; bom

bomba atomowa n
bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami atoombom

bombarda bɔ̃mˈbarda n
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów bombarde

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi bombarderen

bombowiec bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb; bommenwerper

bonapartyzm n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte; bonapartisme

boom n
(ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej hausse

bor bɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5; boor borium

borowina ˌbɔrɔˈvʲĩna n
(medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf; fango

borsuk ˈbɔrsuk n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny kunowatych; das

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym; rode bosbes

boski ˈbɔsʲci adj
właściwy bogu, bóstwu goddelijk

bosman ˈbɔsmãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek; bootsman

boso ˈbɔsɔ adv
bez obuwia, z nieubranymi stopami baarvoets

botaniczny ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z botaniką, dotyczący botaniki botanisch

botanik bɔˈtãɲik n
specjalista w zakresie botaniki botanicus

botanika bɔˈtãɲika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach; botanie

bouclé n
(włókiennictwo) ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami; bouclé
(włókiennictwo) teksturowana tkanina lub dzianina z przędzy (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami bouclé

bozon ˈbɔzɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie; boson

bożodrzew gruczołowaty n
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej; hemelboom

brabancki adj
związany z Brabancją, dotyczący Brabancji Brabants

brak brak n
defekt, wada, usterka gebrek
fakt nieistnienia czegoś gebrek gemis

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne; amenorroe

brama ˈbrãma n
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) element fortyfikacji, służący do obrony; poort
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu poort

bramka ˈbrãmka n
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką; doel
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2) doel
(sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać doelpunt
(zdrobniale) od: brama doelpunt

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem; doelman doelwachter

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze; armband

branża ˈbrãn͇ʒa n
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności sector

brat brat n
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; broer broeder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich broer broeder

bratanek braˈtãnɛk n
syn brata neef

bratanica ˌbratãˈɲiʦ̑a n
córka brata nicht

bratek ˈbratɛk n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka; reuzenviool
(botanika, botaniczny) Viola tricolor, jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach reuzenviool

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie broederschap
pokrewieństwo między synami jednych rodziców broederschap

bratnia dusza ˈbratʲɲa ˈduʃa idiom
osoba bliska pod jakimś względem zielsverwant

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp. broedermoord

bratowa braˈtɔva n
żona brata schoonzus

brazylianit ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał pegmatytowy; brazilianiet

brazylijski ˌbrazɨˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Brazylia Braziliaans

brać braʨ̑ v
chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś nemen

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
uczestniczyć deelnemen

brelok n
ozdoba spinająca klucze w jeden pęk sleutelhanger

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków Bretoens

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
język celtycki, którym posługują się Bretończycy Bretoens

brew brɛf n
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem wenkbrauw

brewiarz n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin; brevier

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.; bâche

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty) waden

broda ˈbrɔda n
zarost na brodzie (1.1) baard

brodaty brɔˈdatɨ adj
mający zarost na dolnej części twarzy bebaard

brodawka n
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze wrat

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek; tepel

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; poelruiter

brodziec śniady ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych; zwarte ruiter

brodzić ˈbrɔʥ̑iʨ̑ v
chodzić po czymś grząskim flodderen

brokuł ˈbrɔkuw n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; broccoli

brom brɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35; broom

brona ˈbrɔ̃na n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie; eg egge

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
odpierać atak verdedigen
stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą opkomen voor

bronować brɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony eggen

broszura brɔˈʃura n
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie; brochure

browar ˈbrɔvar n
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo; brouwerij

broń brɔ̃ɲ n
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga; wapen

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego; vuurwapen

brudny ˈbrudnɨ adj
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi vuil
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud vuil vies

brudzić v
czynić brudnym, pokrywać brudem bevuilen

bruk bruk n
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką; kinderkopje

brukiew ˈbrucɛf n
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.; koolraap

brukselka bruˈksɛlka n
(spożywczy) (kulinaria) odmiana kapusty warzywnej; spruitjes spruitkool

brumaire n
nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; brumaire

brutalność bruˈtalnɔɕʨ̑ n
(książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy wreedheid

brutalny bruˈtalnɨ adj
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych gewelddadig
działający za pomocą siły, agresywny gewelddadig
pokazujący brutalność gewelddadig

brutto ˈbrutːɔ adv
bez potrąceń bruto

bruzda n
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa; voor

bruzdownica ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury; muurfrees

brydż brɨʧ̑ n
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary; bridge

bryg brɨk n
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe; brigantijn

brygantyna ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym; brigantijn

brylant ˈbrɨlãnt n
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament; briljant

brylantyna n
środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów brillantine

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa Brits

brzana ˈbʒãna n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych; barbeel

brzeg bʒɛk n
pas lądu ograniczający zbiornik wodny; kust oever

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu geluid

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk geluid maken
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk geluid maken
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk geluid maken

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
owoc z rodziny różowatych; perzik

brzoza ˈbʒɔza n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych; berk

brzuch bʒux n
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia; buik

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu buikspreker

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych lelijk

brzytwa ˈbʒɨtfa n
ostry nóż do usuwania zarostu; scheermes

brzęczyk ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɨk n
(technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie) zoemer

bród brut n
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg voorde doorwaardbare plaats

brąz brɔ̃w̃s n
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; brons
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) brons
kolor brązowy – kolor brązu (1.1) bruin

brązowawy ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ adj
mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy bruinachtig

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mający kolor brązu; bruin

buda ˈbuda n
schronienie dla psa hondenhok

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem boeddhistisch

buddysta budˈːɨsta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu boeddhist

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama; boeddhisme

budka telefoniczna ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym; telefooncel

budować buˈdɔvaʨ̑ v
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje bouwen

budowniczy ˌbudɔvʲˈɲiʧ̑ɨ n
osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury bouwer

budynek buˈdɨ̃nɛk n
budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej gebouw

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
(kulinaria) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków; pudding

budzik ˈbuʥ̑ik n
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory wekker

budżet ˈbuḍʒɛt n
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok; begroting

buk buk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych; beuk

bukiet ˈbucɛt n
wiązanka, pęk kwiatów; bos

bukiew ˈbucɛf n
(botanika, botaniczny) owoc/owoce buka; beukennootje

bukszpan ˈbukʃpãn n
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach; buksboom buxus

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca; boegspriet

bulaj ˈbulaj n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku; patrijspoort

buldog ˈbuldɔk n
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa; buldog

buldożer n
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków; laadschop

bulgur n
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej; boergoel bulgur burghul

bulimia buˈlʲĩmʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu; boulimie

bulwar ˈbulvar n
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii boulevard
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym boulevard

bumerang n
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo; boemerang

bunt bũnt n
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi muiterij

burak ˈburak n
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych; beetwortel kroot

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier; suikerbiet

burdel ˈburdɛl n
(pospolicie) dom publiczny bordeel

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej; burgemeester

burnus ˈburnus n
rodzaj wierzchniego wełnianego okrycia z kapturem i bez rękawów noszonego przez Arabów i przez oddziały spahisów boernoes

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew; amber

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu amber

burza ˈbuʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); onweer

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny; brainstorm

burza piaskowa n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku; stofstorm zandstorm

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
zamęt wywołany z błahych powodów storm in een glas water

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku; burgerij

but but n
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy; schoen

butan ˈbutãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG; butaan

butelka buˈtɛlka n
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców fles

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
związany z Bułgarią lub Bułgarami Bulgaars

bułgarski buwˈɡarsʲci n
język urzędowy Bułgarii; Bulgaars

bułka ˈbuw.ka n
wypiek o niewielkich rozmiarach; broodje bolletje kadetje

bydło ˈbɨdwɔ n
(rolnictwo, rolniczy) Szablon:zoot ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich; vee

byk bɨk n
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp. bul stier

bylina n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach meerjarig

być bɨʨ̑ v
charakteryzować się jakąś cechą zijn
należeć do jakiejś organizacji zijn
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań zijn
uczestniczyć w czymś zijn
istnieć; trwać zijn wezen
znajdować się w jakimś miejscu zijn liggen

być może
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia misschien kan zijn

być w siódmym niebie ˈbɨʨ̑ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ idiom
być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym in de zevende hemel zijn

były ˈbɨwɨ adj
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli gewezen

bzdura ˈbzdura n
coś nieprawdziwego, niedorzecznego flauwekul

bób bup n
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach; tuinboon

bóbr bupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie; bever

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.); god

bójka ˈbujka n
awantura połączona z biciem; vechtpartij

ból bul n
(medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; pijn zeer
przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne pijn

bóstwo ˈbustfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów godheid

bąk bɔ̃ŋk n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek; brems daas

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek; trommel trom

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”); bastaard

błagać ˈbwaɡaʨ̑ v
żarliwie, usilnie prosić bezweren

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu zegen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece zegen

błogosławiony n
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu; gezegend

błogość n
przyjemny stan zadowolenia, spokoju gelukzaligheid

błona ˈbwɔ̃na n
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych membraan

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego; trommelvlies

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy; maagdenvlies

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych; slijmvlies

błotniak ˈbwɔtʲɲak n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus kiekendief

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół spatbord

błoto ˈbwɔtɔ n
mieszanina ziemi i wody; modder slijk

błysk bwɨsk n
nagłe, krótkie światło flits

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi bliksem

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
niezwykle szybki bliksemsnel

błąd bwɔ̃nt n
działanie, które przynosi złe skutki fout
niezgodność z zasadami, założeniami fout vergissing

błąd poznawczy ˈbwɔ̃nt pɔˈznafʧ̑ɨ n
(psychologia, psychologiczny) nieracjonalny sposób postrzegania rzeczywistości obejmujący błędy w ocenianiu prawdopodobieństwa, błędy atrybucji, stereotypy i selektywność ludzkiej pamięci; cognitieve fout denkfout redeneerfout

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku; vicieuze cirkel

cal ʦ̑al n
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm; duim

call center n
wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów; callcenter

camera obscura n
(optyka, optyczny) prosty przyrząd optyczny pozwalający uzyskać obraz rzeczywisty, pierwowzór aparatu fotograficznego; camera obscura

car ʦ̑ar n
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji); tsaar

caryca n
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji tsarina
(historia, historyczny, historycznie) żona cara tsarina

cała nuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta stanowiąca podstawową wartość rytmiczną; hele noot

całka ˈʦ̑awka n
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego; integraal

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
w sposób całkowity, zupełny, pełny aardig
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę nogal

całkowanie n
(matematyka, matematyczny) wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek integraalrekening

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
w sposób całkowity, pełny, bez reszty compleet

całkowity ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ adj
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy geheel

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś kussen

całun n
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku; lijkwade lijkgewaad

cały ˈʦ̑awɨ adj
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni heel
jedyny, wyłączny heel

cały i zdrowy ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ adj
o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory veilig en wel

cebula ʦ̑ɛˈbula n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z rośliny (1.1) ui ajuin

cebulka n
(anatomia, anatomiczny) korzeń włosa wortel

cebulowy ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ adj
(kulinaria) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli uien-

cecha ˈʦ̑ɛxa n
(matematyka, matematyczny) (zobacz) cecha logarytmu karakteristiek
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób eigenschap

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; ceder

cedr libański ˈʦ̑ɛtr̥ lʲiˈbãj̃sʲci n
(botanika, botaniczny) gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych występujących w górach na terenie Libanu, Syrii i Turcji; libanonceder

ceglany ʦ̑ɛɡˈlãnɨ adj
wykonany z cegły bakstenen

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu; baksteen

cel ʦ̑ɛl n
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia)) doel oogmerk

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel het doel heiligt de middelen

cela ˈʦ̑ɛla n
pokój więźnia w więzieniu cel

celestyn ʦ̑ɛˈlɛstɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan strontu; celestien

cellulitis ˌʦ̑ɛluˈlʲitʲis n
(medycyna, medyczny) zapalenie tkanki łącznej; cellulitis

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy douanebeambte

celofan ʦ̑ɛˈlɔfãn n
(chemia, chemiczny) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy; cellofaan

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?; datief
urządzenie ułatwiające celowanie z broni; vizier

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą Keltisch

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) cement

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar prijs

cenny ˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający dużą wartość waardevol

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci; cenotaaf

cent ʦ̑ɛ̃nt n
(jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa; cent

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń; paardmens centaur

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka centraal

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
miejsce, gdzie coś się koncentruje middelpunt
środkowa część czegoś middelpunt

centrum handlowe n
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi winkelcentrum

centurion ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n n
(starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii; centurio

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
miara długości; jedna setna metra; centimeter

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; censuur

cep ʦ̑ɛp n
(dawniej, dawny) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą; vlegel

cer ʦ̑ɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58; cerium

cera ˈʦ̑ɛra n
skóra na powierzchni twarzy teint
wygląd cery (1.1) teint

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie stoppen

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia certificaat

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha; keizersnede

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz; keizerrijk

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
najwyższy stopień monarchiczny; keizer

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
kobieta cesarz keizerin
żona cesarza keizerin

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz; urinebuis

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków; catheder

cez ʦ̑ɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55; cesium

chaczapuri n
(kulinaria) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy; chatsjapoeri

chaos ˈxaɔs n
nieporządek, bezład chaos

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany chaotisch

charakter xaˈraktɛr n
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby karakter

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska karakteristiek
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów karakteristiek

chart xart n
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową; windhond

chart afrykański ˈxart ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa psa krótkowłosego pochodząca z północnej Afryki; azawakh

chata ˈxata n
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach hut

chazan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny chazan

chałwa ˈxawva n
(kulinaria) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych; halva

chcieć çʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
odczuwać chęć zrobienia czegoś willen

chciwość ˈçʨ̑ivɔɕʨ̑ n
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś giergigheid

chciwy ˈçʨ̑ivɨ adj
taki, który odznacza się chciwością hebzuchtig

cheeseburger n
(kulinaria) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera; kaasburger

chemia ˈxɛ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem; chemie scheikunde

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole; organische chemie

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z chemią scheikundig chemisch

chemik ˈxɛ̃mʲik n
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią scheikundige

chemikalia n
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne chemicalie

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi; chemotherapie

chiaroscuro n
(sztuka) rozłożenie światła i cienia na obrazie clair-obscur

chimera çĩˈmɛra n
(biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach; chimera
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego chimera

chinina çĩˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej; kinine

chirurg ˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami chirurg

chirurgia çiˈrurʲɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym; chirurgie heelkunde

chirurgia kosmetyczna çiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na n
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała plastische chirurg

chitozan n
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny; chitosan

chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
gra planszowa dla 2-4 osób; Mens erger je niet! mens-erger-je-niet

chiński ˈçĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Chin lub Chińczyków Chinees Chinese

chiński ˈçĩj̃sʲci n
język urzędowy w Chinach; Chinees

chleb xlɛp n
pieczywo z mąki, wody i drożdży; brood

chlew xlɛf n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno varkensstal
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; varkensstal

chlor xlɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17; chloor

chloroaceton ˌxlɔrɔaˈʦ̑ɛtɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator; chlooraceton

chlorofil xlɔˈrɔfʲil n
organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor; bladgroen

chloroform n
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający; chloroform

chmiel xmʲjɛl n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1) hop

chmura ˈxmura n
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; wolk

chochla ˈxɔxla n
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy; juslepel

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
mimo że; robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego dat

chodnik ˈxɔdʲɲik n
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych; stoep

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
poruszać się za pomocą nóg lopen gaan

choina n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji; hemlockspar

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia; kerstboom

cholera xɔˈlɛra n
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna; cholera

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej; cholesterol

chomik ˈxɔ̃mʲik n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae; hamster

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych choreografie

choroba xɔˈrɔba n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu; ziekte aandoening

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka; alzheimer

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem; ziekte van Parkinson

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku zeeziekte

chorobotwórczość ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób; pathogeniteit

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów Kroatisch

chory ˈxɔrɨ adj
dotknięty chorobą ziek

chowany xɔˈvãnɨ n
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka; verstoppertje

chować ˈxɔvaʨ̑ v
ukrywać kogoś / coś przed kimś verbergen

chować głowę w piasek ˈxɔvaʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿pʲjasɛk v
uciekać przed czymś, unikać czegoś de kop in het zand steken

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
oddychać w trakcie snu charcząc snurken

chrom xrɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24; chroom

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę; chromosfeer

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce; chromosom chromosoom

chroniczny xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) długotrwały chronisch

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować beschermen

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
następstwo, kolejność zdarzeń chronologie

chronologiczny adj
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie chronologisch

chruścik ˈxruɕʨ̑ik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy; schietmot kokerjuffer zijdebijter

chrystianizacja ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie; kerstening

chrzan xʃãn n
(kulinaria) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku mierik
(spożywczy) (kulinaria) przyprawa z tartego chrzanu (1.4) mierik

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu; doopvont

chrzcić v
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu dopen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością dopen

chrzest xʃɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie; doop doopsel

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa christen

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami christen

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci; christendom

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.; kraakbeen

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; kever

chudy ˈxudɨ adj
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości mager

chuj xuj n
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek lul
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) wysoce obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny lul

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa zakdoek

chusteczka do nosa n
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy zakdoek

chustka ˈxustka n
okrycie głowy hoofddoek

chwast xfast n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych; onkruid

chwała ˈxfawa n
chluba dankzegging
majestat dankzegging

chwiejny adj
chylący się w różne strony bibberig

chwila ˈxfʲila n
bardzo krótki czas moment
punkt w czasie moment

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
wprowadzający zdania podrzędne, wyrażające warunek tenzij

chór xur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; koor
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów koor
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1) koor

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników; inteelt

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
mający chęć zrobienia czegoś gretig

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
raczej zimny; rześki fris

chłop xwɔp n
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa boer

chłopak ˈxwɔpak n
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę vriend
dziecko płci męskiej jongen

chłopczyk ˈxwɔpʧ̑ɨk n
(zdrobniale) od: chłopiec jongetje

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
młody człowiek płci męskiej jongen

chłopstwo n
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników; boerenstand

chłostać ˈxwɔstaʨ̑ v
bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne) geselen

chłód xwut n
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno frisheid kilte koelheid

ciasteczko ʨ̑aˈstɛʧ̑kɔ n
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer; cookie

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem koekje

ciasto ˈʨ̑astɔ n
(kulinaria) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami; deeg
(kulinaria) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka; gebak

ciało ˈʨ̑awɔ n
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero); lichaam
organizm ludzki lub zwierzęcy lichaam lijf
zwłoki człowieka i zwierzęcia lichaam lijf
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja lichaam lijf

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata; hemellichaam

ciało obce ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ n
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów vreemd lichaam

ciało stałe n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt; vast

ciało szkliste n
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej; glasachtig lichaam

cicha woda brzegi rwie ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska stille wateren hebben diepe gronden

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
o małej głośności stil
spokojny geluidloos

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; kikkererwt

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych kikkererwt

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia vloeistof

ciecz łzowa ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva n
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko; traanvocht

ciekawostka ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka n
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie curiositeit

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś nieuwsgierigheid

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat nieuwsgierig
taki, który wzbudza zainteresowanie interessant

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego; kalf

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
mięso z młodej krowy (cielęcia) kalfsvlees

ciemnia n
(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych; doka

ciemnoczerwony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu donkerrood

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu donkerblauw

ciemnowłosy ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ adj
mający ciemne włosy donkerharig

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor zielony o ciemnym odcieniu donkergroen

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
stan, w którym jest brak światła, jasności; duisternis

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
o kolorze: zbliżony do czarnego donker

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
mający niewielki przekrój poprzeczny dun

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek; warmte
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości warmte
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób warmte

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą warm
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy warm
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło warm

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
długotrwały lub silny ból lijden

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny lijden

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych geduld

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
niezrażający się czekaniem geduldig

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
ostry wyrostek na pędzie rośliny; doorn

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie verheugen

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny; korhoen

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; schaduw

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami) nauw straat

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
siostra matki tante

cios ʨ̑ɔs n
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia slagtand

cipa ˈʨ̑ipa n
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwarowe, gwara)) żeński narząd rozrodczy kut

cirrus n
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chury pierzastej piętra wysokiego – biała w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów; cirrus

cis ʦ̑is ʨ̑is n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych; taxus venijnboom

cisza ˈʨ̑iʃa n
brak dźwięku stilte

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
wlec, przesuwać za sobą trekken
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać trekken

ciągły ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ adj
nieustanny, ciągle trwający continu

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
dzielić na części ostrym narzędziem snijden

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu; zwangerschap

cięciwa n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią koorde
linka łącząca końce łuku albo kuszy koorde

ciężarek ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk n
element służący obciążaniu schietlood

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
będący w ciąży zwanger

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów; vrachtwagen

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
taki, który dużo waży, ma dużą masę zwaar zware

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa; druk
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze; bloeddruk druk

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych bloeddruk

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy; kerkhof begraafplaats

cnota ˈʦ̑nɔta n
dodatnia cecha moralna deugd

co ʦ̑ɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o orzeczniki wat
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak wat

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
nie mniej niż althans

co się stało, to się nie odstanie ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈstawɔ ˈtɔ‿ɕɛ ˌɲɛ‿ɔtˈstãɲɛ proverb
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło gedane zaken nemen geen keer

co ty nie powiesz
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy zou je denken?

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina uit het oog, uit het hart

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
w każdym dniu, co dzień dagelijks

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia dagelijks

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz alles
wszystko jedno co; obojętnie który het zal wel

cos kɔˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) cosinus cos

cosinus kɔˈsʲĩnus n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej; cosinus

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
powtarzający się co tydzień weekelijks

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić iets

croissant n
(kulinaria) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta; croissant

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) cotangens cot

cud ʦ̑ut n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; wonder mirakel

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
osoba pochodząca z innego kraju vreemdeling

cudzy ˈʦ̑uʣ̑ɨ adj
należący do kogoś innego vreemd

cukier ˈʦ̑ucɛr n
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; suiker
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu; suiker

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków; poedersuiker

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych; bonbon

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej; courgette

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi; diabetes suikerziekte

cumować ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑ v
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża aanleggen

curry n
(kulinaria) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie curry
(kulinaria) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej; curry

cyber-
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem) cyber-
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sterowaniem, kontrolą cyber-

cyberatak ˌʦ̑ɨbɛrˈatak n
atak dokonywany za pośrednictwem internetu cyberaanval

cybernauta n
futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni cybernaut

cybernetyczny adj
odnoszący się do cybernetyki, związany z cybernetyką cybernetisch

cybernetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach; cybernetica

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery cyberspace

cyborium n
(kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów ciborie

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
(kulinaria) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu; cider

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym cijfer
symboliczna reprezentacja cyfry (1.1) cijfer
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 cijfer nummer

cyfrowy ʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
wykorzystujący technikę cyfrową digitaal

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia sigaar

cyjanek n
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca; cyanide

cykada ʦ̑ɨˈkada n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki; cicade

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo cyclus

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
(informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego cilinder
(technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok; cilinder

cylindryczny ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ adj
taki, który ma kształt cylindra cilindervormig

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy; hakkebord

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn; tin

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa; kaneel

cynik ˈʦ̑ɨ̃ɲik n
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa cynicus
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady cynicus

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych cynisme

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30; zink

cynober ʦ̑ɨ̃ˈnɔbɛr n
jeden z odcieni koloru czerwonego; vermiljoen

cyprofloksacyna ˌʦ̑ɨprɔflɔksaˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego; ciprofloxacine

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych; cipres

cyrk ʦ̑ɨrk n
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne; circus

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów; passer

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; zirkonium zirkoon

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich; cyrillisch

cysterna ʦ̑ɨˈstɛrna n
duży pojemnik do magazynowania wody cisterne
zamknięty zbiornik do magazynowania wody cisterne

cytadela ˌʦ̑ɨtaˈdɛla n
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją; citadel

cytat ˈʦ̑ɨtat n
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu; citaat

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o komórce cytologie

cytoplazma n
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet; cytoplasma

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu aanhalen

cytra ˈʦ̑ɨtra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle; citer

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny citrien

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce citroen

cywil ˈʦ̑ɨvʲil n
(wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej; burger

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego; beschaving

cywilizować v
szerzyć cywilizację civiliseren

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami burgerlijk
nie należący do wojska burger-

czador ˈʧ̑adɔr n
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu; chador

czajka ˈʧ̑ajka n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie; kievit

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
(kulinaria) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody; theepot

czapka ˈʧ̑apka n
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek; pet

czapla ˈʧ̑apla n
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący; reiger

czaprak n
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj kapy zakładanej na konia pod siodło, chroniącej grzbiet zwierzęcia, krótszej od kropierza, czasem ozdobnej; sjabrak

czarcie koło n
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów; feeëncirkel

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia; zwart gat

czarna herbata n
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis zwarte thee

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych; zwarte bes

czarna skrzynka n
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; zwarte doos
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej zwarte doos

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców Montenegrijn

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze; Montenegrijn

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
mający najciemniejszy możliwy kolor zwart
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie zwart
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) zwart
nielegalny zwart

czarny charakter ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr idiom
postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej slechterik

czarny rynek ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo; zwarte markt

czarodziej n
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów tovenaar

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia heks

czarterpartia ˌʧ̑artɛrˈpartʲja n
(morski) zestandaryzowana umowa o morski przewóz ładunku wynajętym w całości lub częściowo statkiem na jedną lub kilka podróży chartepartij

czary ˈʧ̑arɨ n
magiczne obrzędy hekserij

czas ʧ̑as n
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi tijd tempus
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; tijd
chwila, moment, pora tijd

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; verleden tijd

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; futurum

czas teraźniejszy ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich; tegenwoordige tijd

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło tijd is geld

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
niekiedy, co pewien czas soms

czasochłonny ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ adj
wymagający poświęcenia dużo czasu tijdrovend

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą; revue tijdschrift magazine periodiek

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności; ruimte-tijd

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany werkwoord

czasownik modalny ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ n
(gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności modaal werkwoord

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej onovergankelijk werkwoord

czasownik posiłkowy ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ n
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony hulpwerkwoord

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej overgankelijk werkwoord

czasownik ułomny n
(gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych; defectief werkwoord

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
(gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się" wederkerend werkwoord

czaszka ˈʧ̑aʃka n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie schedel

czcić ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ v
oddawać cześć aanbidden

czeczeński adj
dotyczący Czeczenii, Czeczenów Tsjetsjeens

czeczeński n
język czeczeński Tsjetsjeens

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem; barmsijs

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
przerywać wykonywanie jakiejś czynności wachten te wachten staan
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy wachten verwachten

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
(spożywczy) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu; chocolade

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą chocolade-
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady chocolade-

czepiec ˈʧ̑ɛpʲjɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) jeden z żołądków przeżuwaczy; netmaag

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego kers
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych; kers

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach; kuifeend

czerw ʧ̑ɛrf n
larwa niektórych gatunków muchówek i błonkówek; made

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); juni

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
kolor czerwony rood

czerwona dzielnica ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
rejon miasta, gdzie prostytutki oferują usługi seksualne rosse buurt

czerwona porzeczka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; aalbes

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; rood
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]] rood

czerwony olbrzym ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji; rode reus

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
czarny kolor zwart
czarny strój/ubiór zwart

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki kammen

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów Tsjechisch

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
język urzędowy Republiki Czeskiej; Tsjechisch

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
(potocznie, potoczny) pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych hallo hoi dag

czirokeski adj
związany z Czirokezami, dotyczący Czirokezów Cherokee

czkawka ˈʧ̑kafka n
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu; hik

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo; zetpil

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju (1.1)
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego knoflook

czołg ʧ̑ɔwk n
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz; tank

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi voorhoofd

czubek ˈʧ̑ubɛk n
szpiczaste, ostre zakończenie czegoś punt

czujność ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑ n
zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo waaksheid waakzaamheid

czuwaski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski; Tsjoevasjisch

czuć ʧ̑uʨ̑ v
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów zich voelen

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
czwarty dzień tygodnia donderdag

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 1,8 mln lat temu i trwa do dziś; Kwartair

czworonóg ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk n
zwierzę czworonożne viervoeter

czworościan n
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach; viervlak

czy ʧ̑ɨ conjunction
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym of

czy ʧ̑ɨ particle
słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie” of

czyj ʧ̑ɨj interrogativePronoun
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy van wie

czyj ʧ̑ɨj pronoun
używany do rozpoczynania zdań podrzędnych, które określają właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu van wie

czyn ʧ̑ɨ̃n n
działanie, postępek, akt; daad

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
robić coś, wykonywać maken

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
wykonywanie, robienie czegoś actie daad

czyrak n
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego etterbuil

czystek ˈʧ̑ɨstɛk n
(botanika, botaniczny) Cistus, krzew z rodziny czystkowatych, liczący kilkanaście gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich cistusroos

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna kuisheid

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
pozbawiony brudu schoon proper

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin lezen
fragment tekstu odczytywany jako (1.4) lezen
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane lezen

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną lezen
wypowiadać na głos zapisane słowa voorlezen

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost tussen de regels door lezen

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece leeszaal

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
osoba, która czyta książki, gazety itp. lezer
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni lezer

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba; vagevuur

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
powodować, że coś jest czyste, usuwając brud, zanieczyszczenia reinigen

cząber ˈʧ̑ɔ̃mbɛr n
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; bonenkruid
(kulinaria) przyprawa z cząbru ogrodowego bonenkruid

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu; molecuul

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka; deeltje

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
(zobacz) częsty vaak meestal dikwijls

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca tachycardie

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu; frequentie

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest częste frequentie

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami frequent frequente

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
w jakiejś części, nie w całości deels

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
fragment jakiejś całości deel onderdeel
urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim deel

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie; woordsoort

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia ledemaat
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt; lid
(anatomia, anatomiczny) penis; lid

członkostwo n
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej lidmaatschap

człowieczeństwo n
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki mensheid
bycie człowiekiem mensheid

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; mens
ktoś, jakaś osoba man mens

człowiek człowiekowi wilkiem ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m proverb
ludzie nie są sobie życzliwi de mens is een wolf voor zijn medemens

człowiek śniegu n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach verschrikkelijke sneeuwman

córka ˈʦ̑urka n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców) dochter

cło ʦ̑wɔ n
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów; douane

d-moll n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z jednym bemolem) d-klein

dach dax n
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie zasłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp. dak

dach nad głową ˈdax nad‿ˈɡwɔvɔ̃w̃ n
dom, mieszkanie onderdak

dachówka daˈxufka n
(budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów; dakpan

dadaizm n
(sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924; dadaïsme

daktyl ˈdaktɨl n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca dadel

daleki daˈlɛci adj
taki, który jest w dużej odległości ver

daleko daˈlɛkɔ adv
w znacznej odległości ver

dalia ˈdalʲja n
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna; dahlia

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji; dalmatiër

dama ˈdãma n
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D; koningin dame

dane ˈdãnɛ n
informacje na temat jakiejś osoby data
zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach data
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków data

danie ˈdãɲɛ n
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek gerecht

danina n
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu afdracht
coś składanego w ofierze afdracht

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
niedający żadnych wyników tevergeefs

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110; darmstadtium

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie een gegeven paard moet men niet in de bek kijken

darń darʲɲ n
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił; teellaag

data ˈdata n
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia; datum

datek n
pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne bijdrage

dawka ˈdafka n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu; doos

dawno ˈdavnɔ adv
w odległych czasach lang geleden

dawny ˈdavnɨ adj
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości oud

dać daʨ̑ v
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś geven

debil ˈdɛbʲil n
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna idioot

debiut ˈdɛbʲjut n
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie debuut

decybel dɛˈʦ̑ɨbɛl n
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze; decibel

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podejmować decyzję, postanawiać o czymś besluiten

decymetr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra; decimeter

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie beslissing besluit

defenestracja ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja n
wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno; defenestratie

defetyzm dɛˈfɛtɨsm̥ n
niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką berusting

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia; definitie

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki deflatie

defloracja n
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej ontmaagding defloratie

defragmentować ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację defragmenteren

deifikacja ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga; vergoding

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie; deïsme

dekada dɛˈkada n
dziesięć lat decade

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
ucięcie głowy; onthoofding

dekarz ˈdɛkaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego; dakdekker

dekielek dɛˈcɛlɛk n
(fotografia) element zakładany na obiektyw, służący do zabezpieczenia szkła obiektywu przed brudem czy zarysowaniem lensklep

dekoracyjny ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z dekoracją, stanowiący dekorację decoratief

dekorować ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑ v
upiększać coś, dodawać dekoracje decoreren

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
wyjazd w sprawach służbowych delegatie

delegat dɛˈlɛɡat n
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy afgevaardigde

delfin ˈdɛlfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni; dolfijn
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego; dolfijn

delta ˈdɛlta n
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); delta
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ; delta

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie demagoog

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów; demagogie

demiurg ˈdɛ̃mʲjurk n
(filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość demiurg

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych; demografie

demograficzny adj
dotyczący demografii demografisch

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości; democratie

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
zwolennik demokracji democraat

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją democratisch

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi; demon

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami demonologie

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach; boomkunde

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
(zobacz) stomatolog; tandarts

deontologiczny adj
(filozofia, filozoficzny) związany z deontologią; rozumiany w zakresie deontologii deontologisch

depilować v
dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała depileren

deponować v
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie deponeren

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt deportatie

depresja dɛˈprɛsʲja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; depressie
(ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie depressie
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza; depressie

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach kornoelje
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego kornoelje

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie; kwartelkoning

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach dermatoloog

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków; dermatologie

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym derwisj

derywat n
wyraz pochodny afleiding

deser ˈdɛsɛr n
(kulinaria) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym dessert nagerecht

deska ˈdɛska n
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny plank
płaski kawałek drewna; plank

deska do prasowania n
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny strijkplank

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki; dashboard

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu; skateboard

despota dɛsˈpɔta n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; despoot
władca absolutny, mający nieograniczoną władzę despoot

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury destructief

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia); Destillatie destillatie

deszcz dɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; regen
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie regen

deszczomierz dɛʃˈʧ̑ɔ̃mʲjɛʃ n
(meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych; regenmeter

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu regenachtig

detal ˈdɛtal n
szczegół, coś mało ważnego detail

detektyw dɛˈtɛktɨf n
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa detective

deuter ˈdɛwtɛr n
izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron; deuterium

deuteron dɛwˈtɛrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jądro atomu deuteru; deuteriumkern

dewiza n
zasada postępowania, którą ktoś wyznaje motto

dezinformacja n
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji; desinformatie

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu; deo

dharma n
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda dharma
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne dharma
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku); dharma

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej reuzenrad

diabeł ˈdʲjabɛw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu; duivel

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy; diadeem

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś diagnostisch

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby diagnose

diakon n
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu; diaken

dialekt ˈdʲjalɛkt n
(językoznawstwo, językoznawczy) regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi, itp. dialect

dialektologia n
nauka o dialektach i gwarach; dialectologie

dializa n
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej. kunstnier

dialog ˈdʲjalɔk n
rozmowa dwóch osób dialoog

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie; diamant

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; bisdom diocees
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa; bisdom diocees

dieta ˈdʲjɛta n
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się dieet

difalia dʲiˈfalʲja n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa diphallia

digamma dʲiˈɡãmːa n
(językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6 digamma

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią; dingo

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie; dinosaurus

dioda ˈdʲjɔda n
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu; diode

diopsyd n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6]; diopsied

dla dla preposition
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności voor naar

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
…pytający, używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności waarom
…względny, używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności waarom

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
wypuszczać powietrze z ust blazen

dno dnɔ n
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu bodem
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu bodem
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o czymś bezwartościowym lub bardzo brzydkim bodem
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o kimś, kto wykazuje kompletną ignorancję w jakiejś dziedzinie lub o kimś bezwartościowym moralnie bodem
(przenośnie, przenośnia), największa intensywność jakiegoś negatywnego zjawiska bodem

do dɔ preposition
…określający końcowy punkt w przestrzeni naar
…określający maksymalną wartość aan

do góry adv
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię omhoog

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi idiom
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy ondersteboven

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
trzecia próba czegoś będzie udana driemaal is scheepsrecht

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś tot ziens dag doei houdoe

doba ˈdɔba n
jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny) dag

doberman dɔˈbɛrmãn n
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści; dobermann

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy goedenacht goeienacht

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
dobre warunki materialne voorspoed rijkdom

dobroczynność n
działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym liefdadigheid

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli vrijwillig

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu vrijwillig

dobry ˈdɔbrɨ adj
miły, uczynny, usłużny, szlachetny goed
korzystny goed
o nastroju wesoły, radosny goed
o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony goed
pomyślny, udany goed
świetny, znakomity w swojej dziedzinie goed

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
uprzejme powitanie używane wieczorem goedeavond goedenavond

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane proverb
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
w należyty sposób goed

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko [[dankbaar]] zijn voor

dochód ˈdɔxut n
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu; inkomen

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
dodany do istniejącej wcześniej reszty aanvullend
niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków bijkomend
nieplanowany bijkomend
pomocniczy bijkomend

dodatni dɔˈdatʲɲi adj
dobry lub korzystny positief

dodawanie ˌdɔdaˈvãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus); optellen
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1) optellen
(rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać optellen

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować optellen

dodo ˈdɔdɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus; dodo

dogmat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół dogma
twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości dogma

dogodny adj
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom gelegen

dogrywka dɔˈɡrɨfka n
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania verlenging

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy melken

dojrzałość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od dojrzały maturiteit

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju rijp

dojrzewanie ˌdɔjʒɛˈvãɲɛ n
okres życia między dzieciństwem a dorosłością; adolescentie

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła voltooid

doktor ˈdɔktɔr n
(potocznie, potoczny) lekarz doctor
stopień naukowy; doctor

doktorant dɔkˈtɔrãnt n
osoba na studiach doktoranckich, ubiegająca się o stopień naukowy doktora promovendus

doktorat n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie doctorsgraad

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii doctrine

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; document

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch waarheen
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch waarheen

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły exact precies

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
wykonany z dużą starannością precies

dolar ˈdɔlar n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $; dollar

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje olie op het vuur gieten

dolina dɔˈlʲĩna n
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu; dal vallei

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony; hunebed

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnołużycki Nedersorbisch

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
budynek mieszkalny huis
placówka społeczna, usługowa lub handlowa huis
ród, rodzina, dynastia huis
pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu) huis thuis

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym; weeshuis

dom towarowy n
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep; warenhuis

domek z kart ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart n
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe kaartenhuis
budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki kaartenhuis

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek; domino

domofon dɔ̃ˈmɔfɔ̃n n
urządzenie elektroniczne wykorzystywany w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali; intercom

domowej roboty dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ adj
wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu huisgemaakt

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
związany z domem, dotyczący domu eigen

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych; bloempot

donżon ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n n
(architektura, architektoniczny) baszta obronna będąca częścią zamku donjon

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?; genitief tweede naamval

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności; lijdend voorwerp

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
postawienie warunku net
przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano net
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające pas

doping ˈdɔpʲĩŋk n
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości doping

dopuszczalny ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ adj
dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem geoorloofd

dopływ ˈdɔpwɨf n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora zijrivier

doradca n
osoba udzielająca porad adviseur raadgever

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym volwassene

dorosły dɔˈrɔswɨ n
dorosła (1.1) osoba volwassene

dorsz dɔrʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska; kabeljauw

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie perfect
świetnie, w doskonały sposób perfect

doskonałość ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑ n
wyborność, świetność, wybitność, bezbłędność, brak możliwości bycia jeszcze lepszym voortreffelijkheid

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć perfect

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś afleveren

dostawać dɔˈstavaʨ̑ v
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny krijgen

dostawca dɔˈstafʦ̑a n
(handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów leverancier

dostać kosza v
otrzymać odmowną odpowiedź po wyrażeniu propozycji matrymonialnej een blauwtje lopen

dostosowywać v
sprawiać, że coś staje się odpowiednie aanpassen

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby toegang

dostępność n
łatwość zdobycia tego toegankelijkheid

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia beschikbaar
(o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć beschikbaar

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa letterlijk

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś betreffen

dotyk ˈdɔtɨk n
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego; aanraking

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego aanraken aanroeren

dotykowy ˌdɔtɨˈkɔvɨ adj
dotyczący dotyku bądź wrażeń związanych z dotykiem tactiel

dotąd ˈdɔtɔ̃nt pronoun
… wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas tot dan

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
uzyskać nową informację onderzoeken

dowód ˈdɔvut n
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) bewijs
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia; bewijs

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo; identiteitskaart

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności ervaring belevenis

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
mający doświadczenie ervaren

dożylny adj
bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę intraveneus

dożywocie ˌdɔʒɨˈvɔʨ̑ɛ n
(potocznie, potoczny) kara dożywotniego pozbawienia wolności; levenslange gevangenisstraf

drabina draˈbʲĩna n
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów; ladder

dragon ˈdraɡɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny dragonder

dramat ˈdrãmat n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki; drama

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
bardzo wysoki budynek wolkenkrabber

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar roofdier

drastyczny adj
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny drastisch
pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności drastisch

drenaż n
(medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie; drainage
(technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie drainage
(technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby; drainage

dres drɛs n
wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców sportkleding

dreszczowiec drɛʃˈʧ̑ɔvʲjɛʦ̑ n
rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne; thriller

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie klomp

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
wykonany z drewna houten
(przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny houten
(przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny houten
(przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna houten
(przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu houten

drewno ˈdrɛvnɔ n
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę; hout
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; hout

drink drʲĩŋk n
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp. drank

drobne ˈdrɔbnɛ n
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety wisselgeld

droga ˈdrɔɡa n
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; weg
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie) weg

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności; autoweg expressweg

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego; kruisweg

drogeria n
sklep z kosmetykami oraz produktami aptecznymi; drogist

drogi ˈdrɔɟi adj
posiadający wysoką cenę duur

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny; dromedaris

drop drɔp n
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających; grote trap

drozd drɔst n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie; lijster

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową; gist
(cukiernictwo) (kulinaria) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie gist

drożdżówka drɔʒˈʤ̑ufka n
(kulinaria) małe, słodkie pieczywo drożdżowe; bol

drugie śniadanie ˈdruɟjɛ ɕɲaˈdãɲɛ n
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem; middageten

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki; druïde

druk druk n
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania afdruk
(biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz afdruk
(drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1) afdruk

drukarka druˈkarka n
urządzenie służące do drukowania printer

drukarz ˈdrukaʃ n
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni; drukker

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
dawać coś do druku, publikować drukken afdrukken
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce drukken afdrukken

drumla ˈdrũmla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki; mondharp

drut drut n
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy; draad

drużyna druˈʒɨ̃na n
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania ploeg

drwal drval n
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa; houthakker

dryblować drɨˈblɔvaʨ̑ v
(sport, sportowy) poruszać się w sposób mający na celu zmylenie i ominięcie przeciwnika dribbelen

drzemka ˈḍʒɛ̃mka n
krótki sen, przespanie się dutje

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; boom
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2); boom
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); boom

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
graf przedstawiający koligacje rodzinne stamboom

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł naaldboom

drzeć ḍʒɛʨ̑ v
rwać na części, strzępy scheuren

drzwi ḍʒvʲi n
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór deur

drób drup n
(kulinaria) mięso drobiu (1.1) pluimvee
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.) pluimvee

dróżka ˈdruʃka n
wąska droga polna, leśna lub ogrodowa rijstrook

drżeć drʒɛʨ̑ v
trząść się, drgać, dygotać beven bibberen

dubn dupn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105; dubnium

duch dux n
umysł, myśli ludzkie geest
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami; geest

duchowny duˈxɔvnɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną geestelijke

duchowy duˈxɔvɨ adj
odnoszący się do sfery ducha i duchowości geestelijk

dudek ˈdudɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie; hop

dudy ˈdudɨ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych; doedelzak

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy duet

dukat ˈdukat n
(dawniej, dawny) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.; dukaat

duma ˈdũma n
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1) eigendunk
poczucie osobistej godności eigendunk
zbyt wysokie mniemanie o sobie eigendunk

dumny ˈdũmnɨ adj
pewny siebie, mający poczucie własnej godności trots fier

dumny jak paw ˈdũmnɨ ˈjak ˈpaf adj
bardzo dumny trots als een pauw

dupa ˈdupa n
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt kont

dupek ˈdupɛk n
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności hufter

durszlak ˈdurʃlak n
dziurkowana miska do odcedzania vergiet

dusić ˈduɕiʨ̑ v
(kulinaria) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody smoren
podrażniać drogi oddechowe wurgen
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos wurgen

dusza ˈduʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; ziel

duński ˈdũj̃sʲci adj
odnoszący się do Danii lub Duńczyków Deens

duński ˈdũj̃sʲci n
język urzędowy Danii; Deens

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
w wielkiej ilości veel

duży ˈduʒɨ adj
mający znaczne, wielkie rozmiary groot

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.); station

dwujęzyczność n
posługiwanie się dwoma językami tweetaligheid

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
o człowieku: mówiący w dwóch językach tweetalig
napisany w dwóch językach tweetalig
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami tweetalig

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć dubbelepunt dubbelpunt

dwukrotnie dvuˈkrɔtʲɲɛ adv
dwa razy twee keer

dwulicowość ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka dubbelhartigheid

dwulicowy ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
postępujący według zasad podwójnej moralności dubbelhartig

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego; duodenum twaalfvingerige darm

dwupłat ˈdvupwat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych; dubbeldekker

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy; kooldioxide

dwutygodniowy ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
ukazujący się raz na dwa tygodnie tweewekelijks

dwuznak ˈdvuznak n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter digraaf

dwór dvur n
siedziba władcy hofhouding

dycha ˈdɨxa n
(zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych tientje

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć dichotomie

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek; diftong tweeklank

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
sposób wymawiania wyrazów i zdań, wymowa dictie

dyktator dɨkˈtatɔr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny dictator
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi; dictator

dyktatura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób; dictatuur

dylemat n
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne dilemma
sytuacja wymagająca trudnego wyboru dilemma

dyletant dɨˈlɛtãnt n
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania amateur

dym dɨ̃m n
produkty spalania zawieszone w powietrzu rook walm

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
wydzielać dym roken

dynamika dɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił; dynamica

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej; dynamiet

dynamo dɨ̃ˈnãmɔ n
(elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa dynamo

dynia ˈdɨ̃ɲa n
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych; pompoen
(kulinaria) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) pompoen

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy diploma

dyplomacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi diplomatie

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa diplomaat

dyptyk ˈdɨptɨk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz diptiek
(sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba diptiek

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
osoba zarządzająca jakąś instytucją directeur

dyrektywa n
wskazówka co do postępowania instructie

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny; dirigent

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych dysforie

dysk dɨsk n
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła; discus

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych; harde schijf

dyskalkulia ˌdɨskalˈkulʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenie umiejętności matematycznych; dyscalculie

dyskietka dɨsʲˈcɛtka n
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych; diskette

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
lokal, w którym się takie zabawy odbywają; discotheek

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
zachowujący tajemnice i taktowny discreet

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym discriminatie

dyskryminować v
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp. discrimineren

dyskusja dɨsˈkusʲja n
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem; discussie bespreking

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania; dyslexie

dysmorfofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie; stoornis van de lichaamsbeleving

dysonans dɨˈsɔ̃nãw̃s n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia dissonant dissonantie
(przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność dissonant dissonantie

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego; bedeling

dysproz ˈdɨsprɔs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66; dysprosium

dystocja barkowa n
(medycyna, medyczny) komplikacja położnicza, w której po wyłonieniu się główki płodu dalszy poród jest utrudniony poprzez zahaczenie się barku płodu za łuk łonowy; schouderdystocie

dysydent dɨˈsɨdɛ̃nt n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant; dissident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana; dissident

dysza ˈdɨʃa n
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu buis

dyszel ˈdɨʃɛl n
drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem; dissel

dywan ˈdɨvãn n
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi; tapijt vloerkleed

dywergencja ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola; divergentie
powstawanie rozbieżności divergentie
rozbieżność, różnorodność divergentie

dywersja n
(wojskowość, wojskowy) tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela afleidingsmanoeuver

dywidenda ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda n
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji; dividend

dyzenteria n
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka dysenterie

dzban ʣ̑bãn n
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem; kruik

dziabka n
(regionalizm poznański) motyka schoffel

dziadek ˈʥ̑adɛk n
ojciec ojca grootvader opa
ojciec matki grootvader opa

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów; notenkraker

dziadkowie ʥ̑atˈkɔvʲjɛ n
(potocznie, potoczny) rodzice rodziców; babcia i dziadek grootouders

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres activiteit

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś actie

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
aktywnie uczestniczyć, pracować functioneren
być sprawnym, funkcjonować handelen

działka ˈʥ̑awka n
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę moestuin

działo ˈʥ̑awɔ n
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm; kanon

dziecinada ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ĩˈnada n
(potocznie, potoczny) zachowanie niepoważne, dziecinny postępek kinderachtigheid

dzieciobójstwo ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego; infanticide

dziecięcy ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku infantiel

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy; kindertijd kinderjaren

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych; kind
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia; kind

dziedzictwo n
majątek przejęty po kimś erfstuk

dziedziczenie ˌʥ̑ɛ̇ʥ̑iˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: dziedziczyć erfelijkheid

dziedziczny adj
przekazywany przez przodków lub przejęty od nich erf-

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji; domein

dziekan n
(dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego decaan
(kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy; decaan
(kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów; decaan
(szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni; decaan
najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego decaan

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia; delen

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.; delen
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości verdelen

dzielna n
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik deeltal

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta; wijk

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
liczba, przez którą dzielimy inną liczbę deler

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie dagblad

dziennik pokładowy n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu; logboek

dziennikarski adj
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa journalistiek

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek journalistiek

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.; journalist

dzierzba ˈʥ̑ɛʒba n
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź; klauwier

dziesięcina n
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów; tiende deel

dziesięciokąt n
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych) tienhoek

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres dziesięciu lat decennium

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
(potocznie, potoczny) młoda, niezamężna kobieta meisje meid
partnerka, nieformalna narzeczona meisje meid
(przestarzałe, przestarzały) żeńska pomoc domowa dienstmeid

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
dziecko płci żeńskiej griet

dziewczęcy ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki meisjesachtig

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym maagd

dziewictwo n
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą maagdelijkheid

dzieło ˈʥ̑ɛwɔ n
efekt pracy twórczej boekwerk

dzieło sztuki ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci n
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną kunstwerk

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres od świtu do zmierzchu dag
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba dag

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu goedemorgen

dzik ʥ̑ik n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych; everzwijn wild zwijn

dziki ˈʥ̑ici adj
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach wild

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych; vogelbekdier

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś vandaag

dziupla ˈʥ̑upla n
otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa; boomholte

dziura ˈʥ̑ura n
otwór powstały wskutek uszkodzenia gat holletje
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa gat holletje

dziurkacz biurowy ˈʥ̑urkaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach; buro-perforator perforator

dziwaczny ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ adj
cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością vreemd

dziwić v
powodować odczucie zdumienia verrassen

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym eigenaardig raar

dziób ʥ̑up n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; snavel bek
przednia część kadłuba statku; boeg voorsteven

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby; tandvlees

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae specht

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce; zwarte specht

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła; grote bonte specht

dzięcioł trójpalczasty ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej; drieteenspecht

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce; groene specht

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce; kleine bonte specht

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) engelwortel

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem dankzij

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
składać podziękowanie danken

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
…wyrażający wdzięczność bedankt dank je dank u

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
…wyrażający wdzięczność dank je wel

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk; bel klok

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze bel

dzwonek rowerowy ˈʣ̑vɔ̃nɛk ˌrɔvɛˈrɔvɨ n
mechaniczny sygnalizator dźwiękowy przy rowerze; fietsbel

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla; groenling

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk bellen
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka bellen
(potocznie, potoczny) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne bellen

dzwonki ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki; beiaard

dzwonnica ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów; klokkentoren

dąb dɔ̃mp n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) eik
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych; eik eikenboom

dłoń dwɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne; handpalm

długi ˈdwuɟi adj
mający znaczny wymiar podłużny (długość) lang
trwający znaczny czas lang
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. lang
(żartobliwie) o człowieku: wysoki lang

długo ˈdwuɡɔ adv
przez, na znaczny czas lang

długopis dwuˈɡɔpʲis n
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem balpen

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
(książkowy) mający długie włosy langharig

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej; lengte

dłuto ˈdwutɔ n
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania; beitel

dźwig ʥ̑vʲik n
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie lift

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka hefboom
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy hefboom
(ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie hefboom

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka; klank geluid

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec; aardworm regenworm

dżem ʤ̑ɛ̃m n
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem; jam

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie, heer

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska jihad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia jihad

dżihadysta ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta n
zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu Jihadistisch

dżin n
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie djinn

dżonka n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu; jonk

dżudo ˈʤ̑udɔ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki judo

dżul ʤ̑ul n
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J; joule

dżuma ˈʤ̑ũma n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis; pest

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
wilgotny las tropikalny; jungle oerwoud

e-moll ˈɛ‿mɔl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem) e-klein

ebonit n
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne; eboniet

echo ˈɛxɔ n
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni; echo

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych; echolalie

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu; eidereend

edykt n
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska edict
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie edict

edytor tekstu ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu n
(informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu tekstverwerker

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane; broeikaseffect

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
(informatyka, informatyczny) w programowaniu dowolny efekt wyrażenia, który zmienia stan programu neveneffect
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek bijwerking

efektywność n
bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku efficiëntie

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny eendaags

egida ɛˈɟida n
(mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa; aegis
(przenośnie, przenośnia) opieka, patronat aegide

egipski ɛˈɟipsʲci adj
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu Egyptisch

egiptolog ˌɛɟipˈtɔlɔk n
specjalista w dziedzinie egiptologii Egyptologe

egiryn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6); aegirien

egocentryzm n
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby egocentrisme
(psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie; egocentrisme

egoistyczny ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
charakterystyczny dla egoisty i egoizmu egoïstisch

egotyzm ɛˈɡɔtɨsm̥ n
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą; hooghartigheid

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej examen

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi examineren

egzegeta n
(teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne exegeet

egzegeza n
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów; exegese

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów editie

egzorcyzm n
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy; exorcisme
(kościelny) modlitwa, która ma wywołać skutek (1.1) exorcisme

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi; exosfeer

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) o materii, cząstce: nie złożona z barionów podlegających Modelowi Standardowemu; exotisch
niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany exotisch
o urlopie, wyjeździe, itp.: spędzany w dalekich krajach exotisch
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie exotisch

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
istnienie, byt, życie i jego warunki bestaan

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej; existentialisme

einstein ˈajn͇ʃtajn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99; einsteinium

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia); ejaculatie

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów eclectisch

eklezjologia n
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła; ecclesiologie

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie; ecliptica

ekohydrologia ˌɛkɔxɨdrɔˈlɔɟja n
nauka o wzajemnych oddziaływaniach między roślinnością a cyklem hydrologicznym; ecohydrologie

ekolog ɛˈkɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią ecoloog

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody; ecologie

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody ecologisch

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do gospodarki economisch
związany z ekonomią lub ekonomiką economisch

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
fragment przyrody będący funkcjonalną całością; ecosysteem

ekran ˈɛkrãn n
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje beeldscherm
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy beeldscherm
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp. beeldscherm

ekscentryczny ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
dziwaczny, odbiegający od normy excentriek

ekshumować v
wydobywać pochowane zwłoki opgraven

eksklawa n
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym; exklave

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
elegancki lub luksusowy exclusief
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu exclusief
przeznaczony dla ograniczonej liczby osób exclusief

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim; excommunicatie

ekspert ˈɛkspɛrt n
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu expert deskundige

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych; experiment

eksploatacja n
(technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn exploitatie uitbuiting

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki exploderen ontploffen

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
rozerwanie się z hukiem; explosie

ekspozycja ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja n
(książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa expositie
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu expositie

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty; expressionisme

ekstrapolacja ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane extrapolatie
prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk extrapolatie

ekstrawagancki ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci adj
taki, który jest przejawem ekstrawagancji extravagant

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
krańcowy, skrajny extreem

eksykator ˌɛksɨˈkatɔr n
rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią; desiccator

elastyczny ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty elastisch

elbait ɛlˈba<sup>j</sup>it n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; elbaiet

elekcja ɛˈlɛkʦ̑ʲja n
proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy verkiezing

elektrolityczny adj
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem elektrolytisch

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu; elektron

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z elektroniką, opierający się na elektronice elektronisch

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych; elektronica

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną; krachtcentrale energiecentrale

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; elektriciteit stroom

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności elektrisch

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi elektricien

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
część składowa element
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy element

elementarz ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
(edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania; abecedarium

elf ɛlf n
istota fantastyczna; elf

elipsa ɛˈlʲipsa n
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; ellips
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie; ellips

elita ɛˈlʲita n
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku elitair
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju elitair

elizja n
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu; elisie

elokwencja n
umiejętność pięknego wysławiania się welbespraaktheid

elżbietański adj
związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania elizabethaans

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych; embryologie

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku; pensioen

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim uitwijking

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie emigreren

emir ˈɛ̃mʲir n
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich emir

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
(administracja) terytorium podległe władzy emira emiraat

emisja ɛ̃ˈmʲisʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp. uitgifte
(fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów) uitgifte
nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego uitgifte

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym; emotie

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia; empathie

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim empirisch

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne; empirisme

emu ˈɛ̃mu n
(zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ptaka australijskiego, Dromaius novaehollandiae, jedyny żyjący przedstawiciel rodziny emu (1.1); emoe

encefalopatia n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia; encefalopathie

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł; encyclopedie

endemiczny adj
występujący tylko na określonym obszarze endemisch

endemit n
(biologia, biologiczny) takson występujący tylko na danym obszarze; inboorling

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; energie
entuzjazm, chęć do działania energie

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
(administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa; enclave

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem; enthalpie

entalpia swobodna ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa; vrije energie

ententa ãnˈtãnta n
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi entente
(historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907; entente

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach; entomologie

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; entropie

entuzjastycznie adv
z entuzjazmem, w sposób entuzjastyczny enthousiast

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
stan zachwytu czymś; zapał, radość enthousiasme geestdrift

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów; enzym

eon n
wiek, era eon

epicentrum n
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi epicentrum

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie; epidemie

epidemiczny adj
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odnoszący się do epidemii epidemisch

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom; epidemiologie

epidot n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH); epidoot

epigenetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badanie dziedziczności pozagenowej epigenetica

epilepsja ˌɛpʲiˈlɛpsʲja n
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych; epilepsie

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
inskrypcja nagrobna; grafschrift

epizod ɛˈpʲizɔt n
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) episode

epoka ɛˈpɔka n
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; tijdperk

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej; eponiem

epsomit n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O; epsomiet

era ˈɛra n
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. era

erb ɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68; erbium

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący erotyki, seksu erotisch

errata ɛrˈːata n
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki errata

erudycja ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja n
rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie eruditie

erytrozyna ˌɛrɨtrɔˈzɨ̃na n
(spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach; erythrosine

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp. eschatologie

esej n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora; essay

eskadra n
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów; eskader
(wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę; eskader

eskalacja n
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś escalatie

eskapada ˌɛskaˈpada n
niebezpieczna, wesoła, swawolna, lekkomyślna wyprawa; wycieczka z przygodami escapade

eskorta ɛˈskɔrta n
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę gevolg
oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta gevolg

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.; Esperanto

establishment n
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność establishment
(pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju establishment

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna esthetisch

estetyka ɛˈstɛtɨka n
ładny, gustowny wygląd czegoś esthetica

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Estonii; Estisch

estragon ɛˈstraɡɔ̃n n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek dragon

estuarium n
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich; estuarium

etan ˈɛtãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego; ethaan

etanol ɛˈtãnɔl n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH; ethanol

eter ˈɛtɛr n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; ether
(chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; ether
w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; ether
(poetycki, poetycko) powietrze ether
(potocznie, potoczny) przestrzeń fal radiowych ether

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z przynależnością do grupy narodowej etnisch

etnograficzny adj
związany z etnografią etnografisch

etruski ɛˈtrusʲci adj
dotyczący Etrurii lub Etrusków Etruskisch

etruski ɛˈtrusʲci n
język Etrusków Etruskisch

etruskologia ˌɛtruskɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się kulturą, historią i językiem Etrusków; etruscologie

etyczny ɛˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z etyką, dotyczący etyki ethisch

etyka ˈɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; ethiek zedenkunde

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; etymologie
(językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu etymologie

etymologiczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii etymologisch

eucharystia ɛw.xa.rɨˈsti.a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie; eucharistie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza; eucharistie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino; eucharistie

eucharystyczny ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią eucharistisch

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne; eufemisme

euforia ɛwˈfɔrʲja n
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia euforie

eukaliptus n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii; eucalyptus

eunuch n
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec eunuch
mężczyzna z wyciętymi jądrami; eunuch

euro ˈɛwrɔ n
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej; euro

eurocent ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt n
(potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro cent

europ ˈɛwrɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63; europium

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
dotyczący Europy Europees

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień; euthanasie

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia; evacuatie

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa; evangelie

ewangeliarz n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami; evangeliarium

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; evolutie
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś evolutie
(wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów; evolutie
trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna evolutie

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych esoterisch

f-moll n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z czterema bemolami) f-klein

fabryka ˈfabrɨka n
produkcyjny zakład przemysłowy fabriek

fagocista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie fagottist

fagot ˈfaɡɔt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali; fagot

fair play n
uczciwa rywalizacja w sporcie fair play

fajerwerk n
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne vuurwerk

fajka ˈfajka n
przedmiot do palenia tytoniu; pijp

fajny ˈfajnɨ adj
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu: ciekawy, interesujący, świetny cool

fakt fakt n
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości; feit

faktura fakˈtura n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży; factuur rekening

fakultatywny adj
dobrowolny, pozostawiony do wyboru facultatief

fala ˈfala n
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; golf
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody golf baar
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie golf baar

falafel n
(kulinaria) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem; falafelballetje

falanga faˈlãŋɡa n
zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji; falanx

falliczny adj
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu fallisch

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal; breekwater

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych fanatisme

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny fantasierijk
fikcyjny, zmyślony fantasierijk

fantazja fãnˈtazʲja n
wyobraźnia fantasie

fantom ˈfãntɔ̃m n
zjawa, przywidzenie fantoom

farad ˈfarat n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI; farad

faraon faˈraɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu; farao

farba ˈfarba n
mieszanina barwników służąca do malowania verf

farerski faˈrɛrsʲci n
język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych; Faeröers

farma ˈfarma n
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich; boerderij

farma wiatrowa n
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności windmolenpark

farmaceutyczny ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z farmacją farmaceutisch

farmaceutyk ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk n
substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny medicijn

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków farmacologie

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii farmacologisch

fartuch ˈfartux n
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie; schort

faryzeusz ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę); farizeeër

fasada faˈsada n
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; façade
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego; façade
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz façade
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji; façade

fasola faˈsɔla n
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; boon

fasolka szparagowa faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva n
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach sperzieboon

faszerowany adj
(kulinaria) (gastronomia) przekładany, wypełniony nadzieniem gevuld

faszysta faˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu fascist fasciste

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom fascistisch

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa; fascisme

fatamorgana n
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze; fata morgana

fatwa ˈfatfa n
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk; fatwa

fałsz fawʃ n
nieprawda onwaarheid

fałszerz n
osoba, która coś fałszuje vervalser

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
sztuczny, podrobiony vals

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem; valse vriend

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; federatie

federalny adj
dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji federaal

felga ˈfɛlɡa n
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę velg

felieton n
(publikatory) krótki utwór publicystyczny; feuilleton

fellatio fɛlˈːatʲjɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa; pijpen

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet; feminisme

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją Fenicisch

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich; Fenicisch

feniks ˈfɛ̃ɲiks n
(mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności; feniks

ferm fɛrm n
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100; fermium

fermata fɛrˈmata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy; fermate

fermentować ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
ulegać procesowi fermentacji lub powodować fermentację gisten

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie; fermion

ferrofluid ˌfɛrːɔˈflu<sup>j</sup>it n
substancja magnetyczna w postaci płynu; ferrofluïdum

fes fɛs n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o półton; fes

fetyszyzm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z pierwotnych form wierzeń religijnych polegająca na kulcie fetyszy, czyli posążków czy przedmiotów obdarzonych siłą nadprzyrodzoną fetisjisme

feudalizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach; feodalisme

fez fɛs n
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem; fez

figa ˈfʲiɡa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc figi (1.1) vijg

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi vijgeboom
(botanika, botaniczny) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych; vijgenboom

figowiec sykomora fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ ˌsɨkɔ̃ˈmɔra n
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujące w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiane w basenie Morza Śródziemnego; wilde vijgenboom

figura szachowa n
pionek używany w grze w szachy schaakstuk

fikcja n
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania fictie

fikcyjny fʲikˈʦ̑ɨjnɨ adj
właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie fictief

filantrop n
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących filantroop

filar ˈfʲilar n
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu pijler
wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji; pijler

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych; filatelie

filipika ˌfʲilʲiˈpʲika n
stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie; filippica

filistyński adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei Filistijns

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
(potocznie, potoczny) (kulinaria) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1) kopje beker
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje kop kopje

film fʲilm n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór; film

filolog fʲiˈlɔlɔk n
specjalista w dziedzinie filologii filoloog

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego; filologie

filosemityzm n
postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej filosemitisme

filozof fʲiˈlɔzɔf n
specjalista w zakresie filozofii filosoof

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; filosofie wijsbegeerte

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii filosofisch

filtr fʲiltr̥ n
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości filter
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji filter
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych filter

finansować v
dostarczać finansów financieren

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
dotyczący finansów financieel financiële

finał ˈfʲĩnaw n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego finale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia finale
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek finale
koniec, zakończenie finale

finlandyzacja ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną; finlandisering

finwal n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus; gewone vinvis

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego; violet paars

fiolka ˈfʲjɔlka n
małe, szklane naczynie z zatyczką; fiool

fiord fʲjɔrt n
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd; fjord

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej; viooltje

firma ˈfʲirma n
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo firma

fiskalny adj
dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa fiscaal

fizjologia n
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów fysiologie

fizycznie adv
odnosząc się do zjawisk fizyki lichamelijk

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
dostępny zmysłom fysiek

fizyk ˈfʲizɨk n
naukowiec zajmujący się fizyką fysicus

fizyka ˈfʲizɨka n
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii; natuurkunde fysica

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Finlandia lub Finów, pochodzący z Finlandii Fins

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
ugrofiński język używany przez Finów; Fins

flaga ˈflaɡa n
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu vlag vaandel

flaki ˈflaci n
(kulinaria) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny; pens

flamandzki adj
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii Vlaams

flamandzki n
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii Vlaams

flaming ˈflãmʲĩŋk n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu; flamingo

flanelowy adj
wykonany z flaneli flanellen

flaszowiec miękkociernisty flaˈʃɔvʲjɛʦ̑ ˌmʲjɛ̃ŋkːɔʨ̑ɛrʲˈɲistɨ n
(botanika, botaniczny) gatunek małego drzewa pochodzącego z Ameryki Środkowej i Antyli; zuurzak

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny flegmatisch

flet flɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; fluit

flirtować v
(przenośnie, przenośnia) czynić zalotne rozmowy oraz kokieteryjne gesty flirten

flora ˈflɔra n
(botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych flora

florencki flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci adj
związany z Florencją, dotyczący Florencji Florentijns

floréal n
nazwa ósmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; bloemmaand

flota ˈflɔta n
zbiór jednostek pływających; vloot
zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów vloot

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9; fluor

fobia ˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) uporczywy, chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami, zwierzętami lub przedmiotami; fobie

fok fɔk n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jeden z żagli pierwszego masztu; fok

foka ˈfɔka n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny; rob zeehond

folia ˈfɔlʲja n
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach; Aluminiumfolie

folk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej; folk

folklor ˈfɔlklɔr n
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp. folklore

fondue n
(kulinaria) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw; fondue

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka; foneem

fonetyczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki fonetisch

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka; fonetiek klankleer

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika; fontein

forma ˈfɔrma n
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś manier
zewnętrzny kształt vorm

formoterol ˌfɔrmɔˈtɛrɔl n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwastmatyczny będący długo działającym β2-mimetykiem; formoterol

formularz fɔrˈmulaʃ n
blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia formulier
(informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem formulier

fort fɔrt n
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna vesting

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym; piano

fortuna fɔrˈtũna n
los, szczególnie ten dobry fortuin
wielkie bogactwo fortuin

fosa ˈfɔsa n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia; slotgracht

fosfor ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15; fosfor

fosforan n
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego fosfaat

fotel ˈfɔtɛl n
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami; fauteuil

fotograf fɔˈtɔɡraf n
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo; fotograaf

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
sztuka wykonywania fotografii (1.1); fotografie

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć fotografisch

foton ˈfɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego; foton

fotopowielacz ˌfɔtɔpɔˈvʲjɛlaʧ̑ n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał; fotomultiplier

fotosynteza n
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła; fotosynthese

fototropizm ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥ n
(botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę; fototropie

fragment ˈfraɡmɛ̃nt n
wyodrębniona część czegoś bonk

frajda ˈfrajda n
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś pret

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji Frans

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw; Frans Franse taal

francuski pocałunek frãnˈʦ̑usʲci ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust; tongzoen

francuskojęzyczny frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem francuskim Franstalig
spisany, stworzony w języku francuskim Franstalig
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim Franstalig

frank frãŋk n
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich frank

frans frãw̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87; francium

fregata frɛˈɡata n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; fregat

fresk frɛsk n
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1) fresco
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; fresco

fretka ˈfrɛtka n
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem; fret

frimaire n
nazwa trzeciego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; frimaire

front frɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; voorkant

fructidor n
nazwa dwunastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; fructidor

fruktoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów; fructose

frustracja n
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu; frustratie

frutarianizm n
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny; fruitarisme

frygijski adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii Frygisch

frygijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język frygijski; Frygisch

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem kapper

fryzura frɨˈzura n
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób kapsel

fuga ˈfuɡa n
(budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze fuga
rodzaj formy muzycznej; fuga

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny; stichting

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń; fundament

fundamentalizm n
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji fundamentalisme

fundator fũnˈdatɔr n
ktoś, kto coś ufundował lub dał czemuś początek; grondlegger

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; functie
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania; functie
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie functie

funkcja stanu ˈfũŋkʦ̑ʲja ˈstãnu n
(fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu toestandsfunctie

funkcja wzajemnie jednoznaczna n
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny; bijectie

funkcjonalność ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest funkcjonalne functionaliteit

funkcjonować ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
działać, wykonywać czynności w sposób właściwy functioneren

funt fũnt n
(ekonomia, ekonomiczny) waluta niektórych państw pond

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy furosemide

futerał fuˈtɛraw n
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu foedraal

futro ˈfutrɔ n
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu pels
część odzieży (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść bont
wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan bont

futurolog n
mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe futuroloog

fuzja ˈfuzʲja n
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe fusie

g-moll n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z dwoma bemolami) g-klein

gad ɡat n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami; reptiel

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64; gadolinium

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami; slangenarend

gafa n
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się blunder

gagat ˈɡaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie; git

gajówka ɡaˈjufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie; tuinfluiter

gal ɡal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31; gallium

galaktyczny adj
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki galactisch

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów; sterrenstelsel

galeon ɡaˈlɛɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę; galjoen

galeria ɡaˈlɛrʲja n
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum galerie
(sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki galerie

galicyzm ɡaˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego; gallicisme

galijski adj
związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów Gallisch

galijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.; Gallisch

galon ˈɡalɔ̃n n
jednostka objętości używana w krajach anglosaskich; gallon
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach; gallon

galop ˈɡalɔp n
(jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia; galop

gama ˈɡãma n
odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku; gamma

gameta ɡãˈmɛta n
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego; geslachtscel gameet

gandawski adj
związany z Gandawą, dotyczący Gandawy Gents

garaż ˈɡaraʃ n
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami; garage

garb ɡarp n
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem knobbel

garbus ˈɡarbus n
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen Kever

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą minachten
lekceważyć, bagatelizować minachten

gardło ˈɡardwɔ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi; keel keelgat

garig ˈɡarʲik n
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego garrigue

garncarz ˈɡarn̥ʦ̑aʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne pottenbakker

garnek ˈɡarnɛk n
(kulinaria) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw; pot

garnitur ɡarʲˈɲitur n
eleganckie ubranie męskie; kostuum

garota ɡaˈrɔta n
broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary; Garotte Garrotte

garść ɡarʲɕʨ̑ n
ilość mieszcząca się w garści (1.1) handvol

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych; soort
odmiana czegoś, typ, rodzaj soort

gawial n
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy; gaviaal

gawron ˈɡavrɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu, ale mniejszy od kruka z rodziny krukowatych; roek

gaz ɡas n
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; gas
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna gas
substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) gas

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego mosterdgas

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki; edelgas

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża; aardgas

gazela ɡaˈzɛla n
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa; gazelle

gazeta ɡaˈzɛta n
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie; krant dagblad

gałka ˈɡawka n
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych knop
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu knop

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
(kulinaria) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym; muskaat

gałka oczna n
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół oogappel

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu tak

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru; brandblusser

gdakać ˈɡdakaʨ̑ v
o kurze: wydawać głos kakelen

gdy ɡdɨ conjunction
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego toen

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃ proverb
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp. als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację waar
…względny, zastępujący określenie miejsca waar
gdzieś (miejsce nie określone bliżej) waar

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j
do innego miejsca elders
w innym miejscu elders

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu er kunnen geen twee kapiteins zijn op een schip

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce overal

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
w pewnym miejscu ergens
(potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości ergens

geek n
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby; computerfreak

gejzer ˈɡɛjzɛr n
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą; geiser

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach gekko

gen ɡɛ̃n n
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu; gen

generacja n
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku generatie

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych; generaal

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką genetisch

genialny adj
wybitnie uzdolniony briljant
znakomity briljant

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach genie
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent genie

genom ˈɡɛ̃nɔ̃m n
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów; genoom

geodeta ˌɡɛɔˈdɛta n
osoba zajmująca się geodezją geodeet

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi; geodesie landmeetkunde

geograf ɡɛˈɔɡraf n
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii aardrijkskundige

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi; geografie aardrijkskunde

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z geografią, odnoszący się do geografii geografisch

geolog ɡɛˈɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii geoloog

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi; geologie aardkunde

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z geologią geologisch

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi geometrie meetkunde
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki; geometrie meetkunde

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu; geomorfologie

gepard ˈɡɛpart n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych; cheeta jachtluipaard

geriatria ɡɛrʲˈjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego; geriatrie

german ˈɡɛrmãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32; germanium

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
dotyczący Germanii Germaans

germinal n
nazwa siódmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; germinal

gest ɡɛst n
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi gebaar

getto ˈɡɛtːɔ n
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej getto
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia getto
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) getto
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej getto

ghul n
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej; ghoul

gibon ˈɟibɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych gibbon

giez ɟɛs n
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie; luis in de pels

giełda ˈɟɛwda n
(ekonomia, ekonomiczny) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe; beurs

gigant ˈɟiɡãnt n
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai; reus
(zobacz) olbrzym reus

gil ɟil n
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków; goudvink
(ornitologia, ornitologiczny) jedna z ras gołębia o czerwonym upierzeniu, pochodząca z Albanii; vinkduif

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną gymnastiek

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii gynecoloog

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego; gynaecologie

gips ɟips n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany; gips

gitara ɟiˈtara n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny; gitaar

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk; elektrische gitaar

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze gitarist gitaarspeler

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o lodowcach i lądolodach; glaciologie

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami; gladiator

glaukofan n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli; glaucofaan

glin ɡlʲĩn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; aluminium

glina ˈɡlʲĩna n
(geologia, geologiczny) skała osadowa; klei

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie; globalisering

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów; klimaatopwarming

globus ˈɡlɔbus n
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą; wereldbol

glon ɡlɔ̃n n
Algae, rodzaj organizmów wodnych; alg

glosariusz n
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy glossarium

glukoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych; glucose druivensuiker

gluten n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż; gluten

gmina ˈɡmʲĩna n
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego; gemeente

gnejs ɡnɛjs n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej; gneis

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt; nest

gnida ˈɟɲida n
jajo wszy; neet

gniew ɟɲɛf n
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś; woede

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
(kulinaria) wyrabiać (ciasto) kneden

gnu ɡnu n
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich; gnoe

gnój ɡnuj n
(pospolicie) (rolnictwo, rolniczy) stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby; mest

go ɡɔ n
rodzaj gry planszowej; go

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie; waardigheid

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; uur
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy uur
(szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna uur

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach; spertijd avondklok

godziny szczytu n
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg spits

godło ˈɡɔdwɔ n
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej; embleem

gofr ɡɔfr̥ n
(kulinaria) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami; wafel

gofrownica ˌɡɔfrɔvʲˈɲiʦ̑a n
(kulinaria) maszynka do pieczenia gofrów wafelijzer

gol ɡɔl n
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób doelpunt

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą; scheen

golf ɡɔlf n
rodzaj wysokiego kołnierza z dzianiny, który otula szyję; col
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki; golf

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze scheren

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
kosz balonu lub sterowca gondel
wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; gondel

gong ɡɔ̃ŋk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu; gong

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos; loper

gont n
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych; schalie

googlować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google googelen

gorczyca ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych; mosterd
ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew mosterd

goryl ˈɡɔrɨl n
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna; gorilla
(potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany gorilla

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu bitter

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
(przenośnie, przenośnia) serdeczny warm
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie heet

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃; koorts
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego koorts

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
całokształt działalności gospodarczej economie
(potocznie, potoczny) gospodarstwo rolne economie

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
osoba przyjmująca gości gastheer

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi huisvrouw

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
przyrządzać ciepłą potrawę koken
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia koken
(przestarzałe, przestarzały) przygotowywać się do czegoś zich voorbereiden

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
skończony, wykonany klaar
chętny i zdolny do zrobienia czegoś klaar

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu); ijzel

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach; duif

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi duivenkot

gościna n
wizyta, odwiedziny połączone z poczęstunkiem bezoek

gościnność n
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom gastvrijheid

gość ɡɔɕʨ̑ n
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. gast

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; anjelier

gra ɡra n
zabawa według ustalonych reguł; spel
(sport, sportowy) mecz spel
granie na instrumencie spel

grab ɡrap n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; haagbeuk
drewno grabu (1.1) haagbeuk

grabarz ˈɡrabaʃ n
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych; doodgraver grafdelver

grabie ˈɡrabʲjɛ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia; hark riek

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi gritselen

gracz ɡraʧ̑ n
uczestnik gry lub zawodów speler

grad ɡrat n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; hagel
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę hagel

graf ɡraf n
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami; graaf

grafem n
najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma; grafeem

grafit n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych; grafiet

grafologia n
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu; grafologie

grafomania n
mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych grafomanie

grafoskop ɡraˈfɔskɔp n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie); overheadprojector

gram ɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma; gram

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką grammaticaal
zgodny z regułami gramatyki grammaticaal

gramatyk ɡrãˈmatɨk n
specjalista w dziedzinie gramatyki grammaticus

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem języka, grammatica spraakkunst

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych; platenspeler

granat ˈɡrãnat n
(spożywczy) owoc granatowca granaatappel

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty; granaatappel

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski; donkerblauw

graniastosłup ˌɡrãɲaˈstɔswup n
(matematyka, matematyczny) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe; prisma

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.; grens

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
mieć wspólną granicę, sąsiadować grenzen aan

granit ˈɡrãɲit n
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa; graniet

grappa ˈɡrapːa n
(kulinaria) wódka z winogron (i ich pestek) grappa

grasica n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania; thymus zwezerik

gratulacje n
wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby gelukwens

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
składać wyrazy uznania feliciteren

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę; gravitatie zwaartekracht

grawitacyjny ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji gravitationeel

grawiton n
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego graviton

grać ɡraʨ̑ v
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp. spelen
o przedmiocie: wydawać dźwięki spelen
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego spelen
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie spelen

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków Grieks

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
język Greków i po części Cypryjczyków; Grieks

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych; grapefruit

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły; tombe

groch ɡrɔx n
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; erwt

grochówka ɡrɔˈxufka n
(kulinaria) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem; erwtensoep

gromadzić ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
składać, zbierać w jednym miejscu accumuleren

gromnica ɡrɔ̃mʲˈɲiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; (zobacz) też gromnica w Encyklopedii staropolskiej kaars

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych; hermelijn

gros ɡrɔ ɡrɔs n
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki; gros

groszek ˈɡrɔʃɛk n
(kulinaria) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion erwt

grota ˈɡrɔta n
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie; grot

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny grotesk

groźba ˈɡrɔʑba n
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd. bedreiging

groźny ˈɡrɔʑnɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu gevaarlijk

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku; appelvink

grubość n
wymiar w krótszej osi dikte

gruby ˈɡrubɨ adj
mający dużą grubość, średnicę dik
otyły dik vet

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju; klier

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); december

grupa ˈɡrupa n
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego groep
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze groep
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie groep

grupa krwi n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych bloedgroep

grusza ˈɡruʃa n
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych; pereboom

gruszka ˈɡruʃka n
(spożywczy) owoc gruszy; peer

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami Georgisch

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
język urzędowy Gruzji; Georgisch

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca; tuberculose

gryf ɡrɨf n
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła; griffioen

gryka ˈɡrɨka n
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną; boekweit

grymas ˈɡrɨ̃mas n
wykrzywienie twarzy grimas

grypa ˈɡrɨpa n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego; griep

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
ssak z rzędu Rodentia; knaagdier

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
zatapiać w czymś zęby bijten

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; kam

grzech ɡʒɛx n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii; zonde

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu rammelaar

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona; ratelslang

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
uprzejmy sposób zachowania beleefdheid

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
ktoś, kto grzeszy zondaar

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy; zwam
(potocznie, potoczny) owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor zwam

grzybica n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby mycose

grzywa ˈɡʒɨva n
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi maan

grzywna n
kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne boete

grób ɡrup n
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły; graf

guano ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ n
wyschłe odchodów ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz; guano

gubernator n
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach; gouverneur

gubernia n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych; goebernija

guma ˈɡũma n
rodzaj rozciągliwego tworzywa; rubber

guma do żucia n
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia; kauwgom

gumka ˈɡũmka n
(fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów elastiek
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka elastiek
(potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa; condoom
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru; gom

guru ˈɡuru n
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku goeroe
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu; goeroe

guz ɡus n
zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem buil

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach; knobbelzwijn

guzik ˈɡuʑik n
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; knop
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk knop

gułag ˈɡuwak n
system obozów pracy przymusowej w ZSRR; goelag

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela garantie
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad); garantie
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś garantie

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba dopuszczająca się gwałtu verkrachter

gwałcić ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑ v
zmuszać do stosunku płciowego verkrachten
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy verkrachten

gwałt ɡvawt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej; verkrachting

gwiazda ˈɡvʲjazda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; ster
sławna osobistość w danym środowisku ster

gwiazda Dawida n
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela; Davidsster

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba; sterrenbeeld

gwint n
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali schroefdraad

gwizd n
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór fluittoon

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie fluiten

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza; fluitje

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów; spijker nagel

gzyms ɡzɨ̃ms n
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową; deklijst

góra ˈɡura n
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu; berg gebergte

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu; ijsberg

górnictwo n
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu; mijnbouw

górnik ˈɡurʲɲik n
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin mijnwerker

górnołużycki ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język górnołużycki; Oppersorbisch

górzysty ɡuˈʒɨstɨ adj
pełen gór, wzniesień, pokryty górami bergachtig

gówno ˈɡuvnɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał schijt
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego schijt

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne; spons
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; spons

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki; brilduiker

gągołek n
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański; buffelkopeend

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; rups

gąsior ˈɡɔ̃w̃ɕɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi ganzerik

gęba ˈɡɛ̃mba n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta klep

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej; grauwe gans

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków; kippenvel

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
(o włosach lub sierści) bujny dik
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie dik

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; gans
(kulinaria) potrawa z mięsa gęsi (1.2) rzadziej (1.1) gans
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona gans

gładki ˈɡwatʲci adj
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości glad

gładzica ɡwaˈʥ̑iʦ̑a n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego; pladijs

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni aaien

głasnost ˈɡwasnɔst n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa; glasnost

głaz ɡwas n
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji; kei

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny hongerig

głos ɡwɔs n
dźwięk wydawany przez istoty żyjące stem
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania stem
prawo / pozwolenie przemawiania stem
zdanie, osąd, opinia stem
zdolność wydawania dźwięku (1.1) stem

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania stemmen

głowa ˈɡwɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; hoofd kop

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący; tafeleend

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej; luidspreker

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
taki, który jest dobrze słyszalny luid hard

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić doofstom

głuchota ɡwuˈxɔta n
utrata zdolności słyszenia; doofheid

głuchy ˈɡwuxɨ adj
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu doof

głuchy jak pień ˈɡwuxɨ ˈjak ˈpʲjɛ̇̃ɲ adj
(przenośnie, przenośnia) całkowicie głuchy, głuchy kompletnie potdoof

głupi ˈɡwupʲi adj
niemądry, ograniczony intelektualnie dom stom

głupi jak but ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut adj
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) bardzo, beznadziejnie głupi plank voor het hoofd

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna dwaas

głupota ɡwuˈpɔta n
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia domheid

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem; auerhoen

głuszek ˈɡwuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych; grijze gors

głód ɡwut n
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; honger

głóg ɡwuk n
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; meidoorn

główka ˈɡwufka n
(biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom kop

główny ˈɡwuvnɨ adj
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy hoofd-

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu diep
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia diep

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
daleko w głębi diep

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza diepte

habit ˈxabʲit n
ubiór zakonny; pij habijt

hadron ˈxadrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków; hadron

hafn xafn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72 hafnium

haft xaft n
dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie; borduren

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
tworzyć nićmi wzór na materiale borduren

hagiografia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego; hagiografie

hagiologia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literacko) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego hagiologie

hak xak n
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp. haak

halabarda ˌxalaˈbarda n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu; hellebaard

halibut xaˈlʲibut n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym; heilbot

hamak ˈxãmak n
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko; hangmat

hamburger xãmˈburɡɛr n
(kulinaria) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło; hamburger

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny; rem

handel ˈxãndɛl n
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych; handel

handel ludźmi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie; mensenhandel

hangar ˈxãŋɡar n
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych); hangar

hapax legomenon n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko jednokrotnie w pewnym utworze lub danym zbiorze wypowiedzi (korpusie), czasem stworzone dla doraźnej potrzeby; hapax

haplologia ˌxaplɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie; haplologie

haptyczny xapˈtɨʧ̑nɨ adj
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp. haptisch

hardware n
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera hardware

harem ˈxarɛ̃m n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; harem
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1) harem

harfa ˈxarfa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta; harp

harmonijny adj
płynny, rytmiczny, melodyjny harmonieus

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia; programma

harpun ˈxarpũn n
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie; harpoen

has xas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108; hassium

haszysz ˈxaʃɨʃ n
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich; hasjiesj hasj hash

hasło ˈxaswɔ n
tajny wyraz lub ciąg znaków wachtwoord

hau xaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa waf woef kef blaf

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego; houwitser

hawajski xaˈvajsʲci adj
związany z Hawajami, dotyczący Hawajów Hawaïaans

hawajski xaˈvajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach Hawaïaans

hazard ˈxazart n
(przenośnie, przenośnia) ryzyko gok
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los; kansspel

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy gokker kansspeler

hałas ˈxawas n
głośne, uciążliwe dźwięki; lawaai

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
powodujący hałas driest

heavy metal n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki); heavy metal

heban ˈxɛbãn n
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej; ebben

hebanowy adj
wykonany z hebanu, dotyczący hebanu ebbenhouten

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
związany z Hebrajczykami Hebreeuws

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich; Hebreeuws

hedonizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia hedonisme epicurisme

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś hegemonie

hej xɛj interjection
zwrócenie czyjejś uwagi hoi

hektar ˈxɛktar n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych); hectare

hektolitr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka objętości równa 100 litrom hectoliter

hel xɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2; helium

helleński adj
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów Helleens

hematyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III); hematiet

hemo- ˈxɛ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią hemo-

hemofilia n
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości; hemofilie

hemofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią bloedangst

hemoglobinuria n
(medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu; hemoglobinurie

hemoliza ˌxɛ̃mɔˈlʲiza n
(biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów; hemolyse

henna ˈxɛ̃nːa n
(botanika, botaniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów; henna

hentai ˈxɛ̃ntaj n
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne; hentai

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny; heparine

heraldyka n
nauka o herbach i rodach szlacheckich; heraldiek wapenkunde

herb xɛrp n
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe wapen

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty tearoom

herbarium n
(botanika, botaniczny) zielnik z ułożonymi i opisanymi roślinami; herbarium
(botanika, botaniczny) instytucja zajmująca się gromadzeniem okazów zielnikowych herbarium

herbata xɛrˈbata n
napój, napar z herbaty (1.2); thee
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3) thee
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2); thee

herezja xɛˈrɛzʲja n
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów ketterij
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; ketterij

hermeneutyczny ˌxɛrmɛ̃nɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z hermeneutyką, dotyczący hermeneutyki hermeneutisch

hermeneutyka n
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich; hermeneutiek

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek; heroïne

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach; herpetologie

heterogeniczny adj
(chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych heterogeen
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze heterogeen
(chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz heterogeen

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej heteroseksualiteit

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej heteroseksueel

hetman ˈxɛtmãn n
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku; dame koningin

hetycki adj
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii Hettitisch

hetycki n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich; Hettitisch

heurystyka xɛwˈrɨstɨka n
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez; heuristiek

hełm xɛwm n
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami; helm

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm; krooneend

hiacynt ˈçjaʦ̑ɨ̃nt n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; hyacint

hiena ˈçjɛ̃na n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną; hyena

hierarchia çjɛˈrarçja n
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; hiërarchie rangorde

hierarchiczny adj
taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią hiërarchisch

hierarchizacja n
uporządkowanie elementów czegoś według pewnej hierarchii de hierarcharizatie

hieroglif çjɛˈrɔɡlʲif n
starożytne egipskie pismo obrazkowe; hiëroglief

higiena çiˈɟɛ̃na n
dbanie o czystość ciała hygiëne

higieniczny adj
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia hygiënisch

higroskopijność ˌçiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci; hygroscopisch

hindi ˈçĩndʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii Hindi

hinduizm çĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim; hindoeïsme

hiperbola ˌçipɛrˈbɔla n
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; hyperbool
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk; hyperbool

hipergrafia n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania hypergrafie

hiperlipidemia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi; hyperlipidemie

hiperonim ˌçipɛrˈɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”; hyperoniem

hipertermia ˌçipɛrˈtɛrmʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego; zonnesteek

hipertrofia n
(biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym hypertrofie

hipnoza n
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen hypnose

hipoalergiczny ˌçipɔalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii hypoallergene

hipochondria n
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości hypochondrie

hipochondryczny ˌçipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
związany z hipochondrią lub hipochondrykami hypochonder

hipochondryk ˌçipɔˈxɔ̃ndrɨk n
człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory hypochonder

hipodrom n
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta renbaan

hipoglikemia n
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej hypoglykemie

hipokryta ˌçipɔˈkrɨta n
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa huichelaar

hipokryzja ˌçipɔˈkrɨzʲja n
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle; hypocrisie

hipomania ˌçipɔ̃ˈmãɲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością hypomanie

hiponim çiˈpɔ̃ɲĩm n
wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina” hyponiem

hipopotam ˌçipɔˈpɔtãm n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia; nijlpaard

hipoteka ˌçipɔˈtɛka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy; hypotheek

hipotetyczny adj
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia hypothetisch

hirsutyzm çirˈsutɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet; hirsutisme

histereza ˌçistɛˈrɛza n
zjawisko zależności aktualnego stanu układu od stanów w poprzedzających chwilach; hysteresis

histeryczny adj
właściwy histerii hysterisch

histologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach histologie weefselleer

historia çiˈstɔrʲja n
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia verhaal geschiedenis
nauka zajmująca się badaniem przeszłości; geschiedenis historie

historiozofia ˌçistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia; geschiedfilosofie

historyczny ˌçistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość historisch

historyk çiˈstɔrɨk n
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów historicus

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci adj
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów Spaans

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci n
romański język używany m.in. w Hiszpanii; Spaans

hit çit n
utwór muzyczny (zazwyczaj piosenka) wyjątkowo modny w danym czasie hit

hobbit ˈxɔbbʲit n
(fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała; hobbit

hobby ˈxɔbbʲi n
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie hobby

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania fokken

hojność n
cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni vrijgevigheid

hojny ˈxɔjnɨ adj
(książkowy) udzielający czegoś, obdarzający czymś chętnie i obficie genereus

hokej ˈxɔkɛj n
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika; hockey

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku; ijshockey

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
związany z Holandią, dotyczący Holandii Nederlands

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
główny język Holandii; Nederlands

holm xɔlm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67; holmium

holonim xɔˈlɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. "armia" w stosunku do słowa "dywizja" holoniem

holownik xɔˈlɔvʲɲik n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek; sleepboot

homar ˈxɔ̃mar n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; hommer kreeft zeekreeft

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę; homeopathie

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu homeostase

homilia n
tekst wygłoszonej (1.1) preek
w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon; preek

homo- ˈxɔ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity homo-

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu homoniem

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci homoseksualiteit

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu homoseksueel

hoplita xɔˈplʲita n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze; hopliet

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe; hormoon

hormonozależny ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ adj
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zależny od poziomu hormonów w organizmie hormoonafhankelijk

horoskop xɔˈrɔskɔp n
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię horoscoop

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię; horizon horizont

horyzont zdarzeń n
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji; waarnemingshorizon

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
taki, który ma poziomy kierunek horizontaal

hosanna interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja; hosanna

hostia ˈxɔstʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji; hostie

hotel ˈxɔtɛl n
budynek do czasowego pobytu za opłatą; hotel

hrabia ˈxrabʲja n
tytuł szlachecki; graaf

hrabina xraˈbʲĩna n
żona hrabiego gravin

hrabstwo ˈxrapstfɔ n
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; graafschap
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych graafschap

hulajnoga ˌxulajˈnɔɡa n
prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi step

humanista n
przedstawiciel humanizmu humanist

humanizm n
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie humanisme
postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością humanisme

hummus n
(kulinaria) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie; hoummous

humor ˈxũmɔr n
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości humor
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry humor

humorystyczny adj
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy humoristisch

huragan xuˈraɡãn n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym; orkaan

hurysa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie; hoerí

huzar n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej; huzaar

huśtawka xuɕˈtafka n
przyrząd do bujania dzieci; schommel

hydrant ˈxɨdrãnt n
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych; brandkraan

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ adj
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą hydraulisch

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania loodgieter

hydrodynamiczny adj
związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki hydrodynamisch

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie; hydrologie

hydroponika ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika n
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie; hydrocultuur

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności; hydrostatica

hymn xɨ̃mn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei; strijdlied

i i conjunction
…łączący słowa i zdania równorzędne en
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach) en

i tak dalej adv
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia enzovoort enzovoorts

i/lub i‿ˈlup conjunction
łącznik pomiędzy warunkami które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie en/of

iberyjski adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie Iberisch
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii Iberisch

ich ix pronoun
3 (osoba) lm hun

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach; ichtyologie

idea iˈdɛa n
myśl przewodnia; idee
pomysł idee

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny ideaal

ideał n
doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień ideaal

identyfikować v
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest identificeren

ideogram n
znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie; ideogram

ideolog n
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii ideoloog

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego ideologie

idiom ˈidʲjɔ̃m n
zwrot charakterystyczny dla danego języka, niemożliwy do dosłownego przetłumaczenia na inny język idioom

idiopatyczny adj
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże; idiopathisch

idiosynkrazja n
(psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację idiosyncrasie

idiota iˈdʲjɔta n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak idioot

ido ˈidɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto; Ido

idol ˈidɔl n
osoba, którą się podziwia afgod
figura bóstwa afgod

idy ˈidɨ n
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca; iden

iglica iɡˈlʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) długi, wąski stożek zwieńczający wieżę spits

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu; iglo

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
pomijać, nie zwracać uwagi negeren

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach; Olympische Spelen

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów; iguana

igła ˈiɡwa n
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym końcu, najczęściej wykonany z metalu; naald

ikona iˈkɔ̃na n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; icoon

ikra ˈikra n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb kuit

ile ˈilɛ interrogativePronoun
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze hoeveel
używany do pytania o wielkość hoeveel

ile ˈilɛ pronoun
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze hoeveel
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś hoeveel

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego product

iloraz iˈlɔras n
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia quotiënt

ilościowy adj
dotyczący ilości kwantitatief

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
liczba określająca objętość lub masę; hoeveelheid

iluzja n
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie illusie

imadło ĩˈmadwɔ n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu; bankschroef

imam ˈĩmãm n
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny; imam

imbir ˈĩmbʲir n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii; gember
(kulinaria) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku gember

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek; deelwoord

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim immigratie

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim immigrant

imię ˈĩmʲjɛ n
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp. naam voornaam
imię (1.1) i nazwisko naam voornaam

immunitet n
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom immuniteit

impala ĩmˈpala n
(zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy; impala

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy keizer

imperializm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium imperialisme
w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli imperialisme

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje rijk

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie; implementatie

imponujący adj
wzbudzający uznanie i zachwyt indrukwekkend

importować v
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów importeren

impresjonista n
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia impressionist

impresjonizm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku; impressionisme

impreza ĩmˈprɛza n
(potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie fuif

in situ adv
w swoim pierwotnym, naturalnym położeniu, miejscu in situ

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
w innym przypadku anders
w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie anders

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
uroczyste zapoczątkowanie inhuldiging

ind ĩnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49; indium

indeterminizm n
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków; indeterminisme

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację Indo-Europees

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei; indoctrinatie

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Indonezja Indonesisch

indygo n
kolor ciemnobłękitny indigo

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
związany z Indiami, dotyczący Indii Indiaas Indisch

indyk ˈĩndɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; kalkoen

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie; infectie

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen; inflatie

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie informatie

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką informaticus

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji; informatica

informować ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑ v
przekazywać wiadomość i objaśniać informeren

ingerencja ˌĩŋɡɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
wpływ na coś, mieszanie się do jakiejś sprawy, interweniowanie, wtrącanie się bemoeien

inhibitor ˌĩnçiˈbʲitɔr n
(chemia, chemiczny) substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną; inhibitor

iniekcja n
(medycyna, medyczny) zastrzyk inspuiting

inklinacja n
(fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia inclinatie

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem); incunabel

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
nie ten, jakiś odmienny ander

innymi słowy ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ
inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach met andere woorden

inscenizacja ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie enscenering

inspirować v
dostarczać natchnienia inspireren

instalować ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał installeren
montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach installeren

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; instrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny instrument
(technologia, technika, techniczny) narzędzie instrument
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy; instrument
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu middel

instrument muzyczny n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych; muziekinstrument

instrumentalny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu instrumentaal

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji instinct

instynktowny ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ adj
(przymiotnik) od: instynkt instinctief

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych; instituut

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; insuline

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości) integratie

intelektualista n
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe verstandelijk

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji; intelligentie

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
odznaczający się inteligencją intelligent

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
chęć, zamiar opzet

interakcja ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja n
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń interactie

interdyscyplinarny ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ adj
dotyczący kilku dyscyplin naukowych interdisciplinair

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
ciekawy, zajmujący interessant

interfejs ĩnˈtɛrfɛjs n
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat aansluiting
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu aansluiting
(technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji; aansluiting

interfejs użytkownika ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika n
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem; gebruikersinterface

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy; Interlingua

interpretacja ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja n
wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie; interpretatie

interwał ĩnˈtɛrvaw n
odległość między wysokościami dwóch dźwięków; interval

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel tussenkomst

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań; intonatie

intronizacja n
wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego intronisatie

intruz n
człowiek niemile widziany w danym miejscu indringer

intryga ĩnˈtrɨɡa n
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu intrige

intymność n
cecha tego, co jest intymne, osobiste; osobisty charakter czegoś intimiteit

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji investeerder

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego; investering

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne; ingenieur

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi techniek

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii; mosterdgas

irański iˈrãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Iran Iraans

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków Iers

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
język celtycki używany przez Irlandczyków; Iers

ironia iˈrɔ̃ɲja n
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą; ironie

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego ironisch

irracjonalny ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
sprzeczny z rozumem, rozsądkiem irrationeel

iryd ˈirɨt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77 iridium

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
denerwować się, wpadać w irytację ergeren

iskra ˈiskra n
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości vonk

islam ˈislãm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa; islam

islamistyka ˌislãˈmʲistɨka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się badaniami nad islamem; islamologie

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu islamisering

islamizm isˈlãmʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa; islamisme

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów; islamofobie

islamski isˈlãmsʲci adj
związany z islamem, dotyczący islamu islamitisch

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków Ĳslands IJslands

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
język urzędowy Islandii; Ĳslands IJslands

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
być, występować w rzeczywistości bestaan

iterb ˈitɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70; ytterbium

itr itr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39; yttrium

izba ˈizba n
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach kamer
(potocznie, potoczny) pomieszczenie w wiejskim domu kamer
(urzędowy) pomieszczenie mieszkalne, pokój kamer

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej isoglosse

izolator n
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem isolatie
materiał izolujący isolator

izotop iˈzɔtɔp n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów; isotoop

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
odnoszący się do państwa Izrael Israëlisch

iść iɕʨ̑ v
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem lopen
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo gaan

ja ja personalPronoun
pierwsza osoba liczby pojedynczej ik

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
(spożywczy) owoc jabłoni appel

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn) adamsappel

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
drzewo, na którym rosną jabłka; appelboom appelaar

jacht jaxt n
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu; jacht

jad jadɨ jat n
substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu; gif

jadalny jaˈdalnɨ adj
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć eetbaar

jaglica n
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka; trachoom

jagnię ˈjäɟɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode owcy; lam

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) lam
(kulinaria) potrawa z jagnięciny (1.1) lam

jagoda jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona; bes

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca; jaguar

jaja ˈjäja n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra [[kloten]] aan z’n lijf

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(kulinaria) smażona potrawa z wymieszanych jajek; roerei

jajko ˈjäjkɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce ei eendenei kippenei slangenei

jajnik ˈjäjɲik n
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy; eierstok

jajo ˈjäjɔ n
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka; ei eendenei kippenei slangenei
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; ei

jajowód jäˈjɔvut n
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika; eileider

jak jak conjunction
…wprowadzający porównanie als
…łączący zdania wtrącone als

jak jak n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców; jak

jak jak pronoun
…używany w pytaniach o sposób lub stan hoe
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu hoe

jak cię widzą, tak cię piszą ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃ proverb
ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu kleren maken de man

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój hoe gaat het ermee

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa alsof

jaki ojciec, taki syn ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n proverb
syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec zo vader, zo zoon

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany een of ander

jako ˈjakɔ preposition
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot als

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu kwaliteit

jamnik ˈjãmʲɲik n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; dashond teckel

jamraj ˈjãmraj n
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę; neusbuideldas

jamthund ˈjãmtxũnt n
(kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji; Zweedse elandhond

japonistyka n
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię japanologie

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków Japans

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
język używany w Japonii; Japans

jarmułka n
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów; yarmulke

jarmuż ˈjarmuʃ n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach; boerenkool

jarzmo ˈjaʒmɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów juk
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; juk
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś juk

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach; hazelhoen

jaskier ˈjasʲcɛr n
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; boterbloem
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) boterbloem

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka; grot

jaskółka jaˈskuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie; zwaluw

jasnowidz jasˈnɔvʲiʦ̑ n
człowiek zdolny pozazmysłowo przewidywać zdarzenia z przyszłości lub odtwarzać przeszłe wydarzenia helderziende

jasny ˈjasnɨ adj
o kolorze: mało intensywny helder duidelijk
pełen światła, słońca, nie zaciemniony licht

jaspis ˈjaspʲis n
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną; jaspis

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych; havik

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach; hagedis

jazgarz ˈjazɡaʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych; pos

jazz ʤ̑ɛs n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych; jazz

jałmużna jawˈmuʒna n
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania aalmoes

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.; jeneverbes

jałówka jaˈwufka n
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów vaars

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny oliwkowatych; jasmijn

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia rijden
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne rijden

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
liczba 1 een één

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego idiom
zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność één voor allen, allen voor één

jednak ˈjɛdnak conjunction
łączący dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego echter

jednogłośny ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ adj
jednomyślny unaniem

jednomyślny adj
bez różnic w przekonaniach eensgezind

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
mający jedną nogę eenbenig

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
taki, który ma jedno oko eenogi

jednopłat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny; eendekker

jednorodny adj
mający identyczne cechy gelijk

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach; eenhoorn

jednoręki ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci adj
mający jedną rękę eenarmig

jednostka jɛdˈnɔstka n
określona wartość jakiejś wielkości eenheid

jednostka astronomiczna n
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca; astronomische eenheid

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany ondubbelzinnig

jedność ˈjɛdnɔɕʨ̑ n
wspólnota, unia, zjednoczenie eenheid

jedwab ˈjɛdvap n
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1); zijde
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników zijde

jedwabny jɛdˈvabnɨ adj
dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem zijden
zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu zijden

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
istniejący tylko w jednym egzemplarzu enig

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
coś, co można jeść; żywność, pokarm eten

jego ˈjɛɡɔ pronoun
3 os. lp, rodzaj męski zijn
3 os. lp, rodzaj nijaki zijn

jej jɛ̇j pronoun
3 (osoba) lp, rodzaj żeński haar

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców; hert

jelito jɛˈlʲitɔ n
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem; darm

jelito grube n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy; dikke darm

jelonek jɛˈlɔ̃nɛk n
młody jeleń hertenjong

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków; vliegend hert

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Jemen Jemenitisch

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny; maretak vogellijm

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ; pestvogel

jen jɛ̃n n
(jednostka monetarna) waluta Japonii; yen

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny; krijgsgevangene

jer jɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków; keep

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
pora roku między latem a zimą; herfst najaar

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych; es

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze; steur

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle nog

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny; meer

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spożywać, przyjmować pokarmy eten

jeździec ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑ n
(jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym; motorrijder

jeździecki adj
związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa ruiter

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
poruszać się na grzbiecie konia rijden

jeż jɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami egel

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego als indien

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) Hystricidae, duży gryzoń pokryty długimi kolcami; stekelvarken

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; braam
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica braam

jidysz ˈjidɨʃ n
język Żydów aszkenazyjskich; Jiddisch Jiddisj

jod jɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53; jodium jood

jodła ˈjɔdwa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; spar

jodłować jɔdˈwɔvaʨ̑ v
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset; jodelen

joga ˈjɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; yoga
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych yoga

jogging n
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym; jogging

jogurt ˈjɔɡurt n
(kulinaria) produkt mleczarski fermentowany mlekowo; yoghurt joghurt

jol jɔl n
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego; jol

jon jɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni); ion

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania Jordaanse

jot jɔt n
nazwa litery J jee

jowialny adj
(książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu gemoedelijk joviaal

joński adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Morza Jońskiego ionisch
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący Jonii ionisch

jubiler juˈbʲilɛr n
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych juwelier

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś jubileum

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów; jodendom

judo ˈʤ̑udɔ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; judo

juk juk n
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła zadeltas

junkier n
niższy tytuł szlachecki w Belgi i Holandii, a używany także w części Niemiec dla synów mających wstąpić do armii jonkheer

jury n
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie jury

juta ˈjuta n
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; jute
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna; jute
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny jute

jutro ˈjutrɔ adv
następnego dnia po obecnym morgen

jutro ˈjutrɔ n
dzień następny w stosunku do obecnego morgen

już juʃ particle
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością niet meer
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń al reeds

jąderko n
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA; kernlichaampje

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie; teelbal testikel

jąkać v
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały stotteren

jąkała jɔ̃ŋˈkawa n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka stotteraar
(potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka stotteraar

jęczeć v
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie kreunen

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1) gerst

jęk n
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia kreun
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp. kreun

jętka ˈjɛ̃ntka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko; eendagsvlieg

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; tong taal
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; taal
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy taal
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; taal tong

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi gebarentaal

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
język inny niż język ojczysty vreemde taal

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
język, którego ktoś uczy się jako pierwszego w kraju, w którym się wychowuje moedertaal

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych programmeertaal

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku; linguïstiek

kabaret kaˈbarɛt n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.; cabaret

kabura n
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni; holster

kac kaʦ̑ n
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu; kater

kaczka ˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; eend

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa; canard

kaczka krzyżówka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; wilde eend

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki draak

kadencja kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego; intonatie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia; cadens
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ; ambtstermijn

kadm katm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48; cadmium

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń wierook

kafeteria n
stołówka, samoobsługowa restauracja cafetaria

kaftan bezpieczeństwa ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych; dwangbuis

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk; muilband

kajak ˈkajak n
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach; kajak

kajdanki n
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów; handboeien

kajman ˈkajmãn n
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów; kaaiman

kakadu kaˈkadu n
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór; kaketoe

kakao kaˈkaɔ n
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca cacao
(kulinaria) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem cacao
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec; cacao

kakofonia n
nieprzyjemne połączenie dźwięków; kakofonie

kaktus ˈkaktus n
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej; cactus

kalafior kaˈlafʲjɔr n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; bloemkool

kalafonia ˌkalaˈfɔ̃ɲja n
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych; Colofonium

kalander n
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału; kalender

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; koolrabi

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
(geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych; calciet

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu; caleidoscoop

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; kalender

kalendarz adwentowy n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia; adventskalender

kalif n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa; kalief

kalifat kaˈlʲifat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa; kalifaat

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98; californium

kalifornijski ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci adj
od Kalifornia Californisch

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu; kalligrafie

kalina kaˈlʲĩna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach; sneeuwbal

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych; zakrekenmachine

kaloria kaˈlɔrʲja n
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin; calorie

kalosz ˈkalɔʃ n
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą; galoche

kalwinizm kalˈvʲĩɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich; calvinisme

kamea n
(sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło; camee

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała; kameleon

kamera kãˈmɛra n
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem; camera

kamerling kãˈmɛrlʲĩŋk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan; camerlengo

kamfora kãw̃ˈfɔra n
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie; kamfer

kamienica czynszowa n
okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia huurhuis

kamieniołom n
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową; steengroeve

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni stenen

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia steen
(medycyna, medyczny) złóg powstający w nerkach lub drogach moczowych steen
twardy osad; ; steen ketelsteen tandsteen

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ idiom
bardzo ważny, przełomowy moment mijlpaal

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta; mijlpaal

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki vest

kampania n
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; campagne
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem; campagne

kampus ˈkãmpus n
kompleks budynków i terenów uniwersyteckich campus

kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia; Canadese kano

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
związany z Kanadą, dotyczący Kanady Canadees

kanalia kãˈnalʲja n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa rotzak

kanapa kãˈnapa n
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia bank

kanapka kãˈnapka n
(spożywczy) (kulinaria) pieczywo pomasowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ; boterham

kanarek kãˈnarɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu; kanarie

kanaryjski adj
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi Canarisch

kanał ˈkãnaw n
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków kanaal
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych kanaal
droga wysyłania i odbierania informacji kanaal

kanclerz n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech kanselier

kandela kãnˈdɛla n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd; candela

kandydat kãnˈdɨdat n
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś kandidaat

kandydatura n
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś kandidatuur
wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję kandidatuur

kangur ˈkãŋɡur n
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków; kangoeroe

kania ˈkãɲa n
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych; wouw

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku; kannibalisme

kanikuła ˌkãɲiˈkuwa n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia hondsdagen

kanister kãˈɲistɛr n
(motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport; jerrycan

kanon ˈkãnɔ̃n n
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; canon
(kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; canon
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu canon
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); canon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; canon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie canon

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości kanonneerboot

kanonik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna; kanunnik
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny katolicki uhonorowany członkostwem w kapitule katedralnej lub kolegiackiej; kanunnik

kanonizacja ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej; heiligverklaring

kanton ˈkãntɔ̃n n
figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej; kanton
górne czołowe pole płata flagi; kanton
jednostka podziału administracyjnego Luksemburga; kanton
jednostka podziału administracyjnego we Francji; kanton
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej; kanton

kantoński adj
związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach) Kantonees

kantoński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau; Kantonees

kaolin kaˈɔlʲĩn n
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny; kaolien

kapar ˈkapar n
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; kappertje
(kulinaria) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa kappertje

kapać ˈkapaʨ̑ v
o cieczy spadać kroplami druipen

kapecytabina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy capecitabine

kapelusz kaˈpɛluʃ n
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku; hoed

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
obuwie używane tylko w domu pantoffel

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie; kapitalisme

kapitan kaˈpʲitãn n
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę kapitein
dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu kapitein
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; gezagvoerder

kapitał kaˈpʲitaw n
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) kapitaal

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; kapel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem kapel

kapral ˈkapral n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim; korporaal

kapsaicyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili; capsaïcine

kapsułka kapˈsuwka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny; capsule

kaptur ˈkaptur n
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy capuchon

kapturka kapˈturka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych; zwartkop

kapusta kaˈpusta n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; kool

kapłon n
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej kapoen

kara ˈkara n
dolegliwość wymierzona jako sankcja straf

kara cielesna ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna n
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej; lijfstraf

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa; doodstraf

karabin kaˈrabʲĩn n
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie; geweer

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm; machinegeweer mitrailleur

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie; karabijn

karafka kaˈrafka n
rodzaj butelki z wąską szyjką; karaf

karaibski ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci adj
dotyczący Karaibów Caraïbisch

karalny kaˈralnɨ adj
taki, który podlega karze strafbaar

karaluch kaˈralux n
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi; kakkerlak

karaoke n
śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach karaoke

karat ˈkarat n
dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty); karaat
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł; karaat

karate kaˈratɛ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; karate

karawan n
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami lijkwagen rouwkoets

karawana ˌkaraˈvãna n
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni; karavaan

karawela ˌkaraˈvɛla n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku; karveel

karać ˈkaraʨ̑ v
wymierzać karę straffen

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych; artisjok

kardamon karˈdãmɔ̃n n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; kardemom
(kulinaria) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1) kardemom

kardio- ˈkardʲjɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem cardio-

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego cardioloog

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem; cardiologie

kardiologiczny ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z kardiologią, dotyczący kardiologii cardiologisch

kardynał karˈdɨ̃naw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim; kardinaal
(ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków; kardinaal

kariera karʲˈjɛra n
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym carrière

karimata n
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem; slaapmat

kark kark n
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu nek

karmazyn karˈmazɨ̃n n
barwa intensywnie czerwona dieprood

karmazynowy adj
intensywnie czerwony dieprood

karmel ˈkarmɛl n
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa karamel

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś voeden

karnawał karˈnavaw n
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody; carnaval

karny ˈkarnɨ adj
dotyczący kary, przewidujący zastosowanie kary, będący karą straf-

karo ˈkarɔ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru; ruiten

karp karp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana; karper

karta SIM n
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem; Simkaart

karta graficzna ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na n
(informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera; grafische kaart

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową; creditcard kredietkaart

kartagiński ˌkartaˈɟĩj̃sʲci adj
związany z Kartaginą Carthaags

kartel ˈkartɛl n
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki; kartel

kartka ˈkartka n
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony vel

karton ˈkartɔ̃n n
gruby, sztywny papier karton

karuzela ˌkaruˈzɛla n
urządzenie do zabawy, które się kręci; carrousel

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby; karikatuur

karzeł ˈkaʒɛw n
człowiek o niedoborze wzrostu; dwerg
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego; dwerg
istota fantastyczna w postaci niewielkiego człowieka dwerg

kasa ˈkasa n
stanowisko, na przykład w sklepie albo urzędzie, gdzie się płaci kassa

kask kask n
rodzaj ochronnego nakrycia głowy; helm

kaskada kaˈskada n
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni; waterval

kasta ˈkasta n
grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię; kaste

kastet n
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni; boksbeugel

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji castreren

kasza ˈkaʃa n
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania; gort

kaszalot kaˈʃalɔt n
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej; potvis

kaszanka kaˈʃãnka n
(kulinaria) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów; bloedworst

kaszel ˈkaʃɛl n
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego hoest

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc hoesten

kasztan ˈkaʃtãn n
(kulinaria) owoc (orzech) kasztana (1.1) kastanje

kasztanowiec ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych; paardenkastanje

kaszubski kaˈʃupsʲci n
nazwa języka; Kasjoebisch

kat kat n
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć; beul

katafalk kaˈtafalk n
podwyższenie, na którym stawia się trumnę podczas nabożeństwa żałobnego; katafalk

katakumby ˌkataˈkũmbɨ n
cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy; catacombe

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; katalysator

katalog kaˈtalɔk n
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; folder
spis zawartości biblioteki folder

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci adj
związany z Katalonią Catalaans

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
język Katalonii Catalaans

katapulta ˌkataˈpulta n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków; katapult

katarakta ˌkataˈrakta n
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód; cataract

katarynka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami; draaiorgel

kataster n
(geodezja, geodezyjny) wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów kadaster

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi ramp catastrofe

katechumen ˌkatɛˈxũmɛ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu catechumeen

katedra kaˈtɛdra n
(kościelny) główny kościół diecezji; kathedraal

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji categorie

katharewusa n
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.; Katharevousa

kation ˈkatʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon; kation

katiusza n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich mobilnych (montowanych na samochodach ciężarowych) wyrzutni rakietowych, wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej; Katjoesja

katoda kaˈtɔda n
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale; kathode

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu katholiek

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych; katholicisme

katolik kaˈtɔlʲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego katholiek

kaucja ˈkawʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania borgtocht

kawa ˈkava n
(kulinaria) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych koffie
ziarna tej rośliny, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3) koffie
kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea; koffie

kawaler kaˈvalɛr n
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty vrijgezel

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno; cavalerie

kawałek kaˈvawɛk n
(zdrobniale) od: kawał component stuk

kawiarka kaˈvʲjarka n
ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy Moka Moka Express

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje; café koffieshop

kawior ˈkavʲjɔr n
(kulinaria) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym; kaviaar

kawitacja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia; cavitatie

kawka ˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych; kauw

kazanie kaˈzãɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca preek
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; preek

kazirodztwo n
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii; bloedschande incest

kaznodzieja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania; verkondiger prediker

kazuar kaˈzu<sup>w</sup>ar n
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot; kasuaris

kał kaw n
(medycyna, medyczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe; faeces

kałamarz kaˈwãmaʃ n
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu; inktpot

kałuża kaˈwuʒa n
płytki dołek wypełniony wodą, błotem plas

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku ieder elk

kciuk cʨ̑uk n
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców; duim

keczup ˈkɛʧ̑up n
(kulinaria) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw; tomatenketchup

kefija kɛˈfʲija n
tradycyjne arabska chusta noszona jako nakrycie głowy; keffiyeh

kelner ˈkɛlnɛr n
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy ober

kelnerka kɛlˈnɛrka n
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy serveerster

keyboard ˈcibɔrt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy; keyboard

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
związany z Khmerami z Kambodży Cambodjaans

khmerski ˈkmɛrsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach Cambodjaans

kibuc ˈcibuʦ̑ n
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną; kibboets

kichać ˈcixaʨ̑ v
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz niezen

kichnięcie n
gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem niesen

kicz ciʧ̑ n
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu kitsch

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia wanneer
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia wanneer

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
zawartość kieliszka (1.1) glas
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle; glas

kiepski ˈcɛpsʲci adj
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły flauw

kier cɛr n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru harten

kiermasz ˈcɛrmaʃ n
(kościelny) uroczystość poświęcenia kościoła; kermis

kierować cɛˈrɔvaʨ̑ v
udzielać wskazówek, zawierać wskazówki leiden
wydawać komuś polecenia leiden

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta) bestuurder

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu; stuurwiel

kierunek cɛˈrũnɛk n
droga, linia (często umyślna) łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel richting

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie; zak

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki toestemming

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi zakkenroller gauwdief

kieł cɛw n
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi; hoektand

kiełb cɛwp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna; riviergronde

kiełbasa cɛwˈbasa n
(kulinaria) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego; worst

kij hokejowy n
(sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej hockeystick

kijanka ciˈjãnka n
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów; dikkop dikkopje kikkervisje

kikut ˈcikut n
resztka kończyny lub palca po amputacji stomp

kilka ˈcilka indefinitePronoun
oznaczenie w sposób przybliżony ilość od trzech do dziewięciu enkel sommige

kilof ˈcilɔf n
metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.; houweel

kilogram ciˈlɔɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg; kilogram

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa tysiącowi metrów; kilometer

kilwater cilˈvatɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek kielzog

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
tradycyjny strój japoński; kimono

kino ˈcĩnɔ n
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy bioscoop cinema

kiosk cɔsk n
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy kiosk

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów Kirgizisch

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu; Kirgizisch Kirgizisch Kirgizisch

kiur cjur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96; curium

kiwi ˈki.vʲi n
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce kiwi
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię; kiwi

klacz klaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia; merrie

klakson ˈklaksɔ̃n n
urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia); claxon

klamerka klãˈmɛrka n
przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura wasknijper

klan klãn n
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; clan
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) nazwa zespołu w sportach elektronicznych; clan
wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani; clan
związek osób wspierających się i mających wspólne interesy clan

klarnecista ˌklarnɛˈʨ̑ista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie klarinettiste

klarnet ˈklarnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem; klarinet

klasa ˈklasa n
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych klas
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; klas
dobry styl klas
grupa dzieci w szkole klas
pewien zbiór spełniający dane kryteria klas
standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu klas
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje klaslokaal

klaskać ˈklaskaʨ̑ v
wielokrotnie uderzać dłonią o dłoń, zwykle wyrażając w ten sposób uznanie applaudisseren

klasy n
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą hinkelen

klasycyzm n
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego; classicisme

klasyfikacja ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady classificatie
zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp. classificatie

klasyfikować v
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady classificeren

klasztor ˈklaʃtɔr n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły klooster

klatka ˈklatka n
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki kooi

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce; borst

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody; trappenhuis

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym claustrofobie engtevrees

klauzula klawˈzula n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym; clausule

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny; klavecimbel

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków toetsenbord

klawisz ˈklavʲiʃ n
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp. toets

kleik ˈklɛ<sup>j</sup>ik n
potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom havergort

klej klɛj n
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów lijm

klejnot n
drogocenny kamień lub wyrób jubilerski juweel

klepisko n
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach; dorsvloer

kleptomania n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania; kleptomanie

kleszcz klɛʃʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią; teek

kleszcze ˈklɛʃʧ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów tang

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej klant

klientela ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla n
ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp. cliëntèle

klif klʲif n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji; klip klif

klika ˈklʲika n
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą; kliek
(matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego; kliek

klimat ˈklʲĩmat n
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat; klimaat

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu; airconditioning

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń; airconditioner

klin klʲĩn n
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta; wig
kształt tej maszyny wig

klingoński adj
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów Klingon

klingoński n
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek" Klingon

kliniczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego klinisch

klistron ˈklʲistrɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wytwarzania mikrofal; klystron

klon klɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych; esdoorn ahorn

klops klɔps n
(kulinaria) mięsna kulka duszona w sosie; gehaktbal

klub klup n
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach club sociëteit

klucz kluʧ̑ n
(architektura, architektoniczny) zwornik, element konstrukcyjny w kształcie klina w najwyższym punkcie sklepienia lub łęku; sluitsteen
przyrząd do otwierania zamka; sleutel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków; sleutel
kod do szyfru; sleutel
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki sleutel
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub sleutel
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord sleutel
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego sleutel

kluska ˈkluska n
(spożywczy) (kulinaria) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania; knoedel

klątwa n
(dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów eed
życzenie komuś nieszczęścia vloek

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji knielen

klękać ˈklɛ̃ŋkaʨ̑ v
zginać kolana przyjmując pozycję opierającą się na nich knielen

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych; komijn
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym komijn
(spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku komijn

kminek ˈkmʲĩnɛk n
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych; karwij
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie komijn

knebel ˈknɛbɛl n
(książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu; muilkorf

koala kɔˈala n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski; koala koalabeer

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji coalitie

kobalt ˈkɔbalt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27; kobalt

kobieta kɔˈbʲjɛta n
dorosły człowiek płci żeńskiej; vrouw

kobra ˈkɔbra n
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki; brilslang cobra

kobuz ˈkɔbus n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych; boomvalk

kobyła kɔˈbɨwa n
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia merrie

koc kɔʦ̑ n
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem deken

kochanek kɔˈxãnɛk n
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński minnaar

kochanka kɔˈxãnka n
kobieta pozostająca w skrytym związku z żonatym mężczyzną buitenvrouw

kochany kɔˈxãnɨ adj
taki, który jest darzony przez kogoś miłością bemind

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
odczuwać miłość do kogoś houden van liefhebben
uwielbiać jakąś rzecz liefhebben beminnen
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem liefhebben beminnen
być w kimś zakochanym verliefd zijn vrijen

koci ˈkɔ.ʨ̑i possessiveAdjective
należący do kota katachtig

kocimiętka n
(botanika, botaniczny) (Nepeta) bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg; Nepeta

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
duże naczynie metalowe z pokrywą ketel

koczkodan kɔʧ̑ˈkɔdãn n
(zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa; meerkat

kod kɔt n
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji; code

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki; barcode streepjescode

kod pocztowy n
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek postcode

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania; broncode

kodowanie ˌkɔdɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: kodować codering
kod, sposób zakodowania codering

kodować v
szyfrować używając kodu coderen

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym; cafeïne

kogut ˈkɔɡut n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; haan

koherentny ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
będący spójną całością coherent

kohorta kɔˈxɔrta n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu; cohort

kojec n
zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy; box

kojot ˈkɔjɔt n
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka; coyote

kok kɔk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy haarknot

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny; cocaïne

kokarda kɔˈkarda n
rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka strik

kokoryczka wielokwiatowa n
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka; gewone salomonszege

koks kɔks n
stały produkt suchej destylacji węgla; cokes

koktajl ˈkɔktajl n
(kulinaria) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób; cocktail

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną; molotovcocktail

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
(przestarzałe, przestarzały) dowolna współpraca collaboratie
współpraca z okupantem, wrogiem; collaboratie

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
ostatni posiłek w ciągu dnia avondeten

kolano kɔˈlãnɔ n
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę; knie

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych; wielrennen

kolaż n
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów; collage

kolchicyna ˌkɔlçiˈʦ̑ɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej; colchicine

kolcowój pospolity n
(botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych; boksdoorn

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami; mierenegel

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę maliënkolder

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu, oorbel oorring

kolebka kɔˈlɛpka n
kołyska, łóżeczko dla dziecka bakermat
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się bakermat
pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku bakermat

kolega kɔˈlɛɡa n
towarzysz pracy, nauki lub zabawy collega

kolej ˈkɔlɛj n
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną; spoorweg

kolejka kɔˈlɛjka n
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś; rij

kolektywizacja n
nadawanie czemuś formy kolektywnej; collectivisatie

kolektywizm n
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości; collectivisme

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne; ketoembar

koliber kɔˈlʲibɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków; kolibrie

kolokacja ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja n
często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników collocatie

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; kolonie

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków; kolonialisme

kolonizacja n
tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych kolonisatie

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi; colonoscopie

kolor ˈkɔlɔr n
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; kleur

kolorowanka ˌkɔlɔrɔˈvãnka n
książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami; kleurboek

kolos ˈkɔlɔs n
(książkowy) olbrzymi posąg kolos

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
bardzo duży; wielki kolossaal

kolumbarium ˌkɔlũmˈbarʲjũm n
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami; columbarium
(współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych columbarium

kolumna kɔˈlũmna n
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną; colonne

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia; kerstlied

koma ˈkɔ̃ma n
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety coma
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej coma

komar ˈkɔ̃mar n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień; mug

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; komedie

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś commentaar
objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora commentaar

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi commentariëren

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań commercieel

kometa kɔ̃ˈmɛta n
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej; komeet staartster

komiczny kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny komisch

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię; stripverhaal

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca; schoorsteen

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia; open haard

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy bivakmuts

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów; schoorsteenveger

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności; commissie

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań comité

komoda kɔ̃ˈmɔda n
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki; komode

komora kɔ̃ˈmɔra n
wydzielone pomieszczenie kamer

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca; gaskamer

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera; compagnie
kilka osób spędzających wspólnie czas compagnie

kompas ˈkɔ̃mpas n
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego; kompas

kompleks ˈkɔ̃mplɛks n
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość complex
(psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; complex
zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość complex

komponent n
część składowa, element onderdeel

komponować ˌkɔ̃mpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny componeren

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic) compost

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę componist

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni; compressie
(informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów; compressie

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie; compromis

kompromitować ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtɔvaʨ̑ v
o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność blameren

komputer kɔ̃mˈputɛr n
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego; computer rekenaar

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności communicatie

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu communist

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu communistisch

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa; communisme

komórka kɔ̃ˈmurka n
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych; cel

komża n
(kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach; superplie

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny; concert

koncesja n
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej concessie

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego condensatiereactie

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne; condensator

kondominium ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm n
terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw; gemeenschappelijk bestuurd gebied of eigendom

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.); conducteur

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
poziom w budynku verdieping etage

koneser n
znawca w jakiejś dziedzinie (zwykle także jej miłośnik), zwłaszcza w przypadku jedzenia lub sztuki kenner

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin; gieter

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
związek, stowarzyszenie, unia confederatie

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień conferentie

konferencja prasowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva n
spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów; persconferentie

konfesjonał n
(kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi; biechtstoel

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
dokonywać konfiskaty confisqueren

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
(kulinaria) owoce smażone w syropie cukrowym; jam

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności conflict

koniak ˈkɔ̃ɲak n
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji; cognac

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; klaver
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść klaver

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana einde
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu einde
okoliczności końca (1.2) einde
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek einde eind

koniec świata ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata n
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny; einde van de wereld

koniecznie adv
bezwzględnie, absolutnie nodig

konik ˈkɔ̃ɲik n
(potocznie, potoczny) osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty iemand die toegangskaarten meestal duur doorverkoopt

konik polny ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ idiom
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owady przypominające pasikonika lub szarańczę; sprinkhaan
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owad z rodzaju konik; sprinkhaan

koniokrad kɔ̃ˈɲɔkrat n
złodziej koni paardendief

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj; vervoeging

konklawe kɔ̃ŋˈklavɛ n
(kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia. conclaaf

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego concubine

konkubinat ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat n
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania; concubinaat

konkurować v
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo wedijveren

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony wedstrijd

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; hennep

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
(pogardliwie) kiepski lekarz kwakzalver

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu consensus eensgezindheid

konserwacja n
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem onderhoud

konserwant n
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów; conserveermiddel

konsorcjum n
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia; consortium

konspiracja n
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy samenzwering

konstruktywizm n
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej; constructivisme

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie; grondwet

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący konstytucji constitutioneel
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji constitutioneel

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; consul
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki; consul
urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; consul

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: godność konsula consulaat
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję consulaat
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie; consulaat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym; consulaat

konsumować v
spożywać, jeść consumeren
nabywać i użytkować coś, zużywać consumeren

konsystencja ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość consistentie

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
zetknięcie się contact

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; context

kontemplować ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
pogrążać się głęboko w myślach beschouwen

konto ˈkɔ̃ntɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; account

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy; contrabas

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
umowa, zwykle o pracę contract

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi controle

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje omstreden

kontrreformacja n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele; Contrareformatie

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych; werelddeel continent

kontynuacja n
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności voortzetting hervatting

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś verdergaan

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
(botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu; lelietje-van-dalen
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) lelietje-van-dalen
kwiat rośliny (1.2) lelietje-van-dalen

konwencja kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa overeenkomst

konyza kanadyjska kɔ̃ˈnɨza ˌkãnaˈdɨjska n
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny astrowatych pochodzący z Ameryki Północnej i Środkowej i rozprzestrzeniony w innych rejonach świata; Canadese fijnstraal

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
współpraca, współdziałanie coöperatie

kopacz n
ktoś, kto zajmuje się kopaniem w ziemi, wykopywaniem graver

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin; mijn

koparka kɔˈparka n
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu graafmachine

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
uderzać kogoś / coś nogą schoppen
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny graven

koper ˈkɔpɛr n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa; dille

koperta kɔˈpɛrta n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty; envelop briefomslag

kopia ˈkɔpʲja n
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał afschrift

kopiec n
(książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia terp

kopiować kɔˈpʲjɔvaʨ̑ v
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie kopiëren

kopnięcie kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
cios zadany nogą schop

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci adj
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców Koptisch

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich Koptisch

kopuła kɔˈpuwa n
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie; koepel

kopytny adj
taki, który ma kopyta gehoefd

kopyto kɔˈpɨtɔ n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków; hoef

kora ˈkɔra n
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką schors
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny schors

koral ˈkɔral n
(biologia, biologiczny) koralowiec koraal

kord kɔrt n
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa; hartsvanger

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków Koreaans

korek ˈkɔrɛk n
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca kurk kurken kurklaag
(potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym; file
bezpiecznik w instalacji elektrycznej; elektrische zekering smeltveiligheid stop stoppenkast
zamknięcie odpływu w zlewie lub wannie afvoerstop gootsteenstop
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału kurk stop stopsel

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych; correlatie
współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami correlatie

korespondować ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
prowadzić korespondencję, wymieniać się listami corresponderen

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek; kurkentrekker

kormoran kɔrˈmɔrãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek; aalscholver

kornet ˈkɔrnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki; kornet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy kornet

kornijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich; Cornisch

korona kɔˈrɔ̃na n
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) kroon
(jednostka monetarna) waluta w Czechach; kroon
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; kroon
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi; kroon
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech kroon
monarchia kroon

koronacja n
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu kroning

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór; kroonduif

koronka kɔˈrɔ̃nka n
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici kant

koronować v
przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego kronen

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki Corsicaans

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci n
język używany na Korsyce; Corsicaans

kort kɔrt n
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa baan

korund ˈkɔrũnt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu; korund

korweta n
(marynarka) (dawniej, dawny) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; korvet
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton; korvet

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku; gang

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; wortel

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
zysk, pożytek voordeel

kos kɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1) merel

kosa ˈkɔsa n
narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju; zeis

kosaciec kɔˈsaʨ̑ɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Iris, roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych; lis

kosarz ˈkɔsaʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach; hooiwagen

kosmodrom kɔsˈmɔdrɔ̃m n
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne; ruimtehaven

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie; kosmologie

kosmopolita ˌkɔsmɔpɔˈlʲita n
człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe kosmopoliet

kostka ˈkɔstka n
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą; enkel

kostka Rubika ˈkɔstka ruˈbʲika n
zabawka logiczna o kształcie sześcianu; Rubiks kubus

kostka lodu n
lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie ijsklontje

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu; lijkenhuis

kosz kɔʃ n
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego korf

koszerny adj
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków koosjer

koszmar ˈkɔʃmar n
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu; nachtmerrie

koszt kɔʃt n
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek kost
suma starań o coś kost

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
mieć jakąś cenę (także przenośnie) kosten

koszula kɔˈʃula n
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki; hemd overhemd

koszula nocna n
(krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu; nachthemd

koszyczek kɔˈʃɨʧ̑ɛk n
(pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy korfje
mały koszyk korfje

koszyk ˈkɔʃɨk n
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów mandje

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu; basketbal

kot kɔt n
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe; kat

kotek ˈkɔtɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot katje

kotka ˈkɔtka n
(zoologia, zoologiczny) samica kota kat

kotlet ˈkɔtlɛt n
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu; kotelet

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno; anker

kowadło kɔˈvadwɔ n
ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego; aanbeeld aambeeld

kowal ˈkɔval n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu; smid

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych; covariantie

koza ˈkɔza n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich; geit

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka idiom
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki kinbaardje

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca; gems

koziorożec n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych; ibex steenbok

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś; zondebok
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi zondebok

koziołek kɔˈʑɔwɛk n
(zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł geitenlam

kołchoz ˈkɔwxɔs n
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich; kolchoz

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach; pijlkoker

kołdra ˈkɔwdra n
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu dekbed

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
część ubrania otaczająca szyję; boord halsboord

koło ˈkɔwɔ n
(potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg kring gezelschap
określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach kring gezelschap
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu; wiel rad

koło ratunkowe ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ n
przyrząd służący do ratowania tonącej osoby w postaci obręczy z lekkiego impregnowanego materiału, z płótna wypełnionego korkiem, ze styropianu lub z gumy wypełnionej powietrzem; reddingsboei

koło zębate ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ n
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów; tandwiel

kołpak n
(technologia, technika, techniczny) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.; velg

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły wiegeliedje

kołyska kɔˈwɨska n
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach; wieg

koń kɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; paard
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; paard

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy; paardenkracht

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp Trojaans paard

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca eindigen ophouden

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja; de teerling is geworpen

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt geraamte

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
(budownictwo) świątynia chrześcijańska; kerk godshuis

kościół parafialny n
(kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii; parochiekerk

kościół słupowy n
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach; staafkerk

kość kɔɕʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt; bot been
wielościan z oczkami służący do gry; dobbelsteen teerling

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; ivoor

koźlę n
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej geitje

kożuch ˈkɔʒux n
wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu vel

kpić v
odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić verschalken

kra kra n
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli; ijsschots

krab krap n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz; krab
(architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka hogel

krach krax n
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne beurscrash

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej diefstal

kraj kraj n
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny; land
państwo land

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
(zobacz) [[krajacz, do, ser]] kaasschaaf

krajobraz kraˈjɔbras n
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy landschap
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je landschap
(sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury landschap

kran krãn n
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu; kraan

krater ˈkratɛr n
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; krater

krawat ˈkravat n
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety; stropdas das

krawcowa krafˈʦ̑ɔva n
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem kleermaakster

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin; kleermaker

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
(geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej; kant
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu; kant
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry kant

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
(budownictwo) elemnt budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią borduur

kraść kraɕʨ̑ v
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela stelen

kreacjonizm ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga); creationisme

kreator n
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury assistent wizard

kreatywność n
cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni creativiteit

kreda ˈkrɛda n
(geologia, geologiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; krijt
kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie krijt

kredyt ˈkrɛdɨt n
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie krediet

krem krɛ̃m n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; crème

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
krem do ochrony przed słońcem zonnecrème

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała crematie

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
miejsce, w którym przeprowadza się palenie zwłok; crematorium

kreska ˈkrɛska n
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa streek

kret krɛt n
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele; mol

kretowisko ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ n
teren pokryty kretowiskami (1.1) molshoop

kretyn ˈkrɛtɨ̃n n
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem idioot

krew krɛf n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; bloed

krewetka krɛˈvɛtka n
(kulinaria) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) garnaal
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; garnaal

krocze n
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem perineum bilnaad

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) zwyczajowa nazwa kilku średnich ptaków drapieżnych, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych; sperwer

krok krɔk n
przestawienie nogi, by wykonać ruch stap

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele; krokodil

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków; stappenteller

krokosz barwierski n
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych; saffloer

krokus ˈkrɔkus n
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; krokus
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) krokus

kronika ˈkrɔ̃ɲika n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym; kroniek

kropka ˈkrɔpka n
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.: punt
małe wypełnione kółko, plamka punt
krótki sygnał w alfabecie Morse'a punt

kropla ˈkrɔpla n
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość; druppel

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka. de druppel die de emmer doet overlopen

krosno ˈkrɔsnɔ n
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku; weefgetouw

krowa ˈkrɔva n
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; koe

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ proverb
z przechwałek niewiele wynika blaffende honden bijten niet

krtań kr̥tãɲ n
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą; strottenhoofd

kruchy ˈkruxɨ adj
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny broos fragiel

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
(historia, historyczny, historycznie) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej kruistocht

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa; crucifix kruisbeeld

kruk kruk n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona zamieszkujący półkulę północną; raaf

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec; kloostergang

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych bloeden

krwawnik n
(botanika, botaniczny) Achillea, rodzaj bylin z rodziny astrowatych; duizendblad

krwawy adj
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny bloederig

krwinka ˈkr̥fʲĩnka n
(biologia, biologiczny) komórka krwi bloedcel

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie bloeddonor

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
ten, który pije krew bloeddrinker

krwisty adj
taki, który zawiera krew bloedig

krykiet ˈkrɨcɛt n
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją; cricket

kryminalistyczny adj
dotyczący kryminalistyki forensisch

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci adj
odnoszący się do Tatarów krymskich Krims

krypta ˈkrɨpta n
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych; crypte

kryptografia n
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie cryptografie geheimschrift

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36; krypton

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; kristal

kryterium n
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru criterium

krytyka ˈkrɨtɨka n
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś kritiek

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady bekritiseren kritiseren

kryzys ˈkrɨzɨs n
zła sytuacja (trwająca dłużej) crisis

krzak kʃak n
(botanika, botaniczny) krzew struik

krzem kʃɛ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; silicium

krzesiwo n
dawne narzędzie do rozniecania ognia; vuursteen

krzesło ˈkʃɛswɔ n
mebel przeznaczony do siedzenia, zazwyczaj prosty, bez podłokietników, z oparciem na plecy i czterema nogami; stoel zetel

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności; kinkhoest

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
mówić lub wołać bardzo głośno schreeuwen
wydawać głośny, nieartykułowany dźwięk, np. z radości, na skutek zadania bólu schreeuwen

krzyk kʃɨk n
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki schreeuw

krzywa ˈkʃɨva n
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni; kromme curve

krzywdzić v
wyrządzać krzywdę beschadigen

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą meineed

krzyż kʃɨʃ n
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; kruis
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności kruis
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) kruis

krzyżowiec n
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych kruisvaarder

krzyżyk ˈkʃɨʒɨk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu; -kruis

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów; kruiswoordraadsel kruiswoordpuzzel

król krul n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; koning
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; koning
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem; koning

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; koninkrijk rijk

królewski kruˈlɛfsʲci adj
mający związek z królem lub królową koninklijk

króliczek kruˈlʲiʧ̑ɛk n
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika konijn
młody, mały królik konijn
zabawka lub słodycze w kształcie królika konijn

królik ˈkrulʲik n
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych; konijn

królobójca n
zabójca króla koningsmoordenaar

królowa kruˈlɔva n
monarchini rządząca królestwem koningin
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów koningin
żona króla koningin

krótki ˈkrutʲci adj
mający małą długość kort
trwający niedługo kort

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty; bijziendheid

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
(książkowy) mający krótkie włosy kortharig

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu; kruiser

krążyć ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
robić okrążenie, obieg cirkelen

kręg n
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup wervel

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę; ruggengraat wervelkolom

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem; gewervelde gewerveld

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Jynx torquilla, ptak leśny potrafiący znacznie wykręcać głowę; draaihals

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie; vreemdelingenhaat xenofobie

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54; xenon

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie priester

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; boek

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych; kookboek

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie; telefoonboek telefoongids

książkowy cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ adj
(książkowy) odnoszący się do książki, zawarty w książce eigengereid

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
wysoki tytuł szlachecki hertog
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla prins

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.; boekhandel boekwinkel

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa; boekhouding
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych boekhouding

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych boekhouder

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
rządzone przez księcia państwo lub jego część hertogdom

księżna ˈcɕɛ̃w̃ʒna n
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie hertogin

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
córka księcia prinses

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część maan
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.; maan

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości; xylofoon

kształt kʃtawt n
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina vorm

kto ktɔ pronoun
(zobacz) ktoś iemand
…służący do zadawania pytań o takie orzeczniki wie
…służący jako podmiot zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę wie

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ proverb
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami wie leeft bij het zwaard, zal sterven bij het zwaard

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg De ochtendstond heeft goud in de mond

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa proverb
po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni door schade en schande wordt men wijs

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
nieokreślona osoba, nieznany człowiek iemand

który ˈkturɨ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie welk welke
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego die welke

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby Cubaans

kubek ˈkubɛk n
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho, beker mok kop

kubizm ˈkubʲism̥ n
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.; kubisme
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów; kubisme

kuc kuʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie; pony

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach hurken

kucharz ˈkuxaʃ n
(kulinaria) ten, kto gotuje potrawy; kok

kuchnia ˈkuçɲa n
pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; keuken
zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się keuken
komplet mebli kuchennych keuken
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp. keuken

kucie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: kuć smederij

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają; paardenstaart

kujon ˈkujɔ̃n n
(pogardliwie) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia blokker

kukabura n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo; kookaburra

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; maïs mais

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta kukeleku

kukułka kuˈkuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd; koekoek

kula ˈkula n
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby; bol
(medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie; kruk

kulczyk ˈkulʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków; europese kanarie

kulik ˈkulʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych wulp

kulomb ˈkulɔ̃mp n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C; coulomb

kuloodporny adj
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej kogelvrij

kult kult n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie; cultus

kultura kulˈtura n
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości cultuur

kultywar kulˈtɨvar n
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości; cultivar

kumkwat ˈkũmkfat n
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny kumquat

kumpel ˈkũmpɛl n
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel maat

kumpir n
(kulinaria) rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej kumpir

kumys ˈkũmɨs n
(kulinaria) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji; koemis

kuna ˈkũna n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju; marter

kundel ˈkũndɛl n
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów mormel

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego koopman

kupno ˈkupnɔ n
nabywanie czegoś koop

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy kopen
pozyskiwać zawodnika z innego klubu, płacąc pieniędzmi klant

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno een kat in de zak kopen

kupryt ˈkuprɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi; cupriet

kura ˈkura n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj; kip hen

kurczak ˈkurʧ̑ak n
(kulinaria) mięso z kurczaka (1.1) kip
(ornitologia, ornitologiczny) większe kurczę (pisklę kury) kip

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów Koerdisch

kurhan ˈkurxãn n
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca; koergan

kurka ˈkurka n
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego; hanenkam

kurkuma kurˈkũma n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi koenjit

kurnik ˈkurʲɲik n
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur; kippenhok

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną; patrijs

kurs kurs n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu cursus
cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat cursus

kursor ˈkursɔr n
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej; cursor
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury cursor

kurtka ˈkurtka n
krótkie okrycie wierzchnie; jas

kurtyna kurˈtɨ̃na n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni doek

kurwa ˈkurva n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka hoer

kurz kuʃ n
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp. stof

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
wystawiać na pokusę verleiden

kuskus ˈkuskus n
tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy; couscous

kusza ˈkuʃa n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym; kruisboog

kuter ˈkutɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli; kotter

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki neef

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki nicht

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe het ijzer smeden terwijl het nog heet is

kuźnia ˈkuʑɲa n
(technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie smederij
warsztat kowala; smederij

kwadrat ˈkfadrat n
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny; vierkant
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby; vierkant

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia vierkant vierkante

kwadrylion kfaˈdrɨlʲjɔ̃n n
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024; quadriljoen

kwantowy laser kaskadowy kfãnˈtɔvɨ ˈlasɛr ˌkaskaˈdɔvɨ n
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni; kwantumcascadelaser

kwarantanna n
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią quarantaine

kwarc kfarʦ̑ n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach; kwarts

kwark kfark n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów; quark

kwartał ˈkfartaw n
trzy miesiące, czwarta część roku kwartaal

kwartet ˈkfartɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków kwartet

kwas kfas n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; zuur

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych; acrylzuur

kwas azelainowy n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym; azelaïnezuur

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3 salpeterzuur

kwas chlorogenowy ˈkfas ˌxlɔrɔɡɛ̃ˈnɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie; chlorogeenzuur

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B; folaat foliumzuur

kwas krotonowy ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych; crotonzuur

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy; melkzuur

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH; azijnzuur

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej; zwavelzuur

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych; diwaterstofcarbonaat

kwazar ˈkfazar n
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda; quasar

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
mający cierpki smak zuur
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu zuur

kwestionariusz n
arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia vragenlijst

kwestionować ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś in vraag stellen

kwiat kfʲjat n
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania bloem
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna bloem
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa bloem
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część bloem

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny; bloeigestel

kwiczeć ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑ v
o świni: wydawać charakterystyczny głos knorren

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny; kramsvogel

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); april grasmaand paasmaand kiemmaand

kwietnik ˈkfʲjɛtʲɲik n
teren obsadzony kwiatami; bloembed

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy kwintessens

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty bloeien

kworum ˈkfɔrũm n
liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji quorum

kółko i krzyżyk ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk n
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi; boter, kaas en eieren

kądziel n
(włókiennictwo) pęk włókien umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka; rokken

kąkol ˈkɔ̃ŋkɔl n
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach; bolderik

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś bad
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji bad
kąpanie kogoś, kąpanie się bad
woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi bad

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli zwembroek

kąt kɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi hoek

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
(geometria) kąt równy 90 stopni; rechte hoek

kęs kɛ̃w̃s n
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach hap

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
świadomie mówić nieprawdę liegen

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
osoba płci męskiej, która kłamie leugenaar

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd; leugen

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw l is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel

kłos kwɔs n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż; aar

kłusować v
(łowiectwo, łowiecki) nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby stropen

kłódka ˈkwutka n
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem; hangslot slot

kłótnia ˈkwutʲɲa n
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura ruzie

kłąb n
(zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków; schoft

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego; wortelstok rizoom
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie wortelstok rizoom

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę kluwen

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście; labyrint

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych; laboratorium

lada ˈlada n
rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru balie

ladacznica ˌladaʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami hoer

laguna laˈɡũna n
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol; lagune

lahar ˈlaxar n
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny; lahar

laicyzacja ˌla<sup>j</sup>iʦ̑ɨˈzaʦ̑ʲja n
zeświecczenie różnych poziomów życia społecznego laïcisme

laik ˈla<sup>j</sup>ik n
ktoś niekompetentny leek

lakier ˈlacɛr n
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony lak

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kolorowy lakier do nakładania na paznokcie jako ozdoba, zarówno u dłoni, jak i stóp nagellak

lakierować v
pokrywać, powlekać coś lakierem lakken

laktoza lakˈtɔza n
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków; lactose

lalka ˈlalka n
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; pop

lama ˈlãma n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny; lama
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi lama

lamassu n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) starożytny rodzaj bóstwa opiekuńczego, skrzydlaty lew lub byk o ludzkim obliczu ukoronowanym tiarą, którego ogromne posągi parami strzegły bram świątyń i pałaców w starożytnej Mezopotamii; stierman

lampa ˈlãmpa n
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło; lamp

lampart ˈlãmpart n
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny; luipaard

lancet ˈlãnʦ̑ɛt n
mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu lancet

lancetowaty ˌlãnʦ̑ɛtɔˈvatɨ adj
kształtem przypominający lancet: podłużny, płaski i spiczasto zakończony lancetvormig

langusta lãŋˈɡusta n
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza; langoest

lantan ˈlãntãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57; lanthanium lanthaan

laptop ˈlaptɔp n
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop; laptop

larwa ˈlarva n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego; larve

laryngolog ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła laryngoloog

las las n
gęste zbiorowisko drzew; woud bos

lasagne n
(kulinaria) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem lasagne
(spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków; lasagne

laser ˈlasɛr n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej; laser

laska ˈlaska n
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna fien
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; stok

latarka laˈtarka n
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło zaklamp

latarnia laˈtarʲɲa n
lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni lantaarn

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego; vuurtoren

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi; vlieger

latać ˈlataʨ̑ v
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie vliegen

lateks ˈlatɛks n
(chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy; latex

lato ˈlatɔ n
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; zomer zomertijd

latryna laˈtrɨ̃na n
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej; latrine

latynizacja n
(książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi latinisering
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej latinisering

latynoamerykański adj
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej Latijns-Amerikaans

laubzega n
(regionalizm śląski) piłka do drewna figuurzaag

lawa ˈlava n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej; lava

lawenda laˈvɛ̃nda n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie; lavendel

laweta laˈvɛta n
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów takelwagen

lawina laˈvʲĩna n
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego; lawine

lać laʨ̑ v
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie gieten

lać jak z cebra ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra v
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu pijpenstelen regenen regenen dat het giet

lecytyna n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej lecithine

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć behandeling

legalny lɛˈɡalnɨ adj
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem legaal
zgodny z prawem legaal

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji; legende

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend legendarisch
rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy legendarisch

legion ˈlɛɟɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy; legioen

lekarka lɛˈkarka n
(potocznie, potoczny) kobieta pracująca jako lekarz arts

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy medicijn

lekarz ˈlɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; arts dokter geneesheer

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
nie przywiązywać do czegoś wagi negeren

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
jednostka zajęć dydaktycznych les

lekki ˈlɛcːi adj
o małej wadze, małym ciężarze licht

lekkoatleta ˌlɛkːɔaˈtlɛta n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę atleet

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty; atletiek

leksem ˈlɛksɛ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia; lexeem

leksykografia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; lexicografie

leksykon n
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej; lexicon

lektura n
to, co ktoś czyta lub będzie czytał lectuur

lektyka ˈlɛktɨka n
łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem; draagbaar

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób; nachtzwaluw

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
dolna część pługa odcinająca skibę; ploegijzer

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej; lemming

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
napój z cytryn kwast

lemur ˈlɛ̃mur n
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze; lemur

len lɛ̃n n
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion vlas

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku luiheid

leniuch n
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie) luierik

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak; luiaard

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
charakteryzujący się lenistwem lui

lepidopterologia lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach; lepidopterologie

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
nie powinno się (robić czegoś) beter

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale beter laat dan nooit

lepiej zapobiegać niż leczyć proverb
bardziej opłaca się zapobieganie, niż naprawianie zaniedbań i błędów werk op tijd maakt welbereid

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał beter één vogel in de hand dan tien in de lucht

lepton ˈlɛptɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem; lepton
(historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji; lepton

lesba n
(pogardliwie) lesbijka pot

lesbijka lɛzˈbʲijka n
homoseksualna kobieta; lesbienne

lesbijski adj
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom lesbisch

less lɛs n
(geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego; löss

leszcz lɛʃʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna; brasem

leszczyna lɛʃˈʧ̑ɨ̃na n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi; hazelaar

letni ˈlɛtʲɲi adj
o substancji: ciepły, lecz nie gorący lauw

lew lɛf n
(jednostka monetarna) bułgarska jednostka monetarna; 100 stotinek; lev
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; leeuw

lewar n
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów krik

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy; linkerkant

lewy ˈlɛvɨ adj
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka links

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
o ubraniu dobrze się układać na kimś passen
zachowywać pozycję poziomą liggen

liana ˈlʲjãna n
(botanika, botaniczny) roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych; liaan

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Liban Libanees

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce liberaal

libido lʲiˈbʲidɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego; libido

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego; licentie

liceum lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm n
szkoła średnia zawodowa lub ogólnokształcąca, przygotowująca do studiów uniwersyteckich; lyceum

lichenometria n
metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów; lichenometrie

lichwa ˈlʲixfa n
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze; woeker

lichwiarski adj
(pejoratywnie, pejoratywny) dotyczący lichwy albo lichwiarza woeker-

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); getal aantal
zapis liczby (1.1) getal

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu; atoomnummer

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0; geheel getal

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element meervoud

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych; irrationaal getal

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą; priemgetal

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej; dualis

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy enkelvoud

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
(gramatyka) nazwa liczby telwoord

liczebnik główny n
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej hoofdtelwoord

liczebnik porządkowy n
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu rangtelwoord

liczi chińskie ˈlʲiʧ̑ʲi ˈçĩj̃sʲcɛ n
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie lychee

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; teller

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek talrijk

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór tellen berekenen
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne berekenen

liga ˈlʲiɡa n
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. liga
zrzeszenie osób, organizacji lub państw liga

likier ˈlʲicɛr n
słodki i mocny napój alkoholowy; likeur

lilak ˈlʲilak n
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych; vlier

lilia ˈlʲilʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; lelie

limba ˈlʲĩmba n
(botanika, botaniczny) drzewo z gatunku sosna limba; alpenden

limit ˈlʲĩmʲit n
granica niemożliwa do przekroczenia grens

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska; limnologie

limuzyna n
(motoryzacja) luksusowy samochód; limo

lin lʲĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba; zeelt

lina ˈlʲĩna n
elastyczne cięgno z włókna lub drutów; touw

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca linguïst

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku linguïstiek

linia ˈlʲĩɲja n
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka lijn regel
trasa dla środków lokomocji lijn

linie lotnicze n
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego; luchtvaartmaatschappij

linijka lʲĩˈɲijka n
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości; liniaal meetlat

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
mający związek z linią lineair

link lʲĩŋk n
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie link

lipa ˈlʲipa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych; linde lindeboom

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); juli

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych; vlagzalm

lipodystrofia ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja n
(medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej; lipodystrofie

lira ˈlʲira n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej lier
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun; lier

lis lʲis n
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie; vos

lisica lʲiˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica lisa wijfjesvos

list lʲist n
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie brief
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu brief
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1) brief

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją; open brief

lista ˈlʲista n
elementy zapisane w kolejności lijst

listek ˈlʲistɛk n
(zdrobniale) od: liść blaadje
jedna z blaszek liściowych, część liścia złożonego, osadzona na wspólnej osadce blaadje

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki postbode

listopad lʲiˈstɔpat n
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); november

listwa przypodłogowa n
(budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze plint

lit lʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3; lithium

litania n
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem; litanie

litera lʲiˈtɛra n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów; letter karakter

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
mający związek z literaturą literair

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym; literatuur

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą; literatuurwetenschap

literować v
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa spellen

literówka ˌlʲitɛˈrufka n
błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie tikfout

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Litwy lub Litwinów Litouws

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
bałtyjski język używany przez Litwinów; Litouws

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; lithografie

litość ˈlʲitɔɕʨ̑ n
współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś erbarmen

litr lʲitr̥ n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny; liter

liturgia lʲiˈturʲɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym liturgie

liturgiczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii liturgisch

liverpoolski adj
odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem liverpools

lizak ˈlʲizak n
twardy cukierek na patyku lekstok

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym likken

liść lʲiɕʨ̑ n
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu; blad

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
(kulinaria) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa laurier

lodowaty ˌlɔdɔˈvatɨ adj
zimny jak lód, bardzo zimny ijskoud

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
wolno płynąca rzeka lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu; gletsjer

lodowisko ˌlɔdɔˈvʲiskɔ n
miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach; ijsbaan

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków; ijsbreker

lody n
(spożywczy) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków ijs roomijs

lodówka lɔˈdufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki; ijseend
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze; koelkast

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument; logaritme

logiczny lɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z logiką, zgodny z logiką logisch

logika ˈlɔɟika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; redeneerkunde logica
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych logica

logistyka n
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; logistiek
(wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska; logistiek

logo ˈlɔɡɔ n
znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną; logo

logotyp n
(drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia logo
logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim logo

lokalny lɔˈkalnɨ adj
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca lokaal
(informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku lokaal

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; . locomotief

lombard ˈlɔ̃mbart n
instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych; lommerd

londyński lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci adj
pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu Londens

lont lɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika lont

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103; lawrencium

lornetka lɔrˈnɛtka n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych kijker

los lɔs n
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej lot
fatum, przeznaczenie lot
wydarzenia, bieg czyjegoś życia lot

losowy lɔˈsɔvɨ adj
przypadkowy, niezależny od decyzji willekeurig

lot lɔt n
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu vlucht

loteria n
gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie loterij

lotka ˈlɔtka n
(sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona pluimbal

lotnik ˈlɔtʲɲik n
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi aviateur

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych; luchthaven vliegveld

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy; vliegdekschip

lotny adj
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący vluchtig
łatwo unoszący się w powietrzu vluchtig

lotos ˈlɔtɔs n
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych; lotus

lub lup conjunction
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa; of

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak; Franse selder

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem leuk vinden lusten mogen

lucerna luˈʦ̑ɛrna n
(botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych; luzerne

lud lut n
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie volk
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędący narodem volk

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium bevolking

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie; volkerenmoord genocide

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka menselijk
(przenośnie, przenośnia) humanitarny, dobry menselijk
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka menselijk

ludzkość ˈluʦ̑kɔɕʨ̑ n
ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie mensheid

luka ˈluka n
brak lub niedobór czegoś hiaat
puste miejsce hiaat

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji; drop
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory drop

luksus ˈluksus n
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek; luxe

lulać ˈlulaʨ̑ v
kołysać dziecko (najczęściej do snu) in slaap wiegen

lumbago lũmˈbaɡɔ n
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa; spit

luneta n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw verrekijker

lupa ˈlupa n
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu; loep

lustro ˈlustrɔ n
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; spiegel

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra; lutheranisme

lutet ˈlutɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71; lutetium

lutnia ˈlutʲɲa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę; luit

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem solderen

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania; soldeerbout

luty ˈlutɨ n
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) februari regenmaand sprokkelmaand

luźno ˈluʑnɔ adv
w sposób luźny, swobodny ruim

luźny ˈluʑnɨ adj
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach) los
nieumocowany los

lwi lvʲi adj
właściwy lwu, należący do lwa leeuwen-

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ idiom
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym leeuwendeel

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica lwa leeuwin

lód lut n
stały stan skupienia wody; ijs
(potocznie, potoczny) lodowisko ijs
często w lm deser przyrządzany ze zmrożonego mleka, czasem z dodatkiem owoców oraz innych substancji ijs

ląd lɔ̃nt n
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów; land

lądowanie ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: lądować landing

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
osiadać na czymś – z powietrza lub wody landen

lędźwie ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą lende

lęk lɛ̃ŋk n
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny; angst

lśnić l̥ʲɕɲiʨ̑ v
świecić, błyszczeć, odbijać światło blinken

maca ˈmaʦ̑a n
płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy; matse

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Macedonia lub Macedończyków Macedonisch
odnoszący się do regionu Macedonia w Grecji lub mieszkańców tego regionu Macedonisch

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Macedonii; Macedonisch
język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii; Macedonisch

machać ˈmaxaʨ̑ v
szybko, wahadłowo ruszać czymś zwaaien

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion; baarmoeder

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia; matrix

macierzyństwo ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ n
bycie matką materniteit

macocha maˈʦ̑ɔxa n
żona ojca, ale nie matka stiefmoeder

maczeta maˈʧ̑ɛta n
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach; kapmes

maczuga n
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu; knuppel

mafia ˈmafʲja n
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce maffia

magazyn maˈɡazɨ̃n n
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów magazijn

magenta maˈɡɛ̃nta n
barwa purpurowa; magenta

magia ˈmaɟja n
praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne; magie

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z magią magisch

magik ˈmaɟik n
osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii goochelaar

magma ˈmaɡma n
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej; magma

magnes ˈmaɡnɛs n
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów); magneet

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej; bandopnemer

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes magnetisch
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym) magnetisch

magnetyzm n
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych magnetisme

magnez ˈmaɡnɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12 magnesium

magnolia maɡˈnɔlʲja n
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych; magnolia

mahoń ˈmaxɔ̃ɲ n
(potocznie, potoczny) mebel z mahoniu (1.1) mahonie
drewno otrzymywane z mahoniowca mahonie
kolor czerwonobrunatny mahonie
mahoniowiec mahonie

maisz n
(łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) młody ptak szkolony do polowań tersel tarsel telsel tercelet tessel tiercelet

maj maj n
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) mei bloeimaand

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; marjolein
(kulinaria) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1) marjolein

majestat n
dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy majesteit

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) pełen dostojnej powagi majesteitisch

majonez maˈjɔ̃nɛs n
(kulinaria) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju mayonaise

mak mak n
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; klaproos

makabryczny ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ adj
wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu macaber

makak ˈmakak n
(zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa; makaak

makaron maˈkarɔ̃n n
(spożywczy) (kulinaria) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli; macaroni

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach; kneu

makrela maˈkrɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus; makreel

makrosomia n
(medycyna, medyczny) nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego macrosomie

maksimum n
największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość maximum

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu) maximal

makulatura ˌmakulaˈtura n
(drukarstwo, drukarski) arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem oud papier
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bezwartościowe, mierne książki oud papier

malajski maˈlajsʲci adj
dotyczący Malezji, pochodzący z Malezji, taki jak na Malezji Maleis

malajski maˈlajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów Maleis

malapropizm n
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt; verhaspeling

malaria maˈlarʲja n
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej; malaria

malarstwo maˈlarstfɔ n
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana); schilderkunst

malarz ˈmalaʃ n
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku schilder
(sztuka) artysta, który maluje obrazy schilder

malec ˈmalɛʦ̑ n
mały chłopiec dreumes

malina maˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; framboos
(potocznie, potoczny) (kulinaria) owoc maliny właściwej (1.2) framboos

malinka maˈlʲĩnka n
(potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku; zuigplek

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin frambozen-

malować maˈlɔvaʨ̑ v
tworzyć obraz lub dzieło malarskie schilderen

malowniczy adj
pełny walorów malarskich pittoresk

maltański malˈtãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta Maltees
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta Maltees

maltański malˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty; Maltees

malutki maˈlutʲci adj
bardzo mały; (zdrobniale) od: mały minuscule

mama ˈmãma n
(potocznie, potoczny) matka mammie

mamka ˈmãmka n
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko min

mamut ˈmãmut n
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych; mammoet

mandala mãnˈdala n
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii; mandala

mandaryn n
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach; mandarijn

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców; mandarijn
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce mandarijn

mandat ˈmãndat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie; bekeuring

mandola mãnˈdɔla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny, szarpany instrument strunowy; mandola

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny; mandoline

manekin mãˈnɛcĩn n
figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka; mannequin

manewr ˈmãnɛfr̥ n
zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej; manoeuvre
zręczne posunięcie manoeuvre
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania manoeuvre

manga ˈmãŋɡa n
japoński komiks; manga

mangan ˈmãŋɡãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25; mangaan manganium

mango ˈmãŋɡɔ n
(kulinaria) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) mango

mangusta mãŋˈɡusta n
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki; mangoeste

maniak ˈmãɲak ˈmãɲjak n
(medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej dolleman
(potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany dolleman

mankiet ˈmãŋʲcɛt n
(krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę manchet

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do mierzenia ciśnienia; manometer

mantykora n
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil; manticore

manul n
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych; manoel

manx mãŋks n
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man; Manx

maoizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin; maoïsme

maoryski adj
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów Maori

maoryski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski; Maori

mapa ˈmapa n
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba; kaart landkaart

mapa topograficzna ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na n
dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni; topografische kaart

marabut afrykański maˈrabut ˌafrɨˈkãj̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych; Afrikaanse maraboe

maraton maˈratɔ̃n n
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m marathon

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
(kulinaria) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych; marsepein

marchew ˈmarxɛf n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.; wortel

marchia n
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w Imperium Karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię; mark

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
(kulinaria) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych; margarine

margines n
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu; kantlijn

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych; marihuana

marka ˈmarka n
znak na produktach danej firmy mark

markasyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza; marcasiet

markiza marʲˈciza n
daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp. luifel

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego; marxisme

marmolada ˌmarmɔˈlada n
(kulinaria) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem; confituur

marmur ˈmarmur n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny; marmer

marnieć v
tracić wartość, stawać się marnym kwijnen

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści verdoen

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Maroka Marokkaans

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
(przymiotnik) od Mars Mars-

marsz marʃ n
przemieszczanie się, pochód wojsk; mars
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy mars
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice; mars

marszand ˈmarʃãnt n
(sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki kunsthandelaar

marszałek marˈʃawɛk n
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce; maarschalk

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp. stilleven

martwy ˈmartfɨ adj
taki, który umarł dood

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu marine zeemacht

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa; marine

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
człowiek należący do załogi okrętu lub statku; zeeman matroos

marynata n
(kulinaria) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych; marinade

marynować v
(kulinaria) zaprawiać w zalewie octowej marineren

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) maart

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego droom
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu droom
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś droom

marznący deszcz marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię; ijzel

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło dromen

masa ˈmasa n
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; massa

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków; parelmoer

masaż ˈmasaʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała; massage

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
osoba zajmująca się masażem masseur

masażystka ˌmasaˈʒɨstka n
kobieta wykonująca masaż masseuse

maska ˈmaska n
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych; masker

maskonur maˈskɔ̃nur n
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku; papegaaiduiker alk

maskotka maˈskɔtka n
coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście mascotte

masochizm maˈsɔçism̥ n
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia masochisme
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom; masochisme

masować v
wykonywać masaż masseren

masowy maˈsɔvɨ adj
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów massaal

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi; mastectomie

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm masturbatie

masturbować ˌmasturˈbɔvaʨ̑ v
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem masturberen

masyw ˈmasɨf n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę massief

maszt maʃt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; mast
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie; mast

maszyna maˈʃɨ̃na n
urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy machine

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie mechaniczne do pisania tekstów; schrijfmachine

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
urządzenie do łączenia kawałków elastycznych materiałów za pomocą nici poprzez utworzenie szwu; naaimachine

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg; machinist

masło ˈmaswɔ n
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; boter
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych boter

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
(kulinaria) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej; pindakaas

mat mat n
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść; mat

mata ˈmata n
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych mat
plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp. mat

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z matematyką wiskundig

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
osoba zajmująca się zawodowo matematyką mathematicus

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych; wiskunde mathematica

materac maˈtɛraʦ̑ n
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych; matras

materia maˈtɛrʲja n
(filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie; materie
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych; materie

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
kierowanie się w życiu względami materialnymi materialisme

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
dotyczący materii, związany z pojęciem materii materieel
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi materieel

materiał maˈtɛrʲjaw n
to, z czego są wytwarzane przedmioty materiaal

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry; springstof

matka ˈmatka n
rodzic płci żeńskiej; moeder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru moeder
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo moeder

matma ˈmatma n
(potocznie, potoczny) lekcja matematyki wiskunde
(potocznie, potoczny) przedmiot matematyki wiskunde

matriarchalny ˌmatrʲjarˈxalnɨ adj
dotyczący matriarchatu matriarchaal

matriarchat maˈtrʲjarxat n
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety; matriarchaat

matrioszka maˈtrʲjɔʃka n
rosyjska drewniana zabawka przypominająca lalkę; matroesjka

matura maˈtura n
egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej; eindexamen

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję; mausoleum

mazurek maˈzurɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla; ringmus

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
niewielka ilość czegoś lub kogoś weinig beetje

małpa ˈmawpa n
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @ apenstaartje at
(zoologia, zoologiczny) człekokształtne zwierzę z rzędu naczelnych; aap apin

mały ˈmawɨ adj
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski klein
występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą) klein

mały ˈmawɨ n
dziecko, niedorosły kleintje

mały ekran ˈmawɨ ˈɛkrãn n
telewizja kleine scherm

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi pink

małż mawʃ n
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak; mossel

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci; huwelijk

małżeństwo wymuszone n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety; huwelijksdwang

maślanka maɕˈlãnka n
(spożywczy) (kulinaria) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany; karnemelk

maść maɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry; smeersel

mażoretka n
dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii; majorette

mdłości ˈmdwɔɕʨ̑i n
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty; misselijkheid

mdły mdwɨ adj
bez wyrazistego smaku flauw

mebel ˈmɛbɛl n
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń; meubel

mech mɛx n
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach mos

mechanika mɛˈxãɲika n
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; mechanica

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność mechanisme
grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań mechanisme

mechatronika ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika n
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki; mechatronica

mecz mɛʧ̑ n
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy wedstrijd

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie; moskee

medal ˈmɛdal n
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie; medaille erepenning

medalion mɛˈdalʲjɔ̃n n
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę; medaillon

mediana mɛˈdʲjãna n
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb); mediaan

meduza mɛˈduza n
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską; kwal

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia, geneeskunde artsenij

medycyna weterynaryjna n
nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce; diergeneeskunde

medyczny mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
związany z medycyną, dotyczący medycyny medisch

medytacja ˌmɛdɨˈtaʦ̑ʲja n
w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie; meditatie
pogrążanie się w myślach meditatie

medytować ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
uprawiać medytację mediteren

megalit mɛˈɡalʲit n
duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli; megaliet

meitner ˈmajtnɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109; meitnerium

mejoza mɛˈjɔza n
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej; meiose

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Meksyk Mexicaans

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia melancholie

melasa mɛˈlasa n
(kulinaria) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego; melasse

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania; melatonine

melodia mɛˈlɔdʲja n
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość; melodie

melodramatyczny adj
dotyczący melodramatu melodramatisch

meloman mɛˈlɔ̃mãn n
miłośnik muzyki (w domyśle: klasycznej) melomaan

melon ˈmɛlɔ̃n n
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1) meloen

melonik mɛˈlɔ̃ɲik n
sztywny, półkolisty kapelusz męski bolhoed

mem mɛ̃m n
dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury; meme
śmieszna idea, obrazek, powielany w internecie meme

menażeria ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych; menagerie

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101; mendelevium

mendoweszka ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda; schaamluis

menora mɛ̃ˈnɔra n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny; menora

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych; menstruatie

mentalista n
człowiek, który zajmuje się mentalizmem mentalist

mentalność n
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości mentaliteit

menu n
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji menu
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu menu

meronim mɛˈrɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia” meroniem

merytokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym; meritocratie

mesjasz n
(przenośnie, przenośnia) ten, który wybawia Messias

messidor n
nazwa dziesiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; messidor

meta ˈmɛta n
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach eindmeet

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; stofwisseling metabolisme

metafizyczny ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków metafysisch

metafizyka n
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu metafysica

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia; metafoor

metal ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; metaal

metan ˈmɛtãn n
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy; methaan

metempsychoza n
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz metempsychose

meteor mɛˈtɛɔr n
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid); meteoor

meteorolog ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk n
specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę meteoroloog weerkundige

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody; meteorologie weerkunde

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii meteorologisch

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni; meteoriet

metoda mɛˈtɔda n
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu methode

metodologia n
nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej; methodologie

metonimia n
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności; metonymia

metr mɛtr̥ n
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy; meter

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra; vierkante meter

metr sześcienny n
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra; kubieke meter

metro ˈmɛtrɔ n
podziemna kolej miejska metro

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego; metronoom

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju metropool wereldstad

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii metroseksueel

mewa ˈmɛva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o gęstym upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach basenów wodnych; meeuw

mezuza n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu; mezoeza

mglisty ˈmɡlʲistɨ adj
pełen mgły mistig

mgła mɡwa n
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność; mist nevel

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego; nevel nevelvlek

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ conjunction
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi namelijk
służy wprowadzeniu wyliczenia namelijk

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
(gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?; nominatief eerste naamval
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową; noemer

miara ˈmʲjara n
rozmiar maat

miasto ˈmʲjastɔ n
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; stad
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) stad
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1) stad binnenstad stadskern

miau mʲjaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota miauw

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
o kocie: wydawać charakterystyczny głos miauwen

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek; micel

miecz mʲjɛʧ̑ n
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem; zwaard

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem; zwaard van Damocles

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi koperen

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29; koper

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
(sport, sportowy) ranga, pozycja plaats plek
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś plaats
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś plaats
obszar lub punkt w przestrzeni plaats plek locatie

miejscownik mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?; locatief

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
związany z miastem stads-

mierzalny adj
taki, który daje się zmierzyć meetbaar

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar meten

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku; maand

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje huwelijksreis

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
dodawać, łączyć pojęcia itp. mengen
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) mengen mixen

mieszczański adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast burgerlijk

mieszczaństwo mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ n
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast; burgerij
(dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw burgerij

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi; woning flat

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
osoba, która gdzieś mieszka (żyje) inwoner

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem wonen

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
być w coś ubranym aanhebben
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś hebben
dążyć do oddania czegoś komuś hebben
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika hebben
dysponować środkami na wykonanie czegoś hebben
musieć coś zrobić hebben moeten

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ idiom
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć plaatsvinden

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że hopen

migdał ˈmʲiɡdaw n
(kulinaria) jadalna pestka owocu migdałowca pokryte brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; amandel

migdałek n
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła; keelamandel

migdałowiec n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku amandelboom

migdałowy ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ adj
zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem amandelkleurig

migotka mʲiˈɡɔtka n
(anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt; knipvlies

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami; migraine

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem; microbiologie

mikrobus n
(motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób busje

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia; microfoon

mikrometr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra; micrometer
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości micrometer

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem; microscoop

mila ˈmʲila n
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych; mijl

milczenie mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
nieodzywanie się, niemówienie stilte

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
nie mówić, nie wydawać głosu zwijgen

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy miljardair

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny militie
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji militie

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
tysięczna część metra; millimeter

militaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne militarisme

miliwolt mʲiˈlʲivɔlt n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) tysięczna część wolta millivolt

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają niettegenstaande

mina ˈmʲĩna n
wyraz twarzy gelaatsuitdrukking gezicht

minaret mʲĩˈnarɛt n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę; minaret

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach; mineralogie

minerał mʲĩˈnɛraw n
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną; mineraal delfstof

minimalizm n
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera) minimal art

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka n
spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część; minirok

minister mʲĩˈɲistɛr n
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem; minister

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
urząd, którego szefem jest minister ministerie

ministrant mʲĩˈɲistrãnt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy; misdienaar

minus ˈmʲĩnus conjunction
oprócz, z wyjątkiem min

minus ˈmʲĩnus n
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera; min

minuta mʲĩˈnuta n
jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); minuut

mion n
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego muon

miotła ˈmʲjɔtwa n
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy; bezem

mioza n
(medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka; miose

mirra ˈmʲirːa n
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec; mirre

misa ˈmʲisa n
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia kom

misja ˈmʲisʲja n
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania missie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców missie

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej missionaris

miska ˈmʲiska n
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; kom

mistrz mʲisṭʃ n
osoba najlepsza w czymś meester
najwyższy stopień kształcenia zawodowego; meester
przełożony w niektórych zakonach rycerskich meester

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem; mystiek

mistyczny adj
związany z mistyką, mistycyzmem mystiek
charakteryzujący się tajemniczością mystiek

mit mʲit n
baśń, stara opowieść fantastyczna; mythe

mitochondrium n
(biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe; mitochondrion

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; mythologie
nauka zajmująca się mitami mythologie

mizoandria n
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt kobiety do mężczyzn misandrie

mizofonia ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem; misofonie

mizoginia ˌmʲizɔˈɟĩɲja n
patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet; misogynie

miód mʲjut n
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; honing

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
(kulinaria) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw; mede

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców vruchtvlees

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne; weekdier

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami tussen

między innymi adv
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa onder andere

międzyczas mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʧ̑as n
(sport, sportowy) czas zawodnika na pewnym fragmencie wyścigu ondertussen

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów internationaal

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem zacht

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu; spier

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; vlees

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ idiom
(przenośnie, przenośnia) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie kanonnenvlees kanonnenvoer

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
(kulinaria) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na rodzaj) gehakt

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem vleeseter

mięsożerny ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ adj
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem carnivoor

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu; munt

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone; kwabaal

mięśniowy mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ adj
dotyczący mięśni musculair

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
okazywane współczucie, dobroć lub litość barmhartigheid genade

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym barmhartig

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; liefde
osoba, którą się kocha liefde
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym liefde

miłość jest ślepa ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa proverb
osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha liefde is blind

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy liefde op het eerste gezicht

miły ˈmʲiwɨ adj
wywołujący przyjemne uczucie aangenaam
uprzejmy, serdeczny aangenaam

miś mʲiɕ n
zabawka wyobrażająca misia (1.1); teddybeer

mknąć m̥knɔ̃ɲʨ̑ v
(książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód hollen

mleczarnia n
miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko zuivelwinkel zuivelfabriek

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka melkboer

mleko ˈmlɛkɔ n
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu melk

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi; sojadrank sojamelk

mleć mlɛʨ̑ v
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów malen

mnich mʲɲix n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich monnik

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
szacunkowe podanie miary, wielkości min of meer

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
mniejsza część jakiejś całości minderheid

mnożenie mnɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem vermenigvuldiging
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1) vermenigvuldigen
(rzeczownik odczasownikowy) od: mnożyć vermenigvuldigen

mnożyć ˈmnɔʒɨʨ̑ v
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać vermenigvuldigen

moc mɔʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; vermogen

mocz mɔʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt; urine

moda ˈmɔda n
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa mode

model ˈmɔdɛl n
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu; model
kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach model
(matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty; model
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu model
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody model

modem ˈmɔdɛ̃m n
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót; modem

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy; bidsprinkhaan

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum; gebed

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś bidden

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę lariks lork

moduł n
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości module

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
wprowadzać zmiany modificeren

mogiła mɔˈɟiwa n
miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary graf

mohel n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski rytualny rzezak; moheel

moher ˈmɔxɛr n
wełna z kóz angorskich; mohair

mojito n
(kulinaria) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty; mojito

mokradło mɔˈkradwɔ n
obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą; drasland

mokry ˈmɔkrɨ adj
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą nat

mol mɔl n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI; mol

molekularny adj
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś moleculair

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi; molecuul

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42; molybdeen

molibdenit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu; molybdeniet

molo ˈmɔlɔ n
pomost spacerowy wychodzący w morze; pier zeehoofd

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
krótki odcinek czasu ogenblik

momo n
(kulinaria) rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego; momo

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim; monarch

monarchia mɔ̃ˈnarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą; monarchie

moneta mɔ̃ˈnɛta n
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy; munt muntstuk geldstuk specie

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów Mongools

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
język urzędowy Mongolii; Mongools

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera beeldscherm
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru; beeldscherm

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
rower z jednym kołem eenwieler

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
życie w związku z tylko jednym partnerem; monogamie

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu; monografie

monogram mɔ̃ˈnɔɡrãm n
ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter; monogram

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo; monopolie

monoteistyczny ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom monotheïstisch

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga; monotheïsme

monstrancja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej monstrans ostensorium

montaż ˈmɔ̃ntaʃ n
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość; assemblage

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
budować coś z części in elkaar zetten

mop mɔp n
zmywak do podłogi na kiju dekzwabber

mops mɔps n
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów; pies należący do tej rasy; mopshond

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe; moraal ethiek

moralny mɔˈralnɨ adj
dotyczący moralności, opisujący moralność zedelijk
postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością zedelijk

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo moordenaar

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
celowe odebranie komuś życia moord

morela mɔˈrɛla n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoce tego drzewa abrikoos
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych; abrikoos

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu; morfeem

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; morfologie

moroszka mɔˈrɔʃka n
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach; kruipbraam

mors mɔrs n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki; walrus

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa; heek

morze ˈmɔ.ʒɛ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; zee
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś zee

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) Phocaena phocaena, ssak morski półkuli północnej, waleń spokrewniony z delfinem; bruinvis

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
stop miedzi z cynkiem; messing

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
wykonany z mosiądzu geelkoperen

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń); klamboe

most mɔst n
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą; brug

most zwodzony n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków; basculebrug

mostek ˈmɔstɛk n
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej; borstbeen

moszna ˈmɔʃna n
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem; scrotum

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób; motorfiets

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały; bromfiets brommer

motyka mɔˈtɨka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; schoffel hak

motyl ˈmɔtɨl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera; vlinder kapel

mowa ˈmɔva n
przemówienie, wypowiedź; spraak
zdolność mówienia; spraak

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć spreken is zilver, zwijgen is goud

mowa nienawiści n
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej; haat zaaien

mozaika mɔˈzajka n
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie; mozaïek

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
(kulinaria) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek; mortier
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru; mortier

może ˈmɔʒɛ particle
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia misschien mogelijk
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby misschien wellicht

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować) mogelijkheid

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić mogelijk

mrok mrɔk n
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca duisternis

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych; mierenhoop

mrozić v
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie vriezen
powodować zamrażanie; mocno ochładzać vriezen
przenikać mrozem, chłodem vriezen
stawać się chłodniejszym vriezen

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
przejmująco zimny vorstig

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
wykonywać szybkie ruchy powiekami knipperen

mrówka ˈmrufka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae mier

mrówkojad mrufˈkɔjat n
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami; miereneter

mrównik ˈmruvʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka; aardvarken

mróz mrus n
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza; rijm rijp

msza m̥ʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; mis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku; mis

mszał n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej; misboek

mszyca ˈm̥ʃɨʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach; bladluis

mucha ˈmu.xa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity czarny dwuskrzydły owad; vlieg

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
(biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących; giftige paddestoel

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza; vliegenzwam

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami; Panteramaniet

muczeć v
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos loeien

mudżahedin n
muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym; moedjahied

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę; muezzin

mufka n
rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety; mof

mugol ˈmuɡɔl n
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności; dreuzel

mulcz mulʧ̑ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych; bodembedekking

mulczować mulˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
rozdrabniać materiał organiczny lub nieorganiczny celem utworzenia mulczu mulchen
stosować / nakładać mulcz mulchen

mumia ˈmũmʲja n
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem; mummie

mundur ˈmũndur n
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej; uniform

mur mur n
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku muur

murarz ˈmuraʃ n
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów metselaar

musaka muˈsaka n
(kulinaria) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej; moussaka

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
być zobowiązanym do zrobienia czegoś moeten
potrzebować zrobić coś moeten

muskuł ˈmuskuw n
(potocznie, potoczny) mięsień spier

muszka ˈmuʃka n
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata; vlinderdas

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
(wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów, musket

muszkieter n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz oddziałów specjalnych francuskiej gwardii królewskiej w XVII– i XVIII-wiecznej Francji; musketier
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet; musketier

muszla ˈmuʃla n
skorupa małża lub ślimaka schelp

musztarda muˈʃtarda n
(kulinaria) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu; mosterd

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych; mutatie

muza ˈmuza n
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami; Muze

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym; museum
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1) museum

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu; moslim

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów moslims

muzyk ˈmuzɨk n
osoba, która zajmuje się muzyką; musicus muzikant

muzyka ˈmuzɨka n
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków muziek
całokształt takich kompozycji muziek
sztuka układania takich kompozycji muziek

muzykolog n
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej musicoloog

muzykologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku; musicologie

muł muw n
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia; muildier

muślin ˈmuɕlʲĩn n
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna; mousseline

my mɨ personalPronoun
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca we wij

mydlnica lekarska mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska n
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej; zeepkruid

mydło ˈmɨdwɔ n
substancja używana do mycia i prania zeep

mykologia ˌmɨkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów; mycologie

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny; goudhaantje

mysz mɨʃ n
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; muis
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora muis
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych muis

myszka ˈmɨʃka n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece computermuis
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa computermuis

myszołów mɨˈʃɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady; buizerd

myć mɨʨ̑ v
czyścić coś za pomocą wody wassen

myśl mɨɕl̥ n
efekt pracy umysłu gedachte
zbiór powiązanych idei gedachte

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu denken
chcieć coś zrobić, mieć zamiar denken

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga; gevechtsvliegtuig

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta jager

móc muʦ̑ modal
być w stanie coś wykonać kunnen
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś mogen

mój muj pronoun
1 (osoba) lp mijn

mól mul n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania; mot

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
(potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach; boekenwurm
osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu boekenwurm

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie zeggen
rozmawiać spreken praten
posługiwać się jakimś językiem spreken praten
używać mowy do wyrażania myśli praten spreken

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”) tutoyeren

mózg musk n
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie; hersenen brein hersens

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
związany z mózgiem, dotyczący mózgu cerebraal

móżdżek n
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; kleine hersenen
(kulinaria) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego kleine hersenen

mączka ˈmɔ̃n͇ʧ̑ka n
sproszkowany surowiec techniczny meel

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem wijsheid

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie wijs

mąka ˈmɔ̃ŋka n
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż; meel bloem

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie; zeekat

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mężczyzna będący w małżeństwie man echtgenoot

męczennik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze; martelaar

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu wijze

męka ˈmɛ̃ŋka n
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne) kwelling

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
(gramatyka) (zobacz) rodzaj męski mannelijk
dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny mannelijk
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom mannelijk

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
dorosły człowiek płci męskiej; man

młode ˈmwɔdɛ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej welp

młodoturek n
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa; Jonge Turke

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością jeugd

młody ˈmwɔdɨ adj
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością jong jeugdig

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
młodzi ludzie jeugd

młot mwɔt n
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek hamer

młotek ˈmwɔtɛk n
narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ hamer

młyn mwɨ̃n n
budynek, w którym zboże miele się na mąkę molen

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
człowiek, który miele mąkę w młynie molenaar

mściciel ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba dokonująca zemsty, mszcząca się wreker

mściwy ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ adj
skłonny do zemsty, niewybaczający wraakzuchtig

mżawka ˈmʒafka n
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm; motregen

na na preposition
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem op

na lewą stronę na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ adv
o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz binnenstebuiten

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać uit het hoofd

na pierwszy rzut oka na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka
o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy op het eerste gezicht

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
… poprzedzająca wyliczenie przykładów bijvoorbeeld

na wszelki wypadek na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk idiom
przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym voor het geval dat

na zawsze adv
bez możliwości zmiany danego stanu eeuwig

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
zwrot używany przed toastem proost gezondheid
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął gezondheid proost

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią buiten

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem) buiten
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem) buiten

na żywo adv
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania rechtstreeks

nabiał ˈnabʲjaw n
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj zuivel

nabój ˈnabuj n
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy; patroon

nacięcie krocza n
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu; episiotomie

nacjonalista ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
(pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu nationalist

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro; nationalisme

naczyniak naˈʧ̑ɨ̃ɲak n
(medycyna, medyczny) łagodny nowotwór z układu naczyniowego; angioom

naczyniak krwionośny naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych hemangioom

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia vat

naczynie krwionośne n
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia bloedvat

nad nat preposition
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia boven

nadal ˈnadal adv
w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze nog steeds

nadawać naˈdavaʨ̑ v
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób omroepen

nadawca naˈdafʦ̑a n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę zender

nadciśnienie n
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne hypertensie

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś trappen

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy ramieniem a dłonią; pols

nadir ˈnadʲir n
(astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu; nadir

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek; bijnier

nadużycie n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem misbruik

nadwaga nadˈvaɡa n
nadmierna waga czegoś overgewicht

nadwzroczność n
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko; verziendheid

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy hoop uitzicht

nadzorca n
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś opzichter

nadzór ˈnadzur n
sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie toezicht

naganiacz naˈɡãɲaʧ̑ n
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania drijver

nagle ˈnaɡlɛ adv
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób plotseling

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
brak ubrania na ciele naaktheid

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej; grafsteen

nagroda naˈɡrɔda n
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę prijs

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD; brander

nagły ˈnaɡwɨ adj
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka plotseling

nagłówek naˈɡwuvɛk n
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem kop

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności eerst

najstarszy zawód świata najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata idiom
(eufemistycznie) prostytucja oudste beroep ter wereld

naklejka naˈklɛjka n
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś; klever

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie moer

naktuz n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego; kompashuis nachthuis

nakład ˈnakwat n
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma druk

naleśnik naˈlɛɕɲik n
(kulinaria) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek; pannenkoek

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru behoren

nalot ˈnalɔt n
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp. arrestatie

namiot ˈnãmʲjɔt n
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób; tent

namiętny nãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
świadczący o pożądaniu bevlogen

nandu ˈnãndu n
(ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia; nandoe

nanometr nãˈnɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa jednej miliardowej metra nanometer

napalm ˈnapalm n
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa; napalm

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie geil

naparstek naˈparstɛk n
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu; vingerhoed

napiwek naˈpʲivɛk n
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę; drinkgeld fooi

napletek naˈplɛtɛk n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia; voorhuid

napomnienie ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
karcące ostrzeżenie bevelen

naprawa naˈprava n
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów reparatie

naprawdę naˈpravdɛ particle
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością echt

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności herstellen

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if adv
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie tegenover

naprzeciwko preposition
po przeciwnej stronie tegenover

napój ˈnapuj n
(spożywczy) (kulinaria) płyn przeznaczony do picia; drank drankje

napój gazowany n
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla frisdrank

napędowy adj
związany z napędem, dotyczący napędu propulsief

narcyzm n
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby narcisme

narkolepsja n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu; narcolepsie

narkoman narˈkɔ̃mãn n
osoba uzależniona od narkotyków drugsverslaafde

narkotyk narˈkɔtɨk n
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne; drug

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu; nationaliteit

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem nationaal landelijk

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm; nationaal-socialisme

narta ˈnarta n
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu; ski

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona verloofde

narzeczony n
mężczyzna w okresie narzeczeństwa verloofde

narzędnik naˈʒɛ̃ndʲɲik n
(gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?; achtste naamval

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; gereedschap

naród ˈnarut n
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia, lub pochodzenie etniczne; natie

naskórek naˈskurɛk n
najbardziej zewnętrzna warstwa skóry; opperhuid

nastawa ołtarzowa n
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie; altaarstuk

nastrój ˈnastruj n
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny; humeur
wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca humeur

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
mający nastąpić, kolejny volgende

nasz naʃ pronoun
1 osoba lm: należący do nas lub mający związek z nami ons

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję; halsband

natchnienie n
coś, co powoduje twórcze działanie ingeving

native speaker n
osoba posługująca się danym językiem jako językiem ojczystym moedertaalspreekster moedertaalspreker

native speakerka n
kobieta korzystająca z konkretnego języka jako języka ojczystego moedertaalspreekster

natura naˈtura n
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka; natuur

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
charakterystyczny dla natury natuurlijk
najbardziej powszechny, zwykły natuurlijk
wykonany z surowców występujących w naturze natuurlijk

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba zajmująca się nauczaniem; leraar onderwijzer

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
kobieta, która zajmuje się nauczaniem Leraar Lerares

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza; wetenschap
proces uczenia (siebie lub kogoś) wetenschap

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
człowiek zajmujący się nauką; wetenschapper

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
związany z nauką wetenschappelijk

nawa ˈnava n
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium; schip

nawet ˈnavɛt particle
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją zelfs
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru zelfs

nawias ˈnavʲjas n
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; haakje
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1) haakje

nawijać v
zwijać coś na coś wikkelen

nawyk ˈnavɨk n
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność; gewoonte

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego elkaar

nawóz ˈnavus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby kunstmest
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby; kunstmest

nazizm ˈnaʑism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza; nazisme

nazwa ˈnazva n
wyraz lub termin określający coś naam

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
(zobacz) rzeczownik własny eigennaam

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
nazwa rodziny, do której dana osoba należy; achternaam familienaam

nazwisko panieńskie n
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż meisjesnaam geboortenaam

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
określać nazwą, mianem noemen

nazywać rzeczy po imieniu naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu v
mówić szczerze, bez ogródek de dingen bij hun naam noemen

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑ v
powtarzać po kimś jakąś czynność imiteren

neapolitański ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci adj
związany z Neapolem lub neapolitańczykami Napolitaans

negować nɛˈɡɔvaʨ̑ v
zaprzeczać ontkennen
odrzucać, podważać słuszność czegoś ontkennen

nekromancja n
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości; dodenbezwering

nektarynka ˌnɛktaˈrɨ̃nka n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1) nectarine
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką; nectarine

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60; neodymium

neoliberalizm n
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę; neoliberalisme

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku; neologisme

neon ˈnɛɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10; neon

neonatologia ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi; neonatologie

nepalski nɛˈpalsʲci adj
odnoszący się do państwa Nepal Nepalees

nepalski nɛˈpalsʲci n
język urzędowy Nepalu; Nepalees

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi i znajomymi nepotisme

neptun ˈnɛptũn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93; neptunium

nerd nɛrt n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną; nerd

nerka ˈnɛrka n
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt; nier

nerw nɛrf n
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych; zenuw
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu; zenuw

nestoriański adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nestorianizmu nestoriaans

neuron n
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji; neuron

neuropatia ˌnɛwrɔˈpatʲja n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn neuropathie

neurotyczny ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę neurotisch

neutralność n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami neutraliteit

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny onzijdig

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru; neutrino

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego; neutron

ni ɲi n
nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”; nu

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu niets niks

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów Nederlands

nie ɲɛ particle
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów niet
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś nee neen

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
nie ma skutku bez przyczyny waar rook is, is vuur

nie ma mowy ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ idiom
o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa echt niet

nie mieć bladego pojęcia ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ blaˈdɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a v
całkowicie nie posiadać wiedzy, informacji na określony temat lub w określonej sprawie geen flauw idee hebben

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników Keulen en Aken zijn niet op één dag gebouwd Rome is niet op één dag gebouwd

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości het is niet alles goud wat er blinkt

nie wywołuj wilka z lasu ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu proverb
nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi slapende honden wekt men niet

nie- ɲɛ prefix
niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik on-
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający… on-
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy niet

nieakceptowalny adj
taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania onaanvaardbaar

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody gevaar

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego gevaarlijk

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
w kolorze podobnym do niebieskiego blauwig

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy; blauw

niebo ˈɲɛbɔ n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; hemel lucht
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie hemel

niech żyje ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ interjection
wiwat na cześć kogoś lub czegoś lang leve

niechlujny ɲɛˈxlujnɨ adj
niestaranny, niedbały, byle jaki slordig

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu aarzelend

niecierpliwość ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś ongeduldigheid

niecierpliwy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości ongeduldig

nieczystość ɲɛˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego onreinheid

nieczysty adj
niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki onzuiver

nieczytelny adj
niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać onleesbaar

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach de appel valt niet ver van de boom

niedawno ɲɛˈdavnɔ adv
w niedalekiej przeszłości onlangs recentelijk kort geleden

niedbały adj
wyrażający lekceważenie achteloos
świadczący o braku staranności achteloos

niedokrwienie ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu ischemie

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi; bloedarmoede

niedokrwistość złośliwa ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔʑʥ̑ zwɔɕˈlʲiva n
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna, niedokrwistość niedoborowa wywołana zaburzeniem wchłaniania witaminy B12 pernicieuze anemie

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu peuk

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć beschikbaar

niedoświadczony adj
nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie onervaren

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów ondervoeding

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
siódmy i ostatni dzień tygodnia; zondag

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae); beer

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę; ijsbeer

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy ondeugend

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy verwaarloosbaar

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości vaag
ciemny, słabo oświetlony vaag

niekompetentny ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ adj
nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu onbekwaam

nieletni n
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia onbelangrijk

nielogiczny adj
sprzeczny z prawidłami logiki onlogisch

nieludzki ɲɛˈluʦ̑ʲci adj
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi onmenselijk

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec Duits

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki); Duits de Duits taal

niemieckojęzyczny ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem niemieckim Duitstalig
spisany, stworzony w języku niemieckim Duitstalig
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim Duitstalig

niemniej jednak
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu nochtans

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, którego nie da się urzeczywistnić onmogelijk

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
taki, który nie może mówić stom

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś haten

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
silna niechęć, awersja, wrogość haat

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) zamyślony, nieuważny absent
taki, którego nie ma tam, gdzie się go spodziewa absent

nieoczekiwanie ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ adv
nagle, niespodziewanie onverwachts

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się onverwacht

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same onverbogen

nieodwracalny adj
taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu onomkeerbaar

nieoficjalny adj
taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości officieus

nieokreślony ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
niejasny, nieprecyzyjny, niezupełnie zdefiniowany, niezupełnie określony ongedefinieerd willekeurig

nieorganiczny adj
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych anorganisch

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa oneven

niepewność ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑ n
brak pewności onzekerheid

niepewny ɲɛˈpɛvnɨ adj
ciężki do przewidzenia, niebezpieczny, ryzykowny; taki, który nie jest pewny, oczywisty, jasny hachelijk

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych; onafhankelijkheid zelfstandigheid

niepokalany adj
w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą vlekkeloos

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi ongerustheid

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji misverstand

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa ongehoorzaamheid

nieposłuszny adj
odznaczający się nieposłuszeństwem ongehoorzaam

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej intransitief onovergankelijk

nieprzetłumaczalny ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ adj
niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język onvertaalbaar

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
taki, którego nie da się przewidzieć onvoorspelbaar

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
który nie sprzyja, nastawiony niechętnie, wrogo onvriendelijk

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
taki, który stracił przytomność, świadomość bewusteloos

nieraz ˈɲɛras adv
czasami, niekiedy soms

nieregularny adj
pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu onregelmatig

nieruchomy ˌɲɛruˈxɔ̃mɨ adj
bez ruchu, nie zmieniający pozycji, położenia bewegingsloos

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości ongelijkheid

nieskazitelnie ˌɲɛskaʑiˈtɛlʲɲɛ adv
w sposób nieskazitelny onberispelijk

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
niemający końca, niekończący się oneindig

nieskuteczny adj
pozbawiący skuteczności, niedziałający ineffectief

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
coś, czego się ktoś nie spodziewa verrassing

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
nerwowy rusteloos

niesprawiedliwość ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
brak sprawiedliwości onrecht
niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie onrecht

niesprawiedliwy ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości onrechtvaardig

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce helaas jammer genoeg

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne een ongeluk komt nooit alleen

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie ongeluk
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń ongeluk

nieszkodliwy adj
niestanowiący zagrożenia ongevaarlijk

niesłyszalny ˌɲɛswɨˈʃalnɨ adj
taki, którego nie da się usłyszeć onhoorbaar

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją; vleermuis

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
taki, który musi się stać onafwendbaar

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia ongeldig

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności ondankbaar

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem ongeloofwaardig

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi onzichtbaar

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie onwetendheid

niewielki ɲɛˈvʲjɛlʲci adj
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu klein
taki, który ma małe znaczenie lub wartość klein

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu onschuld

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy onschuldig

niewola ɲɛˈvɔla n
brak wolności, suwerenności; zamknięcie slavernij

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia; slavernij

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa slaafs

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
osoba będąca w niewoli slaaf

niewyobrażalny ˌɲɛvɨɔbraˈʒalnɨ adj
(książkowy) niedający się wyobrazić onvoorstelbaar

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia zonder twijfel

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być fout

niezależnie adv
bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności) onafhankelijk

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
bycie niezależnym od kogoś zelfstandigheid

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych; vergeet-mij-niet

niezapomniany adj
taki, którego nie można zapomnieć onvergetelijk

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny onmisbaar

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ n
nieumiejętność podjęcia decyzji besluiteloosheid

niezidentyfikowany obiekt latający n
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski; UFO

niezliczony adj
niedający się zliczyć, bardzo liczny ontelbaar

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany onbekend

niezniszczalny ˌɲɛzʲɲiʃˈʧ̑alnɨ adj
taki, którego nie da się zniszczyć onverwoestbaar

nieznośny ɲɛˈznɔɕnɨ adj
taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący onduldbaar

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
(przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny onbegrijpelijk
niedający się zrozumieć onbegrijpelijk

niezwyciężony ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
taki, którego nie da się zwyciężyć onoverwinnelijk

niełupka ɲɛˈwupka n
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie; dopvrucht

nieśmiałość ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie verlegenheid

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
niemający pewności siebie, wstydliwy gereserveerd

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas; onsterfelijkheid

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający onsterfelijk

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym dragen

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
zwykle o mężczyźnie: niemający żony ongehuwd

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
w żadnym czasie, momencie, sytuacji nooit nimmer

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
w żadnym miejscu nergens

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Nigeria Nigeriaans

nihilizm n
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości; (ethisch) [[nihilisme]]

nijaki ɲiˈjäci adj
(gramatyka) rodzaj nijaki onzijdig

nikiel ˈɲicɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28; nikkel

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu; nicotine

nikt ɲikt pronoun
żadna osoba niemand

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet; nymfomanie

niniejszym ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m adv
(urzędowy) tak więc, tym oto aktem, pismem, wystąpieniem hierbij

niob ɲɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41; niobium

nirwana ɲirˈvãna n
w buddyzmie: oświecenie, wyzwolenie, cel praktyki buddyjskiej; nirwana

niski ˈɲisʲci adj
mający mały wymiar w pionie laag kort
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości laag lage

nisza n
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby nis
(geologia, geologiczny) zagłębienie w skale nis
coś względnie małego, co jest nieco niżej położone w obrębie większej powierzchni nis
niezajęta i mniejsza część jakiejś dziedziny, postaci przejawu życia nis

niszczarka n
urządzenie służące do niszczenia dokumentów versnipperaar

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji vernietigen verwoesten

nit ɲit n
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym; klinknagel

niuans ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s n
drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień nuance

nivôse n
nazwa czwartego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; nivôse

niwchijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski; Nivch

nizina ɲiˈʑĩna n
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m. laagland

nić ɲiʨ̑ n
cienkie włókno używane np. do szycia draad

niż ɲiʃ conjunction
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami dan

no nɔ particle
(potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie jep

nobel ˈnɔbɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102; nobelium

noc nɔʦ̑ n
okres od zmierzchu do świtu; nacht

nocebo nɔˈʦ̑ɛbɔ n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne; nocebo

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
naczynie do oddawania moczu i kału, używane zwłaszcza przez małe dzieci; po

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy [[nacht]]-

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień nachtbraker

noga ˈnɔɡa n
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; been
element budowy mebla been

nominacja n
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie nominatie
zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska nominatie

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
zupełny brak sensu, niedorzeczność; nonsens

normalność n
cecha tego, co normalne, brak dziwactw normaliteit

normalny nɔrˈmalnɨ adj
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być normaal
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne normaal
najczęściej spotykany, typowy normaal
o bilecie pełnopłatny normaal
zdrowy psychicznie i fizycznie normaal

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów Noors

norweski nɔrˈvɛsʲci n
język urzędowy Norwegii; Noors

nos nɔs n
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; neus
dziób samolotu neus

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie dragen
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu dragen

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych; neushoorn

nosze n
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych; baar

notariusz n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron notaris

notes ˈnɔtɛs n
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek; cursusblok

nowenna n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie praktyka dewocyjna polegająca na powtarzaniu dziewięciokrotnie, w tych samych odstępach czasu, zwykle przed większymi uroczystościami kościelnymi, specjalnej modlitwy lub modlitw; noveen

nowoczesny ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny modern

nowokaledoński adj
związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii Nieuw-Caledonisch

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat; boreling

nowotwór nɔˈvɔtfur n
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki; tumor

nowy ˈnɔvɨ adj
istniejący od niedawna nieuw
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego nieuw

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa neusgat

nozologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób; nosologie

nożownik n
rzemieślnik produkujący noże messenmaker

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
małe nożyce; schaar

nuda ˈnuda n
stan, gdy jest nudno; dzieje się coś nieciekawego, nudnego, nużącego; verveling

nudny ˈnudnɨ adj
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie saai

numer ˈnũmɛr n
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru nummer

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami nummeren

numeryczny ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ adj
składający się z liczb lub cyfr numeriek

nur nur n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy; duiker

nurek ˈnurɛk n
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych duiker

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
pływać pod powierzchnią wody duiken

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy; grote zaagbek

nuta ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość noot

nutria ˈnutrʲja n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia; beverrat

nużyca n
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt; schurft

nóż nuʃ n
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia; mes

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
działać przyciągająco lokken

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony ellendig

o ɔ n
dwudziesta litera polskiego alfabetu; over

oaza ɔˈaza n
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody; oase

obalać ɔˈbalaʨ̑ v
odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp. omverwerpen

obcas ˈɔpʦ̑as n
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry; hak

obchodzić się jak z jajkiem v
obchodzić się z kimś lub czymś bardzo ostrożnie, ze szczególną delikatnością op eieren lopen

obcojęzyczny ˌɔpʦ̑ɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
odnoszący się do innego języka anderstalig
posługujący się językiem obcym anderstalig

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
nienależący do jakiegoś kręgu allochtoon

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
ktoś nienależący do danej grupy vreemdeling

obecnie ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ adv
teraz, aktualnie, w tym momencie hedendaags

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
bycie, przebywanie gdzieś aanwezigheid

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
mieścić w sobie bevatten
otaczać ramionami omarmen

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego; obelisk

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś overvloed

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś overvloedig

obiad ˈɔbʲjat n
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia; middageten lunch

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę beloven

obiecywać gruszki na wierzbie ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʥ̑ ˈɡruʃʲci na‿ˈvʲjɛʒbʲjɛ v
składać obietnice bez pokrycia gouden bergen beloven

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury object
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności object
rzecz fizycznie istniejąca object

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia objectief

obiektywność n
cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność objectiviteit

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
istniejący niezależnie od poznającego podmiotu nuchter
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń objectief

obierać ɔˈbʲjɛraʨ̑ v
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp. schillen

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości belofte

objaw ˈɔbʲjaf n
oznaka jakiegoś zjawiska symptoom

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni inhoud
(matematyka, matematyczny) miara przestrzeni inhoud

oblegać v
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie belegeren

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia belegering

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką; sleutelbeen

obojętność ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś onverschilligheid

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś onverschillig

obok ˈɔbɔk preposition
w niedużej odległości naast

obora ɔˈbɔra n
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania koeiestal

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary plicht

obrabiarka ˌɔbraˈbʲjarka n
maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów; werktuigmachine

obraz ˈɔbras n
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji beeld schilderij
widok na ekranie urządzenia beeld
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia beeld
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia beeld

obraza ɔbˈraza n
urażenie czyjejś godności osobistej belediging

obraźliwy ˌɔbraʑˈlʲivɨ adj
stanowiący dla kogoś obrazę beledigend

obrona ɔbˈrɔ̃na n
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją verdediging

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp. verdediger
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny verdediger
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej verdediger

obroża ɔbˈrɔʒa n
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego halsband

obrus ˈɔbrus n
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu; tafelkleed

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych; besnijdenis

obrzęk n
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała oedeem

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa; trouwring

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu; hoepel
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś hoepel

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa; observatorium

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś observeren

obsesja ɔpˈsɛsʲja n
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności bezetenheid

obsesyjny adj
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji obsessief

obszar ˈɔpʃar n
ograniczona część powierzchni gebied

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami schoeisel

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a n
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie; ring

obwód ˈɔbvut n
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej; omtrek

obwód drukowany n
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych; printplaat

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję; burger

obywatelski ˌɔbɨvaˈtɛlsʲci adj
związany z obywatelem, właściwy obywatelowi civiel

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki; staatsburgerschap

obój ˈɔbuj n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych; hobo

obóz ˈɔbus n
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje kamp

obóz dla uchodźców n
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową; vluchtelingenkamp

obłok ˈɔbwɔk n
(meteorologia, meteorologiczny) kłęby zawieszonej wysoko nad ziemią skroplonej pary wodnej wolk

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi oceaan wereldzee

oceaniczny adj
dotyczący oceanu, związany z oceanem Oceanisch

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
nauka o oceanach i morzach; zeekunde

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
(zoologia, zoologiczny) kotowaty drapieżnik amerykański; ocelot pardelkat

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
(szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi punt
opinia kogoś o czymś lub kimś beoordeling
oszacowanie wartości czegoś beoordeling

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
(spożywczy) (kulinaria) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami; azijn

ochota ɔˈxɔta n
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś afgunst

ochra ˈɔxra n
barwa żółtobrunatna oker

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu bescherming

octan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego; acetaat

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
pragnienie, żądanie verwachting

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
dłużej czekać verwachten afwachten wachten op
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś verwachten

oczerniać v
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle verguizen

oczodół ɔˈʧ̑ɔduw n
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna; oogkas

oczytany adj
taki, który przeczytał wiele książek belezen

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać voor de hand liggend

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
partykuła wyrażająca brak wątpliwości natuurlijk uiteraard vanzelfsprekend

od ɔt preposition
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot van

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często van tijd tot tijd

oda ˈɔda n
patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee; lofdicht ode

odaliska ˌɔdaˈlʲiska n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim odalisk

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) refleks świetlny; reflectie
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni reflectie

odbiór ˈɔdbʲjur n
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego ontvangst
(fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów ontvangst

odbudowa ˌɔdbuˈdɔva n
odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone restauratie

odbyt ˈɔdbɨt n
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego; anus aars

odbytnica ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków; endeldarm

odbywać ɔdˈbɨvaʨ̑ v
mieć miejsce, dziać się, dokonywać się plaatsvinden

odchody połogowe n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina wydzielająca się z pochwy po porodzie kraamvloed

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru kleurschakering

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami; lijnstuk

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym deuk

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby vingerafdruk

odczasownikowy adj
(gramatyka) utworzony od czasownika, pochodzący od czasownika werkwoordelijk

oddech ˈɔdːɛx n
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc ademhaling

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska ademen

oddzielić ziarno od plew ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf v
wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe het kaf van het koren scheiden

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania; aftrekking
(rzeczownik odczasownikowy) od: odejmować aftrekken

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania; aftrekken

odgadnąć ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: odgadywać raden

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej ontdekking

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika; stofzuiger

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd. stofzuigen

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami afstand

odlotowy ˌɔdlɔˈtɔvɨ adj
(slangowo) wspaniały, rewelacyjny cool gaaf space tof vet

odmiana ɔdˈmʲjãna n
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp. verbuiging

odmowa ɔdˈmɔva n
niewyrażenie zgody weigering

odnieść ˈɔdʲɲɛ̇ɕʨ̑ v
przynieść coś z powrotem; dostarczyć coś, aby to oddać teruggeven

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś ten opzichte van

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił nachtrust

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił rusten

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami immuniteit

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
być równoważnym czemuś overeenstemmen met
być zgodnym z czymś overeenstemmen met
być za coś odpowiedzialnym verantwoordelijk zijn op verantwoorden
dawać odpowiedź beantwoorden antwoorden op
odpisywać (np. na list) beantwoorden antwoorden op
odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy antwoorden op beantwoorden
spełniać jakieś warunki, oczekiwania vervullen beantwoorden aan overeenstemmen met

odpowiednio ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ adv
(książkowy) w tej samej kolejności respectievelijk

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś verantwoordelijkheid aansprakelijkheid

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
będący przyczyną aansprakelijk verantwoordelijk
mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje aansprakelijk verantwoordelijk
poważnie traktujący swoje obowiązki aansprakelijk verantwoordelijk
przeznaczony do pewnej czynności aansprakelijk verantwoordelijk

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
reakcja na pytanie antwoord

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy hout vasthouden

odpychający adj
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie afstotelijk

odpływ ˈɔtpwɨf n
(hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów ebtij

odra ˈɔdra n
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka; mazelen

odrzucać ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś weigeren

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę; vergoeding

odtrutka ɔtˈːrutka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny; tegengif

odtwarzacz n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk player

odwaga ɔdˈvaɡa n
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa moed lef

odważnie ɔdˈvaʒʲɲɛ adv
w sposób odważny, z odwagą, śmiałością dapper

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
taki, który ma odwagę moedig

odwet n
odwzajemnienie za zło vergelding

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś bezoeken
pójść, udać się, wybrać się dokądś bezoeken

odwracalny adj
taki, który daje się odwrócić, zdolny do powrotu do stanu pierwotnego omkeerbaar

odwrotność ɔdˈvrɔtnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) liczba, która pomnożona przez daną niezerową liczbę daje jeden; omgekeerde

odwłok ˈɔdvwɔk n
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów abdomen

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca kleding

odłamek n
mała część odłamana od całości splinter

odżywka do włosów n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych hairconditioner

oferta ɔˈfɛrta n
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje voorstel

offset ˈɔfːsɛt n
(drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego; offsetdruk

ofiara ɔˈfʲjara n
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś slachtoffer
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku slachtoffer

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż; officier

oficjalnie ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
w sposób oficjalny officieel

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący officieel

ogar ˈɔɡar n
gończy pies myśliwski bloedhond

ogier ˈɔɟɛr n
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych; hengst

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania; vuur

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie brandpunt focus

ogniskowa ˌɔɟɲiˈskɔva n
(fizyka, fizyczny) (fotografia) odległość ogniska układu optycznego od soczewki lub zwierciadła; brandpuntsafstand

ogniwo ɔɟˈɲivɔ n
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego batterij
kółko w łańcuchu link

ogon ˈɔɡɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; staart
końcowa część jakiegoś przedmiotu staart

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą ogonek

ogr ɔkr̥ n
legendarne stworzenie; oger

ogrodnictwo ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw tuinbouw
(potocznie, potoczny) dział uczelni rolniczej zajmujący się takimi uprawami tuinbouw
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami tuinbouw

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
osoba zajmująca się ogrodem tuinman

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
mający bardzo duży rozmiar immens

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka) klokhuis

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
czynność dostarczania ciepła verwarming
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło verwarming

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym opwarmen

ogród ˈɔɡrut n
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych; tuin gaard

ogród botaniczny ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających; botanische tuin

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
nieuwzględniający szczegółów algemeen
zbierający w całość algemeen
powszechny, często występujący algemeen

ogórecznik lekarski ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci n
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej; bernagie

ogórek ɔˈɡurɛk n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; komkommer augurk

ohar ˈɔxar n
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny; bergeend

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); vader papa

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną peter

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
bycie ojcem vaderschap

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym stiefvader

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
kraj, w którym ktoś się urodził; vaderland

okap ˈɔkap n
(architektura, architektoniczny) dolna krawędź dachu, która wystaje poza obrys budynku; spalk

okapi ɔˈkapʲi n
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach; okapi

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie; ocarina

okiennica ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a n
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz; luik

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program venster raam
(matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra venster
oszklony otwór w ścianie raam venster

oko ˈɔkɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; oog kijker

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło; oog om oog, tand om tand

oko złożone n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów; facetoog

okostna ɔˈkɔstna n
(anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości; beenvlies

około ɔˈkɔwɔ particle
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu ongeveer circa

około ɔˈkɔwɔ preposition
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu ongeveer circa

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba drapieżna; baars

okres ˈɔkrɛs n
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem menstruatie
przedział czasu, czas trwania czegoś periode
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy; periode

określony ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
zdefiniowany, pewien, sprecyzowany bepaald

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
wywołujący strach, odrzucający verschrikkelijk

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom; wreedheid

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem wreed

okrzemka ɔˈkʃɛ̃mka n
jednokomórkowy glon z typu chryzofitów; diatomee

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); cirkel
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1) cirkel

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich rond

okręg ˈɔkrɛ̃ŋk n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości gebied

okręt podwodny n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu; onderzeeër duikboot onderzeeboot

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych; oxymoron

oksytocyna n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu; oxytocine

oktan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny; octaan

oktawa ɔkˈtava n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej octaaf
przedział czasu równy ośmiu dniom octaaf

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu; bril

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem; zonnebril

okulista ˌɔkuˈlʲista n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu oogarts

okulistyczny adj
(medycyna, medyczny) związany z okulistyką, dotyczący okulistyki oogheelkundig

okultyzm n
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk; occulte

okup ˈɔkup n
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników losgeld

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium bezetting

okupant ɔˈkupãnt n
państwo dokonujące okupacji innego państwa bezetter

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa bezetten

okładka ɔˈkwatka n
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu kaft

olcha ˈɔlxa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny brzozowatych; els

olej ˈɔlɛj n
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo olie
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący głównie jako paliwo olie

olej palmowy n
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego; palmolie

olej rycynowy n
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce; castorolie ricinusolie wonderolie

olej słonecznikowy ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ n
olej wytwarzany z nasion słonecznika; zonnebloemolie

olejek eteryczny ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ n
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie; etherische olie

oligarcha n
członek oligarchii oligarch

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ oligarchie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; oligarchie

oligopol ˌɔlʲiˈɡɔpɔl n
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw; oligopolie

oliwka ɔˈlʲifka n
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne; olijfboom
owoc oliwki (1.1) olijf

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki; olijfgroen

om ɔ̃m n
(elektryczność) jednostka oporu elektrycznego; ohm

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.; syncope

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω; omega

omlet ˈɔ̃mlɛt n
(spożywczy) (kulinaria) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie; omelet

omnibus ɔ̃mʲˈɲibus n
(motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd; omnibus

on ɔ̃n personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski hij

ona ˈɔ̃na personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński zij

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych; onanie

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego zij

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego zij

onkologia ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami oncologie

onomastyka ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych); naamkunde

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy; onomatopee klanknabootsing

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; ontologie
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi; ontologie

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością oölogie

opacki adj
związany z opatem lub opactwem abbatiaal

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata; abdij

opad ˈɔpat n
(meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej; neerslag

opal ˈɔpal n
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu; opaal

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV; bronzen

opanowanie ˌɔpãnɔˈvãɲɛ n
spokój, panowanie nad swoimi emocjami beheersing

oparcie ɔˈparʲʨ̑ɛ n
część mebla służąca do podtrzymywania pleców rugleuning

oparzenie n
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) brandwond
(medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem brandwond
(rzeczownik odczasownikowy) od: oparzyć brandwond

opat ˈɔpat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa abt

opera ˈɔpɛra n
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1); opera
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; opera

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny; operatie
działania skierowane na wykonanie określonego zadania operatie

operator ˌɔpɛˈratɔr n
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie bediener
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję bediener

opiekować się ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ v
sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś behartigen

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
osoba, która się kimś lub czymś opiekuje voogd

opiekun klienta n
osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.; accountmanager

opinia ɔˈpʲĩɲja n
sąd, zdanie na jakiś temat visie mening

opis ˈɔpʲis n
określenie podstawowych cech czegoś beschrijving

opisowy adj
mający charakter opisu beschrijvend

opium ˈɔpʲjũm n
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek; opium

opiłek ɔˈpʲiwɛk n
mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły splinter

opona ɔˈpɔ̃na n
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz; band

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
coś, co zostało opowiedziane vertelling
krótki utwór epicki vertelling

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować debiteren

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści verhaaltje
opowiadana historia verhaaltje

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
przeciwstawienie, przeciwdziałanie oppositie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi, większości parlamentarnej oppositie

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ogół programów komputerowych software programmatuur

oprócz ˈɔpruʧ̑ preposition
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc behalve

optyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle optica

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia optimist

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie optimistisch

opór ˈɔpur n
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu weerstand
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. weerstand
w lm przeszkody, utrudnienia weerstand

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
odsunięcie zdarzenia w czasie vertraging

opłakiwać ˌɔpwaˈcivaʨ̑ v
płakać, doznawać bólu, wyrażać go po utracie kogoś lub czegoś beklagen

opłucna n
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej; borstvlies

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej; orang-oetan

orać ˈɔraʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem ploegen

orbital ɔrˈbʲital n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce orbitaal
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce orbitaal

orbitalny adj
(astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie orbitaal

orchidea ˌɔrçiˈdɛa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk; orchidee

ordalia ɔrˈdalʲja n
(historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży; ordale

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L. oregano
(kulinaria) liście lebiodki stosowane jako przyprawa oregano

organ ˈɔrɡãn n
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego orgaan

organiczny ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący organisch

organista ˌɔrɡãˈɲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach; organist

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów organisatie
sposób przygotowywania czegoś, planowania organisatie

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku; niet-gouvernementele organisatie

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; organisme

organizować ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑ v
porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom organiseren

organy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały; orgel

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy; orgasme klaarkomen

orgia ˈɔrʲɟja n
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia orgie

orientacja seksualna n
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci geaardheid

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii; origami

ork n
(literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą ork

orka ˈɔrka n
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy; orka

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne orkest

orlik ˈɔrlʲik n
(botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach; akelei

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
związany z Ormianami Armeens

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
język urzędowy Armenii; Armeens

ornat n
(kościelny) wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów; kazuifel

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii ornitoloog

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach; ornithologie vogelkunde

orogeneza ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza n
(geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych; gebergtevorming

ortodoksyjny ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ adj
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom orthodox
rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny orthodox

ortodonta n
(stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu) orthodontist

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu i innych symboli; spelling

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii orthopedist

orwellowski adj
dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella Orwelliaans

orzech ˈɔʒɛx n
suchy owoc o zdrewniałej łupinie; noot

orzech laskowy n
(spożywczy) (kulinaria) jadalny owoc leszczyny hazelnoot

orzech włoski n
(spożywczy) (kulinaria) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2) walnoot

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu gezegde

orzeł ˈɔʒɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach; arend adelaar

osa ˈɔsa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło; wesp

oset ˈɔsɛt n
(botanika, botaniczny) Carduus rodzaj roślin z rodziny astrowatych; distel

osetyjski ˌɔsɛˈtɨjsʲci adj
(przymiotnik) od Osetia Ossetisch

osełka n
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi slijpsteen

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce; pericard

osika ɔˈɕika n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych; ratelpopulier

osioł ˈɔɕɔw n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych; ezel
(potocznie, potoczny) głupi człowiek ezel
(potocznie, potoczny) uparty człowiek ezel

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
docierać do określonego miejsca bereiken
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy bereiken
docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu bereiken

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
coś, co zostało osiągnięte prestatie

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem beschuldiging

oskarżyciel n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wnosząca na kogo skargę do sądu aanklager
człowiek, który oskarża aanklager

osm ɔsm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76; osmium

osnowa ɔsˈnɔva n
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ; schering

osoba ɔˈsɔba n
pojedynczy człowiek, ktoś persoon
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności persoon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych persoon
bohater dramatu persoon

osobiście ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ adv
we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa in het vlees

osobliwość n
osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna singulariteit

osobliwy adj
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta merkwaardig

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
jednostkowy okaz gatunku; individu
osoba, człowiek enkeling

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
znajdujący się na końcu listy, kolejności laatst

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
w niedalekiej przeszłości recentelijk

ostentacyjny ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(książkowy) robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę protserig

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania; botontkalking

ostracyzm ɔˈstraʦ̑ɨsm̥ n
bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia ostracisme

ostroga n
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki; spoor

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach; hulst

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
(matematyka, matematyczny) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie; piramide

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
w sposób ostrożny, uważny voorzichtig

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności voorzichtig

ostry ˈɔstrɨ adj
(kulinaria) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący scherp
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90° scherp
o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru scherp
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie scherp puntig

ostryga ɔˈstrɨɡa n
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym; oester

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie; scholekster

ostrzał ˈɔsṭʃaw n
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie vuur

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu blad

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
akt ostrzegania; przestroga przed czymś waarning waarschuwing

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
czynić ostrym (krawędź czegoś) scherpen wetten

osuwisko ˌɔsuˈvʲiskɔ n
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania aardverschuiving

oswojony ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ adj
o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość tam

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie; speer
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania; speer

oszczerstwo ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ n
kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś laster

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki zuinigheid

oszczędny adj
nietrwoniący pieniędzy, majątku spaarzaam

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
zużywać w niewielkiej ilości sparen

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktó bedriegen
mówić komuś nieprawdę, kłamać bedriegen
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry bedriegen

oszust ˈɔʃust n
ten, kto oszukuje oplichter

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści bedrog
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; oplichting

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny; muilezel

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan) insluiten
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch) insluiten

otchłań ˈɔtxwãɲ n
puste, ogromne, głębokie miejsce afgrond

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron buitenwacht

otwarty ɔtˈfartɨ adj
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy open
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony open
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; open
o sklepie: czynny, działający open
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami open

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
powodować, że coś przestaje być zamknięte openen opendoen

otwór ˈɔtfur n
dziura lub wgłębienie gat

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga; obesitas

otyły ɔˈtɨwɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze diklijvig

owad ˈɔvat n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł; insect

owal ˈɔval n
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę; ovaal

owalen ɔˈvalɛ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny; ovaleen

owalny ɔˈvalnɨ adj
(geometria) mający kształt owalu eivormig
przypominający kształtem owal eivormig

owca ˈɔfʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie; schaap

owieczka ɔˈvʲjɛʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: owca schapen
młoda owca schapen

owies ˈɔvʲjɛs n
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy; haver

owijać w bawełnę ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ idiom
mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy om de hete brei dansen

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; vrucht fruit
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań vrucht

owocny ɔˈvɔʦ̑nɨ adj
dający rezultaty, przynoszący korzyści vruchtbaar

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
(kulinaria) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie; pap

owulacja n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej; ovulatie

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym decoreren

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
wyrażać określoną treść betekenen

ozon ˈɔzɔ̃n n
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach; ozon

ołtarz ˈɔwtaʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu; altaar

ołów ˈɔwuf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82; lood

ołówek ɔˈwuvɛk n
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać; potlood

oś ɔɕ n
centralna linia danego układu as

ośla łączka ˈɔɕla ˈwɔ̃n͇ʧ̑ka n
(turystyka, turystyczny) łagodny stok narciarski przeznaczony dla dzieci i początkujących narciarzy; babypiste

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach; octopus

ość ɔɕʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb; graat

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
zawrzeć związek małżeński z kobietą in de echt verbinden

pacha ˈpaxa n
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym oksel

pachnący paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny geurig

pachwina paxˈfʲĩna n
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda lies

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej; patiënt

pacyfizm n
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen pacifisme

paczka ˈpaʧ̑ka n
(handel, handlowy) małe opakowanie pak
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; pakket

padać ˈpadaʨ̑ v
o deszczu, śniegu, itp.: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego) regenen

padlina paˈdlʲĩna n
zwierzęce zwłoki kreng kadaver

padlinożerca ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
zwierzę żywiące się padliną aaseter

padlinożerny ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
żywiący się padliną aasvretend

pager ˈpɛjʤ̑ɛr n
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza; bieper

pagoda paˈɡɔda n
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami pagode

pagórek paˈɡurɛk n
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów heuvel

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny; spin

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
sieć tkana przez pająka spinnenweb

pakuły paˈkuwɨ n
(technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska; heede

palczatka cytrynowa palˈʧ̑atka ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔva n
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu; citroengras

palec ˈpalɛʦ̑ n
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy vinger teen

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki; wijsvinger

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu roken

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych; paleografie

paleontolog ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk n
(biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych paleontoloog

paleoproterozoik paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych; Paleoproterozoïcum

paleozoik ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
(geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi; Paleozoïcum

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców Palestijns

palilalia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab; palilalie

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst; palimpsest

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz); palindroom

paliwo paˈlʲivɔ n
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach brandstof

palić ˈpalʲiʨ̑ v
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo roken

pallad ˈpalːat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46; palladium

palladianizm ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥ n
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach; palladianisme

palma ˈpalma n
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie palm palmboom

pamflet ˈpãw̃flɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji pamflet

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę aandenken

pamiętać pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑ v
przechowywać informacje lub przeżycia w pamięci i potrafić je odtwarzać herinneren

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; geheugen

pan pãn n
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca heer meester
pracodawca dla służby meester heer
właściciel niewolników meester heer
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy heer
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty meneer U

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
mężczyzna w dniu swojego ślubu bruidegom

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek; gordeldier

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze; pantser

panczenlama n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy; Panchen lama

panda ˈpãnda n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) panda mała panda
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) panda wielka panda

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem; pandeïsme

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat) pandemie

panel ˈpãnɛl n
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię forum
(technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny forum
(technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami forum
publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk forum

pani ˈpãɲi n
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty mevrouw

panierować v
(kulinaria) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce paneren

panika n
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu) paniek

panikować v
wpadać w panikę [[in]] [[paniek]] [[raken]]

panna ˈpãnːa n
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani) juffrouw
dziewczyna, młoda kobieta juffrouw

panorama ˌpãnɔˈrãma n
rozległy, szeroki widok panorama

panpsychizm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi panpsychisme

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich; panslavisme

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury; pantheïsme

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej; sneeuwpanter

pantoprazol n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej; pantoprazol

papier ˈpapʲjɛr n
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; papier
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument papier

papier milimetrowy n
arkusz papieru kreślarskiego z naniesioną siatką milimetrową millimeterpapier

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu toiletpapier

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne; schuurpapier

papieros paˈpʲjɛrɔs n
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem; sigaret saffiaantje

papieski paˈpʲjɛsʲci adj
związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa pauselijk

papież ˈpapʲjɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan; paus

paplać ˈpaplaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach babbelen

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników; varen

papuga paˈpuɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes, rząd ptaków tropikalnych; papegaai na-aper
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1) papegaai
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty papegaai

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
(ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia; grasparkiet

para ˈpara n
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym; waterdamp stoom

parabola ˌparaˈbɔla n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria; parabool
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej; parabool

paradoks paˈradɔks n
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy paradox
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią paradox

paradoksalny ˌparadɔˈksalnɨ adj
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny paradoxaal

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; paradigma
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu; paradigma

parafia paˈrafʲja n
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza; parochie

parafialny adj
(kościelny) związany z parafią, należący do parafii parochiaal parochie-

parafianin ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn n
(kościelny) członek wspólnoty parafialnej kerkboek

paragon paˈraɡɔ̃n n
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar bonnetje

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania inwijdingsfeest

paraplegia ˌparaˈplɛɟja n
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu; dwarslaesie

parapsychologia n
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę parapsychologie

parasol paˈrasɔl n
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem paraplu regenscherm

pardwa ˈpardva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus; neeuwhoen

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych; alpensneeuwhoen

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych; moerassneeuwhoen

park park n
duży śródmiejski, rekreacyjny ogród z wytyczonymi alejkami; park

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody; nationaal park

parking ˈparʲcĩŋk n
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych; parkeerplaats

parkować parˈkɔvaʨ̑ v
zostawiać samochód na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania samochodu lub innym wolnym miejscu parkeren

parlament parˈlãmɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; parlement

parlamentarny ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ adj
dotyczący parlamentu, związany z parlamentem parlementair

parmezan parˈmɛzãn n
(kulinaria) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa; parmezaan

parodia paˈrɔdʲja n
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego; parodie

parodiować v
dokonywać parodii czegoś parodiëren

paronim paˈrɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo bardzo podobne do innego brzmieniem, ale mające zupełnie inne znaczenie i często mylone; paroniem

parostatek ˌparɔˈstatɛk n
dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi stoomboot

parowóz paˈrɔvus n
(kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy stoomlocomotief

parter ˈpartɛr n
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią begane grond

partia ˈpartʲja n
(zobacz) partia polityczna partij
(przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę partij
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie partij
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców partij
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób partij
w niektórych grach (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) : rozgrywka, mecz partij

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem; politieke partij

partner ˈpartnɛr n
współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu partner

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech; partikel

partytura ˌpartɨˈtura n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą; partituur

paryski paˈrɨsʲci adj
związany z Paryżem, dotyczący Paryża Parijs

parzysty paˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa; even

pas cnoty ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ n
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności; kuisheidsgordel

pasażer paˈsaʒɛr n
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem passagier

pasek narzędzi ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i n
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu knoppenbalk

pasierb ˈpaɕɛrp n
syn małżonka z innego małżeństwa stiefzoon

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
córka małżonka z innego małżeństwa stiefdochter

paskal ˈpaskal n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI; pascal

pasmanteria ˌpasmãnˈtɛrʲja n
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi fournituren
wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki) fournituren

pasmo ˈpasmɔ n
przedział (częstotliwości, energii, czasu) band

pasożyt paˈsɔʒɨt n
(biologia, biologiczny) organizm czerpiący korzyści ze współżycia z innym organizmem, zazwyczaj ze szkodą dla swego gospodarza; parasiet

pasożytniczy adj
(biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów parasitair

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej; tandpasta

pasternak n
(botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; pastinaak

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie; pasteuriseren

pasterz ˈpastɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun herder
osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu herder

pastor ˈpastɔr n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki; pastoor

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt weide

pasza ˈpaʃa n
(zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma; voer

paszkot ˈpaʃkɔt n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych; grote lijster

paszport ˈpaʃpɔrt n
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych; paspoort

pasztet ˈpaʃtɛt n
(kulinaria) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka paté

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
(kulinaria) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej; ganzenlever eendenlever foie gras

paszto ˈpaʃtɔ n
język Pasztunów; Pasjtoe

pat pat n
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany; pat

patelnia paˈtɛlʲɲa n
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw; pan

patent ˈpatɛ̃nt n
dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku; patent

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób pathologie
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu pathologie
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa pathologie

patriarcha paˈtrʲjarxa n
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów aartsvader
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych aartsvader
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec aartsvader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich aartsvader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim aartsvader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie aartsvader

patriarchat n
godność i władza patriarchy patriarchaat

patriota paˈtrʲjɔta n
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej patriot

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, którego cechuje patriotyzm patriottisch
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu patriottisch

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
miłość ojczyzny i własnego narodu, połączona z gorliwością ofiar dla nich; patriottisme

patrolować v
wykonywać obchód kontrolowanego terenu patrouilleren

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
kierować wzrok na coś lub na kogoś kijken

patyczek do uszu n
plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu wattenstaafje

patyna paˈtɨ̃na n
rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu patina

pauza ˈpawza n
(termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości jednego firetu; kastlijntje
przerwa w jakiejś czynności pauze

paw paf n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1) pauw

pawian ˈpavʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku; baviaan

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka; nagel

pazur ˈpazur n
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych; klauw

pałac ˈpawaʦ̑ n
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka paleis

pałeczka paˈwɛʧ̑ka n
(kulinaria) (zobacz) pałeczki eetstokje
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej stokje

państwo ˈpãj̃stfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury; staat

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); oktober wijnmaand

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów rommelmarkt vlooienmarkt

pchnięcie kulą ˈpçɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m; kogelstoten

pchła pxwa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią; vlo

pech pɛx n
niepomyślny zbieg okoliczności pech

pedagog n
nauczyciel, wychowawca pedagoog

pedagogiczny adj
związany z pedagogiką, wychowawczy pedagogisch

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania; opvoedkunde

pedał ˈpɛdaw n
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych; pedaal

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami; knapenliefde

pediatra pɛˈdʲjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy kinderarts

pediatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi; pediatrie

pedofil pɛˈdɔfʲil n
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci pedofiel

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci; pedofilie

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk denigrerend

pelargonia ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa geranium

pelikan pɛˈlʲikãn n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych; pelikaan

pendżabski pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci adj
związany z Pendżabem, wywodzący się z Pendżabu Punjabi

pendżabski pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim Punjabi

penis ˈpɛ̃ɲis n
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt; penis

pentagram n
(geometria) pięciokąt gwiaździsty; pentagram

perfekcjonizm ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
dążenie do doskonałości perfectionisme

perfumować v
skrapiać perfumami, aplikować perfumy parfumeren

perfumy pɛrˈfũmɨ n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk parfum

pergamin n
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania perkament

pergola pɛrˈɡɔla n
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny; pergola

perkoz ˈpɛrkɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku; fuut

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji drummer

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic; parelhoen

permanencja n
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie bestendigheid

peron ˈpɛrɔ̃n n
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego perron

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem; peronisme

perski ˈpɛrsʲci adj
dotyczący Persji, pochodzący z Persji Perzisch

perski ˈpɛrsʲci n
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu; Perzisch

personifikacja ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkaʦ̑ʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich; personificatie

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości vooruitzicht

perszeron n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj konia pociągowego; percheron

peruka pɛˈruka n
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę; pruik

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Peru Peruaans

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca; perihelium

peryskop pɛˈrɨskɔp n
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony; periscoop

perła ˈpɛrwa n
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; parel

pestka ˈpɛstka n
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono pit
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji pit

petycja pɛˈtɨʦ̑ʲja n
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy; petitie

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
całkowite przekonanie o czymś zekerheid

pewny siebie adj
przekonany o swoich możliwościach zelfverzekerd

pełnia ˈpɛwʲɲa n
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część [[volle maan]]

pełny ˈpɛwnɨ adj
wypełniony w największym możliwym stopniu vol
taki, w którym nic nie brakuje vol

pi pʲi n
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy; pi

pi razy oko ˈpʲi ˈrazɨ ˈɔkɔ adv
(potocznie, potoczny) w przybliżeniu, około met een natte vinger

piana ˈpʲjãna n
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu schuim

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
głos wydawany przez koguta hanengekraai

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo; piano

pianista pʲjä̃ˈɲista n
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie pianist

pianistka pʲjä̃ˈɲistka n
kobieta, która gra na pianinie, fortepianie pianist

pianka ˈpʲjãnka n
(kulinaria) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek marshmallow

piano nobile n
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa); bel-etage

piarg n
(geografia, geograficzny) osypisko skalne puinhelling

piasek ˈpʲjasɛk n
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; zand zavel

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem; zandsteen

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci; zandbak

piasta ˈpʲjasta n
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś; naaf

piać pʲjäʨ̑ v
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos kraaien

piec pʲjɛʦ̑ v
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody bakken

piechota pʲjɛˈxɔta n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem; infanterie voetvolk

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie; fitis

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
(kulinaria) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny champignon

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
(kulinaria) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb) gebraad

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności stempel
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu zegel

pieg pʲjɛk n
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych); sproet

piegowaty ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ adj
pokryty piegami sproeterig

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki bakkerij bakkerswinkel
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze bakkerij bakkerswinkel

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp. bakker

piekielny pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny hels
dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle hels

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; hel
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień hel

pielgrzym n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu pelgrim

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
wędrówka do świętego miejsca bedevaart

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami; verpleegster

pielęgniarstwo n
profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi verpleging

pielęgnować ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑ v
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych verplegen

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów; geld

pieprz pʲjɛpʃ n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z tej rośliny peper

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
(kulinaria) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu peperbus
(wojskowość, wojskowy) (zobacz) rewolwer wiązkowy peperbus

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać seks naaien

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna) naaien neuken
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem naaien neuken

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne een wind laten

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
(kulinaria) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem; peperkoek

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny; element
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; wortel
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji; wortel

pierwiastek chemiczny pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; chemisch element

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny tjiftjaf

pierworodny ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ adj
urodzony jako pierwszy z potomstwa eersteling

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia; EHBO Eerste Hulp Bij Ongelukken

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
(matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników beste
najważniejszy eerst

pieróg ˈpʲjɛruk n
(kulinaria) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu; knoedel

pierś pʲjɛrʲɕ n
przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia borst

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
(matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej; ring
krąg naokoło czegoś ring
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; ring

pies pʲjɛs n
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe; hond
samiec psa (1.1) hond

pies do towarzystwa ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa n
najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka gezelschapshond

pies gończy ˈpʲjɛz ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨ n
(kynologia, kynologiczny) pies wykorzystywany głównie do tropienia i pogoni za zwierzyną, posługujący się przede wszystkim węchem speurhond

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami; herdershond

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby politiehond

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym geleidehond

pies towarzyszący ˈpʲjɛs ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ n
pies specjalnie przeszkolony do pomocy niepełnosprawnym; assistentiehond

piesek preriowy ˈpʲjɛsɛk prɛˈrʲjɔvɨ n
(zoologia, zoologiczny) Cynomys, niewielki, północnoamerykański ssak z rodziny wiewiórkowatych; prairiehond

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
osoba, która porusza się na własnych nogach voetganger

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci; peterselie

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi stam boomstam

pieścić v
tulić, głaskać okazując czułość aaien

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego; lied

pigment ˈpʲiɡmɛ̃nt n
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor kleurstof
(technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb kleurstof

pigułka pʲiˈɡuwka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie pil

pigwa ˈpʲiɡva n
(kulinaria) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory kweepeer kwee

pijak ˈpʲijak n
osoba nadużywająca alkoholu dronkaard
(potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu dronkaard

pijany pʲiˈjãnɨ adj
pod wpływem alkoholu beschonken dronken zat

pijawka pʲiˈjafka n
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; bloedzuiger
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych bloedzuiger

pik pʲik n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru schoppen

piknik ˈpʲicɲik n
wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności; picknick

piksel ˈpʲiksɛl n
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner); pixel

pilnik ˈpʲilʲɲik n
rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna; vijl

pilny ˈpʲilnɨ adj
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący ijverig
wymagający pośpiechu, szybkiego działania dringend

pilot ˈpʲilɔt n
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem piloot

pinakoteka ˌpʲĩnakɔˈtɛka n
galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki pinacotheek

pinczer średni ˈpʲĩn͇ʧ̑ɛrʲ ˈɕrɛdʲɲi n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy pinczerów pochodząca z Niemiec; Duitse pincher

pinezka pʲĩˈnɛska n
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką; duimspijker

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej; pinguïn

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka; pion

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje pioneer

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo verticaal

piorun ˈpʲjɔrũn n
wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią; bliksem

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ; bliksemafleider

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze; lied liedje

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem; zanger

piołun ˈpʲjɔwũn n
(botanika, botaniczny) bylica piołun alsem

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego zeeroverij
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów zeeroverij
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku zeeroverij

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; piramide

pirania pʲiˈrãɲja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki; piranha

pirargyryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra; pyrargyriet

pirat ˈpʲirat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne; piraat zeerover

pirenejski ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci adj
związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów Pyrenees

pirol ˈpʲirɔl n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N; pyrrool

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem; pyromanie

pirotechnika n
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych; pyrotechniek

piryt ˈpʲirɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza; pyriet

pisanka pʲiˈsãnka n
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy; paasei

pisarka pʲiˈsarka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz schrijfster

pisarz ˈpʲisaʃ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą; schrijver auteur

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium schrijven

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie geschreven

pisklę ˈpʲisklɛ n
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka; kuiken
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku kuiken

pismo ˈpʲismɔ n
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; schrift

pisownia pʲiˈsɔvʲɲa n
zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów spelling

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych; pistache
owoc drzewa pistacjowego pistache pistachenoot

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa; pistool

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami, machinepistool pistoolmitrailleur

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco pisbak

pitaja n
(spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce; pitaja

pitny ˈpʲitnɨ adj
nieszkodliwy i zdatny do picia drinkbaar

piuska ˈpʲjuska n
płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury; kalot

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
podziemne piętro budynku kelder

piwo ˈpʲivɔ n
(spożywczy) (kulinaria) niskoalkoholowy napój orzeźwiający; bier

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) pioen
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; pioen
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1) pioen

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
(kulinaria) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie; pizza

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
restauracja, w której pizza jest głównym daniem; pizzeria

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi; etui

pióro ˈpʲjurɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek; pluim veder
przyrząd do pisania veer

piórolotek pięciopiór n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pterophorus pentadactyla, motyl z rodziny piórolotkowatych; sneeuwwitte vedermot

piąta kolumna ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna n
(potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni; vijfde colonne

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
piąty dzień tygodnia vrijdag

pić pʲiʨ̑ v
spożywać płyny drinken
pić (1.1) alkohol, również nałogowo drinken

pić jak szewc ˈpʲiʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑ idiom
pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem drinken als een tempelier

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o pięciu bokach (kątach); vijfhoek pentagoon

pięciolinia n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki; balk

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt; schoonheid

piękność ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑ n
piękna kobieta juweeltje

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt mooi

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy hiel hak

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej verdieping etage

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
zaciśnięta dłoń vuist

piła ˈpʲiwa n
narzędzie tnące z zębatym ostrzem; zaag

piłka ˈpʲiwka n
(technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach zaag
gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych bal

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
(sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1) voetbal voetbal
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; voetbal

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika; handbal

piłka siatkowa n
(sport, sportowy) piłka używana do gry w siatkówkę (1.1) volleybal

piłka wodna n
(sport, sportowy) gra zespołowa rozgrywana piłką w basenie; waterpolo

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną voetballer

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach; tafelvoetbal

piżama pʲiˈʒãma n
strój, który zakłada się, idąc spać; pyjama

piżmak ˈpʲiʒmak n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo; muskusrat

plac plaʦ̑ n
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów; plein plaats

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy; speeltuin

plagiat ˈplaɟjat n
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa; plagiaat
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1) plagiaat

plama ˈplãma n
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś vlek

plamić v
robić plamy verkleuren

plan plãn n
to, co chcemy zrobić plan

plandeka n
nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś dekzeil

planeta plãˈnɛta n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę; planeet

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą; dwergplaneet

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich; planetarium

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
zamierzać ontwerpen

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową aanplanting

plaster ˈplastɛr n
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany pleister

platyna plaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78; platina

playboy n
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym casanova

plazma ˈplazma n
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek; plasma

plaża ˈplaʒa n
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji; strand

plebania plɛˈbãɲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny pastorie pastorij

plecak ˈplɛʦ̑ak n
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach rugzak

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa; rug

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar; stam

pleonastyczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu pleonastisch

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących; pleonasme

pleść plɛɕʨ̑ v
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą vlechten

pleśń n
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych schimmel

plik plʲik n
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość; bestand file
pęk papierów (dokumentów, banknotów) dossier ordener ordner

pliszka ˈplʲiʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae; kwikstaart

plon plɔ̃n n
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców oogst
(przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania oogst

plotka ˈplɔtka n
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie geroddel

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
opowiadać, roznosić plotki kletsen

plus plus n
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera meerwaarde

plusk plusk interjection
wykrzyknik naśladujący odgłos (1.1) plons

plusk plusk n
odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu plons

pluskwa ˈpluskfa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius; bedwants wandluis

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach; insect

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu teddybeer

plutokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi plutocratie

pluton ˈplutɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94; plutonium

pluviôse n
nazwa piątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; pluviôse

pluwiometr n
(meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych regenmeter

pluć pluʨ̑ v
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę spugen

plwocina pl̥fɔˈʨ̑ĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania sputum

plątanina ˌplɔ̃ntãˈɲĩna n
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg wirwar

po pɔ preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch na
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności na

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie over mijn lijk

pobieżny adj
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści oppervlakkig

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii vroom

pobyt ˈpɔbɨt n
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś oponthoud verblijf

pobór n
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej; dienstplicht

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby zoen kus

pochlebstwo n
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się vleierij

pochmurny pɔˈxmurnɨ adj
pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami bewolkt

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych; fakkel

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
wywodzenie się z czegoś afkomst oorsprong

pochodzić pɔˈxɔʥ̑iʨ̑ v
mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś afstammen

pochwa ˈpɔxfa n
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków; vagina schede
futerał na broń białą; schede

pochwała pɔxˈfawa n
pochwalenie kogoś lub czegoś lof

pochwowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy vaginaal

pochyłość pɔˈxɨwɔɕʨ̑ n
powierzchnia ukośna względem poziomu helling

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie troost

pocieszenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pocieszyć vertroosting

pocieszyciel n
ten, który daje pocieszenie trooster

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami; trein tros

pociągać v
być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym aantrekken

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku transpireren zweten

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
miejsce dla osób, które czekają wachtkamer

poczta ˈpɔʧ̑ta n
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1) post postkantoor
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp. post
korespondencja, listy post

poczta elektroniczna n
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu elektronische brief

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty; briefkaart

poczucie humoru pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru n
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś gevoel voor humor

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym; pop

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
to, od czego się coś zaczyna begin aanvang

poczęcie pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
zajście kobiety w ciążę bevruchting

pod pɔt preposition
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia onder

podanie pɔˈdãɲɛ n
(sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych pass

podatek pɔˈdatɛk n
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy belasting

podatek kościelny pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ n
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu; kerkbelasting

podatny adj
(technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu kneedbaar
ulegający z łatwością czemuś vatbaar

podbój ˈpɔdbuj n
wkroczenie i opanowanie terenów zajmowanych przez kogoś innego verovering

podchmielony adj
(potocznie, potoczny) lekko pijany aangeschoten

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności tijdens gedurende

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi infrarood

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych zolder

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy verdenking

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
przypuszczać verdenken

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś aanpak

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami zool
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy zool

podgatunek n
(systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna; ondersoort

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję; witoogeend

podium ˈpɔdʲjũm n
podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne; podium

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele; onderhemd

podkowa pɔtˈkɔva n
metalowe wzmocnienie kopyt końskich; hoefijzer

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu jatten

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności; onderwerp
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś onderwerp

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców; gehemelte

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym bevallen

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami gelijkenis
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów; gelijkenis

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd gelijkend
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury; gelijkend

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru; brandstichting

podpis ˈpɔtpʲis n
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol) handtekening

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie ondertekenen

podrząd n
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu onderorde

podrzędny pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu ondergeschikt

podróż ˈpɔdruʃ n
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego reis

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych; blauwborst

podróżnik pɔdˈruʒʲɲik n
ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często) reiziger

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca reizen

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny; handboek

podtrzymywać ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś ondersteunen

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek speldenkussen

poduszka pɔˈduʃka n
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych; kussen

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej; hovercraft

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę; jarretel

podwodny pɔdˈvɔdnɨ adj
będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu onderwater

podwozie pɔdˈvɔʑɛ n
(lotnictwo, lotniczy) dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi; landingsgestel

podwójnie adv
dwa razy tyle dubbel

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części dubbel

podział ˈpɔʥ̑aw n
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części deling

podzielny adj
(matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę deelbaar

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
znajdujący się pod powierzchnią ziemi onderaards

podziw ˈpɔʥ̑if n
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem bewondering

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
darzyć podziwem bewonderen

podziękowanie ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: podziękować dank

podłoga pɔdˈwɔɡa n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże vloer

podświadomość n
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości; onderbewustzijn

podżegać v
wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego aanzetten

poeta pɔˈɛta n
literat piszący wiersze, tworzący poezję dichter

poezja pɔˈɛzʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką poëzie dichtkunst

pogarda pɔˈɡarda n
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś ongenoegen

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
wyrażający pogardę minachtend

pogawędka ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka n
krótka, lekka rozmowa gebabbel

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
związany z pogaństwem heidens

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych heidendom

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
sąd, opinia na określony temat; mening

pogoda pɔˈɡɔda n
chwilowy stan atmosfery weer

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi begrafenis

pogrzebacz n
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku; pook

pogłoska pɔˈɡwɔska n
rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona testimonium de auditu

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
stawać się widocznym, jawnym verschijnen

pojazd ˈpɔjast n
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; voertuig

pojedynek n
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów duel

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje bak

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić capaciteit

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym overmorgen

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
dawać możliwość zobaczenia czegoś tonen
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś tonen
demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności tonen
wskazywać w jakimś kierunku tonen

poker ˈpɔkɛr n
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników; poker

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
dotyczący porozumienia lub zgody vreedzaam

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci) generatie
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku generatie
grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń generatie

pokora pɔˈkɔra n
cecha tego, kto się nie pyszni, jest skromny nederigheid

pokrewieństwo ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka verwantschap

pokrewny pɔˈkrɛvnɨ adj
wykazujący podobieństwo do kogoś lub czegoś pod jakimś względem verwant

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
nanosić coś na coś bedekken

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami brandnetel netel

pokuta pɔˈkuta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy; boet

pokój ˈpɔkuj n
(budownictwo) część mieszkania, izba kamer
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny vrede peis
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę vrede peis
(przestarzałe, przestarzały) spokój rust vrede

polana pɔˈlãna n
pozbawione drzew miejsce w lesie; laar

pole ˈpɔlɛ n
część ziemi przeznaczona pod uprawę; veld akker
dziedzina veld
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił; veld

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle aanbevelen aanraden

polegać pɔˈlɛɡaʨ̑ v
na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania rekenen op

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek; polyamorie

polibazyt n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli; polybasiet

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; politie

policja drogowa n
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych verkeerspolitie

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
funkcjonariusz policji politieagent

policzalny adj
taki, który daje się policzyć telbaar

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa wang

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami polygamie

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami polyglot

polimer n
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów; polymeer

polinezyjski adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji Polynesisch

poliptyk n
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku; polyptiek

polis ˈpɔlʲis n
(historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami; polis

poliszynel ˌpɔlʲiˈʃɨ̃nɛl n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem; poesjenel

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów; polytheïsme

politologia ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką; politicologie

politura n
spirytusowy roztwór szelaku używany w meblarstwie do wykańczania powierzchni drewna; . politoer

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce politiek

polityk pɔˈlʲitɨk n
osoba zajmująca się polityką politicus politica

polityka pɔˈlʲitɨka n
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; politiek beleid
system odgórnie wprowadzonych zasad beleid politiek

polon ˈpɔlɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84; polonium

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny jacht
(przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia jacht

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić jagen

polski ˈpɔlsʲci adj
odnoszący się do Polski lub Polaków Pools

polski ˈpɔlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków; Pools

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski Pools

poltergeist n
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu klopgeest

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
(kulinaria) mięso z grzbietu zwierzęcia carré

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej helpen

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(spożywczy) (kulinaria) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce; sinaasappel appelsien

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie oranje
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem; oranje

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej; meting

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
(kulinaria) (spożywczy) owoc pomidora (1.2) tomaat
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; tomaat

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby; monument

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności hulp assistentie

pompa ˈpɔ̃mpa n
maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu; pomp

pomurnik pɔ̃ˈmurʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych; rotskruiper

pomysłowy ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ adj
mający wiele pomysłów ingenieus

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu fout

ponad ˈpɔ̃nat preposition
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia meer dan
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości meer dan

ponadprzeciętny adj
większy lub lepszy od przeciętnego bovengemiddeld

ponadto pɔ̃ˈnatːɔ particle
nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat bovendien

poncz n
(kulinaria) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników; punch

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
pierwszy dzień tygodnia; maandag

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że… omdat daar aangezien

ponton ˈpɔ̃ntɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) szczelna konstrukcja utrzymująca się na wodzie; ponton
(technologia, technika, techniczny) zatapialny zbiornik służący np. do wydobywania wraków; ponton

pontyfikat ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie pontificaat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa; pontificaat

popcorn n
prażona kukurydza pof-maïs

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa; asbak

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę; buste

popiół ˈpɔpʲjuw n
szary proch pozostający po spaleniu czegoś as asse

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy południem a wieczorem namiddag

poprawiać pɔˈpravʲjäʨ̑ v
usuwać błędy, np. z tekstu corrigeren

poprawny pɔˈpravnɨ adj
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę correct

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce doellat
(sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki doellat

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
być, poruszać się przed kimś, czymś laten voorbijgaan

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑ n
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos populariteit

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa populair

por pɔr n
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych; prei

pora ˈpɔra n
pewien okres, czas trwania czegoś tijd
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność tijd

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt; seizoen jaargetijde

porażenie n
(medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe schok

porażka pɔˈraʃka n
przegrana bitwa nederlaag

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób; porselein

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne; pornografie

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z pornografią, dotyczący pornografii pornografisch

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu; miskraam

port pɔrt n
wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; haven
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń; haven
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1) haven

portal ˈpɔrtal n
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego; portaal
(informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce; portaal

portfel ˈpɔrtfɛl n
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja) portefeuille

portier ˈpɔrtʲjɛr n
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.) portier conciërge

portmonetka n
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon portemonnee

portret ˈpɔrtrɛt n
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób portret
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej) portret

portretować ˌpɔrtrɛˈtɔvaʨ̑ v
sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób portretteren

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią Portugees

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
język urzędowy Portugalii; Portugees

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych; eerste luitenant

poruszać pɔˈruʃaʨ̑ v
wprawiać coś w ruch bewegen

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś kidnapper
człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami kaper

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; aalbes

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęć "mniejszy-większy" na zbiory niekoniecznie złożone z liczb orde
kolejność czegoś orde
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu orde

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać vergelijking
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego; vergelijking

porównywalny adj
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić vergelijkbaar

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic vergelijken

poręczyciel n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności borg

poseł ˈpɔsɛw n
członek Sejmu lub innego parlamentu; afgevaardigde

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
ktoś, kto coś ma, posiada eigenaar

posiadanie ˌpɔɕaˈdãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: posiadać bezit

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości bezitten hebben

posiłek pɔˈɕiwɛk n
(kulinaria) coś do zjedzenia, pożywienia się maaltijd

postać ˈpɔstaʨ̑ n
bohater utworu literackiego, filmu personage
określenie istoty, wyglądu, sylwetki personage

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
proponować lub domagać się czegoś postuleren

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu vooruitgang

posyłać v
polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś zenden
przekazywać za pośrednictwem zenden

posłuszeństwo n
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów gehoorzaamheid

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
spełniający bez protestu polecenia gehoorzaam

pot pɔt n
wydzielina gruczołów potowych; zweet

potas ˈpɔtas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19; kalium potas

potaż ˈpɔtaʃ n
(chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3); potas

potem ˈpɔtɛ̃m adv
później, w chwili następnej toen

potencjalnie adv
w sposób potencjalny, mogąc wystąpić lub pojawić się w określonych warunkach potentieel

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia potentieel

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk) afstammeling

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców nakomelingschap

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś behoefte

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia noodzaak is de moeder van uitvinding

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który jest niezbędny w czymś nodig

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu nodig hebben behoeven

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają bevestiging

potwór ˈpɔtfur n
straszny stwór monster

potylica ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa; achterhoofd

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania; macht
coś potężnego macht

poufały adj
taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków familiair

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
tajny, powierzony w sekrecie vertrouwelijk

powabnica piaskowa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Hedychrum nobile, gatunek owadów z rodzaju Hedychrum juweelwesp zandgoudwesp

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
w sposób poważny in ernst

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem ernstig serieus
mający uznanie u innych osób ernstig serieus
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą ernstig serieus
odpowiedzialny, godny zaufania ernstig serieus

powiedzenie ˌpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
przysłowie, maksyma, popularne zdanie gezegde

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wyrazić coś słowami, oznajmić zeggen

powieka pɔˈvʲjɛka n
kawałek skóry zakrywający oko; ooglid

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃçɲa pɔˈvʲjɛʃçɲɛ n
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach oppervlakte
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy oppervlakte
zewnętrzna strona oppervlakte

powierzchniowy adj
pojawiający się/występujący na powierzchni licht

powierzchownie ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ adv
w sposób powierzchowny oppervlakkig

powierzchowny adj
taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy oppervlakkig

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; lucht

powieścidło n
(zgrubienie) (pogardliwie) płytka powieść, bez wartości artystycznej ontspannningsboek

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki; roman

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
być powodem czegoś, przyczyną veroorzaken

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
wyraża życzenie udanej pracy; szczęścia succes

powojenny adj
taki, który dzieje się po wojnie naoorlogs

powolność n
cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie langzaamheid

powolny pɔˈvɔlnɨ adj
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli langzaam

powrót ˈpɔvrut n
ponowne przybycie do tego samego miejsca come-back

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej; opstand

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił herhalen

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś boven

powód ˈpɔvut n
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego oorzaak

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru; overstroming vloed

powój ˈpɔvuj n
(botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych; winde

powóz ˈpɔvus n
czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie koets

powściągliwy adj
potrafiący zachować opanowanie, mający umiar terughoudend

pozaziemski adj
pochodzący spoza Ziemi buitenaards

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie begroeting

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny niveau
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju niveau
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy niveau
wartość jakiejś mierzalnej wielkości niveau

poziom morza ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa n
(geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości; zeeniveau zeespiegel

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
prostopadły do kierunku siły grawitacji horizontaal

pozornie adv
sprawiając wrażenie prawdziwego ogenschijnlijk schijnbaar

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego klaarblijkelijk

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić toestaan

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
konkretne ułożenie ludzkiego ciała positie
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów positie
(ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych positie

pozycja misjonarska n
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim; missionarishouding

pozłacać v
pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor vergulden

połabski n
język połabski; Polabisch

połowa pɔˈwɔva n
jedna z dwóch równych części całości helft

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
miejsce znajdowania się czegoś plaats

położnica n
kobieta w okresie połogu kraamvrouw

południe pɔˈwudʲɲɛ n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód; zuiden zuid
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta; middag

południk pɔˈwudʲɲik n
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny; meridiaan

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
będący na południowym wschodzie zuidoostelijk

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
będący na południowym zachodzie zuidwestelijk

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek) zuidelijk

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim zuidoost

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim zuidwesten

połykać v
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny inslikken

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę; kous

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
przestrzegać postu nakazanego przez religię vasten

pośladek pɔˈɕladɛk n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami; bil

pośmiertny adj
zrobiony po czyjejś śmierci postuum

pośredni pɔˈɕrɛdʲɲi adj
nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio indirect

pośrednik n
osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami tussenhandelaar

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie toewijzen

pożar ˈpɔʒar n
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia; brand

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą lenen
dawać coś komuś na pewien czas lenen

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone; lening

pożywny pɔˈʒɨvnɨ adj
posilny, wzmacniający, sycący voedzaam

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś begeerte

pożądać pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć begeren
czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie begeren

praca ˈpraʦ̑a n
artykuł, tekst lub dzieło plastyczne werk
funkcjonowanie czegoś werking
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu werk baan
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; werk arbeid
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego; werk arbeid

praca domowa ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva n
praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu huiswerk

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników; werkgever

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym werken

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością ijverig

pracownica ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a n
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy arbeidster

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę; werker

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
ojciec dziadka lub babci overgrootvader

pragmatyczny adj
oparty na przyczynowych związkach wydarzeń pragmatisch
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść pragmatisch

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu; dorst

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej Proto-Indo-Europees

prairial n
nazwa dziewiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; prairial

prajęzyk n
język, z którego wywodzą się inne języki; vooroudertaal

prakseologia ˌpraksɛɔˈlɔɟja n
nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania; praxeologie

praktycznie adv
blisko stanu rzeczywistego praktisch

praktyczny prakˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce praktisch

praktyka ˈpraktɨka n
świadoma i celowa działalność ludzka praktijk
doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej praktijk
okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie praktijk
wykonywanie zawodu praktijk

praktykant n
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową stagiair

pralka ˈpralka n
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny; wasmachine

pralnia ˈpralʲɲa n
miejsce, w którym pierze się odzież wasserij

pranie ˈprãɲɛ n
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych was

prasa ˈprasa n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji; pers
ogół czasopism pers

prasowanie ˌprasɔˈvãɲɛ n
wygładzanie ubrania za pomocą żelazka strijken

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności; rechten van de mens

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi; dierenrechten

prawda ˈpravda n
treść zgodna z rzeczywistością; waarheid

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1); waarschijnlijkheid
szansa, że coś się wydarzy waarschijnlijkheid

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
przypuszczalnie, być może waarschijnlijk

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy waarschijnlijk

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
rzeczywisty echt
typowy dla naszych wyobrażeń echt
naturalny echt

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem in nood leert men zijn vrienden kennen

prawica praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej rechterkant

prawie ˈpravʲjɛ particle
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu bijna

prawnik ˈpravʲɲik n
osoba posiadająca wykształcenie prawnicze jurist

prawny ˈpravnɨ adj
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny juridisch

prawo ˈpravɔ adv
prawa strona rechts

prawo ˈpravɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; recht
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; wet recht

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe; rijbewijs

prawo międzynarodowe ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɛ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych; volkenrecht

prawo publiczne ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego; publiekrecht

prawosławie ˌpravɔˈswavʲjɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej); orthodoxie

prawosławny ˌpravɔˈswavnɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia oosters-orthodox

prawy ˈpravɨ adj
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce rechter-

prawybory n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu voorverkiezing

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59; praseodymium

prałat ˈprawat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim; kerkvorst

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
(kulinaria) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu roosteren

precel n
(kulinaria) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki; pretzel

precesja prɛˈʦ̑ɛsʲja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała; precessie

prefekt ˈprɛfɛkt n
(historia, historyczny, historycznie) naczelnik prowincji, departamentu, okręgu, policji miejskiej w starożytnym Rzymie, we Francji, w Księstwie Warszawskim prefect
kardynał stojący na czele kongregacji prefect
przełożony w seminariach duchownych prefect
uczący religii w szkole prefect

preferować ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑ v
dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje prefereren

prehistoryczny adj
związany z prehistorią prehistorisch

prekariat prɛˈkarʲjat n
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia; precariaat

prekursor prɛˈkursɔr n
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.; voorloper

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu; eerste minister

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem première

prestiż ˈprɛstʲiʃ n
znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu prestige

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej; hoogkoor

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii cadeau geschenk

prezentacja ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
wystawienie czegoś na pewnym forum voorstelling voordracht

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu; condoom

prezes ˈprɛzɛs n
osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu voorzitter

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach; president

prezydentura ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bycie prezydentem voorzitterschap
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem voorzitterschap

prima aprilis ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis n
dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce; één april

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
pierwszeństwo przysługujące czemuś voorrang

problem ˈprɔblɛ̃m n
kłopotliwa sytuacja probleem

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
budzący zastrzeżenia lub niepewny problematisch

proboszcz ˈprɔbɔʃʧ̑ n
(kościelny) ksiądz zarządzający parafią; geestelijke

proca ˈprɔʦ̑a n
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski; slinger

procedura ˌprɔʦ̑ɛˈdura n
(informatyka, informatyczny) wydzielona część programu; procedure
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie procedure

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
(matematyka, matematyczny) setna część całości; procent

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie proces
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie proces

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów; processor

producent prɔˈduʦ̑ɛ̃nt n
(biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych producent
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży producent
osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu producent
przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej producent

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów fabrikation

produkować ˌprɔduˈkɔvaʨ̑ v
tworzyć, wytwarzać coś maken

produkt ˈprɔdukt n
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej; product
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; product
rezultat pracy twórczej product
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa product
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku; product

profesor prɔˈfɛsɔr n
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym; hoogleraar professor

profilaktyczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom prophylactisch

prognoza pogody n
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie weersvoorspelling

program ˈprɔɡrãm n
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań programma

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych; programmeren
(rzeczownik odczasownikowy) od: programować programmeren

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe programmeren

projekcja prɔˈjɛkʦ̑ʲja n
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie; projectie

projekt ˈprɔjɛkt n
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu project

prokrastynacja n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później; procrastinatie

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem; aanklager

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; proletariaat
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna proletariaat
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją proletariaat

proletariusz ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli; proletariër
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa; proletariër

prolog ˈprɔlɔk n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję; proloog

prom prɔ̃m n
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo; veerpont

promet ˈprɔ̃mɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61; promethium

promieniotwórczy adj
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości radioactief

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało; straling

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka; straal

promować prɔ̃ˈmɔvaʨ̑ v
działać w celu podniesienia popularności czegoś bekend maken

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników; propaganda

propan ˈprɔpãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG; propaan

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt) voorstellen

proporcjonalny adj
mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości evenredig

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
coś, co się komuś proponuje voorstel

prorok ˈprɔrɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie; profeet ziener

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś vragen

prosię ˈprɔɕɛ n
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia big

proso ˈprɔsɔ n
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa; gierst

prosta ˈprɔsta n
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi; lijn

prostak ˈprɔstak n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski domoor

prostata n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia prostaat

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste; rechthoek

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
mający kształt prostokąta rechthoekig

prostopadłościan ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn n
(geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami; balk

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty haaks

prosty ˈprɔstɨ adj
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku recht
równy recht

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
proceder sprzedaży usług seksualnych; prostitutie

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
(pejoratywnie, pejoratywny) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne prostituee

proszek ˈprɔʃɛk n
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek poeder

proszek do pieczenia n
(kulinaria) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu; bakpoeder

proszę ˈprɔʃɛ
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego alsjeblieft
potwierdzenie wykonania prośby alsjeblieft
zapytanie, gdy się nie dosłyszało lub jakoby przesłyszało (prośba o powtórzenie) alsjeblieft
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś alsjeblieft

protagonista ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista n
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami hoofdrolspeler, hoofdfiguur
bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę hoofdrolspeler, hoofdfiguur
najwybitniejszy aktor w zespole hoofdrolspeler, hoofdfiguur
odtwórca głównej roli hoofdrolspeler, hoofdfiguur

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91; protactinium

protel n
(zoologia, zoologiczny) Proteles cristata, drapieżnik lądowy; aardwolf

protest ˈprɔtɛst n
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś protest

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku; protestantisme

proton ˈprɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego; proton

prototyp prɔˈtɔtɨp n
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji; prototype

proustyt n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra; proustiet

prowadzenie ˌprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: prowadzić begeleiding

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu leiden
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca voeren leiden gaan
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś leiden voeren
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem) besturen rijden
tworzyć skutek czegoś veroorzaken

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach provincie
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; provincie
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo; provincie

prozodia prɔˈzɔdʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi prosodie

prozopagnozja ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy; gezichtsblindheid

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka; primatologie

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury onafgewerkt
mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę primitief

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli; douche stortbad

prywatność n
życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych; afzondering

prywatny prɨˈvatnɨ adj
(informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy besloten privé
będący czyjąś osobistą własnością besloten privé
dotyczący czyichś osobistych spraw besloten privé
nie dla każdego dostępny besloten privé
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie) besloten privé
niereprezentujący żadnej instytucji besloten privé
wynajęty do osobistego użytku besloten privé

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego; privatisering

przebaczenie ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
odpuszczenie czyichś win vergiffenis vergeving

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L. sneeuwklokje

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej overgankelijk

przeciek ˈpʃɛʨ̑ɛk n
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej lek
wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność lek

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; komma

przeciw ˈpʃɛʨ̑if preposition
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem tegen
… używany do określenia celu działania czegoś tegen

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm; antilichaam

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym tegendeel

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę tegenstander
ten, kto jest czemuś przeciwny tegenstander

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
znajdujący się naprzeciw czegoś oneens

przeciwprostokątna n
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego hypotenusa

przeciwutleniacz ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑ n
związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki antioxidant

przeciwwaga n
(technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego; contragewicht

przeciąg ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk n
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami tocht

przed pʃɛt preposition
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności voor
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem voor
…służący do opisania ruchu w kierunku miejsca określonego w (1.1) eerder dan

przeddzień ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ n
(książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający vooravond

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze meestal

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem; buitenwijk

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
rzecz, obiekt nieożywiony voorwerp ding

przedmowa n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu voorwoord

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca voorlaatste

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń gang hal

przedpotopowy ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ adj
(potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki antediluviaal

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy rankiem a południem voormiddag

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka onderarm

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo; ondernemer

przedsiębiorczy adj
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny ondernemend

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku; onderneming

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu presenteren
zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś voorstellen

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego; kleuterschool fröbelschool

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie voorbarig prematuur

przedwcześnie pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem vroegtijdig

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj eergisteren

przegroda nosowa pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva n
(anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części; neustussenschot

przejrzały adj
o roślinach i ich owocach: zbyt dojrzały, nadpsuty overrijp

przejęzyczenie ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę; verspreking

przejście podziemne n
budowla zapewniająca możliwość przejścia pod szlakiem komunikacyjnym; voetgangerstunnel

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.; relais

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś krachtterm

przekomarzać się ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ v
żartując, spierać się z kimś plagen

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności overtuigen

przekroczyć Rubikon pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n v
zdecydować się zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna de Rubicon oversteken

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych; tussendoortje

przekład n
(literacko) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka overbrenging

przelot pospolity ˈpʃɛlɔt ˌpɔspɔˈlʲitɨ n
(botanika, botaniczny) Anthyllis vulneraria L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych występujący w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej; wondklaver

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa geweld

przemoc domowa n
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny; huiselijk geweld

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę; industrie nijverheid

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle industrieel

przenikać v
przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym doordringen

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy draagbaar

przeor n
(kościelny) zastępca opata prior

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru abdis

przepaska pʃɛˈpaska n
(zobacz) przepaska biodrowa lendendoek

przepaska biodrowa pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva n
skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka lendendoek

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
obszar obok stromej ściany góry afgrond

przepis ˈpʃɛpʲis n
(kulinaria) sposób przygotowania potrawy recept

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała; kwartel kwakkel

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów diafragma

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
uprzejme zwrócenie na siebie uwagi excuses
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność het spijt me

przepuklina n
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną hernia breuk

przepust ˈpʃɛpust n
rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem; duiker

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego debiet
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego; debiet

przerażający adj
taki, który budzi grozę, strach angstaanjagend

przerwa ˈpʃɛrva n
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole pauze
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś pauze

przesadny pʃɛˈsadnɨ adj
taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą overdrijver

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości overdrijven

przesilenie n
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika; zonnewende

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju gedateerd

przestawka pʃɛˈstafka n
(językoznawstwo, językoznawczy) przestawienie głosek lub sylab w wyrazie; metathese

przestronny pʃɛˈstrɔ̃nːɨ adj
taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni ruimtelijk

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
ostrzegać kogoś przed czymś waarschuwen
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem gehoorzamen

przestrzenny adj
dotyczący przestrzeni ruimtelijk

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne; ruimte
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; ruimte
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; ruimte
określony obszar ruimte

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery ruimte

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
osoba, która dopuściła się przestępstwa crimineel

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy; misdaad

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo storen

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
coś, co przeszkadza, utrudnia obstakel
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu obstakel

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
wszystko to, co już się wydarzyło; verleden

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków; bijgeloof

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów bijgelovig

przesłanka pʃɛˈswãnka n
okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś voorwaarde

przesłuchiwać v
wypytywać kogo w czasie śledztwa verhoren

przetacznik n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) ereprijs

przewaga pʃɛˈvaɡa n
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś overhand

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
w przeważającej części meestal

przewidywalny adj
taki, który daje się przewidzieć voorspelbaar

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
prognozować przyszłe zdarzenia voorzien
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) określać z góry konsekwencje, rodzaj postępowania voorzien

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
trwający długo lub stale chronisch langdurig

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji voorzitter

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp. gids
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę gids
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny; geleider
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.; gids

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem; omhaal

przez pʃɛs preposition
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności door
…narzędzia użytego do wykonania czynności door
…operacji dzielenia (w matematyce) door

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu verkoudheid

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać lot
cel, dla którego służy dana rzecz lot

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
taki, który przepuszcza światło doorzichtig

przełyk ˈpʃɛwɨk n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem, slokdarm

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód; laken

prześladowanie ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ n
powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp. vervolging

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin; herkauwer

przeżyć ˈpʃɛʒɨʨ̑ v
pozostać przy życiu overleven

przodek ˈpʃɔdɛk n
ktoś, od kogo ktoś pochodzi voorouder

prztyczek ˈpʃtɨʧ̑ɛk n
lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk knip

przy pʃɨ preposition
…opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność naast

przybliżony adj
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością benaderend

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
przybywać dokądś komen
o czasie, zjawisku: następować komen
o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata komen

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. knop
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem knop

przyczepa n
(motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd aanhangwagen

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko aanleiding

przygoda pʃɨˈɡɔda n
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie avontuur

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś voorbereiden

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym; voorzetsel

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach vriend
(eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym vriend

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
kobieta zaprzyjaźniona z kimś vriendin

przyjazd n
przybycie pojazdu aankomst
dotarcie do jakiegoś miejsca aankomst

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia vriendelijk

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości; vriendschap

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące genoegen plezier

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie aangenaam

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji receptie
(rzeczownik odczasownikowy) od: przyjąć receptie
reakcja na coś lub na kogoś receptie

przykrość ˈpʃɨkrɔɕʨ̑ n
niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami droefheid

przykład ˈpʃɨkwat n
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem voorbeeld

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego; kaap

przymierze n
porozumienie pomiędzy stronami alliantie

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”; bijvoeglijk naamwoord adjectief

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem adjectivisch

przymus ˈpʃɨ̃mus n
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś dwang

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
najmniejszy akceptowalny zakres minstens
nie mniej niż althans

przypadek pʃɨˈpadɛk n
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; naamval casus
losowe, nieplanowane wydarzenie geval

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności toevallig

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
przywodzić na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś herinneren

przyprawa pʃɨˈprava n
(kulinaria) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu; kruid specerij

przyprawiać pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑ v
dodawać przyprawę do potrawy lub napoju kruiden

przypuszczalnie adv
prawdopodobnie, być może vermoedelijk

przypuszczalny adj
oparty na przypuszczeniu vermoedelijk

przypływ n
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca climax

przyroda pʃɨˈrɔda n
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności; natuur

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie; achtervoegsel

przyrznia n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem verstekbak

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów; hypofyse

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego eed

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
silnie deklarować, mocno obiecywać zweren een eed afleggen

przyspieszeniomierz n
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych; versnellingsmeter

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść halte

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy bushalte

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi; toekomst

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości toekomstig

przysłona pʃɨˈswɔ̃na n
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego diafragma

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę; gezegde spreekwoord

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
(gramatyka) część mowy określająca sposób wykonywania czynności (jako okolicznik sposobu) lub stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem; bijwoord adverbium

przysłówkowy adj
(gramatyka) o funkcji przysłówka bijwoordelijk

przytulny adj
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa gezellig

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie; privilege

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź gehechtheid

przywództwo n
przewodzenie kimś lub czymś voorzitterschap

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania integer
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie integer
właściwy, stosowny integer

przyśpieszać pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑ v
zwiększać prędkość versnellen
sprawiać, że coś dzieje się szybciej versnellen

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu; versnelling

próba ˈpruba n
usiłowanie dokonania czegoś beproeving

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
starać się coś zrobić proberen uitproberen

próchnica n
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków; cariës

próg pruk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny fret
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny drempel
początek drempel
wejście do domu drempel
wielkość graniczna drempel

próżnia ˈpruʒʲɲa n
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); vacuüm

próżność ˈpruʒnɔɕʨ̑ n
cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje ijdelheid

próżny ˈpruʒnɨ adj
mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu ijdel

prąd prɔ̃nt n
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; stroom

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; snelheid

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy) vroeg of laat

pręt prɛ̃nt n
drążek, tyczka, witka el
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki el

psalm psalm n
(literacko) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej psalm
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny; psalm

pseudoefedryna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych; pseudo-efedrine

pseudonauka ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka n
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki; pseudowetenschap

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych; pseudoniem

pseudowyraz n
(językoznawstwo, językoznawczy) twór językowy pozbawiony treści, choć często poprawnie zbudowany, zgodnie z regułami danego języka pseudowoord

psi psʲi pʲɕi adj
dotyczący psa, określający psa, używany przy psie honds
charakterystyczny dla psa, mający cechy psa honds

psi psʲi pʲɕi n
nazwa dwudziestej trzeciej litery alfabetu greckiego, ψ; psi

psianka ˈpʲɕãnka n
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę; nachtschade

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach; forel
(kulinaria) potrawa z pstrąga (1.1) forel

psuć psuʨ̑ v
sprawiać, że przestaje być właściwe verstoren

psychastenia n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem psychasthenie

psychiatra psɨˈçjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych psychiater

psychiatria psɨˈçjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych; psychiatrie

psychiatryczny adj
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii psychiatrisch

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka; psychologie zielkunde

psychoterapia n
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii; psychotherapie

psychoza psɨˈxɔza n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego; psychose

psychoza poporodowa n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie; kraambedpsychose

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych bijenhouder

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
(potocznie, potoczny) latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach bij honingbij

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
roślina zbożowa z rodzaju (1.1) tarwe weit

ptak ptak n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób; vogel

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki; vogelpest vogelgriep aviaire influenza

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi openbaar

puch n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza dons

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa; oehoe

puchar ˈpuxar n
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda; beker
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła; beker

pudel ˈpudɛl n
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy; poedel

pudło ˈpudwɔ n
duże pudełko buis

puls puls n
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze pols
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca pols

pulsar ˈpulsar n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne; pulsar

puma ˈpũma n
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; poema

pumeks ˈpũmɛks n
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy; puimsteen

punkt pũŋkt n
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny; punt

punkt widokowy n
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę; uitkijkpunt

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie standpunt

punktualność ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑ n
wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się stiptheid

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności stipt

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury purper

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie kluizenaar

pustka n
pusta, niewypełniona przestrzeń leegte

pustułka puˈstuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki; torenvalk

pusty ˈpustɨ adj
niezawierający niczego leeg

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów; woestijn

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu; bosuil

puszka ˈpuʃka n
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.; blik

puzon n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem; trombone

pułk n
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji; regiment

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
wyższy stopień oficerski niższy od generała; kolonel

pycha ˈpɨxa n
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości hoogmoed

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem; pyrrhusoverwinning

pysk pɨsk n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.) bek
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki bek

pytanie pɨˈtãɲɛ n
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji vraag

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania; retorische vraag

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi vragen

półbóg ˈpuwbuk n
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika halfgod

półka ˈpuwka n
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów plank schap

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1); maansikkel wassenaar

półkula puwˈkula n
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu; halfrond hemisfeer
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi; halfrond hemisfeer
(geometria) połowa kuli; halfrond hemisfeer

półmisek n
rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół bord
zawartość (1.1) bord

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
godzina 24:00 middernacht
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa; noorden

północno-wschodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
będący na północnym wschodzie nordoostelijk

północno-zachodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi adj
będący na północnym zachodzie noordwesteljk

północnoamerykański adj
związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej Noord-Amerikaans

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku noordelijk

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim noordoost

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim noordwesten

półnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty; halve noot

półpasiec puwˈpaɕɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze; gordelroos

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach; halfgeleider

półtora puwˈtɔra numeralFraction
jeden/jedno i pół anderhalf

półwysep puwˈvɨsɛp n
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki; schiereiland

półświatek n
(socjologia, socjologiczny) ludzie z marginesu społecznego boevenwereld

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
stopień wyższy od późno later

późno ˈpuʑnɔ adv
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu laat

późny ˈpuʑnɨ adj
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów laat
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa laat

pęcherz n
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców blaas
(dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem blaas
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia blaar

pęcherz moczowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu urineblaas

pęcherzyk żółciowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci galblaas

pęd pɛ̃nt n
(fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę; impuls

pędrak ˈpɛ̃ndrak n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) typ oligopodialnej larwy owada w przeobrażeniu zupełnym, żyjącej w glebie, w kale zwierząt roślinożernych lub w próchnie; engerling

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania; penseel

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie; navel

pęseta n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś pincet

pętla ˈpɛ̃ntla n
związany na powrót sznur lub drut strop

płaca ˈpwaʦ̑a n
zarobek, wynagrodzenie za pracę loon

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
dawać (przekazywać) pieniądze za coś betalen dokken storten uitbetalen uitkeren voldoen

płakać ˈpwakaʨ̑ v
wylewać łzy, ronić łzy huilen wenen

płaski ˈpwasʲci adj
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień plat

płaszcz pwaʃʧ̑ n
(anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków; jas
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem; jas mantel

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim; rog

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa; vlak

płatek ˈpwatɛk n
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów: kroonblad

płaz pwas n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia; amfibie

płciowy ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ adj
zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci seksueel

płetwa ˈpwɛtfa n
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych; vin

płetwal błękitny n
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal; blauwe vinvis

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą kikvorsman

płeć pwɛʨ̑ n
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych; geslacht sekse

płodność ˈpwɔdnɔɕʨ̑ n
(biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę vruchtbaarheid

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem; vlam laai

płonąć ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
być trawionym przez ogień branden
silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć branden

płot pwɔt n
ogrodzenie domu lub gospodarstwa; hek

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców oddychających powietrzem; long

pług pwuk n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki; ploeg

płyn Lugola n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych; lugol

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
będący płynem, ciekły vloeibaar vloeistof

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku stromen vloeien
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi zwemmen varen

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych; moederbord

płytki ˈpwɨtʲci adj
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki ondiep

pływactwo n
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie zwemmen

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie zwemmen

płód pwut n
zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju foetus

płótno ˈpwutnɔ n
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy; linnen

rabant n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (zobacz) refbant reefband

rabarbar raˈbarbar n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych; rabarber

rabat ˈrabat n
obniżka ceny korting

rabin ˈrabʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim; rabbijn

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
(kulinaria) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, serwowany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem; turks fruit

rachunek raˈxũnɛk n
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową rekening

rachunek całkowy n
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek; integraalrekening

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
opierający się na logicznym rozumowaniu rationeel

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie)) verwaardigen

rad rat n
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal; radium

rada ˈrada n
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu raad
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem raad

radar ˈradar n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów; radar

radian n
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu; radiaal

radio ˈradʲjɔ n
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych radio
urządzenie do odbioru takich audycji; radio

radioaktywność n
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma radioactiviteit

radiowóz raˈdʲjɔvus n
samochód policyjny; politieauto

radon ˈradɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny; radon

radość ˈradɔɕʨ̑ n
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski vreugde

radykalny ˌradɨˈkalnɨ adj
który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań radicaal

radziecki raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) Sovjet-

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
udzielać komuś rady adviseren

rafa ˈrafa n
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich; rif

rafineria ˌrafʲĩˈnɛrʲja n
zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca raffinaderij

rafinować ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑ v
poddawać procesowi rafinacji raffineren

raj raj n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; paradijs

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców; belastingparadijs

rajstopy rajˈstɔpɨ n
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia; panty

rak rak n
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów; rivierkreeft

rakieta raˈcɛta n
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym; raket

rakieta śnieżna n
nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się; sneeuwschoen

ramadan rãˈmadãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1) ramadan
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego ramadan

ramię ˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego schouder
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym arm
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna arm
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę arm

rana ˈrãna n
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.; wonde kwetsuur

randka ˈrãntka n
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu afspraakje

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem; staartmees

ranny ˈrãnːɨ adj
taki, który ma ranę gewond

rano ˈrãnɔ n
wczesna pora dnia morgen

ransomware n
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu; gijzelsoftware

raper ˈrapɛr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap rapper

raport ˈrapɔrt n
szczegółowe sprawozdanie verslag

raróg ˈraruk n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug sakervalk

rasa ˈrasa n
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek; ras

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu racistisch

rasizm ˈraɕism̥ n
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi; racisme

rata ˈrata n
(ekonomia, ekonomiczny) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie afbetaling

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów redden

ratownik raˈtɔvʲɲik n
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku badmeester

ratunek raˈtũnɛk n
pomoc w niebezpieczeństwie redding
uniknięcie niebezpieczeństwa redding

ratusz ˈratuʃ n
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta; stadhuis raadhuis

raz 'razɨ ras n
pojedyncza realizacja czynności keer maal
jednostka jakiejś wielkości keer maal

razem ˈrazɛ̃m adv
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie aaneen samen

rdza rʣ̑a n
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu; roest

rdzewieć ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑ v
o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się oxideren

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów; wortel

reagent rɛˈaɡɛ̃nt n
(chemia, chemiczny) odczynnik reagens

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne; reactie
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki reactie
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana reactie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian reactie
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy reactie
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce reactie

reaktor rɛˈaktɔr n
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; reactor
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej; reactor

realgar n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu; realgaar

realizm n
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości realisme
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku; realisme

realny rɛˈalnɨ adj
(ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen echt

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego recessie

recytować v
wygłaszać z pamięci utwór literacki reciteren

redakcja n
czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym redactie
praca osoby kierującej zespołem, który opracowuje i wydaje czasopismo, dzieło zbiorowe redactie

redaktor rɛˈdaktɔr n
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych redacteur

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków; eetzaal

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy; referendum

reforma rɛˈfɔrma n
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy reform

refować rɛˈfɔvaʨ̑ v
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek reffen

refrakcja rɛfˈrakʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka; refractie

refren ˈrɛfrɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst refrein

regaty rɛˈɡatɨ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków; regatta

regencja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę regentschap

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę; regent

region ˈrɛɟɔ̃n n
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi gebied regio

regresywny ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ adj
mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy dalend

regulaminowy adj
dotyczący regulaminu voorgeschreven

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
(gramatyka) posiadający typową odmianę regelmatig
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni regelmatig

reguła rɛˈɡuwa n
zasada, według której należy postępować regel

rejs n
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego reis

rekin ˈrɛcĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach; haai

reklama rɛkˈlãma n
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; advertentie

rekolekcje n
w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną; retraite

rekomendacja ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja n
(książkowy) opinia o kimś (zazwyczaj pozytywna) aanbeveling

rekonstrukcja n
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana verbouw verbouwing

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
nazwa lub rodzaj pokrewieństwa, powinowactwa relatie
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów relatie

relief ˈrɛlʲjɛf n
płaskorzeźba; reliëf

religia rɛˈlʲiɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; religie godsdienst

religijność ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest religijny; cecha tego, co jest religijne religiositeit

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
postępujący zgodnie z zasadami religii religieus
dotyczący religii, opisujący religię religieus

relikwia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc; reliek

remake n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty; remake

remis ˈrɛ̃mʲis n
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta gelijke stand

remiz ˈrɛ̃mʲis n
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda; buidelmees

remiza rɛ̃ˈmʲiza n
budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego; brandweerkazerne

ren rɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75; renium

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę; rendier

renomowany adj
mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem befaamd

renowacja ˌrɛ̃nɔˈvaʦ̑ʲja n
odnowienie, odświeżenie, restauracja renovatie

repertuar ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar n
zestaw utworów granych w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie repertoire

reportaż n
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji; reportage

reprezentacja ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
grupa osób, które występują w czyimś imieniu vertegenwoordiging

reprezentatywny ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ adj
oddający charakterystyczne właściwości populacji z której pochodzi representatief

reprywatyzacja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) zwrot mienia przejętego wcześniej przez państwo na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców; (także, też) zrekompensowanie tego mienia w formie pieniężnej albo w naturze; reprivatisering

republika rɛˈpublʲika n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas; republiek

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy; bananenrepubliek

respekt ˈrɛspɛkt n
szacunek, poważanie respect

responsorium n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów; responsorie

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie; restaurant

reszta ˈrɛʃta n
elementy, które zostały rest
(informatyka, informatyczny) przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; rest
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; rest
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać wisselgeld

retoryczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką retorisch

retoryka n
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających retorica redekunde
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; retorica redekunde
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1) retorica redekunde

retsina n
(spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki; retsina

rewidować ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑ v
przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego fouilleren

rewolta rɛˈvɔlta n
zbrojny spisek, bunt opstand

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; revolutie
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany revolutie

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
uczestnik lub zwolennik rewolucji revolutionair

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami baanbrekend

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben; revolver

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
czynność rezerwowania czegoś boeking
dowód zarezerwowania czegoś boeking

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie bespreken

rezultat rɛˈzultat n
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania resultaat

rezus n
(zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny; resusaap

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej; regisseur

rial rʲjal n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów arabskich; rial

riksza ˈrʲikʃa n
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka riksja

ring rʲĩŋk n
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich; ring

robak ˈrɔbak n
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; worm
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania; worm

robić ˈrɔbʲib niwvbxhdoejdjskwhsbdkg*$4&#(10./$*@&5/2ʨ̑ v
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać maken doen
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan doen

robić na drutach ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax v
wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać breien

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać van een mug een olifant maken van een muis een olifant maken

robot ˈrɔbɔt n
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; robot

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
pracownik wykonujący pracę fizyczną arbeider

rock rɔk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie; rock

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu; jaardag

rocznik n
czasopismo ukazujące się raz na rok jaarboek

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
trwający przez rok jaarlijks
obejmujący czas roku jaarlijks

rod rɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45; rhodium

rodonit rɔˈdɔ̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o różowej barwie, używany jako materiał okładzinowy lub w jubilerstwie; rhodoniet

rodowód n
dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy stamboom
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go afkomst
początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi afkomst

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny; soort
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; geslacht sekse
typ, odmiana, gatunek aard soort ras type geslacht karakter

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku mannelijk

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku neutrum

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika; lidwoord artikel

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych bepaald lidwoord

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
brat (bracia), siostra (siostry); brus

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka ouder

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
ojciec i matka ouders

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju; familie gezin
grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo; familie
rodzice wraz z ich dziećmi gezin familie

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat baren

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
suszone winogrono rozijn krent

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111; roentgenium röntgenium

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzany mąż hoorndrager

rogal ˈrɔɡal n
(kulinaria) pieczywo w kształcie półksiężyca; croissant

rohypnol n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) flunitrazepam, lek o silnym działaniu uspokajającym; rohypnol

rok rɔk n
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; jaar

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni; schrikkeljaar

rok świetlny ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku; lichtjaar

rolmops ˈrɔlmɔps n
(kulinaria) zawijany, marynowany płat śledziowy; rolmops

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt; landbouw

rolnik ˈrɔlʲɲik n
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym boer

romaji n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński; romaji

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
związek miłosny osób niebędących parą małżeńską affaire

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski romantisch
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm romantisch

romański adj
wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany Romaans

romb rɔ̃mp n
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych; ruit

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
(motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy; rotonde

ropa ˈrɔpa n
(medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu etter

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego; aardolie

ropieć v
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę etteren lekken zweren

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne abces

ropniak n
(medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała; empyeem

ropowica ˌrɔpɔˈvʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała flegmone

ropucha rɔˈpuxa n
(zoologia, zoologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi; pad

rosa ˈrɔsa n
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach dauw

rosiczka n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) zonnedauw

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości groeien
powiększać swoje rozmiary, skalę groeien

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy; veelvraat

rosyjska ruletka rɔˈsɨjska ruˈlɛtka n
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni; Russisch roulette

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan Russisch

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
język urzędowy Rosji; Russisch

roszada rɔˈʃada n
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru; rokade

rotmistrz ˈrɔtmʲisṭʃ n
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii z pierwszej połowy XX wieku; ritmeester

rower ˈrɔvɛr n
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni; fiets rijwiel

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
osoba poruszająca się za pomocą roweru fietser

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności discrepantie

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
osoba ocalała z katastrofy statku; schipbreukeling
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa schipbreukeling

rozczarowanie ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ n
niespełnienie oczekiwań teleurstelling

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis hoofdstuk kapittel

rozejm n
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami wapenstilstand

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów; absolutie

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę; zeester zeesterren

rozkaz ˈrɔskas n
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę bevel

rozkazywać v
wydawać kategoryczne polecenia bevelen

rozkład ˈrɔskwat n
proces lub wynik gnicia verval
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1) lesrooster

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu; tijdschema

rozległy rɔzˈlɛɡwɨ adj
posiadający znaczny zakres, zasięg uitgebreid

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; rozemarijn

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów spreken

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości) grootte

rozmowa rɔzˈmɔva n
ustna wymiana zdań gesprek

rozmówki rɔzˈmufʲci n
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce taalgids

rozpaczać v
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć wanhopen

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach lub spódnicy gulp

rozprawa rɔsˈprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy rechtzaak

rozpusta n
brak moralności w sferze seksualnej losbandigheid

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał oplosmiddel

rozrywka rɔzˈrɨfka n
działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi amusement

rozrzutny adj
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa verkwistend

rozstęp n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion; striae

roztargnienie n
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne verstrooidheid

roztropny adj
kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie beredeneerd

roztwór ˈrɔstfur n
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia; oplossing

rozum ˈrɔzũm n
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia; rede

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń begrijpen snappen
usłyszeć co zostało powiedziane verstaan

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując bedenken

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi splitsing

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wynik oplossing

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
dochodzić do wyniku zadania, testu oplossen
szukać odpowiedzi na zagadkę oplossen
szukać sposobu usunięcia problemu oplossen

rozwód ˈrɔzvut n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem; echtscheiding

rozwój ˈrɔzvuj n
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy ontwikkeling
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu ontwikkeling
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami ontwikkeling

rozłożyć v
postawić coś złożonego w swej okazałości spreiden

roślina rɔɕˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła; plant

roślinny rɔɕˈlʲĩnːɨ adj
taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny plantaardig

roślinożerca ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami herbivoor planteneter

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie; pijlstaart

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80; kwik kwikzilver

rubel ˈrubɛl n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów wchodzących w przeszłości w skład ZSRR; roebel

rubid ˈrubʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37; rubidium

rubin ˈrubʲĩn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu; robijn

rubinowy adj
mający kolor rubinu robijnrood

ruch rux n
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; beweging ontwikkeling verandering
gest, ruszenie częścią ciała beweging ontwikkeling verandering
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego beweging organisatie stroming

ruchomy chodnik ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik n
urządzenie do poziomego transportu ludzi; loopband

ruda ˈruda n
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali erts

rudowłosy ˌrudɔvˈwɔsɨ adj
mający rude włosy roodharig

rudzik ˈruʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem; roodborstje

rufa ˈrufa n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku; achtersteven

rugby `rʌgbɪ ˈruɡbɨ n
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki; rugby

ruina ruˈ<sup>j</sup>ĩna n
mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla bouwval

rum rũm n
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej; rum

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce; kamille

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów Roemeens

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
urzędowy język Rumunii; Roemeens

rupia ˈrupʲja n
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach; roepie

rura ˈrura n
przewód do transportu płynów; pijp buis
słupek do tańca go-go lub akrobacji sportowych paal

rurociąg ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości; pijpleiding

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli; bouwsteiger

ruta ˈruta n
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna wijnruit

ruten ˈrutɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44; ruthenium ruthernium

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104; rutherfordium

ryba ˈrɨba n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; vis

rybak ˈrɨbak n
człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb; visser

rybitwa rɨˈbʲitfa n
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych; stern

rybołów rɨˈbɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru; visarend

rybołówstwo n
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb; visserij

rycerski rɨˈʦ̑ɛrsʲci adj
związany z rycerzem i rycerstwem ridderlijk

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec; ridder

ryj rɨj n
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt snoet

rym rɨ̃m n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach rijm

rymować rɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
tworzyć rymy rijmen

rynek ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; markt
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów; markt
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1) markt

rynna ˈrɨ̃nːa n
rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu dakgoot

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia tekenen
robić rysy na jakiejś twardej powierzchni krassen

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych tekenaar

rysunek rɨˈsũnɛk n
to, co zostało narysowane; tekening

rytm rɨtm̥ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; ritme
określony porządek powtarzający się okresowo ritme

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury; ritueel kerkgebruik ritus

rywal n
osoba, która konkuruje w czymś rivaal

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka concurrentie
ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie rivaliteit

rywalizować v
ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś concurreren meedingen wedijveren

ryza ˈrɨza n
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom; riem

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda risico

ryś rɨɕ n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu; lynx los

ryż rɨʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; rijst
(spożywczy) nasiona ryżu (1.1) rijst

rzadki ˈʒatʲci adj
zachodzący rzadko zeldzaam

rzadko ˈʒatkɔ adv
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami zelden

rzadkość ˈʒatkɔɕʨ̑ n
coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko zeldzaamheid

rzecz ʒɛʧ̑ n
wytwór materialny, przedmiot ding

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion; zelfstandig naamwoord substantief

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie werkelijkheid realiteit
realistyczność, świat realny werkelijkheid

rzeka ˈʒɛka n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi; rivier stroom

rzekomy adj
niebędący takim, za jakiego się go uważa verondersteld

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy) ambachtsman

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności ambracht

rzepa n
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym; knolraap

rzeski adj
(dawniej, dawny) związany z rzeszą, dotyczący rzeszy (np.: Rzeszy Niemieckiej lub Monarchii Austro-Węgierskiej) rijks-

rzesza ˈʒɛʃa n
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii; rijk

rzeszowy adj
związany z rzeszą, dotyczący rzeszy (np.: Rzeszy Niemieckiej lub Monarchii Austro-Węgierskiej) rijks-

rzeź ʒɛɕ n
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień) bloedbad

rzeźba ˈʒɛʑba n
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów; beeld beeldhouwwerk
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną beeld beeldhouwwerk

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki beeldhouwer

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso; abattoir

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa beenhouwer
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym beenhouwer

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
(botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.); waterkers

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna; gonorroe

rzodkiew n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2) radijs

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; radijs

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
wywoływać chwilowy lot przedmiotu gooien

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien paarlen voor de zwijnen gooien

rzut dyskiem ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość; discuswerpen

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne); penalty strafschop

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu; speerwerpen

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska; hoekschop

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.; waterspuwer

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
(pospolicie) wymiotować kotsen

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
odnoszący się do miasta Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu Romeins
odnoszący się do państwa Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu Romeins

rząd ʒɔ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną; regering overheid

rząd marionetkowy ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ n
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy; marionettenregering vazalstaat

rządowy ʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
związany z rządem, wywodzący się z rządu gouvernementeel

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
kierować czymś, zarządzać aanvoeren
sprawować władzę, panować regeren heersen

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
(anatomia, anatomiczny) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki; wimper ooghaar

ród rut n
duża, wielopokoleniowa rodzina familie

róg ruk n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; hoorn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego; hoorn

róg alpejski ˈruk alˈpɛjsʲci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument dęty przypominający trombitę; alpenhoorn

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość hoorn des overvloeds

rój ruj n
duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków zwerm

rów ruf n
podłużny dół wykopany w ziemi sloot

równanie ruvˈnãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości vergelijking

również ˈruvʲɲɛʃ particle
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także ook eveneens tevens

równik ˈruvʲɲik n
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała; evenaar equator

równina ruvʲˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren; vlakte

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
(geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków; parallellogram

równoległościan n
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków); parallellepipedum

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości evenwijdig

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa; equinox

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
stabilny stan jakiegoś układu evenwicht

równoważny adj
mający równe znaczenie, równą wartość equivalent gelijkwaardig

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) gelijkheid
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) gelijkheid

równy ˈruvnɨ adj
posiadający gładką powierzchnię gelijk

róż ruʃ n
kolor różowy roze

róża ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; roos rozenstruik

róża wiatrów ˈruʒa ˈvʲjatruf n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich) windroos

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw rozenkrans
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności rozenkrans

różdżka ˈruʃʧ̑ka n
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty toverstaf

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania verschil onderscheid
to, czym się coś od czegoś różni verschil

różniczka n
(matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną; differentiaal

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest różnorodne verscheidenheid

różny ˈruʒnɨ adj
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech verschillend

różowy ruˈʒɔvɨ adj
mający kolor pośredni między białym a czerwonym; roze

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa; rodehond

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania handen omhoog

ręcznie ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił handmatig

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała handdoek

ręczny ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny handmatig

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; hand

ręka rękę myje
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy de ene hand wast de andere

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce mouw

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp. handschoen

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
odgłos konia wydawany paszczą gehinnik

sabat n
(ludowy) tajemny zlot czarownic heksensabbat

sabotaż saˈbɔtaʃ n
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania; sabotage

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
stosować sabotaż saboteren

sad sat n
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe; boomgaard

sadhu n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduski wędrowny asceta; sadhoe

sadysta n
człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia sadist

sadystyczny adj
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki sadistisch
cechujący się sadyzmem, okrucieństwem sadistisch

sadyzm n
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera sadisme

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła planten poten

sadzonka saˈʣ̑ɔ̃nka n
(botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina zaailing

sajgonka sajˈɡɔ̃nka n
(kulinaria) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami loempia

sake ˈsakɛ n
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco; sake

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej; sacrament

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu; saxofoon

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
muzyk, który gra na saksofonie saxofoonspeler

sala ˈsala n
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową; zaal

salamandra ˌsalãˈmãndra n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych; salamander

salami saˈlãmʲi n
(kulinaria) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego; salami

saldo ˈsaldɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) w księgowości: suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie; balans

salina saˈlʲĩna n
zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych; zoutpan

salmiak ˈsalmʲjak n
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) chlorek amonu, sól kwasu solnego i amoniaku salmiak

sam sãm pronoun
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny alleen

samar ˈsãmar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62; samarium

samica sãˈmʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej wijfjesdier

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
zwierzę płci męskiej mannetje

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
osoba próbująca zabić samą siebie zelfmoordenaar

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
zabicie samego siebie; zelfmoord zelfdoding

samochwalstwo n
(książkowy) zachwalanie siebie eigen lof

samochód sãˈmɔxut n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; auto

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
samotnie, bez innych alleen

samodzielny ˌsãmɔˈʥ̑ɛlnɨ adj
radzący sobie bez cudzej pomocy zelfstandig

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby; klinker klinkerklank

samolot sãˈmɔlɔt n
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną; vliegtuig

samoobrona n
obrona samego siebie zelfverdediging

samospalenie ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ n
samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu; zelfverbranding

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa alleen

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
uczucie braku bliskich osób eenzaamheid

samowar sãˈmɔvar n
(kulinaria) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka; samowar

samum ˈsãmũm n
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie; samoem

samuraj n
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej; samoerai

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich; snoekbaars

sandał ˈsãndaw n
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie; sandaal

sangria ˈsãŋɡrʲja n
tradycyjny hiszpański napój alkoholowy; sangria

sanie ˈsãɲɛ n
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery); slee

sankcja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa sanctie

sanktuarium ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu; heiligdom
(przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor heiligdom

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii; Sanskriet

saper ˈsapɛr n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi; sappeur

sardela sarˈdɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych; ansjovis

sardynka sarˈdɨ̃nka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych; sardien

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii Sardijns

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu sarcastisch

sarkazm ˈsarkasm̥ n
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia sarcasme

sarkofag sarˈkɔfak n
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia; sarcofaag

sarkopenia ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa n
(medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni sarcopenia

sarna ˈsarna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego; ree

satelita ˌsatɛˈlʲita n
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; satelliet
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego; satelliet
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; satelliet satellietstaat

satyra saˈtɨra n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.; satire

sauna ˈsawna n
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność; sauna

sawanna n
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami; savanne

sałata saˈwata n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych; sla
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo sla

sałatka saˈwatka n
(kulinaria) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.; salade

sałatka ziemniaczana n
(spożywczy) (kulinaria) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki; aardappelsalade

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
(przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia scène
krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji; scène
(przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne scène
przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów; toneel

scenariusz sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.; draaiboek

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy; scepticisme

schemat ˈsxɛ̃mat n
ogólny plan albo szkic ontwerp

schistosomatoza n
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny; schistosomiasis

schizma n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii; schisma

schizofrenia ˌsçizɔˈfrɛ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami; schizofrenie

schlebiać v
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś vleien flatteren

schody ˈsxɔdɨ n
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami; trap

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami; roltrap

schowek ˈsxɔvɛk n
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami klembord

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować toevluchtsoord asiel

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami; zakmes

seaborg ˈsʲibɔrk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106; seaborgium

secesja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego; afscheiding

segregacja rasowa ˌsɛɡrɛˈɡaʦ̑ʲja raˈsɔva n
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej rassenscheiding rassensegregatie

segregator ˌsɛɡrɛˈɡatɔr n
(biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych; ordner

sejf sɛjf n
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy kluis safe brandkast

sejsmograf n
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej; seismograaf

sejsmogram n
(geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem); seismogram

sejsmolog n
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią seismologe

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
nauka o trzęsieniach ziemi; seismologie

sekcja zwłok ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk n
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej; autopsie

sekretarka ˌsɛkrɛˈtarka n
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów secretaris

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby secretaris
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy; secretaresse

seks sɛks n
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami seks

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
dyskryminacja ze względu na płeć; seksisme

seksować sɛˈksɔvaʨ̑ v
określać płeć zwierząt, głównie piskląt hodowlanych seksen

seksturystyka ˌsɛkstuˈrɨstɨka n
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej sekstoerisme

seksualność n
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność; seksualiteit

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący seksu i popędu płciowego seksueel

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka; seksuologie

sekta ˈsɛkta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii sekte

sekunda sɛˈkũnda n
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty seconde
(potocznie, potoczny) krótka chwila seconde

sekundant n
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi secondant

sekwoja sɛˈkfɔja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych; sequoia

selen ˈsɛlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34; seleen selenium

seler ˈsɛlɛr n
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna; selderij selder selderie

selfie n
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki; selfie zelfje

semantyczny ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania semantisch
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych semantisch

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością semantiek
(informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp. semantiek
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych semantiek

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
połowa roku akademickiego lub szkolnego; semester

seminarium ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny w którym przygotowują się kandydaci na duchownych seminarie
(studencki) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych seminarie

semiotyka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe; semiotiek

sen sɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości droom slaap
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) droom
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste droom

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy; winterslaap

senat ˈsɛ̃nat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu; senaat

senator sɛ̃ˈnatɔr n
członek izby wyższej parlamentu (senatu) senator

senność ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑ n
potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia slaperigheid

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
taki, który chce spać; jest śpiący slaperig
dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu slaperig

sens sɛ̃w̃s n
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu zin

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości; separatisme

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe lispenen

ser sɛr n
(spożywczy) (kulinaria) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego; kaas

serafin n
(teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej; seraf serafijn

serbski ˈsɛrpsʲci adj
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów Servisch

serbski ˈsɛrpsʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH; Servisch

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; hart

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie hartelijk

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć hartelijk

serenada n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej serenade
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym; serenade

sernik ˈsɛrʲɲik n
(kulinaria) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser; kaastaart

serwatka n
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera; wei

serwer ˈsɛrvɛr n
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; server

serwetka n
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia servet

set sɛt n
gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart set
partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa set

sezam ˈsɛzãm n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) sesam

sezon ˈsɛzɔ̃n n
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza seizoen

sfaleryt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku; zinkblende

sfera ˈsfɛra n
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli; bol

sfinks sfʲĩŋks n
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) osoba, która zachowuje się w tajemniczy sposób sphynx
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia; sfinx

shinto n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii; shintoïsme

siano ˈɕãnɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę; hooi

siarczyn ˈɕarʧ̑ɨ̃n n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego; sulfiet

siarka ˈɕarka n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16; zwavel

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru Waterstofsulfide zwavelwaterstof

siatkówka ɕatˈkufka n
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe; netvlies retina
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką; volleybal

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku; beachvolleybal

siać ɕäʨ̑ v
rzucać nasiona w glebę zaaien

siedem grzechów głównych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego; zeven hoofdzonden

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach zitten
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności zitten

siedzący adj
taki, który wymaga siedzenia sedentair

siekacz n
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu snijtand

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska bijl

siemię lniane ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ n
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego lijnzaad

sierp ɕɛrp n
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.; sikkel zichel

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów; hamer en sikkel

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego; augustus

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant; sergeant

siewka złota ˈɕɛfka ˈzwɔta n
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria, gatunek średniej wielkości ptaka; goudplevier

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet netwerk
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś netwerk
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję keten
pajęczyna net
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; net
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki; net

sikać ˈɕikaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) oddawać mocz urineren

sikhizm ˈsʲikçism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach; sikhisme

sikora ɕiˈkɔra n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych; mees

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu; koolmees

sikora modra ɕiˈkɔra ˈmɔdra n
(ornitologia, ornitologiczny) (Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus) niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową; pimpelmees

silnia ˈɕilʲɲa n
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero; faculteit

silnik ˈɕilʲɲik n
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii; motor

silnik turbośmigłowy ˈɕilʲɲik ˌturbɔɕmʲiɡˈwɔvɨ n
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego turboprop

silny ˈɕilnɨ adj
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty) sterk

silos ˈsʲilɔs n
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych; silo
(wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych; silo

sin ˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) sinus sin

singiel n
człowiek stanu wolnego, niebędący w związku vrijgezel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (zobacz) singel vrijgezel

singulare tantum n
(gramatyka) rzeczownik występujący jedynie w liczbie pojedynczej; singulare tantum

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach; sinologie

sinus ˈsʲĩnus n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej; sinus

siodło ˈɕɔdwɔ n
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca; zadel zaal

siorbać v
(potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia slurpen

siostra ˈɕɔstra n
pielęgniarka zus zuster
jedna z dwóch połów rozłupanej na dwie części kłody zus zuster
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki zuster zus
zakonnica zuster zus

siostrzenica ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
córka siostry nicht

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
syn siostry neef

siusiak ˈɕüɕak n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski piemel

się ɕɛ pronoun
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków zich zichzelf

siła ˈɕiwa n
energia, zdolność do wysiłku kracht
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami; kracht
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu kracht

siła robocza n
(ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni werkkracht

siłownia ɕiˈwɔvʲɲa n
(sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni sportschool

skakanka skaˈkãnka n
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy; touwtjespringen

skakać ˈskakaʨ̑ v
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi) springen

skala ˈskala n
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu schaal
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; schaal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; schaal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; schaal
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; schaal
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym) schaal

skalar ˈskalar n
(fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny; scalar
(matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł; scalar

skalpel ˈskalpɛl n
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii; scalpeermes

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej; fossiel

skand skãnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21; scandium

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii scandinavisch

skaner ˈskãnɛr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze; scanner

skanować skãˈnɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie scannen
wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera scannen

skarb skarp n
zbiór bardzo wartościowych rzeczy schat

skarbonka n
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci; spaarpot

skarga ˈskarɡa n
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś beklag

skarpeta skarˈpɛta n
okrycie (ubiór) stopy sok

skauting n
(książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach scouting

skazaniec n
człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę veroordeelde

skała ˈskawa n
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok rots

skierowanie ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ n
rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę verwijzing

sklep sklɛp n
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary winkel

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol slijterij

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli; gewelf

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu; paard

skok skɔk n
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry sprong
czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp. sprong

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki; polsstokhoogspringen

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
składający się z wielu elementów ingewikkeld
trudny, zawiły ingewikkeld

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku; schorpioen

skorupa skɔˈrupa n
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu korst

skorupa ziemska skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska n
zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery; aardkorst

skorupiak skɔˈrupʲjak n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp schaaldier

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alaudidae, rodzina małych ptaków o perlistym, wysokim śpiewie; leeuwerik

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania; extreemrechts

skrajny ˈskrajnɨ adj
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci afgelegen

skrobia n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii; zetmeel

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych bescheidenheid

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
niemający potrzeby wyróżniania się bescheiden ingetogen

skroń skrɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami; slaap

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie; postbus

skrzele ˈskʃɛlɛ n
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie; kieuw

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; vleugel
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; vleugel
część samolotu tworząca siłę nośną; vleugel
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach vleugel

skrzynka pocztowa n
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania; brievenbus

skrzyp skʃɨp n
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych; paardenstaart

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy smyczkowych; viool

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach speelman

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: skrzyżować kruising
miejsce połączenia dwóch dróg; kruising

skrót skrut n
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter; afkorting

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów; acroniem

skunks skũŋks n
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą; stinkdier

skurwysyn skurˈvɨsɨ̃n n
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie hoerenjong hoerenzoon

skuteczny skuˈtɛʧ̑nɨ adj
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt effectief

skuter ˈskutɛr n
jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu; scooter

skóra ˈskura n
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców; huid vel
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt; leder leer

skórzany skuˈʒãnɨ adj
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą leren

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze gierig

składać ˈskwadaʨ̑ v
gromadzić coś, zbierać verzamelen
zginać, załamywać coś, robiąc to mniejszym opvouwen
mieć coś za swoje części bestaan uit

składnik ˈskwadʲɲik n
część składowa czegoś bestanddeel

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha neiging
upodobanie do czegoś neiging

slawistyka slaˈvʲistɨka n
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię slavistiek

slipy ˈslʲipɨ n
męskie, obcisłe majtki; slip

slums n
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście; krottenwijk

slup slup n
żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok; sloep

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się eet smakelijk

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
mający dobry smak; dobrze smakujący smakelijk lekker

smak smak n
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; smaak
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna; smaak
właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1) smaak

smakosz n
ktoś lubiący wykwintne dania fijnproefster

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
próbować czegoś w celu określenia smaku proeven

smalec ˈsmalɛʦ̑ n
(spożywczy) (kulinaria) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa; reuzel

smar smar n
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów gel

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu; smartphone

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
(kulinaria) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia bakken

smerf smɛrf n
fikcyjne małe, niebieskie stworzenie; Smurf

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania; fopspeen

smok smɔk n
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada; draak

smoła ˈsmɔwa n
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.; teer

smutek ˈsmutɛk n
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny verdriet

smutny ˈsmutnɨ adj
odczuwający smutek, pogrążony w smutku triest verdrietig

smycz smɨʧ̑ n
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer; hondenlijn

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun; strijkstok

snajper ˈsnajpɛr n
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu; scherpschutter

snob snɔp n
osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy snob

sobota sɔˈbɔta n
szósty dzień tygodnia; zaterdag

sobowtór sɔˈbɔftur n
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej; dubbelganger

soból ˈsɔbul n
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze; sabeldier

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
zwolennik socjalizmu socialist

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu socialistisch

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze); socialisme

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii socioloog

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących; sociologie

socynianin ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu Sociniaan

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) linze

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne; lens
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne; lens

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
zawierający dużo soku, pełen soku sappig

sojusz n
porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego); alliantie

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy bondgenoot

sok sɔk n
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw; sap

sokolnictwo n
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy valkerij

sokolnik sɔˈkɔlʲɲik n
osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi valkenier

sokowirówka ˌsɔkɔvʲiˈrufka n
urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw; sapcentrifuge

sokół ˈsɔkuw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach; valk

sola ˈsɔla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie; tong

solenoid ˌsɔlɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it n
(fizyka, fizyczny) każda cewka indukcyjna bez rdzenia; solenoïde

solipsyzm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu; solipsisme

solić ˈsɔlʲiʨ̑ v
przyprawiać potrawy solą zouten

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Somalia Somalisch

sonata sɔ̃ˈnata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części; sonate

sonatina ˌsɔ̃naˈtʲĩna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, prosta sonata; sonatine

sonet ˈsɔ̃nɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof; sonnet

sopel ˈsɔpɛl n
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.; ijspegel ijskegel

sopranistka ˌsɔprãˈɲistka n
kobieta, która śpiewa sopranem sopraan

sos sɔs n
(spożywczy) (kulinaria) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw; saus

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
(kulinaria) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej sojasaus

sosna ˈsɔsna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) den pijnboom

soteriologia ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu; soteriologie

soul n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych; soul

sowa ˈsɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą; uil

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej; sperweruil

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej; sneeuwuil

sowiecki sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
radziecki, dotyczący Związku Sowieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich) Sovjet-

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności wandeling

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami spatie

spadać ˈspadaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) odchodzić, odczepiać się, zostawić kogoś w spokoju opdonderen oprotten
lecieć bezwładnie w dół vallen
uderzać, trafiać vallen
zmniejszać się verlagen verminderen

spadek ˈspadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby; erfdeel

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał parachute valscherm

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron; spaghetti

spalić ˈspalʲiʨ̑ v
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem aanbranden

spalony n
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej buitenspel

spam spãm n
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne; spam

spawacz ˈspavaʧ̑ n
robotnik zajmujący się spawaniem lasser

spać spaʨ̑ v
być pogrążonym we śnie slapen

specjalny spɛˈʦ̑ʲjalnɨ adj
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby speciaal
mający szczególne, wyjątkowe właściwości speciaal

sperma ˈspɛrma n
(biologia, biologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca; sperma

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru; paperclip

spirulina ˌspʲiruˈlʲĩna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety; spirulina

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji; inhoudsopgave

spisek ˈspʲisɛk n
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel complot

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe bijkeuken

spluwaczka n
naczynie przeznaczone do spluwania do niego; kwispedoor

spodek ˈspɔdɛk n
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę schotel

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi; broek pantalon

spojówka spɔˈjufka n
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek; bindvlies

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
o człowieku: opanowany, zrównoważony rustig

spokój ˈspɔkuj n
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek rust
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania rust
cisza, brak hałasu, rumorów rust

spontanicznie ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie spontaan

spontaniczny adj
działający odruchowo, bez innych wpływów spontaan

sporadyczny ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ adj
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu fluctuerend

sporny ˈspɔrnɨ adj
będący przedmiotem sporu aangevochten

sport spɔrt n
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa; sport

sportowiec spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport sporter

sposób ˈspɔsup n
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu manier

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś) ontmoeting

spotykać spɔˈtɨkaʨ̑ v
napotykać kogoś, widywać ontmoeten

spowiednik spɔˈvʲjɛdʲɲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi; biechtvader

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia biecht bekentenis

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.; maatschappij

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym; gemeenschap

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem maatschappelijk

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody dorstig

sprawa ˈsprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne proces rechtszaak

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe checken controleren verifiëren

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test examen
pisemne sprawdzenie wiadomości w szkole, klasówka examen

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy; gerechtigheid justitie

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością rechtvaardig

sprawność ˈspravnɔɕʨ̑ n
szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie rendement

sprawozdanie ˌspravɔˈzdãɲɛ n
ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności rapport

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
aktywne wyrażenie braku zgody na coś bezwaar

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze verkopen

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku) verkoper

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar verkoop

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie verduisteren

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan opruimen

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą; koppeling

sprzęt spʃɛ̃nt n
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności uitrusting

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu; veer

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi; rok

spójnik ˈspujɲik n
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych; voegwoord

spójność n
ścisłe przystawanie do siebie elementów czego cohesie

spór spur n
różnica zdań, stanowisk, interesów controverse

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) niesylabotwórczy dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy; medeklinker

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej; naamloze vennootschap

spędzać ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
być w towarzystwie kogoś verbrengen
przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas verbrengen
wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś verbrengen

spłuczka n
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem waterspoeling

spłukany adj
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa blut

squat n
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów; kraakpand

sraczka ˈsraʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie diarree

srać sraʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec schijten

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
przypominający kolor srebra zilver

srebro ˈsrɛbrɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; zilver

sroka ˈsrɔka n
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem; ekster

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej; klapekster

srom srɔ̃m n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe; vulva

ssak sːak n
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki; zoogdier

ssać sːaʨ̑ v
pić wyciągając z czegoś płyn ustami zuigen

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co stabilne stabiliteit

stabilny staˈbʲilnɨ adj
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję stabiel
niezmieniający się przez dłuższy czas stabiel
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu stabiel

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją station

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów; benzinestation

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych; stadion

stado ˈstadɔ n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy) kudde
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów kudde
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; kudde

stajnia ˈstajɲa n
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni; stal

stal stal n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem; staal

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina; stalinisme

stamtąd ˈstãmtɔ̃nt pronoun
z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas daarvandaan

stan stãn n
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych; staat
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój toestand staat

stan wojenny ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa; krijgswet

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
pozycja w hierarchii zawodowej stellingname
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś stellingname

stara miłość nie rdzewieje ˈstara ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɲɛ‿rʣ̑ɛˈvʲjɛ̇jɛ proverb
miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu oude liefde roest niet

stara panna n
(pogardliwie) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż ongehuwde vrouw

starofrancuski ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii; Oudfrans

staromodny adj
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny ouderwets

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych; ouderdom

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku oudheid antiquiteit
dawne, zamierzchłe czasy ouderdom

start start n
chwila, w której coś zaczyna się startlijn
miejsce, w którym coś zaczyna się startlijn

stary ˈstarɨ adj
mający wiele lat, niemłody oud

statek ˈstatɛk n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną schip vaartuig
każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd; schip

statystyka staˈtɨstɨka n
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; statistiek
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów statistiek

staw staf n
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości; gewricht
(geografia, geograficzny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia; vijver

staw krzyżowo-biodrowy ˈstaf ˌkʃɨʒɔvɔ‿bʲjɔˈdrɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) staw o niewielkiej ruchomości utworzony przez kość krzyżową i kość biodrową sacro-iliacale gewrichten

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem; elleboog

stawonóg staˈvɔ̃nuk n
bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów; geleedpotige

stać staʨ̑ v
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach staan

stała ˈstawa n
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość; constante

stenografia n
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy; stenografie

ster stɛr n
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego; roer

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych; stereotype

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera stuurprogramma

stoa ˈstɔa n
(architektura, architektoniczny) w architekturze greckiej: wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami stoa

stochastyczny adj
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek stochastiek

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych; scheepswerf

stodoła stɔˈdɔwa n
budynek, w którym przechowuje się zboże, siano itp. schuur

stokrotka stɔˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych; madeliefje
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) madeliefje

stolarz ˈstɔlaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem; schrijnwerker

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa; hoofdstad

stonka ˈstɔ̃nka n
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) coloradokever

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków; coloradokever

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży miljoenpoot

stop stɔp n
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali; legering

stopa ˈstɔpa n
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; voet poot
jednostka długości, używana w niektórych krajach; voet poot
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu) voet
poziom, jakość czegoś voet

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury graad
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych; graad

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy overtreffende trap

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś vergrotende trap

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
nie nagle, ale po trochu, powoli langzamerhand

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych; geslachtsgemeenschap

stosunkowo adv
w stosunku do czego lub kogo relatief tamelijk

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach; vereniging

stożek ˈstɔʒɛk n
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych; kegel

strach strax n
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne angst vrees
kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach vogelverschrikker

strajk strajk n
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów; staking

strajk włoski ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci n
strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników stiptheidsactie

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
uczestniczyć w strajku staken

straszyć v
wzbudzać strach, lęk w kimś schrikken

strata ˈstrata n
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma verlies

strateg ˈstratɛk n
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi strateeg
(historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego; strateeg
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie; strateeg
osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami strateeg

strategia straˈtɛɟja n
ogólny plan działań, szerszy od taktyki strategie
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów strategie

strategicznie adv
w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii strategisch

strategiczny adj
zgodny z określoną strategią strategisch

straż straʃ n
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem wacht

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska; brandweer

straż przybrzeżna n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic kustwacht

strażak ˈstraʒak n
osoba szkolona do walki z ogniem; brandweerman

strażnik ˈstraʒʲɲik n
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób bewaker

strefa ˈstrɛfa n
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia zone

strefa Złotowłosej n
(astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia Goudlokjesgebied

stres strɛs n
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce; stress

streszczać ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑ v
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie excerperen

streszczenie strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
wyciąg, skrót samenvatting

stringi ˈstrʲĩŋʲɟi n
(krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału; string

strit strʲit n
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera straat

stroboskop n
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu stroboscoop

stroik ˈstrɔ<sup>j</sup>ik n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach riet

stroić ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku afstemmen
nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun afstemmen

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża steil

strona ˈstrɔ̃na n
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. pagina

strona bierna ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna n
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie; lijdende vorm

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW; webpagina

stront strɔ̃nt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38; strontium

struktura strukˈtura n
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość structuur

strukturalny adj
dotyczący struktury structureel

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny; beek

struna głosowa n
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki stemband

strup strup n
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny; schurft

struś struɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych; struisvogel

strych strɨx n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem; zolder

strychnina strɨçˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby; strychnine

stryj strɨj n
brat ojca; oom

strzał sṭʃaw n
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni schot

strzała ˈsṭʃawa n
pocisk przeznaczony do łuku; pijl

strzałka ˈsṭʃawka n
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek pijl

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
oddawać strzał z broni schieten

strzelba ˈsṭʃɛlba n
długa, palna broń myśliwska; buks

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle; stijgbeugel

strzyc v
obcinać futro zwierząt na wełnę scheren
skracać włosy, brodę lub sierść knippen

strzykawka n
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych; injectiespuit

strzykwa n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni; zeekomkommer

strój kąpielowy n
skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych; badpak

stróż struʃ n
osoba pilnująca np. budynku bewaker

strąk strɔ̃ŋk n
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych; peul

student ˈstudɛ̃nt n
osoba, która studiuje na wyższej uczelni; student

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach studeren

studnia ˈstudʲɲa n
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody; put bron

stulejka stuˈlɛjka n
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia; voorhuidsvernauwing

stuła n
(kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna; stola

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
zwierzę lub człowiek schepsel

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); januari lauwmaand

stymulacja n
pobudzanie do aktywności, rozwoju aansporing

stynka ˈstɨ̃nka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach; spiering

stypa n
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie; avondwake

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe beurs

styropian n
(technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej; piepschuim

stół stuw n
mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; tafel

stąd stɔ̃nt pronoun
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz heen
z tego powodu heen

stępka ˈstɛ̃mpka n
(marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego; kiel

stężenie n
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy; concentratie

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈçilʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki; Swahili

subkontynent ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część; subcontinent

subkultura n
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób; subcultuur

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową) substantie stof

suchar ˈsuxar n
(spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania beschuit

suchy ˈsuxɨ adj
pozbawiony wilgoci droog

sudeckoniemiecki adj
związany z Niemcami sudeckimi lub z Krajem Sudetów, dotyczący Niemców sudeckich lub Kraju Sudetów sudetenduits

sudoku n
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9; sudoku

sufiks ˈsufʲiks n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek; achtervoegsel

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie suggereren

sugilit suˈɟilʲit n
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie; sugiliet

suka ˈsuka n
(wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się bitch
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego teef

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
korzystny wynik succes

sukienka suˈcɛ̃nka n
(krawiectwo) krótka suknia, okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału; jurk

suknia ˈsucɲa n
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje; jurk

sukurs ˈsukurs n
(przestarzałe, przestarzały) odsiecz, pomoc, posiłki, wsparcie assistentie

sum sũm n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami; meerval

suma ˈsũma n
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania som
pewna ilość pieniędzy som

sumeryjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski; Sumerisch

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło geweten

sumienny adj
skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków gewetensvol

sumo ˈsũmɔ n
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy; sumo

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami; superheld

superksiężyc n
(potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum; supermaan

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy; supermarkt

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw; supernova

supremacja ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś suprematie

sura ˈsura n
w islamie: rozdział Koranu; soera

surfing n
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej surfen

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle grondstof

surowy suˈrɔvɨ adj
(kulinaria) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony rauw
o surowcach: niepoddany obróbce rauw

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu bovenwerkelijk

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości; surrealisme

sushi ˈsuʃʲi n
(kulinaria) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek; sushi

susza ˈsuʃa n
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych; droogte

suszarka suˈʃarka n
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza droger

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów föhn

suszyć ˈsuʃɨʨ̑ v
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody drogen

sutanna suˈtãnːa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich; kazuifel

sutener suˈtɛ̃nɛr n
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób pooier

suterena ˌsutɛˈrɛ̃na n
część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych souterrain

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
drobny pamiątkowy upominek souvenir

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji soevereiniteit

sułtan n
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich; sultan

sułtanat suwˈtãnat n
państwo rządzone przez sułtana; sultanaat

swastyka ˈsfastɨka n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) multikulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach; hakenkruis
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach hakenkruis

sweter ˈsfɛtɛr n
grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce trui

swój sfuj pronoun
należący do wykonawcy czynności eigen

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
od Sycylia Siciliaans

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
emitować dźwięk przypominający głoskę s sissen
mówić ze złością, z pasją sissen

sygnalizować v
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały signaleren

sygnał ˈsɨɡnaw n
znak informacyjny lub ostrzegawczy signaal

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach; zionisme

sylaba sɨˈlaba n
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz; lettergreep

sylf sɨlf n
(mitologia, mitologiczny) duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy; sylfe

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku Oudejaarsavond

symbioza n
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści symbiose

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu symbool
(sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost; symbool

symbolicznie adv
w sposób symboliczny symbolisch

symboliczny ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu symbolisch
taki, w którym występują symbole symbolisch
związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje symbolisch

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych; symmetrie

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy; symfonie

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś sympathie

sympatyczny ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
wzbudzający sympatię; miły, życzliwy innemend

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego; symptoom

syn sɨ̃n n
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców); zoon

syn marnotrawny ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał; verloren zoon

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw; synagoge

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej synaps

syndrom grupowego myślenia ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌɡrupɔˈvɛɡɔ mɨɕˈlɛ̃ɲa n
(psychologia, psychologiczny) uleganie ograniczającej sugestii i naciskowi grupy, której jest się członkiem groepsdenken

syndrom miodowego miesiąca ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne wittebroodsweken syndroom

syndrom sztokholmski ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci n
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi; Stockholmsyndroom

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników synergie

synkretyzm n
łączenie w jedną całość różnych elementów syncretisme

synod ˈsɨ̃nɔt n
(administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów synode
(administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich synode

synogarlica n
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia risoria, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych lachduif

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik synoniem

synowa sɨ̃ˈnɔva n
żona syna schoondochter

syntagma sɨ̃nˈtaɡma n
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań; zinsdeel

syntetyczny ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający synthetisch

synteza n
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia synthese

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
pokój służący do spania slaapkamer

syrena sɨˈrɛ̃na n
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo półkobieta, półptak, później półkobieta, półryba; także bohaterka baśni i legend; sirene
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy; sirene

syrop ˈsɨrɔp n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1) siroop
(kulinaria) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok siroop

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
(kulinaria) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego; ahornsiroop edoornsiroop

system ˈsɨstɛ̃m n
układ urządzeń współpracujących ze sobą; systeem

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem; besturingssysteem

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie; bestandssysteem

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje situatie

syty adj
taki, który zaspokoił głód, najadł się verzadigd

szabat ˈʃabat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w judaizmie: ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty; sabbat

szabla ˈʃabla n
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą; sabel

szablon ˈʃablɔ̃n n
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty sjabloon

szach ʃax interjection
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi schaak

szach ʃax n
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem; schaak

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze; schaakbord

szachy ˈʃaxɨ n
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; schaakspel schaak

szacunek ʃaˈʦ̑ũnɛk n
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś respect

szafa ˈʃafa n
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów; kast

szafa grająca n
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) knajpiany automat do odtwarzania płyt winylowych za pieniądze jukebox

szafir ˈʃafʲir n
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego saffier
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu; saffier

szafirowy adj
zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru saffierblauw

szafot ˈʃafɔt n
rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje; schavot

szafran ˈʃafrãn n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów saffraan

szahada ʃaˈxada n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu shahadah

szakal ˈʃakal n
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka; jakhals

szal ʃal n
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion sjaal

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo waaghals

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna waanzin
postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy waanzin
stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje waanzin

szalik ˈʃalʲik n
pas materiału służący do owijania szyi das

szalom interjection
pozdrowienie żydowskie sjalom

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny gek
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2) gek
chory umysłowo gek
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany gek
nieszablonowy, dziwny gek
szybki (np. pościg, ruch) gek

szalotka ʃaˈlɔtka n
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych; eslook
(kulinaria) jarzyna z cebulek tej rośliny eslook

szaman ˈʃãmãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu; sjamaan

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów; sjamanisme

szampan ˈʃãmpãn n
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii; champagne

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
płynny środek do mycia włosów lub sierści; shampoo

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem achten

szansa ˈʃãw̃sa n
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności kans

szantaż ˈʃãntaʃ n
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich) afpersing

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
stosować szantaż wobec kogoś chanteren

szarawy ʃaˈravɨ adj
w kolorze podobnym do szarego grijsachtig

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw; sprinkhaan

szariat ˈʃarʲjat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie; sharia

szarlatan n
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski charlatan

szarość ˈʃarɔɕʨ̑ n
szary kolor grijs

szary ˈʃarɨ adj
w kolorze pośrednim między czarnym a białym grijs

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
(kulinaria) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana; sjasliek

szałwia ˈʃawvʲja n
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych; salie

szczaw ʃʧ̑af n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.; zuring veldzuring

szczebel ˈʃʧ̑ɛbɛl n
poprzeczny drążek lub pręt w drabinie sport

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji) detail

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
mający cechy szczegółu; dokładny gedetailleerd

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos blaffen

szczenię ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych welp

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku inenting

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności; vaccin

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę inenten

szczerość ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest szczery oprechtheid

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje oprecht

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów; tandenborstel

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
(technologia, technika, techniczny) specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami; borstel
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia borstel

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
przedmiot służący do czesania, modelowania włosów haarborstel

szczupak ˈʃʧ̑upak n
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna; snoek

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
mający smukły kształt, mało tłuszczu slank

szczur ʃʧ̑ur n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych; bruine rat rioolrat zwarte rat rat

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki; distelvink putter

szczyt ʃʧ̑ɨt n
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego) top
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób top
najwyższy punkt góry punt

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby kaak

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
uczucie radości i zadowolenia geluk
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności geluk

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku Gelukkig Nieuwjaar gelukkig nieuwjaar

szczęśliwie adv
na szczęście gelukkig

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
odczuwający szczęście gelukkig
przynoszący szczęście gelukkig

szejk n
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej sheik

szekel ˈʃɛkɛl n
(jednostka monetarna) waluta Izraela; sjekel

szelężnik ʃɛˈlɛ̃w̃ʒʲɲik n
(botanika, botaniczny) Rhinanthus, rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych; ratelaar

szept n
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska gefluister fluistering

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych) fluisteren

szereg ˈʃɛrɛk n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników reeks

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla schermen
sztuka władania białą bronią schermen

szeroki ʃɛˈrɔci adj
mający określony wymiar poprzeczny breed wijd

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
poprzeczny wymiar obiektu breedte

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny; hoornaar

szeryf ˈʃɛrɨf n
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora; sheriff
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa; sheriff

szesnastka ʃɛsˈnastka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty; zestiende noot

szew ʃɛf n
miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny naad

szewc ʃɛfʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty; schoenmaker

szewc bez butów chodzi ˈʃɛvʣ̑ bɛz‿ˈbutuf ˈxɔʥ̑i proverb
sytuacja, gdy brak komuś rzeczy, które sam wytwarza (bądź ma z nimi częsty kontakt) de beste stuurlui staan aan wal

szezlong ˈʃɛzlɔ̃ŋk n
kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej; chaise longue

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem; kubus

sześcienny adj
(matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi kubiek

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o sześciu bokach; zeshoek

szkaplerz ˈʃkaplɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit scapulier
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie scapulier

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi scharlakenrood

szkic ʃʲciʦ̑ n
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku schets

szkicować v
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego schetsen
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku schetsen

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie; geraamte
(przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś geraamte
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji geraamte

szkier ʃʲcɛr n
(geografia, geograficzny) skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec; scheer

szklanka ˈʃklãnka n
szklane naczynie, z którego się pije; glas

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin; kas

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami Schots

szkoda ˈʃkɔda interjection
wykrzyknik wyrażający poczucie straty jammer

szkoda ˈʃkɔda n
krzywda, strata schade

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
przynoszący szkodę schadelijk

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze; ongedierte

szkorbut n
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C; scheurbuik

szkoła ˈʃkɔwa n
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna; school

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę; basisschool

szkuner ˈʃkũnɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; schoener

szkło ʃkwɔ n
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki; glas

szlachar ˈʃlaxar n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie; middelste zaagbek

szlachcic ˈʃlaçʨ̑iʦ̑ n
członek szlachty adellijke

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny edel
taki, który odznacza się wysoką jakością edel

szlachta ˈʃlaxta n
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu adel
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa; adel

szlafmyca n
dawne czapka noszona do snu slaapmuts

szmaragd ˈʃmarakt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej; smaragd

szminka ˈʃmʲĩnka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust lippenstift

sznur ʃnur n
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno; touw

sznurek ˈʃnurɛk n
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur draad

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów; schoenveter

sznycel ˈʃnɨʦ̑ɛl n
(kulinaria) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny schnitzel

szofar ˈʃɔfar n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich; sjofar

szofer n
zawodowy kierowca chauffeur

szop ʃɔp n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze; wasbeer

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem; gewone wasbeer

szot n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do ustawiania żagla pod właściwym kątem do kierunku wiatru schoot

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów; chauvinisme
(socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się brakiem tolerancji i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej chauvinisme

szowinizm gatunkowy ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ n
(neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków; speciesisme

szpadel ˈʃpadɛl n
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą spade

szpak ʃpak n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak; spreeuw

szparag ˈʃparak n
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach; asperge
(kulinaria) jadalny pęd szparaga lekarskiego asperge

szpic fiński ˈʃpʲiʦ̑ ˈfʲĩj̃sʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii; Finse keeshond Finse spits

szpic japoński ˈʃpʲiʦ̑ʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii; Japanse spits

szpieg ʃpʲjɛk n
osoba zajmująca się szpiegostwem spion

szpiegostwo n
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe spionage

szpiegować v
działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe bespieden

szpik ʃpʲik n
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości; merg

szpilka ˈʃpʲilka n
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny speld

szpinak ˈʃpʲĩnak n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach spinazie

szpital ˈʃpʲital n
zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji; ziekenhuis hospitaal

szpon ʃpɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych; klauw

szprycha ˈʃprɨxa n
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą spaak

szrapnel ˈʃrapnɛl n
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego; granaatscherven

sztaluga n
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji; schildersezel ezel

sztruks n
(włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana; ribfluweel

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
wytworzony syntetycznie przez człowieka artificieel kunstmatig

sztuka ˈʃtuka n
twórczość artystyczna kunst
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności kunst

sztuki piękne ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ n
termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę schone kunsten

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
komplet sztućców bestek

sztylet ˈʃtɨlɛt n
krótka broń biała o cienkim ostrzu; dolk

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
(potocznie, potoczny) nieżywy rigide
(przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować rigide
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany rigide

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie; galg

szuflada ʃufˈlada n
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów; lade

szukać ˈʃukaʨ̑ v
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś / czegoś zoeken

szum ʃũm n
przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór; ruis

szumówka n
rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin schuimspaan

szwagier ˈʃfaɟɛr n
brat żony schoonbroer zwager
mąż siostry schoonbroer zwager

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
siostra żony lub męża schoonzus schoonzuster
żona szwagra schoonzus schoonzuster

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
odnoszący się do państwa Szwajcaria, wywodzący się ze Szwajcarii Zwitsers

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów Zweeds

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Szwecji; Zweeds

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes oplichten

szyb ʃɨp n
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac schacht
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp. schacht

szybki ˈʃɨpʲci adj
poruszający, odbywający się z dużą prędkością snel vlug

szybko ˈʃɨpkɔ adv
z dużą prędkością snel

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko snelheid

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziaływującym na skrzydła; zweefvliegtuig

szyderczy adj
wyrażający kpinę, szyderstwo honend spottend

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
(włókiennictwo) wytwarzać wyroby tekstylne szydełkiem, dziać haken

szydło ˈʃɨdwɔ n
ostry kolec na trzonku; els

szyja ˈʃɨja n
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem nek

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy; baarmoederhals

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska; chimpansee

szyna ˈʃɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach; rail

szynka ˈʃɨ̃nka n
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin; ham

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała; chinchilla

szyszka ˈʃɨʃka n
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych; kegelvrucht

szyszynka ʃɨˈʃɨ̃nka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu; epifyse

szyć ʃɨʨ̑ v
robić ubrania naaien
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici naaien

sód sut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11; natrium

sójka ˈsujka n
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak leśny; gaai Vlaamse gaai

sól sul n
(kulinaria) (spożywczy) chlorek sodu zout
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce; zout

sąd sɔ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem rechtbank

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
ogólnie ktoś, kto ma działkę itp. obok innej albo siedzi obok kogoś w teatrze, szkole itp. buurman
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania buurman buur

sąsiadka sɔ̃w̃ˈɕatka n
osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania buurvrouw

sąsiadować ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑ v
być położonym obok czegoś grenzen aan

sąsiedztwo sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ n
to, co znajduje się w pobliżu buurt
osoby mieszkające nieopodal buurt

sążeń ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ n
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m vadem

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; rechter

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie rechter

sękaty sɛ̃ŋˈkatɨ adj
pokryty sękami knoestig

sęp sɛ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi; gier

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych zwakte

słaby ˈswabɨ adj
(matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły; slap
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny slap
posiadający niewielką siłę fizyczną licht

sława ˈswava n
wielki rozgłos roem

sławny ˈswavnɨ adj
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom beroemd

słodki ˈswɔtʲci adj
mający smak cukru zoet
wywołujący miłe uczucie zoet

słodycz ˈswɔdɨʧ̑ n
słodki smak zoetheid

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru zoetstof

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych pot

słoma ˈswɔ̃ma n
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna; stro

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas groene weduwe onbestorven weduwe

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin; zonnebloem
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; zonnebloem

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
pełen słońca zonnig
związany ze słońcem zonnig

słonka ˈswɔ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny; houtsnip

słony ˈswɔ̃nɨ adj
mający smak soli zout

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków Slowaaks

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
język słowacki; Slowaaks Slovaaks

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców Sloveens

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian slavisch
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną slavisch

słowik ˈswɔvʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek nachtegaal

słowik rdzawy ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ n
gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce; nachtegaal

słowik szary ˈswɔvʲik ˈʃarɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia luscinia) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii; noordse nachtegaal

słownictwo swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów woordenschat

słownik ˈswɔvʲɲik n
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; woordenboek

słowo ˈswɔvɔ n
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku; woord

słoń swɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą; olifant

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Słońce widziane jako tarcza na niebie zon
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie zon
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny zon

słuch swux n
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki; gehoor

słuchawki swuˈxafʲci n
zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha hoofdtelefoon

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu luisteren
świadomie odbierać czyjąś mowę luisteren

słuchowy swuˈxɔvɨ adj
dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem auditief

sługa ˈswuɡa n
(dawniej, dawny) osoba która usługuje bediende

słup swup n
wysoki, pionowy element konstrukcyjny; paal

słup ogłoszeniowy n
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach; peperbus

słupek ˈswupɛk n
(botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych; stamper

służalczy adj
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym kruiperig serviel

służba ˈswuʒba n
działanie dla jakiejś idei van dienst
służenie komuś dienst

służebność n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości; erfdienstbaarheid

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
być czyimś sługą dienen

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu horen

słód n
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie; mout

ta ta pronoun
zaimek wskazujący, rodzaj żeński deze de

tabela taˈbɛla n
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach tabel

tabernakulum ˌtabɛrnaˈkulũm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii tabernakel

tabletka taˈblɛtka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie pil

tablica taˈblʲiʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska) schoolbord bord

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu; kentekenplaat nummerplaat

tablice logarytmiczne taˈblʲiʦ̑ɛ ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɛ n
(matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej logaritmetafel

tabloid taˈblɔ<sup>j</sup>it n
gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze boulevardblad

tabu ˈtabu n
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy; taboe

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca tachycardie

taczka ˈtaʧ̑ka n
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach; kruiwagen

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta geheim

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
zagadkowy i trudny do zrozumienia geheimzinnig mysterieus

tajfun ˈtajfũn n
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej; tyfoon

tajga ˈtajɡa n
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji; taiga

tajny ˈtajnɨ adj
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich geheim

tajski ˈtajsʲci n
język urzędowy Tajlandii; Thai

tak tak particle
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś ja

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle zozo

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany zogenaamd

taki ˈtaci pronoun
…do wzmocnienia przymiotnika zulk zulk een
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu zo

taksonomia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków; taxonomie

taksydermia n
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych; taxidermie

taksówka taˈksufka n
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą taxi

taktyczny takˈtɨʧ̑nɨ adj
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką tactisch

taktyka ˈtaktɨka n
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; tactiek
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu tactiek

tal tal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych; thallium

talar ˈtalar n
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata; daalder

talasemia ˌtalaˈsɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny; thalassemie

talent ˈtalɛ̃nt n
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna; aanleg
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku aanleg
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie aanleg

talerz ˈtalɛʃ n
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; bord

talib ˈtalʲip n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie; talibanstrijder

talizman taˈlʲizmãn n
przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi; talisman

talmudyczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie Talmoedisch

tam tãm pronoun
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący daar ginder

tamilski adj
dotyczący Tamilów Tamil

tamilski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln); Tamil

tandetny tãnˈdɛtnɨ adj
o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości goedkoop

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta; tangens

tani ˈtãɲi adj
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych goedkoop
niewiele wart goedkoop

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób; dans

taniec brzucha ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa n
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich; buikdans

taniec na rurze ˈtãɲɛʦ̑ na‿ˈruʒɛ n
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca erotycznego wykonywany na pionowo zamocowanej rurze; paaldansen

tantal ˈtãntal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73; tantaal tantalium

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu tanzaniet

tapeta taˈpɛta n
grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera; behang
kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń; behang

tapir ˈtapʲir n
(zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi; tapir

tarantula ˌtarãnˈtula n
(zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka; tarantula

taras ˈtaras n
(budownictwo) otwarta przestrzeń użytkowa budynku; terras

tarcza ˈtarʧ̑a n
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych schild
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych schild

tarcza sterująca ˈtarʧ̑a ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑a n
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) element sterujący, odpowiedzialny za zmianę kąta natarcia łopat wirnika w śmigłowcach; tuimelschijf

tarczyca n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii; schildklier

tarka ˈtarka n
(kulinaria) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie rasp

tarnina tarʲˈɲĩna n
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach; sleedoorn
(kulinaria) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory sleedoorn

tartak ˈtartak n
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę. houtzagerij

tartrazyna ˌtartraˈzɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych; tartrazine

taryfa n
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów tarief

tasiemiec taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców; lintworm

tasza ˈtaʃa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych; snotolf

taszlich n
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie; tasjliech

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele; tatoeage

tatuować ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
wykonywać tatuaż tatoeëren

tatuś ˈtatuɕ n
(zdrobniale) tata pappa

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna; tautologie
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe; tautologie

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec dansen

taśma ˈtaɕma n
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp. band

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów; ponsband

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc; luchtpijp

tchórz txuʃ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy lafaard
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny; bunzing

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić laf

teatr ˈtɛatr̥ n
budynek teatru (1.2); theater
dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); theater
instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji theater

teatralny ˌtɛaˈtralnɨ adj
związany z teatrem, odnoszący się do teatru dramatisch
obliczony na wywołanie efektu u obserwatora dramatisch

technet ˈtɛxnɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43; technetium

techniczny tɛçˈɲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do techniki, związany z techniką technisch

technik ˈtɛçɲik n
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym technicus

technika ˈtɛçɲika n
sposób wytwarzania, produkcji techniek

techno ˈtɛxnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej; techno

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy technocratie

technolog tɛxˈnɔlɔk n
specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś technoloog

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania technologie
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś technologie

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy; theïsme

tekst tɛkst n
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść tekst

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; telefoon

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych; mobieltje

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
rozmawiać z kimś przez telefon telefoneren

telegram tɛˈlɛɡrãm n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przykazywana telegraficznie telegram

teleportacja n
(fizyka, fizyczny) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi teleportatie

teleprompter n
(telewizja, telewizyjny) urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania; teleprompter

teleskop tɛˈlɛskɔp n
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba; telescoop

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość; televisie

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego; televisie

tellur ˈtɛlːur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52; telluur

temat ˈtɛ̃mat n
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła onderwerp

tematyczny ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie thematisch

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał; temperatuur
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali temperatuur

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza; kamertemperatuur

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków; potloodslijper puntenslijper

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona; tempelier

ten tɛ̃n pronoun
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego deze de

ten sam ˈtɛ̃n ˈsãm adj
taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt datzelfde dezelfde hetzelfde

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały wie het laatst lacht, lacht het best

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
trend, moda neiging

tender ˈtɛ̃ndɛr n
(kolejnictwo) wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla; tender

tenis ˈtɛ̃ɲis n
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika; tennis

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką; tafeltennis

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów; theodoliet

teodycea n
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie; theodicee

teofania ˌtɛɔˈfãɲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku; theofanie

teokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie theocratie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1) theocratie

teolog n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii theoloog

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1) theologie
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów); theologie

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(teologia, teologiczny) związany z teologią theologisch

teoremat n
(logika, logiczny) twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu theorema

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii theoretisch

teoria tɛˈɔrʲja n
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; theorie

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii; therapeut

terapia tɛˈrapʲja n
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie therapie

teraz ˈtɛras adv
w tej chwili, obecnie nu

teraźniejszość n
czas obecny; to, co dzieje się teraz heden

terb tɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65; terbium

teren ˈtɛrɛ̃n n
pewien określony obszar ziemi terrein

terier ˈtɛrʲjɛr n
(kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców; terriër

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości terminologie

termistor n
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury; thermistor

termit ˈtɛrmʲit n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych; termiet
(technologia, technika, techniczny) mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie; thermiet

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych; thermodynamica

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do pomiaru temperatury; thermometer warmtemeter

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący terrorist

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw; terrorisme

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego; territorium grondgebied

test ciążowy ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ n
test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy; zwangerschapstest

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem; testament

testosteron n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych; testosteron

tetraplegia ˌtɛtraˈplɛɟja n
(medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy; tetraplegie

tetrapylon ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n n
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach tetrapylon

tetum ˈtɛtũm n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego; Tetun

teza n
twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie these

tezaurus tɛˈzawrus n
(literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego synoniemenboek

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
matka żony lub męża schoonmoeder

teść tɛɕʨ̑ n
ojciec żony lub męża schoonvader

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) tangens tan

theremin n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten; theremin

thermidor n
nazwa jedenastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; thermidor

tiul n
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa; tule

tkactwo n
dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem; weven

tkacz tkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Philetairus socius, rodzaj ptaka z rodziny wróblowatych; wever

tkanina tkãˈɲĩna n
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek; weefsel

tkanka ˈtkãnka n
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach; weefsel

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
(biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu; vetweefsel

tkać tkaʨ̑ v
sporządzać tkaninę weven

tlen tlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8; zuurstof

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego; oxide

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych; koolstofmonoxide

to tɔ conjunction
…oznaczający wynikanie lub przyzwolenie dan

to tɔ particle
…podkreślająca ekspresywność wypowiedzi dan

to tɔ pronoun
…wskazujący, rodzaj nijaki dit het
…występujący w funkcji podmiotu het dat

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
ubikacja w miejscu publicznym toilet

toast ˈtɔast n
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu toost

toczyć ˈtɔʧ̑ɨʨ̑ v
formować jakąś masę w kulkę rollen
przesuwać obracając po ziemi rollen
przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie) rollen

tofu ˈtɔfu n
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich; tofoe

tojad ˈtɔjat n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych; monnikskap

tokarka tɔˈkarka n
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni; draaibank

tokijski tɔˈcijsʲci adj
odnoszący się do miasta Tokio Tokioos

toksyczny tɔˈksɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) mający właściwości trujące giftig

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi; toxicologie

toksyna tɔˈksɨ̃na n
substancja chemiczna o właściwościach trujących toxine

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne; tolerantie

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk aanzien

tom tɔ̃m n
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.) boekdeel

ton tɔ̃n n
(książkowy) charakter wypowiedzi toon
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych; toon
charakter brzmienia dźwięku noot

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, na której materiale dźwiękowym oparty jest utwór muzyczny toonaard
dominująca kolorystyka toonaard

tonfa ˈtɔ̃nfa n
sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz; tonfa

tonik ˈtɔ̃ɲik n
(kulinaria) (spożywczy) bezbarwny napój gazowany z dodatkiem chininy, o gorzkawym smaku tonic

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać zinken
zanurzać się pod wodę, znikając w niej zinken

topaz ˈtɔpas n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; topaas

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map; topografie

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z topografią, dotyczący topografii topografisch

topola tɔˈpɔla n
rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych; populier

topologia ˌtɔpɔˈlɔɟja n
(matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty; topologie

toponim tɔˈpɔ̃ɲĩm n
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.); toponiem

topór ˈtɔpur n
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń; bijl

tor tɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90; thorium
(geologia, geologiczny) samotna skała, skalica; tor
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się; spoor

torba ˈtɔrba n
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych tas

torebka tɔˈrɛpka n
(botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory doosvrucht
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni handtas

torf tɔrf n
(geologia, geologiczny) skała osadowa występująca w postaci brunatnej lub czarnej masy, wykorzystywana jako składnik nawozów oraz jako paliwo stałe; turf

torfowisko wysokie ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ n
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym; hoogveen

tornado tɔrˈnadɔ n
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; tornado

torpeda tɔrˈpɛda n
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu; torpedo

tort tɔrt n
(kulinaria) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem; taart

tortura tɔrˈtura n
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; marteling

toster ˈtɔstɛr n
urządzenie do pieczenia tostów broodrooster

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm totalitaer

totem ˈtɔtɛ̃m n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią; totem

towar ˈtɔvar n
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej; waar

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
obecność przy kimś gezelschap
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach vereniging

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identyczność, brak różnic identiteit

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
przestawać posiadać jakąś rzecz verliezen

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów; traditie

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją traditioneel

tragedia traˈɡɛdʲja n
ogromne nieszczęście tragedie

tragiczny traˈɟiʧ̑nɨ adj
pełny smutku, nieszczęścia lub rozpaczy tragisch
właściwy tragedii (jako utworowi) tragisch

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii; tragikomedie

traktat ˈtraktat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp. overeenkomst

trampolina n
(sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody springplank

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów; tram

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego; transformator

transgenderowy adj
związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej transgender

transgenderyzm n
forma tożsamości płciowej polegająca na psychicznej identyfikacji osoby z płcią biologicznie odmienną, połączona z dążeniem do zmiany płci zgodnie z tym poczuciem transgenderisme

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein; transcriptie
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych transcriptie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos transcriptie
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma transcriptie

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka; transliteratie

transport ˈtrãw̃spɔrt n
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji; transport vervoer

transportować v
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu transporteren

transsubstancjacja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii; transsubstantiatie

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych; transistor

traper n
(łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe; pelsjager

trapez ˈtrapɛs n
(geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki; trapezium

traszka ˈtraʃka n
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz; salamander

tratwa ˈtratfa n
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie; vlot

traumatyczny ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu traumatisch
(psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem traumatisch

trawa ˈtrava n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; gras

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy; spijsvertering

trawieniec traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział; leb

trawić ˈtravʲiʨ̑ v
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części verteren

trawnik ˈtravʲɲik n
poletko trawy o charakterze ozdobnym; gazon

trebusz ˈtrɛbuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo; slingerarm

trefl trɛfl̥ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru klaveren

trener ˈtrɛ̃nɛr n
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin; trainer

trenerka trɛ̃ˈnɛrka n
forma żeńska od: trener trainster

trenować v
podnosić czyjeś umiejętności coachen

trichotillomania n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów; trichotillomanie

triera n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel; trireem, triëre

trimaran trʲĩˈmarãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach; trimaran

triumwirat trʲjũw̃ˈvʲirat n
trójka osób, które rządzą razem; driemanschap

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
w niewielkim stopniu, niewiele beetje

trociny trɔˈʨ̑ĩnɨ n
drobne odpady po obróbce drewna; zaagsel

trockizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm; trotskisme

trojański adj
związany z Troją, dotyczący Troi Trojaans

trolejbus trɔˈlɛjbus n
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej; trolleybus

troll trɔl n
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi trol

tron trɔ̃n n
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; troon

trop trɔp n
ślad odciśniętych stóp spoor

troska ˈtrɔska n
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro zorg

trucizna truˈʨ̑izna n
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć; gif

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
coś, co jest trudne moeilijkheid
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu moeilijkheid
właściwość rzeczy trudnych moeilijkheid

trudny ˈtrudnɨ adj
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku moeilijk
niełatwy do zrozumienia moeilijk

trufla ˈtrufla n
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki truffel
(kynologia, kynologiczny) nieowłosiona końcówka nosa u psa truffel

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć giftig

trumna ˈtrũmna n
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby, doodskist doodkist

trup trup n
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia lijk

truskawka truˈskafka n
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; aardbei

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek aardbeien-

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej; dar

trwać tr̥faʨ̑ v
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas duren
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji duren

tryb trɨp n
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia; wijs
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy modus
procedura lub ustalony wariant jej wykonania modus

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie; voorwaardelijke wijs

tryk trɨk n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu ram

tryktrak ˈtrɨktrak n
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy; backgammon

tryliard ˈtrɨlʲjart n
liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021; triljard

trylogia n
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów trilogie

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach; riet

trzcina cukrowa n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski; suikerriet

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi; schoenbekooievaar

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
naciskając, pocierać wrijven
pocierać sobą o coś wrijven

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
kierujący się rozumem, rozsądkiem bedachtzaam
niepijany nuchter sober

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi; hommel

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami; wespendief

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych; geelgors

trzustka ˈṭʃustka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej; alvleesklier buikspeekselklier

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać houden

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego; aardbeving aardschok

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt posiadający trzy boki driehoek triangel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką driehoek triangel

trójskok ˈtrujskɔk n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż; driesprong

trójwartościowy adj
(chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego driewaardig

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem; drietand

trąba ˈtrɔ̃mba n
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia); slurf

trąba powietrzna n
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej wervelwind

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem; trompet

trąd trɔ̃nt n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego; lepra

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok acne

trędowaty ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ n
(medycyna, medyczny) osoba chora na trąd leproos

tsunami tsũˈnãmʲi n
(geologia, geologiczny) fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi; vloedgolf

tu tu pronoun
…miejsce, w którym znajduje się mówiący hier

tukan ˈtukãn n
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów; toekan

tul tul n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69; thulium

tulipan tuˈlʲipãn n
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami; tulp

tundra ˈtũndra n
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej; toendra

tunel ˈtũnɛl n
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; tunnel
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie; tunnel

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Tunezja Tunesisch

tupet ˈtupɛt n
półperuka noszona przez mężczyzn dla zakrycia łysiny nad czołem hopsnuituil

tur tur n
(zoologia, zoologiczny) Bos primigenius, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych; oeros

turban ˈturbãn n
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych; tulband

turbina turˈbʲĩna n
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy; turbine

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp. Turks

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Turcji; Turks

turkawka turˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia; tortelduif

turkijski adj
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.; Turks

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Turkmenistan Turkmeens

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
język urzędowy Turkmenistanu; Turkmeens

turkus ˈturkus n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; turkoois
barwa, zielony odcień cyjanu; turkoois

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem turkoois
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu turkoois

turniej n
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe; toernooi

turysta tuˈrɨsta n
osoba uprawiająca turystykę toerist

turystyczny ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z turystyką lub turystami toeristisch

turystyka tuˈrɨstɨka n
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych; toerisme

tusz do rzęs ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka mascara

tuwiński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy Toevaans

tuzin ˈtuʑĩn n
12 sztuk dozijn

tułów ˈtuwuf n
(anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn; romp

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie; tonijn

tuż tuʃ adv
prawie, blisko bijna nagenoeg vrijwel zo goed als

twardość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od twardy hardheid

twardy ˈtfardɨ adj
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem hard
ciężki, trudny hard
o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom hard

twarz tfaʃ n
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy gezicht gelaat aangezicht

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
bezpośrednio oog in oog

twaróg ˈtfaruk n
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego kwark

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość; vesting

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś stelling

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie) beweren

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych) creëren maken

twój tfuj pronoun
2 os. lp jouw

twórca ˈtfurʦ̑a n
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki maker

ty tɨ personalPronoun
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej jij je

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków Tibetaans

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; week
każdy okres siedmiu dni week

tyfus ˈtɨfus n
(medycyna, medyczny) grupa bakteryjnych chorób zakaźnych; tyfus

tygiel ˈtɨɟɛl n
element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd. smeltkroes

tygodniowy adj
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień wekelijks

tygrys ˈtɨɡrɨs n
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści; tijger

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa tijgerin

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki tikken

tylda n
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą tilde
(termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka (˜), którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część tilde

tylko ˈtɨlkɔ particle
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie slechts alleen

tym razem ˈtɨ̃m ˈrazɛ̃m adv
w tym wypadku, obecnie, teraz ditmaal

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa; tijm

tynkarz ˈtɨ̃ŋkaʃ n
(zawodowy) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania stukadoor

typ tɨp n
rodzaj, wzorzec type

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
technika druku wypukłego, drukarstwo; typografie

tyran n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) udzielny władca miasta albo państwa greckiego, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie; dwingeland
człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę dwingeland

tyrania n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze tyrannie

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo duizend

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
tysiąc lat millennium
rocznica założenia lub wydarzenia, od którego minęło tysiąc lat millennium

tytan ˈtɨtãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22; titanium titaan

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
suszone liście tej rośliny (1.1); tabak tabaksplant
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę; tabak tabaksplant

tytuł ˈtɨtuw n
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; Titel titel
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja Titel titel

tytułować ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś tytuł, nazwę benoemen

tył tɨw n
część czegoś najdalej od przodu achterkant

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła; regenboog

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę; iris regenboogvlies

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny bot
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę bot

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię missen

tło twɔ n
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan achtergrond

tłok twɔk n
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię; piston

tłuczek ˈtwuʧ̑ɛk n
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy stamper

tłuczek do ziemniaków ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf n
(kulinaria) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu aardappelstamper

tłum twũm n
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu massa

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej tolk
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny; vertaler

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku vertaling
(rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język vertaling

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś uitleggen
wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób zich verontschuldigen
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy vertalen
pracować jako tłumacz, być tłumaczem vertalen

tłumić ˈtwũmʲiʨ̑ v
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów onderdrukken

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami; vastenavond

tłuszcz twuʃʧ̑ n
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; vet

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne verzekering

ubezpieczenie na życie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ n
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem; levensverzekering

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie kleden aankleden omkleden staan

ubiór ˈubʲjur n
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie outfit

ubogi uˈbɔɟi adj
posiadający mało dóbr materialnych arm

ubranie uˈbrãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ubrać kleding

ubój n
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa slacht

ubóstwo uˈbustfɔ n
brak środków materialnych armoede

ucho ˈuxɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; oor
małżowina uszna oor

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe; vluchteling

uchwyt ˈuxfɨt n
uchwycenie grip

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie) vluchten

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku moeilijk

uczciwość uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
uczciwe zachowanie eerlijkheid

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym) eerlijk

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
brać udział deelnemen

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
osoba biorąca w czymś udział deelnemer

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
ten, kto się uczy, pobiera naukę leerling scholier student

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu gevoel

uczulenie n
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem allergie

uczynek uˈʧ̑ɨ̃nɛk n
zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób daad

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
przekazywać komuś wiedzę leren aanleren

udawać uˈdavaʨ̑ v
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego doen alsof voorwenden

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć slag

udo ˈudɔ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem; dij bovenbeen

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
(kulinaria) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia been

ufać ˈufaʨ̑ v
mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego vertrouwen

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś met kromme tenen zitten

ujednoznacznienie ˌujɛdnɔznaʧ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) uściślenie znaczenia słowa desambiguatie

ujście ˈujɕʨ̑ɛ n
miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu monding

ukamienowanie ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ n
forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia; steniging

ukaz ˈukas n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe oekaze

ukleja ukˈlɛja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych; alver

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości voltooien

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców Oekraïens

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
wschodniosłowiański język używany na Ukrainie; Oekraïens

ukryty uˈkrɨtɨ adj
taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić verborgen

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego verbergen
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim verstoppen

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża kruisiging

ukwiał n
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia; zeeanemoon

układ nerwowy n
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu; zenuwgestel

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości; periodiek systeem

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej; periodiek systeem

układ przywspółczulny n
(anatomia, anatomiczny) podukład autonomicznego układu nerwowego; parasympathisch zenuwstelsel

ul ul n
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli; bijenkorf

ulewa uˈlɛva n
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody wolkbreuk

ulga ˈulɡa n
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu opluchting

ulica uˈlʲiʦ̑a n
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście; straat

uliczka uˈlʲiʧ̑ka n
krótka lub wąska ulica steeg

ulotka uˈlɔtka n
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny folder

ulotny uˈlɔtnɨ adj
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały vluchtig

umiak ˈũmʲjak n
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa huidboot umiak

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
kończyć swoje życie, przestawać żyć doodgaan

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić kunnen

umywalka ˌũmɨˈvalka n
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej; wastafel wasbak

umyślnie ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ adv
w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem opzettelijk expres bewust met opzet

uncja n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom; ons

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś vermijden

uniwersalny ˌũɲivɛrˈsalnɨ adj
obejmujący całość universeel

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych universiteit

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik ununbium

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor ununhexium

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og); ununoctium

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc); ununpentium

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow ununquadium

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tennessine (symbol Ts); ununseptium

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh; ununtrium

upadek uˈpadɛk n
spadnięcie ondergang

uparty uˈpartɨ adj
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś koppig

upał ˈupaw n
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur; hittegolf

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
załatwić dwie sprawy jednocześnie twee vliegen in één klap slaan

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu idiom
załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść twee vliegen in één klap slaan

upokarzać ˌupɔˈkaʒaʨ̑ v
poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność vernederen

upokorzenie n
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu vernedering

upośledzenie ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności handicap

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
zajmować się uprawą rośliny telen

uproszczenie ˌuprɔʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: uprościć vereenvoudiging

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś vooroordeel

uprzejmość uˈpʃɛjmɔɕʨ̑ n
uprzejmy zwrot grzecznościowy, uprzejmy uczynek, gest, przysługa attentie

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania aardig

uprząż n
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś gareel

uran ˈurãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92; uranium uraan

uran zubożony n
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie; verarmd uranium

uraz ˈuras n
uszkodzenie ciała trauma

urdu ˈurdu n
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie; Urdu

urlop ˈurlɔp n
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi; verlof

urna ˈurna n
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji; urn

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący charmant

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić geboorte

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
rocznica dnia narodzin verjaardag

urok ˈurɔk n
(książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie charme

urolog uˈrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego urologe

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego; urologie Urologie

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności apparaat werktuig

usilny adj
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku dringend

uskok ˈuskɔk n
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie; breuk

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
dawać uspokojenie kalmeren

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
wyjaśniać motywy działania rechtvaardigen

usta ˈusta n
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek; mond

ustny ˈustnɨ adj
dotyczący ust, związany z ustami mondelijk
wyrażony, przekazany za pomocą ust mondelijk

ustępstwo uˈstɛ̃mpstfɔ n
rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony toegeving

usunięcie ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: usunąć verwijdering

utalentowany adj
(książkowy) obdarzony talentem getalenteerd

utopia uˈtɔpʲja n
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego utopie

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym belemmeren

utykać v
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych hinken

uwaga uˈvaɡa n
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania kritiek
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą aandacht
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś opmerking

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
sądzić coś o kimś lub czymś vinden
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym opletten

uważnie uˈvaʒʲɲɛ adv
z uwagą, bacznie, ostrożnie oplettend

uwertura ˌuvɛrˈtura n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu ouverture

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
otaczać kogoś miłością gek zijn op

uwzględniać v
brać pod uwagę rekening houden

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem verslaving

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
podawać dowody na prawdziwość czegoś rechtvaardigen

uzasadniony adj
oparty na słusznych podstawach legitiem

uzbrojony adj
posiadający broń przy sobie gewapend

uzdrowiciel n
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił genezer

uzupełniać ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑ v
czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje aanvullen

uzurpować ˌuzurˈpɔvaʨ̑ v
bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać toeëigenen

ułamek uˈwãmɛk n
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem) breuk
fragment całości breuk

ułan ˈuwãn n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej ulaan

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii; glimlach lach

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy glimlachen

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś gebruiker

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania occasie

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś gebruiken

van vãn n
typ nadwozia samochodu osobowego do przewozu większej ilości osób; bestelbus

vendémiaire n
nazwa pierwszego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; vendémiaire

ventôse n
nazwa szóstego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym; ventôse

vibrato vʲiˈbratɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu; vibrato

w f v vu preposition
…wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.) in

w przybliżeniu
blisko, ale niedokładnie tak ongeveer

wacha ˈva.xa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych wahoo

wachlarz ˈvaxlaʃ n
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto waaier

waga ˈvaɡa n
urządzenie do pomiaru masy; weegschaal

wagabunda ˌvaɡaˈbũnda n
człowiek lubiący się włóczyć; obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij vagebond

wagary vaˈɡarɨ n
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole; spijbelen schoolverzuim

wagon ˈvaɡɔ̃n n
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów; wagon

wagon sypialny n
(kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla sypialni slaapwagen

wahadło n
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała slinger

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków; vakantie

walc valʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4; wals
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1); wals

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
toczyć walkę, uczestniczyć w walce kampen

walec ˈvalɛʦ̑ n
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem; cilinder
przedmiot o kształcie walca (1.2) cilinder

walet ˈvalɛt n
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach); boer

walizka vaˈlʲiska n
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem; koffer

walka ˈvalka n
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu gevecht strijd

waloński adj
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów Waals

waloński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński; Waals

waluta vaˈluta n
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa; munteenheid
wymienialny środek płatniczy courant

wampir ˈvãmpʲir n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; vampier

wampirzyca n
kobieta-wampir vampirella

wanad ˈvãnat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23; vanadium

wanilina n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie vanilline

wanna ˈvãnːa n
duże naczynie do kąpieli badkuip bad

wanta ˈvãnta n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu; want

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia; kalksteen

wapno n
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie; kalk

wapń vapʲɲ̊ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20; calcium

waran ˈvarãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki varaan

warcaby n
gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; damspel

warczeć v
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku brommen

warga ˈvarɡa n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta; lip

wargowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust labiaal

wariancja varʲˈjãnʦ̑ʲja n
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego; variantie

warstwa ˈvarstfa n
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn laag

warsztat ˈvarʃtat n
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi atelier
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej atelier

wartościowy ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
o wysokiej wartości materialnej waardevol

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa waarde
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny waarde

warunek vaˈrũnɛk n
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe voorwaarde

waryscyt vaˈrɨsʦ̑ɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; varisciet

warzywo vaˈʒɨvɔ n
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm groente

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
przygotowywać piwo brouwen

wasal ˈvasal n
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony; vazal

wasz vaʃ pronoun
2. osoba lm jullie

wat vat n
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy; watt

wata ˈvata n
masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek; watten

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
(kulinaria) jadalny wyrób z cukru przypominający watę; suikerspin

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych; laurier

wazelina n
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice; vaseline

wazon ˈvazɔ̃n n
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów vaas

wałach ˈvawax n
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie; ruin

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
(kulinaria) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy; deegroller

ważka ˈvaʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny owad o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach; libelle libel

ważny ˈvaʒnɨ adj
mający duże znaczenie belangrijk

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
mieć jakiś ciężar, masę wegen

wbrew vbrɛf preposition
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś in weerwil van

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
taki, który jest u swojego początku vroeg
występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory vroeg

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
w dniu poprzedzającym dzisiejszy gisteren gister

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj n
dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego gisteren

wdech n
(fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego inademen

wdowa ˈvdɔva n
kobieta, której ostatni mąż nie żyje; weduwe

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje weduwnaar

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc inademen

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa dankbaarheid

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pełen wdzięczności dankbaar

weber n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej; weber

według ˈvɛdwuk preposition
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem volgens
…wyrażający autora czegoś volgens

weekend n
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia weekeinde weekend

weganin vɛˈɡãɲĩn n
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, nie jedzący jakichkolwiek pokarmów pochodzenia zwierzęcego ze względów etycznych veganist

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach); veganisme

wegański vɛˈɡãj̃sʲci adj
(kulinaria) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) veganistisch
związany z weganizmem, dotyczący weganizmu veganistisch

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
człowiek, który nie je mięsa vegetariër

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych; vegetarisme

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
(kulinaria) o jedzeniu: pozbawiony mięsa vegetarisch
(kulinaria) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego vegetarisch
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu vegetarisch

wehikuł czasu vɛˈçikuw ˈʧ̑asu n
fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie; tijdmachine

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć ingang

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi; vexillologie

welin ˈvɛlʲĩn n
dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry; velijn
drogi, miękki, gładki i cienki papier używany w XIX wieku do korespondencji i rysunków velijnpapier

wena ˈvɛ̃na n
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia ader ingeving

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji Venetiaans

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół dialektów używanych w północno-wschodnich Włoszech; Venetiaans

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.; ventilator

werbel ˈvɛrbɛl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku; snarentrom

werbena n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) ijzerhard

wermut n
(kulinaria) wino korzenno-ziołowe; vermout

wers vɛrs n
podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu regel

weryfikować ˌvɛrɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś verifiëren

wesele vɛˈsɛlɛ n
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie bruiloft

wesoło vɛˈsɔwɔ adv
w pogodnym nastroju vrolijk

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny vrolijk

wesz vɛʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach; luis

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
lekarz leczący zwierzęta; dierenarts

weto ˈvɛtɔ n
protest lub sprzeciw wobec czegoś; veto

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu binnen

wezuwian vɛˈzuvʲjãn n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów; vesuvianiet

wezyr ˈvɛzɨr n
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów vizier

wełna ˈvɛwna n
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów wol
tkanina, wyrób z wełny (1.1) wol

whisky n
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią; whisky

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
nowina, informacja boodschap
coś, co przekazuje informację boodschap

wiadro ˈvʲjadrɔ n
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich; emmer

wiadukt ˈvʲjadukt n
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz); viaduct

wiara ˈvʲjara n
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych geloof
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie geloof

wiatr vʲjatr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza; wind

wiatrak ˈvʲjatrak n
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr; windmolen

wiatrowskaz vʲjaˈtrɔfskas n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru; windwijzer

wiatyk n
(kościelny) komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci; viaticum

wiać vʲjäʨ̑ v
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza) waaien

wibracja n
drganie o dużej częstotliwości trilling vibratie

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.; kamperfoelie

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia; vork

wideo n
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu; video

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ particle
… wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie ogenschijnlijk

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
taki, którego widać zichtbaar

widok ˈvʲidɔk n
widziana przestrzeń, krajobraz uitzicht

widz vʲiʦ̑ n
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko toeschouwer

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
odbierać bodźce wzrokowe zien

widły ˈvʲidwɨ n
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu; riek

wieczna lampka ˈvʲjɛʧ̑na ˈlãmpka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu godslamp

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
(potocznie, potoczny) bardzo długo eeuw
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem; eeuwigheid

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
trwający wieczność; dotyczący wieczności eeuwig

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
część doby między zachodem słońca a nocą avond

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół; vrijgezellenfeest

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
ogół posiadanych wiadomości kennis weten

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś weten

wiek vʲjɛk n
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło leeftijd ouderdom
sto lat; eeuw
pewna charakterystyczna epoka eeuw

wielbiciel vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl n
(książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś bewonderaar

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami; kameel

wiele ˈvʲjɛlɛ
dużo ruim

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
duża ilość, duża liczba veel

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
o nadzwyczaj dużych rozmiarach groot

wielkoduszny ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ adj
taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością grootmoedig

wielojęzyczność n
cecha tego, co wielojęzyczne meertaligheid

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w wielu językach meertalig
posługujący się wieloma językami meertalig

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ numeral
wiele razy meermaals

wielokrotność ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej; veelvoud

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑ n
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy multiculturalisme multiculturaliteit

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur multicultureel

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą; veelhoek

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
trwający lub mający wiele lat jarenlang veeljarig

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym; polynoom

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia; walvis

wielorybnictwo ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ n
polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry; walvisjacht

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów krans
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła krans

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
(spożywczy) (kulinaria) mięso ze świni; varkensvlees

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły getrouw
wykazujący się wiernością, lojalnością getrouw

wiersz vʲjɛrʃ n
utwór poetycki, często rymowany gedicht vers

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów; boormachine
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy boormachine

wierzba ˈvʲjɛʒba n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych; wilg

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
(botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach; treurwilg

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
(geografia, geograficzny) szczyt góry top
(matematyka, matematyczny) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; top

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację geloven
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego geloven
wyznawać religię geloven

wieszak ˈvʲjɛʃak n
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku; kleerhanger

wieszczek n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych; alpenkauw

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków Vietnamees

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie; eekhoorn eekhoorntje

wieś vʲjɛ̇ɕ n
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta; dorp

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
człowiek mieszkający na wsi boer
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny boer

wieża ˈvʲjɛʒa n
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; toren
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; toren

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
określenie grupy ludzi mówiącej różnymi językami, niepotrafiącej się porozumieć; toren van Babel

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu; Eiffeltoren

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ n
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej; watertoren

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy wolkenkrabber

wihajster vʲiˈxajstɛr n
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie dinges

wiking ˈvʲicĩŋk n
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.; viking

wikipedysta ˌvʲicipɛˈdɨsta n
internauta tworzący i edytujący Wikipedię, (także, też) Wikisłownik, Wikibooks lub Wikicytaty Wikipediaan

wilczyca vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica wilka wolvin

wilec ziemniaczany n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych zoete aardappel

wilga ˈvʲilɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae); wielewaal

wilgotność n
stan wyższego nasycenia czegoś wodą luchtvochtigheid

wilgoć ˈvʲilɡɔʨ̑ n
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu; vochtigheid

wilk vʲilk n
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; wolf

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
(związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego wolf in schaapskleren

wilkołak vʲilˈkɔwak n
(folklor) człowiek, który może zmienić się w wilka podczas pełni weerwolf

willa ˈvʲilːa n
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka; villa

wina ˈvʲĩna n
czyn niezgodny z normami postępowania schuld

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów; lift

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli; wijngaard

winny ˈvʲĩnːɨ adj
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego schuldig

wino ˈvʲĩnɔ n
(kulinaria) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców; wijn

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc winorośli druif

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści. wijnrank

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu; cello violoncel

wiolonczelista ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli cellist violoncellist

wiolonczelistka ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲistka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wiolonczeli celliste

wiorsta n
(metrologia, metrologiczny) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów werst

wiosna ˈvʲjɔsna n
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato; lente voorjaar

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią; riem

wiosłować v
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku roeien

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych; roeien

wir vʲir n
szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi draaikolk

wirtualny ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(informatyka, informatyczny) odwzorowany w pamięci komputera virtueel
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny virtueel

wirus ˈvʲirus n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej; virus
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych; virus

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; virologie

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
być przymocowanym do czegoś od góry hangen
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać hangen
umierać na szubienicy hangen
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią hangen

wist vʲist n
(termin karciany) rodzaj gry w karty; wiezen

witalność vʲiˈtalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej vitaliteit

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego; vitamine

witać ˈvʲitaʨ̑ v
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś begroeten

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka; wijting

witraż ˈvʲitraʃ n
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb; gebrandschilderd glas

wiwianit vʲiˈvʲjä̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; vivianiet

wiza ˈvʲiza n
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju visum

wizja n
obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni visioen
widzenie, przywidzenie visioen

wizualny adj
dostrzegalny wzrokiem visueel

wizyta vʲiˈzɨta n
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych bezoek

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi visitekaartje

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych; iep
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1) iep

wiązadło vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ n
(anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy) ligament

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
splatać, tworząc węzeł knopen

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m v
dawać radę finansowo rondkomen

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem daarom dus

więdnąć ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑ v
o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać verschrompelen

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa meerderheid merendeel

więzadło n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy band

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności gevangenis

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia gevangene

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
owoce wiśni (1.1) kers
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych; kers

wiśniowy vʲiɕˈɲɔvɨ adj
mający kolor dojrzałych owoców wiśni kers

wklęsły adj
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie concaaf

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
w niedługim czasie, w najbliższym czasie spoedig weldra

wkład fkwat n
to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze) bijdrage

wlec vlɛʦ̑ v
ciągnąć po ziemi slepen

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu verzoek

wnioskować v
wywodzić wniosek concluderen

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
córka syna lub córki kleindochter

wnuk vnuk n
syn córki lub syna kleinzoon

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś interieur

woda ˈvɔda n
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O; water

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i azotowego rozpuszczająca metale szlachetne; koningswater

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
naturalna woda lecznicza; mineraalwater

wodny ˈvɔdnɨ adj
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie aquatisch
żyjący w wodzie lub na wodzie aquatisch

wodogłowie n
(medycyna, medyczny) nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu; hydrocephalus

wodolot vɔˈdɔlɔt n
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki; draagvleugelboot

wodospad vɔˈdɔspat n
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki waterval

wodór ˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1; waterstof

województwo ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce; woiwodschap

wojna ˈvɔjna n
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali; oorlog krijg

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej; burgeroorlog

wojna religijna ˈvɔjna ˌrɛlʲiˈɟijna n
konflikt, wojna motywowana przyczynami religijnymi; heilige oorlog

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
związany z wojskiem, dotyczący wojska militair

wok vɔk wɔk n
(kulinaria) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich; wok

wola ˈvɔla n
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem wil

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego prefereren verkiezen

wolfram ˈvɔlfrãm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; wolfraam

wolna miłość n
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim; vrije liefde

wolne oprogramowanie ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników; vrije software

wolnomularz ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ n
członek stowarzyszenia wolnomularskiego vrijmetselaar

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu vrijheid

wolny ˈvɔlnɨ adj
mogący postępować zgodnie z własną wolą vrij
niezajęty przez coś vrij
nieobciążony czymś niekorzystnym vrij
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki vrij

wolt vɔlt n
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej; volt

wombat ˈvɔ̃mbat n
(zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści; wombat

worek ˈvɔrɛk n
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; zak

wosk vɔsk n
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym; was

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków; oorsmeer cerumen

wotywny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiarowywany jako wotum votief

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie roepen
nazywać kogoś roepen

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy; rundvlees

wpis n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej notitie

wpływ fpwɨf n
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś invloed

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ beïnvloeden

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
mający duży wpływ, autorytet invloedrijk

wrak vrak n
resztki uszkodzonego statku lub samolotu; wrak

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny; indruk

wrogi ˈvrɔɟi adj
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy vijandig

wrona ˈvrɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych; kraai

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy; spindel

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); september

wrzos vʒɔs n
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią; heide

wrzosowisko ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ n
bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy; heide

wrzód vʒut n
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka; zweer

wróbel ˈvrubɛl n
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich; mus

wróg vruk n
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami vijand
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska vijand

wróżka ˈvruʃka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary; fee

wróżyć ˈvruʒɨʨ̑ v
(ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę voorspellen

wręczać ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny toewijzen

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód oostelijk
dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym oostelijk

wschodniosłowiański ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny Oost-Slavisch

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich) opkomen

wschód fsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy; oost oosten

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje aanduiden

wskazówka fskaˈzufka n
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości; wijzer

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
(informatyka, informatyczny) adres w pamięci pointer
długi i cienki przedmiot do wskazywania pointer

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
udzielenie pomocy bijstand

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę ondersteunen

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
powrót myślami do przeszłości herinnering

wspólnota fspulˈnɔta n
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami gemeenschap

wspólny ˈfspulnɨ adj
należący lub używany przez kilka osób gemeen

współ-
pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp. mede-

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy hedendaags
taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym hedendaags

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym medelijden

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą beklagen

współczynnik n
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego coëfficiënt
jeden z czynników oddziałujących coëfficiënt

współczynnik załamania fspuwˈʧ̑ɨ̃ɲːiɡ ˌzawãˈmãɲa n
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku; brekingsindex

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
wspólne działanie kilku podmiotów samenwerking

współpracować ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu samenwerken

współrzędna n
(matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni coördinaat

wstrząs fsṭʃɔ̃w̃s n
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; schok
silne, gwałtowne drgnięcie schok

wstyd fstɨt n
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; schaamte

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
(informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi; lint
(sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej; lint
ozdobny, wąski pasek tkaniny lint

wstęp fstɛ̃mp n
w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia inleiding

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
robiony na początku (wstępie) voorbereidend

wszechmocny fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ adj
mający nieograniczoną moc, mogący wszystko almachtig

wszechmogący adj
(książkowy) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko almachtig

wszechobecny adj
obecny wszędzie, występujący wszędzie alomtegenwoordig

wszechstronny adj
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś alomvattend

wszechświat ˈfʃɛçɕfʲjat n
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos; heelal

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
ogół ludzi z danego zbioru iedereen

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic al

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby alle wegen leiden naar Rome

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
ogół rzeczy i spraw alles

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
do każdego miejsca overal alom
w każdym miejscu overal alom

wtorek ˈftɔrɛk n
drugi dzień tygodnia dinsdag

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego; stekker

wujek ˈvujɛk n
brat matki oom
dziś także brat ojca (= stryj) oom

wulkan ˈvulkãn n
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; vulkaan
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) vulkaan

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z wulkanami i ich aktywnością vulkanisch

wulwodynia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie; vulvodynie

wy vɨ personalPronoun
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy jullie u

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
dawać przebaczenie, odpuszczać winę vergeven

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów; Javel

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
dokonywać wyboru kiezen verkiezen

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach kiezer

wybory vɨˈbɔrɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy; verkiezing

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić kieskeurig

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej; kust

wybuch ˈvɨbux n
rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej explosie

wybór ˈvɨbur n
wybranie jednej z wielu możliwości keuze

wychowawczy adj
dotyczący wychowania i nauczania educatief

wycie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyć gehuil

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych excursie

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów; deurmat

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach; stoeltjeslift zetellift

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego heldendaad

wydanie vɨˈdãɲɛ n
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego editie

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
to, co się stało gebeurtenis

wydarzyć się vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko gebeuren

wydatek vɨˈdatɛk n
kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś uitgave

wydawać vɨˈdavaʨ̑ v
publikować coś uitgeven
wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś uitgeven besteden

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki uitgeverij

wydma ˈvɨdma n
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr; duin

wydra ˈvɨdra n
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści; otter

wydział ˈvɨʥ̑aw n
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę faculteit

wydziedziczyć ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku onterven

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu look

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
mieć dany wygląd als

wygnaniec n
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony banneling

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę comfortabel

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
grając w coś, zdobyć wygraną winnen
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo winnen

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
czynić coś zrozumiałym uitleggen
(matematyka, matematyczny) o zmiennej losowej: mieć określony udział w obserwowanym efekcie. uitleggen

wyjebany ˌvɨjɛˈbãnɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) super, świetny fuckinggoed kankergeweldig kankergoed
(wulgarnie, wulgaryzm) zmęczony kankermoe

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła uitzondering
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu uitzondering

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
w sposób szczególny, nadzwyczajny buitengewoon

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem speciaal enig uniek

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
droga lub otwór, którym się wychodzi uitgang

wyka n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych; wikke

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia; tandenstoker

wykonalność ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać haalbaarheid

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf n
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf leugendetector

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata; tussenwerpsel
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !; uitroepteken

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki opvoeding

wykusz ˈvɨkuʃ n
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji; erker

wykład ˈvɨkwat n
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat college

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego uitwisseling

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; dimensie

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła; warmtewisselaar

wymiociny ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ n
to, czym się wymiotuje braaksel

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka braken

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych; uier

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
sposób artykulacji dźwięków mowy uitspraak

wymówka n
wykrętne usprawiedliwienie pretext

wynagrodzenie ˌvɨ̃naɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
pensja, wypłata loon

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę huren

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł uitvinder

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
coś, co wynaleziono; uitvinding

wynaleźć v
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane uitvinden

wynik ˈvɨ̃ɲik n
rezultat, skutek resultaat

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń; verbeelding

wypadek vɨˈpadɛk n
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał ongeval ongeluk

wypoczynek ˌvɨpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
regeneracja i odzyskiwanie sił w czasie wolnym od pracy herstel

wypowiedź vɨpɔˈvʲɛʥi vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane verklaring

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu solden

wypukły vɨˈpukwɨ adj
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś bol

wyrastać v
rosnąc, utracić pewne cechy, upodobania ontgroeien

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy uitdrukking

wyrok ˈvɨrɔk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu dotyczące kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego; uitspraak

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś inspanning

wysoki vɨˈsɔci adj
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy hoog
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy) hoog
mający duży wymiar pionowy lang hoog groot

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
wymiar pionowy czegoś hoogte
odległość od ziemi hoogte

wyspa ˈvɨspa n
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; eiland

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
mieszkaniec wyspy eilander

wystarczający adj
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom voldoende

wystawa vɨˈstava n
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz tentoonstelling

wysypka n
(medycyna, medyczny) wykwity skórne lub na błonach śluzowych będące objawem jakiejś choroby huiduitslag

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych sturen

wywiad ˈvɨvʲjat n
instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw; inlichting
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom interview

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego; gezindte
przyznanie się do czegoś bekentenis

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią uitdaging

wyć vɨʨ̑ v
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć huilen

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych uitsluitend

wyłącznik vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie schakelaar

wyścig ˈvɨɕʨ̑ik n
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; wedloop

wyścig w workach ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax n
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku zaklopen

wyśmiewać v
ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady belachelijk

wyświetlacz vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑ n
tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje beeldscherm

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony wederzijds

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny karpiowatych; ruisvoorn

wzdręga grecka ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji; griekse ruisvoorn

wzdłuż vzdwuʃ preposition
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu langs

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim; thalamus

wzmianka ˈvzmʲjãnka n
krótka informacja o czymś, napomknięcie vermelding

wzrost vzrɔst n
zwiększanie się jakiejś wartości groei

wzruszyć ramionami ˈvzruʃɨʨ̑ ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi idiom
unieść ramiona na znak obojętności, niewiedzy lub pogardy schokschouderen

wzór vzur n
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego formule

wódka ˈvutka n
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników; wodka

wóz vus n
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie wagen

wózek dziecięcy n
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka; kinderwagen

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd. rolstoel

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie; winkelwagen winkelwagentje

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy; vorkheftruck

wół vuw n
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego; os

wąkrota zwyczajna vɔ̃ŋˈkrɔta zvɨˈʧ̑ajna n
(botanika, botaniczny) Hydrocotyle vulgaris, gatunek rośliny wieloletniej z rodziny araliowatych występująca w prawie całej Europie; gewone waternavel

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
mający niewielką szerokość nauw

wąsko ˈvɔ̃w̃skɔ adv
(przysłówek) od: wąski nipt

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); onderwerp
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję; onderwerp
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ inslag

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość twijfelen betwijfelen

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś twijfel

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt; lever

wątły adj
słabej budowy ijdel

wąż vɔ̃w̃ʃ n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele; slang serpent

węch vɛ̃w̃x n
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia; reukzin

wędka ˈvɛ̃ntka n
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka; hengel

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce aristotelisch

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6; koolstof
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy; kool steenkool

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; bruinkool
opał z węgla (1.1) bruinkool

węgiel drzewny n
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi houtskool

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; steenkool

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów Hongaars Hongaarse

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu; koolhydraat

węglowodór n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru koolwaterstof

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny węgorzowatych; paling aal

węgorzyca ˌvɛ̃ŋɡɔˈʒɨʦ̑a n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny węgorzycowatych puitaal

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; knoop
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; knoop

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej bezit
rzecz posiadana przez kogoś bezit
właściwość, cecha bezit

własny ˈvwasnɨ adj
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu eigen

właz vwas n
otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach mangat

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność eigenaar

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi eigenlijk

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki juist

włos vwɔs n
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków; haar

włoski ˈvwɔsʲci adj
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch Italiaans
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii Italiaans

włoski ˈvwɔsʲci n
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech; Italiaans

włosy ˈvwɔsɨ n
owłosienie głowy ludzkiej haar

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej speer

włóczęga vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa n
osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych landloper

włókno ˈvwuknɔ n
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój; vezel

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej aansteken

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka; hondsdolheid

yeti ˈjɛtʲi n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach; yeti

z s z zet n
trzydziesta litera polskiego alfabetu met

z s z zet preposition
…opisujący związek met
…wskazujący zawartość met
…wskazujący towarzystwo met
…wskazujący okres uit
…wskazujący przyczynę uit
…wskazujący punkt początku ruchu uit
…wskazujący źródło uit

z całego serca s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a adv
całym sobą, całkowicie, angażując wszystkie swoje uczucia van ganser harte

z pewnością adv
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie beslist

z poważaniem ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m idiom
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie hoogachtend

z powodu s‿pɔˈvɔdu
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności als gevolg van

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem terug

z tyłu adv
od przeciwnej strony niż przód achteraan

z tyłu liceum, z przodu muzeum ˈs‿tɨwu lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm ˈs‿pʃɔdu muˈzɛ<sup>w</sup>ũm idiom
(potocznie, potoczny) (ironicznie) osoba wyraźnie niemłoda starająca się odmłodzić swój wygląd van achteren lyceum, van voren museum

za za adv
zbyt, zbytnio te

za za preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem in plaats van
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem achter

za kratkami ˌza‿kratˈkãmʲi idiom
(potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie achter de tralies

zabawa zaˈbava n
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia spel

zabawka zaˈbafka n
rzecz służąca do zabawy; speelgoed

zabawny zaˈbavnɨ adj
o wesołym usposobieniu geinig
wywołujący rozbawienie, śmiech geinig

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
pozbawiać życia doden
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) zakończyć działanie programu w sposób wymuszony doden

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś verbieden

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy stoornis

zabójca zaˈbujʦ̑a n
ktoś, kto zabił lub zabija doder

zabójstwo honorowe n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny; eermoord

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód westelijk

zachodniosłowiański ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny West-Slavisch

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą ondergaan

zachorowalność n
liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań morbiditeit

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje; gedrag

zachód ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy; westen

zachód księżyca n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko chowania się księżyca za horyzont maansondergang ondergang van de maan

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
zjawisko chowania się słońca za horyzont zonsondergang

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
pragnący więcej niż potrzebuje vraatzuchtig

zaczepiać v
zatrzymywać kogoś, podejmując relację aanklampen

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
przystępować do wykonywania jakiejś czynności beginnen starten

zadanie zaˈdãɲɛ n
coś, co należy wykonać opgave

zadawać zaˈdavaʨ̑ v
nakazywać komuś coś robić opdragen

zadowalający adj
wystarczająco dobry bevredigend

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy genoegen

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny tevreden

zadziwiać v
powodować podziw lub zdumienie verbazen

zagadka zaˈɡatka n
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni; raadsel

zaganiacz szczebiotliwy zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Hippolais polyglotta) gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową; orpheusspotvogel

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa buitenland

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy buitenlands

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
coś, co jest niebezpieczne bedreiging

zagrożony adj
taki, któremu coś grozi bedreigd

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu; voornaamwoord

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy bezittelijk voornaamwoord

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą interesse

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ adj
taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa geïnteresseerd

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ n
osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa geïnteresseerd

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
użytkować pomieszczenie bekleden

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; haas

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: zając hazenjong
mały lub młody zając hazenjong

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność bezig

zakaz ˈzakas n
zabronienie czegoś komuś verbod

zakazany owoc ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami verboden vrucht

zakazywać ˌzakaˈzɨvaʨ̑ v
zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności verbieden

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu infectie

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie verliefd

zakon ˈzakɔ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł; orde

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego; monnik

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych; sacristie

zakurzony adj
pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu stoffig

zakład ˈzakwat n
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność weddenschap

zakładka zaˈkwatka n
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie bladwijzer

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści; gijzelaar

zakłócenie ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś onderbreking

zalać v
lejąc, przykryć coś płynem inunderen

zaleta zaˈlɛta n
dodatnia cecha charakteru voordeel

zalew n
(hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją haf

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
być uwarunkowanym afhangen

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym afhankelijkheid

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności voorschot

zamach ˈzãmax n
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie aanslag

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły; staatsgreep

zamachowiec ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu moordenaar

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały bevriezen

zamek ˈzãmɛk n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny; kasteel slot
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady; slot

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny; ritssluiting rits

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio in plaats van

zamiast ˈzãmʲjast preposition
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio in plaats van

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
planować coś, mieć intencję coś zrobić bedoelen

zamieszki zãˈmʲjɛʃʲci n
demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy; beroering

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
bez dostępu, odizolowany afgesloten

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno sluiten

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
dysponujący dużym majątkiem welgesteld

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych vriezer

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś bestelling

zanieczyszczać v
czynić nieczystym verontreinigen contamineren

zanieczyszczenie ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
stan bycia zanieczyszczonym milieuverontreiniging

zaopatrywać ˌzaɔpaˈtrɨvaʨ̑ v
wyposażać w coś uitrusten

zaopatrzenie ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ n
dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy aanschaf

zapach ˈzapax n
węchowe wrażenie zmysłowe; geur reuk

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie; ontsteking
(rzeczownik odczasownikowy) od: zapalić; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień ontsteking

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli; bronchitis

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt; longontsteking

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
wzniecić ogień aansteken

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia; aansteker

zaparcie n
(medycyna, medyczny) utrudniona lub nieczęsta defekacja; constipatie

zapał ˈzapaw n
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania ijver

zapałka zaˈpawka n
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę; lucifer zwavelstokje

zapaść ˈzapaɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi ineenstorting

zapiekanka ˌzapʲjɛˈkãnka n
(kulinaria) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników; ovenschotel

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. dichtknopen

zapis nutowy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym notenbalk

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci opslaan

zaplecze n
pomocniczy zespół osób lub środków basis

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś) verhinderen

zapominalski adj
taki, który ma skłonność do łatwego/szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie vergeetachtig

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś vergeten
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą) vergeten

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego; leenwoord

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny uitnodigen

zaprawa n
(budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę; mortel

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia uitnodiging
kartka papieru wyrażająca taką informację uitnodiging

zapłodnienie n
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem bevruchting

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę verdienen

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych; zoroastrisme

zaraźliwy adj
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami aanstekelijk

zarzut ˈzaʒut n
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania berisping

zarządzanie n
sprawowanie nad czymś zarządu administratie

zaręczyny n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie; verloving

zasada zaˈsada n
reguła rządząca czymś regel

zasadzka zaˈsaʦ̑ka n
pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy hinderlaag

zasiek ˈzaɕɛk n
(wojskowość, wojskowy) zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne prikkeldraadversperring

zasilacz zaˈɕilaʧ̑ n
urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia voeding

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu bereik

zaskakiwać v
sprawiać niespodziankę verrassen

zaskoczenie ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy verbazing

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki; ringslang

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas zich verslapen

zastawka n
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu klep
(technologia, technika, techniczny) (melioratywnie, melioratywny) urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody klep

zastrzyk ˈzasṭʃɨk n
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły injectie

zasób ˈzasup n
posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności bron

zasłona zaˈswɔ̃na n
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia; gordijn

zasługa zaˈswuɡa n
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania verdienste

zatoka zaˈtɔka n
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd; baai bocht

zator n
(medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep embolie

zatrucie n
stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu vergiftiging

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
przeświadczenie, że można komuś ufać vertrouwen

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku merken

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
to, co się w czymś znajduje inhoud
ilość jakiegoś składnika w czymś inhoud

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego; hartaanval

zawias n
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien har

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się bevatten

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach; wapenstilstand

zawietrzna zaˈvʲjɛṭʃna n
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta przeciwna do tej, na którą wieje wiatr lij

zawietrzny zaˈvʲjɛṭʃnɨ adj
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr benedenwinds

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści jaloers

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód professioneel

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi; duizeligheid draaierigheid

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy altijd steeds

zawód ˈzavut n
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze beroep

zawór ˈzavur n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów; ventiel

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych, veiligheidsventiel

zawór motylkowy ˈzavur ˌmɔtɨlˈkɔvɨ n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu vlinderklep

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku jaloers

zazdrościć v
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny benijden

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna afgunst
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona afgunst

zazdrość o członek n
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego; penisnijd

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień; eclips verduistering

założyciel n
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek oprichter

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
plik dołączony do wiadomości e-mail attachment

zaświaty zaˈɕfʲjatɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli dodenrijk

zbawienie zbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia; groet
uratowanie w trudnej sytuacji groet

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów tank

zbiór zbʲjur n
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; verzameling

zboże ˈzbɔʒɛ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna graan

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo; misdaad
(potocznie, potoczny) czyn moralnie naganny, który spotyka się ze szczególnym potępieniem społecznym misdaad

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów; oorlogsmisdaad

zbrodniarz n
człowiek popełniający zbrodnię crimineel

zbyt zbɨt adv
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie te

zdalny ˈzdalnɨ adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość afgelegen

zdanie ˈzdãɲɛ n
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika) zin
opinia opinie

zdanie podrzędne ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ n
(gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne bijzin

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podjąć decyzję besluiten

zdejmować zdɛjˈmɔvaʨ̑ v
ściągać ubranie, buty uittrekken

zderzak ˈzdɛʒak n
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą; bumper

zdesperowany ˌzdɛspɛrɔˈvãnɨ adj
taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją desperaat

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś capaciteit
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności capaciteit

zdrada ˈzdrada n
działanie na szkodę narodu lub kraju verraad
niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej verraad
odstąpienie od zasad lub wartości verraad
ujawnienie wspólnej lub cudzej tajemnicy verraad

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku vreemdgaan

zdrajca ˈzdrajʦ̑a n
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. verrader
ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości verrader

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu; diminutief verkleinwoord

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby) gezondheid

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze gezond
dobry dla zdrowia gezond

zebra ˈzɛbra n
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści; zebra

zefir ˈzɛfʲir n
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) łagodny i ciepły wiatr briesje

zegar ˈzɛɡar n
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu; klok uurwerk

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca zonnewijzer

zegarek zɛˈɡarɛk n
niewielkich rozmiarów zegar horloge

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków; horlogemaker

zemsta ˈzɛ̃msta n
odwet za krzywdy wraak

zenit ˈzɛ̃ɲit n
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie; zenit

zero ˈzɛrɔ n
liczba 0; nul

zespół ˈzɛspuw n
grupa muzyków występująca razem na scenie band
grupa osób realizująca wspólny cel; ploeg team

zespół Downa n
(medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21; downsyndroom

zespół Guillaina-Barrégo n
(medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii; syndroom van Guillain-Barré

zespół Sjögrena n
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek; syndroom van Sjögren

zestaw ˈzɛstaf n
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów set

zeszyt ˈzɛʃɨt n
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania; schrift

zet zɛt n
nazwa litery z, trzydziestej litery polskiego alfabetu zet

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz uiterlijk

zez zɛs n
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie; scheelkijken

zeznanie zɛˈznãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami getuigenis

zezowaty adj
taki, który ma zeza scheel

zgadywać v
przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności gissen

zgaga ˈzɡaɡa n
uczucie pieczenia w przełyku maagzuur

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo assemblee

zgrubienie zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym; vergrootwoord

zguba ˈzɡuba n
rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć verlies

zgubny ˈzɡubnɨ adj
prowadzący do zguby schadelijk

ziarno ˈʑarnɔ n
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; graankorrel
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii; graankorrel
cząstka czegoś graankorrel

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
kolor zielony groen
ubranie w kolorze zielonym groen

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
(kulinaria) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania groene thee

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; groen onervaren
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody groen onervaren
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały groen

zielsko n
(potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin onkruid

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
gleba aarde bodem

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z gatunku psianka ziemniak, o jadalnych bulwach; aardappel
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1) aardappel

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia geeuwen

zima ˈʑĩ.ma n
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku; winter

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku; Koude Oorlog

zimno ˈʑĩmnɔ n
niska temperatura kou

zimny ˈʑĩmnɨ adj
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna koud

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa nurkując; ijsvogel

zioło ˈʑɔwɔ n
(potocznie, potoczny) marihuana kruid

zięba ˈʑɛ̃mba n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs; vink boekvink

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
mąż córki schoonzoon

zjednoczony adj
połączony dla wspólnej sprawy verenigd

zlew zlɛf n
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową gootsteen

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych rimpel

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi zorg

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie; opstanding wederopstanding

zmiana ˈzmʲjãna n
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną verandering

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości veranderen

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
(matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości; variabel

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka) variabel
ulegający zmianom variabel

zmierzch zmʲjɛʃx n
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się; schemering

zmniejszać ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑ v
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary verminderen

zmrocznik gładysz n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych; groot avondrood

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś dwingen

zmysł zmɨsw̥ n
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju; zintuig

zmywarka zmɨˈvarka n
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń; vaatwasmachine

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek moe vermoeid

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) mały, papierowy prostokąt przyklejany do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki); postzegel

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje betekenis
wartość, ważność czegoś, waga betekenis

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
dużo, w dużym stopniu, bardzo aanzienlijk

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
mieć znaczenie, sens betekenen

znajda n
dziecko, które zostało znalezione vondeling

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
być w jakimś miejscu zich bevinden

znak znak n
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie teken
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji teken

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji; watermerk

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego; vraagteken

znakomity ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ adj
bardzo dobry, doskonały, świetny eersteklas

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie vondst

znany ˈznãnɨ adj
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób bekend

znać znaʨ̑ modal
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym kennen
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości kennen kunnen

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych; vuurgoudhaantje

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ adj
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy verwijfd

znowu ˈznɔvu adv
jeszcze raz, ponownie, na nowo weer opnieuw

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś verveeld

znęcać się ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ v
robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować mishandelen

zobaczyć zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś zien
obejrzeć kijken

zodiakalny ˌzɔdʲjaˈkalnɨ adj
(przymiotnik) od zodiak zodiakaal

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych; zoisiet

zoo ˈzɔː n
ogród zoologiczny dierentuin

zoo- ˈzɔː
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami zoö-

zoofobia ˌzɔːˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami; zoöfobie

zoogeografia ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej zoögeografie

zoolog zɔˈːlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią zoöloog

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach; dierkunde zoölogie

zooplankton ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu; zoöplankton

zorza ˈzɔʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie aurora

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych; Aurora

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
być pozostałością po czymś, czego już nie ma overblijven
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca blijven
stawać się kimś/czymś worden

zostawiać zɔˈstavʲjäʨ̑ v
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą achterlaten
odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym) achterlaten
przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym) achterlaten

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia begrijpelijk
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia begrijpelijk

zręczność n
wysoka sprawność fizyczna, zwinność handigheid

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
zwinny handig

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek; nietapparaat nietmachine

zszywka ˈsʃɨfka n
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza niet

zupa ˈzupa n
(kulinaria) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu; soep

zwarty ˈzvartɨ adj
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone compact
(matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3) compact
złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw compact

zwiadowca n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie; verkenner

zwiastun ˈzvʲjastũn n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótka zapowiedź filmu filmtrailer

zwieracz ˈzvʲjɛraʧ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów; sluitspier

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej; dier beest

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa; huisdier

zwinność n
cecha bycia bardzo sprawnym wendbaarheid

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane samenleving
stowarzyszenie, sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów; bond
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami connectie correlatie relatie schakel verband

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych; vakbond

związkowy zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ adj
(przymiotnik) od związek syndicaal

zwodzić v
wprowadzać w błąd misleiden

zwolnienie zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zwolnić ontslag

zwrot zvrɔt n
wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów spreekwijze

zwrotnica zvrɔtʲˈɲiʦ̑a n
urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych wissel

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut); keerkring

zwrotny adj
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega wederkerend

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji overwinning zege

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
ten, który zwyciężył, wygrał winnaar

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby gewoonte
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę gebruiken

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły gewoon

zwykle ˈzvɨklɛ adv
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często gewoonlijk

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
niewyróżniający się niczym gewoon

zwój zvuj n
coś zwiniętego w kłębek, rulon spiraal

zwłoki ˈzvwɔci n
ciało martwego człowieka; lijk

zygota n
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia; zygote

zysk zɨsk n
(ekonomia, ekonomiczny) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży winst
korzyść z czegoś, uzyskana wartość winst

ząb zɔ̃mp n
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; tand
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu tand

ząb mleczny n
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka) melktand

zębowa wróżka zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka n
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby; tandenfee

zęza ˈzɛ̃w̃za n
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najniższa wewnętrzna część kadłuba statku; buik

złamać ˈzwãmaʨ̑ v
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części breken

złe oko n
(związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok; boze oog

zło zwɔ n
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; kwaad

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
osoba, która kradnie dief

złota rybka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus; goudvis

złota rączka ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić handige jongen

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) goudsmid

złoto ˈzwɔtɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; goud
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet goud
(sport, sportowy) złoty medal goud

złoty ˈzwɔtɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota goud goudkleurig

złoty spadochron n
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji; gouden handdruk

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
mający wrogie zamiary kwaadwillig

złośliwość zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest złośliwy kwaadaardigheid

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu kwaadaardig

złość zwɔɕʨ̑ n
silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś; woede

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów; samenstelling

złożoność n
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów ingewikkeldheid

złudzenie zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych illusie

zły zwɨ adj
niekorzystny slecht kwaad
niesmaczny slecht kwaad
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) slecht kwaad
kiepski, nieznający się slecht kwaad
niegrzeczny, nieposłuszny slecht kwaad
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany slecht kwaad
o zdrowiu, zmysłach słaby slecht kwaad
niepasujący, nieodpowiedni slecht

złącze ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
(elektronika, elektroniczny) zespół złożony z wtyku i gniazdka; connector
element łączący connector
miejsce połączenia, złączenia, kontaktu verbinding

à propos a‿prɔˈpɔ
…wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi overigens à propos

ósemka uˈsɛ̃mka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty; achtste noot

ćma ʨ̑ma n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny; mot nachtvlinder

ćwiartka n
jedna z czterech równych części czego kwart

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka oefening

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy oefening baart kunst

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
(szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności oefening

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
jedna czwarta, 25% kwart vierde vierendeel

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty; kwartnoot

Łaba ˈwaba pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech i w Czechach; Elbe

Łazarz ˈwazaʃ pn
(biblijny) postać biblijna Lazarus
imię męskie; Lazarus

Łotwa ˈwɔtfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Letland

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy Let

Łucja ˈwuʦ̑ʲja pn
imię żeńskie; Lucia

Ługańska Republika Ludowa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy; Volksrepubliek Loegansk

Łukasz ˈwukaʃ pn
imię męskie; Lukas

Łódź wuʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Łódź

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności zwanenzang

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi; zwaan

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek łabędzia o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem; wilde zwaan

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; knobbelzwaan

łacina waˈʨ̑ĩna n
język starożytnych Rzymian; Latijn

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego Latijn

ładny ˈwadnɨ adj
odznaczający się urodą mooi

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju mild
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny mild

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym milderen

łamaniec językowy wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ idiom
trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach tongbreker

łamać ˈwãmaʨ̑ v
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając breken
nie stosować się do czegoś breken

łania ˈwãɲa n
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela hinde

łapa ˈwapa n
noga zwierzęcia niemającego kopyt poot

łapówka waˈpufka n
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści smeergeld steekpenning

łasica waˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe; wezel

łasić się ˈwaɕiʨ̑‿ɕɛ v
o zwierzętach: ocierać się pieszczotliwie kwispelen

łaska ˈwaska n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą genade

łaskotać v
lekko podrażniać wrażliwe na dotyk miejsca kietelen

łatwo ˈwatfɔ adv
w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku makkelijk

łatwy ˈwatfɨ adj
nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód gemakkelijk

ława przysięgłych n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych gezworenen

ławka ˈwafka n
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób; bank

łazienka waˈʑɛ̃nka n
pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem; badkamer

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
(technologia, technika, techniczny) element mechaniczny, składający się z identycznych ogniw; keten ketting

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego; voedselketen

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków; clitoris kittelaar

łochynia wɔˈxɨ̃ɲa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku borówka bagienna rijsbes

łodyga wɔˈdɨɡa n
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej; stengel

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem elleboog

łom n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.; breekijzer koevoet

łopata wɔˈpata n
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; schep

łopatka wɔˈpatka n
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem; schouderblad

łososiowy ˌwɔsɔˈɕɔvɨ adj
(książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia zalmkleur

łosoś ˈwɔsɔɕ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; zalm

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Łotwy lub Łotyszów Lets

łoś wɔɕ n
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu; eland

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł sterfbed

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem; moederkoek
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy; lager

łucznictwo wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy boogschieten

łuk wuk n
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce (cięciwy) i nadanie tak strzale energii; boog
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); boog
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej; boog
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami; boog
każdy kształt przypominający łuk (1.1) boog

łupek ˈwupɛk n
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość; lei
(budownictwo) materiał budowlany, głównie na pokrycie dachu, z łupka (1.1) lei

łupież ˈwupʲjɛʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka; roos

łuska ˈwuska n
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt schub

łut wut n
dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta; lood

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
język słowiański, którym mówi się na Łużycach; Sorbisch

łydka ˈwɨtka n
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą; kuit

łyska ˈwɨska n
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole; meerkoet

łysy ˈwɨsɨ adj
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie kaal

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
mała łyżka theelepel

łyżeczka do herbaty n
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów theelepel

łyżka ˈwɨʃka n
sztuciec służący do jedzenia lepel

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
narzędzie ułatwiające zakładanie butów schoenlepel

łyżwa ˈwɨʒva n
stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie; schaats

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew; schaatsen

łyżwiarstwo figurowe n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp. kunstrijden

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo; schaatser

łza wza n
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko; traan

łzawić ˈwzavʲiʨ̑ v
o oczach: wydzielać nadmiernie łzy wateren

łódź wuʨ̑ n
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach; boot

łój n
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji talg
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych talg

łóżko ˈwuʃkɔ n
mebel przeznaczony do spania; bed sponde

łóżko piętrowe n
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania; stapelbed

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
spajać elementy za pomocą środków technicznych verbinden
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną verbinden

łąka ˈwɔ̃ŋka n
teren gęsto porośnięty trawami; wei

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na lewym brzegu górnej Odry; Silezië

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm; Sneeuwwitje

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem; Aswoensdag

Święty Hufiec ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.; Heilige Schare

Święty Mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami; Sint-Nicolaas

Święty Zastęp ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp pn
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.; Heilige Schare

ściana ˈɕʨ̑ãna n
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca; wand muur

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany de muren hebben oren

ścieg ɕʨ̑ɛk n
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu steek

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia aas

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dyska komputera, np. c:\windows\system.ini; pad
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych pad

ściółka ˈɕʨ̑uwka n
materiał na posłanie dla zwierząt strooisel

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu downloaden

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny; pees

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców; milt

śledź ɕlɛʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska; haring

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka n
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia doodlopende
uliczka niemająca wylotu doodlopende

ślepota ɕlɛˈpɔta n
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie blindheid

ślepota śnieżna n
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe; sneeuwblindheid

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok blind
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności blind

ślimak ˈɕlʲĩmak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka; slak huisjesslak

ślina ˈɕlʲĩna n
płynna wydzielina wytwarzana w ustach; speeksel

śliwa ˈɕlʲiva n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe; pruimenboom
(spożywczy) duży owoc śliwy (1.1) pruimenboom

śliwka ˈɕlʲifka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie; pruim

ślub ɕlup n
akt zawarcia małżeństwa; huwelijk bruiloft

ślusarz ˈɕlusaʃ n
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe slotenmaker

śluza n
urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych; sluis

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem lachen

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko avontuurlijk

śmiech ɕmʲjɛx n
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło lach gelach

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka n
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów vuilniswagen

śmierdziel ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛl n
(potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek, który cuchnie i odrażająco wygląda stinker

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wydzielać nieprzyjemny zapach stinken
o sprawach: wydawać się podejrzanymi stinken

śmiertelnik n
(książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek sterveling

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie) dodelijk

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności; dood
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą dood

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka room

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska crème de la crème
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka crème de la crème

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
coś do wyrzucenia, odpadek afval

śmigłowiec n
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi helikopter

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
poranny posiłek; ontbijt

śnieg ɕɲɛk n
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; sneeuw
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora sneeuw

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś; sneeuwbal

śnieżki ˈɕɲɛʃʲci n
zabawa we wzajemne obrzucanie się śniegiem sneeuwballengevecht

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
padać (o śniegu) sneeuwen

śnić ɕɲiʨ̑ v
widzieć sen podczas spania dromen
marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie dromen

śpiew ɕpʲjɛf n
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki; zang

śpiewaczka ɕpʲjɛˈvaʧ̑ka n
forma żeńska od: śpiewak vocaliste

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa zanger

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
wykonywać melodię głosem zingen

śpioch ɕpʲjɔx n
człowiek lubiący dużo, długo spać slaapkop

śpiwór ˈɕpʲivur n
worek do spania slaapzak

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, któremu chce się spać slaperig

śpiączka n
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce coma

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości gemiddelde
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy gemiddelde

średnia n
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę; gemiddelde

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; diameter middellijn
długość średnicy (1.1) diameter

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem; kommapunt puntkomma

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi; Middeleeuwen

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza middeleeuws

środa ˈɕrɔda n
trzeci dzień tygodnia; woensdag

środek ˈɕrɔdɛk n
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi midden

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie milieu omgeving

śruba ˈɕruba n
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; schroef

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów schroevendraaier

śródlądowy ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ adj
znajdujący się w środku lądu binnen

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
centrum; główna, centralna część danego miasta zakelijkstad

śródziemnomorski ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem mediterraan

świadek ˈɕfʲjadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; getuige
osoba, która widziała coś na własne oczy getuige

świat ɕfʲjat n
cała Ziemia wereld aarde

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie; wereldbeeld

światło ˈɕfʲjatwɔ n
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; licht schijn
przedmiot będący źródłem światła (1.1) licht

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek); fotofobie

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła; glasvezel

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła; kaars

świeca zapłonowa n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego; bougie

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
emitować, produkować światło schijnen

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych seculier

świerk ɕfʲjɛrk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; spar

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki; krekel

świerzb ɕfʲjɛʃp n
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce; schurft

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych; glimworm

świetlik lekarski ˈɕfʲjɛtlʲik lɛˈkarsʲci n
(botanika, botaniczny) Euphrasia rostkoviana, pospolita w Polsce i występująca w całej Europie jednoroczna roślina lecznicza beklierde ogentroost

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu fris

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej zwijn varken
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie zwijn varken
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes; zwijn varken
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) zwijn varken
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; varken zwijn

świnka ˈɕfʲĩnka n
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic bof

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1) cavia guinees biggetje

świstak ˈɕfʲistak n
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych; marmot

świstun ˈɕfʲistũn n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających); smient

świtać v
o dniu zaczynać się dagen

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów; tempel

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni feestdag

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu; gewijd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego geheiligd

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1) gewijd

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię; Kerstman Sinterklaas

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża; blad

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć; veulen

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; pupil
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej pupil

źródło ˈʑrudwɔ n
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; welput bron
to, co stanowi początek czegoś bron
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań bron

Żmudź pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy; Samogitië

Żyd ʒɨt n
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael; jood

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii; Vruchtbare Sikkel

żaba ˈʒaba n
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych; kikker kikvors

żabot n
falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik jabot

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
…informujący o braku kogoś lub czegoś geen niemand

żagiel ˈʒaɟɛl n
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku zeil

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru; zeilschip

żal ʒal n
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą; verdriet

żar ʒar n
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa sintel

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) odmiana języka charakterystyczna dla określonej grupy środowiskowej; jargon

żart ʒart n
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć grap

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć grappen

żarówka ʒaˈrufka n
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód; gloeilamp

żarłoczny ʒarˈwɔʧ̑nɨ adj
odznaczający się ogromnym apetytem vraatzuchtig

żarłok ˈʒarwɔk n
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie gulzigaard

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
wzbudzający politowanie lub pogardę sneu

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym berouwen
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad berouwen

że ʒɛ conjunction
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym dat

żebrak ˈʒɛbrak n
ten, kto żebrze bedelaar

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie bedelen

żebro ˈʒɛbrɔ n
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową; rib

żeglować ʒɛɡˈlɔvaʨ̑ v
przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle zeilen

żegluga n
(marynarka) transport wodny vaart

żel ʒɛl n
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu; gel

żel pod prysznic ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem douchegel

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych; gelatine

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
urządzenie służące do ręcznego prasowania; strijkijzer

żelazna kurtyna n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu; IJzeren Gordijn

żelazo ʒɛˈlazɔ n
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) ijzer

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
= (budownictwo) żelazobeton; gewapend beton

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami; gietijzer

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa; ginseng

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety vrouwelijk

żmija ˈʒmʲija n
(herpetologia, herpetologiczny) gad z z podrodziny węży; adder

żniwa ˈʒʲɲiva n
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych; oogst

żona ˈʒɔ̃na n
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem vrouw echtgenote

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
zwykle o mężczyźnie: mający żonę gehuwd

żonkil ˈʒɔ̃ŋʲcil n
(botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach; jonquille

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej soldaat

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego; maag

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu; eikel

żuaw ˈʒu<sup>w</sup>af n
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz oddziału żuawów (1.2) zouaaf
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach; zouaven

żubr ʒupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem; wisent

żuchwa ˈʒuxfa n
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki; onderkaak

żuraw ˈʒuraf n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza; kraan kraanvogel

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; veenbes

żuć ʒuʨ̑ v
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć kauwen

żużel ˈʒuʒɛl n
(hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali; slak

żwacz ʒvaʧ̑ n
jeden z przedżołądków u przeżuwaczy; pens

życica ʒɨˈʨ̑iʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych; raaigras

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; leven

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować wens
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) wens

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
składać życzenia wensen
pragnąć czyjegoś szczęścia wensen
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia wensen

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
związany z Żydami, ich religią, kulturą joods

żyletka ʒɨˈlɛtka n
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia; scheermesje

żyrafa ʒɨˈrafa n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją; giraf giraffe

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
ozdobna lampa wisząca pod sufitem kroonluchter

żyto ˈʒɨtɔ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1) rogge

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje; hars

żywność ˈʒɨvnɔɕʨ̑ n
ogół produktów spożywczych; voedsel

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin; haag

żywy ˈʒɨvɨ adj
przejawiający oznaki życia levend

żyzny ˈʒɨznɨ adj
dający wysokie plony vruchtbaar
posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów vruchtbaar

żyć ʒɨʨ̑ v
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym leven
bytować w jakichś warunkach leven
obcować z kimś leven
trwać leven

żyła ˈʒɨwa n
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca; ader
(geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach; ader

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią); gele kaart

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu; geelzucht

żółtawy ʒuwˈtavɨ adj
lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty geelachtig

żółty ˈʒuwtɨ adj
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy; geel

żółw ʒuwf n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; schildpad
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo; schildpad

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i n
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates panterschildpad

żółć ʒuwʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa; gal

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
domagać się czegoś kategorycznie eisen

żłób n
(rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni kribbe