fobia ˈfɔbʲja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś fobia

logia ˈlɔɟja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką logia

naście ˈnaɕʨ̑ɛ suffix
tworzący liczebniki główne od 11 do 19 włącznie toista

ość ɔɕʨ̑ suffix
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną us

skop skɔp suffix
ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania skooppi

AA a‿ˈː acronym
= Anonimowi Alkoholicy; AA AA-liike

ABC a‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ n
podstawy czegoś aakkoset

ABS a‿bɛ‿ˈːs acronym
(motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy; ABS

AIDS ɛjts n
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej; AIDS

Aaron aˈːrɔ̃n pn
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza; Aaron
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego; Aaron

Abchaz ˈapxas n
mieszkaniec Abchazji abhaasi

Abchazja apˈxazʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji; Abhasia

Abel ˈabɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Aapeli Abel

Aberdeen pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania); Aberdeen

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej; Abidjan

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia; Abessinia

Abraham abˈraxãm pn
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; Abraham Aapo
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Abraham Aapo

Abram ˈabrãm pn
imię męskie Abram

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich; Abu Dhabi

Achilles aˈçilːɛs pn
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy; Akhilleus

Adam ˈadãm pn
imię męskie; Aadam Aatami

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Australii; Adelaide

Adolf ˈadɔlf pn
imię męskie; Adolf

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty; Adonis

Adygeja pn
autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop Adygeia

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu; Afganistan Afghanistan

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Afganistanu afganistanilainen

Afrodyzja ˌafrɔˈdɨzʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty; Afrodisias

Afryka ˈafrɨka pn
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi; Afrikka

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Afryki afrikkalainen

Agata aˈɡata pn
imię żeńskie; Akaata

Agnieszka aɟˈɲɛʃka pn
imię żeńskie; Akneeta

Ajschylos ajsˈxɨlɔs pn
(historia, historyczny, historycznie) (literacko) starożytny dramatopisarz grecki; Aiskhylos

Akra ˈakra pn
(geografia, geograficzny) stolica Ghany; Accra

Akwitania ˌakfʲiˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) region w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux; Akvitania

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią; Aachen

Alabama ˌalaˈbãma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Alabama

Aladyn aˈladɨ̃n pn
imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”; Aladdin

Alaska aˈlaska pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Alaska

Albania alˈbãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie; Albania

Albanka alˈbãŋka n
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii albanialainen

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii albanialainen

Albert ˈalbɛrt pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Pertti

Alberta alˈbɛrta pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Alberta

Albin ˈalbʲĩn pn
imię męskie; Alpo

Aldebaran ˌaldɛˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie; Aldebaran

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Aleksanteri

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego; Aleksandria

Aleppo pn
(geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1) Aleppo
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego; Aleppo

Aleuty pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego, Aleutit

Alfred ˈalfrɛt pn
imię męskie; Alfred

Algier ˈalʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) stolica Algierii; Alger

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
obywatel Algierii algerialainen

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze; Algeria

Algierka alʲˈɟɛrka n
obywatelka Algierii algerialainen

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii Algerian demokraattinen kansantasavalta

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
imię żeńskie; Aliisa

Alina aˈlʲĩna pn
imię żeńskie; Alina

Allah ˈalːax pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie; Allah

Alpy ˈalpɨ pn
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia; Alpit

Alpy Górnej Prowansji pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Alpes-de-Haute-Provence

Alpy Nadmorskie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Alpes-Maritimes

Alpy Wysokie pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Hautes-Alpes

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem; Elsass

Amanda ãˈmãnda pn
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Amanda

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej; Amazon

Ambroży ãmˈbrɔʒɨ pn
imię męskie; Ambrosius

Amelia ãˈmɛlʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Amalia

American Staffordshire terrier n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy terierów w typie bull; amerikanstaffordshirenterrieri

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Amerikka
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki Amerikka

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Etelä-Amerikka

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej; Pohjois-Amerikka

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego; Latinalainen Amerikka

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej; Keski-Amerikka

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Ameryki – kontynentu amerikkalainen

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
obywatelka Stanów Zjednoczonych amerikkalainen

Amman ˈãmːãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii; Amman

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii; Amsterdam

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji; Amudarja

Amur ˈãmur pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji; Amur

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej; Anatolia

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii Andalusia

Andora ãnˈdɔra pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią; Andorra

Andorczyk ãnˈdɔrʧ̑ɨk n
obywatel Andory andorralainen

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Andromeda
imię żeńskie; Andromeda

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
imię męskie; Antero

Andy ˈãndɨ pn
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej; Andit

Aneta ãˈnɛta pn
polskie imię żeńskie; Anette

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
kobieta narodowości angielskiej englantilainen nainen

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii; (potocznie, potoczny) utożsamiana ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej; Englanti

Anglik ˈãŋɡlʲik n
mężczyzna narodowości angielskiej englantilainen

Angola ãŋˈɡɔla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Angola

Anguilla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim; Anguilla

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin; suojelusenkeli

Ankara ãŋˈkara pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji; Ankara

Anna ˈãnːa pn
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie; Anna

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru; Antananarivo

Antares ãnˈtarɛs pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona; Antares

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy; Etelämanner Etelänapamanner Antarktis

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody; Antarktis Etelämanner Etelänapamanner

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's; Antigua ja Barbuda

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Anton Anttoni

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Antwerpen

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne; Alankomaiden Antillit

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
imię męskie; Anselmi Anssi

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech; Apenniinit

Apollo aˈpɔlːɔ pn
(mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz; Apollon
(rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych; Apollon

Apulia pn
(geografia, geograficzny) region administracyjny w południowych Włoszech; Apulia

Arab ˈarap n
mężczyzna wywodzący się z jednego z ponad dwudziestu krajów świata arabskiego; mężczyzna, którego językiem ojczystym jest arabski; arabi arabialainen

Arabia aˈrabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu; Arabia

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie; Saudi-Arabia

Arabska Republika Egiptu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu Egyptin arabitasavalta

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii Aragonia

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji; Arkangeli

Archimedes ˌarçĩˈmɛdɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk; Arkhimedes

Ardeny pn
(geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu; Ardennes

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Argentiina

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Argentyny argentiinalainen

Argonauta n
(mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo; argonautti

Ariel ˈarʲjɛl pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Ariel
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Ariel
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu Ariel

Arka Przymierza pn
(biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu; liitonarkki

Arkadia arˈkadʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim Arkadia

Arktyka ˈarktɨka pn
(geografia, geograficzny) najbliżej na północ wysunięty obszar Ziemi otaczający biegun północny; [[arktinen]] [[alue]]

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Armenia

Armia Czerwona pn
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946; puna-armeija

Artemida ˌartɛ̃ˈmʲida pn
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą; Artemis

Artur ˈartur pn
imię męskie; Artturi

Aruba aˈruba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej; Aruba

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki, Aristoteles

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona; Asklepios

Astrachań aˈstraxãɲ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu; Astrahan

Asturia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo Asturia

Asyria aˈsɨrʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii; Assyria

Asyryjczyk ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię; assyrialainen

Aszchabad aʃˈxabat pn
(geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu; Ašgabat

Atena aˈtɛ̃na pn
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków; Athene

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji; Ateena

Atlantyda ˌatlãnˈtɨda pn
(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa; Atlantis

Atlantyk aˈtlãntɨk pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki Atlantti

Attyka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem; Attika

Augiasz pn
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa; Augeias

Augsburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii; Augsburg

Australia awˈstralʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; Australia Australian liittovaltio
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi; Australia Australian liittovaltio

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec, obywatel Australii australialainen

Austria ˈawstrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Itävalta

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
mieszkanka lub obywatelka Austrii itävaltalainen

Austriak ˈawstrʲjak n
mieszkaniec lub obywatel Austrii itävaltalainen

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie; Itävalta-Unkari

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem Avignon

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku; Azerbaidžan

Azja ˈazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi; Aasia

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą; Vähä-Aasia

Azja Południowo-Wschodnia n
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny; Kaakkois-Aasia

Azjata aˈzʲjata n
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego aasialainen

Azory aˈzɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii; Azorit

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku; Babylon

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec Baden-Württemberg

Bagdad ˈbaɡdat pn
(geografia, geograficzny) stolica Iraku; Bagdad

Bahamy baˈxãmɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej; Bahama

Bahrajn ˈbaxrajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manama; Bahrain

Bajkonur pn
(geografia, geograficzny) dawny radziecki kosmodrom na terenie Kazachstanu; Baikonur

Baku ˈbaku pn
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu; Baku

Bali pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich; Bali

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Gambii; Banjul

Bangalur n
(geografia, geograficzny) Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku); Bangalore

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii; Bangkok

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Bangladesh

Baran ˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; Oinas
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Oinas

Baranek Boży baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześc. symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw; Jumalan Karitsa

Barbados barˈbadɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Barbados

Barbara barˈbara pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 234; Barbara
imię żeńskie; Barbara

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii; Barcelona

Barnaba barˈnaba pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego; Barnabas

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
imię męskie; Pertti

Bawaria baˈvarʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium; Baijeri

Bazyli baˈzɨlʲi pn
imię męskie; Pasi

Bałkany bawˈkãnɨ pn
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego; Balkan

Beata bɛˈata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Peatta

Bejrut ˈbɛjrut pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu; Beirut

Belfast ˈbɛlfast pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej, Belfast

Belg bɛlk n
obywatel Belgii belgialainen

Belgia ˈbɛlʲɟja n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli; Belgia

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
obywatelka Belgii belgialainen

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
stolica Serbii; Belgrad

Belize bɛˈlʲizɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopan; Belize

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Pentti

Bengal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską; Bengali

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia; Benjamin

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Benin

Beocja bɛˈɔʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Grecji; Boiotia
(geografia, geograficzny) nomos w środkowej Grecji Boiotia

Berberia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską; Berberia

Bergamo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Lombardia; Bergamo

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec; Berliini

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina; Länsi Berliini

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2); Bermuda

Berno ˈbɛrnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii; Bern

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny; Betlehem

Bhutan ˈbutãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu; Bhutan

Bianka ˈbʲjãŋka pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Bianca
imię żeńskie; Bianca

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi valkovenäläinen

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Valko-Venäjä

Biały Dom pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie; Valkoinen talo

Bibiana bʲiˈbʲjãna pn
imię żeńskie; Viivi

Biblia ˈbʲiblʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga; Raamattu

Birma ˈbʲirma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Burma

Birobidżan pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem; Birobidžan

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł; Byzantion

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji; Lähi-itä

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; Kaksoset
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Kaksoset

Bogota bɔˈɡɔta pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii; Bogotá

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre; Bolivia

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech; Bologna

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach; Mumbai

Bordeaux bɔʁdo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania; Bordeaux

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji; Bosporinsalmi

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Boston

Botnik Południowy pn
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku; Selkämeri

Botnik Północny pn
(geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny; Perämeri

Botswana bɔtsˈfãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Botswana

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; Bosnia

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Bosnia ja Hertsegovina

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa; joulu

Brabancja Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch; Pohjois-Brabant

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji; Bratislava

Brazylia braˈzɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Brasilia

Brema ˈbrɛ̃ma pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą; Bremen

Bretania brɛˈtãɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji; Bretagne

Briańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego Brjansk

Brugia pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia; Brugge

Bruksela bruˈksɛla pn
(geografia, geograficzny) stolica Belgii; Bryssel

Brunei brũˈnɛji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Brunei

Brygida brɨˈɟida pn
imię żeńskie; Birgitta

Brytania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów Britannia
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie Britannia

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
obywatel Wielkiej Brytanii brittiläinen

Brytyjka brɨˈtɨjka n
obywatelka Wielkiej Brytanii brittiläinen

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego; Brittiläiset Neitsytsaaret

Bucefał pn
(historia, historyczny, historycznie) koń Aleksandra Wielkiego; Bukefalos

Buchara n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego; Buhara

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
stolica Węgier; Budapest

Buenos Aires pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny; Buenos Aires

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii; Bukarest

Burgas pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym; Burgas

Burgundia burˈɡũndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji; Burgundi

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce; Burkina Faso

Burundi buˈrũndʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Burundi

Bułgar ˈbuwɡar n
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii bulgarialainen

Bułgaria buwˈɡarʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii; Bulgaria

Bułgarka buwˈɡarka n
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii bulgarialainen

Byblos pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl; Byblos

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego; Bydgoszcz

Byk bɨk pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja Härkä
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Härkä

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ entinen Jugoslavian tasavalta Makedonia

Bóg buk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej; Jumala

Błagowieszczeńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem; Blagoveštšensk

Canberra pn
(geografia, geograficzny) stolica Australii; Canberra

Cannes pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu; Cannes

Caracas kaˈrakas pn
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli; Caracas

Casablanca pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Maroka Casablanca

Cecylia ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja pn
imię żeńskie; Silja

Cefeusz ʦ̑ɛˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1); Kefeus
(mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów; Kefeus
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; Kefeus

Celt ʦ̑ɛlt n
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy keltti

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.; Ceres
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter; Ceres

Chabarowsk xaˈbarɔfsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego; Habarovsk

Cham xãm pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, syn Noego; Haam

Chanty-Mansyjsk ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry; Hanti-Mansijsk

Charków ˈxarkuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy; Harkova

Chartum ˈxartũm pn
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu; Khartum

Chicago pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Chicago

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Chile

Chinka ˈçĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin kiinalainen nainen

Chiny ˈçĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Kiina

Chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Chin kiinalainen
osoba narodowości chińskiej; kiinalainen

Chińska Republika Ludowa ˈçĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin; Kiinan kansantasavalta

Chodżent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią; Hudžand

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu; Kroatia

Chronos pn
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu; Khronos

Chrystus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu; Kristus

Connecticut kəˈnɛtikət n
stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego; Connecticut

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna narodowości cygańskiej (romskiej); mustalainen

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; Kypros
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji; Kypros

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Cypru kyproslainen

Cyrena pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne; Kyrene

Cyrenajka ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Kyrenaika

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym; Harppi

Czad ʧ̑at pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie; Tšad

Czarnobyl pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim; Tšernobyl

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy; Montenegro

Czeboksary pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej; Tšeboksary

Czech ʧ̑ɛx n
obywatel Czech (krainy historycznej Czechy) böömiläinen

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej; Tšekkoslovakia

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1); Böömi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze; Tšekki

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Tšetšenia

Czelabińsk ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego; Tšeljabinsk

Czerkiesk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji; Tšerkessk

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji; Punainen Risti

Czukocki Okręg Autonomiczny ʧ̑uˈkɔʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech okręgów autonomicznych wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, leżący na północnym wschodzie kontynentu azjatyckiego, na półwyspie Czukotka; Tšuktšien autonominen piirikunta

Czyta pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim; Tšita

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski; Częstochowa

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
= (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych DNA

Dagestan daˈɡɛstãn n
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji; Dagestan

Dakar ˈdakar pn
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu; Dakar

Dakota Południowa daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych; Etelä-Dakota

Dakota Północna daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych; Pohjois-Dakota

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku; Kaukoitä

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry; Dalmatia

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
(geografia, geograficzny) stolica Syrii; Damaskos

Dania ˈdãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze; Tanska

Daniel ˈdãɲɛl pn
imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Taneli

Dardanele ˌdardãˈnɛlɛ n
(geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą; Dardanellit

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia staroperskiego; Dareios

Dawid ˈdavʲit pn
imię męskie; Daavid

Debora pn
(biblijny) starotestamentowa prorokini pochodząca z plemienia Naftalego; Debora

Dekalog dɛˈkalɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych; kymmenen käskyä

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika; Delfiini

Delta Rodanu pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże; Bouches-du-Rhône

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Kongon demokraattinen tasavalta

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce São Tomén ja Príncipen demokraattinen tasavalta

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
greckie imię męskie; Diogenes

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie Dnipro
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię; Dnepr

Dodekanez pn
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji; Dodekanesia

Dolna Austria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii; Ala-Itävalta

Dolna Bawaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut; Ala-Baijeri

Dolna Frankonia pn
(geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii; Unterfranken

Dolna Normandia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji; Basse-Normandie

Dolna Saksonia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze; Ala-Saksi

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; Dominica

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Dominikaaninen tasavalta

Dorota dɔˈrɔta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Tea Teija

Drezno ˈdrɛznɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Dresden

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie Linnunrata

Dubaj ˈdubaj pn
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie; Dubai
(geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1); Dubai

Dublin ˈdublʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii; Dublin

Dubrownik duˈbrɔvʲɲik pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem; Dubrovnik

Duch Święty ˈduç ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej; Pyhä Henki

Dunaj ˈdũnaj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Tonava

Dunka ˈdũŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii tanskalainen

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu; Dušanbe

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii tanskalainen

Dzień Matki n
święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek; äitienpäivä

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji; Jakarta

Dżalalabad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul; Jalalabad

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Djibouti
(geografia, geograficzny) stolica Dżibuti (1.1); Djibouti

Edom ˈɛdɔ̃m pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie na południe od Morza Martwego; Edom

Edward ˈɛdvart pn
imię męskie; Edvard Eetu

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji, Edinburgh

Edyta ɛˈdɨta pn
polskie imię żeńskie; Eedit

Egina ɛˈɟĩna pn
(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich; Aígina

Egipcjanin ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
mieszkaniec Egiptu egyptiläinen

Egipt ˈɛɟipt pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze; Egypti

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito; Ecuador

Eleonora ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra pn
imię żeńskie; Eleonoora

Eliasz ˈɛlʲjaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Eelis

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; Elisabet Liisa

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
imię żeńskie; Emilia Milja Milla

Emma ˈɛ̃mːa pn
imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Emma

Eneasz pn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym; Aineias

Epir pn
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim; Epeiros

Eryk ˈɛrɨk pn
imię męskie; Eerik

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze; Eritrea

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Armenii; Jerevan

Estera ɛˈstɛra pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie; Esteri

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Viro Eesti

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej virolainen

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii virolainen eestiläinen

Estuary English n
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana wymowy języka angielskiego używana współcześnie głównie w południowo-wschodniej Anglii; englanti

Etiopczyk ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk n
obywatel Etiopii etiopialainen

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Etiopia

Etruria ɛˈtrurʲja pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.; Etruria

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
grecki matematyk; Eukleides

Eurazja ɛwˈrazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję; Euraasia

Europa ɛwˈrɔpa pn
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; Eurooppa Europa

Europa Południowa n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej Etelä-Eurooppa

Europa Północna n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej Pohjois-Eurooppa

Europa Wschodnia n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją; Itä-Eurooppa

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową; Länsi-Eurooppa

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie; Keski-Eurooppa

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Europy eurooppalainen

Europejka ˌɛwrɔˈpɛjka n
mieszkanka Europy eurooppalainen

Ewa ˈɛva pn
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego; Eeva
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Eeva

Ewelina ˌɛvɛˈlʲĩna pn
imię żeńskie pochodzenia celtyckiego; Eveliina

Ezaw pn
biblijne imię męskie Esau

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
imię męskie; Esra

Ezechiel ɛˈzɛçjɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Hesekiel

Ezop ˈɛzɔp pn
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej; Aisopos

Facebook pn
(informatyka, informatyczny) internetowy serwis społecznościowy; Facebook

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rosji, państwa w Europie i Azji Venäjän federaatio

Fenicja fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii; Foinikia

Feniks ˈfɛ̃ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Feeniks

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
imię męskie; Veeti

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Fidži

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania; Philadelphia

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
imię męskie; Filemon

Filip ˈfʲilʲip pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Vilppu Filippus

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Filippiinit

Filistyn n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Filistei; filistealainen

Fin fʲĩn n
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii suomalainen

Finka ˈfʲĩnka n
kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii nainen

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Suomi

Flandria ˈflãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii; Flanderi
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii Flanderi

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech; Firenze

Fobos ˈfɔbɔs pn
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa; Phobos

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
imię męskie pochodzenia germańskiego; Frans

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu; Ranska

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji ranskalainen

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji ranskalainen

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
imię męskie; Veeti

Fryzja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii; Friesland

Fudżi ˈfuʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu; Fuji

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gabon

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
imię męskie; Gabriel

Galacja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej; Galatia

Galia ˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie Gallia

Galicia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii Galicia

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim; Galitsia

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan; Galilea

Gambia ˈɡãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Gambia

Gandawa ɡãnˈdava pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Gent

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach; Ganges

Ganimedes ˌɡãɲĩˈmɛdɛs pn
(mitologia grecka) piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe; Ganymedes
(astronomia, astronomiczny) największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych; Ganymedes

Gargantua pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu; Gargantua

Garonna ɡaˈrɔ̃nːa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji; Garonne

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Gdansk

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce; Gdynia

Geldria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem; Gelderland

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Geneve

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria; Genova

Georgia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie; Georgia

Gertruda ɡɛrˈtruda pn
imię żeńskie; Kerttu

Ghana ˈɡãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ghana

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego Gibraltar

Goa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim; Goa

Godfryd ˈɡɔdvrɨt pn
imię męskie; Kotfri

Godzilla ɡɔˈʥ̑ilːa pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów; Godzilla

Golgota pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus; Golgata

Gomora pn
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego; Gomorra

Gondwana ɡɔ̃ndˈvãna pn
(geologia, geologiczny) jeden z superkontynentów powstałych w wyniku rozpadu Pangei; Gondwana

Gołąb ˈɡɔwɔ̃mp pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Kyyhkynen

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach; Kreikka

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji kreikkalainen

Grek ɡrɛk n
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji kreikkalainen

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Grenada

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku; Grönlanti

Grenoble pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Grenoble

Grodno ˈɡrɔdnɔ n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi; Hrodna

Gruzin ˈɡruʑĩn n
osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji georgialainen

Gruzinka ɡruˈʑĩŋka n
kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji Georgialainen

Gruzja ˈɡruzʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi; Georgia

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
imię męskie; Reijo

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Guam

Guernsey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Guernsey

Gujana ɡuˈjãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Guyana

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim; Ranskan Guayana

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli; Guadeloupe

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej; Guatemala

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Guinea
(geografia, geograficzny) region w Afryce Zachodniej; Guinea

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau; Guinea-Bissau

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Päiväntasaajan Guinea

Góra Oliwna pn
(geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei; Öljymäki

Górna Bawaria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium; Ylä-Baijeri

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem; Vuoristo-Karabah

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej; Kalliovuoret

Góry Skandynawskie pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii; Skandit

Göteborg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat; Göteborg

HIV çif acronym
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS; HI-virus

Habakuk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; Habakuk

Hades ˈxadɛs pn
(mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem; Haades

Haga ˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii; Haag

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli; Haiti

Hamburg ˈxãmburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Hampuri

Hanoi ˈxãnɔj pn
(geografia, geograficzny) stolica Wietnamu; Hanoi

Hawaje xaˈvajɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym; Havaiji

Hawana xaˈvãna pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby; Havanna

Hawr pn
(geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii; Le Havre

Helena xɛˈlɛ̃na pn
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Helene

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii; Helsinki

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
imię męskie Heikki

Henryka xɛ̃nˈrɨka pn
imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Henriikka

Hera ˈxɛra pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103; Hera
(mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną; Hera

Hermes ˈxɛrmɛs pn
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków; Hermes
(astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.; Hermes

Herod ˈxɛrɔt pn
historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego Herodes

Hestia ˈxɛstʲja pn
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny; Hestia

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów; Hizbollah

Hezjod ˈxɛzʲjɔt pn
(literacko) grecki epik; Hesiodos

Hieronim çjɛˈrɔ̃ɲĩm pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Hieronymos

Himalaje ˌçĩmaˈlajɛ n
(geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi; Himalaja

Hindukusz çĩnˈdukuʃ pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie Hindukuš

Hiob çjɔp pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna; Job
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Job

Hiszpan ˈçiʃpãn n
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii espanjalainen

Hiszpania çiʃˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie; Espanja

Hokkaido n
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii; Hokkaido

Holandia xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów; Hollanti
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Hollanti Alankomaat

Holandia Południowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego; Etelä-Hollanti

Holandia Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem; Pohjois-Hollanti

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii alankomaalainen

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”; Homeros
anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego Homeros

Honduras xɔ̃nˈduras pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Honduras

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim; Hongkong

Horus ˈxɔrus pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej; Horus

Hun n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę; hunni

Hydra ˈxɨdra pn
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie; Vesikäärme

Hypnos ˈxɨpnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem; Hypnos
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827; Hypnos

Ibiza iˈbʲiza pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1) Ibiza
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów; Ibiza

Ida ˈida pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Iida

Indiana ĩnˈdʲjãna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis; Indiana

Indianin ĩnˈdʲjä̃ɲĩn pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Intiaani

Indie ˈĩndʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Intia

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie; Indonesia

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
obywatel Indonezji indonesialainen

Ingria pn
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji Inkeri

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa; Internet

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85; Io
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa; Io
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza; Io

Iowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; Iowa

Irak ˈirak pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Irak

Iran ˈirãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Iran

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Iranu iranilainen

Irena iˈrɛ̃na pn
imię żeńskie; Ireene

Irkuck pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut; Irkutsk

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej irlantilainen

Irlandia irˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Irlanti
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim; Irlanti

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii; Pohjois-Irlanti

Irlandka irˈlãntka n
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej irlantilainen

Irtysz pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu; Irtyš

Islamska Republika Afganistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa; Afganistanin islamilainen tasavalta

Islamska Republika Iranu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa Iranin islamilainen tasavalta

Islamska Republika Mauretańska isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii Mauritanian islamilainen tasavalta

Islamska Republika Pakistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa [[Pakistanin]] [[islamilainen]] [[tasavalta]]

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii islantilainen

Islandia isˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy; Islanti

Islandka isˈlãntka n
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii islantilainen

Itaka iˈtaka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu; Ithaka

Izaak iˈzaːk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; Iisak
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Iisak

Izajasz iˈzajaʃ pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; Jesaja
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych; Jesaja

Izrael izˈraɛl pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów; Israel
(historia, historyczny, historycznie) naród żydowski Israel
hebrajskie imię męskie; Israel

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael israelilainen

Iżewsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy; Iževsk

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Heta

Jadzia ˈjäʥ̑a pn
(zdrobniale) od: Jadwiga Hetti

Jahwe ˈjaxfɛ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga; Jahve

Jakub ˈjakup pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Jaakko Jaakob

Jakucja jaˈkuʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie; Jakutia

Jakuck ˈjakuʦ̑k pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji; Jakutsk

Jamajka jãˈmajka pn
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1) Jamaika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim; Jamaika

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny jãˈmalskɔ ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią Obwodu tiumeńskiego; Jamalin nenetsien autonominen piirikunta

Jan jãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Juhani Janne Jukka Jussi

Jan Kowalski n
ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel Matti Meikäläinen

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii; Jan Mayen

Jangcy pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji; Jangtse

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Japani

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii japanilainen

Jaszczurka jaʃˈʧ̑urka pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Sisilisko

Jawa ˈjava pn
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji); Jaava

Jałta ˈjawta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego; Jalta

Jehowa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy. Jehova

Jekaterynburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego; Jekaterinburg

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie; Jemen

Jenisej jɛ̇̃ˈɲisɛj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; Jenisei

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Jeremia Jeremias

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów; Jerusalem

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej; Jeriko

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
imię męskie; Yrjö

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie; Araljärvi

Jezioro Bodeńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii; Bodenjärvi

Jezioro Genewskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa; Genevenjärvi

Jezus ˈjɛzus n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa; Jeesus

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego; Jeesus Kristus

Joachim jɔˈaçĩm pn
imię męskie; Jaakkima

Joanna jɔˈãnːa pn
imię żeńskie; Johanna

Joel ˈjɔɛl pn
(biblijny) Księga Joela; Joel
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Joel

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Joonas

Jonatan jɔ̃ˈnatãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Jonatan

Jordan ˈjɔrdãn pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie; Jordanjoki

Jordania jɔrˈdãɲa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie; Jordania

Jordańczyk jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Jordanii jordanialainen

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego; Jupiter
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie; Jupiter

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego; Joosua

Judasz pn
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota; Juudas

Judea juˈdɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska; Juudea

Judyta juˈdɨta pn
imię żeńskie; Juriitta

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim; Jugoslavia

Justyn pn
imię męskie; Justin

Justyna juˈstɨ̃na pn
imię żeńskie; Justiina

Jutlandia pn
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga; Jyllanti

Józef ˈjuzɛf pn
imię męskie; Jooseppi

Kaaba pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce; Kaaba

Kabul ˈkabul pn
(geografia, geograficzny) stolica Afganistanu; Kabul

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
bohater filmów animowanych; Aku Ankka

Kafarnaum pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim; Kapernaum

Kain pn
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców; Kain

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu; Kairo

Kajmany kajˈmãnɨ pn
(geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej; Cayman[[saaret]]

Kalabria kaˈlabrʲja n
(geografia, geograficzny) region w południowych Włoszech; Calabria

Kaledonia ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją; Kaledonia

Kali pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini Kali

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych; Kalifornia

Kalkuta kalˈkuta pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach; Kolkata

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh; Kambodža

Kamczatka kãmˈʧ̑atka pn
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji; Kamtšatka

Kamerun kãˈmɛrũn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kamerun

Kanaan pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu; Kanaan
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego; Kanaan
(biblijny) imię biblijne Kanaan

Kanada kãˈnada pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej; Kanada

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Kanady kanadalainen

Kanał Panamski ˈkãnaw pãˈnãmsʲci n
(geografia, geograficzny) sztuczny kanał wodny łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym; Panaman kanava

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym; Suezin kanava

Kandahar pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand; Kandahar

Kapadocja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii; Kappadokia

Kapsztad ˈkapʃtat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Południowej Afryki; Kapkaupunki

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi n
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju; Karachi

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk; Karibia

Karelia kaˈrɛlʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii; Karjala

Karol ˈkarɔl pn
imię męskie; Kaarle Kaarlo

Karolina ˌkarɔˈlʲĩna pn
imię żeńskie; Karoliina

Karpaty karˈpatɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie; Karpaatit

Kartagińczyk ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy karthagolainen

Karyntia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii Kärnten

Kastylia n
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii; Kastilia

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim Kashmir

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii; Katalonia

Katar ˈkatar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego; Qatar

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
imię żeńskie; Kaarina Kaisa Katri

Katmandu katˈmãndu pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu Katmandu

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica województwa śląskiego; Katowice

Kaukaz ˈkawkas pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji; Kaukasia

Kazach ˈkazax n
obywatel Kazachstanu kazakki

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie; Kazakstan

Kemerowo pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji; Kemerovo

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kenia

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
obywatel lub mieszkaniec Kenii kenialainen

Kercz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską; Kertš

Kijów ˈcijuf pn
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy; Kiova

Kil cil pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Köli

Kioto pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii; Kioto

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Kirgisia

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Kiribati

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii; Chisinau

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Köln

Kolorado pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Colorado

Kolumb ˈkɔlũmp pn
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba Kolumbus

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Kolumbia

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Brittiläinen Kolumbia

Kolumbijczyk ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Kolumbii kolumbialainen

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej; Euroopan komissio

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Komorit

Kompas ˈkɔ̃mpas pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Kompassi

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei; Conakry

Konfederacja Szwajcarska pn
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa; Sveitsin valaliitto

Konfucjusz pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof; Kungfutse

Kongijczyk kɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk n
obywatel Demokratycznej Republiki Konga kongolainen
obywatel Konga kongolainen

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
imię męskie; Conrad

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu; Konstantinopoli

Kooperacyjna Republika Gujany pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany Guyanan osuustoiminnallinen tasavalta

Kopciuszek pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni; Tuhkimo

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Danii; Kööpenhamina

Kopernik kɔˈpɛrʲɲik pn
nazwisko męskie Kopernikus

Koran ˈkɔrãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu; Koraani

Korea kɔˈrɛa pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański; Korea
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa Korea

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Etelä-Korea Korean tasavalta

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Pohjois-Korea

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej; Korean demokraattinen kansantasavalta

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba; Etelän kruunu

Korona Północna kɔˈrɔ̃na puwˈnɔʦ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Pohjan kruunu

Korsyka kɔrˈsɨka pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji; Korsika

Korynt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez; Korintti

Kos kɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez; Kos

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie; Kosovo

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Costa Rica

Kozak ˈkɔzak n
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji; kasakka

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; Kauris
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Kauris

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków; Baskimaa
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1); Baskimaa

Kraj Krasnojarski ˈkraj ˌkrasnɔˈjarsʲci pn
(geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnojarsku, Kraj Krasnojarski rozciąga się od gór środkowej Azji aż do Oceanu Arktycznego na obszarze ponad 2 miliony km²; Krasnojarskin aluepiiri

Kraj Permski ˈkraj ˈpɛrm̥sʲci pn
(geografia, geograficzny) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej położona na Uralu, ze stolicą w Permie, jedna z dziewięciu jednostek administracyjnych Federacji posiadająca status kraju; Permin aluepiiri

Kraków ˈkrakuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski; Krakova

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego; Krasnojarsk

Kreta ˈkrɛta pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym; Kreeta

Kronos pn
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów; Kronos

Kronsztad pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej; Kronstadt

Kruk kruk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Korppi

Krym krɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Ukrainy, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; Krim

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
imię męskie; Kristian

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Kristiina

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
imię męskie; Risto

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów; Etelän risti

Królestwo Bahrajnu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa; Bahrainin kuningaskunta

Królestwo Belgii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii Belgian kuningaskunta

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej Ruotsin kuningaskunta

Kserkses pn
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców Kserkses

Księstwo Andory pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa Andorran ruhtinaskunta

Księstwo Liechtensteinu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Liechtensteinu jako państwa; Liechtensteinin ruhtinaskunta

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie; Kuu

Kuba ˈkuba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; Kuuba
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach; Kuuba

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Kuby kuubalainen

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a; Nalle Puh

Kurdystan pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów; Kurdistan

Kurlandia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem; Kuurinmaa

Kurytyba pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana; Curitiba

Kusz kuʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama; Kus
(historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt; Kush

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Kuwait
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1); Kuwait

LAN party n
impreza, której głównym elementem jest wspólna gra, poprzez sieć lokalną, na przyniesionych przez uczestników komputerach; lähiverkkotapahtuma

LGBT acronym
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość; HLBT

Lacjum ˈlaʦ̑ʲjũm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie; Lazio

Laos ˈlaɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Laos

Laponia laˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji; Lappi

Latakia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Lattakia

Lecco pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Lombardia; Lecco

Lejda pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego; Leiden

Lena ˈlɛ̃na pn
imię żeńskie; Lena

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991 Leningrad

Leonard lɛˈɔ̃nart pn
imię męskie; Lenni

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Lesotho

Lew lɛf pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; Leijona Jalopeura
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Leijona Jalopeura

Lewant ˈlɛvãnt pn
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska); Levantti

Lewi pn
(biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów; Leevi

Liban ˈlʲibãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji; Libanon

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Liberia

Libia ˈlʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Libya

Lidia ˈlʲidʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo w zachodniej Azji Mniejszej; Lyydia
imię żeńskie; Lyydia

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią; Liechtenstein

Lille pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Lille

Linus ˈlʲĩnus pn
historyczne, łacińskie imię męskie; Linus

Lipsk lʲipsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii; Leipzig

Lisek ˈlʲisɛk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Kettu

Litwa ˈlʲitfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Liettua

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy liettualainen

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii; Lissabon

Loara lɔˈara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Loire
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego; Loire

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie; Lombardia

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii; Lontoo

Los Angeles pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia; Los Angeles

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji; Lothringen

Lourdes pn
(geografia, geograficzny) miejscowość i ośrodek kultu religijnego we Francji; Lourdes

Lubeka pn
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn; Lyypekki

Lublana luˈblãna pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii; Ljubljana

Ludowa Republika Bangladeszu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa; Bangladeshin kansantasavalta

Ludwik ˈludvʲik pn
imię męskie; Ludvig

Luizjana pn
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki; Louisiana

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Luxemburg Luxembourg

Lutnia ˈlutʲɲa pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu; Lyra

Luzon pn
(geografia, geograficzny) największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części; Luzon

Lyon pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną; Lyon

ME mʲiˈsṭʃɔstfa ɛwˈrɔpɨ acronym
= Mistrzostwa Europy EM

MP3 ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ pn
(informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku; MP3

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Makedonia

Macedończyk ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii; makedonialainen

Machabeusz n
(historia, historyczny, historycznie) przydomek Judy Hasmoneusza; makkabilainen

Machaczkała ˌmaxaʧ̑ˈkawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu; Mahatškala

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j n
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Matias

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Madagaskar

Madera maˈdɛra pn
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka; Madeira

Madryt ˈmadrɨt pn
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii; Madrid

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
imię żeńskie; Matleena

Maghreb n
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem; Maghreb

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu; Muhammad

Majkop pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei; Maikop

Majotta maˈjɔtːa n
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim; Mayotte

Makau ˈmakaw pn
(geografia, geograficzny) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej; Macao

Malachiasz pn
(biblijny) imię męskie; Malakia

Malarz ˈmalaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Maalari

Malawi maˈlavʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Malawi

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim; Malediivit

Malezja maˈlɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Malesia

Mali ˈmalʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako; Mali

Malmö pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund; Malmö

Malta ˈmalta pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Malta

Manchester pn
(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy; Manchester

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin; Mantšuria

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Manitoba

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
imię męskie; Martti

Marek ˈmarɛk pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego; Markus Markku

Maria ˈmarʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Marja

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii; Pohjois-Mariaanit

Maroko maˈrɔkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej; Marokko

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka; Marrakech

Mars mars pn
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii; Mars
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Mars

Marsylia marˈsɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Marseille

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach Martinique

Maskat ˈmaskat pn
(geografia, geograficzny) stolica Omanu; Masqat

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Matteus

Matylda maˈtɨlda pn
imię żeńskie; Matilda

Maur mawr n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów; mauri

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut; Mauritania

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Mauritius

Maurycy mawˈrɨʦ̑ɨ pn
imię męskie; Mauri

Mała Niedźwiedzica ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem; Pieni karhu

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Marketta

Mały Lew ˈmawɨ ˈlɛf pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Pieni leijona

Mały Pies ˈmawɨ ˈpʲjɛs pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Pieni koira

Med n
mieszkaniec Medii, członek plemienia Medów; meedialainen

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii; Milano

Mekka pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej; Mekka

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji; Mekong

Meksyk ˈmɛksɨk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Meksiko
(geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1); México

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii; Melanesia

Melbourne pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria; Melbourne

Melchizedek pn
(biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Melkisedek

Merkury mɛrˈkurɨ pn
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem; Merkurius
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem; Merkurius

Mesjasz pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa) Messias

Mesyna pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską; Messina

Metz pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Metz

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu; Mesopotamia Kaksoisvirranmaa

Miami pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie; Miami

Michał ˈmʲixaw pn
imię męskie; Mikko Mikael

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
imię męskie; Niilo Niko

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); Mikronesia
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym; Mikronesia

Miluza pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji; Mulhouse

Minorka pn
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów; Menorca

Missouri pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych; Missouri
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi; Missouri

Mistrzostwa Świata mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata n
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie maailmanmestaruus

Mińsk mʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi; Minsk

Mogadiszu ˌmɔɡaˈdʲiʃu pn
(geografia, geograficzny) stolica Somalii; Mogadishu

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem Mainz

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; Mooses
imię męskie; Mooses

Monachium mɔ̃ˈnaçjũm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii; München

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym; Monaco

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Mongolia

Montana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii Montana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena; Montana
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii Montana

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec; Montreal

Montserrat pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli; Montserrat

Morawy mɔˈravɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry; Määri

Morfeusz mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach; Morfeus

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego; Adrianmeri

Morze Alandzkie pn
(geografia, geograficzny) niewielki akwen między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego; Ahvenanmeri

Morze Archipelagowe pn
(geografia, geograficzny) akwen morski między wybrzeżem Finlandii i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego; Saaristomeri

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji; Asovanmeri

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym; Barentsinmeri

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze, położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie; Itämeri

Morze Beringa pn
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię; Beringinmeri

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji; Vienanmeri

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy; Mustameri

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim; Punainenmeri

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego; Aigeianmeri

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią; Irlanninmeri

Morze Japońskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją; Japaninmeri

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego; Joonianmeri

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego; Karibianmeri

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie; Kaspianmeri

Morze Koralowe ˈmɔʒɛ ˌkɔraˈlɔvɛ pn
(geografia, geograficzny) morze na Oceanie Spokojnym; Korallimeri

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii; Kuollutmeri

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈçĩj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Etelä-Kiinan meri

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego; Pohjanmeri

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim; Tyrrhenanmeri

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego; Välimeri

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim; Keltainenmeri

Moskwa ˈmɔskfa pn
(geografia, geograficzny) stolica Rosji; Moskova

Mostar ˈmɔstar pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu: Mostar

Mount Everest pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach; Mount Everest

Mowgli pn
(literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”; Mowgli

Moza ˈmɔza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Maas

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Mosambik

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie; Moldova

Murmańsk ˈmurmãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego; Murmansk

Myanmar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Myanmar

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya Mikki Hiiri

NATO ˈnatɔ acronym
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego; NATO

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna DDR

Nablus ˈnablus pn
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej; Nablus

Nachodka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim; Nahodka

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny Mołdawii; Transnistria

Nadia ˈnadʲja pn
imię żeńskie pochodzenia rosyjskiego; Nadja

Nadrenia Północna-Westfalia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części; Nordrhein-Westfalen

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Kenii; Nairobi

Nalczyk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej; Naltšik

Namibia nãˈmʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Namibia

Namur pn
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1); Namur
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii; Namur

Nancy pn
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji Nancy

Nankin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica; Nanjing

Nantes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii; Nantes

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1); Nauru

Nawakszut naˈvakʃut pn
(geografia, geograficzny) stolica Mauretanii; Nouakchott

Nazaret naˈzarɛt pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu; Nasaret

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Czadu; N'Djamena

Neapol nɛˈapɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech; Napoli

Nehemiasz pn
(biblijny) imię męskie Nehemia

Nepal ˈnɛpal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Nepal

Neptun ˈnɛptũn pn
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji; Neptunus
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Neptunus

Nercza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki; Nertša

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym; Nizza

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień; palmusunnuntai

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Saksa

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
człowiek narodowości niemieckiej saksalainen

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie; Saksan Demokraattinen Tasavalta Saksan demokraattinen tasavalta

Niemka ˈɲɛ̃mka n
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec saksalainen

Nieniecki Okręg Autonomiczny ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią obwodu archangielskiego; Nenetsien autonominen piirikunta

Niepokalane Poczęcie pn
(teologia, teologiczny) katolicki dogmat ogłoszony 8 grudnia 1854; perisynnittömän sikiämisen päivä

Niger ˈɲiɡɛr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niamey; Niger

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
obywatel Nigru nigeriläinen

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży; Nigeria

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
obywatel Nigerii nigerialainen

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Nicaragua

Nikaraguańczyk ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Nikaragui nicaragualainen

Nikołajewsk nad Amurem pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Amurem; Nikolajevsk-na-Amure

Nil ɲil pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu; Niili

Nina ˈɲĩna pn
imię żeńskie; Niina

Niniwa pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne; Ninive

Niue ˈɲu<sup>w</sup>ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi; Niue
(geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii Niue

Nix ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona Nix

Niżny Nowogród pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego; Nižni Novgorod

Noe ˈnɔɛ pn
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu; Nooa
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Nooa

Norfolk ˈnɔrfɔlk pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Norfolkinsaari

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji; Normandia

Norweg ˈnɔrvɛk n
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii norjalainen

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo; Norja

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii norjalainen

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Nürnberg

Nowa Fundlandia ˈnɔva fũnˈdlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador; Newfoundland

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii; Uusi-Guinea

Nowa Holandia ˈnɔva xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) sztuczna wyspa w Petersburgu; Uusi Hollanti
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku; Uudet-Alankomaat

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francja ze stolicą w Numei, położone w Oceanii; Uusi-Kaledonia

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Nova Scotia

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Uusi-Seelanti

Nowa Ziemia pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym między Morzem Barentsa a Morzem Karskim: Novaja Zemlja

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Indii; New Delhi

Noworosyjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym; Novorossijsk

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem; Novosibirsk

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
obywatel Nowej Zelandii uusiseelantilainen

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; New Brunswick

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Stanów Zjednoczonych; New York

Nowy Meksyk ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk pn
(administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych; New Mexico

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; New Orleans

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim Uusivuosi uusivuosi

Nubia ˈnubʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie; Nubia

Numidia nũˈmʲidʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji; Numidia

Nunavut pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Nunavut

Nyks nɨks pn
(mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy; Nyks

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych YK

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Pohjoinen jäämeri

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką; Atlantin valtameri

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi; Intian valtameri

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi; Tyyni valtameri

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent; Oseania

Odessa pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym; Odessa

Odyseja ˌɔdɨˈsɛja pn
(literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi; Odysseia

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Ofelia

Ohio n
(geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1); Ohio

Ohio pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus; Ohio

Oksford ˈɔksfɔrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire; Oxford

Olaf ˈɔlaf pn
imię męskie; Olavi

Olimp ˈɔlʲĩmp pn
(geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas; Olympos

Olimpia ɔˈlʲĩmpʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim; Olympia

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
imię żeńskie; Olivia

Oman ˈɔ̃mãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie; Oman

Omsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza; Omsk

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka; Yhdistyneet kansakunnat

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej; Pohjois-Atlantin liitto

Orion ˈɔrʲjɔ̃n pn
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1); Orion
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy; Orion

Orlean pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą; Orléans

Orzeł ˈɔʒɛw pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu; Kotka

Osaka ɔˈsaka pn
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki; Osaka

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość; Etelä-Ossetia

Oslo ˈɔslɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii; Oslo

Ostatnia Wieczerza ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej, wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania; viimeinen ehtoollinen

Ostia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne rzymskie miasto portowe u ujścia Tybru; Ostia

Ostrobotnia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region historyczny w środkowej Finlandii Pohjanmaa

Ottawa ɔtˈːava pn
(geografia, geograficzny) stolica Kanady; Ottawa

Owidiusz pn
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny poeta rzymski; Ovidius

Ozeasz pn
(biblijny) Księga Ozeasza; Hoosea
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Hoosea

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych; Osiris

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Alttari

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
= produkt krajowy brutto; BKT

PP pɛ‿ˈpɛ acronym
= (chemia, chemiczny) polipropylen; PP

PTFE acronym
= (chemia, chemiczny) politetrafluoroetylen PTFE

Pacyfik paˈʦ̑ɨfʲik pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny Tyyni valtameri Tyynimeri

Pad pat pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech; Po

Pakistan paˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Pakistan

Pakistańczyk ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Pakistanu pakistanilainen

Palatyn pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz; Palatinus

Palau ˈpalaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii; Palau

Palermo paˈlɛrmɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Sycylia; Palermo

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego; Palestiina

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Palestyny palestiinalainen

Pamir pn
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Centralnej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne; Pamir
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie; Pamir

Pan pãn pn
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami; Pan

Panama pãˈnãma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Panama

Pandora n
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość; Pandora

Panna ˈpãnːa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; Neitsyt
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną; Neitsyt

Panonia pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; Pannonia

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby; Papua-Uusi-Guinea

Paragwaj paˈraɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Paraguay

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej; Euroopan parlamentti

Parys ˈparɨs pn
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny; Pariisi
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317; Pariisi

Paryż ˈparɨʃ pn
(geografia, geograficzny) stolica Francji; Pariisi

Pas Kuipera ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra pn
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji; Kuiperin vyöhyke

Pasawa pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią; Passau

Pascha ˈpasxa pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni; pääsiäinen
Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich; pääsiäinen

Pasztun ˈpaʃtũn n
(etnografia, etnograficzny) członek głównej grupy etnicznej Afganistanu i Pakistanu pataani

Paw paf pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Riikinkukko

Paweł ˈpavɛw pn
imię męskie; Paavo Paavali

Państwo Izrael pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa Israelin valtio

Państwo Watykańskie pn
(geografia, geograficzny) miasto-państwo w Europie Południowej; Vatikaanin kaupunkivaltio

Państwo Środka n
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny Keskustan valtakunta

Pegaz ˈpɛɡas pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu; Pegasus
(mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego; Pegasus

Pekin ˈpɛcĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Chin; Peking

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim; Peloponnesos

Pendżab pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji; Pandžab
(geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie; Pandžab
(geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach; Pandžab

Pentateuch pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę pentateukki

Perm pɛrm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego; Perm

Pers pɛrs n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu) persialainen

Persefona pn
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych; Persefone

Perseusz pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1); Perseus
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Perseus

Persja ˈpɛrsʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu; Persia

Peru ˈpɛru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; Peru

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Peru perulainen

Petersburg pɛˈtɛrzburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską; Pietari

Piec pʲjɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Sulatusuuni

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie; Piemonte

Pietropawłowsk Kamczacki ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego; Petropavlovsk-Kamtšatski

Pietrozawodsk ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii; Petroskoi

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
(geografia, geograficzny) region północnej Francji; Picardie

Piotr pʲjɔtr̥ pn
imię męskie; Pekka Petteri Pietari

Piotra ˈpʲjɔtra pn
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego; Petra

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie; Pyreneet

Pireus ˈpʲirɛws pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji; Pireus

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof; Pythagoras

Pittsburgh pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w USA, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny; Pittsburgh

Piza pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza; Pisa

Platon ˈplatɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof; Platon

Plejady plɛˈjadɨ pn
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; Plejadit

Pluton ˈplutɔ̃n pn
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem; Pluto
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego; Pluto

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry; Podgorica

Polak ˈpɔlak n
obywatel Polski puolalainen

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) część Oceanii; Polynesia

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Ranskan Polynesia

Polska ˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie; Puola

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim; Pommeri

Pompa ˈpɔ̃mpa pn
(astronomia, astronomiczny) nazwa jednego gwiazdozbiorów; Ilmapumppu

Pompeje pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna polis, późniejsze miasto i współczesne muzeum na jego ruinach, u stóp Wezuwiusza, we włoskiej Kampanii; Pompeji

Port-au-Prince pn
(geografia, geograficzny) stolica Haiti; Port-au-Prince

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich; Puerto Rico

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii portugalilainen

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego; Portugali

Poznań ˈpɔznãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski; Poznań

Praga ˈpraɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech; Praha

Prometeusz pn
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna; Prometheus
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień; Prometheus

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; Provence

Prusy ˈprusɨ n
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej Preussi

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA; Hyväntoivonniemi

Psków pskuf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus; Pihkova

Psy Gończe ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Ajokoirat

Ptah ptax pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca; Ptah

Ptak Rajski ˈptak ˈrajsʲci pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów południowego nieba; Paratiisilintu

Puchar ˈpuxar pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Malja

Pusan ˈpusãn pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Korei Południowej; Busan

Półwysep Apeniński puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci pn
(geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego; Apenniinien niemimaa

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską; Arabian niemimaa

Półwysep Krymski pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Krym [[Krimin]] [[niemimaa]]

Półwysep Rybacki pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga Półwyspu Kolskiego; Kalastajasaarento

Quebec n
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Québec

Québec n
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec Québec

RNA ɛr‿ɛ̃n‿ˈa n
(biochemia, biochemiczny) kwas rybonukleinowy; RNA

Ra ra ɛr‿ˈa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca; Ra

Rabat ˈrabat pn
(geografia, geograficzny) stolica Maroka; Rabat

Rachela raˈxɛla pn
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie; Raakel

Rafał ˈrafaw pn
imię męskie; Rafael Raafael

Rak rak pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; Rapu Krapu
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą; Rapu Krapu

Ratyzbona pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, leżące nad Dunajem; Regensburg

Realpolitik ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy; reaalipolitiikka

Reichstag pn
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.; eduskunta
(historia, historyczny, historycznie) budynek parlamentu (1.1) w Berlinie; eduskunta

Ren rɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem; Rein

Rennes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania; Rennes

Republika Albanii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa; Albanian tasavalta

Republika Angoli pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli Angolan tasavalta

Republika Argentyńska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny Argentiinan tasavalta

Republika Armenii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa; Armenian tasavalta

Republika Azerbejdżanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa; Azerbaidžanin tasavalta

Republika Beninu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu Beninin tasavalta

Republika Bułgarii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii; Bulgarian tasavalta

Republika Cypryjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa; Kyproksen tasavalta

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo) Tšekin tasavalta

Republika Estońska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii; Viron Tasavalta

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn; Saksan Liittotasavalta Saksan liittotasavalta

Republika Finlandii pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii; Suomen tasavalta

Republika Francuska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa; Ranskan tasavalta

Republika Karelia rɛˈpublʲika kaˈrɛlʲja n
(geografia, geograficzny) republika na północy Europy, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Karjalan tasavalta

Republika Komi rɛˈpublʲika ˈkɔ̃mʲi pn
(geografia, geograficzny) republika w północno zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi; Komin tasavalta

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej; Korean tasavalta

Republika Litewska pn
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa; Liettuan tasavalta

Republika Macedonii rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(oficjalnie) nazwa państwa Macedonii Makedonia

Republika Malty pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa; Maltan tasavalta

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Etelä-Afrikka

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami; Slovakian Tasavalta

Republika Włoska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch Italian tasavalta

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Kap Verde

Republika Łotewska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa; Latvian tasavalta

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w centralnej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi; Keski-Afrikan tasavalta

Riazań pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego; Rjazan

Rijad ˈrʲijat pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej; Riad

Robert ˈrɔbɛrt pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Roope

Rodopy pn
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny; Rodópi

Rodos ˈrɔdɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Rodos

Roland ˈrɔlãnt pn
polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego; Roland

Romeo pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira Romeo

Rosja ˈrɔsʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Venäjä

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji; venäläinen

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
obywatelka Rosji venäläinen

Rostock pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech; Rostock

Rostów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim; Rostov

Rufa ˈrufa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Peräkeula

Rumun ˈrũmũn n
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii romanialainen

Rumunia rũˈmũɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie; Romania

Rwanda ˈrvãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali; Ruanda

Ryby ˈrɨbɨ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; Kalat
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią; Kalat

Ryga ˈrɨɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy; Riika

Rylec ˈrɨlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Veistotaltta

Ryszard ˈrɨʃart pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Rikhard Riku

Ryś rɨɕ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Ilves

Rzym ʒɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; Rooma
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; Rooma
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego Rooma

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
(telekomunikacja) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego tekstiviesti

Sahara saˈxara pn
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce; Sahara

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo; Länsi-Sahara

Saint Lucia pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie; Saint Lucia
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych; Saint Lucia

Saint Vincent i Grenadyny pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Saint Vincent ja Grenadiinit

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w Niemczech; Saksi

Salechard pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem; Salehard

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
(biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości; Salomo
imię męskie pochodzenia semickiego; Salomo

Salwador salˈvadɔr pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; El Salvador

Samarkanda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie; Samarkand

Samoa sãˈmɔa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia; Samoa

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Amerikan Samoa

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Samuel Samuli

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; San Marino

Sana ˈsãna pn
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu; Sanaa

Sara ˈsara pn
imię żeńskie; Saara

Saragossa ˌsaraˈɡɔsːa pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii; Zaragoza

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny; Sarajevo

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym; Sardinia

Saturn ˈsaturn pn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops; Saturnus
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Saturnus
seria amerykańskich rakiet nośnych; Saturnus

Sawonia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Finlandii; Savo Savonia

Scyta ˈsʦ̑ɨta n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy; skyytti

Sekwana sɛˈkfãna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż; Seine

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; Senegal

Septuaginta pn
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine; Septuaginta

Serb sɛrp n
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii serbialainen

Serbia ˈsɛrbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry; Serbia

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie; Serbia ja Montenegro

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; Seychellit
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim; Seychellit

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej; Soul

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji; Sevilla

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Mikronesian liittovaltio

Sfinks n
(mitologia, mitologiczny) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami; Sfinksi

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown; Sierra Leone

Sieć ɕɛ̇ʨ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Verkko

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji; Singapore

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
obywatel Singapuru singaporelainen

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję; Skandinavia

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; Skorpioni
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem; Skorpioni

Slawonia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy; Slavonia

Smok smɔk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Lohikäärme

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym; Sotši

Sofia ˈsɔfʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii; Sofia

Sogdiana pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany; Sogdiana

Sokrates sɔˈkratɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; Sokrates

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu; Somalia

Somalijczyk ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk n
obywatel Somalii somali

Sparta ˈsparta pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; Sparta
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie Sparta

Spira pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat; Speyer

Spitsbergen ʃpʲiʣ̑ˈbɛrɡɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii; Huippuvuoret

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki; Kotte

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon; Sri Lanka

Stambuł ˈstãmbuw pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach; Istanbul

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Yhdysvallat

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Amerikan Yhdysvallat

Stara Ładoga pn
(geografia, geograficzny) wieś w północnej Rosji, w obwodzie leningradzkim, położona nad rzeką Wołchow, legendarna pierwsza stolica Rusi; Vanha Laatokka

Stary Testament ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą; Vanha testamentti

Stefan ˈstɛfãn pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Stefanos

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska n
siedziba papieża, Watykan Pyhä istuin

Strasburg pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji; Strasbourg

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim; Gazan kaista

Strzała ˈsṭʃawa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Nuoli

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; Jousimies
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Jousimies

Stuttgart pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia; Stuttgart

Suazi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Swazimaa

Sudan ˈsudãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Sudan

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Etelä-Sudan

Sudańczyk suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego sudanilainen

Sudety suˈdɛtɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską; Sudeetit

Sumatra sũˈmatra pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich; Sumatra

Surinam suˈrʲĩnãm pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo; Suriname

Svalbard ˈsfalbart pn
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii; Huippuvuoret

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji; Siperia

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech; Sisilia

Sydney pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii; Sydney

Sydon ˈsɨdɔ̃n n
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Sidon

Syjam ˈsɨjãm pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii Siam

Sylwia ˈsɨlvʲja pn
imię żeńskie; Sylvia

Syrakuzy pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, we wschodniej Sycylii; Syrakusa

Syria ˈsɨrʲja pn
(geografia, geograficzny) kraj w Azji; Syyria

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa; Sirius

Syzyf pn
(mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka; Sisyfos

Szanghaj pn
(geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy; Shanghai

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego; Szczecin

Szekspir pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) spolszczone nazwisko angielskiego dramaturga Williama Shakespeare'a; Shakespeare

Sziraz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji; Shiraz

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo; Skotlanti

Szkotka ˈʃkɔtka n
mieszkanka Szkocji skotlantilainen

Szlezwik-Holsztyn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii; Schleswig-Holstein

Szlisselburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga; Pähkinälinna

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji; Tukholma

Szwab ʃfap n
mieszkaniec Szwabii; schwabenilainen

Szwabia ˈʃfabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji; Schwaben

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
obywatel Szwajcarii sveitsiläinen

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Sveitsi

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego; Ruotsi

Szwed ʃfɛt n
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji ruotsalainen

Szwedka ˈʃfɛtka n
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji ruotsalainen nainen

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
imię męskie Simo

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej; Slovakia

Słowak ˈswɔvak n
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji; slovakki

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie; Slovenia

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii sloveeni

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy; slaavi

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; najjaśniejszy obiekt na niebie; Aurinko

T-shirt t‿ʃʲirt n
(krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem t-paita

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Tadžikistan

Tag tak pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim; Tajo

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Thaimaa

Tajpej ˈtajpɛj pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu; Taipei

Tajwan ˈtajvãn n
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; Taiwan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; Taiwan

Tallinn ˈtallʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii; Tallinna

Tamara tãˈmara pn
imię żeńskie pochodzenia semickiego; Tamara

Tamiza tãˈmʲiza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii; Thames

Tanatos tãˈnatɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors; Thanatos

Tanganika pn
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; Tanganjika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego; Tanganjika
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego; Tanganjika

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma; Tansania

Tarcza ˈtarʧ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Kilpi

Tartus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Tartus

Tasmania tasˈmãɲja pn
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii; Tasmania

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu; Taškent

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji; Tbilisi

Teheran tɛˈxɛrãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Iranu; Teheran

Teksas ˈtɛksas pn
(geografia, geograficzny) stan USA; Teksas

Teneryfa pn
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich; Teneriffa

Teodor tɛˈɔdɔr pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Teuvo

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji; Thermopylai

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Luoteisterritoriot

Tesalia tɛˈsalʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji; Thessalia

Tetyda tɛˈtɨda pn
(mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid; Thetis

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Itä-Timor

Tiumeń pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą; Tjumen

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
imię męskie; Tobias Topias

Togliatti pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą; Toljatti

Togo ˈtɔɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé; Togo

Tokio ˈtɔcɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Japonii; Tokio

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
imię męskie; Tuomas Tuomo

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii; Tonga

Tora ˈtɔra pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg; toora

Toronto tɔˈrɔ̃ntɔ pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario Toronto

Toskania tɔˈskãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech; Toscana

Tracja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię; Traakia

Troja ˈtrɔja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej; Troija

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej; Trinidad ja Tobago

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg; kolminaisuus

Trójkąt Południowy ˈtrujkɔ̃nt ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Etelän kolmio

Tulon pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var Toulon

Tuluza tuˈluza pn
miasto we Francji; Toulouse

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Tunisia

Tunezyjczyk ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk n
obywatel Tunezji tunisialainen

Tunis ˈtũɲis pn
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji; Tunis

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji; Turkki

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej; Turkmenistan

Turks i Caicos pn
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim; Turks- ja Caicossaaret

Turyn ˈturɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu; Torino

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie; Thüringen

Tutanchamon pn
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Tutankhamon

Tuvalu tuˈvalu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika; Tuvalu

Twer pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy; Tver

Tybet ˈtɨbɛt pn
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; Tiibet
kraj na Wyżynie Tybetańskiej Tiibet

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego tiibetiläinen

Tyfon pn
(mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile; Tyfon

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
imię męskie; Timoteus

Tyr tɨr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie; Tyros

Tyrteusz pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki; Tyrtaios

Tytus ˈtɨtus pn
imię męskie; Tiitus

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki; USA

Uchta ˈuxta pn
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej w Republice Komi; Uhta

Uganda uˈɡãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali; Uganda

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie; Ukraina

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy ukrainalainen

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej; Aurinkokunta

Uljanowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą; Uljanovsk

Ulm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Ulm

Umbria ˈũmbrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech; Umbria

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich; Euroopan unioni

Ural ˈural pn
(geografia, geograficzny) góry w Rosji; Uralin vuoristo

Uran ˈurãn pn
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Uranus

Urania uˈrãɲja pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; Urania
(mitologia grecka) jedna z okeanid Urania
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; Urania
(mitologia grecka) przydomek Afrodyty Urania

Uranos uˈrãnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych; Uranos

Urban ˈurbãn pn
imię męskie; Urpo

Uriasz pn
(biblijny) imię męskie Uria

Urugwaj uˈruɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Uruguay

Ust-Ługa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej; Laukaansuu

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Uzbekistan

Uznam pn
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy Usedom

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii; Ulan Bator

Valletta pn
(geografia, geograficzny) stolica Malty; Valletta

Vanuatu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii; Vanuatu

Vicenza pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; Vicenza

WC vu‿ˈʦ̑ɛ n
ubikacja WC

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
= Wspólnota Niepodległych Państw; IVY

WWW acronym
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz; www

Waga ˈvaɡa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; Vaaka
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem; Vaaka

Wagadugu pn
(geografia, geograficzny) stolica Burkina Faso; Ouagadougou

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
imię męskie; Valdemar

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
imię męskie; Valentinus

Walia ˈvalʲja pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii; Wales

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec Walii walesilainen

Walijka n
mieszkanka Walii kymri

Walonia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii Vallonia

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; Bereniken hiukset

Warszawa varˈʃava pn
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto; Varsova

Wasza Wysokość n
zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej majesteettinne

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Washington
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych; Washington

Watykan vaˈtɨkãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Vatikaan Vatikaani

Wellington pn
(geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii; Wellington

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo; Venetsia

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
(geografia, geograficzny) region we Włoszech; Veneto

Wener pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji; Venneri

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Venezuela

Wenus ˈvɛ̃nus pn
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Venus
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą; Venus

Werona pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska; Verona

Wersal ˈvɛrsal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich; Versailles

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨç ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia hyvää joulua
…używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy hyvää pääsiäistä

Wetter pn
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju; Venneri

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech; Vesuvius

Wełtawa vɛwˈtava pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby; Vltava

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Austrii; Wien

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Iso-Britannia
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym; Britannia Iso-Britannia

Wielka Niedźwiedzica ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji; Iso karhu

Wielka Sobota n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł; lankalauantai

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; pääsiäinen

Wielki Czwartek n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy; kiirastorstai

Wielki Pies ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Iso koira

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa; Pitkäperjantai pitkäperjantai

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie; paasto

Wielki Tydzień ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa; hiljainen viikko

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata; alkuräjähdys

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie pn
(geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA; Pohjois-Amerikan suuret järvet

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa; Luxemburgin suurherttuakunta

Wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy; Valas

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Laosu; Vientiane

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Vietnam

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej vietnamilainen

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia; jouluaatto

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia Wikipedia

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować; Wikisanakirja

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia; Wikiaineisto

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
imię męskie; Vihtori

Wiktoria vʲikˈtɔrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów w Australii; Viktooria
(mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike; Victoria
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Victoria

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
imię męskie; Vilho

Wilk vʲilk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Susi

Wilno ˈvʲilnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Litwy; Vilna

Wirakocza pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel; Viracocha

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu Vishnu

Wisła ˈvʲiswa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce; Veiksel

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; Vesimies
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią; Vesimies

Wolarz ˈvɔlaʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Karhunvartija

Workuta vɔrˈkuta pn
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi; Vorkuta

Woroneż pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie; Voronež

Wołga ˈvɔwɡa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego; Volga

Wołogda vɔˈwɔɡda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej; Vologda

Wołoszczyzna pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; Valakia

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Ajomies

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
(geografia, geograficzny) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce; Wrocław

Wspólnota Bahamów pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa Bahaman liitovaltio

Wszechmogący n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg kaikkivaltias

Wszystkich Świętych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych; pyhäinpäivä

Wuj Sam n
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) personifikacja rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki; Setä Samuli

Wyborg pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim; Viipuri

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Norsunluurannikko

Wyspa Bożego Narodzenia ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Joulusaari

Wyspa Man ˈvɨspa ˈmãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim; Mansaari

Wyspa Wielkanocna pn
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai; Pääsiäissaari

Wyspa Świętego Tomasza ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa pn
(geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce; São Tomé

Wyspy Alandzkie ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii; Ahvenanmaa

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy; Britteinsaaret

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii; Cookinsaaret

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; Kanariansaaret
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1) Kanariansaaret

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro; Marshallinsaaret

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim; Färsaaret
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1) Färsaaret

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Salomonsaaret

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce; São Tomé ja Príncipe

Wąż vɔ̃w̃ʃ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Käärme

Wąż Wodny ˈvɔ̃w̃ʒ ˈvɔdnɨ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Etelän vesikäärme

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier unkarilainen

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier unkarilainen

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Unkari

Wężownik vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Käärmeenkantaja

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim; Vladivostok

Włoch vwɔx n
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch italialainen

Włochy ˈvwɔxɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię; Italia

Włoszka ˈvwɔʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch italialainen

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich SNTL

ZUM acronym
= (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego; VTI

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Sakarja

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael; Länsiranta

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji; Zagreb

Zagłębie Ruhry pn
(geografia, geograficzny) region przemysłowy w Niemczech, nad rzeką Ruhrą; Ruhrin alue

Zambia ˈzãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Sambia

Zambijczyk zãmˈbʲijʧ̑ɨk n
obywatel Zambii sambialainen

Zanzibar pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki; Sansibar

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią; Pohjanlahti

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią; Suomenlahti

Zatoka Genueńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego; Genovanlahti

Zatoka Gwinejska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez; Guineanlahti

Zatoka Lakońska pn
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez; Lakonianlahti

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej; Meksikonlahti

Zatoka Neapolitańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania; Napolinlahti

Zatoka Parnawska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii Pärnunlahti

Zatoka Perska zaˈtɔka ˈpɛrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem; Persianlahti

Zatoka Ryska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią; Riianlahti

Zatoka Tokijska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu; Tokionlahti

Zatoka Wyborska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji; Viipurinlahti

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii; Zeeland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii; Själlanti

Zenon ˈzɛ̃nɔ̃n pn
imię męskie; Zenon

Zeus ˈzɛus pn
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu; Zeus
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731; Zeus

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
(astronomia, astronomiczny) trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, w starożytności i średniowieczu uważana za centralne ciało wszechświata, do czasów Kopernika uważana za nieruchomą; Maa

Ziemia Franciszka Józefa pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym; Frans Joosefin maa

Ziemia Północna pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp w Oceanie Arktycznym Severnaja Zemlja

Ziemia Święta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus; Pyhä maa

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare; Zimbabwe

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Arabiemiirikunnat

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Yhdistynyt kuningaskunta

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej; Ison-Britannian ja Pohjois-Irlannin yhdistynyt kuningaskunta

Zurych pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii; Zürich

Zuzanna zuˈzãnːa pn
imię żeńskie; Susanna

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991; Neuvostoliitto

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję; Sosialististen Neuvostotasavaltojen Liitto Sosialististen neuvostotasavaltojen liitto

Złota Ryba ˈzwɔta ˈrɨba pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Kultakala

abakus aˈbakus n
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny; abakus
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; helmitaulu

abandon aˈbãndɔ̃n n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową; hylkääminen

abazja aˈbazʲja n
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego; abasia

abażur aˈbaʒur n
osłona na lampę, tłumiąca jej zbyt jaskrawe światło lampunvarjostin

abdest ˈabdɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych; rukouspesu

abduktor abˈduktɔr n
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała; abduktori

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej abdikaatio

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji abdikoida

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią (dziś: Etiopia) abessinialainen

abiturient ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt n
uczeń kończący szkołę, najczęściej średnią, przystępujący do matury; abiturientti

ablatyw abˈlatɨf n
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika; ablatiivi

ablucja abˈluʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie huuhtominen

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism jäsenmaksu

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty tilata

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; wywołanie poronienia; abortti raskaudenkeskeytys

absolut apˈsɔlut n
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg; absoluutti

absolutnie ˌapsɔˈlutʲɲɛ adv
całkowicie, bezwzględnie, zupełnie, niezależnie od niczego ehdottomasti

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona; absolutismi

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs; valmistua

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie absorboida

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; absorptio
proces pochłaniania energii fali przez ciało; absorptio

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
nie mający związku z rzeczywistością abstrakti

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; raittius

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
osoba nie pijąca napojów alkoholowych absolutisti raitis

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu absurdi

absynt ˈapsɨ̃nt n
alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu; absintti

abulia aˈbulʲja n
chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji abulia

acenokumarol n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K; asenokumaroli

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik; asetoni

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn asetyleeni

ach ax interjection
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie aa

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej damasti

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
dokładnie czemuś odpowiadający asianmukainen adekvaatti verrannollinen

adenina n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe; adeniini

adhan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu; adhan

adiabatyczny adj
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem adiabaattinen

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; hallinto

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
osoba zarządzająca czymś kuraattori selvitysmies

admirał adˈmʲiraw n
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; amiraali
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1) amiraali
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych amiraali

admitancja n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego; admittanssi

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne; adoptio

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu; adrenaliini

adres ˈadrɛs n
informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka osoite

adular aˈdular n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; adulaari

adware n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów; mainosohjelma
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy; mainosohjelma

adwent ˈadvɛ̃nt n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej adventti

adwokat adˈvɔkat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie; asianajaja

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze paholaisen asianajaja

adygejski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski adyge

aeracja ˌaɛˈraʦ̑ʲja n
napowietrzanie; ilmastus

aerator ˌaɛˈratɔr n
ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się; ilmastin
urządzenie do napowietrzania wody ilmastin

aerobiologia ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym; aerobiologia

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką aerodynaaminen

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów; aerodynamiikka

aerograf n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza; retussiruisku

aerologia ˌaɛrɔˈlɔɟja n
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery; aerologia

aerometria n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza aerometria

aerożel ˌaɛˈrɔʒɛl n
materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości aerogeeli

afazja aˈfazʲja n
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu; afasia

afereza ˌafɛˈrɛza n
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie; afereesi

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Afganistan lub jego narodu – Afgańczyków afganistanilainen

afisz ˈafʲiʃ n
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej juliste

afro ˈafrɔ n
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków; afro afrokampaus

afroamerykański adj
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych afroamerikkalainen

afrodyzjak ˌafrɔˈdɨzʲjak n
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne; afrodisiaka

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce; afrikaans

afrykata n
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarto-szczelinowa; affrikaatta

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę afrikkalainen

agat ˈaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie; akaatti

agencja aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa czy urzędu toimisto

agent ˈaɡɛ̃nt n
pracownik wywiadu agentti
przedstawiciel jakiejś firmy agentti
tajny pracownik policji lub służb specjalnych agentti

aglutynacyjny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany agglutinatiivinen

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia boga; pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu; agnostismi agnostisismi

agnostyczny ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami agnostinen

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu agnostikko

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
stan bezpośrednio poprzedzający zgon; agonia

agora aˈɡɔra n
(historia, historyczny, historycznie) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich państwach-miastach agora

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych; torikammo

agrafka aˈɡrafka n
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu; hakaneula

agregat aˈɡrɛɡat n
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze aggregaatti

agresja aˈɡrɛsʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; hyökkäys
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody; hyökkäys

agrest ˈaɡrɛst n
(spożywczy) owoc agrestu (1.1) karviainen karviaismarja

agresywność n
cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni agressiivisuus

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
zachowujący się wrogo, napastliwie aggressiivinen

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej; maataloustiede agronomia

aha ˈaxa interjection
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia ahaa
…wyrażenie przypomnienia ahaa

ahoj aˈxɔj interjection
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy ohoi

aikido ajˈcidɔ n
japońska sztuka samoobrony; aikido

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) akaasia

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
instytucja, towarzystwo naukowe akatemia
szkoła wyższa; akatemia

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
dotyczący akademizmu; zgodny z określonymi wzorami akateeminen
dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów akateeminen

akademik ˌakaˈdɛ̃mʲik n
dom akademicki; asuntola

akadyjski adj
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego akkadin kieli

akadyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; akkadin kieli

akant ˈakãnt n
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1); akantti
(botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; . akantti

akapit aˈkapʲit n
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza; kappale

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu; paino

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
aprobować coś hyväksyä

akcja ˈakʦ̑ʲja n
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm); osake

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej; osakkeenomistaja

akcyza akˈʦ̑ɨza n
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji; valmistevero

akolita ˌakɔˈlʲita n
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu; akoluutti

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia sopeutuminen

akord ˈakɔrt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków; sointu

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów; harmonikka hanuri

akredytować v
udzielać akredytacji akkreditoida

akrobata ˌakrɔˈbata n
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie akrobaatti

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości; akrofobia

akrolit aˈkrɔlʲit n
(sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów; akroliitti

akromegalia n
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich; akromegalia

akropol aˈkrɔpɔl n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu Akropolis

aksamit aˈksãmʲit n
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici; sametti

aksamitka ˌaksãˈmʲitka n
(botanika, botaniczny) Tagetes, kwitnąca roślina ozdobna; samettikukat

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; aksiooma

akson ˈaksɔ̃n n
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej; aksoni

akt akt n
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela; alastonkuva
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej; näytös
czyn, działanie näytös

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie; näyttelijä

aktorka akˈtɔrka n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera näyttelijätär näyttelijä

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący teraźniejszości juokseva

aktuariusz n
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych; aktuaari

aktyn ˈaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89; aktinium

aktywa n
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych; omaisuus

aktywizm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością aktivismi
czynna postawa; bycie aktywnym aktivismi

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału aktiviteetti

akumulacja n
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś kerääntyminen

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej) akku

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka; akupunktio

akustyczny adj
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych akustinen
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) używający niezelektryfikowanych, tradycyjnych instrumentów akustinen

akustyka n
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków akustiikka
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach akustiikka

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
(przestarzałe, przestarzały) położna; kätilö

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu; akvamariini

akwarium aˈkfarʲjũm n
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę akvaario

akwedukt aˈkfɛdukt n
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego; akvedukti

alabaster ˌalaˈbastɛr n
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała; alabasteri

alarm ˈalarm n
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem hälytys
urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1) hälytys
wezwanie do działania hälytys

alba ˈalba n
długa biała szata liturgiczna księży katolickich; alba

albatros alˈbatrɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie; albatrossi

albański alˈbãj̃sʲci adj
związany z Albanią, dotyczący Albanii albanialainen albania

albański alˈbãj̃sʲci n
język używany przez Albańczyków; albania

albedo alˈbɛdɔ n
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; heijastussuhde
biała część skórki w owocach cytrusowych albedo

albinos alˈbʲĩnɔs n
człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze) albiino

albit ˈalbʲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy; albiitti

albo ˈalbɔ conjunction
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa; vai

album ˈalbũm n
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp. albumi

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto alkemia

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu alkemisti

alczyk ˈalʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk; pikkuruokki

aldehyd alˈdɛxɨt n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące; aldehydi

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego mutta

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
(literacko) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści; allegoria

alegoryczny ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
(literacko) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny allegorinen

aleja aˈlɛja n
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami; valtakatu

aleksandryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu; aleksandriitti

aleksytymia n
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania; aleksitymia

alemański n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii alemannimurteet

alergia aˈlɛrʲɟja n
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik; allergia

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z alergią allerginen

alergik aˈlɛrʲɟik n
osoba uczulona na działanie alergenów allergikko

alfa ˈalfa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α; alfa

alfabet alˈfabɛt n
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku; aakkoset kirjaimisto

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ adj
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie aakkosellinen
odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem aakkosellinen

alfanumeryczny adj
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry aakkosnumeerinen

algebra alˈɡɛbra n
jeden z działów matematyki; algebra

algebraiczny adj
dotyczący algebry algebrallinen

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
odnoszący się do państwa Algieria algerialainen

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis; algoritmi

alibi aˈlʲibʲi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia; alibi

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem; alligaattori

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers; alkusointu

alka ˈalka n
(ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku; ruokki

alka olbrzymia n
(ornitologia, ornitologiczny) Pinguinus impensis, wymarły nielotny gatunek ptaka z rodziny alk; siivetönruokki

alkaliczny adj
(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów alkali

alkaloid ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it n
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot; alkaloidi

alkan ˈalkãn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne; alkaani

alken ˈalkɛ̃n n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; alkeeni

alkin ˈalʲcĩn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; alkyyni

alkohol alˈkɔxɔl n
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); alkoholi
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego; alkoholi alkoholijuoma

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
osoba, która cierpi na alkoholizm alkoholisti

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych; alkoholismi

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej halleluja

almanach alˈmãnax n
rodzaj publikacji; almanakka

aloes aˈlɔɛs n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych; aaloe

alokacja ˌalɔˈkaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe allokointi jakaminen jako
planowe rozdysponowanie czegoś; allokointi jakaminen jako

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi; allotropia

aloza aˈlɔza n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek; silli

alpaka alˈpaka n
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy; alpakka

alpinista ˌalpʲĩˈɲista n
osoba uprawiająca alpinizm; vuorikiipeilijä

altannik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Ptilonorhynchidae; lavastaja

alternator ˌaltɛrˈnatɔr n
(motoryzacja) prądnica prądu przemiennego; vaihtovirtageneraattori

alternatywny adj
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości vaihtoehtoinen
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane vaihtoehtoinen

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom; altruismi

altówka alˈtufka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny; alttoviulu

aluzja aˈluzʲja n
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost alluusio

amarylis ˌãmaˈrɨlʲis n
(botanika, botaniczny) Amaryllis L., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych; amaryllis

amator ãˈmatɔr n
miłośnik, ktoś oddany czemuś amatööri
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo amatööri

amazonit ˌãmaˈzɔ̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny; amatsoniitti

ambasada ˌãmbaˈsada n
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; suurlähetystö
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1) suurlähetystö

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej suurlähettiläs lähettiläs

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego kunnianhimo

ambigram ãmˈbʲiɡrãm n
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst; ambigrammi

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją kunnianhimoinen

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami ristiriitainen

ambona ãmˈbɔ̃na n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej saarnastuoli

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność; ambrosia

ameba ãˈmɛba n
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek; amebat

amen ˈãmɛ̃n interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie modlitwy aamen

ameryk ãˈmɛrɨk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95; amerikium

amerykanizm ˌãmɛrɨˈkãɲism̥ n
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki amerikanismi

amerykanizować v
narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację amerikkalaistaa

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki (kontynentu) amerikkalainen yhdysvaltalainen
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki yhdysvaltalainen amerikkalainen

ametyst ãˈmɛtɨst n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2; ametisti

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy; amfetamiini

amfiteatr ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej amfiteatteri

amfora ãw̃ˈfɔra n
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami; amfora

amharski ãmˈxarsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii amhara

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek; aminohappo

amnestia ãmˈnɛstʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych; amnestia

amnezja ãmˈnɛzʲja n
(medycyna, medyczny) zanik pamięci amnesia

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu; ammoniakki

amonit ãˈmɔ̃ɲit n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie; ammoniitti

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach; iskunvaimennin

amper ˈãmpɛr n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A; ampeeri

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego; ampeerimittari

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej; amplitudi

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny; amputaatio

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
dokonywać amputacji amputoida

amsterdamczyk ˌãmstɛrˈdãmʧ̑ɨk n
mieszkaniec Amsterdamu amsterdamilainen

amulet ãˈmulɛt n
przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem; amuletti

amuzja ãˈmuzʲja n
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu; amusia

anabioza n
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu; anabioosi

anachroniczny adj
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy anakronistinen

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed; ajoitusvirhe

anadromiczny adj
(ichtiologia, ichtiologiczny) taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki anadrominen

anagram ãˈnaɡrãm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów; anagrammi

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel; anakonda

analcym n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów, Na[AlSi2O6] x H2O; analsiimi

analfabeta ˌãnalfaˈbɛta n
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu kouluja käymätön

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy analyytikko

analiza ˌãnaˈlʲiza n
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska; analyysi

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
przeprowadzać proces analizy analysoida

analogicznie adv
w sposób analogiczny analogisesti

analogiczny ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ adj
podobny do czegoś vastaava

analogowy adj
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową analoginen

ananas ãˈnãnas n
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych; ananas
(kulinaria) owocostan rośliny z rodzaju (1.1) ananas

anarchia ãˈnarçja n
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności anarkia
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; anarkia

anarchista ˌãnarˈçista n
zwolennik anarchizmu anarkisti

anarchizm ãˈnarçism̥ n
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość; anarkismi

anatema n
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich ; anateema

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1); anatomia
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych anatomia

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z anatomią, dotyczący anatomii anatominen

andorski ãnˈdɔrsʲci adj
odnoszący się do Andory (państwa) andorralainen

androgyne n
(seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety androgyyni

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
robot mający postać człowieka; androidi

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego; andrologia

androsteron n
(biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy androsteroni

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia anekdootti

anemo- ãˈnɛ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem anemo-

anestetyk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego; anesteetti

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami englantilainen englanti

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach; englanti englantilainen

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego; anglismi

ani ˈãɲi conjunction
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie -kä
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących -kä
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących -kä
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego -kä
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego -kä

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
na wzór anioła enkelimäinen
związany z aniołami enkelimäinen

anihilacja n
zniszczenie, unicestwienie annihilaatio

animista ˌãɲĩˈmʲista n
osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom animisti

animizm ãˈɲĩmʲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom; animismi

anion ˈãɲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon; anioni

anioł ˈãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; enkeli
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek enkeli

ankieta ãŋʲˈcɛta n
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza katsaus

anoda ãˈnɔda n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni; anodi

anomalia ˌãnɔ̃ˈmalʲja n
incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy anomalia

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest anonimowy; anonymiteetti

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
o nieujawnionym nazwisku anonyymi

anorak ãˈnɔrak n
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry; anorakki

anorgazmia n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu; anorgasmia

anortyt n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów; anortiitti

antarktyczny adj
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką antarktinen

antena ãnˈtɛ̃na n
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie; antenni

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego antonyymi

antonomazja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą; antonomasia

antropocentryzm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego ihmiskeskeisyys
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka ihmiskeskeisyys

antropofagia ˌãntrɔpɔˈfaɟja n
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo antropofagia

antropofobia ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi; antropofobia

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku; antropologia

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom; antropomorfismi

antyamerykański adj
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów antiamerikkalainen

antybakteryjny ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ adj
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii antibakteerinen

antybiotyczny adj
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii antibioottinen

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje; antibiootti

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera antisankari
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym; antisankari

antycyklon n
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny); korkeapaine

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów antifasistinen

antyfeminizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu antifeminismi

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową; antigeeni

antyk ˈãntɨk n
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy antiikki

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu antikommunismi

antykoncepcja ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) działania zapobiegające zapłodnieniu ehkäisy

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy antilooppi

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji; antimateria

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51; antimoni

antynomia n
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo, że osobno zdają się być prawdziwe; antinomia

antyoksydacyjny adj
taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków antioksidanttinen

antysemicki ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów antisemiittinen

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem; antisemitismi

antyteizm ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym antiteismi

antywojenny ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ adj
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie sodanvastainen

anyż ˈãnɨʃ n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego; anis

anyż gwiaździsty ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ n
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy tähtianis

aorta aˈɔrta n
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka; aortta

aoryst aˈɔrɨst n
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły; aoristi

aparat aˈparat n
(medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania aparaatti
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad aparaatti
urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny laite

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii; kamera

aparat słuchowy n
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków; kuulolaite

aparatczyk n
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej apparatsikki

apartament ˌaparˈtãmɛ̃nt n
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie asunto

apateizm n
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga; apateismi

apatia aˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności; apatia

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje apaattinen

apatyt aˈpatɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; apatiitti

apelacja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji muutoksenhaku

apercepcja ˌapɛrˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
(filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów; apperseptio

apetyt aˈpɛtɨt n
chęć jedzenia, łaknienie; ruokahalu

aphelium n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca; apheli

aplauz n
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki suosionosoitus

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; sovellus
zastosowanie sovellus

apolipoproteina ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein; apolipoproteiini

aporia aˈpɔrʲja n
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania; aporia

apostoł aˈpɔstɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk; apostoli

apostrof aˈpɔstrɔf n
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie; heittomerkki apostrofi

apostrofa n
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób heittomerkki

apoteoza ˌapɔtɛˈɔza n
wyidealizowanie, wybielenie, przypisywanie, nadawanie istocie bądź rzeczy przymiotów ją idealizujących; przedstawienie jakiejś idei, postaci, wydarzenia w sposób skrajnie subiektywny niepoświęcający żadnej uwagi jakimkolwiek wadom, postrzegający jedynie zalety; apoteoosi

apsik aˈpʲɕik interjection
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania ätsii ätsiih

apsyda apˈsɨda n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej apsis

apteka apˈtɛka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki; apteekki

aptekarz apˈtɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel; apteekkari

aquapark akˈfapark n
wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.; vesipuisto

ara ˈara n
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1); ara

ara modra ˈara ˈmɔdra n
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta; siniara

arabski aˈrapsʲci adj
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują arabialainen

arabski aˈrapsʲci n
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego; arabia

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii aragonia

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński; aragonia

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci adj
związany z Aramejczykami, z dawną Syrią aramea

aramejski ˌarãˈmɛjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych; aramea

aranżacja n
zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej sovitus

arboretum ˌarbɔˈrɛtũm n
wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian; puulajipuisto

arbuz ˈarbus n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku vesimeloni arbuusi
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych; vesimeloni arbuusi

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
będący typowym dla dawnych czasów antiikkinen vanhahtava

archaizm n
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia arkaismi

archanioł arˈxãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów; arkkienkeli ylienkeli

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw arkeologi

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich; arkeologia

archetyp arˈxɛtɨp n
(literacko) pierwowzór postaci arkkityyppi
(psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania; arkkityyppi

archimandryta n
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich arkkimandriitta
w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji arkkimandriitta

archipelag ˌarçiˈpɛlak n
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie; saaristo

architekt arˈçitɛkt n
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury arkkitehti

architektoniczny ˌarçitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury arkkitehtoninen

architektura ˌarçitɛkˈtura n
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; arkkitehtuuri

archiwum arˈçivũm n
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1) arkisto
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne arkisto

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”); arkkipiispa

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca mestariteos
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi; mestariteos

arcykapłan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów; ylipappi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich; ylipappi
(teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi ylipappi

arcyksiążę n
austriacki tytuł książęcy arkkiherttua
osoba nosząca tytuł (1.1) arkkiherttua

areszt ˈarɛʃt n
pozbawienie wolności; pidättäminen

areszt domowy ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ n
zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery; kotiaresti

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa pidättää

argentyński ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny argentiinalainen

argon ˈarɡɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18; argon

argument arˈɡũmɛ̃nt n
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; argumentti
(matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik argumentti

aria ˈarʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium; aaria

ariański arʲˈjä̃j̃sʲci adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem areiolainen

arka ˈarka n
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego arkki

arkebuz arˈkɛbus n
czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów hakapyssy

arkusz ˈarkuʃ n
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp. arkki

arkusz kalkulacyjny ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób; laskentataulukko

armata arˈmata n
działo o długiej lufie; tykki

armia ˈarmʲja n
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa; armeija maavoimat
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów armeija maavoimat
(wojskowość, wojskowy) określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych) armeija maavoimat

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się arroganssi

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
(książkowy) będący oznaką arogancji julkea
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja julkea

aromat aˈrɔ̃mat n
zapach sprawiający przyjemność aromi

aronia aˈrɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku; aronia

arsen ˈarsɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33; arseeni

arsenał arˈsɛ̃naw n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej arsenaali

artykuł arˈtɨkuw n
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie artikkeli
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek artikkeli
część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość artikkeli
rzecz, która jest przedmiotem handlu artikkeli
reguła religijna, dogmat artikkeli

artykuły gospodarstwa domowego ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ n
urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku kodinkone

artysta arˈtɨsta n
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją taiteilija

artystyczny ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty taiteellinen

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się ze względu na urodzenie; aristokratia

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
osoba należąca do arystokracji ylimys

arystokratyczny ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z arystokracją aristokraattinen

arystotelesowski adj
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk aristotelilainen

arystotelizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa aristotelismi

arytmetyczny ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od: arytmetyka aritmeettinen

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami; aritmetiikka

arytmia aˈrɨtmʲja n
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca rytmihäiriö

as a ɛs as n
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii; ässä
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą ässä

asafetyda ˌasafɛˈtɨda n
(kulinaria) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku; hajupihka pirunpihka

asceza asˈʦ̑ɛza n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego askeesi

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego; aseksuaalisuus

asembler aˈsɛ̃mblɛr n
(informatyka, informatyczny) program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy; kääntäjä

asertywność ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑ n
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi; itsevarmuus

asfalt ˈasfalt n
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego; asfaltti

aspartam asˈpartãm n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący aspartaami

aspekt ˈaspɛkt n
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; aspekti
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana puoli

aspiryna ˌaspʲiˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją; aspiriini

aspołeczny adj
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego antisosiaalinen

astat ˈastat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85; astatiini astaatti

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego; astenosfääri

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); asteroidi

asterysk aˈstɛrɨsk n
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny; asteriski

asteryzm aˈstɛrɨsm̥ n
(astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem; [[kolme]] [[asteriskia]]
(mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości; [[kolme]] [[asteriskia]]
znak ⁂; [[kolme]] [[asteriskia]]

astma ˈastma n
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem; astma

astrafobia ˌastraˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed błyskawicami astrafobia brontofobia

astrofizyk ˌastrɔˈfʲizɨk n
specjalista w zakresie astrofizyki astrofyysikko

astrofizyka n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią; astrofysiikka

astrolabium ˌastrɔˈlabʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich astrolabi

astrolog aˈstrɔlɔk n
człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich astrologi

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka; astrologia

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej astronautti

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
specjalista w zakresie astronomii; tähtitieteilijä
miłośnik i znawca astronomii tähtitieteilijä

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem kosmosu; tähtitiede astronomia

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią astronominen
(przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki astronominen

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
niebędący symetrycznym, niemający symetrii epäsymmetrinen

asymilacja n
przystosowanie się do życia w obcej społeczności assimilaatio

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji; asymptootti

asystent n
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy apulainen
stanowisko na wyższej uczelni lub w instytucie naukowym niższe od adiunkta; (także, też) osoba zajmująca to stanowisko apulainen

atak ˈatak n
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych hyökkäys
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi hyökkäys

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego); sydäninfarkti

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie hyökätä
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś hyökätä

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
o cechach podobnych jak u odległych przodków atavistinen

atawizm aˈtavʲism̥ n
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków atavismi

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów ateisti

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem ateistinen

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów; ateismi

atlas ˈatlas n
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu; kartasto

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; atmosfääri ilmakehä
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. atmosfääri ilmakehä
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie atmosfääri ilmakehä

atmosferyczny ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z atmosferą ziemską atmofäärinen

atol ˈatɔl n
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową; atolli kehäriutta

atom ˈatɔ̃m n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki; atomi

atrakcja aˈtrakʦ̑ʲja n
(książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki nähtävyys

atrakcyjny ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie) puoleensavetävä

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania; muste

atrofia aˈtrɔfʲja n
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów; atrofia

atropina n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice; atropiini

atrybut aˈtrɨbut n
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś attribuutti määrite

attaché n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego; attasea

audiencja awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja n
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku audienssi

audiobook n
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora; äänikirja

audycja awˈdɨʦ̑ʲja n
program radiowy; lähetys

augment ˈawɡmɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego augmentti

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę; huutokauppa

aura ˈawra n
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki aura

aureola ˌawrɛˈɔla n
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza sädekehä
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych sädekehä

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami australialainen

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Austrii lub Austriaków itävaltalainen

austro-węgierski adj
związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier itävaltaunkarilainen

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
własnoręcznie napisany swój życiorys; omaelämäkerta

autobiograficzny adj
mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia omaelämäkerrallinen

autobus awˈtɔbus n
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym; bussi linja-auto

autochton n
rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium alkuasukas

autograf awˈtɔɡraf n
własnoręczny podpis nimikirjoitus

autokar awˈtɔkar n
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży bussi

autoklaw awˈtɔklaf n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych; autoklaavi

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną; autokratia

automatyczna sekretarka n
(technologia, technika, techniczny) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści puhelinvastaaja

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka automaattinen

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność; autonomia

autonomiczny ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z autonomią; taki, który ma autonomię autonominen

autor ˈawtɔr n
twórca, wynalazca, założyciel tekijä

autorytaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli autoritarismi

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi asiantuntija
wpływ osobisty, powaga, prestiż asiantuntija

autostopowiczka ˌawtɔstɔpɔˈvʲiʧ̑ka n
kobieta, która podróżuje autostopem liftari

autostrada ˌawtɔˈstrada n
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków; moottoritie

autyzm ˈawtɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami; autismi

awangarda n
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły etujoukko
grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny avantgardistit

awansować v
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień ylentää

awarski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski; avaari

awaryjne lądowanie n
(lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu; hätälasku

awerroizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa; averroismi

awestyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta); avesta

awokado ˌavɔˈkadɔ n
(spożywczy) (kulinaria) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką avokado
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) avokado

azbest ˈazbɛst n
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna; asbesti

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Azerbejdżan azerbaidžanilainen

azerski aˈzɛrsʲci adj
odnoszący się do Azerbejdżanu lub Azerów azeri

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji aasialainen

azot ˈazɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7; typpi

azotan aˈzɔtãn n
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3) nitraatti

azuryt aˈzurɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał – zasadowy węglan miedzi; atsuriitti

azymut n
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym; atsimuutti

ałun ˈawũn n
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu aluna

aż aʃ conjunction
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność kunnes

baba ˈbaba n
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej akka

babcia ˈbapʲʨ̑a n
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki) mummo

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; harso
wczesnojesienne dni; inkkarikesä

bachor ˈbaxɔr n
(pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne kakara

badanie baˈdãɲɛ n
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego tutkimus
sprawdzenie stanu zdrowia tutkimus

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką; sulkapallo

bagaż ˈbaɡaʃ n
zapakowane przedmioty zabierane w podróż matkatavarat

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach matkatavarasäiliö

bagażnik dachowy n
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy kattoteline

bagietka baˈɟɛtka n
(spożywczy) długa, cienka bułka; patonki

bagnet ˈbaɡnɛt n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz; bajonetti pistin

bagno ˈbaɡnɔ n
(ekologia, ekologiczny) obszar podmokły, o stale utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, ze specyficzną roślinnością; suo

bajka ˈbajka n
(literacko) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem; satu

bajt bajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom; tavu

bak bak n
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu; polttoainetankki

bakelit baˈkɛlʲit n
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu; bakeliitti

bakszysz n
w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna juomaraha

bakteria bakˈtɛrʲja n
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego; bakteeri

bakteriologia ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin; bakteriologia

bakteriologiczny adj
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii bakteriologinen

baktrian ˈbaktrʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny kameli

bakłażan bakˈwaʒãn n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach; munakoiso

bal bal n
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce; tanssiaiset

balerina ˌbalɛˈrʲĩna n
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą balettitanssijatar
tancerka, solistka zespołu baletowego balettitanssijatar

balet ˈbalɛt n
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego; baletti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1) baletti

baletnica ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a n
kobieta, która tańczy w balecie balettitanssijatar

balista baˈlʲista n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza; ballista

balkon ˈbalkɔ̃n n
wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą parveke

ballada balˈːada n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia; balladi

balon ˈbalɔ̃n n
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem; ilmapallo

balsam ˈbalsãm n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych; balsami

balustrada ˌbaluˈstrada n
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną; kaide

bambus ˈbãmbus n
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych; bambu

banalny bãˈnalnɨ adj
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności lattea

banan ˈbãnãn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; banaani
(spożywczy) (kulinaria) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty banaani

bandaż ˈbãndaʃ n
długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.; kääre

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
zakładać bandaż, owijać bandażem laastaroida

bandyta bãnˈdɨta n
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw bandiitti

bangladeski ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci adj
związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu bangladeshilainen

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem; banjo

bank bãŋk n
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów pankki
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) pankki
(medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów pankki

bankier n
właściciel lub dyrektor banku pankkiiri

bankiet ˈbãŋcɛt n
wystawne, uroczyste przyjęcie banketti juhla-ateria

banknot ˈbãŋknɔt n
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę; seteli

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej; pankkiautomaatti

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd konkurssi
utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych konkurssi

baptystyczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami baptisti

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu; baptismi

bar bar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56; barium
lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; baari
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia; baari
miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol baari

baran ˈbarãn n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy pässi

baranek baˈrãnɛk n
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran karitsa
(potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba karitsa

baranina ˌbarãˈɲĩna n
(kulinaria) mięso otrzymywane z owcy lub barana; lampaanliha

barbarzyński adj
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem barbaarinen

barglik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Acanthisittidae vilistäjä

bark bark n
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem; hartia

barok ˈbarɔk n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku; barokki

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; barometri

baron ˈbarɔ̃n n
niski tytuł arystokratyczny; paroni

baronet n
dziedziczny, nieszlachecki brytyjski tytuł honorowy; baronetti
mężczyzna noszący tytuł (1.1) baronetti

barszcz barʃʧ̑ n
(kulinaria) kwaśna zupa; borssi

barykada ˌbarɨˈkada n
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście; barrikadi

baryton baˈrɨtɔ̃n n
głos męski wyższy od tenoru, niższy od basu; baritoni
mężczyzna śpiewający barytonem (1.1) baritoni

bas bas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; basso
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach basso

baseball n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem; baseball

basen ˈbasɛ̃n n
forma skrócona od basen pływacki allas uima-allas
region wokół morza lub innego zbiornika wodnego allas

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
związany z Baskami, dotyczący Basków baskilainen baski

baskijski baˈsʲcijsʲci n
język Basków; baski baskin kieli

baszkirski adj
związany z Baszkirami baškiiri

baszkirski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski baškiiri

bat bat n
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii; baht

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska; pataljoona

batat n
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej; bataatti

bateria baˈtɛrʲja n
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii paristo

batik ˈbatʲik n
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione; batiikki

batuta baˈtuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu; tahtipuikko pinna

batymetria ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja n
dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych; batymetria

batyskaf baˈtɨskaf n
statek podwodny do badań na dużych głębokościach; batyskafi

bawarski baˈvarsʲci adj
pochodzący z Bawarii baijerilainen

bawełna baˈvɛwna n
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań puuvilla
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1); puuvilla
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie; puuvilla

bawełniany ˌbavɛwʲˈɲãnɨ adj
wykonany z bawełny puuvillainen

bawół ˈbavuw n
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła; puhveli

baza ˈbaza n
główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania kanta

baza danych n
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym tietokanta

bazalt ˈbazalt n
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie; basaltti

bazar ˈbazar n
teren, na którym można handlować; plac ze straganami basaari

bazgrać ˈbazɡraʨ̑ v
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie riipustella

bazylia baˈzɨlʲja n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1); basilika

bazylika baˈzɨlʲika n
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego); basilika
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu basilika
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum basilika
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł basilika
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom basilika

bazyliszek n
rodzaj jaszczurek; basiliski
stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem basiliski

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
martwić się, niepokoić się pelätä
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś pelätä

bałkanizacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione balkanisaatio

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami Balkanin
(geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim) Balkanin

bałtycki bawˈtɨʦ̑ʲci adj
od Bałtyk balttilainen

bałwan ˈbawvãn n
figura człowieka ulepiona ze śniegu; lumiukko

bańka ˈbãɲka n
(potocznie, potoczny) bańka mydlana kupla

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie; saippuakupla

bażant ˈbaʒãnt n
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach; fasaani

beatyfikacja ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult; beatifikaatio

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos määkiä

beczka ˈbɛʧ̑ka n
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami; tynnyri

bednarz ˈbɛdnaʃ n
rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem tynnyrintekijä

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
(kulinaria) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany pihvi

begonia bɛˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty; begonia

behawioryzm n
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko; behaviorismi

bejsbolówka n
sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie lippalakki

bekasik bɛˈkaɕik n
(ornitologia, ornitologiczny) Lymnocryptes minimus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; jänkäkurppa

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
odbijać się röyhtäistä

bekaśnica n
(ornitologia, ornitologiczny) Aramus guarauna, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych; kotilokurki

bekerel n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI; becquerel

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
odnoszący się do Belgii lub Belgów belgialainen

belgradzki bɛlˈɡraʦ̑ʲci adj
związany z Belgradem (stolicą Serbii) belgradilainen

belka ˈbɛlka n
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo palkki
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie palkki
długi, obrobiony pień drzewa palkki

belona bɛˈlɔ̃na n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele; nokkakala

belweder bɛlˈvɛdɛr n
(architektura, architektoniczny) widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu; näköalapaikka

bemol ˈbɛ̃mɔl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton; alennettu

beneficjent n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś edunsaaja

benzen n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny; bentseeni

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy; bensiini

berdysz ˈbɛrdɨʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu; pertuska

beret ˈbɛrɛt n
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny; baskeri

beri-beri n
(medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1; beriberi

berkel ˈbɛrkɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97; berkelium

berlińczyk bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Berlina berliiniläinen

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Berlin berliinin

bernikla białolica bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych; valkoposkihanhi

bernikla obrożna bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna n
(ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze; sepelhanhi

bernikla rdzawoszyja bɛrʲˈɲikla ˌrʣ̑avɔˈʃɨja n
(ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze; punakaulahanhi

beryl ˈbɛrɨl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4; beryllium

berło ˈbɛrwɔ n
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim; valtikka

bestseller bɛˈstsɛlɛr n
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny bestselleri

beton ˈbɛtɔ̃n n
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących; betoni

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
maszyna do wyrobu betonu betonimylly

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
wykonany z betonu [[betoni]]-

bez bɛs preposition
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem ilman

bez grosza przy duszy adj
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia pennitön

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ proverb
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować vaikeuksien kautta voittoon

bez- bɛs bɛz prefix
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś -ton

beza ˈbɛza n
(kulinaria) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem; marenki

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
niezawierający, pozbawiony alkoholu alkoholiton

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
nie mający barwy väritön

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga jumalaton
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga jumalaton

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
charakteryzujący się brakiem chmur pilvetön

bezczelność bɛʃˈʧ̑ɛlnɔɕʨ̑ n
nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie röyhkeys

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑ n
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania; asunnottomuus

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
taki, który nie ma domu koditon asunnoton

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek kylmä

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
nieposiadanie potomstwa; lapsettomuus

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
niemający dzieci, potomstwa lapseton

bezdźwięczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe soinniton
nie wydający dźwięku (głosu) soinniton

bezglutenowy ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ adj
(kulinaria) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu gluteeniton

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś rajaton

bezgrzeszny adj
(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny synnitön

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
nie mający imienia czy nazwy nimetön

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków epäitsekäs

bezkarność n
uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem rankaisemattomuus

bezkrytyczny ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ adj
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu kritiikitön

bezkręgowiec n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu; selkärangaton

bezlistny bɛzˈlʲistnɨ adj
taki, który nie ma liści lehdetön

bezmyślny adj
taki, który nad nicczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze ajattelematon

beznadzieja ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja n
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz epätoivo

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu; infinitiivi

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby persoonaton

bezowocny ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ adj
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów hyödytön

bezołowiowy adj
niezawierający ołowiu lyijytön

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym turvallisuus turva

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej); sulake

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi turvallinen
taki, który nie stwarza zagrożenia turvallinen

bezpodstawny ˌbɛspɔtˈstavnɨ adj
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw perusteeton

bezprzewodowy adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych langaton

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
taki, za który nie pobiera się opłaty ilmainen

bezpłetwiec n
(ornitologia, ornitologiczny) Anseranas semipalmata, gatunek ptaka z rzędu blaszkodziobych; puuhanhi

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji; avuttomuus

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć; työttömyys

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
bez pracy, bez zajęcia työtön

bezręki bɛzˈrɛ̃ŋʲci adj
niemający rąk kädetön

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia; unettomuus

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać heikko

bezszwowy adj
nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów saumaton

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
nie mający trosk, zmartwień huoleton

bezustannie adv
bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie yhtäjaksoisesti

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny ehdoton

bezwietrzny bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ adj
charakteryzujący się brakiem wiatru tyyni

bezwonny bɛzˈvɔ̃nːɨ adj
niemający zapachu hajuton

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów häpeilemätön
taki, który świadczy o braku skromności häpeilemätön

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
okrutny, pozbawiony współczucia armoton

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu inertia

bezzałogowy adj
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi miehittämätön

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów hampaaton

bełkot ˈbɛwkɔt n
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie diibadaaba

bełt bɛwt n
pocisk kuszy; vasama

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku beesi beige

biała herbata ˈbʲjawa xɛrˈbata n
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji tee

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek; leukemia

białawy bʲjaˈwavɨ adj
mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny valkeahko

białko ˈbʲjawkɔ n
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów; proteiini valkuaisaine

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów valkovenäläinen valkovenäjä

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi; valkovenäjä

białorzytka ˌbʲjawɔˈʒɨtka n
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste; kivitasku

białozór bʲjaˈwɔzur n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej; tunturihaukka

biały ˈbʲjawɨ adj
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp. valkoinen valkea

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii raamatullinen

bibliograf n
(rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii bibliografi

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; bibliografia

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; kirjasto
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; kirjasto

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
pracownik biblioteki; kirjastonhoitaja

bibuła n
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych; imupaperi

bidet ˈbʲidɛt n
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej; bidee

biec bʲjɛʦ̑ v
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi juosta
o czasie mijać, przemijać juosta

bieda ˈbʲjɛda n
stan braku środków do życia köyhyys

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
taki, któremu brakuje środków do życia köyhä

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) biedronka siedmiokropka, Coccinella septempunctata, biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach w siedem czarnych kropek; leppäkerttu
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych; leppäkerttu

bieg płotkarski ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci n
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki; aitajuoksu

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi juoksija

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi juosta

biegun ˈbʲjɛɡũn n
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny napa
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny napa
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu napa
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; napa

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji; kura ripuli

biegus ˈbʲjɛɡus n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Calidris sirri

biegus mały n
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris temminckii, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; lapinsirri

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; isosirri

biegus zmienny ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; suosirri

biel bʲjɛl n
biały kolor; valkea
biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb valkea
biały ubiór valkea

bielaczek bʲjɛˈlaʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych; uivelo

bielik ˈbʲjɛlʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję; merikotka

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka alusvaate
wyroby z tkaniny, używane w domu liinavaate

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów); passiivinen tupakointi

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?; akkusatiivi

biernikowy ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ adj
(gramatyka) dotyczący biernika akkusatiivi

bierny ˈbʲjɛrnɨ adj
(gramatyka) związany ze stroną bierną passiivimuotoinen
niewykazujący inicjatywy passiivimuotoinen

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej; konfirmaatio

bierzmować bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania konfirmoida

bigamia bʲiˈɡãmʲja n
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami; bigamia

bigamista n
ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony kaksiavioinen

bijekcja n
(matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna; bijektio

bikini bʲiˈcĩɲi n
dwuczęściowy damski kostium plażowy; bikinit

bila ˈbʲila n
(sport, sportowy) mała, twarda kula, np. do bilarda; biljardipallo

bilard ˈbʲilart n
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole; biljardi
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1); biljardi

bilbil n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny bilbili (Pycnonotidae); bulbuli

bilet ˈbʲilɛt n
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru lippu matkalippu

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012; biljoona

bingo interjection
okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś bingo

bingo n
rodzaj gry hazardowej bingo

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym; biokemia

biochemiczny adj
(biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii biokemiallinen

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda lonkka

biogeografia ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów; biogeografia

biograf ˈbʲjɔɡraf n
autor biografii; elämäkerran kirjoittaja

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
opis życia i działalności jakiejś osoby; elämäkerta

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z biografią, dotyczący biografii biografinen elämäkerrallinen

biolog ˈbʲjɔlɔk n
specjalista w zakresie biologii biologi

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej; biologia

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z biologią, dotyczący biologii biologinen

bioniczny bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z bioniką bioninen

bionika n
(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów; bioniikka

biopaliwo n
paliwo otrzymywane z biomasy; biopolttoaine

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego; biopsia

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji; biodiversiteetti

biotop n
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) charakterystyczne środowisko występowania, siedlisko ekologiczne gatunku biotooppi

birginiak bʲirʲˈɟĩɲak n
(ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej; allihaahka

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci; biseksuaalisuus

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci biseksuaalinen

biskup ˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi, następca apostołów, najczęściej kieruje diecezją; piispa

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
(kulinaria) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem; kermavaahto

bitwa ˈbʲitfa n
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron; taistelu

biurko ˈbʲjurkɔ n
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania kirjoituspöytä

biuro ˈbʲjurɔ n
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje; toimisto

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd. matkatoimisto

biuro rzeczy znalezionych n
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać löytötavaratoimisto

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów byrokratia

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi; rintaliivit

bizmut ˈbʲizmut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83; vismutti

biznes ˈbʲiznɛs n
interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk ala

bizon ˈbʲizɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy; amerikanbiisoni

bić bʲiʨ̑ v
uderzać kogoś, zadawać komuś ból lyödä
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls lyödä
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp. lyödä

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała; korut

blacha ˈblaxa n
cienki, płaski kawałek metalu; ohutlevy

blady ˈbladɨ adj
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację kalpea

blaszka ˈblaʃka n
(botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu; heltta

blaszkodziobe n
(ornitologia, ornitologiczny) Anseriformes, rząd ptaków, do którego, z ptaków występujących w Polsce należą gęsi, łabędzie i kaczki; sorsalinnut

blazonowanie ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ n
opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki blasonointi

bliski ˈblʲisʲci adj
taki, który jest w niewielkiej odległości läheinen

blisko ˈblʲiskɔ adv
w niewielkiej odległości läheinen

bliskość ˈblʲiskɔɕʨ̑ n
niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami läheisyys

blizna ˈblʲizna n
(medycyna, medyczny) ślad po ranie; arpi

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie kaksonen

blog blɔk n
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie; blogi

bloger ˈblɔɡɛr n
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga bloggaaja

blogować v
(informatyka, informatyczny) prowadzić blog blogata

blok blɔk n
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku; järkäle
(informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu; järkäle
(kolejnictwo) element blokady järkäle
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; järkäle
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy järkäle
grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję järkäle
zeszyt, notes z kartkami większego formatu ploki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych ploki

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy; kerrostalo

bluszcz bluʃʧ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie; muratti

bluza ˈbluza n
(krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów; collegepaita

bluzka ˈbluska n
(krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę kauluspaita

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte pilkata Jumalaa

boa ˈbɔa n
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli; boa

bobslej ˈbɔpslɛj n
sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec; rattikelkka

bobsleje bɔpsˈlɛjɛ n
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportowa polegająca na zjeżdżaniu bobslejami po sztucznym torze lodowym; rattikelkkailu

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodziny bocianów; haikara

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce; kattohaikara
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.1) kattohaikaraan

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce; mustahaikara

bod bɔt n
(informatyka, informatyczny) jednostka prędkości transmisji sygnału; baudi

bodziec ˈbɔʥ̑ɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego; kannuste

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
wielka ilość, różnorodność rikkaus
majątek, posiadane dobra o dużej wartości rikkaus

bogaty bɔˈɡatɨ adj
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody rikas
taki, który obfituje w coś rikas
dający dużą możliwość wyboru rikas

bogini bɔˈɟĩɲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego jumalatar

bohater bɔˈxatɛr n
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. sankari

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna sankaritar

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
postępujący jak bohater sankarillinen
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi sankarillinen

bohr bɔxr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107; bohrium

bojar n
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów; pajari

bojkot ˈbɔjkɔt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku; boikotointi

bojkotować v
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu boikotoida

bojler ˈbɔjlɛr n
zbiornik do podgrzewania wody boileri

boks bɔks n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami; nyrkkeily

bokser ˈbɔksɛr n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo) nyrkkeilijä
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa; bokseri
(motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach bokseri

bokserki bɔˈksɛrʲci n
męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami bokseri

bolesny bɔˈlɛsnɨ adj
taki, który sprawia ból fizyczny kivulias

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu koskea sattua

boliwijski ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci adj
odnoszący się do Boliwii bolivialainen

boloński bɔˈlɔ̃j̃sʲci adj
wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii [[Bologna

bom bɔ̃m n
poziome drzewce na żaglowcu; puomi

bomba ˈbɔ̃mba n
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; pommi

bomba atomowa n
bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami ydinpommi atomipommi

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi pommittaa

bombka ˈbɔ̃mpka n
kulista ozdoba choinkowa joulupallo

bon bɔ̃n n
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr; kuponki

bonsai n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu; bonsai

bonżurka bɔ̃n͇ˈʒurka n
(krawiectwo) poranny ubiór męski, podobny do marynarki; tupakkatakki

boom n
(ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej buumi

bor bɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5; boori

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych; herkkutatti

borsuk ˈbɔrsuk n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny kunowatych; mäyrä

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym; puolukka

boski ˈbɔsʲci adj
właściwy bogu, bóstwu jumalallinen

bosman ˈbɔsmãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek; puosu

boso ˈbɔsɔ adv
bez obuwia, z nieubranymi stopami avojaloin

botaniczny ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z botaniką, dotyczący botaniki kasvitieteellinen

botanik bɔˈtãɲik n
specjalista w zakresie botaniki kasvitieteilijä

botanika bɔˈtãɲika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach; kasvitiede

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę; botulismi

boysband n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, uprawiająca muzykę pop; poikabändi

bozon ˈbɔzɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie; bosoni

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
związany z Bośnią lub Bośniakami bosnialainen

bożodrzew gruczołowaty n
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej; jumaltenpuu

brak brak n
fakt nieistnienia czegoś puute

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne; amenorrea

bramka ˈbrãmka n
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2) maali

bramka samobójcza n
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: gol, który padł po strzale zawodnika (zwykle nieumyślnym) do własnej bramki oma maali

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem; maalivahti

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze; rannerengas

branża ˈbrãn͇ʒa n
gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności ala

brat brat n
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; veli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich veli

bratanek braˈtãnɛk n
syn brata veljenpoika

bratek ˈbratɛk n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka; orvokki

braterski braˈtɛrsʲci adj
odnoszący się do brata, braci veljellinen

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie veljeys
pokrewieństwo między synami jednych rodziców veljeys

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp. veljensurma

bratowa braˈtɔva n
żona brata käly

brać braʨ̑ v
chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś ottaa
(potocznie, potoczny) wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym ottaa
zobowiązywać się do czegoś ottaa

brać pod uwagę v
mieć na uwadze; nie lekceważyć ottaa huomioon

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
uczestniczyć osallistua

brelok n
ozdoba spinająca klucze w jeden pęk avaimenperä

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków bretoni

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
język celtycki, którym posługują się Bretończycy bretoni

brew brɛf n
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem kulmakarva

brewiarz n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin; rukouskirja

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.; pressu

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty) kahlata

broda ˈbrɔda n
zarost na brodzie (1.1) parta
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka parta
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2) parta
wstydliwa sytuacja parta

brodaty brɔˈdatɨ adj
mający zarost na dolnej części twarzy partainen parrakas

brodawka n
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze syylä

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek; nänni

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; lampiviklo

brodziec śniady ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych; mustaviklo

brokuł ˈbrɔkuw n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; parsakaali

brom brɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35; bromi

bromoform n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu; bromoformi

brona ˈbrɔ̃na n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie; äes hara

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
odpierać atak puolustaa

bronować brɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony äestää

broszura brɔˈʃura n
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie; lentokirjanen

browar ˈbrɔvar n
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo; panimo

broń brɔ̃ɲ n
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga; ase

broń biologiczna ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy; biologinen ase

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego; tuliase

brud brut n
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś lika

brudny ˈbrudnɨ adj
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud likainen
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi likainen

brudzić v
czynić brudnym, pokrywać brudem liata

brukiew ˈbrucɛf n
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.; lanttu

brukselka bruˈksɛlka n
(spożywczy) (kulinaria) odmiana kapusty warzywnej; brysselinkaali ruusukaali

brunatny brũˈnatnɨ adj
mający kolor ciemnobrązowy ruskea

brunetka brũˈnɛtka n
kobieta o włosach czarnego koloru tummaverikkö

brutalny bruˈtalnɨ adj
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych väkivaltainen
działający za pomocą siły, agresywny väkivaltainen
pokazujący brutalność väkivaltainen

brutto ˈbrutːɔ adv
bez potrąceń brutto

bruzda n
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa; kyntövako

bruzdownica ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury; roilokone

brydż brɨʧ̑ n
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary; bridge

bryg brɨk n
(morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe; priki

brygantyna ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym; brigantiini

brylant ˈbrɨlãnt n
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament; briljantti

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa brittiläinen

bryła ˈbrɨwa n
(matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej; kappale

brzana ˈbʒãna n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych; barbi

brzask bʒask n
światło na niebie przed wschodem słońca aamunkoitto

brzeg bʒɛk n
pas lądu ograniczający zbiornik wodny; ranta

brzegówka bʒɛˈɡufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce; törmäpääsky

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą vastuu
coś, co jest trudne do zniesienia vastuu

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu ääni

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk soida
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk soida
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk soida

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
owoc z rodziny różowatych; persikka

brzoza ˈbʒɔza n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych; koivu

brzuch bʒux n
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia; maha vatsa

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu vatsastapuhuja

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych ruma

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha ruma ankanpoikanen

brzydota bʒɨˈdɔta n
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna rumuus

brzytwa ˈbʒɨtfa n
ostry nóż do usuwania zarostu; partaveitsi

brzytwodziób n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Rynchops; saksinokka

brzęczka ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Locustella luscinioides, drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu; ruokosirkkalintu

brzęczyk ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɨk n
(technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie) summeri

bród brut n
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg kahlaamo kahluupaikka

brąz brɔ̃w̃s n
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; pronssi
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) pronssi

brązowawy ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ adj
mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy ruskehtava

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mający kolor brązu; ruskea

brązowy medal brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˈmɛdal n
medal przyznawany za trzecie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp. pronssimitali

buda ˈbuda n
schronienie dla psa koirankoppi

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem buddhalainen

buddysta budˈːɨsta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu buddhalainen

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama; buddhalaisuus budhalaisuus

budka telefoniczna ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym; puhelinkioski

budować buˈdɔvaʨ̑ v
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje rakentaa

budynek buˈdɨ̃nɛk n
budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej rakennus

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
(kulinaria) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków; vanukas
(handel, handlowy) (kulinaria) (gastronomia) gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1) vanukas

budzik ˈbuʥ̑ik n
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory herätyskello

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
wywoływać jakieś uczucia herättää
przerywać czyjś sen herättää

budżet ˈbuḍʒɛt n
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok; talousarvio

buk buk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych; pyökki

bukszpan ˈbukʃpãn n
(botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach; koiranpensas

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca; keulapuomi

bulaj ˈbulaj n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku; hytti-ikkuna

buldog ˈbuldɔk n
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa; buldogi

buldożer n
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków; puskutraktori raivaustraktori

bulgur n
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej; bulgur bulgurvehnä

bulwar ˈbulvar n
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii bulevardi
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym bulevardi

bumerang n
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo; bumerangi

bunt bũnt n
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi kapina

burak ˈburak n
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych; juurikas

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier; sokerijuurikas

burdel ˈburdɛl n
(pospolicie) dom publiczny bordelli ilotalo

buriacki adj
związany z Buriacją albo Buriatami burjaatti

buriacki n
język buriacki; burjaatti

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej; pormestari

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew; meripihka

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu [[meripihkan]] [[värinen]]

burunduk buˈrũnduk n
(zoologia, zoologiczny) Tamias sibiricus, gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze; siperianmaaorava

burza ˈbuʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); ukkonen ukkosmyrsky

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny; aivoriihi

burza piaskowa n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku; hiekkamyrsky

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
zamęt wywołany z błahych powodów myrsky vesilasissa

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku; porvaristo

but but n
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy; kenkä

butan ˈbutãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG; butaani

butelka buˈtɛlka n
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców pullo

butik ˈbutʲik n
mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami putiikki

buzuki buˈzuci n
(choreografia, choreograficzny) grecki taniec busuki
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany busuki
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) irlandzki instrument strunowy szarpany busuki

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
związany z Bułgarią lub Bułgarami bulgarialainen bulgaria

bułgarski buwˈɡarsʲci n
język urzędowy Bułgarii; bulgarian kieli bulgaria

bułka ˈbuw.ka n
wypiek o niewielkich rozmiarach; sämpylä

bułka z masłem ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania helppo nakki

bydło ˈbɨdwɔ n
(rolnictwo, rolniczy) Szablon:zoot ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich; karja

byk bɨk n
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp. sonni härkä

bylina n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach [[monivuotinen]] [[kasvi]]

być bɨʨ̑ v
istnieć; trwać olla
znajdować się w jakimś miejscu olla
charakteryzować się jakąś cechą olla
należeć do jakiejś organizacji olla
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań olla
uczestniczyć w czymś olla

być może
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia ehkä voi olla

były ˈbɨwɨ adj
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli entinen

bób bup n
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach; härkäpapu

bóbr bupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie; majava

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.); jumala

bójka ˈbujka n
awantura połączona z biciem; tappelu

ból bul n
(medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; kipu särky
przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne kipu särky

bóstwo ˈbustfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów jumala

bąk bɔ̃ŋk n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek; paarma

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek; rumpu

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
grać na bębnie rummuttaa

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”); äpärä

błazen ˈbwazɛ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla; vitsailija

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece siunaus

błogosławiony n
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu; siunattu

błogość n
przyjemny stan zadowolenia, spokoju autuus

błona ˈbwɔ̃na n
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych kalvo

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego; tärykalvo

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy; immenkalvo

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych; limakalvo

błotniak ˈbwɔtʲɲak n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus suohaukka

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół lokasuoja

błoto ˈbwɔtɔ n
mieszanina ziemi i wody; kura muta

błysk bwɨsk n
nagłe, krótkie światło leimahdus

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi salama

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
bardzo szybko, prędko salamannopea

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
niezwykle szybki salamannopea

błąd bwɔ̃nt n
niezgodność z zasadami, założeniami virhe

błąd poznawczy ˈbwɔ̃nt pɔˈznafʧ̑ɨ n
(psychologia, psychologiczny) nieracjonalny sposób postrzegania rzeczywistości obejmujący błędy w ocenianiu prawdopodobieństwa, błędy atrybucji, stereotypy i selektywność ludzkiej pamięci; kognitiivinen vääristymä

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku; noidankehä
(potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania noidankehä

caddie n
(sport, sportowy) pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe mailapoika

cal ʦ̑al n
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm; tuuma

camper ˈkãmpɛr n
(slangowo) (informatyka, informatyczny) osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy leiriytyjä

car ʦ̑ar n
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji); tsaari

caryca n
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji tsaarinna
(historia, historyczny, historycznie) żona cara tsaarinna

casanova n
(pejoratywnie, pejoratywny) bałamut, uwodziciel auervaara

catering n
obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce; catering

całka ˈʦ̑awka n
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego; integraali

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę aika melko

całkowanie n
(matematyka, matematyczny) wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek integrointi

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
w sposób całkowity, pełny, bez reszty täysin

całoroczny adj
trwający cały rok ympärivuotinen

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś suudella

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę kokonaisuus

całun n
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku; kuolinvaate käärinliina

cały ˈʦ̑awɨ adj
jedyny, wyłączny eheä
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni eheä
duży, wielki eheä

cebula ʦ̑ɛˈbula n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z rośliny (1.1) sipuli laukka

cebulica ˌʦ̑ɛbuˈlʲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Scilla, gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch; sinililja

cebulka n
(anatomia, anatomiczny) korzeń włosa juuri
(botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych sipuli

cecha ˈʦ̑ɛxa n
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób erityispiirre

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; setri

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu; tiili

cekin n
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku; paljetti
(krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru; paljetti

cel ʦ̑ɛl n
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia)) maali päämäärä

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel tarkoitus pyhittää keinot

cela ˈʦ̑ɛla n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha selli
pokój więźnia w więzieniu selli

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych selibaatti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych; selibaatti

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy tullivirkailija

celofan ʦ̑ɛˈlɔfãn n
(chemia, chemiczny) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy; kelmu

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?; datiivi

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą kelttiläinen

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) sementti

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar hinta

cennik ˈʦ̑ɛ̃ɲːik n
(handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami hinnasto

cenny ˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
mający dużą wartość kallisarvoinen

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci; kenotafi

cent ʦ̑ɛ̃nt n
(jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa; sentti

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń; kentauri

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
środkowa część czegoś keskusta

centrum handlowe n
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi ostoskeskus

centurion ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n n
(starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii; kenturio

centyl ˈʦ̑ɛ̃ntɨl n
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości; persentiili

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
miara długości; jedna setna metra; senttimetri

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; sensuuri

cep ʦ̑ɛp n
(dawniej, dawny) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą; varsta

cer ʦ̑ɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58; cerium

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
wykonany z ceramiki keraaminen
związany z ceramiką, dotyczący ceramiki keraaminen

ceramika ʦ̑ɛˈrãmʲika n
(potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych keramiikka
dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny; keramiikka

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie parsia

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia todistus

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha; keisarileikkaus

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz; imperiumi

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
najwyższy stopień monarchiczny; keisari

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
kobieta cesarz keisarinna
żona cesarza keisarinna

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz; virtsaputki

cez ʦ̑ɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55; cesium

chaczapuri n
(kulinaria) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy; hatšapuri

chadek ˈxadɛk n
członek bądź sympatyk chadecji kristillisdemokraatti

chalcedon xalˈʦ̑ɛdɔ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu; kalsedoni

chaos ˈxaɔs n
nieporządek, bezład kaaos sekasorto

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany kaoottinen

charakter xaˈraktɛr n
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby luonne
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju luonne

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska karakteristinen
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów karakteristinen

charkowski xarˈkɔfsʲci adj
związany z Charkowem, dotyczący Charkowa harkovalainen

chart xart n
(zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową; vinttikoira

charyzmatyczny adj
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą karismaattinen

chata ˈxata n
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach maja

chałwa ˈxawva n
(kulinaria) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych; halva

chcieć çʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
odczuwać chęć zrobienia czegoś tahtoa

chciwość ˈçʨ̑ivɔɕʨ̑ n
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś ahneus

chciwy ˈçʨ̑ivɨ adj
taki, który odznacza się chciwością ahne

cheeseburger n
(kulinaria) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera; juustohampurilainen

chemia ˈxɛ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem; kemia

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole; orgaaninen kemia

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z chemią kemiallinen

chemik ˈxɛ̃mʲik n
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią kemisti

chemikalia n
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne kemikaali

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi; kemoterapia

chimera çĩˈmɛra n
(biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach; khimaira
(ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera; khimaira
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego khimaira

chinina çĩˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej; kiniini

chirurg ˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami kirurgi

chirurgia çiˈrurʲɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym; kirurgia

chirurgiczny ˌçirurʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów kirurginen

chitozan n
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny; kitosaani

chiński ˈçĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Chin lub Chińczyków kiinalainen

chiński ˈçĩj̃sʲci n
język urzędowy w Chinach; kiina

chleb xlɛp n
pieczywo z mąki, wody i drożdży; leipä

chlebak ˈxlɛbak n
średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo; leipälaatikko

chlew xlɛf n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno läävä
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; läävä

chlor xlɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17; kloori

chlorek ˈxlɔrɛk n
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego; kloridi

chloro- ˈxlɔrɔ prefix
(chemia, chemiczny) przedrostek w nazwie związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce kloori-

chlorofil xlɔˈrɔfʲil n
organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor; lehtivihreä

chloroform n
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający; kloroformi

chmiel xmʲjɛl n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1) humala

chmura ˈxmura n
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; pilvi

chochla ˈxɔxla n
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy; kauha

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
mimo że; robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego vaikka

chodnik ˈxɔdʲɲik n
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych; jalkakäytävä

choina n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji; hemlokki

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia; joulukuusi joulupuu

cholangiopankreatografia n
(medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki kolangiopankreatikografia

cholera xɔˈlɛra n
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna; kolera

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej; kolesteroli

chomik ˈxɔ̃mʲik n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae; hamsteri

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych koreografia

choroba xɔˈrɔba n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu; sairaus tauti

choroba Alzheimera xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra n
(medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka; Alzheimerin tauti

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem; Parkinsonin tauti

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku merisairaus

choroba von Willebranda xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda n
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach; von Willebrandin tauti

choroba wysokościowa n
(medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu; vuoristotauti

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów kroatialainen kroatia

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH; kroatia

chory ˈxɔrɨ adj
dotknięty chorobą sairas

chowany xɔˈvãnɨ n
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka; [[piilosilla]] [[olo]]

chować głowę w piasek ˈxɔvaʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿pʲjasɛk v
uciekać przed czymś, unikać czegoś pistää päänsä pensaaseen

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
oddychać w trakcie snu charcząc kuorsata

chrapliwy adj
przypominający chrapanie käheä

chrom xrɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24; kromi

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę; kromosfääri

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce; kromosomi

chronicznie adv
w sposób chroniczny kroonisesti

chroniczny xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) długotrwały krooninen

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować suojella

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
następstwo, kolejność zdarzeń kronologia

chronologiczny adj
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie kronologinen

chronometr n
bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji kello

chruścik ˈxruɕʨ̑ik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy; vesiperhonen

chrystadelfiański ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci adj
dotyczący chrystadelfianów kristadelfialainen

chryzopraz xrɨˈzɔpras n
(mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu; krysopraasi

chrzan xʃãn n
(kulinaria) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku piparjuuri
(spożywczy) (kulinaria) przyprawa z tartego chrzanu (1.4) piparjuuri

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu; kastemalja

chrzcić v
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu kastaa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością kastaa

chrzest xʃɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie; kaste kastaminen

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa kristitty

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami kristillinen

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci; kristinusko

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.; rusto

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; kovakuoriainen

chudy ˈxudɨ adj
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości laiha
o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu laiha

chuj xuj n
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek kyrpä

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa nenäliina

chusteczka do nosa n
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy nenäliina

chustka ˈxustka n
okrycie głowy huivi

chutor n
(historia, historyczny, historycznie) odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy huuttori
(historia, historyczny, historycznie) przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach huuttori

chwast xfast n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych; rikkakasvi

chwała ˈxfawa n
chluba ylistys
majestat ylistys

chwila ˈxfʲila n
bardzo krótki czas hetki
punkt w czasie hetki

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
wprowadzający zdania podrzędne, wyrażające warunek ellei

chór xur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; kuoro
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1) kuoro
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów kuoro

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników; sisäsiittoisuus

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
mający chęć zrobienia czegoś hanakka kärkäs

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
raczej zimny; rześki viileä

chłoniak n
(medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej; lymfooma

chłopak ˈxwɔpak n
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę poikaystävä
dziecko płci męskiej poika
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna poika

chłopczyca xwɔpˈʧ̑ɨʦ̑a n
(potocznie, potoczny) dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak; poikatyttö

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
młody człowiek płci męskiej poika

chłopstwo n
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników; maalaisköyhälistö

chłostać ˈxwɔstaʨ̑ v
bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne) piiskata

chłód xwut n
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno kylmyys viileys

ciasny ˈʨ̑asnɨ adj
o ubraniu: zbyt mały lub wąski kireä

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem keksi

ciasto ˈʨ̑astɔ n
(kulinaria) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami; taikina
(kulinaria) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka; kakku

ciało ˈʨ̑awɔ n
organizm ludzki lub zwierzęcy ruumis keho
zwłoki człowieka i zwierzęcia ruumis

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata; taivaankappale

ciało stałe n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt; kiinteä aine

ciało szkliste n
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej; lasiainen

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku hiljaa

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
o małej głośności hiljainen
spokojny hiljainen

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; kahviherne
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.1) kahviherne

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych kikherne

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia neste

ciekawostka ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka n
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie kuriositeetti

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś uteliaisuus

ciekawski adj
(potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością utelias

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat utelias

cielesny ʨ̑ɛˈlɛsnɨ adj
dotyczący ciała i cielesności ruumiillinen

cielić się v
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo poikia

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego; vasikka

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
mięso z młodej krowy (cielęcia) vasikanliha

ciemnia n
(fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych; pimiö

ciemnoczerwony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu punainen

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu tummansininen

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor zielony o ciemnym odcieniu tummanvihreä

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
stan, w którym jest brak światła, jasności; pimeys

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
o kolorze: zbliżony do czarnego tumma

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
mający niewielki przekrój poprzeczny ohut

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek; lämpö lämpöenergia
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości lämpö

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą lämmin
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy lämmin
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło lämmin

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
długotrwały lub silny ból kärsimys

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny kärsiä
ubolewać z powodu czegoś kärsiä

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych kärsivällisyys

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
niezrażający się czekaniem kärsivällinen

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
ostry wyrostek na pędzie rośliny; piikki

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie iloita

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny; teeri

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; varjo

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami) salmi

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
siostra matki täti

cios ʨ̑ɔs n
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia syöksyhammas

cipa ˈʨ̑ipa n
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwarowe, gwara)) żeński narząd rozrodczy pillu vittu

cirrus n
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chury pierzastej piętra wysokiego – biała w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów; cirrus

cis ʦ̑is ʨ̑is n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych; marjakuusi

cisowy ʨ̑iˈsɔvɨ adj
będący częścią cisa marjakuusi
składający się z cisa marjakuusi
wykonany z drewna lub innej części cisa marjakuusi

cisural n
(geologia, geologiczny) pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm; Kisurali-epookki

cisza ˈʨ̑iʃa n
brak dźwięku hiljaisuus

ciąg ʨ̑ɔ̃ŋk n
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych; jono

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
wlec, przesuwać za sobą vetää
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać vetää

ciągły ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ adj
nieustanny, ciągle trwający jatkuva

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
dzielić na części ostrym narzędziem leikata

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu; raskaus

cięciwa n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią jousenjänne
linka łącząca końce łuku albo kuszy jousenjänne

ciężarek ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk n
element służący obciążaniu koho

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
będący w ciąży raskaana

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów; kuorma-auto

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
taki, który dużo waży, ma dużą masę painava raskas

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa; paine
presja, nacisk paine
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze; verenpaine

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych verenpaine

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy; hautausmaa

cnota ˈʦ̑nɔta n
dodatnia cecha moralna hyve

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi hyveellinen

co ʦ̑ɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o orzeczniki mikä mitä
…wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak mikä mitä

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
nie mniej niż ainakin

co ty nie powiesz
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy ihanko totta?

co z oczu, to z serca ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a proverb
jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina poissa silmistä, poissa mielestä

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
w każdym dniu, co dzień päivittäin

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia päivittäinen

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
wszystko jedno co; obojętnie który [[mikä]] [[ikinä]]

cos kɔˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) cosinus cos

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
powtarzający się co tydzień viikoittainen

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić jokin

crescendo krɛˈʃɛ̃ndɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stopniowe wzmacnianie siły dźwięku crescendo

croissant n
(kulinaria) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta; croissant kroissantti

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) cotangens cot

cud ʦ̑ut n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; ihme

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu ihana

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
osoba pochodząca z innego kraju ulkomaalainen

cudzołożnica ˌʦ̑uʣ̑ɔwɔʒʲˈɲiʦ̑a n
(przestarzałe, przestarzały) kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa avionrikkoja

cukier ˈʦ̑ucɛr n
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; sokeri
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu; sokeri

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków; tomusokeri

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych; karkki

cukiernica ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a n
naczynie, w którym podaje się cukier; sokeriastia

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej; kesäkurpitsa

cukrowy ʦ̑uˈkrɔvɨ adj
dotyczący cukru, związany z cukrem sokerinen

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi; diabetes

cumować ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑ v
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża ankkuroitua

curling n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie; curling

curry n
(kulinaria) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie currykastike
(kulinaria) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej; currykastike

cyber-
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem) kyber-

cybernetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach; kybernetiikka

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery kyberavaruus

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
(kulinaria) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu; siideri

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 numero

cyfrowy ʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
wykorzystujący technikę cyfrową digitaalinen

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia sikari

cyjanek n
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca; syanidi

cyjanowodór n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów; formonitriili

cykada ʦ̑ɨˈkada n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki; kaskas

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo kierros

cyklop ˈʦ̑ɨklɔp n
(mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła; kyklooppi

cyklotron ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych; syklotroni

cyklotymia ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii; syklotymia

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
(informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego sylinteri
(technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok; sylinteri

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy; dulcimer

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn; tina

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa; kaneli

cynik ˈʦ̑ɨ̃ɲik n
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa kyynikko
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady kyynikko

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych kyynisyys

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30; sinkki

cypryjski ʦ̑ɨˈprɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Cypr kyproslainen
odnoszący się do wyspy Cypr kyproslainen

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych; sypressi

cyraneczka ˌʦ̑ɨrãˈnɛʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; tavi

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki; heinätavi

cyranka syberyjska ʦ̑ɨˈrãnka ˌsɨbɛˈrɨjska n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas formosa, gatunek kaczki występujący we wschodniej Syberii; siperiantavi

cyrk ʦ̑ɨrk n
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne; sirkus

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów; harppi

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; zirkonium

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich; kyrillinen

cysterna ʦ̑ɨˈstɛrna n
duży pojemnik do magazynowania wody sadevesisäiliö
zamknięty zbiornik do magazynowania wody sadevesisäiliö
pojazd do przewożenia płynów säiliöauto

cytadela ˌʦ̑ɨtaˈdɛla n
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją; linnake

cytat ˈʦ̑ɨtat n
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu; lainaus sitaatti

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o komórce soluoppi

cytoplazma n
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet; solulima sytoplasma

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu lainata

cytra ˈʦ̑ɨtra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle; sitra

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny sitriini

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce sitruuna

cytrynowożółty ˌʦ̑ɨtrɨ̃nɔvɔˈʒuwtɨ adj
żółty o odcieniu cytrynowym sitruunankeltainen

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego; sivilisaatio sivistys

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
nie należący do wojska siviili

czador ˈʧ̑adɔr n
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu; tšador

czajka ˈʧ̑ajka n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie; töyhtöhyyppä

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
(kulinaria) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody; kattila

czapka ˈʧ̑apka n
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek; hattu

czapla ˈʧ̑apla n
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący; haikara

czarcie koło n
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów; noidankehä

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia; musta aukko

czarna herbata n
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis musta tee

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem; mustikka
owoc czarnej jagody (1.1) mustikka

czarna magia ˈʧ̑arna ˈmaɟja n
(ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku; musta magia

czarna owca ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a n
(przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu musta lammas

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych; mustaherukka

czarna skrzynka n
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; musta laatikko
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej musta laatikko

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci adj
dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców montenegrolainen

czarnogórski ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze; montenegrolainen

czarnogłówka zwyczajna n
(ornitologia, ornitologiczny) Poecile montanus, gatunek małego ptaka z rodziny sikor; hömötiainen

czarnoziem ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m n
(rolnictwo, rolniczy) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach; mustamulta

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
mający najciemniejszy możliwy kolor musta
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie musta
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) musta
nielegalny musta

czarny blok n
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję; musta blokki

czarny charakter ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr idiom
postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej konna

czarny humor ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr n
przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny; hirtehishuumori

czarny koń ˈʧ̑arnɨ ˈkɔ̃ɲ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał musta hevonen

czarny rynek ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo; musta pörssi

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia noita

czary ˈʧ̑arɨ n
magiczne obrzędy noituus

czas ʧ̑as n
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi aikamuoto aikaluokka
chwila, moment, pora aika hetki
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; aika

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; imperfekti

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; futuuri

czas teraźniejszy ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich; preesens

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło aika on rahaa

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
niekiedy, co pewien czas joskus

czasochłonny ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ adj
wymagający poświęcenia dużo czasu aikaavievä

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą; aikakauslehti

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności; aika-avaruus

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany verbi teonsana

czasownik modalny ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ n
(gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności [[modaalinen]] [[verbi]]

czasownik nieprzechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej intransitiivinen verbi

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej transitiiviverbi

czasownik zwrotny ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ n
(gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się" refleksiiviverbi

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
trwający przez krótki czas aika-

czaszka ˈʧ̑aʃka n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie kallo pääkallo

czcić ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ v
oddawać cześć palvoa

czeczeński adj
dotyczący Czeczenii, Czeczenów tšetšenialainen

czeczeński n
język czeczeński tšetšeeni

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem; urpiainen

czeczotka tundrowa ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka tũnˈdrɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis hornemanni, mały ptak z rodziny ziarnojadów zamieszkujący daleką północną tundrę Eurazji i Ameryki Północnej; tundraurpiainen

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy odottaa
przerywać wykonywanie jakiejś czynności odottaa

czekista ʧ̑ɛˈcista n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK tšekisti

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
(spożywczy) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu; suklaa

czelesta ʧ̑ɛˈlɛsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze; celesta

czepiec ˈʧ̑ɛpʲjɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) jeden z żołądków przeżuwaczy; verkkomaha

czepiga ʧ̑ɛˈpʲiɡa n
średniej wielkości ptak zamieszkujący środkową i południową Afrykę; hiiro

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach; tuomi
(spożywczy) owoc czeremchy (1.1) metsätuomi

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych; kirsikka kirsikkapuu
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego kirsikka

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach; tukkasotka

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); kesäkuu

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
kolor czerwony punainen

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki; punainen kortti

czerwonawy ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
w kolorze podobnym do czerwonego punertava

czerwone mięso ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) mięso o ciemnym kolorze: wieprzowina, wołowina, baranina, dziczyzna itp. [[punainen]] [[liha]]

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; punainen
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]] punainen

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
czarny kolor musta
czarny strój/ubiór musta

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki kammata

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów tšekkiläinen tšekki
związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów böömiläinen

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
język urzędowy Republiki Czeskiej; tšekki tšekkiläinen

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
(potocznie, potoczny) pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych hei moi terve

czirokeski adj
związany z Czirokezami, dotyczący Czirokezów cherokee

czkawka ˈʧ̑kafka n
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu; hikka

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo; suppo peräpuikko

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju (1.1)
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego valkosipuli kynsilaukka

czołg ʧ̑ɔwk n
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz; panssarivaunu tankki

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi otsa

czołoczub n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Prionops; harjalepinkäinen

czołówka ʧ̑ɔˈwufka n
(telewizja, telewizyjny) plansze początkowe filmu alkutekstit

czubatka europejska n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie; töyhtötiainen

czubek ˈʧ̑ubɛk n
szpiczaste, ostre zakończenie czegoś kärki

czujność ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑ n
zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo tarkkaavaisuus

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały valpas

czule adv
w sposób czuły, przepełniony czułością hellästi

czuwaski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski; tšuvassin kieli

czuć ʧ̑uʨ̑ v
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów tuntea
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku tuntea

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
czwarty dzień tygodnia torstai

czwartorzęd ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 1,8 mln lat temu i trwa do dziś; kvartäärikausi

czworaczek n
jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu nelonen

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt płaski mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki; nelikulmio

czworonóg ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk n
zwierzę czworonożne nelijalkainen

czworościan n
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach; tetraedri

czy ʧ̑ɨ conjunction
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym -ko

czyj ʧ̑ɨj interrogativePronoun
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy kenen

czyj ʧ̑ɨj pronoun
używany do rozpoczynania zdań podrzędnych, które określają właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu kenen

czyn ʧ̑ɨ̃n n
działanie, postępek, akt; teko

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
robić coś, wykonywać tehdä

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie tekijä
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek tekijä

czynsz ʧ̑ɨ̃w̃ʃ n
terminowa opłata za wynajem vuokra

czyrak n
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego paise

czystka ˈʧ̑ɨstka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; puhdistus
fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych puhdistus

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna siveys

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
pozbawiony brudu puhdas

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin lukeminen
fragment tekstu odczytywany jako (1.4) lukeminen
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane lukeminen

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną lukea

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost lukea rivien välistä

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece lukusali

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
osoba, która czyta książki, gazety itp. lukija

czytnik książek elektronicznych n
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej; lukulaite e-lukulaite

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba; kiirastuli

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
powodować, że coś jest czyste, usuwając brud, zanieczyszczenia puhdistaa

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu vihervarpunen

cząber ˈʧ̑ɔ̃mbɛr n
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; kynteli
(kulinaria) przyprawa z cząbru ogrodowego kynteli

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu; molekyyli

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka; [[subatominen]] [[hiukkanen]]

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
(zobacz) częsty usein

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca takykardia

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu; taajuus

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest częste frekvenssi

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami jatkuva

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
w jakiejś części, nie w całości osittain

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
fragment jakiejś całości osa
urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim osa

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie; sanaluokka

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia jäsen
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt; jäsen
(anatomia, anatomiczny) penis; jäsen

członkostwo n
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej jäsenyys

człowieczeństwo n
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki ihmisyys
bycie człowiekiem ihmisyys

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; ihminen
ktoś, jakaś osoba ihminen

człowiek człowiekowi wilkiem ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m proverb
ludzie nie są sobie życzliwi ihminen on ihmiselle susi

człowiek śniegu n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach lumimies

córka ˈʦ̑urka n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców) tytär

cło ʦ̑wɔ n
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów; tulli

dach dax n
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie zasłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp. katto ulkokatto

dachowiec n
(potocznie, potoczny) nierasowy, zdziczały, bezpański kot villikissa villiintynyt kissa

dachówka daˈxufka n
(budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów; kattotiili

daktyl ˈdaktɨl n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca taateli

daleko daˈlɛkɔ adv
w znacznej odległości kaukana

dalia ˈdalʲja n
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna; daalia

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji; dalmatiankoira

dalmierz n
przyrząd do zdalnego pomiaru odległości; etäisyysmittari

dama ˈdãma n
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D; akka

dandys ˈdãndɨs n
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich keikari

dane ˈdãnɛ n
informacje na temat jakiejś osoby tieto
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków tieto
zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach tieto

danie ˈdãɲɛ n
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek ruokalaji

danina n
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu suojeluraha
coś składanego w ofierze suojeluraha

darbuka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu; darbuka

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
niedający żadnych wyników turha

darkroom ˈdarkrũm n
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych; darkroom

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110; darmstadtium

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda proverb
nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie lahjahevosen suuhun ei saa katsoa

darwinizm n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt darvinismi

darń darʲɲ n
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił; juurikerros

data ˈdata n
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia; päiväys

datek n
pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne avustus

dawka ˈdafka n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu; annos

dać daʨ̑ v
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś antaa
pozwolić, umożliwić coś antaa

debil ˈdɛbʲil n
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna kehitysvammainen

debiut ˈdɛbʲjut n
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie debyytti ensiesiintyminen

decybel dɛˈʦ̑ɨbɛl n
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze; desibeli

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podejmować decyzję, postanawiać o czymś päättää

decymetr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra; desimetri

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie päätös

dedukcja n
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków deduktio

dedukcyjny adj
związany z dedukcją; oparty na dedukcji deduktiivinen

defekacja ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału; puhdistaminen

defenestracja ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja n
wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno; defenestraatio

defetyzm dɛˈfɛtɨsm̥ n
niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką antautumismieliala

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia; määritelmä

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki deflaatio

defloracja n
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej neitsyys vieminen

defragmentować ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację eheyttää

deifikacja ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga; deifikaatio

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie; deismi

dekabrystowski ˌdɛkabrɨˈstɔfsʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący dekabryzmu lub powstania dekabrystów dekabristi

dekarz ˈdɛkaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego; katontekijä

dekoracja ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja n
element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze koriste

dekoracyjny ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ adj
związany z dekoracją, stanowiący dekorację koristeellinen

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
wyjazd w sprawach służbowych delegaatio

delegat dɛˈlɛɡat n
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy edustaja

delfin ˈdɛlfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni; delfiini
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego; delfiini

delicja dɛˈlʲiʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) ciastko biszkoptowe z galaretką, polane czekoladą jaffakeksi

delta ˈdɛlta n
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); delta
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ; delta

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie demagogi

demiurg ˈdɛ̃mʲjurk n
(filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość demiurgi

demobilizacja ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego kotiuttaminen
zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy kotiuttaminen

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych; demografia väestötiede

demograficzny adj
dotyczący demografii demografinen väestötieteellinen

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości; demokratia kansavalta

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
zwolennik demokracji demokraatti

demokratycznie ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny demokraattisesti

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją demokraattinen

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi; demoni

demoniczny ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity demoninen

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami demonologia

demonstrant dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt n
uczestnik demonstracji mielenosoittaja

denaturat ˌdɛ̃naˈturat n
nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego; [[denaturoitu]] [[sprii]]

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach; dendrologia

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
(zobacz) stomatolog; hammaslääkäri

depilator ˌdɛpʲiˈlatɔr n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami; epilaattori

depilować v
dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała epiloida

deponować v
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie tallettaa

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt karkottaminen

depresja dɛˈprɛsʲja n
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza; syvänkö
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; masennus depressio

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach kanukka
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego kanukka

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie; ruisrääkkä

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach ihotautilääkäri

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków; ihotautioppi

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym dervissi

derywat n
wyraz pochodny johdos

deser ˈdɛsɛr n
(kulinaria) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym jälkiruoka

deska ˈdɛska n
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny lauta
płaski kawałek drewna; lauta

deska do prasowania n
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny silityslauta

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki; kojelauta

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu; rullalauta skeittilauta

despota dɛsˈpɔta n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; despootti
władca absolutny, mający nieograniczoną władzę despootti

despotyzm dɛsˈpɔtɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich itsevaltius

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury destruktiivinen tuhoisa

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia); tislaus

deszcz dɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; sade
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie sade

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu sateinen

deszczówka n
woda pochodząca z opadów deszczu sadevesi

detektyw dɛˈtɛktɨf n
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa yksityisetsivä

deterministyczny adj
dotyczący determinizmu, związany z determinizmem, oparty na determinizmie deterministinen

deuter ˈdɛwtɛr n
izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron; deuterium

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty; devalvaatio

dewiza n
zasada postępowania, którą ktoś wyznaje motto

dezinformacja n
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji; disinformaatio

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu; deodorantti

dharma n
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii dharma
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda dharma
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne dharma
(filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku); dharma

diabelski dʲjaˈbɛlsʲci adj
związany z diabłem, dotyczący diabła pirullinen

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej maailmanpyörä

diabeł ˈdʲjabɛw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu; perkele piru

diabeł tkwi w szczegółach ˈdʲjabɛw ˈtkfʲi f‿ʃʧ̑ɛˈɡuwax proverb
najtrudniejsze do rozwiązania jest to, co z pozoru wydaje się błahe piru asuu yksityiskohdissa

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy; diadeemi

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś diagnostinen

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby diagnoosi

diakon n
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu; diakoni

dialekt ˈdʲjalɛkt n
(językoznawstwo, językoznawczy) regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi, itp. murre aluemurre

dialektologia n
nauka o dialektach i gwarach; dialektologia

dializa n
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej. dialyysi

dialog ˈdʲjalɔk n
rozmowa dwóch osób vuoropuhelu

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie; timantti

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; hiippakunta
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa; hiippakunta

dieta ˈdʲjɛta n
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się dieetti

difalia dʲiˈfalʲja n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa difallia

dimer ˈdʲĩmɛr n
(chemia, chemiczny) oligomer zbudowany z dwóch merów; dimeeri

dinar ˈdʲĩnar n
(jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów; dinaari

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią; dingo

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie; dinosaurus

dioda ˈdʲjɔda n
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu; diodi

diorama dʲjɔˈrãma n
(technologia, technika, techniczny) (sztuka) namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości dioraama
(technologia, technika, techniczny) (sztuka) zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami dioraama

diplodok dʲiˈplɔdɔk n
(paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury; diplodocus

diuna ˈdʲjũna n
ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku dyyni

dla dla preposition
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności -lle varten

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
…pytający, używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności miksi
…względny, używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności miksi

dmuchawa n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj wentylatora o ukierunkowanym strumieniu powietrza puhallin

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
wypuszczać powietrze z ust puhaltaa

dno dnɔ n
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu pohja alapää

do dɔ preposition
…określający końcowy punkt w przestrzeni -lle
…określający końcowy punkt w czasie -lle
…określający maksymalną wartość -lle

do góry adv
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię ylös

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi idiom
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy nurinperin

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
trzecia próba czegoś będzie udana kolmas kerta toden sanoo

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś näkemiin hyvästi jäähyväiset

doba ˈdɔba n
jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny) vuorokausi

doberman dɔˈbɛrmãn n
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści; dobermanni

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy hyvää yötä

dobre maniery ˈdɔbrɛ mãˈɲɛrɨ n
umiejętność porządnego, kulturalnego zachowywania się; dobre wychowanie hyvä käytös

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli vapaaehtoisesti

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu vapaaehtoinen

dobry ˈdɔbrɨ adj
miły, uczynny, usłużny, szlachetny hyvä
korzystny hyvä
o nastroju wesoły, radosny hyvä
o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony hyvä
pomyślny, udany hyvä
świetny, znakomity w swojej dziedzinie hyvä
ciekawy, interesujący, wysokiej jakości hyvä
odpowiedni, pasujący do czegoś hyvä
smaczny hyvä

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
uprzejme powitanie używane wieczorem hyvää iltaa iltaa

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane proverb
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego tie helvettiin on kivetty hyvillä aikomuksilla

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
w należyty sposób hyvin

dobrze wychowany adj
taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie [[hyvin]] [[käyttäytyvä]]

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko arvostaa

docent ˈdɔʦ̑ɛ̃nt n
stanowisko dydaktyczne w instytucjach naukowych i w szkolnictwie wyższym dosentti

dochód ˈdɔxut n
(ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu; tulo

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
dodany do istniejącej wcześniej reszty [[lisä]]-
niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków [[lisä]]-
nieplanowany [[lisä]]-
pomocniczy [[lisä]]-

dodatni dɔˈdatʲɲi adj
dobry lub korzystny positiivinen

dodawanie ˌdɔdaˈvãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus); additio
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1) additio
(rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać additio

dodo ˈdɔdɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus; dodo

dogmat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół dogmi
twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości dogmi

dogodny adj
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom sopiva

dogrywka dɔˈɡrɨfka n
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania jatkoaika

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy lypsää

dojrzałość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od dojrzały kypsyys

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju kypsä
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny kypsä

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła perfekti-

doktor ˈdɔktɔr n
(potocznie, potoczny) lekarz tohtori
stopień naukowy; tohtori

doktorat n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie tohtorinarvo

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii doktriini

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; asiakirja dokumentti

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch jonne
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch jonne

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły täsmälleen

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
wykonany z dużą starannością tarkka
o człowieku: robiący coś starannie tarkka

dolar ˈdɔlar n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $; dollari

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje heittää löylyä kiukaalle

dolina dɔˈlʲĩna n
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu; laakso

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony; dolmen

dolnoniemiecki n
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki; alasaksa

dolomit dɔˈlɔ̃mʲit n
minerał z gromady węglanów; dolomiitti

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
budynek mieszkalny talo koti
placówka społeczna, usługowa lub handlowa talo koti
pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu) koti talo
ród, rodzina, dynastia talo

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym; lastenkoti

dom towarowy n
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep; tavaratalo

domator n
osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne kotikissa

domek z kart ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart n
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe korttitalo
budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki korttitalo

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa; verkkotunnus
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek; verkkotunnus
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność verkkotunnus

dominikanin ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika; dominikaani

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek; domino
kamień do gry (1.1) domino
strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem domino

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
związany z domem, dotyczący domu kotitalous

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych; kukkaruukku

donośny dɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko soinnikas

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?; genetiivi

dopełnienie ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności; objekti
(matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru; komplementti

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające vasta

doping ˈdɔpʲĩŋk n
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości doping

doprawdy particle
podkreślająca prawdziwość oikeasti
wyrażająca zdziwienie oikeasti

dopływ ˈdɔpwɨf n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora sivujoki

doradca n
osoba udzielająca porad neuvonantaja

dorastać v
stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości aikuinen

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym aikuinen

dorsz dɔrʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska; turska

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie täydellisesti
świetnie, w doskonały sposób täydellisesti

doskonałość ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑ n
wyborność, świetność, wybitność, bezbłędność, brak możliwości bycia jeszcze lepszym eksellenssi

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć täydellinen

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś [[viedä]] [[perille]]

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa merkkihenkilö arvohenkilö

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby pääsy

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia saatavilla

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa kirjaimellisesti sananmukaisesti

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś koskea

dotyk ˈdɔtɨk n
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego; käsikopelo

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego koskea

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
uzyskać nową informację saada selville

dowód ˈdɔvut n
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia; koe
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) koe todiste

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo; henkilötodistus

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
osoba kierująca grupą wojskowych; komentaja

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności kokemus

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
mający doświadczenie kokenut

dożylny adj
bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę infuusio

dożywocie ˌdɔʒɨˈvɔʨ̑ɛ n
(potocznie, potoczny) kara dożywotniego pozbawienia wolności; elinkautinen

drabina draˈbʲĩna n
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów; tikapuut tikkaat

dragon ˈdraɡɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny rakuuna

dramat ˈdrãmat n
utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie draama

dramatyczny adj
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego dramaattinen

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
bardzo wysoki budynek pilvenpiirtäjä

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar petoeläin

drastyczny adj
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny drastinen
pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności drastinen

dren n
(elektryczność) jedna z elektrod w tranzystorze polowym nielu

dres drɛs n
wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców verryttelyasu

dreszcz drɛʃʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą; väristys

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie puukenkä

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
wykonany z drewna puinen
(przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny puinen
(przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny puinen
(przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna puinen
(przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu puinen

drewno ˈdrɛvnɔ n
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; puu puutavara

drink drʲĩŋk n
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp. drinkki

drobne ˈdrɔbnɛ n
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety vaihtoraha

drobnomieszczaństwo n
(socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku; pikkuporvaristo

droga ˈdrɔɡa n
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; tie

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności; moottoriliikennetie

drogi ˈdrɔɟi adj
posiadający wysoką cenę kallis

drogowskaz drɔˈɡɔfskas n
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży; tienviitta

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny; dromedaari

drop drɔp n
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających; isotrappi

drozd drɔst n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie; rastas

drozd śpiewak n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus philomelos, gatunek ptaka z rodziny drozdowatych; laulurastas

droździk ˈdrɔʑʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus; punakylkirastas

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową; hiiva hiivasieni
(cukiernictwo) (kulinaria) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie hiiva hiivasieni

drożdżówka drɔʒˈʤ̑ufka n
(kulinaria) małe, słodkie pieczywo drożdżowe; pulla

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945; toinen maailmansota

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki; druidi

druk druk n
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania painate

drukarka druˈkarka n
urządzenie służące do drukowania tulostin printteri

drukarnia druˈkarʲɲa n
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje kirjapaino

drukarz ˈdrukaʃ n
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni; painaja

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
dawać coś do druku, publikować painaa tulostaa
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce tulostaa painaa

drumla ˈdrũmla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki; munniharppu

drut drut n
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy; lanka
przyrząd do robótek ręcznych; neulepuikko

drut kolczasty ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ n
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami; piikkilanka

drużyna druˈʒɨ̃na n
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania joukkue

drwal drval n
człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa; metsuri

drylować drɨˈlɔvaʨ̑ v
(kulinaria) pozbawiać owoce pestek [[poistaa]] [[kivi]]

drzazga ˈḍʒazɡa n
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.) säle

drzemka ˈḍʒɛ̃mka n
krótki sen, przespanie się nokkaunet

drzemlik ˈḍʒɛ̃mlʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej; ampuhaukka

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; puu
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2); puu
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); puu

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
graf przedstawiający koligacje rodzinne sukupuu

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł havupuu

drzeworytnik n
(sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem puunkaivertaja ksylografi

drzeć ḍʒɛʨ̑ v
rwać na części, strzępy repiä

drzwi ḍʒvʲi n
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór ovi

drzym n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Bucconidae; laiskuri

drób drup n
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.) siipikarja

dróżka ˈdruʃka n
wąska droga polna, leśna lub ogrodowa rata

drżeć drʒɛʨ̑ v
trząść się, drgać, dygotać väristä

dualizm n
(filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje dualismi

dubbing ˈdabʲĩŋk n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej; dubbaus

dubelt ˈdubɛlt n
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago media, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; heinäkurppa

dubn dupn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105; dubnium

duch dux n
dusza ludzka sielu
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami; aave
umysł, myśli ludzkie henki

duchowieństwo n
(kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny; papisto

duchowny duˈxɔvnɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną pappi

duchowy duˈxɔvɨ adj
odnoszący się do sfery ducha i duchowości hengellinen

dudek ˈdudɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie; harjalintu

dudziarz ˈduʥ̑aʃ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na dudach säkkipillinsoittaja

dulka ˈdulka n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji; hankain

duma ˈdũma n
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1) ylpeys
poczucie osobistej godności ylpeys
zbyt wysokie mniemanie o sobie ylpeys

dumnie adv
w sposób dumny ylpeästi

dumny ˈdũmnɨ adj
pewny siebie, mający poczucie własnej godności ylpeä

dupa ˈdupa n
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt perse

dupek ˈdupɛk n
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności kusipää

dur dur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj skali muzycznej; duuri

durszlak ˈdurʃlak n
dziurkowana miska do odcedzania lävikkö

dusić ˈduɕiʨ̑ v
(kulinaria) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody hauduttaa
podrażniać drogi oddechowe kuristaa
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach tłumić, powstrzymywać kuristaa
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos kuristaa
ginąć z braku powietrza tukehduttaa

dusza ˈduʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; sielu

duński ˈdũj̃sʲci adj
odnoszący się do Danii lub Duńczyków tanskalainen tanska

duński ˈdũj̃sʲci n
język urzędowy Danii; tanska

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
w wielkiej ilości paljon

duży ˈduʒɨ adj
mający znaczne, wielkie rozmiary suuri
mający wiele elementów suuri
mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki suuri

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.); asema

dwucyfrowy ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
składający się z dwóch cyfr kaksinumeroinen

dwugłowy dvuˈɡwɔvɨ adj
mający dwie głowy kaksipäinen

dwujęzyczność n
posługiwanie się dwoma językami kaksikielisyys

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
o człowieku: mówiący w dwóch językach kaksikielinen
napisany w dwóch językach kaksikielinen
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami kaksikielinen

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć kaksoispiste

dwukrotnie dvuˈkrɔtʲɲɛ adv
dwa razy kahdesti

dwukółka dvuˈkuwka n
(przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach kiesit

dwulicowość ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka kaksinaamaisuus

dwulicowy ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
postępujący według zasad podwójnej moralności kaksinaamainen

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego; pohjukaissuoli

dwusieczna dvuˈɕɛʧ̑na n
(matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy; puolittaja

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy; hiilidioksidi

dwór dvur n
(regionalizm, regionalny) zewnętrze, świeże powietrze luonto
majątek ziemski z dworem (1.3) i innymi zabudowaniami kartano
duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa kartano
siedziba władcy hovi
otoczenie władcy, ludzie przebywający stale lub często na dworze (1.1) hovi

dycha ˈdɨxa n
(zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych kymppi

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć dikotomia
para przeciwstawnych pojęć lub dwie części pewnej klasy przedmiotów dikotomia

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek; diftongi

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
sposób wymawiania wyrazów i zdań, wymowa diktio

dyktator dɨkˈtatɔr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny diktaattori

dyktatura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób; diktatuuri

dyktować v
mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał sanella

dylemat n
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne dilemma
sytuacja wymagająca trudnego wyboru dilemma

dyletant dɨˈlɛtãnt n
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania diletantti

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy; diligenssi

dym dɨ̃m n
produkty spalania zawieszone w powietrzu savu

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
wydzielać dym savuta

dymorfizm n
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.; dimorfismi

dynamika dɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił; dynamiikka

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej; dynamiitti

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii dynastia

dynia ˈdɨ̃ɲa n
(kulinaria) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) kurpitsa
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych; kurpitsa

dyniowy dɨ̃ˈɲɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni kurpitsa
mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej kurpitsa

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy diplomi päästötodistus päättötodistus

dyplomacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi diplomatia

dyptyk ˈdɨptɨk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz diptyykki
(sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba diptyykki

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
osoba zarządzająca jakąś instytucją johtaja

dyrektywa n
wskazówka co do postępowania direktiivi

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny; kapellimestari

dysfagia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie połykania; dysfagia

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych dysforia

dysgrafia dɨzˈɡrafʲja n
częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania; agrafia

dysk dɨsk n
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1) kiekko
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła; kiekko

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych; kovalevy kiintolevy

dyskietka dɨsʲˈcɛtka n
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych; levyke

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
lokal, w którym się takie zabawy odbywają; diskoteekki

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
zachowujący tajemnice i taktowny diskreetti
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru; diskreetti

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym syrjintä

dyskryminować v
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp. diskriminoida

dyskusja dɨsˈkusʲja n
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem; keskustelu

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania; dysleksia lukihäiriö lukivaikeus

dysmorfofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie; dysmorfinen ruumiinkuvan häiriö

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego; jakaminen

dysproz ˈdɨsprɔs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66; dysprosium

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości; dystopia

dysydent dɨˈsɨdɛ̃nt n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant; toisinajattelija
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana; toisinajattelija

dywan ˈdɨvãn n
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi; matto

dywergencja ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola; divergenssi
powstawanie rozbieżności divergenssi
rozbieżność, różnorodność divergenssi

dywersja n
(wojskowość, wojskowy) tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela harhautus

dywidenda ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda n
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji; osinko

dziabka n
(regionalizm poznański) motyka kuokka

dziadek ˈʥ̑adɛk n
ojciec matki isoisä vaari
ojciec ojca isoisä vaari pappa

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów; pähkinänsärkijä

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres aktiviteetti

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
aktywnie uczestniczyć, pracować toimia

działka ˈʥ̑awka n
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę palsta

działo ˈʥ̑awɔ n
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm; kanuuna
(potocznie, potoczny) (literacko) armata kanuuna

dzieciobójstwo ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego; lapsenmurha

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy; lapsuus

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych; lapsi
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia; lapsi

dziedzic ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑ n
osoba, która coś po kimś przejmuje perijä

dziedzictwo n
majątek przejęty po kimś perintökalleus

dziedziczenie ˌʥ̑ɛ̇ʥ̑iˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: dziedziczyć periminen

dziedziczny adj
przekazywany przez przodków lub przejęty od nich perinnöllinen

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci periä
być uprawnionym do takiego otrzymania periä
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka periä

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji; määrittelyjoukko
sfera czyjejś aktywności ala

dziekan n
(dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego dekaani
(kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy; dekaani
(kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów; dekaani
(szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni; dekaani
najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego dekaani

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia; jakolasku

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości jakaa
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.; jakaa
być rozkładalnym na określone części jakautua

dzielna n
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik jaettava

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta; kortteli

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
liczba, przez którą dzielimy inną liczbę jakaja

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie päivälehti

dziennik pokładowy n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu; laivapäiväkirja

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek journalismi

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.; lehtimies journalisti toimittaja

dzienny ˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
dotyczący dnia jako całej doby; mający miejsce w ciągu całego dnia päiväaikainen

dzierzba ˈʥ̑ɛʒba n
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź; lepinkäinen

dziesięcina n
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów; kirkollisvero

dziesięciobój n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów; kymmenottelu

dziesięciokąt n
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych) kymmenkulmio

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
(potocznie, potoczny) młoda, niezamężna kobieta tyttö
partnerka, nieformalna narzeczona tyttöystävä tyttö

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
dziecko płci żeńskiej tyttö

dziewczęcy ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki tyttömäinen

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym neitsyt

dziewictwo n
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą neitsyys neitseellisyys

dzieło sztuki ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci n
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną taideteos

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres od świtu do zmierzchu päivä vuorokausi
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba päivä vuorokausi

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu hyvää huomenta huomenta

dzik ʥ̑ik n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych; villisika

dziki ˈʥ̑ici adj
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach villi

dzikus ˈʥ̑ikus n
osobnik niecywilizowany villi

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych; vesinokkaeläin

dzioborożec ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami; sarvinokka

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś tänään

dziupla ˈʥ̑upla n
otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa; puunkolo

dziura ˈʥ̑ura n
otwór powstały wskutek uszkodzenia kolo kuoppa
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa kolo kuoppa

dziurkacz biurowy ˈʥ̑urkaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach; lävistäjä

dziwaczny ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ adj
cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością outo

dziwić v
powodować odczucie zdumienia yllättää

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym kummallinen

dziwonia ʥ̑iˈvɔ̃ɲja n
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów; punavarpunen

dziób ʥ̑up n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; nokka
przednia część kadłuba statku; keula kokka

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby; ien

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae tikka

dzięcioł białogrzbiety ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌbʲjawɔˈɡʒbʲjɛtɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos leucotos, gatunek średniej wielkości dzięcioła, jeden z pięciu gatunków z rodzaju Dendrocopos występujących w Polsce; valkoselkätikka

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce; palokärki

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła; käpytikka

dzięcioł trójpalczasty ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej; pohjantikka

dzięcioł zielonosiwy n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus canus, gatunek dzięcioła o zielonoszarym upierzeniu; harmaapäätikka

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce; vihertikka

dzięcioł średni ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ˈɕrɛdʲɲi n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos medius, gatunek dzięcioła, zaliczany do tak zwanych dzięciołów pstrych; tammitikka

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce; pikkutikka

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) karhunputki

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem ansiosta

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
składać podziękowanie kiittää

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
…wyrażający wdzięczność kiitos

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
…wyrażający wdzięczność [[kiitos]] [[paljon]]

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk; kello

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
(botanika, botaniczny) Campanula L., roślina o dużych, najczęściej niebieskich kwiatach kello
przedmiot przypominający kształtem dzwon kello

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla; viherpeippo

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
(potocznie, potoczny) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne soida
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk soida
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka soida

dzwonki ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki; kellopeli

dzwonnica ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów; kellotapuli

dąb dɔ̃mp n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych; tammi
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) tammi

dłoń dwɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne; käsi kämmen

dług dwuk n
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy; velka

długi ˈdwuɟi adj
mający znaczny wymiar podłużny (długość) pitkä
trwający znaczny czas pitkä
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. pitkä
(żartobliwie) o człowieku: wysoki pitkä

długo ˈdwuɡɔ adv
przez, na znaczny czas kauan pitkään

długonogi ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi adj
mający długie nogi pitkäjalkainen

długopis dwuˈɡɔpʲis n
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem kynä kuulakärkikynä

długoszpon n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jacanidae; jassana

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
(książkowy) mający długie włosy pitkähiuksinen

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej; pituus

dłuto ˈdwutɔ n
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania; taltta

dźwig ʥ̑vʲik n
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie nostokurki

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka vipu

dźwięczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych soinnillinen
o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu sointuva

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka; ääni

dżakfrut ˈʤ̑akfrut n
(spożywczy) ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego; jakkihedelmä

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec; kastemato liero

dżelada ʤ̑ɛˈlada n
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion; tselada

dżem ʤ̑ɛ̃m n
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem; hillo

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska jihad

dżihadysta ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta n
zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu jihadisti

dżin n
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie djinni

dżinn ʤ̑ʲĩn n
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi henki

dżinsy ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ n
(krawiectwo) spodnie z dżinsu; farkut

dżonka n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu; džonkki

dżul ʤ̑ul n
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J; joule

dżuma ˈʤ̑ũma n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis; rutto

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
wilgotny las tropikalny; viidakko

ebonit n
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne; eboniitti kovakumi

echo ˈɛxɔ n
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni; kaiku

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych; kaikupuhe

echolokacja n
metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego; kaikuluotaus

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu; haahka

edredon okazały ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkaˈzawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria spectabilis, turkan, gatunek kaczki; kyhmyhaahka

edredon okularowy ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkulaˈrɔvɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej; silmälasihaahka

edycja n
wydanie, publikacja editio painos

edyl ˈɛdɨl n
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk; ediili

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane; kasvihuoneilmiö

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek sivuvaikutus

efektywność n
bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku tehokkuus

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny kestävä

egalitaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego; egalitarismi

egida ɛˈɟida n
(mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa; suoja

egipski ɛˈɟipsʲci adj
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu egyptiläinen egypti

egiptolog ˌɛɟipˈtɔlɔk n
specjalista w dziedzinie egiptologii egyptologi

egiryn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6); akmiitti

egocentryzm n
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby itsekeskeisyys
(psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie; itsekeskeisyys

egoizm ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne; itsekkyys

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej tentti

egzamin wstępny ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ n
(szkolnictwo, szkolny) egzamin organizowany przez uczelnię, którego wyniki decydują o przyjęciu na studia pääsykoe

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi tutkia

egzegeta n
(teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne eksegeetti

egzegeza n
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów; eksegeesi

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów kappale

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi; eksosfääri

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) o materii, cząstce: nie złożona z barionów podlegających Modelowi Standardowemu; eksoottinen
niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany eksoottinen
o urlopie, wyjeździe, itp.: spędzany w dalekich krajach eksoottinen
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie eksoottinen

egzotyka n
zespół cech właściwych krajom/regionom o innym klimacie i cywilizacji eksoottisuus eksotiikka

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
istnienie, byt, życie i jego warunki olemassaolo
(filozofia, filozoficzny) rzeczywistość, istnienie, byt olemassaolo

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej; eksistentialismi

einstein ˈajn͇ʃtajn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99; einsteinium

ekierka ɛˈcɛrka n
przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego kolmioviivain

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów eklektinen

eklezjologia n
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła; ekklesiologia

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie; ekliptika

ekolog ɛˈkɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią ekologi

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody; ekologia ympäristötiede

ekologicznie ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób ekologiczny, szanując środowisko naturalne ekologisesti

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody ekologinen

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do gospodarki kansantaloudellinen
związany z ekonomią lub ekonomiką kansantaloudellinen

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
fragment przyrody będący funkcjonalną całością; ekosysteemi

ekran ˈɛkrãn n
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp. kuvaruutu
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje näyttö
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy näyttö

ekscentryczny ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
dziwaczny, odbiegający od normy eksentrinen

ekshibicjonizm ˌɛksçibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym; pröystäilynhalu

ekshumacja n
wydobycie pochowanych ludzkich szczątków; ekshumaatio

ekshumować v
wydobywać pochowane zwłoki kaivaa ylös

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
elegancki lub luksusowy eksklusiivinen
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu eksklusiivinen
przeznaczony dla ograniczonej liczby osób eksklusiivinen

ekspert ˈɛkspɛrt n
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu ekspertti

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych; koe
pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu koe

eksperymentalny ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie kokeellinen
innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego kokeellinen
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy kokeellinen

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki räjäyttää räjähtää

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
rozerwanie się z hukiem; räjähdys

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty; ekspressionismi

ekstaza ɛkˈstaza n
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości; ekstaasi

ekstrapolacja ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane ekstrapolaatio
prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk ekstrapolaatio

ekstrawagancja ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja n
wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego tuhlailu

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
krańcowy, skrajny extreme

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii ekstremismi

eksykator ˌɛksɨˈkatɔr n
rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią; eksikkaattori

ekumenizm n
nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami ekumenia

elegancja ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja n
dobry smak w ubiorze i zachowaniu eleganssi

elektroda ˌɛlɛkˈtrɔda n
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny; elektrodi

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego; elektrolyytti

elektrolityczny adj
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem elektrolyyttinen

elektroliza ˌɛlɛktrɔˈlʲiza n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego elektrolyysi

elektroluminescencja ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) świecenie ciał, wywołane działaniem zmiennego pola elektrycznego; elektroluminesenssi

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu; elektroni

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z elektroniką, opierający się na elektronice elektroninen

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych; elektroniikka

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną; voimala voimalaitos

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; sähkö

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności sähköinen

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi sähköasentaja sähkömies

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
(filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) alkuaine
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela alkuaine
część składowa alkio
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy alkio

elementarz ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
(edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania; aapinen

elf ɛlf n
istota fantastyczna; haltia

elipsa ɛˈlʲipsa n
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; ellipsi
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie; ellipsi

elita ɛˈlʲita n
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku eliitti
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju eliitti

elokwencja n
umiejętność pięknego wysławiania się kaunopuheisuus

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; kauppasaarto
zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa kauppasaarto
zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną kauppasaarto
zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego kauppasaarto

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych; embryologia

emeryt ɛ̃ˈmɛrɨt n
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę eläkeläinen

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku; eläke

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim maastamuutto

emir ˈɛ̃mʲir n
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich emiiri

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
(administracja) terytorium podległe władzy emira emiraatti

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym; tunne

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia; empatia

empatyczny ˌɛ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
wykazujący się empatią, współodczuwaniem empaattinen

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne; empirismi

emu ˈɛ̃mu n
(zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ptaka australijskiego, Dromaius novaehollandiae, jedyny żyjący przedstawiciel rodziny emu (1.1); emu

encefalopatia n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia; aivosairaus

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł; tietosanakirja ensyklopedia

endemiczny adj
występujący tylko na określonym obszarze endeeminen paikallinen

endemit n
(biologia, biologiczny) takson występujący tylko na danym obszarze; kotoperäinen

endometrioza n
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy; endometrioosi

endorfina ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu; endorfiini

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; energia
entuzjazm, chęć do działania energia

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy tarmokas

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
(administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa; enklaavi

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem; entalpia

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach; hyönteistiede

entropia ɛ̃nˈtrɔpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; entropia

entuzjasta ˌɛ̃ntuˈzʲjasta n
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą innostunut

entuzjastycznie adv
z entuzjazmem, w sposób entuzjastyczny innoissaan

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
stan zachwytu czymś; zapał, radość innostus

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów; entsyymi

eoliczny ˌɛɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
(geologia, geologiczny) związany z działalnością wiatru aeolinen

epicentrum n
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi episentri episentrumi

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie; epidemia

epidemiczny adj
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odnoszący się do epidemii epideeminen

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom; epidemiologia

epigenetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badanie dziedziczności pozagenowej epigeneettinen periytyminen

epigraf ɛˈpʲiɡraf n
(historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka; epigrafi

epilepsja ˌɛpʲiˈlɛpsʲja n
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych; epilepsia

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
inskrypcja nagrobna; epitafi hautakirjoitus

epizod ɛˈpʲizɔt n
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) episodi

epoka ɛˈpɔka n
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; ajanjakso
zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury) ajanjakso

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej; eponyymi

epopeja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy poemat epicki; epopea

era ˈɛra n
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; aika
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. geologinen kausi

erb ɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68; erbium

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi; erektio
(książkowy) wzniesienie, zbudowanie lub ufundowanie jakiejś budowli erektio

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący erotyki, seksu aistillinen

erozja ɛˈrɔzʲja n
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; eroosio

errata ɛrˈːata n
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki korjaukset

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi; punasolu

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp. eskatologia

esej n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora; aine

eskadra n
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów; laivue
(wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę; laivue

eskalacja n
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś eskalaatio

eskapizm n
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego eskapismi

eskimoski ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci adj
związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów eskimo

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.; esperanto

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
(kulinaria) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody; espresso

establishment n
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność establishment
(pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju establishment

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna esteettinen

estetyka ɛˈstɛtɨka n
ładny, gustowny wygląd czegoś estetiikka

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Estonii lub Estończyków virolainen eestiläinen

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Estonii; viro

estragon ɛˈstraɡɔ̃n n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek rakuuna

estrogen ɛˈstrɔɡɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy; estrogeeni

estuarium n
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich; estuaari

etan ˈɛtãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego; etaani

etanol ɛˈtãnɔl n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH; etanoli

eter ˈɛtɛr n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; eetteri
(chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; eetteri
w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; eetteri

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków etiopialainen

etiuda ɛˈtʲjuda n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy; etydi
krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.; etydi

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z przynależnością do grupy narodowej etninen

etnocentryzm ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥ n
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji etnosentrisyys

etola ɛˈtɔla n
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych stoola

etruski ɛˈtrusʲci adj
dotyczący Etrurii lub Etrusków etruski

etruski ɛˈtrusʲci n
język Etrusków etruski

etyczny ɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zgodny z zasadami etyki eettinen
związany z etyką, dotyczący etyki eettinen

etyka ˈɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; etiikka

etylen ɛˈtɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) eten etyleeni

eucharystia ɛw.xa.rɨˈsti.a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie; ehtoollinen

eucharystyczny ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią ehtoollinen

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne; eufemismi kiertoilmaus

euforia ɛwˈfɔrʲja n
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia euforia

eukaliptus n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii; eukalyptukset

eunuch n
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec eunukki
mężczyzna z wyciętymi jądrami; eunukki

euro ˈɛwrɔ n
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej; euro

eurocent ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt n
(potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro sentti

europ ˈɛwrɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63; europium

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
dotyczący Europy eurooppalainen

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień; eutanasia

everyman n
(literacko) określenie typu bohatera wywodzącego się ze średniowiecznych moralitetów; protagonista o uniwersalnych cechach, na którego miejscu mógł się postawić każdy; jokamies

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia; evakuointi

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa; evankeliumi

ewangelista n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii; evankelista

ewentualnie adv
w razie zaistnienia pewnych okoliczności vaihtoehtoisesti

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; evoluutio
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś evoluutio
(wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów; evoluutio
trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna evoluutio

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych esoteerinen

fabryka ˈfabrɨka n
produkcyjny zakład przemysłowy tehdas

fabuła n
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym juoni

fagocista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie fagotisti

fagot ˈfaɡɔt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali; fagotti

fajans ˈfajãw̃s n
rodzaj ceramiki wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany; fajanssi

fajerwerk n
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne ilotulitus

fajka ˈfajka n
przedmiot do palenia tytoniu; piippu

fajny ˈfajnɨ adj
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu: ciekawy, interesujący, świetny makee

faks faks n
urządzenie przesyłające drukowany obraz za pomocą łączy telefonicznych; faksi

fakt fakt n
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości; tosiasia

faktura fakˈtura n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży; lasku

fala ˈfala n
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie aalto
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody aalto laine
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; aalto laine

falafel n
(kulinaria) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem; [[falafel]]-[[pulla]]

falanga faˈlãŋɡa n
zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji; falangi

falliczny adj
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu fallinen

fallus ˈfalːus n
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności fallos

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal; aallonmurtaja

falowód faˈlɔvut n
(technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi; aaltojohto

falset n
wysoki rejestr głosu ludzkiego falsetti

fanatyczny adj
charakteryzujący się fanatyzmem fanaattinen

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych fanaattisuus fanatismi

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny ihmeellinen
fikcyjny, zmyślony ihmeellinen

fantazja fãnˈtazʲja n
wyobraźnia mielikuvitus

fantom ˈfãntɔ̃m n
zjawa, przywidzenie aave

farad ˈfarat n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI; faradi

faraon faˈraɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu; faarao

farba ˈfarba n
mieszanina barwników służąca do malowania maali

farerski faˈrɛrsʲci adj
odnoszący się do Wysp Owczych färsaarelainen

farerski faˈrɛrsʲci n
język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych; fääri

farma wiatrowa n
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności tuulipuisto

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków farmakologia

farmakologicznie adv
w sposób farmakologiczny, za pomocą leków farmakologisesti

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii farmakologinen

faryzeusz ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę); fariseus

fasada faˈsada n
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; julkisivu
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego; julkisivu
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz julkisivu
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji; julkisivu

fascynacja n
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś hurma lumous tenho

fasola faˈsɔla n
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; papu

fast food adj
o jadłodajni: serwująca fast food (1.1) pikaruoka

fast food n
(kulinaria) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe; pikaruoka

faszerowany adj
(kulinaria) (gastronomia) przekładany, wypełniony nadzieniem täytetty

faszysta faˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu fasisti

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom fasistinen

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa; fasismi

fatamorgana n
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze; fata morgana

fatwa ˈfatfa n
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk; fatwa

faul fawl n
(sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry, rike

faworyt n
ktoś lubiany, faworyzowany ennakkosuosikki

fałszerz n
osoba, która coś fałszuje väärentäjä

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem; väärä ystävä

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; liittovaltio

federalny adj
dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji liittovaltion

felga ˈfɛlɡa n
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę vanne

fellatio fɛlˈːatʲjɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa; fellaatio

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet; feminismi

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją foinikialainen

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich; foinikialainen

feniks ˈfɛ̃ɲiks n
(mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności; feeniks

fenol ˈfɛ̃nɔl n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH; fenoli

fenomenalizm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje; fenomenalismi

ferm fɛrm n
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100; fermium

fermata fɛrˈmata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy; fermaatti

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie; fermioni

fetyszyzm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z pierwotnych form wierzeń religijnych polegająca na kulcie fetyszy, czyli posążków czy przedmiotów obdarzonych siłą nadprzyrodzoną fetisismi

feudalizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach; feodalismi

feudalny adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem feodaali-

fez fɛs n
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem; fetsi

fideizm fʲiˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym; fideismi

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Fidżi fidži

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci n
język urzędowy Fidżi, fidži

figa ˈfʲiɡa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc figi (1.1) viikuna

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi viikunapuu

figura szachowa n
pionek używany w grze w szachy shakkinappula

fikcja n
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania fiktio

fikcyjny fʲikˈʦ̑ɨjnɨ adj
właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie fiktiivinen

filantrop n
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących filantrooppi

filantropia n
bezinteresowne świadczenie pomocy filantropia

filar ˈfʲilar n
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu pilari
wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji; pilari

filatelista n
kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych postimerkkeilijä

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych; filatelia

filistyński adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei filistealainen

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje kuppi
(potocznie, potoczny) (kulinaria) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1) kuppi

film fʲilm n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór; elokuva

filmować fʲilˈmɔvaʨ̑ v
nagrywać coś kamerą filmową filmata

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego; filologia

filologiczny ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(przymiotnik) od filologia filologinen

filozof fʲiˈlɔzɔf n
specjalista w zakresie filozofii filosofi

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; filosofia

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii filosofinen

filtr fʲiltr̥ n
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości suodatin suodin
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji suodatin suodin
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych suodatin suodin

finansować v
dostarczać finansów rahoittaa

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
dotyczący finansów taloudellinen

finał ˈfʲĩnaw n
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek finaali
koniec, zakończenie finaali

finka ˈfʲĩnka n
(potocznie, potoczny) nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów; puukko

finlandyzacja ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną; suomettuminen

finwal n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus; sillivales

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego; violetti

fiolka ˈfʲjɔlka n
małe, szklane naczynie z zatyczką; lääkepullo

fiord fʲjɔrt n
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd; vuono

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej; orvokki

firma ˈfʲirma n
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo yritys

fitoestrogen n
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu; fytoestrogeeni

fitopatologia ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin fytopatologia

fizjologia n
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów fysiologia

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii fysioterapeutti

fizycznie adv
odnosząc się do zjawisk fizyki fyysisesti

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
dostępny zmysłom fyysinen fysikaalinen
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje fysikaalinen

fizyk ˈfʲizɨk n
naukowiec zajmujący się fizyką fyysikko

fizyka ˈfʲizɨka n
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii; fysiikka

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Finlandia lub Finów, pochodzący z Finlandii suomalainen suomenkielinen

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
ugrofiński język używany przez Finów; suomi

flaga ˈflaɡa n
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu lippu

flaki ˈflaci n
(kulinaria) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny; sisälmykset

flamandzki adj
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii flaami

flamandzki n
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii flaami

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny flegmaattinen

flet flɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; huilu

flirtować v
(przenośnie, przenośnia) czynić zalotne rozmowy oraz kokieteryjne gesty flirttailla

flora ˈflɔra n
(botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych kasvisto

florencki flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci adj
związany z Florencją, dotyczący Florencji firenzeläinen

flota ˈflɔta n
zbiór jednostek pływających; laivasto
zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów ajokalusto

flotylla n
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty. laivue

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9; fluori

fluoryt n
(mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia; fluoriitti

flądra ˈflɔ̃ndra n
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba; kampela

fobia ˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) uporczywy, chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami, zwierzętami lub przedmiotami; fobia

foka ˈfɔka n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny; hylje

fokmaszt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty; fokkamasto

folia ˈfɔlʲja n
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach; folio

folia bąbelkowa n
folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów; kuplamuovi

folk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej; etnomusiikki

folklor ˈfɔlklɔr n
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp. kansanperinne

folklorystyka n
(etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor; folkloristiikka

folkloryzm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych; folklorismi

fondue n
(kulinaria) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw; fondue fondyy

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka; foneemi

fonetyczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki foneettinen

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka; fonetiikka

foniatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się zaburzeniami i leczeniem fonacji człowieka; foniatria

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika; suihkulähde

forma ˈfɔrma n
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu muotti
(kulinaria) naczynie do pieczenia ciast muotti
kondycja fizyczna osoby muotti
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś muotti
zewnętrzny kształt muotti

formatować ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików alustaa
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt alustaa

forsa ˈfɔrsa n
(potocznie, potoczny) pieniądze hillo

fort fɔrt n
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna linnoitus

forteca fɔrˈtɛʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia; linna

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym; flyygeli

fortuna fɔrˈtũna n
los, szczególnie ten dobry kohtalo
wielkie bogactwo kohtalo

forum ˈfɔrũm n
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji foorumi
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat foorumi

fory n
dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji tasoitus

fosa ˈfɔsa n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia; vallihauta

fosfor ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15; fosfori

fosforan n
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego fosfaatti

fotel ˈfɔtɛl n
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami; nojatuoli

fotogeniczny adj
korzystnie wyglądający na zdjęciach valokuvauksellinen

fotograf fɔˈtɔɡraf n
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo; valokuvaaja

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
sztuka wykonywania fotografii (1.1); valokuvaus

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
robić zdjęcie, robić fotografię valokuvata

fotomontaż ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
(fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów; fotomontaasi

foton ˈfɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego; fotoni

fotorealizm n
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością; fotorealismi

fotosynteza n
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła; fotosynteesi

fototranzystor ˌfɔtɔtrãw̃ˈzɨstɔr n
(elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa; fototransistori

frajda ˈfrajda n
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś hupi

frajer ˈfrajɛr n
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane hölmö

frak frak n
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu; frakkitakki

fraktal ˈfraktal n
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury; fraktaali

franciszkanin n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu; fransiskaani

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji ranskalainen ranska

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw; ranska ranskan kieli

francuskojęzyczny frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem francuskim ranskankielinen
spisany, stworzony w języku francuskim ranskankielinen
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim ranskankielinen

frank frãŋk n
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich frangi

frankfurterka ˌfrãŋkfurˈtɛrka n
(kulinaria) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco; nakki

frans frãw̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87; frankium

fregata frɛˈɡata n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; fregatti

fresk frɛsk n
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; fresko

fretka ˈfrɛtka n
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem; fretti

front frɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; edusta

fruktoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów; fruktoosi hedelmäsokeri

frustracja n
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu; frustraatio turhauma

frutarianizm n
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny; fruitarismi

frygijski adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii fryygia

frygijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język frygijski; fryygia

frytka ˈfrɨtka n
(kulinaria) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu; ranskalaiset perunat

frytkownica n
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria) urządzenie do smażenia frytek; rasvakeitin

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem kampaaja

fryzura frɨˈzura n
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób kampaus

fuga ˈfuɡa n
rodzaj formy muzycznej; fuuga
(budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze fuuga

fuksja ˈfuksʲja n
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych; fuksia
fioletowo-czerwony kolor fuksia

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny; säätiö

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń; perusta

fundamentalizm n
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji fundamentalismi

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie funktio
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; funktio
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania; funktio

funkcjonalność ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest funkcjonalne toiminnallisuus

funt fũnt n
(ekonomia, ekonomiczny) waluta niektórych państw naula
anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg; naula

furosemid ˌfurɔˈsɛ̃mʲit n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy furosemidi

futbol amerykański ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci n
(sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły amerikkalainen jalkapallo

futro ˈfutrɔ n
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu nahka
część odzieży (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść nahka
wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan nahka

futurologia n
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii futurologia

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim; futurismi

fuzja ˈfuzʲja n
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe fuusio

gabinet ɡaˈbʲĩnɛt n
pokój przeznaczony do pracy umysłowej työhuone

gad ɡat n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami; matelija

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64; gadolinium

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami; käärmekotka

gadżet ˈɡaʤ̑ɛt n
przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie; hilavitkutin

gafa n
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się moka

gagat ˈɡaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie; gagaatti

gajówka ɡaˈjufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie; lehtokerttu

gal ɡal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31; gallium

galacki adj
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji galatialainen

galaktyczny adj
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki linnunrata

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów; galaksi

galeon ɡaˈlɛɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę; galeoni

galeria ɡaˈlɛrʲja n
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum galleria

galon ˈɡalɔ̃n n
jednostka objętości używana w krajach anglosaskich; gallona
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach; gallona

gama ˈɡãma n
odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku; sävelasteikko

gameta ɡãˈmɛta n
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego; gameetti

garaż ˈɡaraʃ n
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami; autotalli

garb ɡarp n
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem kyttyrä

garbarz ˈɡarbaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór parkitsija

garbus ˈɡarbus n
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen kupla

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
ogół odzieży, ubrań, które się posiada puvusto
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży puvusto

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą halveksua

gardło ˈɡardwɔ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi; kurkku nielu

garnek ˈɡarnɛk n
(kulinaria) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw; kattila ruukku

garnitur ɡarʲˈɲitur n
eleganckie ubranie męskie; puku

garnizon n
(wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania (1.1) varuskunta
(wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu varuskunta

garść ɡarʲɕʨ̑ n
ilość mieszcząca się w garści (1.1) kourallinen

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych; laji

gawial n
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy; gaviaali

gawron ˈɡavrɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu, ale mniejszy od kruka z rodziny krukowatych; mustavaris

gaz ɡas n
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; kaasu
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna kaasu
substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) kaasu

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze; kasvihuonekaasu

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego sinappikaasu

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki; jalokaasu

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża; maakaasu

gazela ɡaˈzɛla n
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa; gazella

gazeta ɡaˈzɛta n
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie; lehti sanomalehti

gazowany adj
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla kaasupitoinen

gałka ˈɡawka n
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu nuppi
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych nuppi

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
(kulinaria) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym; muskotti

gałka oczna n
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół silmämuna

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu oksa

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru; käsisammutin sammutin

gdakać ˈɡdakaʨ̑ v
o kurze: wydawać głos kotkottaa

gdy ɡdɨ conjunction
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego kun

gdy kota nie ma, myszy harcują ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃ proverb
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp. kun kissa on poissa, hiiret hyppivät pöydällä

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację missä jossa

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃ proverb
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje munakasta ei voi tehdä rikkomatta munia

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j
do innego miejsca muualle toisaalle
w innym miejscu muualla toisaalla

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu mitä useampi kokki, sitä huonompi soppa

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce missä tahansa

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
w pewnym miejscu jossakin

geek n
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby; friikki

gejsza ˈɡɛjʃa n
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.; geisha

gejzer ˈɡɛjzɛr n
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą; geysir

gen ɡɛ̃n n
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu; geeni

generacja n
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku sukupolvi

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych; kenraali

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką geneettinen

genialny adj
wybitnie uzdolniony nerokas
znakomity nerokas

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach nero
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent nero

genom ˈɡɛ̃nɔ̃m n
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów; genomi

geodeta ˌɡɛɔˈdɛta n
osoba zajmująca się geodezją maanmittari

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi; geodesia

geofizyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej geofysiikka

geograf ɡɛˈɔɡraf n
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii maantieteilijä

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi; maantiede maantieto geotiede

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z geografią, odnoszący się do geografii maantieteellinen

geolog ɡɛˈɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii geologi

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi; geologia

geologiczny ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z geologią geologinen

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi geometria
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki; geometria

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu; geomorfologia

geopolityczny ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną geopoliittinen

geopolityka n
doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne geopolitiikka

gepard ˈɡɛpart n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych; gepardi

geriatria ɡɛrʲˈjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego; geriatria

german ˈɡɛrmãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32; germanium

gest ɡɛst n
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi ele

getto ˈɡɛtːɔ n
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej getto ghetto
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia getto ghetto
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) getto ghetto
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej getto ghetto

ghul n
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej; ghouli

gibelin n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech; ghibelliini

gibon ˈɟibɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych gibboni

giez ɟɛs n
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie; paarma

giełda ˈɟɛwda n
(ekonomia, ekonomiczny) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe; pörssi

gigabajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych; gigatavu

gigant ˈɟiɡãnt n
(zobacz) olbrzym gigantti

gil ɟil n
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków; punatulkku

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy; giljotiini

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną voimistelu

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii gynekologi

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego; naistentautioppi gynekologia

ginekologiczny ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z ginekologią, dotyczący ginekologii gynekologinen

ginekomastia ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja n
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem naisnisäisyys

gips ɟips n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany; kipsi

gitara ɟiˈtara n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny; kitara

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk; sähkökitara

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze kitaristi

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o lodowcach i lądolodach; glasiologia

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami; gladiaattori

glaukofan n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli; glaukofaani

glin ɡlʲĩn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; alumiini

glina ˈɡlʲĩna n
(geologia, geologiczny) skała osadowa; savi

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie; globalisaatio

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów; ilmaston lämpeneminen

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat maailmanlaajuinen

globus ˈɡlɔbus n
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą; karttapallo

glon ɡlɔ̃n n
Algae, rodzaj organizmów wodnych; levä

glosariusz n
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy asiasanasto

glukoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych; glukoosi rypälesokeri

gluon ˈɡlu<sup>w</sup>ɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca nośnikiem oddziaływań silnych gluoni

gluten n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż; gluteeni

gmina ˈɡmʲĩna n
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego; kunta

gnejs ɡnɛjs n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej; gneissi

gniady ˈɟɲadɨ adj
o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn punaruskea

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt; pesä

gnida ˈɟɲida n
jajo wszy; saivar

gniew ɟɲɛf n
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś; kiukku

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
(kulinaria) wyrabiać (ciasto) vaivata

gnu ɡnu n
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich; gnuu

gnój ɡnuj n
(pospolicie) (rolnictwo, rolniczy) stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby; lanta

go ɡɔ n
rodzaj gry planszowej; go

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie; arvokkuus

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
(szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna tunti
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy kello tunti
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; kello tunti

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach; ulkonaliikkumiskielto

godziny szczytu n
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg ruuhka-aika

gofr ɡɔfr̥ n
(kulinaria) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami; vohveli

gofrownica ˌɡɔfrɔvʲˈɲiʦ̑a n
(kulinaria) maszynka do pieczenia gofrów vohvelirauta

gol ɡɔl n
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób maali

golarka ɡɔˈlarka n
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia; sähköparranajokone

golem ˈɡɔlɛ̃m n
(mitologia, mitologiczny) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich; golem

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą; sääri

golf ɡɔlf n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki; golf

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze ajaa

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
kosz balonu lub sterowca gondoli
wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; gondoli

gong ɡɔ̃ŋk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu; gongi

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos; lähetti

gont n
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych; paanu

googlować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google googlata

goryl ˈɡɔrɨl n
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna; gorilla
(potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany gorilla

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu katkera

gorzyk n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Pipridae; tanssija

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie kuuma

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃; kuume
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego kuume

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
osoba przyjmująca gości isäntä

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi kotirouva emäntä

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
przyrządzać ciepłą potrawę keittää

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
skończony, wykonany valmis
chętny i zdolny do zrobienia czegoś valmis
przygotowany do czegoś, na coś valmis

gotówka ɡɔˈtufka n
pieniądze w postaci banknotów lub monet käteinen

gołobrody adj
(przestarzałe, przestarzały) o chłopaku nie golący się jeszcze siloposkinen

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu); iljanne

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach; kyyhky pulu

gołąbek ɡɔˈwɔ̃mbɛk n
(kulinaria) danie z ryżu i mielonego mięsa zawiniętego w liście kapusty; kaalikääryle

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi kyyhkyslakka

gościnność n
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom vieraanvaraisuus

gość ɡɔɕʨ̑ n
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. vieras

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; neilikka

gra ɡra n
(sport, sportowy) mecz peli
zabawa według ustalonych reguł; peli leikki kisa

grab ɡrap n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; valkopyökki
drewno grabu (1.1) valkopyökki

grabarz ˈɡrabaʃ n
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych; haudankaivaja

grabie ˈɡrabʲjɛ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia; harava

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi haravoida

gracz ɡraʧ̑ n
uczestnik gry lub zawodów pelaaja

grad ɡrat n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; rae raesade
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę rakeet

graf ɡraf n
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami; graafi

grafem n
najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma; grafeemi

grafen ˈɡrafɛ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka; grafeeni

graffiti ɡrafˈfʲitʲi n
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie; graffiti

grafit n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych; grafiitti

grafologia n
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu; grafologia

grafoskop ɡraˈfɔskɔp n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie); piirtoheitin

gram ɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma; gramma

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką kieliopillinen
zgodny z regułami gramatyki kieliopillinen

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem języka, kielioppi

granat ˈɡrãnat n
(spożywczy) owoc granatowca granaattiomena

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty; granaattiomena

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski; tummansininen

graniastosłup ˌɡrãɲaˈstɔswup n
(matematyka, matematyczny) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe; prisma

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.; raja

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
mieć wspólną granicę, sąsiadować rajautua

granit ˈɡrãɲit n
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa; graniitti

grappa ˈɡrapːa n
(kulinaria) wódka z winogron (i ich pestek) grappa

grasica n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania; kateenkorva

grasować ɡraˈsɔvaʨ̑ v
dokonywać napadów, gwałtów na określonym terenie vaania

gratulacja ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja n
wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu onnittelu

gratulacje interjection
wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia onnea

gratulacje n
wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby onnitteleminen

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
składać wyrazy uznania onnitella

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę; gravitaatio painovoima

grawiton n
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego gravitoni

grać ɡraʨ̑ v
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp. soittaa
o przedmiocie: wydawać dźwięki soittaa
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego soittaa
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie soittaa

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków kreikkalainen kreikka

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
język Greków i po części Cypryjczyków; kreikka kreikkalainen

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych; greippi

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci adj
od Grenlandia grönlantilainen

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły; hauta

groch ɡrɔx n
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; herne

grochówka ɡrɔˈxufka n
(kulinaria) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem; hernekeitto

grog ɡrɔk n
(kulinaria) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier; grogi

gromada ɡrɔ̃ˈmada n
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba; galaksijoukko

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych; kärppä

gros ɡrɔ ɡrɔs n
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki; krossi

grota ˈɡrɔta n
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie; luola

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny groteski

groźba ˈɡrɔʑba n
zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd. uhkaus

groźny ˈɡrɔʑnɨ adj
taki, który wzbudza strach julma raivokas raivopäinen

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku; nokkavarpunen

grubość n
wymiar w krótszej osi paksuus

gruby ˈɡrubɨ adj
otyły lihava paksu

gruchacz n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Psophiidae; kyssäkurki

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju; rauhanen

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); joulukuu

grupa ˈɡrupa n
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego ryhmä joukko
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze ryhmä joukko
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie ryhmä joukko

grupa docelowa n
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt; kohderyhmä

grupa krwi n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych veriryhmä

grupa śmierci ˈɡrupa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
(sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta kuolemanlohko

grusza ˈɡruʃa n
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych; päärynäpuu
(technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1) päärynäpuu

gruszka ˈɡruʃka n
(spożywczy) owoc gruszy; päärynä

gruszyczka n
(botanika, botaniczny) Pyrola L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; talvikki

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami georgia georgialainen

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
język urzędowy Gruzji; georgialainen georgia

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca; tuberkuloosi

gryf ɡrɨf n
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła; aarnikotka

gryka ˈɡrɨka n
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną; tattari

grymas ˈɡrɨ̃mas n
wykrzywienie twarzy irvistys

grynszpan ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji; patina
niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1) patina

grypa ˈɡrɨpa n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego; influenssa flunssa

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
ssak z rzędu Rodentia; jyrsijä

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
zatapiać w czymś zęby purra

grzanka ˈɡʒãnka n
kawałek pieczywa przyrumieniony z obu stron krutonki

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; kampa
(zoologia, zoologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów harja

grzech ɡʒɛx n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii; synti

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu helistin

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona; kalkkarokäärme

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
uprzejmy sposób zachowania kohteliaisuus

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy; sieni
(potocznie, potoczny) owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor sieni
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu sieni

grzybnia n
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów; sienirihmasto

grzywa ˈɡʒɨva n
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi harja

grzywka ˈɡʒɨfka n
włosy przycięte tak, że spadają na czoło otsatukka

grzywna n
kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne sakko

grzęda ˈɡʒɛ̃nda n
poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe nukkumapaikka

grób ɡrup n
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły; hauta

grążyca ɡrɔ̃w̃ˈʒɨʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya sotka

guano ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ n
wyschłe odchodów ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz; guano

gubernator n
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach; kuvernööri

gubernatorski adj
odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem kuvernööri

gubernia n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych; kuvernementti

gulasz n
(kulinaria) (spożywczy) rodzaj mięsnego ragoût; gulassi

guma ˈɡũma n
rodzaj rozciągliwego tworzywa; kumi
(potocznie, potoczny) prezerwatywa kumi

guma do żucia n
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia; purukumi

gumka ˈɡũmka n
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru; kumi

guru ˈɡuru n
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku guru
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu; guru

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach; pahkasika

guzik ˈɡuʑik n
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; nappi
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk nappi

gułag ˈɡuwak n
system obozów pracy przymusowej w ZSRR; vankileiri

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela takuu
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad); takuu
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś takuu

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba dopuszczająca się gwałtu raiskaaja

gwałt ɡvawt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej; raiskaus

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
nagły, szybki raju

gwelf n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech; guelfi

gwiazda ˈɡvʲjazda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; tähti
sławna osobistość w danym środowisku tähti

gwiazda Dawida n
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela; daavidintähti

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba; tähdistö

gwint n
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali kierre

gwintownik ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik n
narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych; kierteitystappi

gwizd n
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór vihellys

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie viheltää

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza; pilli

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów; naula

gzyms ɡzɨ̃ms n
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową; korniisi

góra ˈɡura n
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu; vuori vuoristo

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu; jäävuori

góral ˈɡural n
człowiek pochodzący z gór; vuoristolainen

góralek n
(zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych tamaani

górnictwo n
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu; kaivostoiminta

górniczek ɡurʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Eremophila alpestris, gatunek ptaka z rodziny skowronków, zamieszkuje tundrę oraz strefy alpejskie gór: Eurazji, Afryki Północnej i Ameryki; tunturikiuru

górnik ˈɡurʲɲik n
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin kaivosmies

gówniany ɡuvʲˈɲãnɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy paska
(wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) dotyczący gówna, charakterystyczny dla gówna paska

gówno ˈɡuvnɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał paska
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego paska

göteborski ˌɡøːtɛˈbɔrsʲci adj
odnoszący się do Göteborga göteborgilainen

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; pesusieni sieni
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne; pesusieni sieni

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki; telkkä

gągołek n
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański; pikkutelkkä

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; perhostoukka
metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie perhosen toukka

gąsior ˈɡɔ̃w̃ɕɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi hanhi

gęba ˈɡɛ̃mba n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta turpa

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej; merihanhi

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków; kananliha

gęstość zaludnienia ˈɡɛ̃w̃stɔʑʥ̑ ˌzaludʲˈɲɛ̇̃ɲa
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²; väestöntiheys

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
(o płynach) skondensowany tiheä
(o włosach lub sierści) bujny sakea
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie paksu

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; hanhi
(kulinaria) potrawa z mięsa gęsi (1.2) rzadziej (1.1) hanhi
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona hanhi

gęś białoczelna ˈɡɛ̃w̃ʑ ˌbʲjawɔˈʧ̑ɛlna n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser albifrons, gatunek gęsi; tundrahanhi

gęś krótkodzioba ˈɡɛ̃w̃ɕ ˌkrutkɔˈʥ̑ɔba n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser brachyrhynchus, gatunek gęsi; lyhytnokkahanhi

gęś mała ˈɡɛ̃w̃ɕ ˈmawa n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser erythropus, gatunek gęsi; kiljuhanhi

gładki ˈɡwatʲci adj
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości sileä

gładko adv
bez nierówności sujuvasti

gładzica ɡwaˈʥ̑iʦ̑a n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego; punakampela

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni silittää

głasnost ˈɡwasnɔst n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa; glasnost

głaz ɡwas n
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji; järkäle

głaz narzutowy n
(geologia, geologiczny) fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód; siirtolohkare

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny nälkäinen

głos ɡwɔs n
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania äänestys ääni
dźwięk wydawany przez istoty żyjące ääni
prawo / pozwolenie przemawiania ääni
zdanie, osąd, opinia ääni
zdolność wydawania dźwięku (1.1) ääni

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś ääni

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania äänestää

głowa ˈɡwɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; pää nuppi hamara

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący; punasotka

głowonóg n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków; pääjalkainen

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej; kovaääninen

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
taki, który jest dobrze słyszalny kovalla

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić kuuromykkä

głuchota ɡwuˈxɔta n
utrata zdolności słyszenia; kuurous

głuchy ˈɡwuxɨ adj
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu kuuro

głupi ˈɡwupʲi adj
niemądry, ograniczony intelektualnie tyhmä

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna narri

głupota ɡwuˈpɔta n
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia älyttömyys

głuptak ˈɡwuptak n
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych; suula

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem; metso

głuszek ˈɡwuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych; vuorisirkku

głód ɡwut n
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; nälkä

głóg ɡwuk n
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; orapihlaja

główny ˈɡwuvnɨ adj
pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy pää-

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu syvä
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia syvä

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
daleko w głębi syvään

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza syvyys

habit ˈxabʲit n
ubiór zakonny; kaapu

hadron ˈxadrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków; hadroni

hafn xafn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72 hafnium

haft xaft n
dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie; kirjonta

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
tworzyć nićmi wzór na materiale kirjailla

hagiografia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego; hagiografia

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie; haiku

hak xak n
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp. koukku

haker ˈxakɛr n
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską; hakkeri

hala odlotów n
duże pomieszczenie, w którym odbywa się odprawa pasażerów przed odlotem samolotu lähtöaula

halabarda ˌxalaˈbarda n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu; hilpari

halibut xaˈlʲibut n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym; ruijanpallas

halka ˈxalka n
część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę; alushame

hamak ˈxãmak n
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko; riippumatto

hamburczyk n
mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga hampurilainen

hamburger xãmˈburɡɛr n
(kulinaria) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło; hampurilainen

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca jarruttaa

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny; jarru

hamza n
arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe; hamza

handel ˈxãndɛl n
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych; kaupankäynti kauppa

handel ludźmi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie; ihmiskauppa

handlarz ˈxãndlaʃ n
osoba zajmująca się drobnym handlem kauppias

handlowiec n
(handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem kauppias

hangar ˈxãŋɡar n
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych); hangaari lentokonehalli

hapax legomenon n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko jednokrotnie w pewnym utworze lub danym zbiorze wypowiedzi (korpusie), czasem stworzone dla doraźnej potrzeby; hapax legomenon

haplologia ˌxaplɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie; tavuheitto

haptyczny xapˈtɨʧ̑nɨ adj
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp. haptinen

hardware n
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera laitteisto

harem ˈxarɛ̃m n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; haaremi
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1) haaremi

harfa ˈxarfa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta; harppu

harmonia xarˈmɔ̃ɲja n
ład harmonia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element dzieła muzycznego; harmonia

harmonijny adj
płynny, rytmiczny, melodyjny harmoninen

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia; aikataulu

harpun ˈxarpũn n
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie; harppuuna

harówka xaˈrufka n
bardzo ciężka praca raadanta

has xas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108; hassium

haszysz ˈxaʃɨʃ n
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich; hasis

hasło ˈxaswɔ n
tajny wyraz lub ciąg znaków salasana

hau xaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa hau vuh rauf

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego; haupitsi

hawajski xaˈvajsʲci adj
związany z Hawajami, dotyczący Hawajów havaijilainen

hawajski xaˈvajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach havaiji

hazard ˈxazart n
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los; uhkapeli

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy uhkapeluri

hałas ˈxawas n
głośne, uciążliwe dźwięki; melu

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
powodujący hałas meluisa

hańba ˈxãɲba n
(książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru häpeä

heavy metal n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki); heavy metal

heban ˈxɛbãn n
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej; eebenpuu

hebanowy adj
wykonany z hebanu, dotyczący hebanu eebenpuinen

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
związany z Hebrajczykami heprea

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich; heprea

hedonizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia hedonismi

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś hegemonia

hej xɛj interjection
zwrócenie czyjejś uwagi hei
powitanie hei

heksan ˈxɛksãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz; heksaani

hektar ˈxɛktar n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych); hehtaari

hel xɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2; helium

heliosfera ˌxɛlʲjɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego (zwykle w liczbie pojedynczej) heliosfääri

hellenista n
znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki hellenisti

helleński adj
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów helleeninen

helota n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy helotów czyli ludności niewolnej w społeczeństwie Sparty, stanowiącej własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty helootti

helsiński xɛlˈsʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Helsinki helsinkiläinen

hematyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III); hematiitti

hemofilia n
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości; hemofilia verenvuototauti

hemofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią hematofobia

hemoliza ˌxɛ̃mɔˈlʲiza n
(biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów; hemolyysi

henna ˈxɛ̃nːa n
(botanika, botaniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów; henna

henr xɛ̃nr n
jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H; henry

hentai ˈxɛ̃ntaj n
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne; hentai

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny; hepariini

heptan ˈxɛptãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz; heptaani

heraldyka n
nauka o herbach i rodach szlacheckich; heraldiikka vaakunaoppi

herb xɛrp n
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe vaakuna

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty teehuone

herbata xɛrˈbata n
napój, napar z herbaty (1.2); tee
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3) tee
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2); tee

herbicyd xɛrˈbʲiʦ̑ɨt n
(rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów; kasvimyrkky

herc xɛrʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz; hertsi

herezja xɛˈrɛzʲja n
(przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów harhaoppi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; harhaoppi

hermeneutyka n
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich; hermeneutiikka

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek; heroiini

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach; herpetologia

heterogeniczny adj
(chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych heterogeeninen
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze heterogeeninen
(chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz epäyhtenäinen

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej heteroseksuaalisuus

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej heteroseksuaalinen

hetman ˈxɛtmãn n
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku; kuningatar

hetycki adj
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii heetti

hetycki n
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich; heetti

heurystyka xɛwˈrɨstɨka n
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez; heuristiikka

hełm xɛwm n
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami; kypärä

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm; punapäänarsku

hiacynt ˈçjaʦ̑ɨ̃nt n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; hyasintti

hidżab ˈçiʤ̑ap n
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą; hijab

hiena ˈçjɛ̃na n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną; hyeena

hierarchia çjɛˈrarçja n
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; hierarkia

hierarchiczny adj
taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią hierarkkinen

hieroglif çjɛˈrɔɡlʲif n
starożytne egipskie pismo obrazkowe; hieroglyfi

higiena çiˈɟɛ̃na n
dbanie o czystość ciała hygienia

higieniczny adj
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia hygieeninen

higroskopijność ˌçiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci; hygroskooppisuus

higroskopijny adj
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej hygroskooppinen

hindi ˈçĩndʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii hindi

hinduizm çĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim; hindulaisuus

hiperbola ˌçipɛrˈbɔla n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk; hyperbola
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; hyperbeli

hipergamia n
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków hypergamia

hipergrafia n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania hypergrafia

hiperonim ˌçipɛrˈɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”; yläkäsite

hiperseksualność n
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych; hyperseksuaalisuus

hipnoza n
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen hypnoosi

hipochondria n
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości hypokondria

hipochondryczny ˌçipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ adj
związany z hipochondrią lub hipochondrykami luulosairas

hipodrom n
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta hippodromi

hipoglikemia n
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej hypoglykemia

hipokryta ˌçipɔˈkrɨta n
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa ulkokullattu

hipokryzja ˌçipɔˈkrɨzʲja n
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle; tekopyhyys

hipomania ˌçipɔ̃ˈmãɲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością hypomania

hiponim çiˈpɔ̃ɲĩm n
wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina” alakäsite hyponyymi

hipopotam ˌçipɔˈpɔtãm n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia; virtahepo

hipotetyczny adj
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia hypoteettinen

hirsutyzm çirˈsutɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet; hirsutismi

histerektomia n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy; kohdunpoisto

histereza ˌçistɛˈrɛza n
zjawisko zależności aktualnego stanu układu od stanów w poprzedzających chwilach; hystereesi

histeria çiˈstɛrʲja n
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie; hysteria

histologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach histologia

historia çiˈstɔrʲja n
nauka zajmująca się badaniem przeszłości; historia
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia historia

historiozofia ˌçistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia; historianfilosofia

historyczny ˌçistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość historiallinen

historyk çiˈstɔrɨk n
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów historioitsija

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci adj
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów espanjalainen espanja

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci n
romański język używany m.in. w Hiszpanii; espanja espanjalainen

hobbit ˈxɔbbʲit n
(fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała; hobitti

hobby ˈxɔbbʲi n
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie harrastus

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania jalostaa

hodowca xɔˈdɔfʦ̑a n
osoba prowadząca hodowlę (zwierząt, roślin) jalostaja

hojny ˈxɔjnɨ adj
(książkowy) udzielający czegoś, obdarzający czymś chętnie i obficie antelias

hokej ˈxɔkɛj n
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika; maahockey

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku; jääkiekko

hokus-pokus ˌxɔkuˈs‿pɔkus n
magiczna formuła, którą posługiwano się jako zaklęciem (często w baśniach) hokkuspokkus

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
związany z Holandią, dotyczący Holandii hollantilainen

holm xɔlm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67; holmium

holocen xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n n
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi; holoseeni

holonim xɔˈlɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. "armia" w stosunku do słowa "dywizja" holonyymi

holować xɔˈlɔvaʨ̑ v
ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu hinata

holownik xɔˈlɔvʲɲik n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek; hinaaja

homar ˈxɔ̃mar n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; hummeri

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę; homeopatia

homeopatyczny adj
związany z homeopatią, właściwy homeopatii homeopaattinen

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu homeostaasi

homiletyka n
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań; homiletiikka

homilia n
tekst wygłoszonej (1.1) saarna
w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon; saarna

homo- ˈxɔ̃mɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity homo- sama- saman-

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów; homofobia

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu homonymia

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci homoseksuaalisuus homous

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu homoseksuaalinen

hoplita xɔˈplʲita n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze; hopliitti

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe; hormoni

hormon stresu n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon (głównie kortyzol, adrenalina, noradrenalina i kortykotropina) wydzielany przez organizm w odpowiedzi na stres lub zagrożenie i mający mobilizować do poradzenia sobie w trudnej sytuacji stressihormoni

horoskop xɔˈrɔskɔp n
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię horoskooppi

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię; horisontti
zwykle w lm: (przenośnie, przenośnia) możliwości, perspektywy, plany na przyszłość horisontti

horyzont zdarzeń n
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji; tapahtumahorisontti

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
taki, który ma poziomy kierunek vaakasuora

hosanna interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja; hoosianna

hospicjum n
zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym saattohoito

hospitalizacja ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja n
umieszczenie pacjenta w szpitalu sairaalahoito

hostia ˈxɔstʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji; ehtoollisleipä

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
(kulinaria) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami; nakkisämpylä

hotel ˈxɔtɛl n
budynek do czasowego pobytu za opłatą; hotelli

hrabia ˈxrabʲja n
tytuł szlachecki; kreivi

hrabina xraˈbʲĩna n
żona hrabiego kreivitär

hrabstwo ˈxrapstfɔ n
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; kreivikunta
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych kreivikunta

hrywna ˈxrɨvna n
waluta Ukrainy; grivna

hulajnoga ˌxulajˈnɔɡa n
prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi potkulauta

humanista n
przedstawiciel humanizmu humanisti

humanizm n
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie humanismi
postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością humanismi

hummus n
(kulinaria) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie; hummus

humor ˈxũmɔr n
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości huumori
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry huumori

humorystyczny adj
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy humoristinen

humus n
(geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów; humus

huragan xuˈraɡãn n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym; hurrikaani hirmumyrsky

huśtawka xuɕˈtafka n
przyrząd do bujania dzieci; keinu

hydrant ˈxɨdrãnt n
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych; paloposti

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ adj
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą hydraulinen

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania putkiasentaja

hydraulika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii; hydrauliikka

hydrobiologia ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi; hydrobiologia

hydrochinon n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący; hydrokinoni

hydroliza n
(chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody; hydrolyysi

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie; hydrologia vesitiede

hydroponika ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika n
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie; hydroviljely

hydrostatyka ˌxɨdrɔˈstatɨka n
nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności; hydrostatiikka

hymn xɨ̃mn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei; hymni

i i conjunction
…łączący słowa i zdania równorzędne ja
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach) ja

i tak dalej adv
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia ja niin edelleen

i/lub i‿ˈlup conjunction
łącznik pomiędzy warunkami które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie tai

ibis ˈibʲis n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae; iibis

ich ix pronoun
3 (osoba) lm heidän

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach; iktyologia

idea iˈdɛa n
myśl przewodnia; idea
pomysł idea

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny ideaali

ideał n
doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień ideaali

identyfikować v
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest identifioida

ideogram n
znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie; ideogrammi

ideolog n
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii ideologi

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego ideologia

idiolekt iˈdʲjɔlɛkt n
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy; idiolekti

idiom ˈidʲjɔ̃m n
zwrot charakterystyczny dla danego języka, niemożliwy do dosłownego przetłumaczenia na inny język idiomi

idiosynkrazja n
(psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację idiosynkrasia

idiota iˈdʲjɔta n
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak idiootti

ido ˈidɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto; ido

idol ˈidɔl n
osoba, którą się podziwia esikuva
figura bóstwa esikuva

iglica iɡˈlʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) długi, wąski stożek zwieńczający wieżę suippotorni

iglicznia iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele; särmäneula

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu; iglu

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
pomijać, nie zwracać uwagi [[ei]] [[ottaa huomioon]]

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować leikkiä tulella

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach; olympiakisat olympialaiset

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów; iguaani

igła ˈiɡwa n
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym końcu, najczęściej wykonany z metalu; neula neulanen

ikona iˈkɔ̃na n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; ikoni

ikra ˈikra n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb mäti

ile ˈilɛ interrogativePronoun
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze montako
używany do pytania o wielkość paljonko

ile ˈilɛ pronoun
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze montako
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś paljonko

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego tulo

iloraz iˈlɔras n
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia osamäärä

ilościowy adj
dotyczący ilości kvantitatiivinen määrällinen

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
liczba określająca objętość lub masę; määrä

iluzja n
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie illuusio

imadło ĩˈmadwɔ n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu; ruuvipenkki

imam ˈĩmãm n
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny; imaami

imbir ˈĩmbʲir n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii; inkivääri
(kulinaria) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku inkivääri

imieniny ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ n
dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu nimipäivä

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba kaima

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek; partisiippi

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim maahanmuutto

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim maahanmuuttaja siirtolainen immigrantti

imię ˈĩmʲjɛ n
imię (1.1) i nazwisko nimi
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp. nimi etunimi

immunitet n
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom syytesuoja

impala ĩmˈpala n
(zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy; impala

impeachment n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe; virkasyyte

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy keisari

imperializm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium imperialismi

imperialny adj
dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium brittiläinen

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje keisarikunta

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie; sovellus

imponujący adj
wzbudzający uznanie i zachwyt vaikuttava

importować v
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów tuoda maahan

impotencja ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego; impotenssi

impresjonizm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku; impressionismi

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
w innym przypadku toisin

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
uroczyste zapoczątkowanie astuminen

ind ĩnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49; indium

indeterminizm n
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków; indeterminismi

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację indoeurooppalainen

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei; indoktrinaatio

indoktrynować v
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię aivopestä

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Indonezja indonesialainen

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci n
język urzędowy Indonezji indonesia

indygo n
kolor ciemnobłękitny indigo

indygokarmin ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny; indigokarmiini

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
związany z Indiami, dotyczący Indii intialainen

indyk ˈĩndɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; kalkkuna

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie; infektio

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen; inflaatio

infografika n
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie infografiikka

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie informaatio tieto

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką tietojenkäsittelytieteilijä

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji; tietotekniikka

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia; infrastruktuuri

ingerencja ˌĩŋɡɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
wpływ na coś, mieszanie się do jakiejś sprawy, interweniowanie, wtrącanie się häirintä

ingryjski adj
związany z Ingrią, dotyczący Ingrii isuri

inguski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język inguski; inguuši

iniekcja n
(medycyna, medyczny) zastrzyk injektio

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem); inkunaabeli

inkwizycja ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku; inkvisitio

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
nie ten, jakiś odmienny muu toinen

innymi słowy ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ
inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach toisin sanoen

inozytol n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli; inositoli

inscenizacja ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie näytös

inspirować v
dostarczać natchnienia innoittaa

instalacja ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja n
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów; asennus
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów asennus
(technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość asennus

instalator n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowywujący go do użytkowania asennusohjelma
(technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację asentaja

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; instrumentti
(technologia, technika, techniczny) narzędzie instrumentti
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny soitin instrumentti

instrument muzyczny n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych; musiikki-instrumentti

instrumentalny adj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu instrumentaalinen

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji vaisto

instynktowny ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ adj
(przymiotnik) od: instynkt vaistomainen

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych; ammattikorkeakoulu

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; insuliini

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości) integraatio

intelektualista n
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe älymystö

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji; älykkyys äly

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
odznaczający się inteligencją älykäs

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
chęć, zamiar aie

interakcja ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja n
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń vuorovaikutus

interaktywny ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ adj
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła interaktiivinen

intercyza ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej avioehto

interdyscyplinarny ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ adj
dotyczący kilku dyscyplin naukowych tieteidenvälinen

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
ciekawy, zajmujący mielenkiintoinen

interfejs ĩnˈtɛrfɛjs n
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat käyttäjäliittymä
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu käyttäjäliittymä
(technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji; käyttäjäliittymä

interfejs użytkownika ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika n
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem; käyttäjäliittymä

interferencja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal interferenssi

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy; interlingua

internista ˌĩntɛrʲˈɲista n
lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych sisätautilääkäri

interwał ĩnˈtɛrvaw n
odległość między wysokościami dwóch dźwięków; aika

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel interventio

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań; intonaatio
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew; intonaatio
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym; intonaatio

introligator ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr n
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw; kirjansitoja

intronizacja n
wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego kruunaus

intryga ĩnˈtrɨɡa n
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu juoni juonittelu

intymny ĩnˈtɨ̃mnɨ adj
mocno osobisty intiimi

inulina n
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek; inuliini

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji sijoittaja

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego; investointi

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne; insinööri

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi tekniikka

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii; sinappikaasu

irański iˈrãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Iran iranilainen

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
język celtycki używany przez Irlandczyków; iiri

ironia iˈrɔ̃ɲja n
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą; ironia

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego ironinen

iryd ˈirɨt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77 iridium

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
denerwować się, wpadać w irytację kiusata

iskra ˈiskra n
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości kipinä

islam ˈislãm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa; islam

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu islamisaatio

islamizm isˈlãmʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa; islamismi

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów; islamofobia

islamski isˈlãmsʲci adj
związany z islamem, dotyczący islamu islamilainen

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków islantilainen islanti

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
język urzędowy Islandii; islanti

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja olemassaolo
wyodrębniona całość, istota, byt olio

iterb ˈitɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70; ytterbium

itr itr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39; yttrium

iworyjski ˌivɔˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Wybrzeże Kości Słoniowej, wywodzący się z Wybrzeża Kości Słoniowej norsunluurannikkolainen

izba ˈizba n
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach kamari

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej isoglossi

izolator n
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem eriste
materiał izolujący eriste

izolować v
pokrywać izolacją eristää

izometryczny adj
(matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami isometrinen

izotop iˈzɔtɔp n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów; isotooppi

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
odnoszący się do państwa Izrael israelilainen

iść iɕʨ̑ v
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem mennä

ja ja personalPronoun
pierwsza osoba liczby pojedynczej minä

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
(spożywczy) owoc jabłoni omena

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn) aataminomena

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
drzewo, na którym rosną jabłka; omenapuu

jacht jaxt n
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu; jahti huvipursi

jacuzzi ʤ̑aˈkuzʲi n
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki; poreallas poreamme

jad jadɨ jat n
substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu; myrkky

jadalnia jaˈdalʲɲa n
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków ruokasali

jadalny jaˈdalnɨ adj
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć syömäkelpoinen syötävä

jadowity adj
zawierający jad, trujący myrkyllinen

jagnię ˈjäɟɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode owcy; karitsa

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) karitsa
(kulinaria) potrawa z jagnięciny (1.1) karitsa

jagoda jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona; marja

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca; jaguaari

jaja ˈjäja n
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra muna

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(kulinaria) smażona potrawa z wymieszanych jajek; munakokkeli

jajko ˈjäjkɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce muna

jajnik ˈjäjɲik n
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy; munasarja

jajo ˈjäjɔ n
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka; munasolu
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; muna

jajogłowy n
(żartobliwie) lub (ironicznie) inteligent, intelektualista; valopää

jajowód jäˈjɔvut n
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika; munanjohdin

jak jak n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców; jakki

jak jak pronoun
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu miten kuinka
…używany w pytaniach o sposób lub stan kuinka miten

jak cię widzą, tak cię piszą ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃ proverb
ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu vaatteet tekevät miehen

jak grom z jasnego nieba ˈjaɡ ˈːrɔ̃m zʲ‿jasˈnɛɡɔ ˈɲɛba adv
(przenośnie, przenośnia) niespodziewanie, szybko, nagle kuin salama kirkkaalta taivaalta

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój mitä kuuluu

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa aivan kuin

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany eräs

jako ˈjakɔ preposition
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot -na

jakościowy adj
odnoszący się do jakości, związany z jakością laadullinen

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu laatu

jamnik ˈjãmʲɲik n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; mäyräkoira

jamraj ˈjãmraj n
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę; pussimäyrä

japonistyka n
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię [[Japanin]] [[tutkimus]]

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków japanilainen japani

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
język używany w Japonii; japani japanilainen

jard n
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra jaardi

jarmułka n
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów; kipa

jarmuż ˈjarmuʃ n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach; lehtikaali

jarzmo ˈjaʒmɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów ies
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; ies

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach; pyy

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach; pihlaja

jaskier ˈjasʲcɛr n
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; leinikki
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) leinikki

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka; luola

jaskółka jaˈskuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie; pääsky

jasnowidz jasˈnɔvʲiʦ̑ n
człowiek zdolny pozazmysłowo przewidywać zdarzenia z przyszłości lub odtwarzać przeszłe wydarzenia näkijä

jasny ˈjasnɨ adj
(potocznie, potoczny) zrozumiały, prosty, oczywisty selvä
o kolorze: mało intensywny selvä
pełen światła, słońca, nie zaciemniony selvä

jaspis ˈjaspʲis n
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną; jaspis

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych; haukka

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach; lisko sisilisko

jazda ˈjazda n
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji ajo

jazgarz ˈjazɡaʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych; kiiski

jazz ʤ̑ɛs n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych; jazz jatsi

jałmużna jawˈmuʒna n
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania almu

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.; kataja

jałówka jaˈwufka n
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów hieho

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny oliwkowatych; jasmiini

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia ajaa
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne ajaa

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
liczba 1 yksi

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu ei yksi pääsky kesää tee

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów ei yksi pääsky kesää tee

jednogłośny ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ adj
jednomyślny yksimielinen

jednojęzyczny ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
napisany w jednym języku yksikielinen
posługujący się jednym językiem yksikielinen

jednomyślność ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
zupełna zgodność zdań, opinii, myśli yksimielisyys

jednomyślny adj
bez różnic w przekonaniach yksimielinen

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
mający jedną nogę yksijalkainen

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
taki, który ma jedno oko yksisilmäinen

jednopłat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny; yksitaso

jednorodny adj
mający identyczne cechy yhdenmukainen

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach; yksisarvinen

jednoręki ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci adj
mający jedną rękę yksikätinen

jednostka jɛdˈnɔstka n
część całości osasto
określona wartość jakiejś wielkości osasto

jednostka astronomiczna n
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca; astronominen yksikkö tähtitieteellinen yksikkö

jednostkowy adj
odnoszący się do określonej wartości danej wielkości yksikkö

jednostronny adj
dokonywany przez jedną ze stron yksipuolinen

jednosylabowy ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ adj
liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby yksitavuinen

jednowymiarowy adj
(matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze yksiulotteinen

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany yksikäsitteinen

jedwab ˈjɛdvap n
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1); silkki
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników silkki

jedynka jɛˈdɨ̃nka n
nazwa cyfry 1 i liczby 1 ykkönen

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
istniejący tylko w jednym egzemplarzu ainoa

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
coś, co można jeść; żywność, pokarm ruoka
spożywanie pokarmu ruoka

jej jɛ̇j pronoun
3 (osoba) lp, rodzaj żeński hänen

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców; hirvieläin hirvi

jelito jɛˈlʲitɔ n
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem; suolisto

jelito grube n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy; paksusuoli

jelonek jɛˈlɔ̃nɛk n
młody jeleń vasa

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków; kampasarvinen

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Jemen jemeniläinen

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny; misteli

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ; tilhi

jen jɛ̃n n
(jednostka monetarna) waluta Japonii; jeni

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny; sotavanki

jer jɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków; järripeippo

jeremiada ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada n
biadolenie, lament, skarga jeremiadi

jerzyk ˈjɛʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach; tervapääsky

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią syksyinen

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
pora roku między latem a zimą; syksy

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych; saarni

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze; sampi

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle vielä

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny; järvi

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ proverb
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację maassa maan tavalla

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spożywać, przyjmować pokarmy syödä

jeździec ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑ n
(jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym; [[ratsastaja]] ([[hevosella]])

jeździecki adj
związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa ratsastaja-

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
poruszać się na grzbiecie konia ratsastaa

jeż jɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami siili

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego jos

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) Hystricidae, duży gryzoń pokryty długimi kolcami; piikkisika

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; karhunvatukka
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica karhunvatukka

jidysz ˈjidɨʃ n
język Żydów aszkenazyjskich; jiddiš

jod jɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53; jodi

jodełka jɔˈdɛwka n
(włókiennictwo) rodzaj splotu tkaniny, przypominający układ igieł jodły kalanruoto

jodła ˈjɔdwa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; pihta

jodłować jɔdˈwɔvaʨ̑ v
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset; jodlata

joga ˈjɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; jooga
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych jooga

jogging n
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym; hölkkä lenkkeily

jogurt ˈjɔɡurt n
(kulinaria) produkt mleczarski fermentowany mlekowo; jogurtti

jon jɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni); ioni

jonizacja ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony; ionisaatio

jonizować v
(fizyka, fizyczny) powodować jonizację ionisoida

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania jordanialainen

joruba n
język używany przez Joruba; joruba

jot jɔt n
nazwa litery J jii

jubiler juˈbʲilɛr n
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych kultaseppä

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś hääpäivä

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów; juutalaisuus

juk juk n
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła satulalaukku

juliański juˈlʲjä̃j̃sʲci adj
autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara juliaaninen
z czasów Juliusza Cezara juliaaninen

jura ˈjura n
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych; jurakausi

jurta ˈjurta n
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii; jurtta

jury n
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie raati

juta ˈjuta n
(botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; juutti
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna; juutti
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny juutti

jutro ˈjutrɔ adv
następnego dnia po obecnym huomenna huominen

jutro ˈjutrɔ n
dzień następny w stosunku do obecnego huomenna huominen

już juʃ particle
…określająca granicę między przeszłością a przyszłością ei enää
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń jo vielä

jąderko n
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA; tumajyvänen

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie; kives

jądrowy jɔ̃nˈdrɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego tuma

jąkać v
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały takellella

jąkała jɔ̃ŋˈkawa n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka änkyttäjä
(potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka änkyttäjä

jęczeć v
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie urina

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1) ohra

jęk n
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia voihke
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp. voihke

jętka ˈjɛ̃ntka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko; päivänkorento

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; kieli
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; kieli
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; kieli

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi viittomakieli

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
język inny niż język ojczysty vieras kieli

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
język, którego ktoś uczy się jako pierwszego w kraju, w którym się wychowuje äidinkieli

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych ohjelmointikieli

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
związany z językiem jako mową kielellinen

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa kielitieteilijä

ka ka n
nazwa litery k / K koo

kabardyjski adj
dotyczący Kabardy albo Kabardyjczyków kabardi

kabaret kaˈbarɛt n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.; kabaree

kabina n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku matkustamo

kabriolet kaˈbrʲjɔlɛt n
(motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu) avoauto

kac kaʦ̑ n
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu; krapula darra

kaczeniec kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach; rentukka

kaczka ˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; ankka sorsa

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa; ankka uutisankka

kaczka krzyżówka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; heinäsorsa

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki ankkakukko

kadencja kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia; kadenssi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych kadenssi
(sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę kadenssi
(sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę kadenssi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ; omistusaika

kadm katm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48; kadmium

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń suitsuke

kadłub ˈkadwup n
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu runko
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) statku runko

kafetiera tłokowa n
szklany lub rzadziej stalowy dzbanek z tłokiem do przygotowywania kawy lub herbaty pressopannu

kaftan ˈkaftãn n
męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu; kaftaani

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk; kuonokoppa

kajak ˈkajak n
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach; kajakki

kajdanki n
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów; käsiraudat

kajman ˈkajmãn n
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów; kaimaani

kajuta kaˈjuta n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku; hytti

kakadu kaˈkadu n
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór; kakadu

kakao kaˈkaɔ n
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec; kaakao
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca kaakao
(kulinaria) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem kaakao

kakofonia n
nieprzyjemne połączenie dźwięków; kakofonia

kaktus ˈkaktus n
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej; kaktus

kalafior kaˈlafʲjɔr n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; kukkakaali

kalander n
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału; kalanteri

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; kaalirapi

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
(geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych; kalkkisälpä

kaldera kalˈdɛra n
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji; kaldera

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu; kaleidoskooppi

kaleka kaˈlɛka n
człowiek dotknięty kalectwem invalidi
kobieta dotknięta kalectwem invalidi

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; kalenteri

kalendarz adwentowy n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia; joulukalenteri

kalif n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa; kalifi

kalifat kaˈlʲifat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa; kalifaatti

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98; kalifornium

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu; kalligrafia

kalina kaˈlʲĩna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach; heisi

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych; laskin

kaloria kaˈlɔrʲja n
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin; kalori
(potocznie, potoczny) kilokaloria kalori

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna lämpöpatteri

kalosz ˈkalɔʃ n
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą; kalossi

kalwinizm kalˈvʲĩɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich; kalvinismi

kambr kãmpr̥ n
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku; kambrikausi

kamea n
(sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło; kamee

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała; kameleontti

kamera kãˈmɛra n
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem; elokuvakamera

kamerzysta ˌkãmɛˈʒɨsta n
ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje kuvaaja

kamfora kãw̃ˈfɔra n
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie; kamferi

kamienica czynszowa n
okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia vuokratalo

kamieniołom n
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową; kivilouhos

kamieniuszka ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) Histrionicus histrionicus, gatunek kaczki; virta-alli

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni kivi

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia kivi
(medycyna, medyczny) złóg powstający w nerkach lub drogach moczowych kivi
twardy osad; ; kivi

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ idiom
bardzo ważny, przełomowy moment kilometripylväs

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta; kilometripylväs

kamień szlachetny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ n
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie; jalokivi

kampania n
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; kampanja
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem; kampanja

kamper ˈkãmpɛr n
samochód kempingowy matkailuauto
(środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy kämppäri

kamusznik kãˈmuʃʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Arenaria interpres, średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców; karikukko

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
związany z Kanadą, dotyczący Kanady kanadalainen

kanalia kãˈnalʲja n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa kanalja

kanapa kãˈnapa n
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia sohva

kanapka kãˈnapka n
(spożywczy) (kulinaria) pieczywo pomasowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ; voileipä

kanarek kãˈnarɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu; kanarialintu

kanał ˈkãnaw n
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków kanava
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych kanava
droga wysyłania i odbierania informacji kanava

kanclerz n
(administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi kansleri
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech kansleri

kandela kãnˈdɛla n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd; kandela

kandydat kãnˈdɨdat n
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś ehdokas kandidaatti

kandydatura n
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś ehdokkuus

kangur ˈkãŋɡur n
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków; kenguru

kania ˈkãɲa n
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych; haukka

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku; kannibalismi

kanibalski adj
dotyczący kanibali lub kanibalizmu kannibalistinen

kanikuła ˌkãɲiˈkuwa n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia mätäkuu

kanister kãˈɲistɛr n
(motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport; jerrykannu

kaniuk ˈkãɲuk n
(ornitologia, ornitologiczny) Elanus, niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce; liitohaukka

kanon ˈkãnɔ̃n n
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; alkuperäisteokset
(kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; alkuperäisteokset
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu alkuperäisteokset
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); alkuperäisteokset
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; alkuperäisteokset
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie alkuperäisteokset

kanonada n
(wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska tykistökeskitys

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości tykkivene

kanonik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna; kaniikki

kanonizować v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym kanonisoida

kanton ˈkãntɔ̃n n
figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej; kantoni
górne czołowe pole płata flagi; kantoni
jednostka podziału administracyjnego Luksemburga; kantoni
jednostka podziału administracyjnego we Francji; kantoni
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej; kantoni

kantoński adj
związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach) kantoninkiina

kantoński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau; kantoninkiina

kaolin kaˈɔlʲĩn n
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny; kaoliini

kapar ˈkapar n
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; kapris
(kulinaria) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa kapris

kapać ˈkapaʨ̑ v
o cieczy spadać kroplami tiputtaa

kapelusz kaˈpɛluʃ n
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku; hattu

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
obuwie używane tylko w domu tohveli

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie; kapitalismi

kapitan kaˈpʲitãn n
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę kapteeni
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; kapteeni
dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu kapteeni

kapitał kaˈpʲitaw n
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) pääoma

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; kappeli rukoushuone
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem kappeli rukoushuone

kapral ˈkapral n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim; alikersantti

kapsaicyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili; kapsaisiini

kaptur ˈkaptur n
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy huppu

kapturka kapˈturka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych; mustapääkerttu

kapusta kaˈpusta n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; kaali

kapusta kiszona n
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych hapankaali

kapłon n
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej kapuuni

kara ˈkara n
dolegliwość wymierzona jako sankcja rangaistus

kara cielesna ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna n
kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej; ruumiinrangaistus

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa; kuolemanrangaistus

karabin kaˈrabʲĩn n
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie; kivääri

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm; konekivääri

karafka kaˈrafka n
rodzaj butelki z wąską szyjką; karahvi

karalny kaˈralnɨ adj
taki, który podlega karze rangaistava

karaluch kaˈralux n
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi; torakka

karaoke n
śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach karaoke

karat ˈkarat n
dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty); karaatti
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł; karaatti

karate kaˈratɛ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; karate

karawan n
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami ruumisauto

karawana ˌkaraˈvãna n
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni; karavaani

karawela ˌkaraˈvɛla n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku; karavelli

karać ˈkaraʨ̑ v
wymierzać karę rangaista

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych; artisokka latva-artisokka

kardamon karˈdãmɔ̃n n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; kardemumma
(kulinaria) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1) kardemumma

kardio- ˈkardʲjɔ
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem sydän-

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego kardiologi sydänlääkäri

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem; kardiologia

kardynalny adj
główny, najważniejszy, zasadniczy emä-

kardynał karˈdɨ̃naw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim; kardinaali
(ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków; punakardinaali

karelski adj
związany z Karelią, dotyczący Karelii karjalainen

karetka kaˈrɛtka n
(informatyka, informatyczny) robocza, ruchoma część drukarki i maszyny do pisania tela

kariera karʲˈjɛra n
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym ammatti

kark kark n
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu niska

karmazyn karˈmazɨ̃n n
barwa intensywnie czerwona karmiininpunainen

karmazynowy adj
intensywnie czerwony karmiininpunainen

karmel ˈkarmɛl n
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa karamelli

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś ruokkia

karnawał karˈnavaw n
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody; karnevaali

karo ˈkarɔ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru; ruutu

karp karp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana; karppi

karta SIM n
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem; kortti

karta graficzna ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na n
(informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera; grafiikkakortti

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową; luottokortti

karta pamięci n
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach; muistikortti

kartagiński ˌkartaˈɟĩj̃sʲci adj
związany z Kartaginą kartagolainen

kartka ˈkartka n
bon towarowy na artykuły deficytowe kortti
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony lehti

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
nauka o tworzeniu map; kartografia

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący kartografii kartografinen

karton ˈkartɔ̃n n
gruby, sztywny papier kartonki

karuzela ˌkaruˈzɛla n
urządzenie do zabawy, które się kręci; karuselli

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby; irvikuva

karzeł ˈkaʒɛw n
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego; kääpiö
człowiek o niedoborze wzrostu; kääpiö
istota fantastyczna w postaci niewielkiego człowieka kääpiö

karłowatość n
bycie karłowatym, bycie karłem kääpiökasvuisuus

kasa ˈkasa n
stanowisko, na przykład w sklepie albo urzędzie, gdzie się płaci kassa
(potocznie, potoczny) pieniądze kassa
miejsce przechowywania pieniędzy kassa

kaskada kaˈskada n
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni; vesiputous

kaskader n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach sijaisnäyttelijä

kasta ˈkasta n
grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię; kasti

kastet n
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni; nyrkkirauta

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji kastroida kuohia

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
budynek przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu; kasino

kaszalot kaˈʃalɔt n
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej; kaskelotti

kaszanka kaˈʃãnka n
(kulinaria) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów; mustamakkara

kaszel ˈkaʃɛl n
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego yskä

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc yskiä

kasztan ˈkaʃtãn n
(kulinaria) owoc (orzech) kasztana (1.1) kastanja

kasztanowiec ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych; hevoskastanja

kaszubski kaˈʃupsʲci n
nazwa języka; kašubi

kat kat n
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć; pyöveli

katafalk kaˈtafalk n
podwyższenie, na którym stawia się trumnę podczas nabożeństwa żałobnego; katafalkki

kataklizm n
gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie mullistus

katakumby ˌkataˈkũmbɨ n
cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy; katakombi

katalityczny ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
(chemia, chemiczny) dotyczący katalizy katalyyttinen

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; katalysaattori

katalog kaˈtalɔk n
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; kansio
spis zawartości biblioteki kansio

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
język Katalonii katalaani

katamaran ˌkatãˈmarãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle katamaraani

katana kaˈtãna n
rodzaj miecza japońskiego; katana

katapulta ˌkataˈpulta n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków; heittokone katapultti

katar ˈkatar n
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa; nuha

katarynka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami; posetiivi

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi onnettomuus katastrofi

katastrofalny ˌkatastrɔˈfalnɨ adj
mający cechy katastrofy, tragiczny katastrofaalinen

katechizm n
(kościelny) podręcznik do katechezy katekismus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej; katekismus

katechumen ˌkatɛˈxũmɛ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu katekumeeni

katedra kaˈtɛdra n
(kościelny) główny kościół diecezji; tuomiokirkko katedraali

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji kategoria

katharewusa n
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.; katharévousa

kation ˈkatʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon; kationi

katoda kaˈtɔda n
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale; katodi

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu katolinen

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych; katolisuus

katolik kaˈtɔlʲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego katolilainen

kaucja ˈkawʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania pantti

kaukaski kawˈkasʲci adj
wywodzący się z Kaukazu kaukasialainen

kawa ˈkava n
(kulinaria) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych kahvi
ziarna tej rośliny, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3) kahvi
kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea; kahvi

kawa arabska ˈkava ːˈrapska n
(botanika, botaniczny) gatunek roślin z rodziny marzanowatych; arabiankahvi

kawaler kaˈvalɛr n
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty poikamies vanhapoika

kawałek kaˈvawɛk n
fragment pewnej całości pala

kawiarka kaˈvʲjarka n
ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy espressopannu mokkapannu

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje; kahvila

kawior ˈkavʲjɔr n
(kulinaria) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym; kaviaari

kawitacja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia; kavitaatio

kawka ˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych; naakka

kazanie kaˈzãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; saarna

kazarka kaˈzarka n
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna ferruginea, gatunek kaczki; ruostesorsa

kazeina ˌkazɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) białko z mleka ssaków; kaseiini

kazirodztwo n
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii; insesti sukurutsa

kaznodzieja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania; saarnaaja

kazuar kaˈzu<sup>w</sup>ar n
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot; kasuaari

kał kaw n
(medycyna, medyczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe; uloste

kałamarz kaˈwãmaʃ n
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu; mustepullo

kałuża kaˈwuʒa n
płytki dołek wypełniony wodą, błotem lätäkkö

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku kunkin joka

kciuk cʨ̑uk n
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców; peukalo

kebab ˈkɛbap n
(kulinaria) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami; kebab

keczup ˈkɛʧ̑up n
(kulinaria) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw; ketsuppi

kefir ˈkɛfʲir n
napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego; kefiiri

kelner ˈkɛlnɛr n
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy tarjoilija

kelnerka kɛlˈnɛrka n
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy tarjoilija

kelwin ˈkɛlvʲĩn n
(fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K; kelvin

khir n
(kulinaria) indyjskie słodkie danie przygotowane na bazie ryżu, mleka (często także kokosowego); rodzaj puddingu kheer

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
związany z Khmerami z Kambodży khmer

khmerski ˈkmɛrsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach khmer

kibuc ˈcibuʦ̑ n
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną; kibbutsi

kichać ˈcixaʨ̑ v
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz aivastaa

kichnięcie n
gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem aivastus

kicz ciʧ̑ n
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu kitsch

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia koska
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia kun

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
w dowolnym, nieokreślonym czasie koska vaan

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
w pewnym czasie, w jakiejś chwili joskus

kielich ˈcɛlʲix n
naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce; pikari

kiepski ˈcɛpsʲci adj
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły ontuva

kier cɛr n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru hertta

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta) kuljettaja

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu; ratti ohjauspyörä

kierunek cɛˈrũnɛk n
droga, linia (często umyślna) łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel suunta

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie; tasku

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki taskuraha

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi taskuvaras

kieł cɛw n
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi; kulmahammas

kiełb cɛwp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna; törö

kiełbasa cɛwˈbasa n
(kulinaria) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego; makkara

kij cij n
długi patyk; jääkiekkomaila

kij hokejowy n
(sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej jääkiekkomaila

kijanka ciˈjãnka n
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów; nuijapää

kikut ˈcikut n
resztka kończyny lub palca po amputacji kanto

kilka ˈcilka indefinitePronoun
oznaczenie w sposób przybliżony ilość od trzech do dziewięciu jokunen

kilkugodzinny adj
taki, który trwa kilka godzin kestävä

kilogram ciˈlɔɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg; kilogramma

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa tysiącowi metrów; kilometri kilsa

kilowatogodzina ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny; kilowattitunti

kilwater cilˈvatɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek peräaalto

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
tradycyjny strój japoński; kimono

kino ˈcĩnɔ n
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy elokuvateatteri

kiosk cɔsk n
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy kioski

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów kirgiisi

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu; kirgiisi

kit cit n
masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp. kitti

kita ˈcita n
puszysty ogon zwierzęcia pörröhäntä

kiur cjur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96; curium

kiwi ˈki.vʲi n
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce kiivi
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię; kiivi

klacz klaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia; tamma

klakson ˈklaksɔ̃n n
urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia); torvi

klamerka klãˈmɛrka n
przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura pyykkipoika

klan klãn n
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; klaani
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) nazwa zespołu w sportach elektronicznych; klaani
wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani; klaani
związek osób wspierających się i mających wspólne interesy klaani

klarnecista ˌklarnɛˈʨ̑ista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie klarinetisti

klarnet ˈklarnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem; klarinetti

klasa ˈklasa n
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych luokka
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; luokka
dobry styl luokka
grupa dzieci w szkole luokka
pewien zbiór spełniający dane kryteria luokka
standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu luokka
pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje luokka
(botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin luokka

klaster n
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka; monisointu
(chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa; monisointu
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności; monisointu
(fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej; monisointu
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych; monisointu
(informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików; monisointu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów; monisointu
(wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min; monisointu

klasy n
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą ruutuhyppely

klasycyzm n
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego; klassismi

klasycznie adv
w sposób klasyczny klassisesti

klasyfikacja ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady luokittelu
zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp. luokittelu

klasyfikować v
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady luokitella

klasztor ˈklaʃtɔr n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły luostari

klatka ˈklatka n
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki häkki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce; rintakehä

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody; rappukäytävä

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym klaustrofobia umpiokammo

klauzula klawˈzula n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym; ehto

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny; cembalo klavesiini

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków näppäimistö

klawisz ˈklavʲiʃ n
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp. kosketin

kleik ˈklɛ<sup>j</sup>ik n
potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom velli

klej klɛj n
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów liima

klejnot n
drogocenny kamień lub wyrób jubilerski jalokivi

klementynka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc drzewa (1.1) klementiini

klepisko n
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach; puimatanner

kleptomania n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania; kleptomania

klerykalizm n
tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie; klerikalismi

kleszcz klɛʃʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią; punkki puutiainen

kleszcze ˈklɛʃʧ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów hohtimet

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej asiakas

klif klʲif n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji; jyrkänne

klika ˈklʲika n
(matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego; kuppikunta
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą; kuppikunta

klimat ˈklʲĩmat n
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat; ilmasto

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu; ilmastointi

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń; ilmastointilaite

klin klʲĩn n
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta; kiila
kształt tej maszyny kiila

klingoński adj
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów klingon

klingoński n
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek" klingon

kliniczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego kliininen

klon klɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych; vaahtera

klops klɔps n
(kulinaria) mięsna kulka duszona w sosie; lihapulla

klub klup n
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach kerho

klucz kluʧ̑ n
kod do szyfru; koodiavain avain
przyrząd do otwierania zamka; avain
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki avain
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord avain
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków; avain
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub avain
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego avain

klucz dynamometryczny ˈkluʤ̑ ˌdɨ̃nãmɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ n
narzędzie służące do przykręcania śrub z miarą do określania właściwego momentu dynamometrycznego momenttiavain

klątwa n
(dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów kirous
życzenie komuś nieszczęścia kirous

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji polvistua

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych; juustokumina
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym juustokumina
(spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku juustokumina

kminek ˈkmʲĩnɛk n
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych; kumina
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie jeera

knaga ˈknaɡa n
okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających służące do unieruchamiania różnych lin olinowana ruchomego knaapi

knebel ˈknɛbɛl n
(książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu; suukapula

koala kɔˈala n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski; koala pussikarhu

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji hallituskoalitio

kobalt ˈkɔbalt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27; koboltti

kobaltyn n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu; kobolttihohde

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety naisellinen

kobieta kɔˈbʲjɛta n
dorosły człowiek płci żeńskiej; nainen

kobra ˈkɔbra n
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki; kobra

kobuz ˈkɔbus n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych; nuolihaukka

kobyła kɔˈbɨwa n
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia tamma

koc kɔʦ̑ n
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem huopa viltti

kochanie kɔˈxãɲɛ n
osoba ukochana kulta

kochanka kɔˈxãnka n
kobieta pozostająca w skrytym związku z żonatym mężczyzną rakastajatar

kochany kɔˈxãnɨ adj
taki, który jest darzony przez kogoś miłością rakas

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
odczuwać miłość do kogoś rakastaa
uwielbiać jakąś rzecz rakastaa
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem rakastaa
odbywać stosunek seksualny z kimś rakastella

koci ˈkɔ.ʨ̑i possessiveAdjective
należący do kota kissa

kocimiętka n
(botanika, botaniczny) (Nepeta) bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg; kissanmintut

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody); pata

kocić się v
(zoologia, zoologiczny) o samicach, zwykle kotów wydawać potomstwo poikia

koczkodan kɔʧ̑ˈkɔdãn n
(zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa; marakatti

kod kɔt n
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji; koodi

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki; viivakoodi

kod pocztowy n
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek postinumero

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania; lähdekoodi

kodeina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny kodeiini

kodowanie ˌkɔdɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: kodować koodaus
kod, sposób zakodowania koodaus

kodować v
szyfrować używając kodu salakirjoittaa

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym; kofeiini

kogut ˈkɔɡut n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; kukko

koherencja n
wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi johdonmukaisuus

koherentny ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
będący spójną całością johdonmukainen

kojot ˈkɔjɔt n
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka; kojootti

kok kɔk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy nuttura

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny; kokaiini

kokarda kɔˈkarda n
rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka nauharuusuke

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑ v
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil koketeerata

kokon n
(zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt; kokongi

kokoryczka wielokwiatowa n
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka; lehtokielo

koks kɔks n
stały produkt suchej destylacji węgla; koksi

koktajl ˈkɔktajl n
(kulinaria) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób; cocktail

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną; Molotovin cocktail

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
(przestarzałe, przestarzały) dowolna współpraca myötävaikuttaminen
współpraca z okupantem, wrogiem; myötävaikuttaminen

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
ostatni posiłek w ciągu dnia illallinen

kolano kɔˈlãnɔ n
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę; polvi

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych; polkupyöräily

kolaż n
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów; kollaasi

kolba ˈkɔlba n
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką; laboratoriopullo
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej; perä

kolcowój pospolity n
(botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych; pukinpensas

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami; nokkasiili

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę rengashaarniska

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu, korvakoru korvarengas

kolebka kɔˈlɛpka n
kołyska, łóżeczko dla dziecka kehto
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się kehto
pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku kehto

kolej ˈkɔlɛj n
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną; rautatie

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
pracownik kolei rautatieläinen

kolejka kɔˈlɛjka n
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś; jono

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję kerätä

kolektywizacja n
nadawanie czemuś formy kolektywnej; kollektivisointi

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne; korianteri

koliber kɔˈlʲibɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków; kolibri

kolizja kɔˈlʲizʲja n
wypadek samochodowy; zderzenie, stłuczka yhteentörmäys

kolokacja ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja n
często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników kollokaatio

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; siirtomaa

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków; kolonialismi

kolonizacja n
przekształcanie podbitych miejsc w kolonie kolonisaatio
tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych kolonisaatio

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi; kolonoskopia

kolor ˈkɔlɔr n
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; väri maa

kolorowanka ˌkɔlɔrɔˈvãnka n
książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami; värityskirja

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia värittää

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
bardzo duży; wielki jättiläismäinen

kolostomia n
(medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym; kolostomia

kolumbarium ˌkɔlũmˈbarʲjũm n
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami; kolumbaario
(współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych kolumbaario

kolumbijski ˌkɔlũmˈbʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Kolumbia kolumbialainen

kolumna kɔˈlũmna n
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną; pylväs

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia; joululaulu

koma ˈkɔ̃ma n
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej koma

komar ˈkɔ̃mar n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień; hyttynen sääski moskiitto

kombinat kɔ̃mˈbʲĩnat n
(zarządzanie) zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie; kombinaatti

kombinezon n
jednoczęściowe ubranie ochronne; haalari

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; komedia

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś huomautus

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
(sport, sportowy) sprawozdawca sportowy kommentaattori
osoba, która komentuje coś kommentaattori

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi kommentoida

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań kaupallinen

kometa kɔ̃ˈmɛta n
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej; komeetta pyrstötähti

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię; sarjakuva sarjakuva-albumi

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca; savupiippu

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia; takka

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy huppupipo

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów; nokikolari nuohooja

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności; komissio

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań komitea

komoda kɔ̃ˈmɔda n
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki; lipasto

komora kɔ̃ˈmɔra n
wydzielone pomieszczenie allas

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca; kaasukammio

komoryjski ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Komory komorilainen

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera; komppania
kilka osób spędzających wspólnie czas komppania

kompas ˈkɔ̃mpas n
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego; kompassi

kompilator ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr n
(informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji; kääntäjä

kompleks ˈkɔ̃mplɛks n
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość kompleksi
(psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; kompleksi
zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość kompleksi

kompleks niższości n
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności; alemmuuskompleksi

komplikacja n
dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń komplikaatio

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic) komposti

kompot ˈkɔ̃mpɔt n
(kulinaria) słodki napój z gotowanych owoców; kompotti

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę säveltäjä

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni; puristaminen
(informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów; puristaminen

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie; kompromissi

komputer kɔ̃mˈputɛr n
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego; tietokone

komsomoł n
(historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991; Komsomol

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności viestintä kommunikaatio

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa; kommunismi

komórka kɔ̃ˈmurka n
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych; solu
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy kännykkä
małe pomieszczenie, pokój komero

komórkowy ˌkɔ̃murˈkɔvɨ adj
związany z komórką solumainen

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny; konsertti

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego kondensaatioreaktio

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne; kondensaattori

kondominium ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm n
terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw; yhteishallinto

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.); konduktööri

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
poziom w budynku kerros

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin; kastelukannu

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
związek, stowarzyszenie, unia liitto

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień konferenssi

konferencja prasowa ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva n
spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów; lehdistötilaisuus

konfiskata n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa takavarikko

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
dokonywać konfiskaty takavarikoida

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
(kulinaria) owoce smażone w syropie cukrowym; hillo

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności ristiriita

kongijski kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga kinshasankongolainen

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja eduskunta
najwyższy organ niektórych organizacji eduskunta
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji eduskunta

koniak ˈkɔ̃ɲak n
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji; konjakki

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; apila
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść apila

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana loppu pää
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu loppu pää
okoliczności końca (1.2) loppu pää
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek loppu

koniec świata ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata n
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny; maailmanloppu

koniecznie adv
bezwzględnie, absolutnie välttis

konik ˈkɔ̃ɲik n
(potocznie, potoczny) osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty jobbari

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego; merihevonen

konina kɔ̃ˈɲĩna n
(spożywczy) mięso końskie; hevosenliha

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj; konjugaatio

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja n
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii; konjunktio
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”; konjunktio
(matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń konjunktio

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego jalkavaimo

konkurować v
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo kilpailla

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony kilpailu

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; hamppu

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
(pogardliwie) kiepski lekarz puoskari

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu konsensus yksimielisyys

konserwacja n
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem kunnossapito

konserwant n
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów; säilöntäaine

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów konservatiivi

konserwatyzm ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1) konservatiivisuus
postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian; konservatiivisuus

konsorcjum n
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia; konsortio

konspiracja n
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy konspiraatio

konsternacja ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja n
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji tyrmistys

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie; perustuslaki valtiosääntö

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący konstytucji perustuslaillinen
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji perustuslaillinen

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; konsuli
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki; konsuli
urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; konsuli

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym; konsulaatti

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
zetknięcie się kosketus

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; konteksti

kontemplować ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
pogrążać się głęboko w myślach mietiskellä

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych; kontti

konto ˈkɔ̃ntɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; tili

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy; kontrabasso

kontratenor ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy; kontratenori
osoba z takim głosem kontratenori

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi hallinta

kontroler kɔ̃nˈtrɔlɛr n
osoba kontrolująca, sprawdzająca coś johtaja

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje kiistanalainen

kontrreformacja n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele; vastauskonpuhdistus

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw; vastavakoilu

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych; maanosa manner mantere

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś jatkaa

konurbacja ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja n
zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi; konurbaatio

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
(botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu; kielo
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) kielo
kwiat rośliny (1.2) kielo

konwój ˈkɔ̃nvuj n
poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo; saattue

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
współpraca, współdziałanie yhteistyö

koordynować v
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie koordinoida

kopa ˈkɔpa n
(przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk; viisi tusina

kopacz n
ktoś, kto zajmuje się kopaniem w ziemi, wykopywaniem kaivaja

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin; kaivos

koparka kɔˈparka n
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu kaivinkone

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny kaivaa

kopenhaski ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci adj
odnoszący się do miasta Kopenhaga kööpenhaminalainen

koper ˈkɔpɛr n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa; tilli

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112; kopernikium

kopernikański adj
związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika kopernikaaninen

koperta kɔˈpɛrta n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty; kirjekuori

kopia ˈkɔpʲja n
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał jäljennös

kopiec n
(książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia kasa

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci adj
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców koptilainen

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich koptilainen

kopuła kɔˈpuwa n
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie; kupoli

kopytny adj
taki, który ma kopyta kavio

kopyto kɔˈpɨtɔ n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków; kavio sorkka

kora ˈkɔra n
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką kaarna
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny kaarna

koral ˈkɔral n
(biologia, biologiczny) koralowiec koralli

kord kɔrt n
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa; hukari

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków korealainen korea

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej; korea

korek ˈkɔrɛk n
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca korkki
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału korkki
(potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym; liikenneruuhka

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych; korrelaatio
współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami korrelaatio

korespondować ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
prowadzić korespondencję, wymieniać się listami vaihtaa kirjeitä

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek; korkkiruuvi

kormoran kɔrˈmɔrãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek; merimetso

kornak n
osoba pracująca ze słoniami norsunajaja

kornet ˈkɔrnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki; kornetti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy kornetti

kornijski adj
odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków korni

kornijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich; korni

kornwalijski adj
związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii -lainen

koromysło n
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą; ämmänlänget

korona kɔˈrɔ̃na n
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) kruunu
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; kruunu
(jednostka monetarna) waluta w Czechach; kruunu
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi; kruunu
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech kruunu
monarchia kruunu

koronacja n
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu kruunajaiset

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór; kruunukyyhky

koronka kɔˈrɔ̃nka n
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici pitsi

koronować v
przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego kruunata

korpus ˈkɔrpus n
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych; korpus
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych; armeijakunta

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki [[Korsika

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci n
język używany na Korsyce; korsika

kort kɔrt n
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa kenttä

kortyzol n
(biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów; kortisoli

korund ˈkɔrũnt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu; korundi

korupcja kɔˈrupʦ̑ʲja n
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści; lahjonta

korweta n
(marynarka) (dawniej, dawny) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; korvetti
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton; korvetti

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku; eteiskäytävä

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; juuri

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
przynoszący korzyść edullinen

kos kɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1) mustarastas

kosa ˈkɔsa n
narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju; viikate

kosarz ˈkɔsaʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach; lukki

kosmetyk kɔsˈmɛtɨk n
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów kosmetiikka

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) bardzo duży kosminen
odbywający się w kosmosie kosminen
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu kosminen

kosmodrom kɔsˈmɔdrɔ̃m n
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne; kosmodromi

kosmolog n
specjalista w dziedzinie kosmologii kosmologi

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie; kosmologia

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Kostaryka costaricalainen

kostka ˈkɔstka n
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą; nilkka
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych plektra

kostka lodu n
lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie jääkuutio jääpala

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu; ruumishuone

kostrzewa n
(botanika, botaniczny) Festuca L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych; nata

kosz kɔʃ n
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego kori

koszerny adj
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków košer

koszmar ˈkɔʃmar n
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu; painajainen

koszt kɔʃt n
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek kustannus

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
mieć jakąś cenę (także przenośnie) maksaa

koszula kɔˈʃula n
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki; paita

koszula nocna n
(krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu; yöpaita

koszyk ˈkɔʃɨk n
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów kori

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu; koripallo koripalloilu

kot kɔt n
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe; kissa

kotek ˈkɔtɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot kissanpentu

kotka ˈkɔtka n
(zoologia, zoologiczny) samica kota kissa

kotlet ˈkɔtlɛt n
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu; kyljys

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno; ankkuri

kowadło kɔˈvadwɔ n
ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego; alasin

kowal ˈkɔval n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu; seppä

kowalik kɔˈvalʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach; pähkinänakkeli

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych; kovarianssi

koza ˈkɔza n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich; vuohi

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka idiom
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki pukinparta

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca; gemssi

koziorożec n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych; vuorikauris vuohi

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi syntipukki
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś; syntipukki

kołchoz ˈkɔwxɔs n
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich; kolhoosi

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach; nuolikotelo viini

kołdra ˈkɔwdra n
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu peitto

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
część ubrania otaczająca szyję; kaulus

koło ˈkɔwɔ n
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu; pyörä ratas

koło podbiegunowe ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ n
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej; napapiiri

koło ratunkowe ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ n
przyrząd służący do ratowania tonącej osoby w postaci obręczy z lekkiego impregnowanego materiału, z płótna wypełnionego korkiem, ze styropianu lub z gumy wypełnionej powietrzem; pelastusrengas

koło sterowe ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej; ruori

koło zębate ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ n
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów; hammaspyörä

kołodziej kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j n
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów; vaunuseppä

kołpak n
(technologia, technika, techniczny) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.; pölykapseli

kołtun ˈkɔwtũn n
kłąb włosów sklejonych łojem; takku

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły tuutulaulu

kołyska kɔˈwɨska n
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach; kehto

koń kɔ̃ɲ n
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; ratsu hevonen
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; hevonen

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy; hevosvoima

koń trojański ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci idiom
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp Troijan hevonen

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców raaja

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca loppua

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja; arpa on heitetty

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt luuranko

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
związany z określonym kościołem (instytucją) kirkollinen

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
(budownictwo) świątynia chrześcijańska; kirkko

kościół parafialny n
(kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii; seurakunta

kościół słupowy n
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach; sauvakirkko

kość kɔɕʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt; luu
wielościan z oczkami służący do gry; arpakuutio noppa

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; norsunluu

koźlę n
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej vohla

kożuch ˈkɔʒux n
wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu kalvo

kra kra n
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli; jäälautta

krab krap n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz; rapu taskurapu

krach krax n
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne romahdus

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej varkaus

kraj kraj n
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny; maa
państwo maa

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
(zobacz) [[krajacz, do, ser]] juustohöylä

krajobraz kraˈjɔbras n
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy maisema

krajowy kraˈjɔvɨ adj
związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju kotimaan

krakwa ˈkrakfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas strepera, gatunek kaczki pływającej; harmaasorsa

kran krãn n
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu; hana

krater ˈkratɛr n
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; kraatteri
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu; kraatteri

kratka ˈkratka n
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów ruutukuvio

krawat ˈkravat n
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety; kravatti solmio

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin; räätäli

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
(geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej; kaari
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu; kaari
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry kaari

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
(budownictwo) elemnt budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią reunakiveys

kraść kraɕʨ̑ v
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela varastaa

kreacjonizm ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga); kreationismi

kreatywność n
cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni luovuus

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego luova

krecia robota ˈkrɛʨ̑a rɔˈbɔta n
skryte działanie mające charakter podstępu; intryga przeciwko komuś myyräntyö

kreda ˈkrɛda n
(geologia, geologiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; liitu
kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie liitu
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1); liitukausi

kredyt ˈkrɛdɨt n
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie luotto

krem krɛ̃m n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; voide

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
krem do ochrony przed słońcem aurinkovoide

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała tuhkaus

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
miejsce, w którym przeprowadza się palenie zwłok; krematorio

kreska ˈkrɛska n
(marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a viiva
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski viiva
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa piirto

kret krɛt n
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele; myyrä maamyyrä

kretyn ˈkrɛtɨ̃n n
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem kretiini

krew krɛf n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; veri

krewetka krɛˈvɛtka n
(kulinaria) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) katkarapu
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; katkarapu

krocze n
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem väliliha

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) zwyczajowa nazwa kilku średnich ptaków drapieżnych, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych; varpushaukka

krok krɔk n
przestawienie nogi, by wykonać ruch askel

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele; krokotiili

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie krokotiilinkyyneleet

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków; askelmittari

krokosz n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokosz barwierski; saflori

krokosz barwierski n
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych; värisaflori

kropidło n
(kościelny) przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku vihmin
(kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą; vihmin

kropierz n
(jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy; koristeloimi

kropka ˈkrɔpka n
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.: piste
małe wypełnione kółko, plamka piste
krótki sygnał w alfabecie Morse'a piste

kropla ˈkrɔpla n
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość; pisara tippa

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka. korsi, joka katkaisee kamelin selän

krosno ˈkrɔsnɔ n
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku; kangaspuut

krowa ˈkrɔva n
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; lehmä

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ proverb
z przechwałek niewiele wynika haukkuva koira ei pure

krtaniowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani kurkunpää

krtań kr̥tãɲ n
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą; kurkunpää

kruchy ˈkruxɨ adj
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny hauras särkyvä

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
(historia, historyczny, historycznie) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej ristiretket ristiretki

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa; krusifiksi

kruk kruk n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona zamieszkujący półkulę północną; korppi

kruk krukowi oka nie wykole ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ proverb
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy ei korppi korpin silmää noki

krupier n
pracownik kasyna, który odpowiada za grę przy stole krupieeri

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych vuotaa verta

krwawnik n
(botanika, botaniczny) Achillea, rodzaj bylin z rodziny astrowatych; kärsämöt

krwawodziób kr̥faˈvɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa totanus, brodziec krwawodzioby, średniej wielkości ptak z rodziny bekasowatych; punajalkaviklo

krwawy adj
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny verinen

krwinka ˈkr̥fʲĩnka n
(biologia, biologiczny) komórka krwi verisolu

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
ten, który pije krew verenimijä

krykiet ˈkrɨcɛt n
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją; kriketti

kryminologia ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach); kriminologia

krymski ˈkrɨ̃msʲci adj
od Krym Krimin

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci adj
odnoszący się do Tatarów krymskich krimintataari

krypta ˈkrɨpta n
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych; krypta

kryptografia n
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie kryptografia salaus

kryptologia n
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę); kryptografia

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36; krypton

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; kide

kryterium n
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru kriteeri

krytyczny krɨˈtɨʧ̑nɨ adj
bardzo trudny, ciężki elintärkeä
znajdujący się w decydującej fazie elintärkeä

krytyk ˈkrɨtɨk n
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie arvostelija

krytyka ˈkrɨtɨka n
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś arviointi

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady arvostella

kryzys ˈkrɨzɨs n
zła sytuacja (trwająca dłużej) kriisi

krzak kʃak n
(botanika, botaniczny) krzew pensas

krzem kʃɛ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; pii

krzemian ˈkʃɛ̃mʲjãn n
(chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego; silikaatti

krzesło ˈkʃɛswɔ n
mebel przeznaczony do siedzenia, zazwyczaj prosty, bez podłokietników, z oparciem na plecy i czterema nogami; tuoli

krzesło elektryczne ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci; sähkötuoli

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
mówić lub wołać bardzo głośno huutaa

krzyk kʃɨk n
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki huuto

krzywa ˈkʃɨva n
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni; käyrä kaari

krzywdzić v
wyrządzać krzywdę vahingoittaa

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą perätön lausuma

krzywy ˈkʃɨvɨ adj
wygięty, powyginany, nieprosty kiero

krzyż kʃɨʃ n
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; risti
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności risti
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) risti

krzyżmo n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów; mirha

krzyżodziób kʃɨˈʒɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki käpylintu

krzyżodziób świerkowy kʃɨˈʒɔʥ̑upʲ ɕfʲjɛrˈkɔvɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów; pikkukäpylintu

krzyżowiec n
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych ristiretkeilijä

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki; sinisorsa
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów; sanaristikko ristisana

król krul n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; kuningas
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; kuningas
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem; kuningas

król zwierząt ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt idiom
lew eläinten kuningas

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; kuningaskunta kunta

królewski kruˈlɛfsʲci adj
mający związek z królem lub królową kuninkaallinen

króliczek kruˈlʲiʧ̑ɛk n
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika kani
młody, mały królik kani
zabawka lub słodycze w kształcie królika kani

królik ˈkrulʲik n
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych; kani kaniini

królobójca n
zabójca króla kuninkaansurmaaja

królowa kruˈlɔva n
monarchini rządząca królestwem kuningatar
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów kuningatar
żona króla kuningatar

krótki ˈkrutʲci adj
mający małą długość lyhyt
trwający niedługo lyhyt

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
trwający przez krótki czas lyhytaikainen

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty; likinäköisyys

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
(książkowy) mający krótkie włosy lyhythiuksinen

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu; risteilijä

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
zwijać kiertää

kręg n
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup nikama

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę; selkäranka

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem; selkärankainen

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Jynx torquilla, ptak leśny potrafiący znacznie wykręcać głowę; käenpiika

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie; ksenofobia

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54; ksenon

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; kirja

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych; keittokirja

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie; puhelinluettelo

książkowy cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ adj
(książkowy) odnoszący się do książki, zawarty w książce paperinen

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
wysoki tytuł szlachecki herttua
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla prinssi ruhtinas

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.; kirjakauppa

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa; tilinpito

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych kirjanpitäjä

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
rządzone przez księcia państwo lub jego część herttuakunta

księżna ˈcɕɛ̃w̃ʒna n
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie herttuatar

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
córka księcia prinsessa

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część kuu
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.; kuu

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości; ksylofoni

kształt kʃtawt n
zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina kunto

kszyk kʃɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki; taivaanvuohi

kto ktɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o takie orzeczniki kuka
…służący jako podmiot zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę kuka

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ proverb
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami joka miekkaan tarttuu, se miekkaan hukkuu

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada proverb
intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi joka toiselle kuoppaa kaivaa, se itse siihen lankeaa

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ proverb
ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg aikainen lintu madon nappaa

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa proverb
po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni Siperia opettaa

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
obojętnie, bez znaczenia kto joku

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
nieokreślona osoba, nieznany człowiek joku

który ˈkturɨ pronoun
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego joka

kubek ˈkubɛk n
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho, muki

kubizm ˈkubʲism̥ n
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.; kubismi
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów; kubismi

kuc kuʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie; poni

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach kyykistyä

kucharz ˈkuxaʃ n
(kulinaria) ten, kto gotuje potrawy; kokki

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania kattila

kuchenka mikrofalowa n
(kulinaria) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych; mikroaaltouuni

kuchnia ˈkuçɲa n
pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; keittiö kyökki
zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się keittiö
komplet mebli kuchennych keittiö
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp. keittiö

kucie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: kuć paja

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają; poninhäntä

kukabura n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo; nauraja

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; maissi

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta kukkokiekuu

kukułka kuˈkuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd; käki

kukła ˈkukwa n
przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne nukke

kula ˈkula n
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej kuula
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą; kuula

kulik ˈkulʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych kuovi

kulomb ˈkulɔ̃mp n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C; coulombi

kulon ˈkulɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach; paksujalka
(ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny o tej nazwie (Burhinidae); paksujalka

kuloodporny adj
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej luodinkestävä

kult kult n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie; kultti

kultowy adj
związany z kultem, dotyczący kultu kultti-
(przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej kultti-

kultura kulˈtura n
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości kulttuuri

kultywar kulˈtɨvar n
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości; lajike

kumkwat ˈkũmkfat n
mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny kumkvatti

kumpel ˈkũmpɛl n
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel kaveri

kumys ˈkũmɨs n
(kulinaria) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji; kumissi

kuna ˈkũna n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju; näätä

kundel ˈkũndɛl n
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów piski

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego kauppias

kupno ˈkupnɔ n
nabywanie czegoś osto

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy ostaa

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno ostaa sika säkissä

kura ˈkura n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj; kana

kurczak ˈkurʧ̑ak n
(kulinaria) mięso z kurczaka (1.1) broileri kana
(ornitologia, ornitologiczny) większe kurczę (pisklę kury) broileri kana

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów kurdi

kurka ˈkurka n
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego; keltavahvero

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, wystęujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony; liejukana

kurkuma kurˈkũma n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi kurkuma

kurnik ˈkurʲɲik n
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur; kanakoppi

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną; peltopyy punapyy

kurs kurs n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu kurssi
cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat kurssi

kursor ˈkursɔr n
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej; kohdistin
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury kohdistin

kurtka ˈkurtka n
krótkie okrycie wierzchnie; takki

kurtyna kurˈtɨ̃na n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni esirippu

kurwa ˈkurva interjection
(wulgarnie, wulgaryzm) powtarzane jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu) vittu

kurwa ˈkurva n
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka huora

kurz kuʃ n
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp. pöly

kurzawka kuˈʒafka n
gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych; tuhkelo

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
wystawiać na pokusę viekoitella

kuskus ˈkuskus n
tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy; kuskus

kusza ˈkuʃa n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym; jalkajousi varsijousi

kusznik ˈkuʃʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy; jalkajousimies

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki serkku

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki serkku

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe takoa silloin kun rauta on kuuma

kuźnia ˈkuʑɲa n
(technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie paja
warsztat kowala; paja

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
czwarta część godziny, 15 minut vartti

kwadrat ˈkfadrat n
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny; neliö
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby; neliö

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia neliömäinen

kwadryga kfaˈdrɨɡa n
rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie; nelivaljakko

kwadrylion kfaˈdrɨlʲjɔ̃n n
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024; kvadriljoona

kwant kfãnt n
(fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna; kvantti

kwarantanna n
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią karanteeni

kwarc kfarʦ̑ n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach; kvartsi

kwark kfark n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów; kvarkki

kwartał ˈkfartaw n
trzy miesiące, czwarta część roku neljännesvuosi

kwartet ˈkfartɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków kvartetti

kwas kfas n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; happo hapan

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych; akryylihappo

kwas askorbinowy ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu; askorbiinihappo

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3 typpihappo

kwas chlebowy n
(kulinaria) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego; kalja

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B; foolihappo

kwas krotonowy ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych; krotonihappo

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy; maitohappo

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH; etikkahappo

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej; rikkihappo

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych; hiilihappo

kwazar ˈkfazar n
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda; kvasaari

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
mający cierpki smak hapan
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu hapan

kwestionariusz n
arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia kyselylomake

kwestionować ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś kyseenalaistaa

kwiaciarnia kfʲjäˈʨ̑arʲɲa n
(handel, handlowy) sklep z kwiatami kukkakauppa

kwiat kfʲjat n
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania kukka
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna kukka
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa kukka
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część kukka

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny; kukinto

kwiczeć ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑ v
o świni: wydawać charakterystyczny głos röhkiä

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny; räkättirastas

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); huhtikuu

kwietnik ˈkfʲjɛtʲɲik n
teren obsadzony kwiatami; kukkapenkki

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty kukkia

kwokacz ˈkfɔkaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa nebularia, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; valkoviklo

kworum ˈkfɔrũm n
liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji päätösvaltainen

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach; kynologia

kółko i krzyżyk ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk n
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi; jätkänsakki

kąkol ˈkɔ̃ŋkɔl n
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach; aurankukka

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych kylpeä

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
kąpanie kogoś, kąpanie się kylpy

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli uimahousut

kąt kɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi kulma

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
(geometria) kąt równy 90 stopni; suora kulma

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
świadomie mówić nieprawdę valehdella

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
osoba płci męskiej, która kłamie valehtelija

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd; valhe valehtelu

kłamstwo ma krótkie nogi ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi proverb
kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw valheella on lyhyet jäljet

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie hankala

kłos kwɔs n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż; tähkä

kłus kwus n
(jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia; ravi

kłuć kwuʨ̑ v
(o owadach) żądlić pistää
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym pistää
wywoływać uczucie ostrego bólu pistää

kłódka ˈkwutka n
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem; riippulukko munalukko

kłódka miłości ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i n
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary; lemmenlukko

kłótnia ˈkwutʲɲa n
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura riita

kłąb n
(zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków; säkä

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego; maavarsi
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie maavarsi

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę kerä

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście; labyrintti

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych; laboratorio

lada ˈlada n
rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru tiski

ladyboy n
określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii napsu

laguna laˈɡũna n
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol; laguuni

lahar ˈlaxar n
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny; lahar

laik ˈla<sup>j</sup>ik n
ktoś niekompetentny maallikko

lakier ˈlacɛr n
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony lakka

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kolorowy lakier do nakładania na paznokcie jako ozdoba, zarówno u dłoni, jak i stóp kynsilakka

lakierować v
pokrywać, powlekać coś lakierem lakata

lakmus ˈlakmus n
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów; lakmus

laktoza lakˈtɔza n
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków; laktoosi

lalka ˈlalka n
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; nukke

lama ˈlãma n
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi lama

lament ˈlãmɛ̃nt n
narzekanie, biadanie valitus

lampa ˈlãmpa n
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło; lamppu valaisin

lampart ˈlãmpart n
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny; leopardi

lancet ˈlãnʦ̑ɛt n
mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu lansetti

langusta lãŋˈɡusta n
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza; langusti

lantan ˈlãntãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57; lantaani

laotański ˌlaɔˈtãj̃sʲci adj
odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków laosilainen

laptop ˈlaptɔp n
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop; kannettava tietokone läppäri

larwa ˈlarva n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego; toukka

las las n
gęste zbiorowisko drzew; metsä

lasagne n
(kulinaria) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem lasagne
(spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków; lasagne

laser ˈlasɛr n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej; laser

laska ˈlaska n
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna tipu
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu) keppi
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; kävelykeppi

latarka laˈtarka n
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło taskulamppu

latarnia laˈtarʲɲa n
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych majakka

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego; majakka

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi; leija

latać ˈlataʨ̑ v
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie lentää

lateks ˈlatɛks n
(chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy; lateksi

lato ˈlatɔ n
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; kesä suvi

latryna laˈtrɨ̃na n
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej; latriini

latynizacja n
(książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi latinalaistaminen
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej latinalaistaminen

lawa ˈlava n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej; laava

lawenda laˈvɛ̃nda n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie; laventeli

laweta laˈvɛta n
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów hinausauto

lawina laˈvʲĩna n
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego; lumivyöry

lać laʨ̑ v
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie kaataa

lać jak z cebra ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra v
(potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu sataa kaatamalla

lecytyna n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej lesitiini

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć hoito

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby parantaa

legalizacja ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem laillistaminen

legalny lɛˈɡalnɨ adj
zgodny z prawem laillinen
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem laillinen

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji; legenda

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend legendaarinen
rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy legendaarinen

legion ˈlɛɟɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy; legioona

lej lɛj n
(jednostka monetarna) waluta Mołdawii leu
(jednostka monetarna) waluta Rumunii; leu

lejek n
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszanie średnicy strumienia cieczy; suppilo

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy lääke

lekarz ˈlɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; lääkäri tohtori lekuri

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
nie przywiązywać do czegoś wagi ohittaa

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
jednostka zajęć dydaktycznych oppitunti

lekki ˈlɛcːi adj
o małej wadze, małym ciężarze kevyt

lekko ˈlɛkːɔ adv
w sposób znamionujący lekkość, zwinnie kevyesti
łatwo kevyesti

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty; yleisurheilu

lekomania ˌlɛkɔ̃ˈmãɲja n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) uzależnienie od leków, nadużywanie leków; lääkeaineriippuvuus

leksem ˈlɛksɛ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia; lekseemi

leksykograf n
(językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii sanakirjantekijä

leksykografia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; leksikografia sanakirjatyö

leksykologia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia; leksikologia

leksykon n
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej; sanakirja

lektyka ˈlɛktɨka n
łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem; kantotuoli

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób; kehrääjä

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
dolna część pługa odcinająca skibę; vannas

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej; sopuli
(publikatory) (pogardliwie) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom vaalikarja

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
napój z cytryn limonadi limonaati limsa limu

lemur ˈlɛ̃mur n
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze; makimainen puoliapina

len lɛ̃n n
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion pellava

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku laiskuus

leniuch n
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie) laiskajaakko

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak; laiskiainen

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
charakteryzujący się lenistwem laiska

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale parempi myöhään kuin ei milloinkaan

lepiej zapobiegać niż leczyć proverb
bardziej opłaca się zapobieganie, niż naprawianie zaniedbań i błędów parempi katsoa kuin katua

lepki ˈlɛpʲci adj
mający właściwości kleju tahmea

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu proverb
lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał parempi pyy pivossa kuin kaksi oksalla

lepton ˈlɛptɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem; leptoni
(historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji; leptoni

lerka n
(ornitologia, ornitologiczny) Lullula arborea, gatunek ptaka z rodziny skowronków; kangaskiuru

lesba n
(pogardliwie) lesbijka lepakko

lesbijka lɛzˈbʲijka n
homoseksualna kobieta; lesbo

lesbijski adj
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom lesbolainen

less lɛs n
(geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego; lössi

leszcz lɛʃʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna; lahna

leszczyna lɛʃˈʧ̑ɨ̃na n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi; pähkinäpensas

letni ˈlɛtʲɲi adj
o substancji: ciepły, lecz nie gorący haalea
taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata kesäinen

lew lɛf n
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; leijona

lewar n
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów nosturi

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy; vasemmisto

lewicowiec n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy vasemmistolainen

lewy ˈlɛvɨ adj
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka vasen

leń lɛ̃ɲ n
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy sohvaperuna

leżak ˈlɛʒak n
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport rantatuoli

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
zachowywać pozycję poziomą maata

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Liban libanonilainen

libido lʲiˈbʲidɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego; libido

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego; lisenssi

liceum lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm n
szkoła średnia zawodowa lub ogólnokształcąca, przygotowująca do studiów uniwersyteckich; lyceum lyseo

lichwa ˈlʲixfa n
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze; kiskurikorko

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); luku

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu; atomiluku järjestysluku

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0; kokonaisluku

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element monikko

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych; irrationaaliluku

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą; alkuluku

liczba podwójna ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej; kaksikko duaali

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy yksikkö

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
(gramatyka) nazwa liczby numeraali

liczebnik główny n
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej perusluku

liczebnik porządkowy n
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu järjestysluku

liczebny adj
mogący być wyrażonym liczbami numeerinen

liczi chińskie ˈlʲiʧ̑ʲi ˈçĩj̃sʲcɛ n
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie litsi

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; osoittaja

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek lukuisa

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór laskea
wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne laskea

lidyjski adj
związany z Lidią, pochodzący z Lidii lyydia

liga ˈlʲiɡa n
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. liiga
zrzeszenie osób, organizacji lub państw liiga

likier ˈlʲicɛr n
słodki i mocny napój alkoholowy; likööri

lilak ˈlʲilak n
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych; syreeni

lilia ˈlʲilʲja n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; lilja

limba ˈlʲĩmba n
(botanika, botaniczny) drzewo z gatunku sosna limba; sembramänty

limfa n
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka; imuneste

limit ˈlʲĩmʲit n
granica niemożliwa do przekroczenia raja

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska; järvitiede

limuzyna n
(motoryzacja) luksusowy samochód; limusiini

lin lʲĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba; suutari

lina ˈlʲĩna n
elastyczne cięgno z włókna lub drutów; köysi

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca lingvistikko lingvisti

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku kielitiede

linia ˈlʲĩɲja n
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka viiva linja

linie lotnicze n
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego; ilmailuyhtiö

linijka lʲĩˈɲijka n
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości; viivain viivoitin

liniowiec lʲĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) okręt liniowy, zwykle drewniany linjalaiva
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami; matkustajalaiva linjalaiva

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
mający związek z linią lineaarinen

link lʲĩŋk n
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie linkki

linoskoczek ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk n
cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie nuorallakävelijä

lipa ˈlʲipa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych; lehmus

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); heinäkuu

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych; harjus

liposukcja ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej; rasvaimu

lira ˈlʲira n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej lyyra
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun; lyyra

lirogon n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu wróblowych występujący na kontynencie australijskim; lyyrypyrstö

lis lʲis n
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie; kettu

lis polarny ˈlʲis pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego; naali

lisica lʲiˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica lisa naaraskettu

list lʲist n
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie kirje
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu kirje
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1) kirje

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją; avoin kirje

lista ˈlʲista n
elementy zapisane w kolejności lista

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki postinkantaja

listopad lʲiˈstɔpat n
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); marraskuu

listwa ˈlʲistfa n
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby lista

listwa przypodłogowa n
(budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze jalkalista

lit lʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3; litium

litania n
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem; litania

litera lʲiˈtɛra n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów; aakkonen kirjain

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
mający związek z literaturą kirjallinen

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym; kirjallisuus

literować v
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa tavata

literówka ˌlʲitɛˈrufka n
błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie kirjoitusvirhe

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Litwy lub Litwinów liettualainen liettua

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
bałtyjski język używany przez Litwinów; liettua

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; litografia
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1) litografia

litr lʲitr̥ n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny; litra

liturgia lʲiˈturʲɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym liturgia

liturgiczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii liturginen

lizak ˈlʲizak n
twardy cukierek na patyku tikkari

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym nuolla

lizus ˈlʲizus n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy hännystelijä

liścień ˈlʲiɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
(biologia, biologiczny) pierwszy liść rośliny nasiennej; sirkkalehti

liściożerca n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się liścmi folivori

liść lʲiɕʨ̑ n
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu; lehti

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
(kulinaria) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa laakerinlehti

lodowaty ˌlɔdɔˈvatɨ adj
zimny jak lód, bardzo zimny jääkylmä

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
wolno płynąca rzeka lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu; jäätikkö

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków; jäänmurtaja

lody n
(spożywczy) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków jäätelö

lodówka lɔˈdufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki; alli
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze; jääkaappi

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument; logaritmi

logarytmiczny ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɨ adj
taki, którego wartość zmienia się zgodnie z określonym logarytmem logaritminen
związany z logarytmami, dotyczący logarytmów logaritminen

logicznie adv
(potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu) loogisesti
w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką loogisesti

logiczny lɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z logiką, zgodny z logiką looginen

logika ˈlɔɟika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; logiikka
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych logiikka

logistyka n
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; logistiikka
(wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska; logistiikka

logo ˈlɔɡɔ n
znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną; logo

logotyp n
(drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia logo
logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim logo

lojalność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni lojaliteetti

lokalny lɔˈkalnɨ adj
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca paikallinen

lokator lɔˈkatɔr n
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu; asukas

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; . veturi

lokówka lɔˈkufka n
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco kiharrin
(fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów papiljotti

lombard ˈlɔ̃mbart n
instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych; kani

londyński lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci adj
pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu lontoolainen

lont lɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika sytytyslanka

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103; lawrencium

lornetka lɔrˈnɛtka n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych kiikari

los lɔs n
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej arpa arpalippu

losowy lɔˈsɔvɨ adj
przypadkowy, niezależny od decyzji satunnainen

lot lɔt n
podróż, np. samolotem, balonem lentomatka
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu lento

loteria n
gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie arpajaiset

lotka ˈlɔtka n
(sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona sulkapallo

lotnik ˈlɔtʲɲik n
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi lentäjä

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych; lentoasema lentokenttä

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy; lentotukialus

lotny adj
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący haihtuva
łatwo unoszący się w powietrzu haihtuva

lotos ˈlɔtɔs n
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych; lootus

loża n
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości; aitio

lub lup conjunction
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa; tai

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak; liperi

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem pitää tykätä

lucerna luˈʦ̑ɛrna n
(botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych; alfalfa

lud lut n
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie kansa
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędący narodem kansa

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium väestö

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie; joukkotuhonta kansanmurha

ludożerstwo ˌludɔˈʒɛrstfɔ n
jedzenie mięsa ludzkiego przez innych ludzi ihmissyönti

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka ihmis-
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka inhimillinen

lufa ˈlufa n
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale; piippu

lukier ˈlucɛr n
(kulinaria) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru; kuorrutus

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji; lakritsi laku
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory lakritsi laku

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
odnoszący się do miasta Luksemburg luxemburg
odnoszący się do państwa Luksemburg luxemburg

luksus ˈluksus n
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek; luksus ylellisyys

lulać ˈlulaʨ̑ v
kołysać dziecko (najczęściej do snu) tuudittaa

lumbago lũmˈbaɡɔ n
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa; noidannuoli

luneta n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw kaukoputki

lupa ˈlupa n
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu; suurennuslasi

lustracja n
(urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp. lustraatio

lustro ˈlustrɔ n
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; peili kuvastin

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra; evankelis-luterilaisuus

lutet ˈlutɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71; lutetium

lutnia ˈlutʲɲa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę; luuttu

lutnik n
rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne kielisoitin

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem juottaa

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania; juotin

luty ˈlutɨ n
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) helmikuu

luźny ˈluʑnɨ adj
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach) irti
nieumocowany irti

lwi lvʲi adj
właściwy lwu, należący do lwa leijonamainen leijonan-

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ idiom
ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym leijonanosa

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica lwa naarasleijona

lód lut n
stały stan skupienia wody; jää
(potocznie, potoczny) lodowisko jää
często w lm deser przyrządzany ze zmrożonego mleka, czasem z dodatkiem owoców oraz innych substancji jäätelö jää

ląd lɔ̃nt n
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów; maa

lądowanie ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: lądować laskeutuminen

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
osiadać na czymś – z powietrza lub wody laskeutua

lędźwie ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą kupeet

lęk lɛ̃ŋk n
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny; ahdistuneisuushäiriö
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne ahdistuneisuushäiriö

lśnić l̥ʲɕɲiʨ̑ v
świecić, błyszczeć, odbijać światło kiiltää

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Macedonia lub Macedończyków makedonialainen

machać ˈmaxaʨ̑ v
szybko, wahadłowo ruszać czymś heiluttaa

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion; kohtu

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia; matriisi

macierzyństwo ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ n
bycie matką äitiys

macocha maˈʦ̑ɔxa n
żona ojca, ale nie matka äitipuoli

maczeta maˈʧ̑ɛta n
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach; viidakkoveitsi

maczuga n
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu; nuija

madagaskarnik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Mesitornithidae; kyyhkyrääkkä

mafia ˈmafʲja n
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce mafia

magazyn maˈɡazɨ̃n n
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów varasto

magenta maˈɡɛ̃nta n
barwa purpurowa; aniliininpunainen

magia ˈmaɟja n
praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne; magia

magicznie adv
w sposób magiczny maagisesti

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z magią maaginen

magik ˈmaɟik n
osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii illusionisti

magma ˈmaɡma n
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej; magma

magnes ˈmaɡnɛs n
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów); magneetti

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej; magnetofoni

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes magneettinen
taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym) magneettinen

magnetyzm n
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych magnetismi

magnez ˈmaɡnɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12 magnesium

maj maj n
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) toukokuu

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; meirami
(kulinaria) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1) meirami

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) pełen dostojnej powagi majesteettinen

majonez maˈjɔ̃nɛs n
(kulinaria) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju majoneesi

mak mak n
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; unikko

makak ˈmakak n
(zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa; makaki

makaron maˈkarɔ̃n n
(spożywczy) (kulinaria) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli; makaroni

makiawelizm ˌmacaˈvɛlʲism̥ n
postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów, szczególnie w polityce; wiara w to, że cel uświęca środki häikäilemättömyys

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach; hemppo

makrela maˈkrɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus; makrilli

maksyma n
(literacko) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania maksiimi

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu) maksimaalinen

malachit maˈlaçit n
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment; malakiitti

malajski maˈlajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów malaiji

malaria maˈlarʲja n
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej; malaria horkka

malarstwo maˈlarstfɔ n
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana); maalaustaide

malarz ˈmalaʃ n
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku taidemaalari
(sztuka) artysta, który maluje obrazy taidemaalari

malina maˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; vadelma
(potocznie, potoczny) (kulinaria) owoc maliny właściwej (1.2) vadelma
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej vadelma

malinka maˈlʲĩnka n
(potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku; fritsu

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin [[vadelma]][[-pitoinen

malować maˈlɔvaʨ̑ v
nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem maalata
tworzyć obraz lub dzieło malarskie maalata

malowniczy adj
pełny walorów malarskich kuvankaunis

maltański malˈtãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta maltalainen
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta maltalainen

maltański malˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty; malta

malutki maˈlutʲci adj
bardzo mały; (zdrobniale) od: mały mitätön

mama ˈmãma n
(potocznie, potoczny) matka mami

mamba ˈmãmba n
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jadowitych, afrykańskich węży; mamba

mamka ˈmãmka n
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko imettäjä

mammalogia n
(zoologia, zoologiczny) teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami; mammalogia

mammografia ˌmãmːɔˈɡrafʲja n
(medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi; mammografia

mamut ˈmãmut n
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych; mammutti

mandaryn n
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach; mandariini

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców; mandariini
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce mandariini

mandat ˈmãndat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie; sakkolappu

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny; mandoliini

manekin mãˈnɛcĩn n
figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka; malli

manewr ˈmãnɛfr̥ n
zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej; liike
zręczne posunięcie liike
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania liike

manga ˈmãŋɡa n
japoński komiks; manga

mangan ˈmãŋɡãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25; mangaani

mango ˈmãŋɡɔ n
(kulinaria) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) mango

mangusta mãŋˈɡusta n
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki; mangusti

mania prześladowcza n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie vainoamisharha vainoamisharhaluulo

maniak ˈmãɲak ˈmãɲjak n
(medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej fanaatikko
(potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany fanaatikko

manicure n
pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk; käsienhoito

manierka n
płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów; taskumatti

mankiet ˈmãŋʲcɛt n
(krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę hihansuu

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do mierzenia ciśnienia; painemittari manometri

mansyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język mansyjski; mansi

mantykora n
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil; mantikori

manul n
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych; arokissa

manx mãŋks n
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man; manksi

maoizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin; maolaisuus

maoryski adj
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów maori

maoryski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski; maori

mapa ˈmapa n
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba; kartta

marathi n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra; marathi

maraton maˈratɔ̃n n
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m maraton

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
(kulinaria) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych; marsipaani

marchew ˈmarxɛf n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.; porkkana

marchia n
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w Imperium Karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię; markiisikunta

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
(kulinaria) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych; margariini

margines n
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu; marginaali

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych; marihuana

marka ˈmarka n
znak na produktach danej firmy Saksan markka

markaczka marˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta nigra, gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu; mustalintu

markiza marʲˈciza n
daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp. markiisi

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego; marxismi

marmolada ˌmarmɔˈlada n
(kulinaria) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem; marmeladi

marmur ˈmarmur n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny; marmori

marnieć v
tracić wartość, stawać się marnym nääntyä

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści hukata

marność ˈmarnɔɕʨ̑ n
bycie ulotnym, nietrwałym, bezcelowym, bez wartości turhuus

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Maroka marokkolainen

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
(przymiotnik) od Mars marsilainen

marsz marʃ n
przemieszczanie się, pochód wojsk; marssi
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy marssi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice; marssi

marszand ˈmarʃãnt n
(sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki [[taide]][[kauppias]]

marszałek marˈʃawɛk n
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce; marsalkka

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp. asetelma

martwy ˈmartfɨ adj
taki, który umarł kuollut

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu laivasto

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa; laivasto

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
człowiek należący do załogi okrętu lub statku; merimies

marynata n
(kulinaria) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych; marinadi

marynować v
(kulinaria) zaprawiać w zalewie octowej marinoida

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) maaliskuu

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś haave

marznący deszcz marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię; jäätävä sade

marzyciel n
ten, kto marzy haaveilija

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło unelmoida haaveilla uneksia haaveksia

masa ˈmasa n
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; massa

masa krytyczna ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na n
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa kriittinen massa

masakra maˈsakra n
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny; joukkomurha

masaż ˈmasaʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała; hieronta

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
osoba zajmująca się masażem hieroja

masażystka ˌmasaˈʒɨstka n
kobieta wykonująca masaż hieroja

maska ˈmaska n
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik huppu
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych; naamari

maskonur maˈskɔ̃nur n
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku; lunni
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula, rodzaj ptaka z rodziny alk; lunni

maskonur pacyficzny maˈskɔ̃nur ˌpaʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula corniculata, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju maskonurów, występujący na północy Pacyfiku isolunni

maskonur złotoczuby maˈskɔ̃nur ˌzwɔtɔˈʧ̑ubɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik; töyhtölunni

masochizm maˈsɔçism̥ n
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia masokismi
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom; masokismi

masować v
wykonywać masaż hieroa

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi; rinnanpoisto

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm itsetyydytys

masturbować ˌmasturˈbɔvaʨ̑ v
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem masturboida

masyw ˈmasɨf n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę massiivi

maszt maʃt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; masto
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie; masto

maszyna maˈʃɨ̃na n
urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy kone

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie mechaniczne do pisania tekstów; kirjoituskone

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
urządzenie do łączenia kawałków elastycznych materiałów za pomocą nici poprzez utworzenie szwu; ompelukone

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg; veturinkuljettaja

masło ˈmaswɔ n
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; voi
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych voi

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
(kulinaria) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej; maapähkinävoi

mat mat n
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść; matti

mata ˈmata n
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych matto
plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp. matto

matcha n
(spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty; matcha

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z matematyką matemaattinen

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
osoba zajmująca się zawodowo matematyką matemaatikko

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych; matematiikka

materac maˈtɛraʦ̑ n
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych; patja

materia maˈtɛrʲja n
(filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie; aine
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych; aine

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
kierowanie się w życiu względami materialnymi materialismi

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
dotyczący materii, związany z pojęciem materii materiaali
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi materiaali

materiał maˈtɛrʲjaw n
to, z czego są wytwarzane przedmioty materiaali

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry; räjähde

matka ˈmatka n
rodzic płci żeńskiej; äiti
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru äiti
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo äiti

matma ˈmatma n
(potocznie, potoczny) lekcja matematyki matikka
(potocznie, potoczny) przedmiot matematyki matikka

matrioszka maˈtrʲjɔʃka n
rosyjska drewniana zabawka przypominająca lalkę; maatuska

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
(architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego maurilainen
odnoszący się do państwa Mauretania maurilainen

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję; mausoleumi

mazidło maˈʑidwɔ n
częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania linimentti

mazurek maˈzurɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku; masurkka
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla; pikkuvarpunen

mała czarna ˈmawa ˈʧ̑arna n
czarna sukienka (także spódnica) kończąca się powyżej kolan; pikkumusta
filiżanka kawy bez mleka pikkukahvi mustana
niska brunetka pieni tummaverikkö

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
niewielka ilość czegoś lub kogoś vähän hieman

małpa ˈmawpa n
(zoologia, zoologiczny) człekokształtne zwierzę z rzędu naczelnych; apina

mały ˈmawɨ adj
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski pieni

mały ekran ˈmawɨ ˈɛkrãn n
telewizja kuvaruutu

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi pikkusormi

małż mawʃ n
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak; simpukka

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem avio-

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci; avioliitto

maślanka maɕˈlãnka n
(spożywczy) (kulinaria) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany; piimä

maść maɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry; voide

mdły mdwɨ adj
bez wyrazistego smaku lattea

mebel ˈmɛbɛl n
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń; huonekalu

mech mɛx n
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach sammal

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki mekaaninen

mechanika mɛˈxãɲika n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. mekaniikka
(informatyka, informatyczny) model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej mekaniikka
(technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów mekaniikka
sposób działania mechanizmu mekaniikka
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; mekaaninen

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność mekanismi

mecz mɛʧ̑ n
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy ottelu matsi

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie; moskeija

medal ˈmɛdal n
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie; mitali

medalion mɛˈdalʲjɔ̃n n
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę; medaljonki
(kulinaria) owalny kotlet bez panierki medaljonki
(sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu; medaljonki

mediacja n
pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia välitys

mediana mɛˈdʲjãna n
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb); mediaani

meduza mɛˈduza n
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską; meduusa

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia, lääketiede

medycyna weterynaryjna n
nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce; eläinlääketiede

medyczny mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
związany z medycyną, dotyczący medycyny lääketieteellinen

medytacja ˌmɛdɨˈtaʦ̑ʲja n
w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie; meditaatio
pogrążanie się w myślach meditaatio

megabajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1048 576 bajtów; megatavu

megafon n
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych megafoni
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego megafoni

meitner ˈmajtnɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109; meitnerium

mejoza mɛˈjɔza n
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej; meioosi

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Meksyk meksikolainen

melasa mɛˈlasa n
(kulinaria) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego; melassi

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania; melatoniini

melodia mɛˈlɔdʲja n
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość; melodia

melodramatyczny adj
dotyczący melodramatu melodramaattinen

melon ˈmɛlɔ̃n n
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1) meloni

melonik mɛˈlɔ̃ɲik n
sztywny, półkolisty kapelusz męski knalli

mem mɛ̃m n
dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury; meemi
śmieszna idea, obrazek, powielany w internecie meemi

menażeria ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych; eläintarha
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są (1.1) eläintarha

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101; mendelevium

menora mɛ̃ˈnɔra n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny; menora

mentalność n
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości mentaliteetti

menu n
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu menu
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji valikko

meronim mɛˈrɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia” meronyymi

merytokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym; meritokratia

mesjasz n
(przenośnie, przenośnia) ten, który wybawia messias

meskalina ˌmɛskaˈlʲĩna n
(chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen; meskaliini

meta ˈmɛta n
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach maali

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; aineenvaihdunta

metafizyczny ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
(filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków metafyysinen

metafizyka n
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu metafysiikka

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia; metafora

metal ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; metalli

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu metallinen

metalurgiczny adj
związany z metalurgią metallurginen

metamfetamina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym; metamfetamiini

metamorfoza n
przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną metamorfoosi muodonvaihdos

metan ˈmɛtãn n
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy; metaani

metempsychoza n
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz sielunvaellus

meteor mɛˈtɛɔr n
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid); meteori

meteoroid ˌmɛtɛɔˈrɔ<sup>j</sup>it n
(astronomia, astronomiczny) okruch skalny mniejszy od planetoidy, poruszający się po orbicie meteoroidi

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody; ilmatiede meteorologia

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii meteorologinen

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni; meteoriitti

metformina n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy; metformiini

metoda mɛˈtɔda n
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu menetelmä

metodologia n
nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej; metodologia

metonimia n
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności; metonymia

metr mɛtr̥ n
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy; metri

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra; neliömetri

metr sześcienny n
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra; kuutiometri

metro ˈmɛtrɔ n
podziemna kolej miejska metro

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych; metrologia

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego; metronomi

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju metropoli suurkaupunki

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii hienostelija

mewa ˈmɛva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o gęstym upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach basenów wodnych; lokki

mewa blada ˈmɛva ˈblada n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej; isolokki

mewa mała ˈmɛva ˈmawa n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus minutus, najmniejszy gatunek mewy występujący w Polsce; pikkulokki

mewa pospolita ˈmɛva ˌpɔspɔˈlʲita n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych; kalalokki

mewa siodłata ˈmɛva ɕɔdˈwata n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich; merilokki

mewa srebrzysta ˈmɛva srɛˈbʒɨsta n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu; harmaalokki

mewa trójpalczasta n
(ornitologia, ornitologiczny) Rissa tridactyla, gatunek mewy; pikkukajava

mezuza n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu; mezuza

mglisty ˈmɡlʲistɨ adj
pełen mgły sumuinen

mgła mɡwa n
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność; sumu

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego; nebula tähtisumu

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
(gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?; nominatiivi
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową; nimittäjä

miara ˈmʲjara n
(matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru; mitta
metoda szacowania lub pomiaru mitta
odmierzona ilość mitta
rozmiar mitta

miasto ˈmʲjastɔ n
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; kaupunki
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) kaupunki
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1) keskusta kantakaupunki

miau mʲjaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota miau

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
o kocie: wydawać charakterystyczny głos naukua

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych; ateroskleroosi valtimonrasvoittumistauti

micela mʲiˈʦ̑ɛla n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek; miselli

miecz mʲjɛʧ̑ n
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem; miekka

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem; Damokleen miekka

mieczyk ˈmʲjɛʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze; miekkalilja

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi kuparinen

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29; kupari vaski

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś tila paikka
obszar lub punkt w przestrzeni paikka
(sport, sportowy) ranga, pozycja paikka
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś paikka

miejscownik mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?; lokatiivi

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
związany z miastem urbaani

mierzeja mʲjɛˈʒɛja n
(geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza; kynnäs

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar mitata

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku; kuukausi kuu

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje kuherruskuukausi

miesiączkować v
(fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę kuukautiset

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) sekoittaa

mieszczanin n
(historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego; kaupunkilainen
(przestarzałe, przestarzały) mieszkaniec miasta kaupunkilainen

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi; asunto

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
osoba, która gdzieś mieszka (żyje) asukas

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem asua

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś olla
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika olla
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie olla
dysponować środkami na wykonanie czegoś olla
musieć coś zrobić [[olla]] ''...''[[-vuotias]]

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że toivoa

migdał ˈmʲiɡdaw n
(kulinaria) jadalna pestka owocu migdałowca pokryte brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; manteli

migdałek n
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła; nielurisa

migdałowiec n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku mantelipuu

migdałowy ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ adj
zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem mantelinvalkoinen

migotać v
świecić w sposób przerywany lub krótko tuikkia

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami; migreeni

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem; mikrobiologia

mikrobus n
(motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób minibussi

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia; mikrofoni

mikrometr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra; mikrometri
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości mikrometri

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem mikro-organismi

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem; mikroskooppi

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
bardzo mały, w skali mikro mikroskooppinen

mila ˈmʲila n
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych; maili

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
nie mówić, nie wydawać głosu vaieta

milenium n
okres tysiąca lat vuosituhat

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy miljardööri

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny miliisi
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji miliisi

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
tysięczna część metra; millimetri

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony miljonääri

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną sotilaallinen

militaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne militarismi

miliwolt mʲiˈlʲivɔlt n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) tysięczna część wolta millivoltti

mim mʲĩm n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktor występujący w pantomimie; pantomiimikko

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają huolimatta

mimoza mʲĩˈmɔza n
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego; mimoosa

mina ˈmʲĩna n
wyraz twarzy ilme

minaret mʲĩˈnarɛt n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę; minareetti

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach; mineralogia

minerał mʲĩˈnɛraw n
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną; mineraali kivennäinen

minimalizm n
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera) minimalismi

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka n
spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część; minihame

minister mʲĩˈɲistɛr n
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem; ministeri

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
urząd, którego szefem jest minister ministeriö

minus ˈmʲĩnus conjunction
oprócz, z wyjątkiem miinus

minus ˈmʲĩnus n
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera; miinus

minuta mʲĩˈnuta n
jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); minuutti

miocen ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n n
(geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu; mioseenikausi

miodojad n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Meliphagidae; mesikko

miodowód n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Indicatoridae; hunajaopas

miotła ˈmʲjɔtwa n
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy; luuta

mirra ˈmʲirːa n
żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec; myrha

mirt mʲirt n
(botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa; myrtti

misa ˈmʲisa n
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia kulho

misja ˈmʲisʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców lähetys
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania lähetys

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej lähetyssaarnaaja

mistrz mʲisṭʃ n
osoba najlepsza w czymś mestari nuoriherra oppi-isä

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem; mystiikka

mistyczny adj
charakteryzujący się tajemniczością mystinen
związany z mistyką, mistycyzmem mystinen

mistyk n
osoba doświadczająca stanów mistycznych mystikko
wyznawca mistycyzmu mystikko

mistyka ˈmʲistɨka n
duchowość opierająca się na mistycyzmie mystiikka

mit mʲit n
baśń, stara opowieść fantastyczna; kertomus myytti

mitochondrium n
(biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe; mitokondrio

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; mytologia

mitra ˈmʲitra n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego; mitra

mizantropia ˌmʲizãnˈtrɔpʲja n
niechęć do ludzi, do obcowania z nimi; ihmisviha

mizantropijny adj
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom misantrooppinen

mizoandria n
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt kobiety do mężczyzn miesviha

mizofonia ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem; misofonia

mizoginia ˌmʲizɔˈɟĩɲja n
patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet; naisviha

miód mʲjut n
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; hunaja
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników; sima

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
(kulinaria) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw; sima

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców hedelmäliha

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne; nilviäinen

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami kesken

między Scyllą a Charybdą ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈsʦ̑ɨlːɔ̃w̃ ˌa‿xaˈrɨbdɔ̃w̃ idiom
(książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami Skylla ja Kharybdis

między innymi adv
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa muun muassa

między młotem a kowadłem ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m adv
w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami puun ja kuoren välissä

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów kansainvälinen

międzyrasowy adj
odbywający się pomiędzy różnymi rasami rotujenvälinen

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem pehmeä

miękkość ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest miękkie w dotyku pehmeys

mięsień gruszkowaty n
(anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej; päärynänmuotoinen lihas

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; liha

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ idiom
(przenośnie, przenośnia) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie tykinruoka

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
(kulinaria) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na rodzaj) jauheliha

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem lihansyöjä

mięsożerny ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ adj
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem lihansyöjä

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu; minttu

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone; made

mięśniowy mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ adj
dotyczący mięśni lihaksikas

miło ˈmʲiwɔ adv
od: miły ystävällisesti

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
okazywane współczucie, dobroć lub litość armo

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym laupias armollinen armelias armahtavainen armoinen

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
osoba, którą się kocha rakkaus
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym rakkaus
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; rakkaus lempi

miłość jest ślepa ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa proverb
osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha [[rakkaus]] [[on]] [[sokea]]

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy rakkaus ensi silmäyksellä

miły ˈmʲiwɨ adj
uprzejmy, serdeczny kiltti

miś mʲiɕ n
zabawka wyobrażająca misia (1.1); teddykarhu

mknąć m̥knɔ̃ɲʨ̑ v
(książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód kipittää

mlecz mlɛʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) nasienie samców ryb; maiti

mleczarnia n
miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko meijeri

mleczarz ˈmlɛʧ̑aʃ n
(potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka maitomies

mleczny ˈmlɛʧ̑nɨ adj
dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka maitoinen

mleko ˈmlɛkɔ n
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu maito

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi; soijamaito

mleć mlɛʨ̑ v
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów jauhaa

mnich mʲɲix n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich munkki

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
mniejsza część jakiejś całości vähemmistö

mnożenie mnɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem kertolasku

mnożyć ˈmnɔʒɨʨ̑ v
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać kertoa

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej liikekannallepano

moc mɔʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; teho

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
wytrzymały voimakas

mocz mɔʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt; virtsa

moda ˈmɔda n
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa muoti

model ˈmɔdɛl n
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu; malli
kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach malli
(matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty; malli
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu malli
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody malli

modem ˈmɔdɛ̃m n
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót; modeemi

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy; rukoilijasirkka

modlitewnik ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw; rukouskirja

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum; rukous

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś rukoilla

modry adj
niebieski o dużej intensywności taivaansini

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę lehtikuusi

moduł n
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości moduuli

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
wprowadzać zmiany muokata

mojito n
(kulinaria) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty; mojito

mokradło mɔˈkradwɔ n
obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą; kosteikko

mokry ˈmɔkrɨ adj
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą märkä

mol mɔl n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI; mooli

molekularny adj
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś molekyyli-

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42; molybdeeni

molibdenit n
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu; molybdeenihohde

molo ˈmɔlɔ n
pomost spacerowy wychodzący w morze; laituri

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim; monarkki

monarchia mɔ̃ˈnarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą; monarkia

monarchista ˌmɔ̃narˈçista n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu monarkisti

moneta mɔ̃ˈnɛta n
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy; kolikko

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów mongoli mongolialainen

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
język urzędowy Mongolii; mongoli

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru; monitori
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera näyttö

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
rower z jednym kołem yksipyöräinen

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong; monoftongiutuminen

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
życie w związku z tylko jednym partnerem; monogamia

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
(literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu; monografi

monogram mɔ̃ˈnɔɡrãm n
ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter; monogrammi

monomer mɔ̃ˈnɔ̃mɛr n
(chemia, chemiczny) cząsteczka składowa polimeru; monomeeri

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo; monopoli

monoteistyczny ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom monoteistinen

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga; monoteismi

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
budować coś z części koota

mop mɔp n
zmywak do podłogi na kiju moppi

mops mɔps n
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów; pies należący do tej rasy; mopsi

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe; moraali

moralny mɔˈralnɨ adj
dotyczący moralności, opisujący moralność moraalinen
postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością moraalinen

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo murhaaja

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
celowe odebranie komuś życia murha

morela mɔˈrɛla n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych; aprikoosi aprikoosipuu
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoce tego drzewa aprikoosi

morena mɔˈrɛ̃na n
(geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec; moreeni

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu; morfeemi

morfina mɔrˈfʲĩna n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku; morfiini

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; morfologia

mornel ˈmɔrnɛl n
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców; keräkurmitsa

moroszka mɔˈrɔʃka n
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach; hilla lakka muurain

mors mɔrs n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki; mursu

morszczuk ˈmɔrʃʧ̑uk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa; kummeliturska

morze ˈmɔ.ʒɛ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; meri
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś meri

morzyk ˈmɔʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus murri
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus murri

morzyk japoński ˈmɔʒɨc jaˈpɔ̃j̃sʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji töyhtömurri

morzyk marmurkowy ˈmɔʒɨk ˌmarmurˈkɔvɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku marmorimurri

morzyk sędziwy ˈmɔʒɨk sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej: mustakurkkumurri

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) Phocaena phocaena, ssak morski półkuli północnej, waleń spokrewniony z delfinem; pyöriäinen

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
stop miedzi z cynkiem; messinki

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
wykonany z mosiądzu messinkinen

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń); hyttysverkko

most mɔst n
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą; silta

most zwodzony n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków; läppäsilta

mostek ˈmɔstɛk n
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej; rintalasta

moszna ˈmɔʃna n
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem; kivespussi

motel ˈmɔtɛl n
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych; motelli

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób; moottoripyörä

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały; mopedi mopo

motoryzacja ˌmɔtɔrɨˈzaʦ̑ʲja n
ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi autoistaminen

motoryzacyjny ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący motoryzacji, samochodów auto-

motyka mɔˈtɨka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; kuokka

motyl ˈmɔtɨl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera; perhonen

mowa ˈmɔva n
przemówienie, wypowiedź; puhe

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć puhuminen on hopeaa, mutta vaikeneminen kultaa

mowa nienawiści n
(socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej; vihapuhe

mozaika mɔˈzajka n
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie; mosaiikki

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
(kulinaria) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek; huhmar
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru; huhmar

może ˈmɔʒɛ particle
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia ehkä jospa
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby ehkä

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować) mahdollisuus

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić mahdollinen

mrok mrɔk n
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca pimeys

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych; muurahaiskeko

mrozić v
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie pakastaa
powodować zamrażanie; mocno ochładzać pakastaa
przenikać mrozem, chłodem pakastaa
stawać się chłodniejszym pakastaa

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
przejmująco zimny jääkylmä

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) świecić nieregularnym, przerywanym światłem räpäyttää silmiä
wykonywać szybkie ruchy powiekami räpäyttää silmiä

mrówka ˈmrufka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae muurahainen

mrówkojad mrufˈkɔjat n
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami; muurahaiskarhu

mrówkolew mrufˈkɔlɛf n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią); muurahaiskorento

mrównik ˈmruvʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka; maasika

mróz mrus n
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza; pakkanen kuura

msza m̥ʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; messu

mszyca ˈm̥ʃɨʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach; kirva

mucha ˈmu.xa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity czarny dwuskrzydły owad; kärpänen

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
(biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących; kärpässieni

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza; punakärpässieni

muchomor mglejarka muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka n
(mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza; harmaakärpässieni

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami; pantterikärpässieni

muchołówka szara ˌmuxɔˈwufka ˈʃara n
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głownym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie; harmaasieppo

muczeć v
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos ammua

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę; muessin

mufka n
rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety; muhvi

mugol ˈmuɡɔl n
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności; jästi

mulcz mulʧ̑ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych; lehtikate

mulczować mulˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
rozdrabniać materiał organiczny lub nieorganiczny celem utworzenia mulczu peittää lehtikatteella
stosować / nakładać mulcz peittää lehtikatteella

mumia ˈmũmʲja n
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem; muumio

mur mur n
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku muuri

murarz ˈmuraʃ n
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów muurari

murować muˈrɔvaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) (sport, sportowy) zastawiać wieloma zawodnikami własną bramkę muurata
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą muurata

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
być zobowiązanym do zrobienia czegoś täytyä

muszka ˈmuʃka n
rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata; rusetti

muszkiet ˈmuʃʲcɛt n
(wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów, musketti

muszkieter n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet; muskettisoturi

muszla klozetowa n
ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji; wc-allas

musztarda muˈʃtarda n
(kulinaria) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu; sinappi

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych; mutaatio

muza ˈmuza n
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami; muusa

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym; museo
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1) museo

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu; muslimi

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów muslimi

muzyk ˈmuzɨk n
osoba, która zajmuje się muzyką; muusikko

muzyka ˈmuzɨka n
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków musiikki
całokształt takich kompozycji musiikki
sztuka układania takich kompozycji musiikki

muzykolog n
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej musiikkitieteilijä

muzykologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku; musiikkitiede

muł muw n
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia; muuli

muślin ˈmuɕlʲĩn n
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna; musliini

my mɨ personalPronoun
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca me

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka n
pojemnik na mydło saippua-astia

mydło ˈmɨdwɔ n
substancja używana do mycia i prania saippua

mykologiczny adj
związany z mykologią mykologinen sienitieteellinen

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny; hippiäinen

mysz mɨʃ n
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; hiiri
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora hiiri

myszka ˈmɨʃka n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece hiiri
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa hiiri

myszołów mɨˈʃɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady; hiirihaukka

myszołów włochaty mɨˈʃɔwuv ːwɔˈxatɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej; piekana

myć mɨʨ̑ v
czyścić coś za pomocą wody pestä

myśl mɨɕl̥ n
efekt pracy umysłu ajatus

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu ajatella luulla

myśliciel n
człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość ajattelija

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga; hävittäjä

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta metsästäjä

móc muʦ̑ modal
być w stanie coś wykonać voida saada
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś saada

mój muj pronoun
1 (osoba) lp minun

mól mul n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania; koi

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu kirjatoukka

mówca ˈmufʦ̑a n
człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania puhuja

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie sanoa
posługiwać się jakimś językiem puhua
rozmawiać puhua
używać mowy do wyrażania myśli puhua

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”) sinutella

mózg musk n
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie; aivot

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
związany z mózgiem, dotyczący mózgu aivoperäinen

móżdżek n
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; pikkuaivot
(kulinaria) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego pikkuaivot

mącznica mɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) sianpuolukka

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem viisaus

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie viisas

mąka ˈmɔ̃ŋka n
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż; jauho jauhot

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie; seepia

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mężczyzna będący w małżeństwie aviomies

męczennik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze; marttyyri

męczeństwo n
znoszenie mąk (przeważnie z powodów religijnych bądź politycznych) marttyyrius

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu tietäjä

męka ˈmɛ̃ŋka n
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne) piina

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom miespuolinen

męskość ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑ n
(eufemistycznie) genitalia, męskie narządy płciowe miehuullisuus
potencja seksualna mężczyzny miehuullisuus
zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny miehuullisuus

męstwo ˈmɛ̃w̃stfɔ n
odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo miehekkyys miehuullisuus

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
dorosły człowiek płci męskiej; mies

mężuś n
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża aviomies

młode ˈmwɔdɛ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej pentu poikanen

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością nuoruus nuoruusikä

młody ˈmwɔdɨ adj
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością nuori

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
młodzi ludzie nuoriso nuoret

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym vasara

młotek ˈmwɔtɛk n
narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ vasara

młyn mwɨ̃n n
budynek, w którym zboże miele się na mąkę mylly

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
człowiek, który miele mąkę w młynie mylläri

mżawka ˈmʒafka n
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm; tihkusade

na na preposition
…opisujący miarę, zakres, stopień kautta
…opisujący moment w czasie kautta
…opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch -lla
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem -llä

na gapę na‿ˈɡapɛ adv
jechać bez ważnego biletu – autobusem, pociągiem lub innym publicznym środkiem komunikacji pummilla

na lewą stronę na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ adv
o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz nurinperin

na oścież na‿ˈɔɕʨ̑ɛʃ adv
o drzwiach, oknie: na całą szerokość ammollaan

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać ulkoa

na pierwszy rzut oka na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka
o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy ensinäkemältä

na pokaz na‿ˈpɔkas adj
czyniony, demonstrowany dla pozoru, dla efektu näyttävä

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
… poprzedzająca wyliczenie przykładów esimerkiksi

na wszelki wypadek na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk idiom
przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym varalta

na zawsze adv
bez możliwości zmiany danego stanu ikuisesti

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
zwrot używany przed toastem terveydeksi kippis kippis
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął terveydeksi

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią ulkona

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem) ulkona
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem) ulkona

na żywo adv
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania live-

na żądanie adj
taki, który wystąpi tylko wtedy, gdy ktoś zażąda tarvittaessa

nabiał ˈnabʲjaw n
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj maitotuote

nabój ˈnabuj n
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy; patruuna

nacisk ˈnaʨ̑isk n
działanie na coś z pewną siłą paine
presja, przymus paine

nacięcie krocza n
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu; episiotomia

nacjonalista ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
(pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu kansalliskiihkoilija

nacjonalistyczny ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów kansallismielinen

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro; nationalismi kansallismielisyys

nacjonalizować ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑ v
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego kansansallistaa

naczyniak naˈʧ̑ɨ̃ɲak n
(medycyna, medyczny) łagodny nowotwór z układu naczyniowego; angiooma

naczyniak krwionośny naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ n
łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych hemangiooma verisuoniluomi

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody) astia
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia astia

naczynie krwionośne n
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia verisuoni

nad nat preposition
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia yli yllä

nadajnik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika radiolähetin

nadawać naˈdavaʨ̑ v
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób lähettää

nadawca naˈdafʦ̑a n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę lähettäjä

nadciśnienie n
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne hypertensio

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy ramieniem a dłonią; ranne

nadgodzina ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna n
(urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem ylityötunti

nadir ˈnadʲir n
(astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu; nadiiri

nadnercze nadˈnɛrʧ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek; lisämunuainen

nadprzewodnik ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik n
(fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny suprajohde

nadużycie n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem väärinkäyttö

nadwaga nadˈvaɡa n
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne; ylipaino

nadwzroczność n
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko; kaukotaittoisuus kaukonäköisyys

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy toivo

nadzorca n
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś valvoja

nafta ˈnafta n
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce; kerosiini

nagana naˈɡãna n
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie nuhtelu

nagietek naˈɟɛtɛk n
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; kehäkukka
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) kehäkukka

nagle ˈnaɡlɛ adv
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób äkkiä

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
brak ubrania na ciele alastomuus

nagranie naˈɡrãɲɛ n
zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku levytys

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej; hautakivi

nagroda naˈɡrɔda n
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę palkinto

nagrywarka ˌnaɡrɨˈvarka n
(informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD; CD-poltin

nagły ˈnaɡwɨ adj
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka äkillinen

nagłówek naˈɡwuvɛk n
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem otsikko

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności sinisilmäinen

najemnik naˈjɛ̃mʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz; palkkasotilas palkkasoturi

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności ensiksi

najstarszy zawód świata najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata idiom
(eufemistycznie) prostytucja maailman vanhin ammatti

naklejka naˈklɛjka n
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś; tarra

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: nakryć kattaus
coś, co okrywa, zasłania, osłania kattaus
naczynia i sztućce na stole kattaus

nakrycie głowy n
element stroju zakładany na głowę päähine

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie mutteri

nalewka naˈlɛfka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo uute

naleśnik naˈlɛɕɲik n
(kulinaria) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek; ohukainen pannukakku

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru kuulua

nalot ˈnalɔt n
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp. pidätys
(wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel; ilmahyökkäys

namaszczenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: namaścić voide

namiot ˈnãmʲjɔt n
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób; teltta

nandu ˈnãndu n
(ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia; nandu

nanometr nãˈnɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa jednej miliardowej metra nanometri

napalm ˈnapalm n
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa; napalm

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie kiihottunut

napar ˈnapar n
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą; uute

naparstek naˈparstɛk n
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu; sormustin

napastnik naˈpastʲɲik n
strona atakująca, osoba dokonująca napaści hyökkääjä
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki; hyökkääjä

napiwek naˈpʲivɛk n
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę; juomaraha tippi

napletek naˈplɛtɛk n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia; esinahka

napomnienie ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
karcące ostrzeżenie käskeminen

naprawa naˈprava n
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów korjaaminen

naprawdę naˈpravdɛ particle
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością todella

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności korjata

naprzeciwko preposition
po przeciwnej stronie vastapäätä

naprzód ˈnapʃut adv
do przodu, przed siebie eteenpäin

napój ˈnapuj n
(spożywczy) (kulinaria) płyn przeznaczony do picia; juoma drinkki

napój gazowany n
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla virvoitusjuoma

narcyz ˈnarʦ̑ɨs n
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych; narsissi

narcyzm n
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby narsismi

narkolepsja n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu; narkolepsia

narkoman narˈkɔ̃mãn n
osoba uzależniona od narkotyków narkomaani narkkari

narkomania ˌnarkɔ̃ˈmãɲja n
nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków huumeriippuvuus

narkotyk narˈkɔtɨk n
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne; huumausaine

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu; kansallisuus

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem kansallinen

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm; kansallissosialismi

narta ˈnarta n
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu; suksi

narwal ˈnarval n
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych; sarvivalas

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona morsian

narzędnik naˈʒɛ̃ndʲɲik n
(gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?; instrumentaali

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; työkalu

naród ˈnarut n
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia, lub pochodzenie etniczne; kansakunta

naskórek naˈskurɛk n
najbardziej zewnętrzna warstwa skóry; orvaskesi

nastawa ołtarzowa n
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie; alttaritaulu

następca naˈstɛ̃mpʦ̑a n
ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp. kruununperijä

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
później, w chwili następnej sen jälkeen

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
mający nastąpić, kolejny seuraava

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
występować po sobie kolejno seurata
zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku seurata

nasz naʃ pronoun
1 osoba lm: należący do nas lub mający związek z nami -mme

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję; kaulakoru

natura naˈtura n
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka; luonto
ogół cech człowieka lub zwierzęcia luonto

naturalizacja ˌnaturalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił; [[kansalaisuuden]] [[myöntäminen]]

naturalny ˌnatuˈralnɨ adj
charakterystyczny dla natury luonnollinen
najbardziej powszechny, zwykły luonnollinen
wykonany z surowców występujących w naturze luonnollinen

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
w tej chwili; od razu; momentalnie heti

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba zajmująca się nauczaniem; opettaja

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
kobieta, która zajmuje się nauczaniem naisopettaja

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza; tiede

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
człowiek zajmujący się nauką; tiedemies

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
związany z nauką tieteellinen

nawa ˈnava n
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium; laiva

nawet ˈnavɛt particle
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją jopa
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru jopa

nawias ˈnavʲjas n
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; sulje
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1) sulje

nawijać v
zwijać coś na coś kelata

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego toisensa

nawóz ˈnavus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby lannoite
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby; lannoite

nazaretański adj
odnoszący się do Nazaretu, związany z Nazaretem nasaretilainen

naziemny adj
(zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi a nie na drzewach czy innych poziomach maa

nazizm ˈnaʑism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza; natsismi

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
(zobacz) rzeczownik własny erisnimi

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
nazwa rodziny, do której dana osoba należy; sukunimi

nazwisko panieńskie n
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż tyttönimi

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
określać nazwą, mianem kutsua

nazywać rzeczy po imieniu naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu v
mówić szczerze, bez ogródek kutsua asioita niiden oikeilla nimillä

neapolitański ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci adj
związany z Neapolem lub neapolitańczykami napoli

negatyw nɛˈɡatɨf n
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej; nega negatiivi

negować nɛˈɡɔvaʨ̑ v
zaprzeczać kieltää
odrzucać, podważać słuszność czegoś kieltää

nekrolog nɛˈkrɔlɔk n
notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie; kuolinilmoitus

nekromancja n
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości; nekromantia

nektarnik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Nectariniidae; medestäjä

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60; neodyymi

neoliberalizm n
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę; neoliberalismi

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku; uudissana

neon ˈnɛɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10; neon

nepalski nɛˈpalsʲci adj
odnoszący się do państwa Nepal nepali nepalilainen

nepalski nɛˈpalsʲci n
język urzędowy Nepalu; nepali

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi i znajomymi nepotismi

neptun ˈnɛptũn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93; neptunium

nerd nɛrt n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną; nörtti

nerka ˈnɛrka n
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt; munuainen

nerw nɛrf n
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych; hermo
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu; hermo

nestorianin n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu nestorilainen

nestorianizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej; nestoriolaisuus

nestoriański adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nestorianizmu nestorilainen

neurofizjologia n
(medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego neurofysiologia

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego hermotautioppi

neuron n
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji; neuroni

neurotyczny ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę neuroottinen

neutralność n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami neutraalius neutraliteetti neutraalisuus

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny neutraali

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru; neutriino

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego; neutroni

newsroom n
pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych; uutistoimitus

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu ei mitään

nicość n
pustka, brak, nieistnienie czegoś olemattomuus

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów hollanti

nie ɲɛ particle
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś ei
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów ei

nie ma dymu bez ognia ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa proverb
nie ma skutku bez przyczyny ei savua ilman tulta

nie ma mowy ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ idiom
o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa ei ikimaailmassa

nie ma za co
odpowiedź na „dziękuję” eipä kestä

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników Roomaa ei rakennettu yhdessä päivässä ei Roomaakaan rakennettu päivässä

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości kaikki ei ole kultaa mikä kiiltää

nie wywołuj wilka z lasu ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu proverb
nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi älä herätä nukkuvaa karhua

nie- ɲɛ prefix
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający… -ton

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody vaara

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego vaarallinen

niebiańskie pnie ɲɛˈbʲjä̃j̃sʲcɛ ˈpʲɲɛ n
dziesięciostopniowy system cykliczny używany w chińskiej filozofii, alchemii i astrologii; taivaalliset rungot

niebieskawy ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ adj
w kolorze podobnym do niebieskiego sinertävä

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy; sininen

niebo ˈɲɛbɔ n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; taivas
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie taivas

niech żyje ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ interjection
wiwat na cześć kogoś lub czegoś eläköön

niechlujny ɲɛˈxlujnɨ adj
niestaranny, niedbały, byle jaki epäsiisti

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu haluton

niecierpliwy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości kärsimätön

niecny adj
(książkowy) haniebny, niegodziwy, nikczemny alhainen

nieczysty adj
niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki epäpuhdas

nieczytelny adj
niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać lukukelvoton

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach ei omena puusta kauas putoa

niedbały adj
wyrażający lekceważenie huoleton

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie epäkypsä

niedokrwienie ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu iskemia

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi; anemia

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć paikalla

niedoświadczony adj
nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie kokematon

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów aliravitsemus

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
siódmy i ostatni dzień tygodnia; sunnuntai

niedzielny kierowca ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ cɛˈrɔfʦ̑a idiom
(żartobliwie) słaby kierowca, który rzadko jeździ samochodem (zwykle w dni świąteczne) sunnuntaiajelija

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa n
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć karhunpalvelus

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae); karhu

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę; jääkarhu

nieestetyczny ˌɲɛːstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
niezgodny z wymaganiami estetyki epäesteettinen

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ adj
niezgodny z etyką epäeettinen

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy ilkeä

nieistotny ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ adj
bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy merkityksetön mitätön

niejadalny ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ adj
nienadający się do jedzenia syömäkelvoton

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości epämääräinen

niekompetentny ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ adj
nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu epäpätevä

nielegalnie ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ adv
w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem laittomasti

nielogiczny adj
sprzeczny z prawidłami logiki epälooginen

nieludzki ɲɛˈluʦ̑ʲci adj
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi epäinhimillinen

niemetal ɲɛ̃ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego; epämetalli

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec saksalainen saksa

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki); saksa saksalainen

niemoralność n
cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny moraalittomuus

niemoralny ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ adj
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne moraaliton

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, którego nie da się urzeczywistnić mahdoton

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
taki, który nie może mówić mykkä

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś vihata

nienawistnik n
ktoś, kto nienawidzi vihaaja

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
silna niechęć, awersja, wrogość viha

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) zamyślony, nieuważny poissaoleva
taki, którego nie ma tam, gdzie się go spodziewa poissaoleva

nieoczekiwanie ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ adv
nagle, niespodziewanie yllättäen

nieoczekiwany ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ
taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się odottamaton

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same taipumaton

nieodwracalny adj
taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu peruuttamaton

nieoficjalny adj
taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości epävirallinen

nieorganiczny adj
powstający bez konieczności udziału organizmów żywych epäorgaaninen

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa pariton

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych; itsenäisyys riippumattomuus

niepokalane poczęcie n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego neitseestäsyntymisoppi perisynnitön sikiäminen

niepokalany adj
w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą viaton

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi ahdistus

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji väärinkäsitys väärinymmärrys

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa tottelemattomuus

nieposłuszny adj
odznaczający się nieposłuszeństwem tottelematon

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który nie jest potrzebny tarpeeton

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej intransitiivinen

nieprzetłumaczalny ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ adj
niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język kääntämiskelvoton

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
taki, którego nie da się przewidzieć ennalta-arvaamaton

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
który nie sprzyja, nastawiony niechętnie, wrogo epäystävällinen

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia epämiellyttävä

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
taki, który stracił przytomność, świadomość tajuton

nieraz ˈɲɛras adv
czasami, niekiedy joskus

nierealnie adv
w sposób nierealny epätodellisesti

nieregularny adj
pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu epäsäännöllinen

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności; kiinteistö

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości epätasa-arvo

nieskazitelnie ˌɲɛskaʑiˈtɛlʲɲɛ adv
w sposób nieskazitelny moitteettomasti

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
coś, czego się ktoś nie spodziewa hämmästys

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
nerwowy levoton
o czasach, okolicznościach: trudny, zmienny levoton

niesprawiedliwość ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
brak sprawiedliwości vääryys
niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie vääryys

niesprawiedliwy ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości epäoikeudenmukainen

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce valitettavasti

niestrawność n
(medycyna, medyczny) ostre zaburzenie w trawieniu, dyspepsja ruoansulatushäiriö

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne kaikki on vastaan, vain saha puoltaa

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń ilottomuus
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie ilottomuus

nieszkodliwy adj
niestanowiący zagrożenia harmiton

niesłyszalny ˌɲɛswɨˈʃalnɨ adj
taki, którego nie da się usłyszeć kuulumaton

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją; lepakko

nieuczciwy ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu epärehellinen

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
taki, który musi się stać väistämätön

nieważkość n
(fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia painottomuus

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności kiittämätön

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem uskomaton

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi näkymätön

niewiedza ɲɛˈvʲjɛʣ̑a n
brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie tietämättömyys

niewierny Tomasz ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ n
o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie epäilevä Tuomas

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu syyttömyys

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy syytön viaton

niewola ɲɛˈvɔla n
areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny vankeus
brak wolności, suwerenności; zamknięcie orjuus

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia; orjuus

niewolniczy ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dotyczący niewolnika lub niewolnictwa orjallinen

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
osoba będąca w niewoli orja

niewybaczalny ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ adj
taki, którego nie można wybaczyć anteeksiantamaton

niewystarczający adj
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom puutteellinen

niewód ˈɲɛvut n
(rybołówstwo, rybacki) rodzaj sieci rybackiej; nuotta

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia epäilemättä

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być väärä

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
odczuwający niezadowolenie tyytymätön

niezależnie adv
bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności) itsenäisesti

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
bycie niezależnym od kogoś riippumattomuus

niezamężny ˌɲɛzãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
zwykle o kobiecie: nie mająca męża, będąca panną; nie będąca żoną, małżonką naimaton

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych; lemmikki

niezapomniany adj
taki, którego nie można zapomnieć mieleenpainuva

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny korvaamaton

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ n
nieumiejętność podjęcia decyzji epäröinti

niezdolność ɲɛˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
brak zdolności do zrobienia czegoś, brak umiejętności kykenemättömyys kyvyttömyys

niezidentyfikowany obiekt latający n
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski; UFO

niezliczony adj
niedający się zliczyć, bardzo liczny lukematon

niezmiernie adv
w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie suunnattomasti

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany tuntematon

niezniszczalny ˌɲɛzʲɲiʃˈʧ̑alnɨ adj
taki, którego nie da się zniszczyć tuhoutumaton

nieznośny ɲɛˈznɔɕnɨ adj
taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący kestämätön

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
(przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny käsittämätön
niedający się zrozumieć käsittämätön

niełupka ɲɛˈwupka n
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie; pähkylä

nieśmiałość ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie ujous

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
niemający pewności siebie, wstydliwy ujo

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas; kuolemattomuus

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający kuolematon

nieświeży adj
(kulinaria) taki, który utracił świeżość pahanhajuinen

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym kantaa

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
w żadnym czasie, momencie, sytuacji ei koskaan koskaan

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
w żadnym miejscu ei missään ei mihinkään

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Nigeria nigerialainen

nihilizm n
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości; nihilismi

nikczemny ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ adj
podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu kurja

nikiel ˈɲicɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28; nikkeli

nikielin n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze; nikkoliitti

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu; nikotiini

nikt ɲikt pronoun
żadna osoba ei kukaan

nimfa ˈɲĩw̃fa n
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody nymfi
(zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów nymfi

niniejszym ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m adv
(urzędowy) tak więc, tym oto aktem, pismem, wystąpieniem täten

niob ɲɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41; niobium niobi

nirwana ɲirˈvãna n
w buddyzmie: oświecenie, wyzwolenie, cel praktyki buddyjskiej; autuus

niski ˈɲisʲci adj
mający mały wymiar w pionie matala alhainen
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości alhainen matala

nisza n
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby rako
(geologia, geologiczny) zagłębienie w skale rako
coś względnie małego, co jest nieco niżej położone w obrębie większej powierzchni rako
niezajęta i mniejsza część jakiejś dziedziny, postaci przejawu życia rako

niszczarka n
urządzenie służące do niszczenia dokumentów silppuri

niszczyciel ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
ten, kto niszczy hävittäjä
(wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających; hävittäjä

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji tuhota hävittää

nit ɲit n
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym; niitti

niwchijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski; Nivhin

nizina ɲiˈʑĩna n
(geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m. alanko

nić ɲiʨ̑ n
cienkie włókno używane np. do szycia lanka

niż ɲiʃ conjunction
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami kuin

no nɔ particle
(potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie jep

nobel ˈnɔbɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102; nobelium

noc nɔʦ̑ n
okres od zmierzchu do świtu; yö

nocna zmiana ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna n
grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki nocą yövuoro
okres czasu pracy przebiegający w nocy yövuoro

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
naczynie do oddawania moczu i kału, używane zwłaszcza przez małe dzieci; potta

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy öinen

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień yöihminen

noga ˈnɔɡa n
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; jalka sääri

nogal ˈnɔɡal n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Megapodiidae; isojalkakana

nogawka nɔˈɡafka n
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę lahje

nonkonformista ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲista n
ten, kto nie zgadza się z powszechnie panującymi opiniami i wyraża jawnie swój sprzeciw wobec nich toisinajattelija

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
zupełny brak sensu, niedorzeczność; hölynpöly

nordycki nɔrˈdɨʦ̑ʲci adj
(książkowy) północnoeuropejski; pohjoismainen

norma ˈnɔrma n
ogólnie przyjęta zasada; normi

normalność n
cecha tego, co normalne, brak dziwactw normaalisuus

normalny nɔrˈmalnɨ adj
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne säännönmukainen
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być säännönmukainen

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów norjalainen norja

norweski nɔrˈvɛsʲci n
język urzędowy Norwegii; norja norjalainen

nos nɔs n
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; nenä
dziób samolotu nenä

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu kantaa
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie kantaa

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych; sarvikuono

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
tęsknota, zwłaszcza za krajem nostalgia

nosze n
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych; paarit

noszowy n
sanitariusz, ratownik wyznaczony do noszy paarienkantaja

notariusz n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron notaari

notes ˈnɔtɛs n
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek; vihko

nowicjat nɔˈvʲiʦ̑ʲjat n
okres próbny kandydata do zakonu; noviisi

nowokaledoński adj
związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii [[Uusi-Kaledonia

nowomowa n
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych; uuskieli

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat; vastasyntynyt

nowotwór nɔˈvɔtfur n
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki; kasvaimet

nowy ˈnɔvɨ adj
istniejący od niedawna uusi tuore
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego uusi

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa sierain

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
małe nożyce; sakset

nożyczki do paznokci n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) narzędzie służące do obcinania paznokci u rąk i u stóp kynsisakset

nuda ˈnuda n
stan, gdy jest nudno; dzieje się coś nieciekawego, nudnego, nużącego; tylsyys

nudny ˈnudnɨ adj
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie tylsä

numer ˈnũmɛr n
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru numero

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami numeroida

numeryczny ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ adj
składający się z liczb lub cyfr lukumääräinen

numizmatyk n
specjalista w dziedzinie numizmatyki numismaatikko

nunatak nũˈnatak n
(geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową; nunatak

nur nur n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy; kuikka

nur białodzioby ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów; jääkuikka

nur czarnoszyi ˈnur ˌʧ̑arnɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję; kuikka

nur pacyficzny n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia pacifica, gatunek ptaka z rodziny nurów; tundrakuikka

nur rdzawoszyi ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów; kaakkuri

nurek ˈnurɛk n
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych sukeltaja
(ornitologia, ornitologiczny) Cerorhinca monocerata, ptak z rodziny alk; sarvikiisla

nurkowanie ˌnurkɔˈvãɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) szybkie chowanie się w czymś sukellus
(rzeczownik odczasownikowy) od: nurkować sukellus
o samolotach, ptakach szybki lot w dół sukellus
pływanie pod wodą; sukellus
skakanie do wody sukellus

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
pływać pod powierzchnią wody sukeltaa

nurniczek nurʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak morski z rodziny alk, z rodzajów Aethia i Ptychoramphus kiislanen

nurniczek ciemny n
(ornitologia, ornitologiczny) Ptychoramphus aleuticus, mały ptak morski z rodziny alk ulappakiislanen

nurniczek czubaty nurʲˈɲiʧ̑ɛk ʧ̑uˈbatɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego töyhtökiislanen

nurniczek krasnodzioby nurʲˈɲiʧ̑ɛk ˌːrasnɔˈʥ̑ɔbɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia psittacula, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Pacyfiku punanokkakiislanen

nurniczek malutki n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia pusilla, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków; pikkukiislanen

nurniczek wąsaty n
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia pygmaea, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków; hapsukiislanen

nurnik ˈnurʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus, morski ptak z rodziny alk; riskilä

nurnik aleucki n
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus columba, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego, tyynenmerenriskilä

nurnik ochocki n
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus carbo, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego nokiriskilä

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy; isokoskelo

nurzec n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Pelecanoididae; myrskysukeltaja

nurzyk ˈnuʒɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Uria, ptak morski gnieżdżący się na skalistych północnych wybrzeżach; kiisla

nurzyk polarny ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach; pohjankiisla

nuta ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość nuotti

nutria ˈnutrʲja n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia; nutria

nużyca n
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt; kapi

nyktofobia ˌnɨktɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością; nyktofobia

nylon ˈnɨlɔ̃n n
tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch nailon

nów nuf n
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część; uusikuu

nóż nuʃ n
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia; veitsi

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
działać przyciągająco houkuttaa

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony kurja

o ɔ preposition
…wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu vasten
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami) -sta

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach siinä paha missä mainitaan

oaza ɔˈaza n
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody; keidas

oba ˈɔba collective
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi molemmat

obalać ɔˈbalaʨ̑ v
odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp. kaataa

obcas ˈɔpʦ̑as n
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry; kanta korko

obchodzić się jak z jajkiem v
obchodzić się z kimś lub czymś bardzo ostrożnie, ze szczególną delikatnością pitää kuin kukkaa kämmenellä

obchód n
kontrolne obejście danego miejsca kierros

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
nienależący do jakiegoś kręgu vieras

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
ktoś nienależący do danej grupy muukalainen

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
bycie, przebywanie gdzieś läsnäolo
uczestnictwo w wydarzeniu, spotkaniu, stawienie się gdzieś läsnäolo

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny nykyinen

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
mieścić w sobie käsittää
otaczać ramionami omaksua

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego; obeliski

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś runsaus

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś runsas

obiad ˈɔbʲjat n
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia; lounas

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę luvata

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury olio
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności olio
rzecz fizycznie istniejąca objekti

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia objektiivi

obiektyw szerokokątny ɔˈbʲjɛktɨf ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ n
(fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości; laajakulmaobjektiivi

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
istniejący niezależnie od poznającego podmiotu hyväksytty
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń hyväksytty

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości lupaus

objaw ˈɔbʲjaf n
oznaka jakiegoś zjawiska oire

objazd ˈɔbʲjast n
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek kiertotie

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni tilavuus

oblegać v
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie motittaa

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia piiritys

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką; solisluu

obojętność ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś penseys

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś välinpitämätön

obora ɔˈbɔra n
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania navetta

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary velvollisuus

obrabiarka ˌɔbraˈbʲjarka n
maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów; työstökone

obraz ˈɔbras n
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji kuva maalaus
widok na ekranie urządzenia kuva
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia kuva
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia kuva

obraza ɔbˈraza n
urażenie czyjejś godności osobistej loukkaus

obraźliwy ˌɔbraʑˈlʲivɨ adj
stanowiący dla kogoś obrazę hyökkäävä

obrona ɔbˈrɔ̃na n
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu; puolustus
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją puolustus

obrotnica ˌɔbrɔtʲˈɲiʦ̑a n
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi; kääntöpöytä

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny puolustaja

obroża ɔbˈrɔʒa n
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego kaulapanta

obrus ˈɔbrus n
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu; pöytäliina

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych; ympärileikkaus

obrzęk n
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała turvotus

obrót ˈɔbrut n
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii; kierros
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny kierros

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa; vihkisormus

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś vanne
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu; vanne

obsceniczny ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych kuvottava

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa; havaintoasema

obserwowalny adj
możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób havaittava

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
spostrzegać seurata
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś havainnoida

obsesja ɔpˈsɛsʲja n
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności pakkomielle

obsesyjny adj
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji pakkomielteinen

obszar ˈɔpʃar n
ograniczona część powierzchni ala

obszerny ɔpˈʃɛrnɨ adj
dużych rozmiarów avara

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivaʨ̑ v
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia palvella

oburęczny ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
posługujący się z równą sprawnością obiema rękami molempikätinen

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami jalkine

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a n
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie; ohitustie

obwód ˈɔbvut n
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd; piiri
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej; kehä

obwód drukowany n
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych; piirilevy

obwód murmański pn
(geografia, geograficzny) obwód w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej niemal w całości leżący poza kołem podbiegunowym; Murmanskin alue

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję; kansalainen

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki; kansalaisuus

obój ˈɔbuj n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych; oboe

obóz ˈɔbus n
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje leiri

obóz dla uchodźców n
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową; pakolaisleiri

obłok ˈɔbwɔk n
(meteorologia, meteorologiczny) kłęby zawieszonej wysoko nad ziemią skroplonej pary wodnej pilvi

obłąkany adj
będący w stanie obłąkania häiriintynyt

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi valtameri

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
nauka o oceanach i morzach; meritiede

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
(zoologia, zoologiczny) kotowaty drapieżnik amerykański; oselotti

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
(szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi arvosana
opinia kogoś o czymś lub kimś arviointi
oszacowanie wartości czegoś arviointi

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
(spożywczy) (kulinaria) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami; etikka

ochota ɔˈxɔta n
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś kateus

ochra ˈɔxra n
barwa żółtobrunatna okra

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu turva

octan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego; asetaatti

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
pragnienie, żądanie odotus
czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością odotus

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
dłużej czekać odottaa

oczodół ɔˈʧ̑ɔduw n
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna; silmäkuoppa

oczyszczenie ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
otrzymanie czystej substancji z substratu puhdistaminen

oczytany adj
taki, który przeczytał wiele książek lukenut

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać ilmeinen

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
partykuła wyrażająca brak wątpliwości totta kai

od ɔt preposition
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot alkaen

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często silloin tällöin

oda ˈɔda n
patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee; oodi

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
(fizyka, fizyczny) refleks świetlny; heijastuminen
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni heijastuminen

odbijacz ɔdˈbʲijaʧ̑ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu; lepuuttaja

odbiornik n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne vastaanotin

odbiór ˈɔdbʲjur n
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego vastaanotto
(fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów vastaanotto

odbudowa ˌɔdbuˈdɔva n
odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone palauttaminen

odbyt ˈɔdbɨt n
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego; peräaukko anus

odbytnica ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków; peräsuoli

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru sävy

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami; jana
jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno jakso

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym painauma

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby sormenjälki

oddech ˈɔdːɛx n
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc hengitys

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska hengittää

oddziaływanie ˌɔdʲʥ̑awɨˈvãɲɛ n
(książkowy) wywierany wpływ vaikute

oddzielić ziarno od plew ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf v
wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe erottaa jyvät akanoista

oddzielnie adv
nie razem, osobno erikseen

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania; vähennyslasku

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania; vähentää

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej löydös

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika; pölynimuri

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd. imuroida

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami välimatka

odmiana ɔdˈmʲjãna n
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp. taivutus

odmieniec jaskiniowy n
(zoologia, zoologiczny) Proteus anguinus, gatunek płaza ogoniastego zamieszkujący jaskinie na Półwyspie Bałkańskim; olmi

odmowa ɔdˈmɔva n
niewyrażenie zgody epuu

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił lepo

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił levätä

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami immuniteetti

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
dawać odpowiedź vastata

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
spełniający wymagane warunki sopiva

odpowiednio ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ adv
(książkowy) w tej samej kolejności vastaavasti

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś edesvastuu vastuu

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
będący przyczyną vastuussa
mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje vastuussa
poważnie traktujący swoje obowiązki vastuussa
przeznaczony do pewnej czynności vastuussa

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
reakcja na pytanie vastaus

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy koputtaa puuta

odpychający adj
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie vastenmielinen

odpływ ˈɔtpwɨf n
(hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów laskuvesi

odra ˈɔdra n
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka; tuhkarokko

odrobina ˌɔdrɔˈbʲĩna n
bardzo mała ilość czegoś aavistus

odrzucać ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś kieltää

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę; korvaus

odtrutka ɔtˈːrutka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny; vastamyrkky

odtwarzacz n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk soitin

odważnie ɔdˈvaʒʲɲɛ adv
w sposób odważny, z odwagą, śmiałością rohkeasti

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
taki, który ma odwagę rohkea
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze rohkea

odwet n
odwzajemnienie za zło kostoisku

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś käydä vierailla

odwracalny adj
taki, który daje się odwrócić, zdolny do powrotu do stanu pierwotnego reversiibeli

odwrotność ɔdˈvrɔtnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) liczba, która pomnożona przez daną niezerową liczbę daje jeden; käänteisluku

odwrót n
(wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska perääntyä
wyjście z trwania w czymś vetäytyä

odwłok ˈɔdvwɔk n
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów takaruumis

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca vaate

oferta ɔˈfɛrta n
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje tarjous

ofiara ɔˈfʲjara n
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś uhri
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku uhri

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż; upseeri

oficjalnie ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
w sposób oficjalny virallisesti

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący virallinen

ogar ˈɔɡar n
gończy pies myśliwski vihikoira

ogier ˈɔɟɛr n
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych; ori

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania; tuli

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
przypatrywać się komuś lub czemuś katsoa

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie polttopiste fokus
ułożony, płonący stos drewna nuotio valkea

ogniskowa ˌɔɟɲiˈskɔva n
(fizyka, fizyczny) (fotografia) odległość ogniska układu optycznego od soczewki lub zwierciadła; polttoväli

ogniwo ɔɟˈɲivɔ n
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego paristo
kółko w łańcuchu linkki

ogon ˈɔɡɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; häntä pyrstö
końcowa część jakiegoś przedmiotu häntä pyrstö

ogorzałka ˌɔɡɔˈʒawka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya marila, gatunek kaczki z grupy grążyc; lapasotka

ogr ɔkr̥ n
legendarne stworzenie; jätti

ogrodnictwo ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw puutarhanhoito
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami puutarhanhoito

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
osoba zajmująca się ogrodem puutarhuri

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka) kara

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
czynność dostarczania ciepła lämmitys
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło lämmitys

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym lämmitellä

ogród ˈɔɡrut n
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych; puutarha

ogród botaniczny ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających; kasvitieteellinen puutarha

ogród zimowy n
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami; talvipuutarha

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy yleisesti
w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły yleisesti

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
nieuwzględniający szczegółów yleinen
zbierający w całość yleinen

ogórecznik lekarski ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci n
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej; kurkkuyrtti rohtopurasruoho

ogórek ɔˈɡurɛk n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; kurkku

ohar ˈɔxar n
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny; ristisorsa

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); isä

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną kummisetä

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
bycie ojcem isyys

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym isäpuoli

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
kraj, w którym ktoś się urodził; isänmaa

okapi ɔˈkapʲi n
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach; okapi

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie; okariina

okazały adj
mający imponujące rozmiary kookas

okazja czyni złodzieja ɔˈkazʲja ˈʧ̑ɨ̃ɲi zwɔˈʥ̑ɛ̇ja proverb
możliwość szybkiego, nieoczekiwanego wzbogacenia się jest pokusą do kradzieży tilaisuus tekee varkaan

okiennica ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a n
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz; ikkunaluukku

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
oszklony otwór w ścianie ikkuna
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program ikkuna
(matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra ikkuna

oknówka ɔkˈnufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Delichon urbica, pospolity w Polsce gatunek jaskółki; räystäspääsky

oko ˈɔkɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; silmä

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło; silmä silmästä

oko złożone n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów; verkkosilmä

okolicznik ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) część zdania określająca czasownik; adverbiaali

około ɔˈkɔwɔ particle
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu noin

około ɔˈkɔwɔ preposition
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu noin

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba drapieżna; ahven

okres ˈɔkrɛs n
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy; aika
przedział czasu, czas trwania czegoś aika

okresowy ˌɔkrɛˈsɔvɨ adj
cyklicznie powtarzający się jaksollinen

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
wywołujący strach, odrzucający hirveä

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom; hirmuteko

okrutnie ɔˈkrutʲɲɛ adv
(odprzymiotnikowy) okrutny julmasti

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem julma

okrzemka ɔˈkʃɛ̃mka n
jednokomórkowy glon z typu chryzofitów; piilevä

okrzyk ˈɔkʃɨk n
głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych huudahdus

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); ympyrä
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1) ympyrä

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich pyöreä

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa; sotalaiva

okręt liniowy ˈɔkrɛ̃nt lʲĩˈɲjɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej; linjalaiva

okręt podwodny n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu; sukellusvene

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych; oksymoron

oksytocyna n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu; oksitosiini

oktan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny; oktaani

oktawa ɔkˈtava n
(literacko) strofa składająca się z ośmiu wierszy oktaavi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej oktaavi
przedział czasu równy ośmiu dniom oktaavi

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu; silmälasit

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem; aurinkolasit

okulista ˌɔkuˈlʲista n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu silmälääkäri

okultyzm n
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk; okkultismi

okup ˈɔkup n
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników lunnaat

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium miehitys

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa miehittää

okładka ɔˈkwatka n
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu kansi

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile jättiläinen

olcha ˈɔlxa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny brzozowatych; leppä

olej ˈɔlɛj n
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo öljy
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący głównie jako paliwo öljy

olej palmowy n
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego; palmuöljy

olej rycynowy n
olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce; risiiniöljy

olej słonecznikowy ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ n
olej wytwarzany z nasion słonecznika; auringonkukkaöljy

olejek eteryczny ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ n
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie; eteerinen öljy

oligarcha n
członek oligarchii oligarkki

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ harvainvalta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; harvainvalta

olimpiada ˌɔlʲĩmˈpʲjada n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; olympiadi
(sport, sportowy) igrzyska olimpijskie olympiadi
zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu olympiadi

oliwka ɔˈlʲifka n
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne; öljypuu
owoc oliwki (1.1) oliivi

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki; oliivinvihreä

om ɔ̃m n
(elektryczność) jednostka oporu elektrycznego; ohmi

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.; pyörtyminen

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω; oomega

omlet ˈɔ̃mlɛt n
(spożywczy) (kulinaria) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie; munakas omeletti

omnibus ɔ̃mʲˈɲibus n
(motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd; bussi

on ɔ̃n personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski hän

ona ˈɔ̃na personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński hän

onager ɔ̃ˈnaɡɛr n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty; aasianvilliaasi
(zoologia, zoologiczny) Equus onager, zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny; aasianvilliaasi

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych; onania

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego he

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego he

onomastyka ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych); nimistöntutkimus

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy; onomatopoeesi

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; ontologia
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi; ontologia

onuca ɔ̃ˈnuʦ̑a n
pas tkaniny do owijania stopy; jalkarätti

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością oologia

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata; luostari

opal ˈɔpal n
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu; opaali

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV; rusketus

opanowanie ˌɔpãnɔˈvãɲɛ n
spokój, panowanie nad swoimi emocjami itsehillintä

oparzenie n
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) palovamma
(medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem palovamma
(rzeczownik odczasownikowy) od: oparzyć palovamma

opat ˈɔpat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa apotti

opatrunek n
(medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała haavaside

opera ˈɔpɛra n
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1); ooppera
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; ooppera

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny; leikkaus
działania skierowane na wykonanie określonego zadania leikkaus

operator ˌɔpɛˈratɔr n
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie keskuksenhoitaja
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję keskuksenhoitaja

opieka ɔˈpʲjɛka n
dbanie o kogoś lub coś; hoito

opieka zdrowotna ɔˈpʲjɛka zdrɔˈvɔtna n
ogół środków, których celem ma być zapobieganie chorobom i leczenie ich; terveydenhuolto

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
osoba, która się kimś lub czymś opiekuje edunvalvoja

opiekun klienta n
osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.; yhteyspäällikkö

opinia ɔˈpʲĩɲja n
sąd, zdanie na jakiś temat mielipide neuvoa

opis ˈɔpʲis n
określenie podstawowych cech czegoś kuvaus

opisowy adj
mający charakter opisu kuvaileva

opium ˈɔpʲjũm n
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek; oopiumi

opiłek ɔˈpʲiwɛk n
mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły jauhe

opona ɔˈpɔ̃na n
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz; rengas

oportunizm ˌɔpɔrˈtũɲism̥ n
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne; opportunismi

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
coś, co zostało opowiedziane kertomus
krótki utwór epicki kertomus

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować kertoa

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści satu
opowiadana historia satu

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
przeciwstawienie, przeciwdziałanie oppositio

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia kiduttaja

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ogół programów komputerowych ohjelmisto

optyk ˈɔptɨk n
naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki optikko
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary optikko
sprzedawca okularów optikko

optyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle optiikka

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie optimistinen

opuszka n
(anatomia, anatomiczny) końcowa, zaokrąglona część palca sormenpää

opór ˈɔpur n
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu vastus
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. vastus
w lm przeszkody, utrudnienia vastus

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
odsunięcie zdarzenia w czasie siirtää

opłucna n
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej; keuhkopussi

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej; orangit

orać ˈɔraʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem kyntää

orchidea ˌɔrçiˈdɛa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk; orkidea

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L. mäkimeirami
(kulinaria) liście lebiodki stosowane jako przyprawa mäkimeirami

organ ˈɔrɡãn n
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego äänenkannattaja

organiczny ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący orgaaninen

organista ˌɔrɡãˈɲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach; urkuri

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów järjestö organisaatio
sposób przygotowywania czegoś, planowania järjestö organisaatio

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku; kansalaisjärjestö

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; eliö

organizować ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑ v
porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom järjestellä

organy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały; urut

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy; orgasmi

orgia ˈɔrʲɟja n
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia orgiat

orientacja seksualna n
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci seksuaalinen suuntautuminen

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii; origami

ork n
(literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą örkki

orka ˈɔrka n
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy; miekkavalas

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne orkesteri

orlik ˈɔrlʲik n
(botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach; akileija

orlik krzykliwy n
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny; pikkukiljukotka

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
związany z Ormianami armenia

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
język urzędowy Armenii; armenia

ornament ɔrˈnãmɛ̃nt n
(sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym, koriste

ornat n
(kościelny) wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów; kasukka

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii lintutieteilijä ornitologi

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach; lintutiede ornitologia

orogeneza ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza n
(geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych; orogenia

ortoepia n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka poprawnego mówienia ortoepia

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu i innych symboli; oikeinkirjoitus ortografia

orzech ˈɔʒɛx n
suchy owoc o zdrewniałej łupinie; pähkinä

orzech włoski n
(spożywczy) (kulinaria) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2) pähkinä

orzech ziemny ˈɔʒɛh ˈʑɛ̃mnɨ n
(botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona; maapähkinä

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu predikaatti

orzeł ˈɔʒɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach; kotka

osa ˈɔsa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło; ampiainen

osad ˈɔsat n
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego; jäte

osadnik ɔˈsadʲɲik n
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; także: taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych uudisasukas

oset ˈɔsɛt n
(botanika, botaniczny) Carduus rodzaj roślin z rodziny astrowatych; ohdake

osełka n
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi hiomakivi

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce; sydänpussi

osika ɔˈɕika n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych; haapa

osioł ˈɔɕɔw n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych; aasi
(potocznie, potoczny) głupi człowiek aasi
(potocznie, potoczny) uparty człowiek aasi

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
docierać do określonego miejsca saavuttaa
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy saavuttaa

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem syyte

oskarżony ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne vastaaja

oskarżyciel n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wnosząca na kogo skargę do sądu syyttäjä
człowiek, który oskarża syyttäjä

osm ɔsm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76; osmium

osnowa ɔsˈnɔva n
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ; loimi

osoba ɔˈsɔba n
pojedynczy człowiek, ktoś henkilö ihminen

osobiście ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ adv
w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby henkilökohtaisesti
we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa henkilökohtaisesti

osobliwość n
osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna singulariteetti

osobliwy adj
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta erikoinen outo

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
jednostkowy okaz gatunku; yksilö
osoba, człowiek yksilö

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
wreszcie, w końcu lopuksi

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
znajdujący się na końcu listy, kolejności viimeinen

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
w niedalekiej przeszłości viime aikoina

ostentacyjny ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ adj
(książkowy) robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę huomiotaherättävä

osteomalacja ˌɔstɛɔ̃maˈlaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości; osteomalasia

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania; luukato

ostracyzm ɔˈstraʦ̑ɨsm̥ n
bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia ostrakismos

ostroga n
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki; kannus

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach; orjanlaakeri

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
(matematyka, matematyczny) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie; pyramidi

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
w sposób ostrożny, uważny tarkasti

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności varovainen

ostry ˈɔstrɨ adj
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie terävä
(kulinaria) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący terävä
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90° terävä
o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru terävä

ostryga ɔˈstrɨɡa n
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym; osteri

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie; meriharakka

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu terä

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
akt ostrzegania; przestroga przed czymś varoittaminen varoitus

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
czynić ostrym (krawędź czegoś) teroittaa

osuwisko ˌɔsuˈvʲiskɔ n
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania maanvyöry

oswojony ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ adj
o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość kesy

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie; keihäs
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania; keihäs

oszczędność ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki säästäväisyys

oszczędny adj
nietrwoniący pieniędzy, majątku niukka

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
zużywać w niewielkiej ilości säästää

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktó huijata
mówić komuś nieprawdę, kłamać huijata
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry huijata

oszust ˈɔʃust n
ten, kto oszukuje huijari

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; petos

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny; muuliaasi

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan) piirittää
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch) piirittää

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący ympärys
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron ympärys

otrzewna n
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy; vatsakalvo

otwarty ɔtˈfartɨ adj
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy avoin
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony avoin
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; avoin
o sklepie: czynny, działający avoin
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami avoin

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
powodować, że coś przestaje być zamknięte avata

otwór ˈɔtfur n
dziura lub wgłębienie aukko

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga; liikalihavuus ylipaino

otyły ɔˈtɨwɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze liikalihava

owad ˈɔvat n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł; hyönteinen

owal ˈɔval n
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę; ovaali

owalny ɔˈvalnɨ adj
(geometria) mający kształt owalu soikea
przypominający kształtem owal soikea

owca ˈɔfʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie; lammas

owies ˈɔvʲjɛs n
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy; kaura

owijać w bawełnę ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ idiom
mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy kierrellä

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; hedelmä

owocarka n
naczynie na owoce, często dekoracyjne hedelmäkulho

owocny ɔˈvɔʦ̑nɨ adj
dający rezultaty, przynoszący korzyści antoisa

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
(kulinaria) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie; puuro

owulacja n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej; ovulaatio

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym koristella

ozdoba ɔzˈdɔba n
coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś koru

ozon ˈɔzɔ̃n n
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach; otsoni

ołtarz ˈɔwtaʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu; alttari

ołów ˈɔwuf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82; lyijy

ołówek ɔˈwuvɛk n
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać; lyijykynä

oś ɔɕ n
centralna linia danego układu akseli

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach; tursas mustekala

ość ɔɕʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb; kalanruoto

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
zawrzeć związek małżeński z kobietą mennä naimisiin

pacha ˈpaxa n
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym kainalo

pachnący paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny tuoksahtava

pachwina paxˈfʲĩna n
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda nivunen

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej; potilas

pacyfizm n
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen rauhanaate

pacynka paˈʦ̑ɨ̃nka n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka nakładana na dłoń i poruszana palcami käsinukke

paczka ˈpaʧ̑ka n
(handel, handlowy) małe opakowanie paketti
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; paketti

padać ˈpadaʨ̑ v
o deszczu, śniegu, itp.: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego) sataa

padlina paˈdlʲĩna n
zwierzęce zwłoki haaska

padlinożerca ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
zwierzę żywiące się padliną haaskaeläin

paella n
(kulinaria) w kuchni hiszpańskiej: potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkiem np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw; paella

pager ˈpɛjʤ̑ɛr n
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza; hakulaite

pagoda paˈɡɔda n
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami pagodi

pagórek paˈɡurɛk n
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów kumpu

pajac ˈpajaʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności pelle

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny; hämähäkki

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
sieć tkana przez pająka hämähäkinseitti

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu pakistanilainen

palacz ˈpalaʧ̑ n
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo tupakoija

palec ˈpalɛʦ̑ n
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy sormi varvas

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki; etusormi

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu tupakointi

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych; paleografia

paleontolog ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk n
(biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych paleontologi

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych; paleontologia

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców palestiinalainen

pali ˈpalʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich pali

paliczek paˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni; sormiluu

palilalia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab; palilalia

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst; palimpsesti

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz); palindromi

paliwo paˈlʲivɔ n
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach polttoaine

palić ˈpalʲiʨ̑ v
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo polttaa
niszczyć coś za pomocą ognia polttaa
o silniku spalinowym, pojeździe z takim silnikiem: zużywać jakąś ilość paliwa polttaa

pallad ˈpalːat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46; palladium

palma ˈpalma n
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie palmu palmupuu

pamflet ˈpãw̃flɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji pamfletti

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę matkamuisto

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; muisto muisti

pan pãn n
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca herra
pracodawca dla służby herra
właściciel niewolników herra
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty herra

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
mężczyzna w dniu swojego ślubu sulhanen

panamski pãˈnãmsʲci adj
odnoszący się do państwa Panama panamalainen

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek; vyötiäinen
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru; panssarilaiva

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze; panssari
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym panssari

panczenlama n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy; Panchen-lama

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem; pandeismi

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat) pandemia

panel ˈpãnɛl n
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię paneeli
(technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny paneeli
(technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami paneeli
publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk paneeli

pani ˈpãɲi n
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty rouva

panierować v
(kulinaria) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce leivittää

panika n
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu) paniikki

panleukopenia ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa n
(weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią; kissarutto

panna ˈpãnːa n
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani) neiti
dziewczyna, młoda kobieta neiti

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
kobieta w dniu swojego ślubu morsian

panorama ˌpãnɔˈrãma n
rozległy, szeroki widok panoraama

panpsychizm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi panpsykismi

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich; panslavismi

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury; panteismi

panteon pãnˈtɛɔ̃n n
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom; pantheon

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej; lumileopardi

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie vihtori

pantograf pãnˈtɔɡraf n
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń; virroitin
przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe; virroitin

pantomima ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu; pantomiimi

pantoprazol n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej; pantopratsoli

papier ˈpapʲjɛr n
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument asiapaperi paperi
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; paperi

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu vessapaperi

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne; hiomapaperi

papier śniadaniowy n
specjalny papier do zawijania kanapek voipaperi

papiernia n
zakład wytwarzający papier paperitehdas

papieros paˈpʲjɛrɔs n
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem; savuke tupakka

papieski paˈpʲjɛsʲci adj
związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa paavillinen

papież ˈpapʲjɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan; paavi

papirus paˈpʲirus n
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; papyrus
materiał pisarski, wyrabiany z włókien (1.1); papyrus
zwój lub dokument spisany na (1.2) papyrus

paplać ˈpaplaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach lörpötellä

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników; saniainen

papryka ˈpaprɨka n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; paprika

papuga paˈpuɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1) papukaija
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes, rząd ptaków tropikalnych; papukaija
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty papukaija

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
(ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia; undulaatti

para ˈpara n
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym; vesihöyry höyry

parabola ˌparaˈbɔla n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria; paraabeli
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej; paraabeli

paradoks paˈradɔks n
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy paradoksi
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią paradoksi

paradoksalny ˌparadɔˈksalnɨ adj
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny paradoksaalinen

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; paradigma
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu; paradigma

parafia paˈrafʲja n
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza; seurakunta

parafialny adj
(kościelny) związany z parafią, należący do parafii seurakunnallinen

parafilia n
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne parafilia

paragon paˈraɡɔ̃n n
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar kuittaus

paranoidalny ˌparãnɔ<sup>j</sup>iˈdalnɨ adj
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) mający pewne cechy paranoi, podobny do paranoi paranoidinen

paranoja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu; paranoia

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania tupaantuliaiset

paraplegia ˌparaˈplɛɟja n
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu; alaraajahalvaus

parapsychologia n
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę parapsykologia

parasol paˈrasɔl n
przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem auringonvarjo
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem sateenvarjo

pardwa ˈpardva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus; kiiruna

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych; kiiruna

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych; riekko

pardwa szkocka n
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich nummiriekko

paremiologia ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach; paremiologia

park park n
duży śródmiejski, rekreacyjny ogród z wytyczonymi alejkami; puisto

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody; kansallispuisto

parking ˈparʲcĩŋk n
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych; parkkipaikka

parkować parˈkɔvaʨ̑ v
zostawiać samochód na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania samochodu lub innym wolnym miejscu pysäköidä

parlament parˈlãmɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; parlamentti eduskunta

parmezan parˈmɛzãn n
(kulinaria) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa; parmesaani

parodia paˈrɔdʲja n
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego; parodia

parodiować v
dokonywać parodii czegoś parodioida

paroksyzm n
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby kohtaus
(przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu kohtaus

parowóz paˈrɔvus n
(kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy höyryveturi

partenogeneza n
(biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej; [[neitseellinen]] [[lisääntyminen]]

parter ˈpartɛr n
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią ensimmäinen kerros pohjakerros

partia ˈpartʲja n
(zobacz) partia polityczna puolue
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób puolue

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem; poliittinen puolue

partnerstwo n
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami kumppanuus

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech; partikkeli

paryski paˈrɨsʲci adj
związany z Paryżem, dotyczący Paryża pariisilainen

parzysty paˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa; parillinen
taki, który występuje w parze parillinen

pas pas n
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się; vyö

pas cnoty ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ n
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności; siveysvyö

pas planetoid n
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid; asteroidivyöhyke

pas startowy ˈpas ːtarˈtɔvɨ n
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów kiitorata kiitotie

pasat ˈpasat n
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika; pasaatituuli

pasażer paˈsaʒɛr n
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem matkustaja

pasek narzędzi ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i n
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu työkalupalkki

pasieka paˈɕɛka n
(pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami; mehiläistarha

pasierb ˈpaɕɛrp n
syn małżonka z innego małżeństwa poikapuoli

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
córka małżonka z innego małżeństwa tytärpuoli

pasjans ˈpasʲjãw̃s n
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole; pasianssi

paskal ˈpaskal n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI; pascal

pasmanteria ˌpasmãnˈtɛrʲja n
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi ompelutarvikeliike
wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki) ompelutarvikeliike

pasmo ˈpasmɔ n
przedział (częstotliwości, energii, czasu) aallonpituusalue

pasożyt paˈsɔʒɨt n
(biologia, biologiczny) organizm czerpiący korzyści ze współżycia z innym organizmem, zazwyczaj ze szkodą dla swego gospodarza; loinen

pasożytniczy adj
(biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów loinen

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej; hammastahna

pasternak n
(botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; palsternakka

pasterski adj
(kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi paimen
dotyczący pasterstwa, związany z pasterstwem paimen

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie; pastörointi

pasterz ˈpastɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun paimen
osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu paimen

pastisz ˈpastʲiʃ n
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki; pastissi

pastor ˈpastɔr n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki; pappi

pastuch n
człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe lehmipoika

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt laidun

pasywny adj
który nie wykazuje chęci działania passiivinen

paszkot ˈpaʃkɔt n
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych; kulorastas

paszport ˈpaʃpɔrt n
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych; passi

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
(kulinaria) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej; hanhenmaksa

paszto ˈpaʃtɔ n
język Pasztunów; paštu

pasztuński paˈʃtũj̃sʲci adj
związany z Pasztunami pataanilainen

pat pat n
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany; patti

patelnia paˈtɛlʲɲa n
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw; paistinpannu

patent ˈpatɛ̃nt n
dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku; patentti

patologia ˌpatɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób patologia
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu patologia
(socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa patologia

patriarcha paˈtrʲjarxa n
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów patriarkka
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych patriarkka
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec patriarkka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich patriarkka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim patriarkka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie patriarkka

patriarchat n
dominująca rola mężczyzny, zwłaszcza ojca, w rodzinie miesvalta

patriota paˈtrʲjɔta n
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej patriootti

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, którego cechuje patriotyzm isänmaallinen
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu isänmaallinen

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
miłość ojczyzny i własnego narodu, połączona z gorliwością ofiar dla nich; isänmaallisuus

patronimiczny ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ adj
(językoznawstwo, językoznawczy) utworzony od imienia ojca patronyymi

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
kierować wzrok na coś lub na kogoś katsoa

patyczek do uszu n
plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu pumpulipuikko vanupuikko

patyna paˈtɨ̃na n
rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu patina

pauza ˈpawza n
przerwa w jakiejś czynności tauko
(szkolnictwo, szkolny) przerwa między lekcjami w szkole tauko

paw paf n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1) riikinkukko

pawian ˈpavʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku; paviaani

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka; kynsi

pazur ˈpazur n
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych; kynsi
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) długi paznokieć kynsi

pałac ˈpawaʦ̑ n
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka palatsi

pałeczka paˈwɛʧ̑ka n
(kulinaria) (zobacz) pałeczki puikko
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej kapula

państwo ˈpãj̃stfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury; valtio

państwowość pãj̃ˈstfɔvɔɕʨ̑ n
zespół właściwości cechujących państwo; (także, też) odrębność, niezależność państwowa osavaltioasema

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem valtiollinen

paść paɕʨ̑ v
doglądać zwierząt pożywiających się na łące laiduntaa

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); lokakuu

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów kirpputori kirppari

pchnięcie kulą ˈpçɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m; kuulantyöntö

pchła pxwa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią; kirppu

pech pɛx n
niepomyślny zbieg okoliczności huono tuuri

pedagogiczny adj
związany z pedagogiką, wychowawczy opetuksellinen

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania; pedagogiikka

pedantyczny ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ adj
skrajnie, nadmiernie dokładny anaalinen

pedał ˈpɛdaw n
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych; poljin
(slangowo) (obraźliwie) określenie mężczyzny homoseksualnego (niekiedy rozszerzane na osoby, które nie są gejami, ale są stereotypowo postrzegane jak homoseksualiści) hinttari

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami; pederastia

pediatra pɛˈdʲjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy lastenlääkäri

pediatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi; lastentaudit

pedofil pɛˈdɔfʲil n
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci pedofiili

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci; pedofilia

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk alentava

pekińczyk pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
(kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o długiej sierści i krótkim pysku; kiinanpalatsikoira

pelargonia ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa pelargoni

peleton pɛˈlɛtɔ̃n n
(sport, sportowy) najliczniejsza zwarta grupa kolarzy jadących w wyścigu; pääjoukko

pelikan pɛˈlʲikãn n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych; pelikaani

pendżabski pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci adj
związany z Pendżabem, wywodzący się z Pendżabu punjabilainen

pendżabski pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim punjabilainen

penis ˈpɛ̃ɲis n
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt; siitin penis

pentagram n
(geometria) pięciokąt gwiaździsty; pentagrammi viisikanta

pepsi ˈpɛpsʲi n
rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo; Pepsi

peptyd ˈpɛptɨt n
(biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów peptidi

percepcja n
odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów aistimus hahmotus perseptio

perfekcjonizm ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
dążenie do doskonałości perfektionismi

perfekcyjny adj
odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu täydellinen

perfumeria ˌpɛrfũˈmɛrʲja n
sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki parfymeria

perfumować v
skrapiać perfumami, aplikować perfumy hajustaa

perfumy pɛrˈfũmɨ n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk hajuste hajuvesi parfyymi

pergamin n
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania pergamentti

pergola pɛrˈɡɔla n
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny; pergola

perkoz ˈpɛrkɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku; uikku

perkoz dwuczuby ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów; silkkiuikku

perkoz rdzawoszyi ˈpɛrkɔs ˌrʣ̑avɔˈʃɨji n
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps grisegena, gatunek ptaka z rodziny perkozów; härkälintu

perkozek pɛrˈkɔzɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce; pikku-uikku

perkołyska n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej; uikkukana

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji rumpali

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic; helmikana

permanencja n
cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie pysyvyys

peron ˈpɛrɔ̃n n
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego asemalaituri

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem; peronismi

perski ˈpɛrsʲci adj
dotyczący Persji, pochodzący z Persji persia

perski ˈpɛrsʲci n
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu; persia

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości mahdollisuus

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; kaki persimoni sharon

peruka pɛˈruka n
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę; peruukki

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Peru perulainen

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca; periheli

perykopa n
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę; perikooppi

perła ˈpɛrwa n
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; helmi

pestka ˈpɛstka n
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono kivi
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji kivi

pestycyd pɛˈstɨʦ̑ɨt n
częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych; tuholaismyrkky

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy pessimisti

petting n
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego halailu suukottelu

petycja pɛˈtɨʦ̑ʲja n
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy; adressi

pewnie ˈpɛvʲɲɛ particle
(potocznie, potoczny) komunikuje duże prawdopodobieństwo lujasti

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
całkowite przekonanie o czymś varmuus

pewny siebie adj
przekonany o swoich możliwościach itsevarma

pełnia ˈpɛwʲɲa n
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część täysikuu

pełnomocnictwo ˌpɛwnɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę valtakirja

pełny ˈpɛwnɨ adj
wypełniony w największym możliwym stopniu täysi

pi pʲi n
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy; pii
nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π; pii

piaff n
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny; piaffe

piana ˈpʲjãna n
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu vaahto

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
głos wydawany przez koguta kiekuminen

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo; piano

pianista pʲjä̃ˈɲista n
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie pianisti

pianka ˈpʲjãnka n
(kulinaria) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek vaahtokarkki

piasek ˈpʲjasɛk n
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; hiekka santa

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Calidris alba, ptak wędrowny; pulmussirri

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci; hiekkalaatikko
(informatyka, informatyczny) środowisko testowe w programowaniu komputerowym; hiekkalaatikko

piasta ˈpʲjasta n
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś; keskiö

piać pʲjäʨ̑ v
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos kiekua

piec pʲjɛʦ̑ v
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody leipoa

piechota pʲjɛˈxɔta n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem; jalkaväki

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie; pajulintu

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
(kulinaria) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny herkkusieni

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
(kulinaria) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb) paisti

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności sinetti
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu tunnus

pieg pʲjɛk n
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych); kesakko pisama

piegowaty ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ adj
pokryty piegami pisamainen

piegża ˈpʲjɛɡʒa n
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów; hernekerttu

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki leipomo
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze leipomo

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp. leipuri

piekielny pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ adj
dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle helvetillinen

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; helvetti
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień helvetti

pielgrzym n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu pyhiinvaeltaja toiviomatkalainen toivioretkeläinen

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
wędrówka do świętego miejsca pyhiinvaellus pyhiinvaellusmatka

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami; sairaanhoitaja

pielęgniarstwo n
profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi sairaanhoito

pielęgnować ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑ v
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych hoitaa
dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską hoitaa

piemontyt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie; piemontiitti

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów; raha

pieprz pʲjɛpʃ n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z tej rośliny pippuri

pieprzniczka pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka n
(kulinaria) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu pippurisirotin

pieprzyca siewna pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna n
(botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni; vihanneskrassi

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
dodawać pieprzu do jedzenia pippuroida

pierdnięcie pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych pieru

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne pieraista

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
(kulinaria) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem; piparkakku pipari

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny; alkuaine
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; juuri
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji; juuri

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny tiltaltti

pierworodny ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ adj
urodzony jako pierwszy z potomstwa esikoinen

pierwotniak pʲjɛrˈvɔtʲɲak n
(zoologia, zoologiczny) mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe alkueläin

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia; ensiapu

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
(matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników alku-
najważniejszy ensimmäinen

pieróg ˈpʲjɛruk n
(kulinaria) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu; kokkare

pierś pʲjɛrʲɕ n
przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia rinta

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; sormus

pies pʲjɛs n
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe; koira
samiec psa (1.1) koira

pies obronny ˈpʲjɛs ɔbˈrɔ̃nːɨ n
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony w celu obrony przed intruzami suojelukoira

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami; paimenkoira

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby poliisikoira

pies pracujący ˈpʲjɛs ˌpraʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem käyttökoira

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym opaskoira

pies stróżujący ˈpʲjɛs ˌːtruʒuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący bezpieczeństwa posesji przed intruzami vahtikoira

piesek preriowy ˈpʲjɛsɛk prɛˈrʲjɔvɨ n
(zoologia, zoologiczny) Cynomys, niewielki, północnoamerykański ssak z rodziny wiewiórkowatych; preeriakoira

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
osoba, która porusza się na własnych nogach jalankulkija

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci; persilja juuripersilja

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi runko puunrunko

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego; laulu

pigment ˈpʲiɡmɛ̃nt n
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor pigmentti
(technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb pigmentti

pigułka pʲiˈɡuwka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie pilleri

pigwa ˈpʲiɡva n
(kulinaria) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory kvitteni

pijak ˈpʲijak n
osoba nadużywająca alkoholu happo

pijany pʲiˈjãnɨ adj
pod wpływem alkoholu humalassa

pijawka pʲiˈjafka n
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; iilimato juotikas

pik pʲik n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru pata

pikieta pʲiˈcɛta n
jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji; piketti piquet

piknik ˈpʲicɲik n
wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności; eväsretki

piksel ˈpʲiksɛl n
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner); pikseli

piktogram pʲikˈtɔɡrãm n
pojęcie przedstawione obrazem; piktogrammi

pilaw ˈpʲilaf n
(kulinaria) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu; pilahvi

pilnie adv
ze starannością, z gorliwością huolellisesti

pilnik ˈpʲilʲɲik n
rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna; viila

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś katsoa

pilny ˈpʲilnɨ adj
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący huolellinen
wymagający pośpiechu, szybkiego działania kiireellinen

pilot ˈpʲilɔt n
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem lentäjä

pinezka pʲĩˈnɛska n
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką; nasta

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej; pingviini

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka; sotilas

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje pioneeri

pionowo pʲjɔ̃ˈnɔvɔ adv
w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy pystysuoraan

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo pysty

piorun ˈpʲjɔrũn n
wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią; salama

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ; ukkosenjohdatin

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze; laulu

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem; laulaja

piołun ˈpʲjɔwũn n
(botanika, botaniczny) bylica piołun koiruoho

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego merirosvous
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów merirosvous
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku merirosvous

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; pyramidi
(geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki; pyramidi

pirania pʲiˈrãɲja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki; piraija

pirat ˈpʲirat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne; merirosvo

pirol ˈpʲirɔl n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N; pyrroli

piromania ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem; pyromania

pirotechnika n
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych; pyrotekniikka

piruet n
(choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót piruetti

piryt ˈpʲirɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza; rikkikiisu

pisanka pʲiˈsãnka n
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy; pääsiäismuna

pisarka pʲiˈsarka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz naiskirjailija

pisarz ˈpʲisaʃ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą; kirjailija

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium kirjoittaa

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie kirjoittanut

pisklę ˈpʲisklɛ n
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka; linnunpoika
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku linnunpoika

pismo ˈpʲismɔ n
czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści aikakauslehti
nota, dokument na jakiś temat kirjoittaminen
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; kirjoitus

pisownia pʲiˈsɔvʲɲa n
zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów oikeinkirjoitus

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
owoc drzewa pistacjowego pistaasipähkinä

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa; pistooli

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami, konepistooli

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco pisoaari

pita ˈpʲita n
(kulinaria) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie; pita

pitny ˈpʲitnɨ adj
nieszkodliwy i zdatny do picia juomakelpoinen

piuska ˈpʲjuska n
płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury; zucchetto

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
podziemne piętro budynku kellari

piwo ˈpʲivɔ n
(spożywczy) (kulinaria) niskoalkoholowy napój orzeźwiający; olut kalja mallasjuoma kotikalja

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) pioni
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; pioni
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1) pioni

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
(kulinaria) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie; pitsa pizza

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
restauracja, w której pizza jest głównym daniem; pizzeria

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi; penaali

pióro ˈpʲjurɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek; höyhen sulka
przyrząd do pisania höyhen

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
piąty dzień tygodnia perjantai

pić pʲiʨ̑ v
spożywać płyny juoda
pić (1.1) alkohol, również nałogowo juoda

pić jak szewc ˈpʲiʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑ idiom
pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem juoda kuin sieni

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o pięciu bokach (kątach); pentagoni

pięciolinia n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki; nuottiviivasto

piędź pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali); vaaksa

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt; kauneus

piękność ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑ n
piękna kobieta kaunokainen

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt kaunis

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy kantapää kanta

piętno n
cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy stigma

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej kerros

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
zaciśnięta dłoń nyrkki

piła ˈpʲiwa n
narzędzie tnące z zębatym ostrzem; saha

piłka ˈpʲiwka n
gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych pallo

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; jalkapallo

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika; käsipallo peli

piłka siatkowa n
(sport, sportowy) piłka używana do gry w siatkówkę (1.1) lentopallo

piłka wodna n
(sport, sportowy) gra zespołowa rozgrywana piłką w basenie; vesipallo

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną jalkapalloilija

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach; pöytäjalkapallo

piżama pʲiˈʒãma n
strój, który zakłada się, idąc spać; pyjama yöpuku

piżmak ˈpʲiʒmak n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo; myskirotta

piżmowół n
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji; myskihärkä

plac plaʦ̑ n
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów; aukio tori

plac budowy n
miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe; rakennustyömaa

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy; leikkipuisto

plagiat ˈplaɟjat n
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa; plagiaatti
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1) plagiaatti

plagiator plaˈɟatɔr n
osoba, która popełniła plagiat plagioija

plakat ˈplakat n
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś juliste

plama ˈplãma n
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś tahra
(przenośnie, przenośnia) hańba, kompromitacja tahra
część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła tahra

plama słoneczna ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na n
(astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca; auringonpilkku

plan plãn n
to, co chcemy zrobić suunnitelma

planeta plãˈnɛta n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę; planeetta

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą; kääpiöplaneetta

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich; planetaario

plankton ˈplãŋktɔ̃n n
zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie; keijusto

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
zamierzać suunnitella
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy suunnitella

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową plantaasi

plastelina ˌplastɛˈlʲĩna n
zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci; muovailuvaha

plaster ˈplastɛr n
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany laastari

plastik ˈplastʲik n
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne muovi

platyna plaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78; platina

playboy n
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym playboy

plaża ˈplaʒa n
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji; ranta hiekkaranta

plebania plɛˈbãɲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny pappila

plecak ˈplɛʦ̑ak n
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach reppu selkäreppu

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa; selkä

plemienny plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom heimo-

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar; heimo

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących; pleonasmi

pleśń n
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych home

plik plʲik n
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość; tiedosto

pliszka ˈplʲiʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae; västäräkki

pliszka górska n
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla cinerea, gatunek drobnego ptaka z rzędu wróblowatych; virtavästäräkki

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęśceisj spotykany w Polsce gatunek pliszki; västäräkki

plotka ˈplɔtka n
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie juoru

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
opowiadać, roznosić plotki juoruilla

plurale tantum n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej; plurale tantum

plus plus n
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera etu

plusk plusk interjection
wykrzyknik naśladujący odgłos (1.1) loiskahdus

plusk plusk n
odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu loiskahdus

pluskać ˈpluskaʨ̑ v
o cieczy: chlapać, wydając odgłos loiskia

pluskwa ˈpluskfa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius; lude

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach; lude

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu nallekarhu

plutokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi plutokratia

pluton ˈplutɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94; plutonium

pluć pluʨ̑ v
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę sylkeä

pląsawica ˌplɔ̃w̃saˈvʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała; korea

plątanina ˌplɔ̃ntãˈɲĩna n
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg sotku

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą pneumaattinen

po pɔ preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności jälkeen

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie kuolleen ruumiini yli

pobieżny adj
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści kursorinen

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii harras

pobyt ˈpɔbɨt n
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś oleskelu

pobór n
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej; asevelvollisuus

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby suudelma

pochmurny pɔˈxmurnɨ adj
pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami pilvinen

pochodna pɔˈxɔdna n
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego; derivaatta

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych; soihtu

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
wywodzenie się z czegoś alkuperä syntyperä

pochwa ˈpɔxfa n
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków; emätin vagina

pochwała pɔxˈfawa n
pochwalenie kogoś lub czegoś kehu

pochwodziób n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Chionis; tuppinokka

pochwowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy emätin

pochyłość pɔˈxɨwɔɕʨ̑ n
powierzchnia ukośna względem poziomu mäki

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie lohtu

pocieszać pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑ v
mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój lohduttaa

pocieszyciel n
ten, który daje pocieszenie lohduttaja

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki; ammus

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami; juna

pociąg pocztowy ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
pociąg używany do przewozu przesyłek pocztowych, a w niektórych przypadkach do sortowania poczty postijuna

pociągać v
być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym viehättää

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku hikoilla

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
miejsce dla osób, które czekają odotushuone

poczta ˈpɔʧ̑ta n
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1) posti postitoimisto
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp. posti

poczta elektroniczna n
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu sähköposti

pocztowy pɔʧ̑ˈtɔvɨ adj
związany z pocztą, dotyczący poczty posti-

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty; postikortti

poczucie humoru pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru n
umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś huumorintaju

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym; kotelo

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
to, od czego się coś zaczyna alku

poczęcie pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
zajście kobiety w ciążę hedelmöitys

pod pɔt preposition
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia alla

podatek pɔˈdatɛk n
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy vero

podatek kościelny pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ n
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu; kirkollisvero

podatnik pɔˈdatʲɲik n
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki veronmaksaja

podatny adj
(technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu mukautuvainen
ulegający z łatwością czemuś altis

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności aikana

podczerwień pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi; infrapuna

poddany n
osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy alamainen

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy epäily

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
przypuszczać epäillä

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś lähestymistapa

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami antura

podgatunek n
(systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna; alalaji

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję; ruskosotka

podium ˈpɔdʲjũm n
podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne; koroke

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele; aluspaita

podkowa pɔtˈkɔva n
metalowe wzmocnienie kopyt końskich; hevosenkenkä

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu näpistää

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę alleviivata

podkład ˈpɔtkwat n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu alusvoide

podkładka n
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji aluslaatta

podmiejski pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci adj
znajdujący się na przedmieściu esikaupunki-

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności; subjekti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś subjekti

podmorski adj
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza vedenalainen

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców; kitalaki

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym miellyttää

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów; samankaltaisuus
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami samankaltaisuus

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury; samanlainen
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd samanlainen

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru; tuhopoltto

podpis ˈpɔtpʲis n
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol) allekirjoitus

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora; everstiluutnantti

podrodzina n
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem; alaheimo

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić iskeä

podrzędny pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu alamainen

podróż ˈpɔdruʃ n
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego matka

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych; sinirinta

podróżnik pɔdˈruʒʲɲik n
ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często) matkaaja matkailija

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca matkustaa

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny; oppikirja

podstawa pɔtˈstava n
pewna zasada, baza teoretyczna kanta
to, na czym coś stoi kanta

podtrzymywać ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś pönkittää

poduszeczka ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka n
miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek neulatyyny

poduszka pɔˈduʃka n
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych; tyyny

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
(motoryzacja) element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie; rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem turvatyyny

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej; ilmatyynyalus

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę; sukkanauha

podwodny pɔdˈvɔdnɨ adj
będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu vedenalainen

podwozie pɔdˈvɔʑɛ n
(lotnictwo, lotniczy) dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi; laskuteline
(motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym; alusta

podwójnie adv
dwa razy tyle kaksin verroin

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś kahdenkertainen
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części kaksinkertainen

podział ˈpɔʥ̑aw n
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części jakaminen

podzielny adj
(matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę jaollinen

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
znajdujący się pod powierzchnią ziemi [[maa

podziw ˈpɔʥ̑if n
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem ihailu

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
darzyć podziwem ihailla

podłoga pɔdˈwɔɡa n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże lattia

podświadomość n
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości; alitajunta

podżegać v
wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego kannustaa

poeta pɔˈɛta n
literat piszący wiersze, tworzący poezję runoilija

poezja pɔˈɛzʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką runous

poganin pɔˈɡãɲĩn n
osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm) pakana

pogarda pɔˈɡarda n
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś halveksunta

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
wyrażający pogardę epäkunnioittava

pogawędka ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka n
krótka, lekka rozmowa juttelu

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
związany z pogaństwem pakana

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych pakanuus

pogoda pɔˈɡɔda n
chwilowy stan atmosfery sää ilma

pogodny pɔˈɡɔdnɨ adj
(książkowy) pełen spokoju, wesoły, odznaczający się pogodą ducha kirkas

pogranicze ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ n
obszar przy granicy dzielącej przestrzenie raja-alue

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej pogromi

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi hautajaiset

pogrzebacz n
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku; hiilihanko

pogłoska pɔˈɡwɔska n
rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona kuulopuhe

pointylizm n
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów; pointillismi

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
stawać się widocznym, jawnym ilmestyä

pojazd ˈpɔjast n
(potocznie, potoczny) samochód ajonuvo
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; kulkuneuvo

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
taki, który jest tylko jeden; osobny yksittäinen

pojedynek n
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów kaksintaistelu

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje astia säiliö

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić kapasitanssi

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym ylihuomenna ylihuominen

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
dawać możliwość zobaczenia czegoś näyttää osoittaa
wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś näyttää osoittaa

poker ˈpɔkɛr n
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników; pokeri

pokląskwa pɔˈklɔ̃w̃skfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach; pensastasku

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
dotyczący porozumienia lub zgody rauhallinen
o spokojnym usposobieniu rauhallinen

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku sukupolvi

pokora pɔˈkɔra n
cecha tego, kto się nie pyszni, jest skromny nöyryys

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części kattaa
(zootechnika, zootechniczny) zapładniać kattaa
nanosić coś na coś kattaa

pokrzewka pɔˈkʃɛfka n
(ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową; kerttu

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami nokkonen

pokusa pɔˈkusa n
trudne do opanowania pragnienie houkutus

pokój ˈpɔkuj n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny rauha
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę rauha
(przestarzałe, przestarzały) spokój rauha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieczny pokój huone

pokładełko n
(zoologia, zoologiczny) narząd w postaci cienkiej wydłużonej rureczki, służący do składania jaj, występujący u samic wielu gatunków owadów, a także u samic drugich przedstawicieli fauny; munanasetin

polana pɔˈlãna n
pozbawione drzew miejsce w lesie; aukea

polarny pɔˈlarnɨ adj
właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach napa-

polatucha ˌpɔlaˈtuxa n
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę; liito-orava

pole ˈpɔlɛ n
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił; kenttä
miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym kenttä
część ziemi przeznaczona pod uprawę; pelto kenttä

pole elektryczne ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
(fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła; sähkökenttä

pole minowe n
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami; miinakenttä

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle suositella

polemika pɔˈlɛ̃mʲika n
dyskusja na temat sporny dla obu stron dyskusji poleeminen

poli-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś moni- poly-

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek; polyamoria monisuhteisuus

poliandria ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja n
forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami; monimiehisyys polyandria

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; poliisi

policja drogowa n
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych liikennepoliisi

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
funkcjonariusz policji poliisi

policjantka ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka n
kobieta, która pracuje w policji naispoliisi

policzalny adj
taki, który daje się policzyć luvullinen

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa poski

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami moniavioisuus polygamia

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami kielitaituri

poligynia ˌpɔlʲiˈɡɨ̃ɲja n
forma poligamii, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami; monivaimoisuus

polimer n
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów; polymeeri

polinezyjski adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji polynesialainen

polipropylen n
(chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny; polypropeeni

poliptyk n
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku; polyptyykki

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów; polyteismi monijumalisuus

politura n
spirytusowy roztwór szelaku używany w meblarstwie do wykańczania powierzchni drewna; . pulituuri

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce poliittinen

polityk pɔˈlʲitɨk n
osoba zajmująca się polityką poliitikko

polityka pɔˈlʲitɨka n
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; politiikka
system odgórnie wprowadzonych zasad politiikka

polka ˈpɔlka n
(choreografia, choreograficzny) czeski taniec ludowy; polkka

polo ˈpɔlɔ n
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny; hevospoolo

polon ˈpɔlɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84; polonium

polonez pɔˈlɔ̃nɛs n
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4; poloneesi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1); poloneesi

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny metsästys

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić metsästää

polski ˈpɔlsʲci adj
odnoszący się do Polski lub Polaków puolalainen puola

polski ˈpɔlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków; puola puolalainen

polskość ˈpɔlskɔɕʨ̑ n
cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś puolalaisuus

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski puola

poltergeist n
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu räyhähenki

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
(kulinaria) mięso z grzbietu zwierzęcia filee

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej auttaa

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1) appelsiinipuu
(spożywczy) (kulinaria) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce; appelsiini

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie oranssi
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem; oranssi

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej; mittaus

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
(kulinaria) (spożywczy) owoc pomidora (1.2) tomaatti
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; tomaatti

pomiędzy pɔ̃ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
(zobacz) między välissä

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności apu ohje

pompa ˈpɔ̃mpa n
maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu; pumppu

pomurnik pɔ̃ˈmurʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych; kalliokiipijä

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu ajatus

pomysłowy ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ adj
mający wiele pomysłów nerokas

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu virhe

ponad ˈpɔ̃nat preposition
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia yli
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości yli

ponadto pɔ̃ˈnatːɔ particle
nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat lisäksi

poncz n
(kulinaria) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników; booli

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
pierwszy dzień tygodnia; maanantai

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że… koska sillä siksi

pontyfikat ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie paavius
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa; paavius

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa; tuhkakuppi

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę; rintakuva

popiół ˈpɔpʲjuw n
szary proch pozostający po spaleniu czegoś tuhka

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy południem a wieczorem iltapäivä

poprawka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego lainmuutos

poprawność polityczna pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy; [[poliittinen]] [[korrektius]]

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce poikkipalkki
(sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki poikkipalkki

poprzednik n
ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio edeltäjä

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
być, poruszać się przed kimś, czymś [[kulkea]] [[edellä]]

popręg ˈpɔprɛ̃ŋk n
zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło; satulavyö

popularność ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑ n
bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos suosio

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa suosittu

populizm pɔˈpulʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym; populismi

por pɔr n
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych; purjo

pora ˈpɔra n
pewien okres, czas trwania czegoś aika
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność aika

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt; vuodenaika

porażenie n
(medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe sähköisku

porażka pɔˈraʃka n
przegrana bitwa tappio

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób; posliini

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne; pornografia

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z pornografią, dotyczący pornografii pornografinen siveetön

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu; keskenmeno

porost ˈpɔrɔst n
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii; jäkälä

porowatość n
cecha tego, co jest porowate, co ma pory huokoisuus

port pɔrt n
wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; satama
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń; satama
(potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1) satama

portal ˈpɔrtal n
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego; portaali
(informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce; portaali

portfel ˈpɔrtfɛl n
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja) lompakko

portier ˈpɔrtʲjɛr n
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.) talonmies

portmonetka n
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon lompakko

portowy pɔrˈtɔvɨ adj
związany z portem, dotyczący portu satama-

portret ˈpɔrtrɛt n
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób muotokuva
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej) muotokuva

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią portugalilainen portugali

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
język urzędowy Portugalii; portugali

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych; luutnantti

poryw n
nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury puuska

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; viinimarja herukka

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
kolejność czegoś järjestys
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu järjestys
porządki czynność sprzątania, porządkowania siivous

poród ˈpɔrut n
(fizjologia, fizjologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki; synnytys

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać vertailu
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego; samankaltaisuus

porównawczy adj
opierający się na porównaniu verrannollinen

porównywalny adj
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić vertailukelpoinen

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic verrata

poręczyciel n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności takaaja

posag ˈpɔsak n
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż myötäjäiset

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
ktoś, kto coś ma, posiada omistaja

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości omistaa omata

posiłek pɔˈɕiwɛk n
(kulinaria) coś do zjedzenia, pożywienia się ateria

post pɔst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek; paasto
czas obowiązywania postu (1.1) paasto

postać ˈpɔstaʨ̑ n
bohater utworu literackiego, filmu hahmo
określenie istoty, wyglądu, sylwetki hahmo
zewnętrzna forma, kształt czegoś hahmo

postprodukcja n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp. jälkituotanto

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
proponować lub domagać się czegoś postuloida

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu edistys

postępowy ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ adj
wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu edistyksellinen

poszukiwacz ˌpɔʃuˈcivaʧ̑ n
osoba, która czegoś poszukuje etsijä

posłuszeństwo n
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów kuuliaisuus

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
spełniający bez protestu polecenia kuuliainen

pot pɔt n
wydzielina gruczołów potowych; hiki

potas ˈpɔtas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19; kalium

potaż ˈpɔtaʃ n
(chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3); potaska

potem ˈpɔtɛ̃m adv
później, w chwili następnej sitten

potencjalny ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ adj
możliwy do zrealizowania, osiągnięcia mahdollinen

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk) jälkeläinen

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców [[jälkeläinen

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś tarve

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia hätä keinon keksii

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który jest niezbędny w czymś tarpeellinen

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu tarvita

potrzeszcz ˈpɔṭʃɛʃʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu; harmaasirkku

potrzos n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza schoeniclus, ptak z rodziny trznadlowatych pajusirkku

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają vahvistus

potwór ˈpɔtfur n
straszny stwór hirviö

potęga pɔˈtɛ̃ŋɡa n
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania; potenssi
coś potężnego potenssi
przeważająca siła i skuteczność potenssi

poufały adj
taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków [[liika

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
tajny, powierzony w sekrecie luottamuksellinen

powaga pɔˈvaɡa n
zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom vakavuus

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
w sposób poważny tosissaan

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem vakava
mający uznanie u innych osób vakava
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą vakava
odpowiedzialny, godny zaufania vakava

powiedzenie ˌpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
przysłowie, maksyma, popularne zdanie sanonta

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wyrazić coś słowami, oznajmić kertoa

powieka pɔˈvʲjɛka n
kawałek skóry zakrywający oko; silmäluomi

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃçɲa pɔˈvʲjɛʃçɲɛ n
zewnętrzna strona pinta
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach pinta
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy pinta

powierzchownie ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ adv
w sposób powierzchowny pinnallisesti

powierzchowny adj
taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy pinnallinen

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; ilma

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
autor powieści romaanikirjailija

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki; romaani

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
być powodem czegoś, przyczyną aiheuttaa

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
wyraża życzenie udanej pracy; szczęścia onnea

powojenny adj
taki, który dzieje się po wojnie sodanjälkeinen

powoli pɔˈvɔlʲi adv
wolno, z małą prędkością hitaasti

powolność n
cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie hitaus

powrót ˈpɔvrut n
ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji paluu
ponowne przybycie do tego samego miejsca paluu
wznowienie wykonywania czegoś po przerwie paluu

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej; kapina

powstanie warszawskie pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ n
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach 1 sierpnia 1944 roku; Varsovan kansannousu

powszechnie pɔˈfʃɛçɲɛ adv
w sposób powszechny tavallisesti

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił toistaa

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś edellä

powód ˈpɔvut n
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego syy

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru; tulva
(przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość ryöppy

powóz ˈpɔvus n
czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie kärryt

powściągliwy adj
potrafiący zachować opanowanie, mający umiar pidättyväinen

pozarządowy ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔvɨ adj
działający poza rządem kansalainen

pozaziemski adj
pochodzący spoza Ziemi avaruus

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie tervehdys

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny taso
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy taso
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju taso
wartość jakiejś mierzalnej wielkości taso

poziom morza ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa n
(geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości; merenpinnan taso

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach; ahomansikka metsämansikka

poziomo adv
równolegle do podłoża vaakasuoraan

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
prostopadły do kierunku siły grawitacji vaakasuora

poznać ˈpɔznaʨ̑ v
zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie tutustua
nawiązać znajomość z kimś tutustua

pozornie adv
sprawiając wrażenie prawdziwego näennäisesti ilmeisesti nähtävästi

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego näennäinen

pozostawać ˌpɔzɔˈstavaʨ̑ v
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się jäädä jäljelle
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś jäädä jäljelle
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś jäädä jäljelle

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić sallia antaa suoda

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
konkretne ułożenie ludzkiego ciała asento

pozycja misjonarska n
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim; lähetyssaarnaaja

pozłacać v
pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor kullata

połabski n
język połabski; polabi

połowa pɔˈwɔva n
jedna z dwóch równych części całości puolikas

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
miejsce znajdowania się czegoś sijainti
warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt sijainti

położnica n
kobieta w okresie połogu synnyttäjä

położnictwo n
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu synnytysoppi

południe pɔˈwudʲɲɛ n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód; etelä
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta; keskipäivä puolipäivä

południk pɔˈwudʲɲik n
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny; meridiaani

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
będący na południowym zachodzie lounainen

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki eteläafrikkalainen

południowoamerykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki Południowej eteläamerikkalainen

południowoeuropejski adj
odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową eteläeurooppalainen

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim eteläkorealainen

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek) etelä

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim kaakko

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim lounas

połykać v
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny nielaista

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę; sukka

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
przestrzegać postu nakazanego przez religię paastota

pośmiertnie adv
po śmierci postuumisti

pośmiertny adj
zrobiony po czyjejś śmierci kuolemanjälkeinen

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
spieszenie się, robienie czegoś szybko kiire

pośredni pɔˈɕrɛdʲɲi adj
nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio epäsuora

pośrednik n
osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami välittäjä

poświerka pɔˈɕfʲjɛrka n
(ornitologia, ornitologiczny) Calcarius lapponicus, ptak z rodziny trznadlowatych, gnieżdżący się na dalekiej północy Europy i Syberii; lapinsirkku

pożar ˈpɔʒar n
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia; palo tulipalo

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą lainata
dawać coś komuś na pewien czas lainata

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone; laina

pożyteczny idiota ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta n
ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy; hyödyllinen idiootti

pożywienie ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
jedzenie, pokarm, strawa ravinto

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś halu

pożądać pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć himoita
czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie himoita

praca ˈpraʦ̑a n
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; työ
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu työ
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego; työ

praca domowa ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva n
praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu kotitehtävä läksy

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników; työnantaja

pracoholik ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik n
osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy työnarkomaani

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym työskennellä tehdä työtä

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością ahkera

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
ojciec dziadka lub babci isoisoisä

pragmatyczny adj
oparty na przyczynowych związkach wydarzeń pragmaattinen
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść pragmaattinen

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu; jano

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej indoeurooppalainen kantakieli

prajęzyk n
język, z którego wywodzą się inne języki; kantakieli

prakseologia ˌpraksɛɔˈlɔɟja n
nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania; prakseologia

praktycznie adv
blisko stanu rzeczywistego käytännöllisesti katsoen

praktyczny prakˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce käytännöllinen

praktyka ˈpraktɨka n
doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej ammatinharjoittaminen
okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie ammatinharjoittaminen
wykonywanie zawodu ammatinharjoittaminen
świadoma i celowa działalność ludzka ammatinharjoittaminen

pralka ˈpralka n
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny; pesukone pyykkikone

pralnia ˈpralʲɲa n
miejsce, w którym pierze się odzież pesula

pranie ˈprãɲɛ n
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.; pesu
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych pesu

prasa ˈprasa n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji; lehdistö

prasowanie ˌprasɔˈvãɲɛ n
wygładzanie ubrania za pomocą żelazka silittäminen

prasować praˈsɔvaʨ̑ v
wygładzać ubranie za pomocą żelazka silittää

prasłowiański n
martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie; kantaslaavilainen

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności; ihmisoikeudet

prawa kobiet n
uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach; naisten oikeudet

prawa zwierząt ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt n
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi; eläinten oikeudet

prawda ˈpravda n
treść zgodna z rzeczywistością; totuus

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1); todennäköisyys
szansa, że coś się wydarzy todennäköisyys

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
przypuszczalnie, być może luultavasti

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy todennäköinen

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
rzeczywisty todellinen

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem hädässä ystävä tunnetaan

prawica praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej oikeisto

prawie ˈpravʲjɛ particle
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu melkein lähes

prawnik ˈpravʲɲik n
osoba posiadająca wykształcenie prawnicze juristi

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
córka wnuka lub wnuczki lapsenlapsenlapsi

prawnuk ˈpravnuk n
syn wnuczki lub wnuka lapsenlapsenlapsi

prawny ˈpravnɨ adj
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny juridinen

prawo ˈpravɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; laki

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe; ajokortti

prawo pierwszej nocy ˈpravɔ ˈpʲjɛrfʃɛj ˈnɔʦ̑ɨ n
w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej ensiyön oikeus

prawo publiczne ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego; julkisoikeus

prawosławny ˌpravɔˈswavnɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia ortodoksinen

prawość ˈpravɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest prawy rehtiys

prawy ˈpravɨ adj
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce oikea

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59; praseodyymi

prałat ˈprawat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim; prelaatti

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
(kulinaria) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu paistaa

precel n
(kulinaria) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki; rinkeli

precesja prɛˈʦ̑ɛsʲja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała; prekessio

prehistoryczny adj
związany z prehistorią esihistoriallinen

prekariat prɛˈkarʲjat n
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia; prekariaatti

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości; prekognitio

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu; pääministeri

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem ensi-ilta

prenatalny adj
(medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego prenataali

pretor ˈprɛtɔr n
(starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie; preetori

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej; kuori

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii lahja

prezentacja ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
wystawienie czegoś na pewnym forum esitelmä esitys

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu; kondomi

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach; presidentti

prezydentura ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bycie prezydentem presidentintoimi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem presidentintoimi

prima aprilis ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis n
dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce; Aprillipäivä

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
pierwszeństwo przysługujące czemuś prioriteetti

problem ˈprɔblɛ̃m n
kłopotliwa sytuacja ongelma probleema

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
budzący zastrzeżenia lub niepewny ongelmallinen

probówka n
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów; koeputki

proca ˈprɔʦ̑a n
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski; ritsa

procedura ˌprɔʦ̑ɛˈdura n
(informatyka, informatyczny) wydzielona część programu; menetelmä
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie menetelmä

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
(matematyka, matematyczny) setna część całości; prosentti

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu prosessi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie prosessi
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie prosessi

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów; prosessori

proch strzelniczy ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ n
materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej; ruuti

producent prɔˈduʦ̑ɛ̃nt n
(biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych tuottaja
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży tuottaja
osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu tuottaja
przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej tuottaja

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów tuotanto valmistaminen valmistus

produkt ˈprɔdukt n
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej; tuote
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; tuote
rezultat pracy twórczej tuote
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa tuote
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku; tuote
(lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu tuote

profesor prɔˈfɛsɔr n
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym; opettaja professori

profilaktyczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom ennalta ehkäisevä

profilaktyka przedekspozycyjna n
(medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS altistusta edeltävä estohoito

prognoza prɔˈɡnɔza n
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach ennuste

prognoza pogody n
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie sääennuste

program ˈprɔɡrãm n
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań ohjelma

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych; ohjelmointi

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe ohjelmoida

projekcja prɔˈjɛkʦ̑ʲja n
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie; projektio sijoittaminen

projekt ˈprɔjɛkt n
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu hanke suunnitelma

prokreacja n
(biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa lisääntyminen

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem; syyttäjä

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; alaluokka
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna alaluokka
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją alaluokka

prolog ˈprɔlɔk n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję; prologi

prom prɔ̃m n
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo; lautta autolautta

promet ˈprɔ̃mɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61; prometium

promieniotwórczy adj
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości radioaktiivinen

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało; säteily

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka; säde
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; säde
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała säde

promować prɔ̃ˈmɔvaʨ̑ v
działać w celu podniesienia popularności czegoś kannattaa

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników; propaganda

propan ˈprɔpãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG; propaani

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt) ehdottaa

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
coś, co się komuś proponuje ehdotus

proroczo adv
w sposób proroczy profeetallisesti

prorok ˈprɔrɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie; profeetta

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś pyytää

prosię ˈprɔɕɛ n
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia porsas

proso ˈprɔsɔ n
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa; hirssi

prosta ˈprɔsta n
(matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi; suora

prostak ˈprɔstak n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski hupsu

prostata n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia eturauhanen

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste; suorakulmio

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
mający kształt prostokąta suorakulmainen

prostować v
(fizyka, fizyczny) przekształcać ze zjawiska zmieniającego się w czasie w stałe tasasuunnata
dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady tasasuunnata

prosty ˈprɔstɨ adj
niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku suora

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
proceder sprzedaży usług seksualnych; prostituutio

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
(pejoratywnie, pejoratywny) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne prostituoitu

proszek ˈprɔʃɛk n
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek jauhe

proszek do pieczenia n
(kulinaria) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu; leivinjauhe

proszę ˈprɔʃɛ
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego olkaa hyvä

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91; protaktinium

protel n
(zoologia, zoologiczny) Proteles cristata, drapieżnik lądowy; maasusi

protest ˈprɔtɛst n
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś protesti

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku; protestantismi

protokół prɔˈtɔkuw n
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał; protokolla

proton ˈprɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego; protoni

prototyp prɔˈtɔtɨp n
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji; prototyyppi

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
(choreografia, choreograficzny) w tańcu: kierować partnerką viedä
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu viedä
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca viedä
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś viedä
tworzyć skutek czegoś viedä
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem) ajaa

prowansalski ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci n
jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji; oksitaani

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach lääni
(biologia, biologiczny) obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę lääni
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; lääni
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo; lääni

prowokacyjny ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ adj
zaczepny, mający charakter prowokacji provokatiivinen

prozodia prɔˈzɔdʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi metriikka

prozopagnozja ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy; kasvosokeus

prośba ˈprɔʑba n
uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia pyyntö

prymas ˈprɨ̃mas n
(kościelny) tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich; kädellinen

prymatologia ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka; primatologia

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury alkeellinen
mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę alkeellinen

pryszcz prɨʃʧ̑ n
krosta finni

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) kąpiel brana pod urządzeniem (1.1) suihka
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli; suihka suihku

prywatność n
życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych; yksityisyys

prywatny prɨˈvatnɨ adj
(informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy yksityinen
będący czyjąś osobistą własnością yksityinen
dotyczący czyichś osobistych spraw yksityinen
nie dla każdego dostępny yksityinen
niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie) yksityinen
niereprezentujący żadnej instytucji yksityinen
wynajęty do osobistego użytku yksityinen

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego; yksityistäminen

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L. lumikello

przebój n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych hitti menestys

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej siirtyvä

przeciek ˈpʃɛʨ̑ɛk n
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej vuoto
wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność vuoto

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; pilkku

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm; vasta-aine

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym vastakohta

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę vastustaja
ten, kto jest czemuś przeciwny vastustaja

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie; vastakkainen
znajdujący się naprzeciw czegoś vastakkainen

przeciwprostokątna n
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego hypotenuusa

przeciwwaga n
(technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego; vastapaino

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
niczym się nie wyróżniający, zwykły keskimääräinen
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę; keskimääräinen
banalny, nieskomplikowany, prosty keskimääräinen
reprezentatywny, typowy keskimääräinen

przed pʃɛt preposition
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności edessä aikaisemmin
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem edessä

przedchrześcijański ˌpʃɛtxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
poprzedzający chrześcijaństwo, następujący przed pojawieniem się chrześcijaństwa esikristillinen

przeddzień ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ n
(książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający aatto

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze erityisesti varsinkin

przedmałżeński ˌpʃɛdmawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
następujący (zawierany, odbywany, wykonywany) przed zawarciem małżeństwa esiaviollinen

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem; esikaupunki

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania kouluaine
rzecz, obiekt nieożywiony esine

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca toiseksi viimeinen

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń käytävä

przedporodowy adj
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący przed porodem, poprzedzający poród antenataalinen

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy rankiem a południem aamupäivä

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka kyynärvarsi

przedsionek n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory eteinen
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika eteinen
(architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku eteinen

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo; yrittäjä

przedsiębiorczość ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʧ̑ɔɕʨ̑ n
nauka lub sztuka podejmowania ryzyka i innowacyjności w budowaniu biznesu yrittäjyys
zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym) yrittäjyys

przedsiębiorczy adj
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny yritteliäs

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku; yritys

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana aie

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu esittää
zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś esittää

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl n
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś edustaja

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego; lastentarha päiväkoti

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś ennen

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie ennenaikainen

przedwcześnie pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem ennen aikojaan

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj toissa päivänä

przegroda n
coś co dzieli lub oodziela väliseinä

przegroda nosowa pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva n
(anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części; [[nenän]] [[väliseinä]]

przejrzały adj
o roślinach i ich owocach: zbyt dojrzały, nadpsuty ylikypsä

przejęzyczenie ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę; lapsus

przejście podziemne n
budowla zapewniająca możliwość przejścia pod szlakiem komunikacyjnym; jalankulkutunneli

przekaźnik pʃɛˈkaʑɲik n
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.; rele

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
klątwa, życzenie komuś źle kirous
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś kirosana

przekomarzać się ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ v
żartując, spierać się z kimś kiusoitella

przekroczenie prędkości n
poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona ylinopeus

przekroczyć Rubikon pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n v
zdecydować się zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna [[ottaa]] [[ratkaiseva]] [[askel]]

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych; välipala

przekątna pʃɛˈkɔ̃ntna n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku (przekątna wielokąta) lub ścianie (przekątna wielościanu) i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu lävistäjä

przeludnienie ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska liikakansoitus

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa väkivalta

przemoc domowa n
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny; perheväkivalta

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę; teollisuus

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle teollinen

przenikać v
przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym tunkeutua

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy kannettava

przeor n
(kościelny) zastępca opata priori

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru abbedissa

przepaska pʃɛˈpaska n
(zobacz) przepaska biodrowa lannevaate

przepaska biodrowa pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva n
skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka lannevaate

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
obszar obok stromej ściany góry horna

przepis ˈpʃɛpʲis n
(kulinaria) sposób przygotowania potrawy resepti

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała; viiriäinen

przepiórnik n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Turnicidae; pyyjuoksija

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów pallea

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły profetia

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność anteeksi

przepuklina n
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną tyrä

przepust ˈpʃɛpust n
rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem; siltarumpu

przepustka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś; kulkulupa

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego virtaama
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego; virtaama

przerażający adj
taki, który budzi grozę, strach karmiva

przerwa ˈpʃɛrva n
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole välitunti
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś välitunti

przesada pʃɛˈsada n
wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność liioittelu

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości liioitella

przesilenie n
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika; päivänseisaus

przesilenie zimowe n
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej; talvipäivänseisaus

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju vanhentunut

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę pelottaa

przestronny pʃɛˈstrɔ̃nːɨ adj
taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni tilava

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem noudattaa

przestrzenny adj
dotyczący przestrzeni spatiaalinen

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne; tila
określony obszar tila
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; avaruus
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; avaruus

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery ulkoavaruus

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
osoba, która dopuściła się przestępstwa rikollinen

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy; rikos

przesyłka pʃɛˈsɨwka n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy lähetys

przeszczep ˈpʃɛʃʧ̑ɛp n
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała elinsiirto
(medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego elinsiirto

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo häiritä

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
coś, co przeszkadza, utrudnia este
(sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu este

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
wszystko to, co już się wydarzyło; menneisyys

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków; taikausko

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów taikauskoinen

przesłanka pʃɛˈswãnka n
okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś edellytys

przesłuchiwać v
wypytywać kogo w czasie śledztwa kysyä

przewaga pʃɛˈvaɡa n
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś etu

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
w przeważającej części enimmäkseen

przewidywalny adj
taki, który daje się przewidzieć arvattavissa

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
prognozować przyszłe zdarzenia aavistaa

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji puheenjohtaja

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny; johde

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem; saksipotku

przez pʃɛs preposition
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności kautta
…przyczyny wykonania czynności kautta

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu flunssa

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać kohtalo
cel, dla którego służy dana rzecz kohtalo

przełyk ˈpʃɛwɨk n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem, ruokatorvi

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód; lakana

prześladowanie ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ n
powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp. vainoaminen

prześladowczy adj
związany z prześladowaniem — stałym wyrządzaniem krzywd, szykanowaniem lub nieustannym nagabywaniem ahdistava vainoava

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin; märehtijä

przodek ˈpʃɔdɛk n
ktoś, od kogo ktoś pochodzi esi-isä

prztyczek ˈpʃtɨʧ̑ɛk n
lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk napsutus

przy pʃɨ preposition
…opisujący orientacyjny czas, okazję läheisyydessä

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
załamany, smutny, zmartwiony masentunut

przybliżony adj
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością likimääräinen

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
docierać do pewnego miejsca saapua

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
przybywać dokądś tulla

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. painike
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem painike

przyczepa n
(motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd peräkärry

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko syy

przydawka pʃɨˈdafka n
(gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika; määrite

przydomek n
dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby lempinimi

przygoda pʃɨˈɡɔda n
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie seikkailu

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym; prepositio

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach ystävä

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
kobieta zaprzyjaźniona z kimś tyttökaveri

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia ystävällinen

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości; ystävyys

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące ilo huvi

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie miellyttävä mukava

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji vastaanotto

przykazanie ˌpʃɨkaˈzãɲɛ n
kategoryczne polecenie, nakaz määräys

przykład ˈpʃɨkwat n
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem esimerkki

przylistek n
(botanika, botaniczny) wyrostek u nasady liści korvake

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego; niemeke

przymiarka pʃɨ̃ˈmʲjarka n
przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek sovitus

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”; adjektiivi laatusana

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem adjektiivi

przymus ˈpʃɨ̃mus n
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś pakko
wewnętrzna potrzeba zrobienia czegoś pakko

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
najmniejszy akceptowalny zakres sentään
nie mniej niż sentään

przynęta n
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki; syötti

przypadek pʃɨˈpadɛk n
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; sijamuoto
losowe, nieplanowane wydarzenie sattuma

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności epähuomiossa

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
będący wynikiem przypadku sattumanvarainen

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
przywodzić na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś muistuttaa

przyprawa pʃɨˈprava n
(kulinaria) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu; mauste

przypuszczalnie adv
prawdopodobnie, być może oletettavasti

przypływ n
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca nousuvesi

przyroda pʃɨˈrɔda n
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności; luonto

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie; suffiksi

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów; aivolisäke

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego vala

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
silnie deklarować, mocno obiecywać vannoa

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść pysäkki

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy bussipysäkki

przystawka pʃɨˈstafka n
potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski; alkupala

przystojny pʃɨˈstɔjnɨ adj
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne komea

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi; tulevaisuus

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości tuleva

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę; sananlasku

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
(gramatyka) część mowy określająca sposób wykonywania czynności (jako okolicznik sposobu) lub stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem; adverbi

przysłówkowy adj
(gramatyka) o funkcji przysłówka adverbinen

przytułek n
miejsce schronienia suoja

przywilej pʃɨˈvʲilɛj n
(książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie; etuoikeus

przywilej korzyści n
(sport, sportowy) zasada w piłce nożnej nakazująca sędziemu nieprzerywanie gry po faulu, gdy drużyna faulowana utrzymuje się przy piłce lub jest w korzystniejszej sytuacji niż przeciwnik hyötynäkökohta

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź riippuvuus

przywództwo n
przewodzenie kimś lub czymś johto

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania kunnollinen
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie kunnollinen
właściwy, stosowny kunnollinen

przyśpieszenie ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu; kiihdytys

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia; lanka

próba ˈpruba n
statystyka: pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech otos
test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś kokeilu
usiłowanie dokonania czegoś koe

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
starać się coś zrobić kokeilla

próchnica n
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków; hammasmätä

próg pruk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny otenauha
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny kynnys
początek kynnys
wejście do domu kynnys
wielkość graniczna kynnys

próżnia ˈpruʒʲɲa n
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); tyhjiö

próżność ˈpruʒnɔɕʨ̑ n
cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje turhamaisuus

próżny ˈpruʒnɨ adj
mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu turhamainen

prąd prɔ̃nt n
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; virta
(potocznie, potoczny) energia elektryczna virta

prądnica prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną; generaattori

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
(botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach; hede

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; nopeus

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy) ennemmin tai myöhemmin

pręt prɛ̃nt n
drążek, tyczka, witka mittakeppi
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki mittakeppi

psalm psalm n
(literacko) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej virsi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny; psalmi virsi

psalmodia n
śpiewanie psalmów [[virren]] [[veisuu]]

psalmodyczny adj
związany z psalmodią, dotyczący psalmodii psalmi

psałterz n
zbiór psalmów psalttari

pseudoefedryna n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych; pseudoefedriini

pseudonauka ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka n
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki; näennäistiede

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych; nimimerkki

psi psʲi pʲɕi adj
dotyczący psa, określający psa, używany przy psie koira
charakterystyczny dla psa, mający cechy psa koira

psianka ˈpʲɕãnka n
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę; koiso

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach; forelli taimen
(kulinaria) potrawa z pstrąga (1.1) taimen

psuć psuʨ̑ v
sprawiać, że przestaje być właściwe järkyttää

psy szczekają, karawana idzie dalej ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj proverb
można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu karavaani kulkee, mutta koirat haukkuvat koirat haukkuvat ja karavaani kulkee

psychiatra psɨˈçjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych psykiatri

psychiatria psɨˈçjatrʲja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych; psykiatria

psychiatryczny adj
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii psykiatrinen

psychiczny psɨˈçiʧ̑nɨ adj
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi psyykkinen

psychoaktywny adj
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne psykoaktiivinen

psychoanaliza n
(psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach psykoanalyysi

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka; psykologia

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
dotyczący psychologii psykologinen

psychoterapia n
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii; psykoterapia

psychoza psɨˈxɔza n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego; psykoosi

psychoza poporodowa n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie; lapsivuodepsykoosi

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół; mehiläishoito

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych mehiläishoitaja

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
(potocznie, potoczny) latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach mehiläinen

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
roślina zbożowa z rodzaju (1.1) vehnä

pszenżyto pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sztuczna hybryda żyta i pszenicy; ruisvehnä

ptak ptak n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób; lintu

ptasi móżdżek ˈptaɕi ˈmuʒʤ̑ɛk idiom
(potocznie, potoczny) (ironicznie) o tępym, ograniczonym umyśle, także: określenie osoby, którą uważa się za głupią kananaivo

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki; lintuinfluenssa

publicznie adv
w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich julkisesti

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi julkinen

puch n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza untuva

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa; huuhkaja

puchar ˈpuxar n
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda; malja
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła; malja

puchaty adj
pokryty puchem pehmeä

pudel ˈpudɛl n
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy; puudeli

puder ˈpudɛr n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy; puuteri

pudło ˈpudwɔ n
duże pudełko telkkari

puls puls n
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze pulssi
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca pulssi

pulsar ˈpulsar n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne; pulsari

puma ˈpũma n
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; puuma

pumeks ˈpũmɛks n
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy; hohkakivi

punkt pũŋkt n
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny; piste

punkt widokowy n
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę; näköalapaikka

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie näkökulma

punktualnie ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ adv
dokładnie o wyznaczonej porze, nie spóźniając się täsmällisesti

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury purppura

puryna n
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny; puriini

pustka n
pusta, niewypełniona przestrzeń tyhjyys

pustułka puˈstuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki; tuulihaukka

pusty ˈpustɨ adj
niezawierający niczego tyhjä

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów; aavikko autiomaa

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu; lehtopöllö

puszczyk mszarny ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej; lapinpöllö

puszczyk uralski ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci n
(ornitologia, ornitologiczny) (Strix uralensis) duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych; viirupöllö

puszka ˈpuʃka n
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.; säilyketölkki

puszysty adj
o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści ilmava

puzon n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem; pasuuna

pułk n
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji; rykmentti

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
wyższy stopień oficerski niższy od generała; eversti

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem; Pyrrhoksen voitto

pytanie pɨˈtãɲɛ n
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji kysymys

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania; retorinen kysymys

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi kysyä

pół puw numeralFraction
jedna z dwóch równych części całości puoli

półbóg ˈpuwbuk n
(mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika puolijumala

półka ˈpuwka n
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów hylly

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1); puolikuu

półkula puwˈkula n
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu; pallonpuolisko
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi; pallonpuolisko
(geometria) połowa kuli; pallonpuolisko

półmisek n
rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół annos
zawartość (1.1) annos

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
godzina 24:00 puoliyö keskiyö
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa; pohjoinen

północnoamerykański adj
związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej pohjoisamerikkalainen

północnoeuropejski adj
odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną pohjoiseurooppalainen

północnokoreański puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei Północnej pohjoiskorealainen

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku pohja

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim koillinen

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim luode

półnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty; puolinuotti

półpasiec puwˈpaɕɛʦ̑ n
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze; vyöruusu

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach; puolijohde

półsamogłoska ˌpuwsãmɔɡˈwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej puolivokaali

półtora puwˈtɔra numeralFraction
jeden/jedno i pół puolitoista

półwysep puwˈvɨsɛp n
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki; niemimaa

półświatek n
(socjologia, socjologiczny) ludzie z marginesu społecznego alamaailma

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
stopień wyższy od późno myöhemmin

późno ˈpuʑnɔ adv
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu myöhä

późny ˈpuʑnɨ adj
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa myöhäinen
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów myöhäinen

pączek ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem; munkki
(zdrobniale) od: pąk silmu

pęcherz n
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców rakko
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia rakko
(dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem rakko

pęcherz moczowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu virtsarakko

pęcherzyk żółciowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci sappirakko

pęd pɛ̃nt n
(fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę; liikemäärä

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania; sivellin

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie; napa

pęseta n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś pinsetit

pętla ˈpɛ̃ntla n
(informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie silmukka
związany na powrót sznur lub drut silmukka

płaca ˈpwaʦ̑a n
zarobek, wynagrodzenie za pracę palkka

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
dawać (przekazywać) pieniądze za coś maksaa

płakać ˈpwakaʨ̑ v
wylewać łzy, ronić łzy itkeä parkua vollottaa

płakać nad rozlanym mlekiem ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m v
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie itkeä maahan kaatunutta maitoa

płaski ˈpwasʲci adj
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień litteä

płaskonos pwaˈskɔ̃nɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas clypeata, gatunek kaczki z grupy kaczek pływających o charakterystycznej budowie dzioba, spotykany również w Polsce; lapasorsa

płaszcz pwaʃʧ̑ n
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem; takki

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim; rausku

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa; taso

płatek ˈpwatɛk n
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów: terälehti

płaz pwas n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia; sammakkoeläin

płciowy ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ adj
zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci seksuaalinen

płetwa ˈpwɛtfa n
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych; evä

płetwal błękitny n
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal; sinivalas

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą sammakkomies

płeć pwɛʨ̑ n
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych; sukupuoli

płodność ˈpwɔdnɔɕʨ̑ n
(biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę hedelmällisyys

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem; liekki

płot pwɔt n
ogrodzenie domu lub gospodarstwa; aita

płoć pwɔʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka; särki

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców oddychających powietrzem; keuhko

pług pwuk n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki; aura

płynnie adv
w sposób płynny, sprawnie sulavasti

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
będący płynem, ciekły sujuva neste sulava

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku virrata

płyta ˈpwɨta n
element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru laatta

płyta główna ˈpwɨta ˈɡwuvna n
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych; emolevy

płytki ˈpwɨtʲci adj
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki laakea

pływactwo n
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie uiminen

pływak ˈpwɨvak n
(sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem uimari

pływanie synchroniczne n
(sport, sportowy) drużynowa dyscyplina sportowa będąca połączeniem pływania, gimnastyki oraz tańca; taitouinti

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie uida

płód pwut n
zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju sikiö

płótno ˈpwutnɔ n
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy; kanvaasi

rabarbar raˈbarbar n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych; raparperi

rabat ˈrabat n
obniżka ceny alennus

rabin ˈrabʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim; rabbi rabbiini

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
(kulinaria) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, serwowany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem; lokum loukoum

rachunek raˈxũnɛk n
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową lasku
obliczenie matematyczne lasku

racjonalizm ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu; rationalismi
postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.; rationalismi
preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi) rationalismi

racjonalność ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co racjonalne rationaliteetti

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
opierający się na logicznym rozumowaniu rationaalinen

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie)) suvaita

rad rat n
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal; radium

rada ˈrada n
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu neuvosto
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem neuvosto

radar ˈradar n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów; tutka

radian n
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu; radiaani

radiator raˈdʲjatɔr n
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia; jäähdytin

radio ˈradʲjɔ n
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych radio
urządzenie do odbioru takich audycji; radio

radioaktywność n
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma radioaktiivisuus

radioteleskop n
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych; radioteleskooppi

radiowóz raˈdʲjɔvus n
samochód policyjny; poliisiauto

radon ˈradɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny; radon

radość ˈradɔɕʨ̑ n
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski ilo

radykał n
ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych radikaali

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
udzielać komuś rady neuvoa
na bieżąco pokonywać trudności pysyä leivän syrjässä kiinni

rafa ˈrafa n
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich; riutta

rafa koralowa ˈrafa ˌkɔraˈlɔva n
rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali koralliriutta

rafineria ˌrafʲĩˈnɛrʲja n
zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca jalostamo

rafinować ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑ v
poddawać procesowi rafinacji jalostaa

raj raj n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; paratiisi

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców; veroparatiisi

rajstopy rajˈstɔpɨ n
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia; sukkahousut

rak rak n
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego; syöpä
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów; rapu

rakieta raˈcɛta n
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym; raketti

rakieta śnieżna n
nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się; lumikenkä

rama ˈrãma n
oprawa obrazu, lustra lub szyby kehys

ramadan rãˈmadãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1) ramadan
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego ramadan

ramen n
(kulinaria) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów; ramen-[[nuudeli]]

ramię ˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego hartia
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym olkavarsi
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna käsi
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę haara

ramka ˈrãmka n
mała rama, obramowanie np. z listewek kehys

rana ˈrãna n
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.; haava

randka ˈrãntka n
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu heila

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem; pyrstötiainen

ranić ˈrãɲiʨ̑ v
powodować kaleczenie haavoittaa
zadać ranę haavoittaa

ranny ˈrãnːɨ adj
taki, który ma ranę haavoittunut

rano ˈrãnɔ n
wczesna pora dnia aamu

ransomware n
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu; kiristysohjelma

rap rap n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny gatunku hip-hop; rap-musiikki

raper ˈrapɛr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap räppäri

raport ˈrapɔrt n
szczegółowe sprawozdanie raportti

raróg ˈraruk n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug aavikkohaukka

rasa ˈrasa n
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek; rotu

rasistowski ˌraɕiˈstɔfsʲci adj
związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu rasistinen

rasizm ˈraɕism̥ n
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi; rasismi

rata ˈrata n
(ekonomia, ekonomiczny) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie lyhennyserä

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów pelastaa

ratownik raˈtɔvʲɲik n
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku uimavalvoja

ratunek raˈtũnɛk n
pomoc w niebezpieczeństwie pelastaminen
uniknięcie niebezpieczeństwa pelastaminen

ratusz ˈratuʃ n
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta; raatihuone kaupungintalo

raz 'razɨ ras n
pojedyncza realizacja czynności kerta

razem ˈrazɛ̃m adv
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie yhdessä

rdza rʣ̑a n
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu; ruoste

rdzewieć ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑ v
o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się ruostua

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów; juuri
istota czegoś suoritinydin

reagent rɛˈaɡɛ̃nt n
(chemia, chemiczny) odczynnik reagenssi

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne; vastavaikutus
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki vastavaikutus
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana vastavaikutus
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian vastavaikutus
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy vastavaikutus
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce vastavaikutus

reaktancja ˌrɛakˈtãnʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji; reaktanssi

reaktor rɛˈaktɔr n
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; reaktori
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej; reaktori

realizm n
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości realismi

realizować ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑ v
wcielać w życie, urzeczywistniać coś realisoida

realny rɛˈalnɨ adj
(ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen oikea

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego taantuma

redaktor rɛˈdaktɔr n
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych muokkaaja

reelekcja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne uudelleenvalinta

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków; ruokala

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy; kansanäänestys

reforma rɛˈfɔrma n
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy reformi

reformacja ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim; uskonpuhdistus

refować rɛˈfɔvaʨ̑ v
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek reivata

refrakcja rɛfˈrakʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka; taittuminen

refren ˈrɛfrɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst kertosäe

regał ˈrɛɡaw n
mebel z półkami hylly

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę; sijaishallitsija

region ˈrɛɟɔ̃n n
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi alue
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii alue

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
w sposób regularny säännöllisesti

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
(gramatyka) posiadający typową odmianę säännöllinen
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni säännöllinen

reguła rɛˈɡuwa n
zasada, według której należy postępować sääntö

reinkarnacja ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny; jälleensyntyminen sielunvaellus

rejestr ˈrɛjɛstr̥ n
spis danych, wykaz, lista rekisteri

rejs n
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego laivamatka

rekin ˈrɛcĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach; hai

reklama rɛkˈlãma n
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; mainos mainostus

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś suositella

rekonstrukcja n
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana rekonstruktio

rekonwalescent ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛsʦ̑ɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie toipilas

rekrut ˈrɛkrut n
(wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska; alokas

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
nazwa lub rodzaj pokrewieństwa, powinowactwa relaatio
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów relaatio

relief ˈrɛlʲjɛf n
płaskorzeźba; kohokuva

religia rɛˈlʲiɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; uskonto

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
postępujący zgodnie z zasadami religii uskonnollinen
dotyczący religii, opisujący religię uskonnollinen

relikwia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc; pyhäinjäännös

remake n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty; [[uusi]] [[versio]]

remis ˈrɛ̃mʲis n
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta tasapeli

remiz ˈrɛ̃mʲis n
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda; pussitiainen

ren rɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75; renium

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę; poro peura

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś maine

repertuar ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar n
zestaw utworów granych w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie repertoaari

reportaż n
(literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji; reportaasi

reprezentacja ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
grupa osób, które występują w czyimś imieniu edistaka

reprezentant ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt n
osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś edustaja

reprezentatywny ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ adj
oddający charakterystyczne właściwości populacji z której pochodzi edustava

republika rɛˈpublʲika n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas; tasavalta

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy; banaanitasavalta

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie; ravintola

reszka ˈrɛʃka n
strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety klaava

reszta ˈrɛʃta n
elementy, które zostały jakojäännös
(informatyka, informatyczny) przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; jakojäännös
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; jakojäännös
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać vaihtoraha

retoryczny adj
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką retorinen

retoryka n
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających retoriikka
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; retoriikka
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1) retoriikka

retsina n
(spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki; retsina

reumatyczny ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi reuma

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach; nivelreuma

rewidować ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑ v
przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego [[tehdä]] [[henkilöntarkastus]]

rewolta rɛˈvɔlta n
zbrojny spisek, bunt kapina

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; vallankumous
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany vallankumous

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
uczestnik lub zwolennik rewolucji vallankumouksellinen

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami vallankumouksellinen

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben; revolveri

rezerwa n
powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia reservi
zapas czegoś reservi

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
czynność rezerwowania czegoś varaus
dowód zarezerwowania czegoś varaus

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie varata

reżim n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy hallintomuoto

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej; ohjaaja

rial rʲjal n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów arabskich; rial

riksza ˈrʲikʃa n
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka riksa

ring rʲĩŋk n
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich; kehä

roast n
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków; grillaus

robak ˈrɔbak n
(medycyna, medyczny) pasożyt jelitowy wywołujący choroby u zwierząt i ludzi aivomato
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; mato
(potocznie, potoczny) owad bądź bezkręgowiec, zwłaszcza o obłym kształcie i miękkim ciele mato
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania; mato

robić ˈrɔbʲib niwvbxhdoejdjskwhsbdkg*$4&#(10./$*@&5/2ʨ̑ v
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać tehdä
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan tehdä

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać tehdä kärpäsestä härkänen

robot ˈrɔbɔt n
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; robotti
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie robotti

rock rɔk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie; rock

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu; vuosipäivä

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
obejmujący czas roku vuosittainen
trwający przez rok vuosittainen

rod rɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45; rodium

rodonit rɔˈdɔ̃ɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o różowej barwie, używany jako materiał okładzinowy lub w jubilerstwie; rodoniitti

rodowód n
dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy kantakirja
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go esivanhemmat

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; suku
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny; suku

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku maskuliini

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku neutri

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku feminiini

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika; artikkeli

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych määräinen artikkeli

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
brat (bracia), siostra (siostry); sisarus

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka vanhempi

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
ojciec i matka vanhemmat

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju; heimo perhe
rodzice wraz z ich dziećmi perhe

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat synnyttää

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
suszone winogrono rusina

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111; röntgenium

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzany mąż aisankannattaja

rogówka n
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej; sarveiskalvo

rok rɔk n
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; vuosi

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni; karkausvuosi

rok szkolny ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ n
(szkolnictwo, szkolny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia; lukuvuosi

rok świetlny ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku; valovuosi

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt; maatalous

rolnik ˈrɔlʲɲik n
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym maanviljelijä

romaji n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński; romaji

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki romanssi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna romanssi
związek miłosny osób niebędących parą małżeńską rakkausjuttu

romantyczny ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ adj
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski romanttinen
związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm romanttinen

romb rɔ̃mp n
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych; neljäkäs

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
(motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy; kiertoliittymä liikenneympyrä

ropa ˈrɔpa n
(medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu märkä

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego; raakaöljy

ropieć v
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę märkiä

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne paise

ropucha rɔˈpuxa n
(zoologia, zoologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi; rupikonna konna

rosa ˈrɔsa n
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach kaste

rosiczka n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) kihokki

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości kasvaa
powiększać swoje rozmiary, skalę kasvaa

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy; ahma

rostbef ˈrɔzdbɛf n
(kulinaria) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona paahtopaisti

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan venäläinen venäjä

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
język urzędowy Rosji; venäjä

rosły adj
słusznej budowy i wzrostu kookas

rower ˈrɔvɛr n
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni; polkupyörä pyörä

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
osoba poruszająca się za pomocą roweru pyöräilijä

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności epäjohdonmukaisuus

rozbieżny adj
(fizyka, fizyczny) o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła divergentti
(matematyka, matematyczny) o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy divergentti
(rzadki, rzadko używany) oddzielny, rozproszony divergentti
rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach divergentti

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa haaksirikkoinen
osoba ocalała z katastrofy statku; haaksirikkoinen

rozczarowanie ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ n
niespełnienie oczekiwań pettymys

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis luku

rozdzielać rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
dokonywać podziału na części jakaa
rozdawać, dystrybuować coś między grupę ludzi lub zwierząt jakaa
rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy jakaa
różnić ludzi w określonych kwestiach, powodować ich duchowy podział jakaa
sprawiać, że różne osoby przestają się kłócić, bić itp. jakaa

rozejm n
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami aselepo

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów; synninpäästö

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę; meritähti

rozkaz ˈrɔskas n
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę käsky

rozkazywać v
wydawać kategoryczne polecenia johtaa

rozkład ˈrɔskwat n
proces lub wynik gnicia heikkeneminen
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1) aikataulu

rozległy rɔzˈlɛɡwɨ adj
posiadający znaczny zakres, zasięg avara

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; rosmariini
(botanika, botaniczny) roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1) rosmariini
(kulinaria) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2) rosmariini

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów puhua

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości) koko

rozmowa rɔzˈmɔva n
ustna wymiana zdań keskustelu

rozmówki rɔzˈmufʲci n
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce fraasisanakirja

rozpaczać v
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć luopua

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach lub spódnicy sepalus

rozprawa rɔsˈprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy oikeudenkäynti

rozpusta n
brak moralności w sferze seksualnej irstailu

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał liuotin

rozpuszczalny adj
taki, który można rozpuścić liukeneva

rozrzutny adj
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa tuhlaava

rozstęp n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion; venytysjuova

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny kohtuullinen

roztargnienie n
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne hajamielisyys tarkkaamattomuus

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może skoncentrować się hajamielinen

roztropność n
działanie z namysłem prudence

roztwór ˈrɔstfur n
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia; liuos

rozum ˈrɔzũm n
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia; järki

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń ymmärtää

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując harkita

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi haara

rozwijać rɔzˈvʲijäʨ̑ v
prowadzić długotrwałą operację o rosnącej skali kehittää

rozwiązanie ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wynik ratkaisu
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania ratkaisu

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
dochodzić do wyniku zadania, testu ratkaista
szukać odpowiedzi na zagadkę ratkaista
szukać sposobu usunięcia problemu ratkaista

rozwód ˈrɔzvut n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem; avioero

rozwój ˈrɔzvuj n
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy kehitys
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu kehitys
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami kehitys

rozłożyć v
postawić coś złożonego w swej okazałości levittää

roślina rɔɕˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła; kasvi

roślinny rɔɕˈlʲĩnːɨ adj
taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny kasvi-

roślinożerca ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami kasvinsyöjä

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie; jouhisorsa

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80; elohopea

rubel ˈrubɛl n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów wchodzących w przeszłości w skład ZSRR; rupla

rubid ˈrubʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37; rubidium

rubin ˈrubʲĩn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu; rubiini

ruch rux n
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; liike
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego liike
gest, ruszenie częścią ciała liike
sposób poruszania się na drodze liikenne

ruchomy chodnik ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik n
urządzenie do poziomego transportu ludzi; liukukäytävä

ruda ˈruda n
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali malmi

ruda darniowa n
skała osadowa o niewielkiej zawartości żelaza, powstająca na torfowiskach i innych podmokłych terenach; suomalmi

rudowłosy ˌrudɔvˈwɔsɨ adj
mający rude włosy punatukkainen

rudzik ˈruʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem; punarinta

rufa ˈrufa n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku; perä

rugby `rʌgbɪ ˈruɡbɨ n
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki; rugby

ruina ruˈ<sup>j</sup>ĩna n
mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla raunio

rum rũm n
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej; rommi

rumak ˈrũmak n
rasowy koń ratsu

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce; kamomilla

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów romanialainen romania

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
urzędowy język Rumunii; romania

rupia ˈrupʲja n
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach; rupia

rura ˈrura n
przewód do transportu płynów; putki

rurociąg ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości; johto

rusofobia ˌrusɔˈfɔbʲja n
niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie russofobia

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli; telineet

ruta ˈruta n
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna ruuta

ruten ˈrutɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44; rutenium

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104; rutherfordium

ryba ˈrɨba n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; kala

rybak ˈrɨbak n
człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb; kalastaja

rybik cukrowy ˈrɨbʲik ʦ̑uˈkrɔvɨ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepisma saccharina, gatunek bezskrzydłego owada często spotykanego w łazienkach i innych pomieszczeniach domowych; sokeritoukka

rybitwa rɨˈbʲitfa n
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych; tiira

rybołów rɨˈbɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru; sääksi

rybołówstwo n
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb; kalastus

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec; ritari

ryj rɨj n
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt klyyvari

rykoszet rɨˈkɔʃɛt n
(fizyka, fizyczny) odbicie się lecącego przedmiotu od jakiejś przeszkody, powodujące gwałtowną zmianę trajektorii lotu, lub ten odbijający się przedmiot; kimmoke

rym rɨ̃m n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach riimi

rymować rɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
tworzyć rymy riimitellä

rynek ˈrɨ̃nɛk n
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; markkina
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów; markkina
centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1) tori

rynna ˈrɨ̃nːa n
rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu ränni

rysik n
(informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy; osoitinkynä

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia piirtää

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych piirtäjä

rysunek rɨˈsũnɛk n
to, co zostało narysowane; piirros

rytm rɨtm̥ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; rytmi
określony porządek powtarzający się okresowo rytmi

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury; rituaali

rywal n
osoba, która konkuruje w czymś kilpailija

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka kilpailu
ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie kilpailu

rywalizować v
ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś otella

ryza ˈrɨza n
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom; riisi

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda riski

ryś rɨɕ n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu; ilves

ryż rɨʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; riisi riisikasvi
(spożywczy) nasiona ryżu (1.1) riisi riisikasvi

rzadki ˈʒatʲci adj
zachodzący rzadko harvinainen

rzadko ˈʒatkɔ adv
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami harvoin

rzadkość ˈʒatkɔɕʨ̑ n
coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko harvinaisuus

rzecz ʒɛʧ̑ n
wytwór materialny, przedmiot esine

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion; substantiivi nimisana

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie todellisuus

rzeczywisty ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
mający miejsce naprawdę todellinen

rzeka ˈʒɛka n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi; joki

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy) artesaani

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności ammattitaito

rzepa n
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym; nauris

rzepak ˈʒɛpak n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną; rapsi

rzepołuch n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flavirostris, ptak z rodziny ziarnojadów; vuorihemppo

rzeź ʒɛɕ n
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień) verilöyly

rzeźba ˈʒɛʑba n
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów; veistos
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną veistos

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki kuvanveistäjä

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso; teurastamo

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa teurastaja

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni; krassi

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna; tippuri

rzodkiew n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2) retiisi

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; retiisi

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
wywoływać chwilowy lot przedmiotu heittää

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien heittää helmiä sikojen eteen

rzut dyskiem ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość; kiekonheitto

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne); rangaistuspotku

rzut młotem ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem; moukarinheitto

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu; keihäänheitto

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska; kulmapotku

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.; gargoili

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
(pospolicie) wymiotować oksentaa

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
odnoszący się do miasta Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu roomalainen
odnoszący się do państwa Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu roomalainen

rząd ʒɔ̃nt n
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny; lahko
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby lahko
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną; hallitus hallinto
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim rivi

rząd marionetkowy ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ n
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy; nukkevaltio

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
sprawować władzę, panować hallita

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
(anatomia, anatomiczny) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki; silmäripsi ripsi

róg ruk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego; sarvi
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; sarvi torvi
miejsce styku dwóch ulic kulma

róg alpejski ˈruk alˈpɛjsʲci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument dęty przypominający trombitę; alppitorvi

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość runsaudensarvi

rój ruj n
duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków parvi

rów ruf n
podłużny dół wykopany w ziemi oja

równanie ruvˈnãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości yhtälö

również ˈruvʲɲɛʃ particle
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także myös -kin

równik ˈruvʲɲik n
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała; päiväntasaaja

równina ruvʲˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren; tasanko

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości samansuuntaisesti

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
(geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków; suunnikas

równoległościan n
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków); suuntaissärmiö

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości yhdensuuntainen

równonoc jesienna ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa n
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny; syyspäiväntasaus

równonoc wiosenna ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa n
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy; kevätpäiväntasaus

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
stabilny stan jakiegoś układu tasapaino

równoważny adj
mający równe znaczenie, równą wartość ekvivalentti ekvivalenttinen samanarvoinen yhtäpitävä

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) tasa-arvo
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) tasa-arvo

rózga ˈruzɡa n
cienka, elastyczna, bezlistna gałązka Koivuniemen herra

róż ruʃ n
kolor różowy vaaleanpunainen

róża ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; ruusu

róża wiatrów ˈruʒa ˈvʲjatruf n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich) kompassiruusu

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw rukousnauha

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania erotus ero
to, czym się coś od czegoś różni ero

różniczka n
(matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną; differentiaali

różniczkowalny ˌruʒʲɲiʧ̑kɔˈvalnɨ adj
(matematyka, matematyczny) o funkcji: mający pochodną w danym punkcie differentioituva

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest różnorodne monimuotoisuus diversiteetti moninaisuus

różowy ruˈʒɔvɨ adj
mający kolor pośredni między białym a czerwonym; vaaleanpunainen

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa; vihurirokko

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
uchwyt, rękojeść korva

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania kädet ylös

ręcznie ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił käsin

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała pyyhe pyyheliina

ręczny ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny käsikäyttöinen

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; käsi

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce hiha

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp. käsine

rękopis rɛ̃ŋˈkɔpʲis n
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie; käsikirjoitus

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
odgłos konia wydawany paszczą hirnahdus

sabat n
(ludowy) tajemny zlot czarownic noitasapatti

sabotaż saˈbɔtaʃ n
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania; sabotaasi

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
stosować sabotaż sabotoida

sacharyd n
(biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan sakkaridi

sad sat n
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe; puutarha hedelmätarha

sadysta n
człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia sadisti

sadystyczny adj
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki sadistinen
cechujący się sadyzmem, okrucieństwem sadistinen

sadyzm n
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera sadismi

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła istuttaa

sadzonka saˈʣ̑ɔ̃nka n
(botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina taimi

sajgonka sajˈɡɔ̃nka n
(kulinaria) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami kevätrulla

sake ˈsakɛ n
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco; sake

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej; sakramentti

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu; saksofoni

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
muzyk, który gra na saksofonie saksofonisti

sala ˈsala n
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową; sali
(przenośnie, przenośnia) ludzie zebrani w sali (1.1) sali

sala królestwa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy; valtakunnansali

salam ˈsalãm interjection
pokój! (pozdrowienie u muzułmanów) salaam

salamandra ˌsalãˈmãndra n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych; salamanteri

salami saˈlãmʲi n
(kulinaria) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego; salami

salceson salˈʦ̑ɛsɔ̃n n
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz; aladobi

saldo ˈsaldɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) w księgowości: suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie; tase

salmonella ˌsalmɔ̃ˈnɛlːa n
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteria wywołująca choroby układu pokarmowego; salmonella

salmonelloza n
(medycyna, medyczny) ostre zatrucie pokarmowe wywołane przez salmonellę salmonelloosi

salon ˈsalɔ̃n n
główny, dzienny pokój w mieszkaniu kauneushoitola

salsa ˈsalsa n
(choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2); salsa

sam sãm pronoun
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny yksin

samar ˈsãmar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62; samarium

samarytański adj
związany z Samarytanami albo Samarią samarialainen

samica sãˈmʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej naaras

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
zwierzę płci męskiej koiras

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
osoba próbująca zabić samą siebie itsemurhaaja

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
zabicie samego siebie; itsemurha

samochwalstwo n
(książkowy) zachwalanie siebie oma kiitos

samochód sãˈmɔxut n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; auto

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
bez cudzej pomocy, o własnych siłach itse

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby; vokaali

samogłów n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych; möhkäkala

samolot sãˈmɔlɔt n
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną; lentokone

samoobrona n
obrona samego siebie itsepuolustus

samorząd n
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny itsehallinto

samospalenie ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ n
samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu; polttoitsemurha

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa yksin

samotnik sãˈmɔtʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa ochropus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; metsäviklo

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
uczucie braku bliskich osób yksinäisyys

samotny sãˈmɔtnɨ adj
taki, który jest sam, żyje samotnie yksinäinen
odbywający się bez towarzystwa yksinäinen

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela itseoppinut

samowar sãˈmɔvar n
(kulinaria) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka; samovaari

samowystarczalny adj
mogący sam zaspokoić wszystkie swe potrzeby omavarainen

samum ˈsãmũm n
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie; samum

samuraj n
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej; samurai

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich; kuha

sandał ˈsãndaw n
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie; sandaali

sandałowiec ˌsãndaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Santalum wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje santelipuu

saneczkarstwo ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego; ohjaskelkkailu

saneczkarz sãˈnɛʧ̑kaʃ n
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający saneczkarstwo ohjaskelkkailija

sango n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Republice Środkowoafrykańskiej; sango

sangria ˈsãŋɡrʲja n
tradycyjny hiszpański napój alkoholowy; sangria

sanie ˈsãɲɛ n
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery); reki

sankcja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa pakote

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii; sanskriitti sanskrit

saper ˈsapɛr n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi; pioneeri

sardela sarˈdɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych; sardelli

sardynka sarˈdɨ̃nka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych; sardiini

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii sardinialainen

sari ˈsarʲi n
tradycyjny indyjski strój kobiecy; sari

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu ivallinen

sarkazm ˈsarkasm̥ n
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia pistopuhe

sarkofag sarˈkɔfak n
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia; sarkofagi

sarna ˈsarna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego; metsäkauris

sarnina sarʲˈɲĩna n
mięso sarny hirvenliha

satelita ˌsatɛˈlʲita n
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; satelliitti
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; satelliitti
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego; satelliitti

satyna saˈtɨ̃na n
(włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu; satiini

satyra saˈtɨra n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.; satiiri

sauna ˈsawna n
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność; sauna

sawanna n
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami; savanni

sałata saˈwata n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych; lehtisalaatti
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo lehtisalaatti

sałatka saˈwatka n
(kulinaria) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.; salaatti

sałatka ziemniaczana n
(spożywczy) (kulinaria) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki; perunasalaatti

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji; näyttämö
(przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia näyttämö
przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów; näyttämö
(przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne näyttämö

scenariusz sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.; käsikirjoitus

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy; skeptismi

schemat ˈsxɛ̃mat n
ogólny plan albo szkic kaava

schistosomatoza n
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny; skistosomiaasi

schizma n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii; skisma

schizofrenia ˌsçizɔˈfrɛ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami; skitsofrenia

schody ˈsxɔdɨ n
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami; portaat

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami; liukuportaat rullaportaat

schodzić na psy ˈsxɔʥ̑iʨ̑ na‿ˈpsɨ idiom
psuć się, zmieniać się na gorsze rapistua

schowek ˈsxɔvɛk n
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami leikepöytä

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować piilopaikka

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami; linkkuveitsi taskuveitsi

seaborg ˈsʲibɔrk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106; seaborgium

secesja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego; ero

seitan n
(spożywczy) (kulinaria) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem” seitan

sejf sɛjf n
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy kassakaappi

sejsmiczny sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ adj
dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi seisminen

sejsmograf n
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej; seismografi

sejsmogram n
(geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem); seismogrammi

sejsmolog n
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią seismologi

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
nauka o trzęsieniach ziemi; seismologia

sekator sɛˈkatɔr n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) nożyce o wygiętych ostrzach używane w ogrodzie; pensassakset

sekcja zwłok ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk n
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej; obduktio

seks sɛks n
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami seksi

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
dyskryminacja ze względu na płeć; seksismi

seksualność n
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność; seksuaalisuus seksualiteetti sukupuolisuus

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący seksu i popędu płciowego seksuaalinen

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka; seksologia

sekta ˈsɛkta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii lahko

sektor ˈsɛktɔr n
wydzielona część jakiejś przestrzeni sektori

sekunda sɛˈkũnda n
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty sekunti
(potocznie, potoczny) krótka chwila sekunti

sekundant n
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi avustaja

sekwoja sɛˈkfɔja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych; punapuu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) olbrzymie i długowieczne drzewo z rodzaju (1.1) występujące w górach Ameryki Północnej punapuu

selekcja sɛˈlɛkʦ̑ʲja n
dobór dokonywany poprzez eliminację valinta

selen ˈsɛlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34; seleeni

seler ˈsɛlɛr n
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna; selleri

selfie n
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki; selfie

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością merkitysoppi
(informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp. merkitysoppi
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych merkitysoppi

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
połowa roku akademickiego lub szkolnego; lukukausi

seminarium ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny w którym przygotowują się kandydaci na duchownych pappisseminaari

semiotyka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe; semiotiikka

sen sɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości uni unennäkö
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) uni unennäkö
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste uni

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy; horros

senat ˈsɛ̃nat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu; senaatti

senator sɛ̃ˈnatɔr n
członek izby wyższej parlamentu (senatu) senaattori

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
taki, który chce spać; jest śpiący uninen

sens sɛ̃w̃s n
sposób rozumienia czegoś järki
właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony järki
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu tarkoitus

sensacja n
wydarzenie, wiadomość wywołujące żywe, powszechne zainteresowanie kohu

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości; eriseuraisuus

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe sammaltaa

sepsa ˈsɛpsa n
(medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej; sepsis verenmyrkytys

ser sɛr n
(spożywczy) (kulinaria) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego; juusto

serbski ˈsɛrpsʲci adj
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów serbia serbialainen

serbski ˈsɛrpsʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH; serbia serbialainen

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; sydän
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości sydän
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt sydän
(przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś sydän
(przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej sydän
przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości sydän

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie sydämellisesti

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć sydämellinen

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki nimetön

serenada n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej serenadi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym; serenadi

seria ˈsɛrʲja n
elementy lub wydarzenia następujące po sobie sarja
szereg jednakowych elementów sarja

sernik ˈsɛrʲɲik n
(kulinaria) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser; juustokakku

serologia ˌsɛrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami; serologia

serwatka n
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera; hera

serwer ˈsɛrvɛr n
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; palvelin

serwetka n
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia lautasliina

seryjny sɛˈrɨjnɨ adj
następujący w serii, jeden po drugim sarja-
produkowany masowo, zazwyczaj wg tego samego wzoru sarja-

set sɛt n
gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart erä
partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa erä

sex shop n
sklep z artykułami erotycznymi; seksikauppa

sezam ˈsɛzãm n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) seesami

sezon ˈsɛzɔ̃n n
(książkowy) pora roku kausi
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza kausi

sfaleryt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku; sinkkivälke

sfera ˈsfɛra n
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli; pallo

sfinks sfʲĩŋks n
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia; sfinksi

shinto n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii; šintolaisuus

siano ˈɕãnɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę; heinä

siarczan ˈɕarʧ̑ãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkowego; sulfaatti

siarczyn ˈɕarʧ̑ɨ̃n n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego; sulfiitti

siarka ˈɕarka n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16; rikki

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru rikkivety vetysulfidi

siatkówka ɕatˈkufka n
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką; lentopallo

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku; rantalentopallo

siać ɕäʨ̑ v
rzucać nasiona w glebę kylvää

siedem grzechów głównych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego; seitsemän kuolemansyntiä

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach istua
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności istua

siekacz n
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu etuhammas

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska kirves

sieroctwo n
bycie sierotą orpous

sierp ɕɛrp n
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.; sirppi

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów; sirppi ja vasara

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego; elokuu

sierpodudek n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Phoeniculidae; säihkyjä

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant; kersantti

siewka złota ˈɕɛfka ˈzwɔta n
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria, gatunek średniej wielkości ptaka; kapustarinta

siewka złotawa ˈɕɛfka zwɔˈtava n
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis fulva, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego; siperiankurmitsa

siewnica ɕɛvʲˈɲiʦ̑a n
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis squatarola, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego; tundrakurmitsa

siewnik ˈɕɛvʲɲik n
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna; kylvökone

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet verkko
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; verkko
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję verkko
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś verkko
pajęczyna verkko
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki; haavi

sikać ˈɕikaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) oddawać mocz pissata pisauttaa

sikhizm ˈsʲikçism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach; sikhiläisyys

sikora ɕiˈkɔra n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych; tiainen

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu; talitiainen

sikora modra ɕiˈkɔra ˈmɔdra n
(ornitologia, ornitologiczny) (Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus) niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową; sinitiainen

sikora północna ɕiˈkɔra puwˈnɔʦ̑na n
(ornitologia, ornitologiczny) Parus cinctus, mała sikora, występująca na północy Skandynawii, w Laponii i Syberii; lapintiainen

silnia ˈɕilʲɲa n
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero; kertoma

silnik ˈɕilʲɲik n
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii; moottori

silnik turbośmigłowy ˈɕilʲɲik ˌturbɔɕmʲiɡˈwɔvɨ n
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego potkuriturbiini

silny ˈɕilnɨ adj
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty) vahva

silos ˈsʲilɔs n
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych; varastosiilo
(wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych; varastosiilo

sin ˈsʲĩnus symbol
= (matematyka, matematyczny) sinus sin

singiel n
człowiek stanu wolnego, niebędący w związku naimaton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (zobacz) singel naimaton

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach; sinologia

sinus ˈsʲĩnus n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej; sini

sinusoidalny adj
mający kształt sinusoidy (kosinusoidy) sinimuotoinen

sio ɕɔ interjection
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci häivy

siodło ˈɕɔdwɔ n
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca; satula

siorbać v
(potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia ryystää

siostra ˈɕɔstra n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki sisko sisar
zakonnica sisar sisko
pielęgniarka sisar sisko

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
syn siostry sisarenpoika

sito ˈɕitɔ n
narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu; siivilä

siusiak ˈɕüɕak n
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski kikkeli

siwerniak n
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus spinoletta, gatunek ptaka z rodzaju świergotków; vuorikirvinen

siła ˈɕiwa n
energia, zdolność do wysiłku voima
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami; voima
zdolność oddziaływania, wywierania wpływu voima

siła robocza n
(ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni työvoima

siłownia ɕiˈwɔvʲɲa n
(sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni kuntosali

skakanka skaˈkãnka n
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy; naruhyppely

skakać ˈskakaʨ̑ v
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi) hypätä
zmieniać się w sposób nieciągły hypätä

skala ˈskala n
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu mittakaava
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; mittakaava
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; mittakaava
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; mittakaava
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; mittakaava
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym) mittakaava

skalpel ˈskalpɛl n
(medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii; leikkausveitsi

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej; fossiili

skand skãnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21; skandium

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii skandinaavinen

skaner ˈskãnɛr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze; kuvanlukija skanneri

skanować skãˈnɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie skannata
wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera skannata

skarb skarp n
zbiór bardzo wartościowych rzeczy aarre
coś niezwykle wartościowego, drogocennego aarre

skarbonka n
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci; säästölipas

skarga ˈskarɡa n
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś valittaminen

skarpeta skarˈpɛta n
okrycie (ubiór) stopy sukka

skauting n
(książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach partioliike

skazaniec n
człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę rangaistusvanki

skazywać skaˈzɨvaʨ̑ v
wydawać wyrok skazujący tuomita

skała ˈskawa n
zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału; kallio

skecz n
krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość sketsi

skierowanie ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ n
rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę lähete

sklep sklɛp n
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary kauppa myymälä

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol viinakauppa alko alkoholiliike pitkäripainen

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli; holvi

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu; hevonen

skocznia n
(sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków; hyppyrimäki

skocznia narciarska n
(sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków; hyppyrimäki

skok skɔk n
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry hyppy

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki; seiväshyppy

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę; korkeushyppy

skolioza skɔˈlʲjɔza n
(medycyna, medyczny) widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała; kieroselkäisyys

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
składający się z wielu elementów monimutkainen
trudny, zawiły monimutkainen

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku; skorpioni

skorupa skɔˈrupa n
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu kuori
(zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp. kuori

skorupiak skɔˈrupʲjak n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp äyriäinen

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alaudidae, rodzina małych ptaków o perlistym, wysokim śpiewie; kiuru leivo

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania; äärioikeisto

skrajny ˈskrajnɨ adj
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci äärimmäinen

skrobia n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii; tärkkelys

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych häveliäisyys

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
niemający potrzeby wyróżniania się vaatimaton

skroń skrɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami; ohimo

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie; postilokero

skrzele ˈskʃɛlɛ n
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie; kidukset

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; siipi
część samolotu tworząca siłę nośną; siipi
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; siipi
boczna część budynku, wydzielona z głównej części; siipi
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach siipi
(regionalizm poznański) fortepian siipi

skrzydłoszpon n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhimidae; romisko

skrzydłowy skʃɨdˈwɔvɨ n
(sport, sportowy) piłkarz, zawodnik, który gra na bocznej części boiska laitahyökkääjä

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi; vaihdelaatikko

skrzynka pocztowa n
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania; postilaatikko

skrzyp skʃɨp n
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych; korte

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy smyczkowych; viulu

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach viulisti

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
miejsce połączenia dwóch dróg; risteys

skrót skrut n
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter; lyhenne

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów; akronyymi

skunks skũŋks n
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą; haisunäätä

skuteczność skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest w określonym stopniu skuteczne efektiivisyys

skuter ˈskutɛr n
jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu; skootteri potkulauta skootteri

skóra ˈskura n
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców; iho nahka
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt; nahka

skórzany skuˈʒãnɨ adj
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą nahka

skąd skɔ̃nt pronoun
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch mistä

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze saita
(potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości niukka

składnik ˈskwadʲɲik n
część składowa czegoś aines

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha taipumus
upodobanie do czegoś mieltymys

slang slãŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) gwara miejska, język jakiejś konkretnej grupy społecznej, np. slang podwórkowy slangi

slums n
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście; slummi

slup slup n
żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok; sluuppi

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ
zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się hyvää ruokahalua

smagły ˈsmaɡwɨ adj
o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji tummaihoinen

smak smak n
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna; maku
właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1) maku
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; maku

smakosz n
ktoś lubiący wykwintne dania gurmandi

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
próbować czegoś w celu określenia smaku maistaa

smalec ˈsmalɛʦ̑ n
(spożywczy) (kulinaria) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa; laardi

smar smar n
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów liukaste

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu; älypuhelin

smażony adj
(kulinaria) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu paistettu

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
(kulinaria) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia paistaa

smerf smɛrf n
fikcyjne małe, niebieskie stworzenie; Smurffi

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania; tutti

smok smɔk n
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada; lohikäärme

smoking n
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak; smokki

smoła ˈsmɔwa n
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.; terva

smukły ˈsmukwɨ adj
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością hento

smutek ˈsmutɛk n
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny surullisuus suru

smutny ˈsmutnɨ adj
odczuwający smutek, pogrążony w smutku surullinen haikea ankea

smycz smɨʧ̑ n
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer; talutin

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun; jousi

smętny ˈsmɛ̃ntnɨ adj
wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii haikea

snajper ˈsnajpɛr n
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu; tarkka-ampuja

snycerz ˈsnɨʦ̑ɛʃ n
(książkowy) rzemieślnik lub artysta zajmujący się rzeźbieniem w drewnie, snycerstwie puunleikkaaja

sobota sɔˈbɔta n
szósty dzień tygodnia; lauantai

sobowtór sɔˈbɔftur n
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej; kaksoisolento

soból ˈsɔbul n
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze; soopeli

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
zwolennik socjalizmu sosialisti

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu sosialistinen

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze); sosialismi

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii sosiologi

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących; sosiologia

socynianin ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu socinialainen

socyniański ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna socinolainen

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) linssi

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne; mykiö linssi
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne; linssi

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
zawierający dużo soku, pełen soku mehukas

soja ˈsɔja n
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz soija

sojusz n
porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego); allianssi

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy liittolainen

sok sɔk n
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw; mehu tuoremehu

sokolnictwo n
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy haukkametsästys

sokolnik sɔˈkɔlʲɲik n
osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi haukkametsästäjä

sokowirówka ˌsɔkɔvʲiˈrufka n
urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw; mehustin

sokół ˈsɔkuw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach; haukka jalohaukka

sola ˈsɔla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie; meriantura

solarium sɔˈlarʲjũm n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne solarium

solenoid ˌsɔlɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it n
(fizyka, fizyczny) każda cewka indukcyjna bez rdzenia; solenoidi

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń solidaarisuus

solipsyzm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu; solipsismi

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy; suolasirotin

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Somalia somali

sonata sɔ̃ˈnata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części; sonaatti

sonatina ˌsɔ̃naˈtʲĩna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, prosta sonata; sonatiini

sonet ˈsɔ̃nɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof; sonetti

sopel ˈsɔpɛl n
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.; jää puikko jääpuikko

sos sɔs n
(spożywczy) (kulinaria) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw; kastike

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
(kulinaria) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej soijakastike

sosna ˈsɔsna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) mänty

soul n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych; soul

sowa ˈsɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą; pöllö

sowa błotna ˈsɔva ˈbwɔtna n
(ornitologia, ornitologiczny) Asio flammeus, gatunek średniej wielkość sowy; suopöllö

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej; hiiripöllö

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej; tunturipöllö

sowietologia n
(edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR; kremlologia

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności kävely

spacerować ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca kävellä

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami tyhjämerkki

spadać ˈspadaʨ̑ v
lecieć bezwładnie w dół pudota

spadek ˈspadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby; perintö

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał laskuvarjo

spadochroniarz ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem laskuvarjohyppääjä

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron; spagetti

spalanie spaˈlãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: spalać palaminen

spalony n
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej paitsio

spam spãm n
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne; roskaposti spämmi

spanie ˈspãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: spać nukkuminen

spawacz ˈspavaʧ̑ n
robotnik zajmujący się spawaniem hitsaaja

spać spaʨ̑ v
być pogrążonym we śnie nukkua

sperma ˈspɛrma n
(biologia, biologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca; sperma siemenneste

spieniacz ˈspʲjɛ̇̃ɲaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria) urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy vaahdotin

spin spʲĩn n
(fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki; spin

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru; paperiliitin klemmari

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji; sisällysluettelo

spisek ˈspʲisɛk n
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel juoni

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe pentteri

spluwaczka n
naczynie przeznaczone do spluwania do niego; sylkykuppi

spodek ˈspɔdɛk n
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę aluslautanen

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi; housut

spojówka spɔˈjufka n
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek; sidekalvo

spokojnie spɔˈkɔjɲɛ adv
ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji rauhallisesti

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
o człowieku: opanowany, zrównoważony rauhallinen

spokój ˈspɔkuj n
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania rauha

spontanicznie ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie spontaanisti itsestään

spontaniczność ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu spontaanisuus

spontaniczny adj
działający odruchowo, bez innych wpływów spontaani

sporadyczny ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ adj
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu ajoittainen

sporny ˈspɔrnɨ adj
będący przedmiotem sporu kiistanalainen

sport spɔrt n
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa; urheilu

sport narodowy ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ n
(publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju kansallispeli

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
(książkowy) wykonać, przygotować coś laatia

sposób ˈspɔsup n
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp. tapa

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś) kokous

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia rippi tunnustus tunnustaminen

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.; yhteiskunta

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym; yhteisö

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem sosiaalinen

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody janoinen

sprawa ˈsprava n
to, co jest dla kogoś ważne asia

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test koe
pisemne sprawdzenie wiadomości w szkole, klasówka koe

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy; oikeudenmukaisuus oikeus

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością oikeudenmukainen

sprawność ˈspravnɔɕʨ̑ n
szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie hyötysuhde

sprawozdanie ˌspravɔˈzdãɲɛ n
ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności pöytäkirja

sprzeciw ˈspʃɛʨ̑if n
aktywne wyrażenie braku zgody na coś vastalause

sprzeczność n
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą ristiriita

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze myydä

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku) myyjä

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar myynti

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie kavaltaa

sprzyjający adj
tworzący odpowiednie warunki suotuisa

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan siivota

sprzęg spʃɛ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie złączające pojazdy szynowe; liitin

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą; kytkin

sprzęt spʃɛ̃nt n
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności varustus

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu; jousi

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi; hame

spójnik ˈspujɲik n
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych; konjunktio sidesana

spójność n
ścisłe przystawanie do siebie elementów czego koheesio

spór spur n
różnica zdań, stanowisk, interesów kiista

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) niesylabotwórczy dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy; konsonantti kerake

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej; osakeyhtiö

spłuczka n
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem huuhtelu

spłukany adj
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa auki

squat n
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów; vallattu rakennus

sraczka ˈsraʧ̑ka n
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie ripuli

srać sraʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec kakata paskantaa

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
przypominający kolor srebra hopeainen

srebro ˈsrɛbrɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; hopea

sroka ˈsrɔka n
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem; harakka

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej; isolepinkäinen

srom srɔ̃m n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe; häpy vulva

ssak sːak n
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki; nisäkäs

ssać sːaʨ̑ v
pić wyciągając z czegoś płyn ustami imeä

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co stabilne vakaus

stabilny staˈbʲilnɨ adj
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję vakaa
niezmieniający się przez dłuższy czas vakaa
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu vakaa

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją asema
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wyspecjalizowany ośrodek badawczy i naukowy asema
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu asema

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów; huoltoasema bensa-asema bensiiniasema

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych; stadion

stado ˈstadɔ n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy) lauma
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów katras
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; katras

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie jähmettyminen

stajnia ˈstajɲa n
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni; talli

stal stal n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem; teräs

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina; stalinismi

stalinowski adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizmem, dotyczący stalinizmu stalinistinen

stan stãn n
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój tila
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych; tila

stan wojenny ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa; poikkeustila

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
pozycja w hierarchii zawodowej asema
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś asema

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
składać się na coś, tworzyć coś muodostaa

stara panna n
(pogardliwie) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż vanhapiika

starofrancuski ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii; muinaisranska

staromodny adj
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny vanhanaikainen

starorzecze ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ n
(geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta; juolua

starotestamentowy adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu vanhatestamentillinen

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych; vanhuus

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku antiikin
dawne, zamierzchłe czasy vanhuus

start start n
chwila, w której coś zaczyna się lähtö
miejsce, w którym coś zaczyna się lähtö

stary ˈstarɨ adj
mający wiele lat, niemłody vanha

starzeć się ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ v
o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym vanheta

statek ˈstatɛk n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną laiva

statystyka staˈtɨstɨka n
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; tilastotiede
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów tilastotiede

staw staf n
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości; nivel
(geografia, geograficzny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia; lampi

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem; kyynärpää

stawka ˈstafka n
kwota zakładu, którą można zyskać lub stracić w grze hazardowej panos

stawonóg staˈvɔ̃nuk n
bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów; niveljalkainen

stać staʨ̑ v
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach seisoa
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych seisoa
o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać seisoa

stała ˈstawa n
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość; vakio

stały ˈstawɨ adj
będący w tym samym miejscu/położeniu vakio-
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień vakio-

step stɛp n
trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior; aro

ster stɛr n
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego; peräsin

sterowiec stɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd; zeppeliini ilmalaiva

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera ajuri

stewardesa ˌstɛvarˈdɛsa n
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów; lentoemäntä

stochastyczny adj
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek stokastinen

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych; telakka

stodoła stɔˈdɔwa n
budynek, w którym przechowuje się zboże, siano itp. lato

stojan ˈstɔjãn n
(mechanika) nieruchoma część silnika elektrycznego lub prądnicy, wewnątrz której obraca się wirnik staattori

stokrotka stɔˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych; kaunokainen
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) kaunokainen

stolarz ˈstɔlaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem; nikkari

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa; pääkaupunki

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży tuhatjalkainen

stop stɔp n
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali; lejeerinki metalliseos

stopa ˈstɔpa n
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; jalka jalkaterä
jednostka długości, używana w niektórych krajach; jalka jalkaterä

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury aste
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych; aste

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy superlatiivi

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś komparatiivi vertailumuoto

stos stɔs n
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu; pino
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim pino

stosunek przerywany stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ n
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia keskeytetty yhdyntä

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych; yhdyntä seksuaalinen kanssakäyminen

stosunkowo adv
w stosunku do czego lub kogo suhteellisesti

stołówka stɔˈwufka n
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy ruokala

stożek ˈstɔʒɛk n
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych; kartio

strach strax n
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne pelko
kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach linnunpelätin linnunpelätti variksenpelätin

strajk strajk n
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów; lakko

strajk włoski ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci n
strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników hidastuslakko

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
uczestniczyć w strajku lakkoilla

straszny ˈstraʃnɨ adj
(potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży hirveä
okropny, nieprzyjemny hirveä
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny hirveä

straszyć v
wzbudzać strach, lęk w kimś pelästyttää

strata ˈstrata n
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma menetys

strateg ˈstratɛk n
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi strategi
(historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego; strategi
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie; strategi
osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami strategi

strategia straˈtɛɟja n
ogólny plan działań, szerszy od taktyki strategia

strategicznie adv
w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii strategisesti

strategiczny adj
zgodny z określoną strategią strateginen

straż straʃ n
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem vahti
osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś vahti

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska; palokunta

straż przybrzeżna n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic merivartija

strażak ˈstraʒak n
osoba szkolona do walki z ogniem; palomies

strażnica n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż vartiotorni

strażnik ˈstraʒʲɲik n
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób suojus

strefa Złotowłosej n
(astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia elinkelpoinen vyöhyke

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym; erogeeninen alue

stres strɛs n
(psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce; stressi

streszczać ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑ v
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie tehdä yhteenveto

streszczenie strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
wyciąg, skrót tiivistelmä

stringi ˈstrʲĩŋʲɟi n
(krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału; stringit

strit strʲit n
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera suora

stroboskop n
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu stroboskooppi

stroik ˈstrɔ<sup>j</sup>ik n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach lehdykkä

stroić ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku virittää
nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun virittää

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża jyrkkä

strona ˈstrɔ̃na n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie; osapuoli
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. sivu

strona bierna ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna n
(gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie; passiivi

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW; nettisivu

stront strɔ̃nt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38; strontium

strudel ˈstrudɛl n
(kulinaria) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła; struudeli

struktura strukˈtura n
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość rakennelma

strukturalny adj
dotyczący struktury rakenteellinen

struna ˈstrũna n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych; kieli

struna głosowa n
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki äänihuuli

strup strup n
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny; rupi

struś struɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych; strutsi

strych strɨx n
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem; ullakko

strychnina strɨçˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby; strykniini

strzał sṭʃaw n
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni laukaus

strzała ˈsṭʃawa n
pocisk przeznaczony do łuku; nuoli

strzałka ˈsṭʃawka n
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek nuoli

strzecha ˈsṭʃɛxa n
(przenośnie, przenośnia) bujne, zmierzwione włosy olki
pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny; olki

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
oddawać strzał z broni ampua
(sport, sportowy) kierować piłkę do bramki ampua

strzelba ˈsṭʃɛlba n
długa, palna broń myśliwska; haulikko

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą ampuja

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle; jalustin

strzeżonego Pan Bóg strzeże proverb
lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą parempi katsoa kuin katua

strzyc v
obcinać futro zwierząt na wełnę keritä
skracać włosy, brodę lub sierść leikata

strzykawka n
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych; injektioruisku

strzykwa n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni; merimakkara

strzęp sṭʃɛ̃mp n
poszarpana resztka czegoś kaistale

strój kąpielowy n
skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych; uimapuku

strąk strɔ̃ŋk n
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych; palko

student ˈstudɛ̃nt n
osoba, która studiuje na wyższej uczelni; opiskelija

studia ˈstudʲja n
kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem opinnot

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach opiskella

studnia ˈstudʲɲa n
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody; kaivo

studnia kwantowa ˈstudʲɲa kfãnˈtɔva n
(fizyka, fizyczny) studnia potencjału, ograniczająca cząstki w pewnym obszarze przestrzeni; kvanttikaivo

stulejka stuˈlɛjka n
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia; fimoosi

stuła n
(kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna; stola

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); tammikuu

stynka ˈstɨ̃nka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach; kuore

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe apuraha

styropian n
(technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej; styroksi

stół stuw n
mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; pöytä

stąd stɔ̃nt pronoun
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz täältä

stępka ˈstɛ̃mpka n
(marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego; köli

stężenie n
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy; konsentraatio

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈçilʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki; swahili

subkultura n
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób; alakulttuuri

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową) aine

suchar ˈsuxar n
(spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania korppu

suchy ˈsuxɨ adj
pozbawiony wilgoci kuiva

sudoku n
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9; sudoku

sufiks ˈsufʲiks n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek; suffiksi

sufit ˈsufʲit n
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia katto sisäkatto

sufler ˈsuflɛr n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza; kuiskaaja

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
czynić aluzję viitata
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie viitata
stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku [[antaa]] [[ymmärtää]]

suita n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów; sarja

suka ˈsuka n
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego narttu

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
korzystny wynik menestys
osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery menestys

sukienka suˈcɛ̃nka n
(krawiectwo) krótka suknia, okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału; mekko

suknia ˈsucɲa n
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje; leninki

sum sũm n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami; monni säkiä

suma ˈsũma n
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania summa
pewna ilość pieniędzy summa

sumak ˈsũmak n
(botanika, botaniczny) (Rhus) rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków; sumakki
(kulinaria) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku sumakki

sumeryjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski; sumeri

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło omatunto

sumo ˈsũmɔ n
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy; sumo

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami; supersankari

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy; supermarket

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw; supernova

supremacja ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś ylemmyys

sura ˈsura n
w islamie: rozdział Koranu; suura

surfing n
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej lainelautailu

surowica n
(biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi seerumi

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle raaka-aine

surowość suˈrɔvɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest surowe ankaruus
cecha tego, kto jest surowy ankaruus

surowy suˈrɔvɨ adj
(kulinaria) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony karkea
o surowcach: niepoddany obróbce karkea

surrealistyczny ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu surrealistinen

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości; surrealismi

surykatka ˌsurɨˈkatka n
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce; nelisormimangusti

suseł ˈsusɛw n
(zoologia, zoologiczny) Spermophilus niewielki gryzoń półkuli północnej, zapadający w sen zimowy; taskurotta

sushi ˈsuʃʲi n
(kulinaria) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek; sushi

susza ˈsuʃa n
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych; kuivuus

suszarka suˈʃarka n
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza kuivain

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów hiustenkuivaaja

sutanna suˈtãnːa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich; kauhtana

sutek ˈsutɛk n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków, nänni

suwak logarytmiczny n
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych; laskutikku

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
drobny pamiątkowy upominek matkamuisto

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji itsenäisyys

suwerenny adj
niezależny od innego państwa lub władzy täysivaltainen

sułtan n
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich; sulttaani

sułtanat suwˈtãnat n
państwo rządzone przez sułtana; sulttaanikunta

swastyka ˈsfastɨka n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) multikulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach; hakaristi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach hakaristi

sweter ˈsfɛtɛr n
grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce jumpperi

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
od Sycylia sisilialainen

syczek n
(ornitologia, ornitologiczny) mała sowa z rodzaju Otus; pöllönen
(ornitologia, ornitologiczny) syczek zwyczajny Otus scops; kyläpöllönen

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
emitować dźwięk przypominający głoskę s sihistä
mówić ze złością, z pasją sihistä

syfilis sɨˈfʲilʲis n
(medycyna, medyczny) kiła kuppa syfilis kuppatauti

sygnalizować v
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały antaa merkki

sygnał ˈsɨɡnaw n
znak informacyjny lub ostrzegawczy merkinantolaite

syjamski adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Syjamem, dotyczący Syjamu siamilainen

syjamski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język syjamski; siamilainen

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach; sionismi

sylaba sɨˈlaba n
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz; tavu

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku uudenvuodenaatto
zabawa lub bal urządzane tej nocy (1.1) na przywitanie Nowego Roku; uusivuosi

symbioza n
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści symbioosi

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu symboli merkki

symbolicznie adv
w sposób symboliczny symbolisesti

symboliczny ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ adj
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu symbolinen
taki, w którym występują symbole symbolinen
związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje symbolinen

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy; sinfonia

symfoniczny adj
związany z symfonią, dotyczący symfonii sinfoninen

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś sympatia

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego; oire

syn sɨ̃n n
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców); poika

syn marnotrawny ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał; tuhlaajapoika

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw; synagoga

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej synapsi

syndrom paryski ˈsɨ̃ndrɔ̃m paˈrɨsʲci n
dolegliwość turystów, (najczęściej japońskich) odwiedzających Paryż i odkrywających, że ich wymarzony czy znany z mediów obraz miasta różni się w znaczący sposób od rzeczywistości; Pariisin syndrooma

syndrom sztokholmski ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci n
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi; syndrooma

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników synergia

synestezja n
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów; sekoittuminen

syngaleski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski; singaleesi

synkretyzm n
łączenie w jedną całość różnych elementów synkretismi

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik synonyymi

synteza n
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia synteesi

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
pokój służący do spania makuuhuone

syrena sɨˈrɛ̃na n
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo półkobieta, półptak, później półkobieta, półryba; także bohaterka baśni i legend; seireeni sireeni
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy; seireeni sireeni

syrop ˈsɨrɔp n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1) siirappi
(kulinaria) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok siirappi

syrop klonowy ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ n
(kulinaria) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego; vaahterasiirappi

system ˈsɨstɛ̃m n
układ urządzeń współpracujących ze sobą; järjestelmä
sposób rozwiązywania, obsługi czegoś järjestelmä
ustrój, sposób organizacji życia järjestelmä

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem; käyttöjärjestelmä

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie; tiedostojärjestelmä

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje tilanne

syty adj
taki, który zaspokoił głód, najadł się kylläinen

szabat ˈʃabat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w judaizmie: ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty; sapatti

szabla ˈʃabla n
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą; sapeli säilä

szablodziób ʃaˈblɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę; avosetti

szablon ˈʃablɔ̃n n
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty malline

szach ʃax interjection
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi shakki

szach ʃax n
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem; shakki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie; shaahi

szachować ʃaˈxɔvaʨ̑ v
w grze w szachy: dawać szacha (stwarzać zagrożenie zabicia króla przeciwnika) šakata

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze; shakkilauta

szachy ˈʃaxɨ n
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; shakki šakki

szacunek ʃaˈʦ̑ũnɛk n
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś kunnioitus

szafa ˈʃafa n
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów; kaappi komero

szafa grająca n
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) knajpiany automat do odtwarzania płyt winylowych za pieniądze levyautomaatti

szafir ˈʃafʲir n
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego safiiri
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu; safiiri

szafot ˈʃafɔt n
rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje; mestauslava

szafran ˈʃafrãn n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów sahrami

szafranowy ˌʃafrãˈnɔvɨ adj
(książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego sahraminkeltainen

szahada ʃaˈxada n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu šahada

szakal ˈʃakal n
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka; sakaali

szakal złocisty n
(zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych; kultasakaali

szakłak ˈʃakwak n
drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) paatsama

szal ʃal n
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion hartiahuivi

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo huimapää

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna hulluus

szalik ˈʃalʲik n
pas materiału służący do owijania szyi kaulaliina

szalom interjection
pozdrowienie żydowskie šalom

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny hullu
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2) hullu
chory umysłowo hullu
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany hullu
nieszablonowy, dziwny hullu
szybki (np. pościg, ruch) hullu

szalotka ʃaˈlɔtka n
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych; salottisipuli
(kulinaria) jarzyna z cebulek tej rośliny salottisipuli

szaman ˈʃãmãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu; šamaani

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów; šamanismi

szambo ˈʃãmbɔ n
(technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia sakokaivo

szampan ˈʃãmpãn n
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii; samppanja

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
płynny środek do mycia włosów lub sierści; hiustenpesuaine shampoo

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem kunnioittaa

szansa ˈʃãw̃sa n
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności mahdollisuus

szantaż ˈʃãntaʃ n
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich) kiristys

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
stosować szantaż wobec kogoś kiristää

szara strefa ˈʃara ˈstrɛfa n
(ekonomia, ekonomiczny) niezakazana przez prawo działalność gospodarcza odbywająca się z pominięciem prawa (przez m.in. niepłacenie podatków).; harmaa talous

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw; kulkusirkka

szarlatan n
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski puoskari

szarość ˈʃarɔɕʨ̑ n
szary kolor harmaa

szary ˈʃarɨ adj
w kolorze pośrednim między czarnym a białym harmaa

szarłat ˈʃarwat n
(botanika, botaniczny) roślina trawiasta z rodzaju Amaranthus revonhäntä

szatnia ˈʃatʲɲa n
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia narikka

szałamaja ˌʃawãˈmaja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji; skalmeija

szałwia ˈʃawvʲja n
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych; salvia

szczaw ʃʧ̑af n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.; suolaheinä

szczawik ˈʃʧ̑avʲik n
roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.; käenkaali

szczebel ˈʃʧ̑ɛbɛl n
poprzeczny drążek lub pręt w drabinie puola

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
zwłaszcza erityisesti
w sposób szczególny, wyjątkowy, specjalny, osobliwy, inny niż przeciętny erityisesti

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji) yksityiskohta

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
mający cechy szczegółu; dokładny yksityiskohtainen

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos haukkua

szczelinomierz ˌʃʧ̑ɛlʲĩˈnɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru szerokości szczelin; rakotulkki

szczelny adj
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany ilmatiivis

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku rokotus

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności; rokotus

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę rokottaa

szczerość ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest szczery vilpittömyys

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje vilpitön

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
od: szczery jos totta puhutaan

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów; hammasharja

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia harja

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
przedmiot służący do czesania, modelowania włosów hiusharja

szczudłak ˈʃʧ̑udwak n
(ornitologia, ornitologiczny) Himantopus himantopus, średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych; pitkäjalka

szczupak ˈʃʧ̑upak n
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna; hauki

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
mający smukły kształt, mało tłuszczu hoikka

szczur ʃʧ̑ur n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych; rotta

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki; tikli

szczyt ʃʧ̑ɨt n
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego) huippukokous
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób huippukokous
najwyższy punkt góry huippukokous

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby leuka

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
uczucie radości i zadowolenia onni tuuri
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności onni tuuri

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku hyvää uutta vuotta onnellista uutta vuotta

szczęśliwie adv
na szczęście onneksi

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
odczuwający szczęście onnellinen
przynoszący szczęście onnellinen

szef ʃɛf n
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem päällikkö

szejk n
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej šeikki

szekel ˈʃɛkɛl n
(jednostka monetarna) waluta Izraela; sekeli
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi; sekeli

szept n
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska kuiskaus

szept sceniczny n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) ostentacyjny, dobrze słyszalny szept teatterikuiskaus

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych) kuiskata

szereg ˈʃɛrɛk n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników sarja

szeregowy ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy; sotamies

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla miekkailu
sztuka władania białą bronią miekkailu

szeroki ʃɛˈrɔci adj
mający określony wymiar poprzeczny laaja leveä

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
na określony wymiar w poprzek laajasti
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek laajasti

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
poprzeczny wymiar obiektu leveys

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny; herhiläinen

szeryf ˈʃɛrɨf n
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora; seriffi sheriffi
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa; seriffi sheriffi

szesnastka ʃɛsˈnastka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty; kuudestoistaosanuotti

szew ʃɛf n
miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny ommel

szewc ʃɛfʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty; suutari

szezlong ˈʃɛzlɔ̃ŋk n
kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej; lepotuoli

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem; kuutio

sześcienny adj
(matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi kuutio

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o sześciu bokach; kuusikulmio heksagoni

szkic ʃʲciʦ̑ n
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku hahmotelma

szkicować v
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku luonnostella
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego luonnostella

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie; runko

szklanka ˈʃklãnka n
szklane naczynie, z którego się pije; lasi

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin; kasvihuone

szkliwo ˈʃklʲivɔ n
(anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba; hammaskiille

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami skotlantilainen

szkoda ˈʃkɔda interjection
wykrzyknik wyrażający poczucie straty harmi

szkoda ˈʃkɔda n
krzywda, strata vahinko

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
przynoszący szkodę vahingollinen

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze; syöpäläinen

szkorbut n
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C; keripukki

szkoła ˈʃkɔwa n
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna; koulu

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę; peruskoulu

szkuner ˈʃkũnɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; kuunari

szkło ʃkwɔ n
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki; lasi

szlachar ˈʃlaxar n
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie; tukkakoskelo

szlachcic ˈʃlaçʨ̑iʦ̑ n
członek szlachty aatelismies

szlachetny ʃlaˈxɛtnɨ adj
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny jalo

szlachta ˈʃlaxta n
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu aateli
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa; aateli

szlafmyca n
dawne czapka noszona do snu yömyssy

szlafrok ˈʃlafrɔk n
domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć aamutakki

szlifierz ˈʃlʲifʲjɛʃ n
pracownik zajmujący się szlifowaniem; timantinhioja

szmaragd ˈʃmarakt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej; smaragdi

szmer ʃmɛr n
cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie suhina

szminka ˈʃmʲĩnka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust huulipuna
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora huulipuna

sznur ʃnur n
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno; nuora

sznurek ˈʃnurɛk n
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur naru

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów; kengännauha

sznycel ˈʃnɨʦ̑ɛl n
(kulinaria) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny vasikanleike

szofer n
zawodowy kierowca autonkuljettaja

szok n
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem jymy-yllätys

szop ʃɔp n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze; pesukarhu

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem; pesukarhu

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów; sovinismi šovinismi chauvinismi

szowinizm gatunkowy ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ n
(neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków; spesismi

szpadel ˈʃpadɛl n
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą lapio

szpak ʃpak n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak; kottarainen

szparag ˈʃparak n
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach; parsa
(kulinaria) jadalny pęd szparaga lekarskiego parsa

szpic fiński ˈʃpʲiʦ̑ ˈfʲĩj̃sʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii; suomenpystykorva

szpieg ʃpʲjɛk n
osoba zajmująca się szpiegostwem vakooja

szpiegostwo n
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe vakoilu

szpiegować v
działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe vakoilla

szpik ʃpʲik n
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości; ydin

szpilka ˈʃpʲilka n
kobiecy but ze szpilką (1.2) piikkikorkokenkä
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny neula
pręt zakończony oczkiem lub zgięciem do mocowania namiotu do podłoża neula

szpinak ˈʃpʲĩnak n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach pinaatti

szpital ˈʃpʲital n
zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji; sairaala

szpital psychiatryczny n
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych mielisairaala

szprycha ˈʃprɨxa n
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą pinna

szrapnel ˈʃrapnɛl n
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego; sirpaleet

sztafeta n
(sport, sportowy) bieg ze zmiennikami viesti

sztaluga n
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji; maalausteline

sztanga ˈʃtãŋɡa n
(sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców; levytanko

sztokholmski ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci adj
odnoszący się do miasta Sztokholm tukholmalainen

sztruks n
(włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana; vakosametti

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne; ilotulitus

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
wytworzony syntetycznie przez człowieka keinotekoinen

sztuka ˈʃtuka n
twórczość artystyczna taide
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności taide

sztuki piękne ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ n
termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę taide

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
komplet sztućców aterimet ruokailuvälineet

sztylet ˈʃtɨlɛt n
krótka broń biała o cienkim ostrzu; tikari

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
(potocznie, potoczny) nieżywy jäykkä
(przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować jäykkä
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany jäykkä

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie; hirsipuu

szuflada ʃufˈlada n
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów; vetolaatikko

szukać ˈʃukaʨ̑ v
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś / czegoś etsiä

szuler ˈʃulɛr n
(termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty korttihai

szum ʃũm n
przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór; kohina

szwaczka ˈʃfaʧ̑ka n
kobieta zawodowo szyjąca w szwalni ompelijatar

szwagier ˈʃfaɟɛr n
brat żony lanko
mąż siostry lanko

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
siostra żony lub męża käly
żona szwagra käly

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
odnoszący się do państwa Szwajcaria, wywodzący się ze Szwajcarii sveitsiläinen

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów ruotsalainen ruotsi

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Szwecji; ruotsi ruotsalainen

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes huijata

szyb ʃɨp n
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac hissikuilu
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp. hissikuilu

szybki ˈʃɨpʲci adj
poruszający, odbywający się z dużą prędkością nopea

szybko ˈʃɨpkɔ adv
z dużą prędkością nopeasti

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko nopeus vauhti

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziaływującym na skrzydła; purjelentokone liitokone

szyderczy adj
wyrażający kpinę, szyderstwo pilkallinen

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
(włókiennictwo) wytwarzać wyroby tekstylne szydełkiem, dziać virkata

szydło ˈʃɨdwɔ n
ostry kolec na trzonku; naskali

szyfr ʃɨfr̥ n
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby; salakirjoitus

szyja ˈʃɨja n
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem kaula

szyjka n
górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki kaula

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska; simpanssi

szyna ˈʃɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach; kisko

szynka ˈʃɨ̃nka n
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin; kinkku

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała; chinchilla

szypułka ʃɨˈpuwka n
(botanika, botaniczny) łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat; kukkaperä

szyszka ˈʃɨʃka n
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych; käpy

szyszynka ʃɨˈʃɨ̃nka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu; epifyysi

szyć ʃɨʨ̑ v
robić ubrania ommella
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici ommella

szósty zmysł ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥ idiom
wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji kuudes aisti

sód sut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11; natrium

sójka ˈsujka n
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak leśny; närhi

sójka złowroga ˈsujka zwɔvˈrɔɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii; kuukkeli

sól sul n
(kulinaria) (spożywczy) chlorek sodu suola
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce; suola

sól ziemi ˈsulʲ ˈʑɛ̃mʲi n
najbardziej wartościowi ludzie ihminen

sąd sɔ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem tuomioistuin

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania naapuri

sążeń ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ n
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m syli

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; tuomari

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie tuomari

sękaty sɛ̃ŋˈkatɨ adj
pokryty sękami pahkainen

sęp sɛ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi; korppikotka

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych heikkous

słaby ˈswabɨ adj
(matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły; heikko
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny heikko

sława ˈswava n
wielki rozgłos maine

sławny ˈswavnɨ adj
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom kuuluisa

słodki ˈswɔtʲci adj
mający smak cukru makea imelä
wywołujący miłe uczucie suloinen herttainen

słodownia n
wydział produkcyjny w browarze lub gorzelni mallastamo

słodycz ˈswɔdɨʧ̑ n
słodki smak herttaisuus

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru makeutusaine

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych ruukku

słoma ˈswɔ̃ma n
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna; olki

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas kesäleski

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas kesäleski

słomka ˈswɔ̃mka n
kawałek słomy lub plastikowa rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów pilli
źdźbło słomy pilli

słonecznica n
(ornitologia, ornitologiczny) Eurypyga helias, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych; aurinkokurki

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin; auringonkukka
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; auringonkukka

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
pełen słońca aurinkoinen
związany ze słońcem aurinko aurinko-

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń; silava

słonka ˈswɔ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny; lehtokurppa

słony ˈswɔ̃nɨ adj
mający smak soli suolainen

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków slovakialainen

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
język słowacki; slovakki

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców slovenialainen sloveeni

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci n
język urzędowy Słowenii; sloveeni

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian slaavilainen
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną slaavilainen

słowik ˈswɔvʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek satakieli

słowik rdzawy ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ n
gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce; etelänsatakieli

słowik szary ˈswɔvʲik ˈʃarɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia luscinia) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii; satakieli

słownik ˈswɔvʲɲik n
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; sanakirja

słownikarz n
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca układający słowniki leksikografi sanakirjantekijä

słowo ˈswɔvɔ n
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku; sana

słoń swɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą; norsu elefantti

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Słońce widziane jako tarcza na niebie aurinko
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie aurinko
(przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny aurinko

słuch swux n
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki; kuulo

słuchawki swuˈxafʲci n
zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha kuulokkeet

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu kuunnella
świadomie odbierać czyjąś mowę kuunnella

sługa ˈswuɡa n
(dawniej, dawny) osoba która usługuje käskyläinen

słup swup n
wysoki, pionowy element konstrukcyjny; tolppa

słup słoneczny n
zjawisko optyczne w atmosferze polegające na ukazaniu się kolumny świetlnej; auringonpilari

słupek ˈswupɛk n
(botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych; emi
(sport, sportowy) boczny element bramki maalitolppa

służalczy adj
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym nöyristelevä

służba ˈswuʒba n
działanie dla jakiejś idei työvuoro
służenie komuś palvelus

służebność n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości; rasite

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
być czyimś sługą palvella
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać palvella
pracować w wojsku palvella

służąca swuˈʒɔ̃nʦ̑a n
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie; piika

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu kuulla

słód n
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie; mallas

tabela taˈbɛla n
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach taulukko

tabernakulum ˌtabɛrnaˈkulũm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii sakramenttikaappi

tabletka taˈblɛtka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie tabletti

tablica taˈblʲiʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska) liitutaulu

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu; rekisterikilpi

tabliczka czekolady taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ n
prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu suklaapatukka

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10; kertotaulu kertomataulu

tabloid taˈblɔ<sup>j</sup>it n
gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze iltapäivälehti

taboret taˈbɔrɛt n
rodzaj krzesła bez oparcia taburetti

tabu ˈtabu n
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy; tabu

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca takykardia

taczka ˈtaʧ̑ka n
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach; kottikärryt

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta salaisuus

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
zagadkowy i trudny do zrozumienia mystinen

tajfun ˈtajfũn n
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej; taifuuni

tajga ˈtajɡa n
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji; boreaalinen vyöhyke

tajny ˈtajnɨ adj
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich salainen

tajski ˈtajsʲci n
język urzędowy Tajlandii; thai

tak tak adv
używany do podkreślania cechy przymiotnika niin kyllä
używany do podkreślania cechy przysłówka niin
= w ten sposób niin

tak tak particle
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś kyllä

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle niin ja näin

tak zwany ˈtaɡ ˈzvãnɨ adj
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany niin kutsuttu niin sanottu

taki ˈtaci pronoun
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym moinen
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu moinen
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności moinen

taksonomia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków; taksonomia

taksydermia n
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych; eläinten täyttäminen

taksówka taˈksufka n
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą taksi

taktyczny takˈtɨʧ̑nɨ adj
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką taktinen

taktyka ˈtaktɨka n
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; taktiikka
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu taktiikka

tal tal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych; tallium

talar ˈtalar n
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata; taaleri

talasemia ˌtalaˈsɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny; talassemia

talent ˈtalɛ̃nt n
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna; kyky
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku kyky
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie kyky

talerz ˈtalɛʃ n
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; lautanen

talia ˈtalʲja n
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder vyötärö

talizman taˈlʲizmãn n
przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi; talismaani

tam tãm pronoun
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący siellä tuolla

tamada n
mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty tamada

tamaryszka n
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus melanopogon, ptak z rodziny trzciniaków; osmankäämikerttunen

tamburyn tãmˈburɨ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło; tamburiini

tamilski adj
dotyczący Tamilów tamili

tamilski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln); tamili

tampon ˈtãmpɔ̃n n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy; tamponi
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji; tamponi

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu) tuo

tandetny tãnˈdɛtnɨ adj
o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości halpa

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta; tangentti

tani ˈtãɲi adj
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych halpa edullinen
niewiele wart halpa

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób; tanssi

taniec brzucha ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa n
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich; vatsatanssi

tanina n
(biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego; tanniini

tanoreksja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium; tanoreksia

tantal ˈtãntal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73; tantaali

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu tansaniitti

taoizm taˈɔ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem; taolaisuus

tapeta taˈpɛta n
kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń; tapetti

tapir ˈtapʲir n
(zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi; tapiiri

taras ˈtaras n
(budownictwo) otwarta przestrzeń użytkowa budynku; terassi

tarcza ˈtarʧ̑a n
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych kilpi
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych kilpi

tarczyca n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii; kilpirauhanen

tarka ˈtarka n
(kulinaria) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie raastinrauta

tarnina tarʲˈɲĩna n
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach; oratuomi
(kulinaria) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory oratuomi

tartak ˈtartak n
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę. saha

tartrazyna ˌtartraˈzɨ̃na n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych; tartratsiini

taryfa n
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów tariffi

tarło ˈtarwɔ n
(zoologia, zoologiczny) okres godowy u ryb; kutu

tasiemiec taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców; heisimato

tasza ˈtaʃa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych; rasvakala

tata ˈtata n
(potocznie, potoczny) ojciec lub teść isä

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele; tatuointi

tatuażysta ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta n
człowiek, który wykonuje tatuaże tatuoija

tatuś ˈtatuɕ n
(zdrobniale) tata iskä

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna; tautologia
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe; tautologia

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec tanssia

taśma ˈtaɕma n
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp. nauha

taśma perforowana ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna n
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów; reikänauha

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc; henkitorvi

tchórz txuʃ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy pelkuri
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny; hilleri

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić pelkurimainen

teatr ˈtɛatr̥ n
budynek teatru (1.2); teatteri
dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); teatteri
instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji teatteri

teatralny ˌtɛaˈtralnɨ adj
związany z teatrem, odnoszący się do teatru teatraalinen
obliczony na wywołanie efektu u obserwatora teatraalinen

tebański adj
odnoszący się do Teb, związany z Tebami thebalainen

technet ˈtɛxnɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43; technetium, teknetium

techniczny tɛçˈɲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do techniki, związany z techniką tekninen

technik ˈtɛçɲik n
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym teknikko

technika ˈtɛçɲika n
sposób wytwarzania, produkcji tekniikka
sposób wykonania jakiejś czynności tekniikka

techno ˈtɛxnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej; tekno

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy teknokratia

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania teknologia
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś teknologia

technologiczny ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z technologią, dotyczący technologii teknologinen

tego kwiatu jest pół światu ˈtɛɡɔ ˈkfʲjatu ˈjɛst ˈpuwʲ ˈɕfʲjatu proverb
jest wielu ludzi dookoła, znajdziesz jeszcze kogoś dla siebie (mówione zwykle na pocieszenie komuś, kto dostał kosza) [[meressä]] [[on]] [[paljon]] [[kalaa]]

teista tɛˈ<sup>j</sup>ista n
osoba wyznająca teizm teisti

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy; teismi

tekst tɛkst n
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść teksti

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki tektoninen

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; puhelin

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych; matkapuhelin kännykkä

teleportacja n
(fizyka, fizyczny) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi teleportti

teleskop tɛˈlɛskɔp n
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba; kaukoputki

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość; televisio

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego; televisio

tellur ˈtɛlːur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52; telluuri

temat ˈtɛ̃mat n
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła aihe

tematyczny ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie aiheenmukainen

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał; lämpötila
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali lämpötila

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza; huoneenlämpö

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków; kynänteroitin

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona; temppeliherra

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego tahti
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej suhde

tempura tɛ̃mˈpura n
(kulinaria) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem; tempura

temu ˈtɛ̃mu particle
…używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu sitten

ten tɛ̃n pronoun
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego tämä

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały joka viimeksi nauraa, se parhaiten nauraa

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
trend, moda taipumus
skłonność do czegoś taipumus

tender ˈtɛ̃ndɛr n
(kolejnictwo) wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla; tenderi

tenis ˈtɛ̃ɲis n
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika; tennis

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką; pöytätennis

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów; teodoliitti

teodycea n
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie; pahan ongelma

teokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1) teokratia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie teokratia

teolog n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii teologi

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1) teologia
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów); teologia

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
(teologia, teologiczny) związany z teologią teologinen

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii teoreettinen

teoria tɛˈɔrʲja n
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; teoria

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii; terapeutti

teratogenność n
cecha tego, co jest teratogenne, co powoduje powstawanie wad rozwojowych płodu teratogeneesi

teraz ˈtɛras adv
w tej chwili, obecnie nyt

teraźniejszość n
czas obecny; to, co dzieje się teraz nykyhetki

terb tɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65; terbium

terekia tɛˈrɛca n
(ornitologia, ornitologiczny) Xenus cinereus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; rantakurvi

terier ˈtɛrʲjɛr n
(kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców; terrieri

terier brazylijski ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów; brasilianterrieri

terier szkocki ˈtɛrʲjɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy małych (krótkonożnych) terierów; skotlanninterrieri

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości terminologia termistö

termistor n
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury; termistori

termit ˈtɛrmʲit n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych; termiitti
(technologia, technika, techniczny) mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie; termiitti

termodynamiczny ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką termodynaaminen

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych; termodynamiikka

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do pomiaru temperatury; lämpömittari kuumemittari

terror ˈtɛrːɔr n
działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka kauhu

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący terroristi

terrorystyczny ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
charakterystyczny dla terrorystów i terroryzmu terroristi

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw; terrorismi

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego; alue territorio reviiri

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem; testamentti

testosteron n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych; testosteroni

tetraplegia ˌtɛtraˈplɛɟja n
(medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy; neliraajahalvaus kvadriplegia tetraplegia

tetrapylon ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n n
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach tetrapylon

tetum ˈtɛtũm n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego; tetumin kieli

teza n
twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie teesi

tezaurus tɛˈzawrus n
(literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego käsitesanakirja

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
matka żony lub męża anoppi

teść tɛɕʨ̑ n
ojciec żony lub męża appi

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
= (matematyka, matematyczny) tangens tan

theremin n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten; theremin

tiara ˈtʲjara n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska; tiara

tiul n
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa; tylli

tkactwo n
dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem; kutominen

tkanina tkãˈɲĩna n
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek; kangas

tkanka ˈtkãnka n
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach; kudos

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
(biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu; rasvakudos

tkać tkaʨ̑ v
sporządzać tkaninę kutoa

tlen tlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8; happi

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego; oksidi

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych; hiilimonoksidi hiilioksidi

to tɔ pronoun
…występujący w funkcji podmiotu se

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
ubikacja w miejscu publicznym kaunistautuminen

toaletka ˌtɔaˈlɛtka n
(książkowy) mebel z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp. pukeutumispöytä

toast ˈtɔast n
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu maljapuhe

toczyć ˈtɔʧ̑ɨʨ̑ v
formować jakąś masę w kulkę kierittää
przesuwać obracając po ziemi kierittää
przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie) kierittää

tofu ˈtɔfu n
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich; tofu

tojad ˈtɔjat n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych; ukonhattu

tokarka tɔˈkarka n
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni; sorvi

tokijski tɔˈcijsʲci adj
odnoszący się do miasta Tokio tokiolainen

toksyczny tɔˈksɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) mający właściwości trujące myrkyllinen

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi; toksikologia

toksyna tɔˈksɨ̃na n
substancja chemiczna o właściwościach trujących toksiini

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne; suvaitsevaisuus

tom tɔ̃m n
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.) nide

ton tɔ̃n n
(książkowy) charakter wypowiedzi sävel
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych; sävel
charakter brzmienia dźwięku nuotti

tona ˈtɔ̃na n
jednostka masy równa 1000 kilogramów tonni

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, na której materiale dźwiękowym oparty jest utwór muzyczny sävellaji

toner ˈtɔ̃nɛr n
(poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego; kirjoitinmuste

tonik ˈtɔ̃ɲik n
(kulinaria) (spożywczy) bezbarwny napój gazowany z dodatkiem chininy, o gorzkawym smaku tonic-vesi

tonika n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) funkcja harmoniczna rozładowująca napięcie tonalne toonika

tonsura tɔ̃w̃ˈsura n
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy; tonsuuri

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać upota
zanurzać się pod wodę, znikając w niej upota

topaz ˈtɔpas n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; topaasi

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map; topografia

topola tɔˈpɔla n
rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych; poppeli

topologia ˌtɔpɔˈlɔɟja n
(matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty; topologia

topór ˈtɔpur n
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń; kirves

tor tɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90; torium
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się; raide

torba ˈtɔrba n
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych laukku
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy laukku

torebka tɔˈrɛpka n
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni käsilaukku

torf tɔrf n
(geologia, geologiczny) skała osadowa występująca w postaci brunatnej lub czarnej masy, wykorzystywana jako składnik nawozów oraz jako paliwo stałe; turve

torfowisko wysokie ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ n
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym; keidassuo

tornado tɔrˈnadɔ n
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; trombi

torpeda tɔrˈpɛda n
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu; torpedo

torpedować v
niszczyć, zatapiać okręt torpedą torpedoida

tort tɔrt n
(kulinaria) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem; kakku

tortura tɔrˈtura n
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; kidutus
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort kidutus

torturować ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑ v
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji kiduttaa

toster ˈtɔstɛr n
urządzenie do pieczenia tostów leivänpaahdin

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm totalitaarinen

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu; totalitarismi

totem ˈtɔtɛ̃m n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią; toteemi

totemizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu totemismi

touchpad n
(informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz; kosketuslevy

towar ˈtɔvar n
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej; tavara

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
dobrze czujący się w obecności innych osób ekstrovertti

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
obecność przy kimś kumppanuus

towarzysz broni n
ten, kto wspólnie z kimś walczył, brał udział w tej samej wojnie aseveli

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identyczność, brak różnic henkilöllisyys

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
przestawać posiadać jakąś rzecz kadottaa

tracki adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Trakami, dotyczący Traków traakialainen
związany z Tracją, dotyczący Tracji traakialainen

tracz n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych, rodzaju Mergus koskelo

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów; perinne perimätieto

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją perinteinen

tragedia traˈɡɛdʲja n
ogromne nieszczęście murhenäytelmä tragedia

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii; tragikomedia

traktat ˈtraktat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp. traktaatti

traktować trakˈtɔvaʨ̑ v
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób käsitellä
działać czymś na kogoś lub coś käsitellä
omawiać coś käsitellä

trampolina n
(sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody ponnahduslauta

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów; raitiovaunu ratikka

transatlantycki adj
odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk transatlanttinen

transept ˈtrãw̃sɛpt n
(architektura, architektoniczny) nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku; poikkilaiva

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego; muuntaja

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein; tarkekirjoitus
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych tarkekirjoitus
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos tarkekirjoitus
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma tarkekirjoitus

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka; translitterointi

transport ˈtrãw̃spɔrt n
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji; kuljetus

transseksualny adj
związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu transsukupuolinen

transsubstancjacja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii; transsubstantiaatio

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych; transistori
(potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy transistori

trapez ˈtrapɛs n
(geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki; puolisuunnikas

traszka ˈtraʃka n
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz; vesilisko

tratwa ˈtratfa n
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie; lautta

trawa ˈtrava n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; ruoho heinä

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy; ruoansulatus

trawieniec traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział; juoksutusmaha

trawić ˈtravʲiʨ̑ v
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części sulattaa

trawnik ˈtravʲɲik n
poletko trawy o charakterze ozdobnym; nurmikko

trebusz ˈtrɛbuʃ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo; trebuchet

trefl trɛfl̥ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru risti

tren trɛ̃n n
(literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć; surulaulu

trener ˈtrɛ̃nɛr n
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin; valmentaja

trenować v
podnosić czyjeś umiejętności valmentaa

trias trʲjas n
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych; trias

trichotillomania n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów; trikotillomania

trimaran trʲĩˈmarãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach; trimaraani

triumwirat trʲjũw̃ˈvʲirat n
trójka osób, które rządzą razem; kolmikko

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
w niewielkim stopniu, niewiele hiukan vähän

trociny trɔˈʨ̑ĩnɨ n
drobne odpady po obróbce drewna; sahanpuru

trockizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm; trotskilaisuus

trojański adj
związany z Troją, dotyczący Troi troijalainen

trolejbus trɔˈlɛjbus n
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej; johdinauto

troll trɔl n
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi rölli

tron trɔ̃n n
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; valtaistuin

trop trɔp n
ślad odciśniętych stóp jälki

tropiciel n
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę jäljittäjä
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę; jäljittäjä

tropikalny ˌtrɔpʲiˈkalnɨ adj
typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym trooppinen

tropowiec n
(kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę; vainukoira

troska ˈtrɔska n
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro huolellisuus

trucizna truˈʨ̑izna n
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć; myrkky

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
coś, co jest trudne vaikeus
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu vaikeus
właściwość rzeczy trudnych vaikeus

trudny ˈtrudnɨ adj
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku hankala ankea

trufla ˈtrufla n
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki tryffeli

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć myrkyllinen

trumna ˈtrũmna n
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby, ruumisarkku arkku

trup trup n
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia ruumis

truskawka truˈskafka n
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; mansikka

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek mansikanpunainen

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej; kuhnuri

trwać tr̥faʨ̑ v
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas kestää
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji kestää

tryb trɨp n
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia; tapaluokka

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie; ehtotapa

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie; imperatiivi käskytapa

tryb łączący ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość; konjunktiivi

trybalizm trɨˈbalʲism̥ n
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych tribalismi

trygonometria n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi; trigonometria

trygonometryczny adj
związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii trigonometrinen

tryktrak ˈtrɨktrak n
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy; backgammon

tryliard ˈtrɨlʲjart n
liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021; triljardi

trylogia n
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów trilogia

trymestr ˈtrɨ̃mɛstr̥ n
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach lukukausi

trywialny trɨˈvʲjalnɨ adj
(książkowy) niewyszukany, pospolity tavallinen

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach; kaisla

trzcina cukrowa n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski; sokeriruoko

trzeciorzęd ṭʃɛˈʨ̑ɔʒɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen; tertiäärikausi

trzepot n
szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem lepatus

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi; kenkänokka

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
naciskając, pocierać hieroa
pocierać sobą o coś hieroa

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
niepijany raitis
kierujący się rozumem, rozsądkiem raitis

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi; kimalainen

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami; mehiläishaukka

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych; keltasirkku

trzustka ˈṭʃustka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej; haima

trzydziestodwójka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną trzydziestodrugą całej nuty; kolmaskymmeneskahdesosanuotti

trzykrotka ṭʃɨˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) juoru

trzyletni ṭʃɨˈlɛtʲɲi adj
mający trzy lata kolmivuotinen
trwający trzy lata kolmivuotinen

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać pitää

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego; maanjäristys

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt posiadający trzy boki kolmio triangeli
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką triangeli kolmio

trójskok ˈtrujskɔk n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż; kolmiloikka

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem; atrain

trąba ˈtrɔ̃mba n
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia); kärsä

trąba powietrzna n
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej pyörremyrsky

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem; trumpetti

trąd trɔ̃nt n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego; lepra

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok akne

trądzik różowaty n
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych; ruusufinni

trędowaty ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ n
(medycyna, medyczny) osoba chora na trąd henkilö

tu tu pronoun
…miejsce, w którym znajduje się mówiący täällä

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu tässä on koira haudattuna

tukan ˈtukãn n
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów; tukaani

tul tul n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69; tulium

tulipan tuˈlʲipãn n
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami; tulppaani

tundra ˈtũndra n
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej; tundra

tunel ˈtũnɛl n
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; tunneli
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie; tunneli

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Tunezja tunisialainen

tunika tũˈɲika n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie; asetakki

tur tur n
(zoologia, zoologiczny) Bos primigenius, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych; alkuhärkä

turban ˈturbãn n
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych; turbaani

turbina turˈbʲĩna n
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy; turbiini

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp. turkkilainen turkki

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Turcji; turkki

turkawka turˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia; turturikyyhky

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Turkmenistan turkmeeni

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
język urzędowy Turkmenistanu; turkmeeni

turkus ˈturkus n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; turkoosi
barwa, zielony odcień cyjanu; turkoosi

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem turkoosi
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu turkoosi

turniej n
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie; turnajaiset
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe; turnajaiset

turystyka tuˈrɨstɨka n
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych; turismi matkailu

tusz tuʃ n
farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach tussi

tusz do rzęs ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka maskara

tuwiński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy tuva

tuzin ˈtuʑĩn n
12 sztuk tusina

tułów ˈtuwuf n
(anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn; torso

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie; tonnikala

tuż tuʃ adv
prawie, blisko lähes melkein

twardość n
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od twardy kovuus

twardy ˈtfardɨ adj
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem kova

twardówka n
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka; silmänvalkuainen

twarz tfaʃ n
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy kasvot

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
bezpośrednio henkilökohtaisesti

twaróg ˈtfaruk n
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego rahka

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość; linnake

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś lause
(matematyka, matematyczny) zdanie logiczne, będące elementem teorii matematycznej lause

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie) väittää

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych) luoda

twój tfuj pronoun
2 os. lp sinun

twórca ˈtfurʦ̑a n
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki luoja

ty tɨ personalPronoun
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej sinä Te sä

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci adj
odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu tiibetiläinen

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków tiibet

tyczkarz ˈtɨʧ̑kaʃ n
(sport, sportowy) zawodnik skoków o tyczce seiväshyppääjä

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; viikko
każdy okres siedmiu dni viikko

tyfus ˈtɨfus n
(medycyna, medyczny) grupa bakteryjnych chorób zakaźnych; pilkkukuume

tygiel ˈtɨɟɛl n
element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd. sulatuspata
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd. sulatuspata

tygodniowy adj
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień viikko

tygrys ˈtɨɡrɨs n
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści; tiikeri

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa naarastiikeri

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan"/"pani” sinutella
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki raksuttaa

tylda n
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą aaltoviiva
(termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka (˜), którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część aaltoviiva

tylko ˈtɨlkɔ particle
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie vain ainoastaan

tylne światło n
lampa sygnalizacyjna umieszczona z tyłu pojazdu perävalo

tym razem ˈtɨ̃m ˈrazɛ̃m adv
w tym wypadku, obecnie, teraz tällä kertaa

tymczasowo adv
nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany tilapäisesti

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa; timjami

tynkarz ˈtɨ̃ŋkaʃ n
(zawodowy) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania rappari

typ tɨp n
rodzaj, wzorzec tyyppi

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
technika druku wypukłego, drukarstwo; typografia

tyrania n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze tyrannia tyrannius

tyranozaur ˌtɨrãˈnɔzawr n
(paleontologia, paleontologiczny) jeden z gatunków dinozaurów mięsożernych; tyrannilisko

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo tuhat

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
tysiąc lat vuosituhat

tytan ˈtɨtãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22; titaani

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
suszone liście tej rośliny (1.1); tupakka tupakkakasvi
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę; tupakka tupakkakasvi

tytuł ˈtɨtuw n
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; nimike
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja nimike

tytułować ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś tytuł, nazwę nimetä

tył tɨw n
część czegoś najdalej od przodu kääntöpuoli

tyłek ˈtɨwɛk n
(potocznie, potoczny) pośladki takamus

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła; sateenkaari

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę; värikalvo iiris

tędy ˈtɛ̃ndɨ pronoun
tą drogą (bliską od osoby wskazującej) [[tätä]] [[tietä]]

tęgi ˈtɛ̃ŋʲɟi adj
dobrze zbudowany, postawny, otyły pönäkkä

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny pimeä
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę tylppä

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię ikävöidä kaivata

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś kaipaus

tło twɔ n
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan tausta

tłok twɔk n
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię; mäntä

tłuczek ˈtwuʧ̑ɛk n
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy petkel

tłum twũm n
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu väkijoukko

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny; kääntäjä

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku käännös

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy kääntää

tłumić ˈtwũmʲiʨ̑ v
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów kukistaa

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami; laskiainen

tłuszcz twuʃʧ̑ n
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; rasva

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne vakuutus

ubezpieczenie na życie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ n
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem; henkivakuutus

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie pukeutua

ubikacja kucana ˌubʲiˈkaʦ̑ʲja kuˈʦ̑ãna n
rodzaj ubikacji, w której brak muszli i wymagającej korzystania w pozycji kucznej; kyykkykäymälä

ubiór ˈubʲjur n
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie asu

ubranie uˈbrãɲɛ n
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała vaatetus

ubój n
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa lahti

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie jumaloida

ubóstwo uˈbustfɔ n
brak środków materialnych köyhyys

ucha ˈuxa n
(kulinaria) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych kalakeitto

ucho ˈuxɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; korva
małżowina uszna korva

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe; pakolainen

uchwyt ˈuxfɨt n
uchwycenie ote

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
szybkie uciekanie skądś lub przed czymś pako

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie) juosta pakoon

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku raskas

uczciwie uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ adv
w sposób uczciwy, dobry, czysty rehellisesti

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym) rehellinen

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
brać udział osallistua

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
ten, kto się uczy, pobiera naukę oppilas koululainen

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ n
osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem tiedemies

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
miłość, przyjaźń tunne
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu tunne

uczulenie n
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem allergia

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
przekazywać komuś wiedzę opettaa

udawać uˈdavaʨ̑ v
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego väittää valheellisesti

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć isku lyönti

udmurcki adj
odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców udmurtti

udmurcki n
(językoznawstwo, językoznawczy) język udmurcki udmurtti

udo ˈudɔ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem; reisi

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
(kulinaria) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia haara

ufać ˈufaʨ̑ v
mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego luottaa

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś pitää suu kiinni

uhla ˈuxla n
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta fusca duży ptak wodny z rodziny kaczkowatych; pilkkasiipi

uhla pstrodzioba n
(ornitologia, ornitologiczny) Melanitta perspicillata, północnoamerykański gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych pilkkaniska

ujednoznacznienie ˌujɛdnɔznaʧ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) uściślenie znaczenia słowa selventäminen

ujgurski ujˈɡursʲci adj
dotyczący Ujgurów albo Ujgurii uiguuri

ujgurski ujˈɡursʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach uiguuri

ukamienowanie ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ n
forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia; kivittäminen

ukaz ˈukas n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe ukaasi

ukleja ukˈlɛja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych; salakka

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości [[saada]] [[valmiiksi]]

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców ukrainalainen ukraina

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
wschodniosłowiański język używany na Ukrainie; ukraina

ukryty uˈkrɨtɨ adj
taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić kätketty

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża ristiinnaulitseminen

ukwiał n
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia; merivuokko

układ nerwowy n
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu; hermosto

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości; jaksollinen järjestelmä

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej; jaksollinen järjestelmä alkuaineiden jaksollinen järjestelmä

układ scalony ˈukwat sʦ̑aˈlɔ̃nɨ n
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie; integroitu piiri

ul ul n
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli; mehiläispesä

ulewa uˈlɛva n
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody kaatosade

ulga ˈulɡa n
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu helpotus

ulica uˈlʲiʦ̑a n
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście; katu

ulotka uˈlɔtka n
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny esite

ultradźwięk n
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz) ; ultraääni

ultrafioletowy ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem ultravioletti

ulubieniec n
ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś lellikki

umami ũˈmãmʲi n
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku; umami

umiak ˈũmʲjak n
duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa umiakki

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
kończyć swoje życie, przestawać żyć kuolla

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić osata

umowa ũˈmɔva n
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania; sopimus

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś mahdollistaa

umrzeć ˈũmʒɛʨ̑ v
skończyć życie kuolla

umywalka ˌũmɨˈvalka n
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej; pesuallas

umywać ręce ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
nie brać odpowiedzialności za coś pestä kätensä

uncja n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom; unssi

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś välttää

uniwersalny ˌũɲivɛrˈsalnɨ adj
obejmujący całość yleis-

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych yliopisto

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik ununbium

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor ununheksium

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og); ununoktium

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc); ununpentium

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tennessine (symbol Ts); ununseptium

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh; ununtrium

uosobienie ˌu<sup>w</sup>ɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
personifikacja, przypisanie cech ludzkich przedmiotowi, zwierzęciu itp. henkilöitymä

upadek uˈpadɛk n
spadnięcie tuho

uparty uˈpartɨ adj
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś itsepäinen

upał ˈupaw n
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur; helle

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
załatwić dwie sprawy jednocześnie tappaa kaksi kärpästä yhdellä iskulla

upokorzenie n
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu nöyryytys

upośledzenie ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności vamma

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś ennakkoluulo

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania kohtelias

uprząż n
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś valjaat

uran ˈurãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92; uraani

uran zubożony n
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie; köyhdytetty uraani

uraz ˈuras n
uszkodzenie ciała ruumiinvamma

urdu ˈurdu n
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie; urdu

urlop ˈurlɔp n
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi; vapaa

urna ˈurna n
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji; uurna

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący ihastuttava

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić lisääntyminen

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
rocznica dnia narodzin syntymäpäivä

urok ˈurɔk n
(książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie lumo

urolog uˈrɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego urologi

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego; urologia virtsaelintautioppi

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności laite
sprawienie, że coś zostało urządzone, uporządkowane lub zorganizowane laite

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
osoba pracujący w urzędzie viranhaltija

usilny adj
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku harras

uskok ˈuskɔk n
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie; siirros

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
dawać uspokojenie tyynnyttää

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
wyjaśniać motywy działania perustella

usta ˈusta n
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek; suu

ustawodawczy adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw lakiasäätävä

ustnik ˈustʲɲik n
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia suukappale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; suukappale
część aparatu służącego nurkowi do oddychania suukappale

ustny ˈustnɨ adj
dotyczący ust, związany z ustami oraalinen
wyrażony, przekazany za pomocą ust oraalinen

usunięcie ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: usunąć poistaminen

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp. poistaa

uszatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Asio otus, gatunek średniej wielkości sowy; sarvipöllö

usługa uˈswuɡa n
okazana pomoc palvelu
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi palvelu

utalentowany adj
(książkowy) obdarzony talentem lahjakas

utopia uˈtɔpʲja n
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego Utopia utopia

utykać v
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych nilkuttaa

uwaga uˈvaɡa n
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą huomio tarkkaavaisuus

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym varoa

uwertura ˌuvɛrˈtura n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu alkusoitto

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
otaczać kogoś miłością [[pitää]] [[kovasti]]

uwzględniać v
brać pod uwagę ottaa huomioon

uzależnienie seksualne n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) uzależnienie od seksu; seksiriippuvuus

uzasadnienie ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie perusteet

uzbrojony adj
posiadający broń przy sobie aseistautunut

uzdrowiciel n
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił parantaja

uzurpować ˌuzurˈpɔvaʨ̑ v
bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać kaapata

ułamek uˈwãmɛk n
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem) murtoluku

ułan ˈuwãn n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej ulaani

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii; hymy

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy hymyillä

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania käytetty

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś käyttää

używka uˈʒɨfka n
produkt spożywczy, zwykle nie mający wartości odżywczej, działający pobudzająco na organizm ludzki nautintoaine

vibrato vʲiˈbratɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu; vibrato

w f v vu preposition
…wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.) -ssa

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
ogólnie, w sumie, podsumowując ylipäätäänsä

w przybliżeniu
blisko, ale niedokładnie tak arviolta suunnilleen

w zamian adv
dając albo otrzymując coś za coś vastineeksi

wacha ˈva.xa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych raitamakrilli

wachlarz ˈvaxlaʃ n
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto viuhka

wada ˈvada n
ujemna cecha charakteru epäkohta

waga ˈvaɡa n
urządzenie do pomiaru masy; vaaka

wagon ˈvaɡɔ̃n n
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów; vaunu

wagon sypialny n
(kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla sypialni makuuvaunu

wahadło n
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała heiluri

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków; loma

walc valʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4; valssi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1); valssi

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
toczyć walkę, uczestniczyć w walce taistella

walec ˈvalɛʦ̑ n
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem; lieriö
przedmiot o kształcie walca (1.2) lieriö

walentynka ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka n
anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji [[ystävänpäiväkortti
osoba obdarowana z okazji walentynek [[ystävänpäiväkortti

walet ˈvalɛt n
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach); jätkä

walizka vaˈlʲiska n
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem; matkalaukku

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka runkata vetää käteen

walka ˈvalka n
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego kamppailu
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu taistelu
zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś taistelu

waloński adj
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów valloni

waloński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński; valloni

waltornia valˈtɔrʲɲa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany; käyrätorvi

waluta vaˈluta n
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa; valuutta

wampir ˈvãmpʲir n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; vampyyri verenimijä

wanad ˈvãnat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23; vanadiini

wandal ˈvãndal n
osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki vandaali

wandalizm vãnˈdalʲism̥ n
akt bezmyślnego zniszczenia vandalismi

wanilina n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie vanilliini

wanna ˈvãnːa n
duże naczynie do kąpieli kylpyamme

wanta ˈvãnta n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu; vantti

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia; kalkkikivi

wapń vapʲɲ̊ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20; kalsium

waran ˈvarãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki varaani

warcaby n
gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; tammi

warczeć v
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku murista

warga ˈvarɡa n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta; huuli

wargowy adj
(anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust huuli

wariancja varʲˈjãnʦ̑ʲja n
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego; varianssi

wariant ˈvarʲjãnt n
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja variant-muuttuja

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów letti
coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1) letti

warkoczyk varˈkɔʧ̑ɨk n
(zdrobniale) od: warkocz letti

warstwa ˈvarstfa n
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn kerros
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych; kerros
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię; kerros

warszawa varˈʃava n
(motoryzacja) polski samochód marki Warszawa; Varsova

warsztat ˈvarʃtat n
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi verstas
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej verstas

wartościowy ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
o wysokiej wartości materialnej arvokas
o dobrej jakości, na wysokim poziomie arvokas

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego arvo
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa arvo
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny arvo
zwykle lm zasada moralna, przekonanie arvo

waruga vaˈruɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Scopus umbretta, duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy; vasarapäähaikara

warunek vaˈrũnɛk n
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe edellytys

warzywo vaˈʒɨvɔ n
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm vihannes

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
przygotowywać piwo panna

warzęcha n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Platalea; kapustahaikara

wasabi n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) chrzan japoński, Eutrema japonica (Miq.) Koidz., roślina z rodziny kapustowatych; wasabi

wasal ˈvasal n
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony; vasalli

wat vat n
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy; watti

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
(kulinaria) jadalny wyrób z cukru przypominający watę; hattara

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych; laakeri

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów); vasektomia

wazelina n
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice; vaseliini

wazon ˈvazɔ̃n n
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów maljakko

wałach ˈvawax n
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie; ruuna valakka

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
(kulinaria) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy; kaulin

ważka ˈvaʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny owad o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach; sudenkorento

ważny ˈvaʒnɨ adj
mający duże znaczenie tärkeä

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
mieć jakiś ciężar, masę painaa

wbrew vbrɛf preposition
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś huolimatta

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
taki, który jest u swojego początku varhainen

wcześniactwo fʧ̑ɛɕˈɲaʦ̑tfɔ n
(medycyna, medyczny) urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży ennenaikainen synnytys

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
podczas początkowego etapu trwania czegoś aikaisin
rano, w pierwszych godzinach po świcie [[hyvä

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
w dniu poprzedzającym dzisiejszy eilinen eilispäivä eilen

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj n
dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego eilen

wdech n
(fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego sisäänhengitys

wdowa ˈvdɔva n
kobieta, której ostatni mąż nie żyje; leski

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje leski

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc [[hengittää]] [[sisään]]

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa kiitollisuus

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pełen wdzięczności kiitollinen

wdzięk vʲʥ̑ɛ̃ŋk n
sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem komeus

weber n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej; weber

webinar n
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet; webinaari

wedyjski vɛˈdɨjsʲci adj
dotyczący wedyzmu vedalainen

według ˈvɛdwuk preposition
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem mukaan
…wyrażający autora czegoś mukaan

weekend n
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia viikonloppu

weganin vɛˈɡãɲĩn n
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, nie jedzący jakichkolwiek pokarmów pochodzenia zwierzęcego ze względów etycznych vegaani

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach); veganismi

wegański vɛˈɡãj̃sʲci adj
(kulinaria) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) vegaaninen
związany z weganizmem, dotyczący weganizmu vegaaninen

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych; kasvissyönti vegetarismi

wehikuł czasu vɛˈçikuw ˈʧ̑asu n
fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie; aikakone

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć sisäänkäynti
czynność pojawienia się sisäänkäynti
czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca sisäänkäynti
pojawienie się sisäänkäynti

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi; veksillologia lipputiede

wena ˈvɛ̃na n
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia haltioituminen innoitus

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji venetsia

wenerologia ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową; venerologia

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków venezuelalainen

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.; puhallin

werbel ˈvɛrbɛl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku; pikkurumpu

wermut n
(kulinaria) wino korzenno-ziołowe; vermutti

wers vɛrs n
podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu rivi

wersja ˈvɛrsʲja n
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś versio

wesele vɛˈsɛlɛ n
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie häät

wesołe miasteczko vɛˈsɔwɛ mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
karuzele, strzelnice i inne podobne atrakcje zebrane w jednym miejscu; huvipuisto

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny iloinen

westchnienie n
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji henkäisy huokaus hengenveto

western ˈwɛstɛrn n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie; länkkäri

wesz vɛʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach; täi

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
lekarz leczący zwierzęta; eläinlääkäri

weto ˈvɛtɔ n
protest lub sprzeciw wobec czegoś; veto

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku sisäinen

wezuwian vɛˈzuvʲjãn n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów; vesuvianiitti

wezyr ˈvɛzɨr n
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów visiiri

wełna ˈvɛwna n
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów villa
tkanina, wyrób z wełny (1.1) villa

whisky n
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią; viski

wiadro ˈvʲjadrɔ n
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich; ämpäri

wiadukt ˈvʲjadukt n
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz); maasilta

wiara ˈvʲjara n
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych usko
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie usko

wiarygodność ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe uskottavuus

wiatr vʲjatr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza; tuuli

wiatraczek vʲjaˈtraʧ̑ɛk n
zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one; väkkärä

wiatrak ˈvʲjatrak n
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr; tuulimylly

wiatrowskaz vʲjaˈtrɔfskas n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru; tuuliviiri

wiatrówka vʲjaˈtrufka n
lekka kurtka chroniąca przed wiatrem tuulitakki

wibracja n
drganie o dużej częstotliwości värähtely värinä

wichura vʲiˈxura n
silny, porywisty wiatr vihuri

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.; kuusama

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia; haarukka

widelec do porcjowania vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa n
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej paistihaarukka

wideo n
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu; video

widmo ˈvʲidmɔ n
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ; kirjo
(matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ; kirjo

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ particle
… wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie näennäisen

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
taki, którego widać näkyvä

widok ˈvʲidɔk n
widziana przestrzeń, krajobraz näkymä näköala

widokówka ˌvʲidɔˈkufka n
karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku; maisemakortti

widz vʲiʦ̑ n
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko katsoja

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
odbierać bodźce wzrokowe nähdä

widły ˈvʲidwɨ n
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu; hanko

wiec n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publiczne zgromadzenie polityczne; mielenosoitus

wieczne pióro n
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki; täytekynä

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem; iankaikkisuus

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
trwający wieczność; dotyczący wieczności ikuinen

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
część doby między zachodem słońca a nocą ilta

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół; polttarit

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
ogół posiadanych wiadomości tiedot tieto

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś tietää

wiedźma ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma n
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami akka
(etnografia, etnograficzny) w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie pozytywne, nobilitujące; akka
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta stara, brzydka, kłótliwa akka

wiejski ˈvʲjɛ̇jsʲci adj
związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi maalais-

wiek vʲjɛk n
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło ikä
sto lat; vuosisata

wiek emerytalny ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ n
rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę; eläkeikä

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami; kameli

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
duża ilość, duża liczba moni

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
bardzo ważny, znaczący suuri
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami suuri
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu suuri
o nadzwyczaj dużych rozmiarach suuri

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
rozmiary czegoś suuruus
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność suuruus
właściwość, którą można zmierzyć suuruus

wielojęzyczność n
cecha tego, co wielojęzyczne monikielisyys

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się wieloma językami monikielinen
napisany w wielu językach monikielinen

wielokrotnie ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ numeral
wiele razy toistuvasti

wielokrotność ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej; monikerta

wielokrążek ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk n
(technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą; taljasto

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑ n
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy monikulttuurisuus

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur monikulttuurinen

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą; monikulmio

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
trwający lub mający wiele lat monivuotinen

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym; polynomi

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia; valas

wielorybnictwo ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ n
polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry; valaanpyynti

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów; monitahokas

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
(spożywczy) (kulinaria) mięso ze świni; sianliha sika

wierność ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś tarkkuus

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły uskollinen
wykazujący się wiernością, lojalnością uskollinen

wiersz vʲjɛrʃ n
utwór poetycki, często rymowany runo

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów; pora
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy pora

wierzba ˈvʲjɛʒba n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych; paju

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
(botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach; itkupaju

wierzyciel vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl n
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze luotonantaja

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację uskoa
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego uskoa
wyznawać religię uskoa

wiesiołek vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk n
(botanika, botaniczny) Oenothera, roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach; helokki

wieszak ˈvʲjɛʃak n
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku; henkari

wieszczek n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych; alppinaakka

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków vietnamilainen vietnam

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci n
język urzędowy Wietnamu; vietnam

wietrzny ˈvʲjɛṭʃnɨ adj
odznaczający się silnymi podmuchami wiatru tuulinen

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie; orava

wieś vʲjɛ̇ɕ n
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta; kylä

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
(potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny juntti
człowiek mieszkający na wsi moukka

wieża ˈvʲjɛʒa n
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; torni
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; torni

wieża Babel ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl n
określenie grupy ludzi mówiącej różnymi językami, niepotrafiącej się porozumieć; Baabelin torni

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu; Eiffel-torni

wieża ciśnień ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ n
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej; vesitorni

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy pilvenpiirtäjä

wihajster vʲiˈxajstɛr n
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie härveli

wiking ˈvʲicĩŋk n
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.; viikinki

wiklina vʲikˈlʲĩna n
młode pędy kilku gatunków wierzb, które po obróbce wykorzystywane są w wikliniarstwie; vitsa

wilczyca vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica wilka naarassusi

wilec ziemniaczany n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych bataatti

wilga ˈvʲilɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae); kuhankeittäjä

wilgotność n
stan wyższego nasycenia czegoś wodą kosteus

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
trochę mokry humidi

wilgoć ˈvʲilɡɔʨ̑ n
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu; kosteus

wilk vʲilk n
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; susi hukka

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz merikarhu

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
(związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego susi lampaan vaatteissa

wilkołak vʲilˈkɔwak n
(folklor) człowiek, który może zmienić się w wilka podczas pełni ihmissusi

willa ˈvʲilːa n
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka; huvila

wina ˈvʲĩna n
czyn niezgodny z normami postępowania syy

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów; hissi

winiarnia n
wytwórnia wina viininvalmistamo

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli; viinitila

winny ˈvʲĩnːɨ adj
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego syyllinen

wino ˈvʲĩnɔ n
(kulinaria) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców; viini

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc winorośli viinirypäle

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści. viiniköynnös

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu; sello

wiorsta n
(metrologia, metrologiczny) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów virsta

wiosna ˈvʲjɔsna n
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato; kevät

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią; airo

wiosłować v
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku soutaa

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych; soutu

wir vʲir n
szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi akanvirta

wirus ˈvʲirus n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej; virus
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych; virus

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; virologia

wirusowy adj
związany z wirusami, dotyczący wirusów virus-

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
być przymocowanym do czegoś od góry riippua
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać riippua
umierać na szubienicy riippua
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią riippua

wist vʲist n
(termin karciany) rodzaj gry w karty; tuppi

witaj w klubie ˈvʲitaj ˈf‿klubʲjɛ idiom
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto ma podobne doświadczenia kerhoon

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego; vitamiini

witać ˈvʲitaʨ̑ v
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś tervehtiä

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka; valkoturska

witraż ˈvʲitraʃ n
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb; lasimaalaus

wiza ˈvʲiza n
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju viisumi

wizja n
obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni ilmestys
widzenie, przywidzenie ilmestys

wizualny adj
dostrzegalny wzrokiem visuaalinen

wizyta vʲiˈzɨta n
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych käynti

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi käyntikortti

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych; jalava
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1) jalava

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
splatać, tworząc węzeł sitoa

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m v
dawać radę finansowo riittää

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem siksi

więcej ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj adv
stopień wyższy od: wiele, dużo enemmän

więdnąć ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑ v
o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać heikentyä

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa enemmistö

więzadło n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy nivelside

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności vankila vankeus

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia vanki

więź n
stan posiadania czegoś wspólnego kiinnityskirja

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych; hapankirsikka
owoce wiśni (1.1) kirsikka

wklęsły adj
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie kovera

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
w niedługim czasie, w najbliższym czasie pian kohta

wkurwiony fkurˈvʲjɔ̃nɨ adj
(wulgarnie, wulgaryzm) odczuwający gniew, duże zdenerwowanie vihainen ärsyyntynyt

wkład fkwat n
to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze) myötävaikutus

wlec vlɛʦ̑ v
ciągnąć po ziemi kiskoa

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu pyyntö

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
córka syna lub córki pojantytär tyttärentytär

wnuk vnuk n
syn córki lub syna lapsenlapsi

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś sisus

woda ˈvɔda n
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O; vesi

woda kolońska ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej, kilkuprocentowy alkoholowy roztwór olejków eterycznych w alkoholu; kölninvesi

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i azotowego rozpuszczająca metale szlachetne; kuningasvesi

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
naturalna woda lecznicza; mineraalivesi kivennäisvesi

woda utleniona ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran; vetyperoksidi

wodewil vɔˈdɛvʲil n
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym; vaudeville

wodniczka n
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, zagrożony wyginięciem niewielki ptak wędrowny, zamieszkujący wschodnią Europę i zachodnią Azję po Ural, w pasie klimatu umiarkowanego; sarakerttunen

wodnik ˈvɔdʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami; luhtakana

wodny ˈvɔdnɨ adj
nawiązujący do wody lub innych cieczy vesi vesi-

wodolot vɔˈdɔlɔt n
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki; kantosiipialus

wodorowęglan n
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu; bikarbonaatti

wodospad vɔˈdɔspat n
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki vesiputous koski

wodowstręt n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok hydrofobia vesikauhu

wodór ˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1; vety

wojewoda ˌvɔjɛˈvɔda n
zwierzchnik administracji na terenie województwa voivodi

wojna ˈvɔjna n
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali; sota

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej; sisällissota

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
związany z wojskiem, dotyczący wojska sotilaallinen

wok vɔk wɔk n
(kulinaria) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich; wokkipannu

wola ˈvɔla n
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem tahto

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego pitää parempana

wolfram ˈvɔlfrãm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; volframi

wolne oprogramowanie ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników; vapaa ohjelmisto

wolnomularz ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ n
członek stowarzyszenia wolnomularskiego vapaamuurari

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu vapaus
niezależność państwowa vapaus
prawo obywatelskie vapaus
pozostawanie poza więzieniem vapaus

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych; sananvapaus

wolny ˈvɔlnɨ adj
mogący postępować zgodnie z własną wolą vapaa
nieobciążony czymś niekorzystnym vapaa
niezajęty przez coś vapaa
niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki naimaton vapaa
odbywający się bez pośpiechu hidas

wolny rynek ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk n
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa); [[vapaa]] [[markkina]]

wolt vɔlt n
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej; voltti

woltomierz vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego; jännitemittari

wombat ˈvɔ̃mbat n
(zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści; vompatti

worek ˈvɔrɛk n
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; säkki

worek treningowy n
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa heittopussi
(sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego heittopussi

wosk vɔsk n
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym; vaha

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków; korvavaha vaikku

woskówka n
(anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków); vahanahka

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy; raavaanliha naudanliha

wpis n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej merkintä

wpływ fpwɨf n
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś vaikutus

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ vaikuttaa

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
mający duży wpływ, autorytet vaikutusvaltainen

wrak vrak n
resztki uszkodzonego statku lub samolotu; hylky

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny; vaikutus

wrażliwy vraʒˈlʲivɨ adj
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji aistiherkkä
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe aistiherkkä

wrestling ˈrɛstlʲĩŋk n
(sport, sportowy) amerykańska odmiana zapasów z elementami popisów; showpaini

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
właściwy istocie żywej od urodzenia synnynnäinen

wrogi ˈvrɔɟi adj
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy vihamielinen

wrona ˈvrɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych; varis varislintu

wrotycz ˈvrɔtɨʧ̑ n
(botanika, botaniczny) Tanacetum, rodzaj roślin należących do rodziny astrowatych; pietaryrtti

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy; värttinä

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); syyskuu

wrzos vʒɔs n
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią; kanerva

wrzód vʒut n
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka; haavauma

wróbel ˈvrubɛl n
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich; varpunen

wróg vruk n
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami vihollinen

wróżka ˈvruʃka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary; keiju keijukainen

wręczać ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny myöntää

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód itä

wschodniosłowiański ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny itäslaavilainen

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich) nousta

wschód fsxut n
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem itä
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy; itä

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje osoittaa

wskazówka fskaˈzufka n
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości; osoitin viisari

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
(informatyka, informatyczny) adres w pamięci osoitin
długi i cienki przedmiot do wskazywania osoitin
(statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości indikaattori

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
cudowny, idealny, doskonały ihmeellinen

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
udzielenie pomocy tuki

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę tukea

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
powrót myślami do przeszłości muisto

wspólnota fspulˈnɔta n
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami kommuuni

wspólny ˈfspulnɨ adj
należący lub używany przez kilka osób yhteinen
charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy yhteinen

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy moderni

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym myötätunto osanotto

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą sääliä

współczynnik n
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego kerroin
jeden z czynników oddziałujących kerroin

współczynnik załamania fspuwˈʧ̑ɨ̃ɲːiɡ ˌzawãˈmãɲa n
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku; taitekerroin

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
ktoś, z kim się wspólnie mieszka huonetoveri

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
wspólne działanie kilku podmiotów yhteistyö

współrzędna n
(matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni koordinaatti

wstrząs fsṭʃɔ̃w̃s n
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; isku
silne, gwałtowne drgnięcie isku

wstyd fstɨt n
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; häpeä
uczucie onieśmielenia, zażenowania häpeä

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
(informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi; värinauha
(sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej; värinauha
ozdobny, wąski pasek tkaniny värinauha

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
robiony na początku (wstępie) alustava

wszechmocny fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ adj
mający nieograniczoną moc, mogący wszystko kaikkivaltias

wszechmogący adj
(książkowy) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko kaikkivaltias

wszechobecny adj
obecny wszędzie, występujący wszędzie [[kaikkialla]] [[läsnä oleva]]

wszechstronny adj
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś kattava

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic kaikki

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby kaikki tiet vievät Roomaan

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
ogół rzeczy i spraw kaikkensa

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
do każdego miejsca kaikkialla
w każdym miejscu kaikkialla

wtorek ˈftɔrɛk n
drugi dzień tygodnia tiistai

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego; pistoke

wujek ˈvujɛk n
brat matki eno

wulkan ˈvulkãn n
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; tulivuori
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) tulivuori

wulwodynia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie; vulvodynia

wy vɨ personalPronoun
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy te

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów; valkaisuaine

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
dokonywać wyboru valita

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach äänestäjä

wyborczy vɨˈbɔrʧ̑ɨ adj
taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami vaali

wybory vɨˈbɔrɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy; vaalit vaali

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić nirso

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej; rannikko

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej räjähdysherkkä

wybór ˈvɨbur n
wybranie jednej z wielu możliwości valinta

wychowanie fizyczne ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ n
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka; liikunta

wycie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyć ulvonta

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych ekskursio

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność; tuulilasinpyyhin
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów; kynnysmatto ovimatto

wyciąg ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk n
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa); traktio

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach; tuolihissi

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego sankariteko

wydanie vɨˈdãɲɛ n
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego painos

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
to, co się stało tapahtuma
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną tapahtuma

wydarzyć się vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko tapahtua

wydma ˈvɨdma n
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr; dyyni

wydra ˈvɨdra n
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści; saukko

wydrzyk n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Stercorarius kihu

wydrzyk ostrosterny n
(ornitologia, ornitologiczny) Stercorarius parasiticus, gatunek ptaka z rodzaju wydrzyków; merikihu

wydział ˈvɨʥ̑aw n
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę tiedekunta

wydziedziczyć ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku tehdä perinnöttömäksi

wydzielina n
(biologia, biologiczny) substancja fizjologiczna produkowana przez komórki gruczołowe erite

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu ulkonäkö

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
mieć dany wygląd näyttää

wygnaniec n
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony maanpakolainen

wyjec ˈvɨjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie; mölyapina

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła poikkeus
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu poikkeus

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
w sposób szczególny, nadzwyczajny poikkeuksellisesti

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem erikoinen erinomainen

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
droga lub otwór, którym się wychodzi uloskäynti ulospääsy

wyka n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych; virna

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia; hammastikku

wykonalność ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać käyttökelpoisuus

wykonawczy ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ adj
związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś liikkeenjohdollinen

wykrywacz kłamstw vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf n
(potocznie, potoczny) wariograf, poligraf valheenpaljastin

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata; huudahdussana interjektio
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !; huutomerkki

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki koulutus

wykusz ˈvɨkuʃ n
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji; erkkeri

wykład ˈvɨkwat n
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat luento

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
uczyć czegoś, prowadzić wykłady luennoida

wykładowca ˌvɨkwaˈdɔfʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni lehtori

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy heittää lapsi pesuveden mukana

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego vaihtaminen

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; dimensio

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego vaihtaa

wymiociny ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ n
to, czym się wymiotuje oksennus

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka oksentaa

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych; utare

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
sposób artykulacji dźwięków mowy ääntäminen ääntämys

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę vuokrata
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę vuokrata

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł keksijä

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
coś, co wynaleziono; keksintö

wynaleźć v
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane keksiä

wynik ˈvɨ̃ɲik n
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu tilanne

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń; mielikuvitus

wypadek vɨˈpadɛk n
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał tapaturma

wypełnienie ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba täyte

wyposażać v
dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania varustaa

wyprzedaż vɨˈpʃɛdaʃ n
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu ale

wypukły vɨˈpukwɨ adj
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś kupera

wyrastać v
rosnąc, utracić pewne cechy, upodobania kasvaa

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
(informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość [[lauseke]] ([[määritelmä]])
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej [[lauseke]] ([[määritelmä]])
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy ilmaus

wyrok ˈvɨrɔk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu dotyczące kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego; tuomio

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś ponnistus

wysoki vɨˈsɔci adj
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy korkea
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy) korkea
mający duży wymiar pionowy korkea pitkä

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
wymiar pionowy czegoś korkeus
odległość od ziemi korkeus

wyspa ˈvɨspa n
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; saari

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
mieszkaniec wyspy saarelainen

wystarczający adj
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom riittävä

wystawa vɨˈstava n
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz näyttely

wystawać vɨˈstavaʨ̑ v
być częściowo widocznym spoza lub z wnętrza czegoś törröttää

występ ˈvɨstɛ̃mp n
to, co wystaje, sterczy poza obręb czegoś kieleke

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
odgrywać rolę (w teatrze, filmie) esiintyä

wysypka n
(medycyna, medyczny) wykwity skórne lub na błonach śluzowych będące objawem jakiejś choroby ekseema

wyszukany adj
mający szczególne cechy, rzadko spotykany hienostunut

wytrawny adj
(kulinaria) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki kuiva

wywiad ˈvɨvʲjat n
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom haastattelu

wyznacznik vɨˈznaʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych; determinantti
to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś determinantti

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
przyznanie się do czegoś tunnustus

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią haaste

wyć vɨʨ̑ v
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć ulvoa

wyłącznik vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie katkaisija

wyścig ˈvɨɕʨ̑ik n
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; kilpa

wyścig w workach ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax n
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku pussijuoksu kenguruhyppely

wyśmiewać v
ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady [[tehdä]] [[naurunalainen

wyświetlacz vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑ n
tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje monitori

wyż n
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery; korkeapaine

wyżeł ˈvɨʒɛw n
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski z charakterystyczną stójką; pointteri

wzajemnie vzaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
jeden drugiego, jeden drugiemu molemminpuolisesti

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony keskinäinen

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny karpiowatych; sorva

wzdręga grecka ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji; kreikansorva

wzdłuż vzdwuʃ preposition
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu pitkin

względność ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
zależność czegoś od różnych czynników suhteellisuus

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim; talamus

wzmianka ˈvzmʲjãnka n
krótka informacja o czymś, napomknięcie maininta

wzniosły adj
odznaczający się szlachetnością dążeń ylevä

wzrost vzrɔst n
zwiększanie się jakiejś wartości kasvu

wzór vzur n
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego kaava

wódka ˈvutka n
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników; viina vodka

wójcik zielony n
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochiloides, gatunek ptaka z rodzaju świstunek; idänuunilintu

wózek ˈvuzɛk n
mały pojazd kołowy; ostoskärry

wózek dziecięcy n
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka; lastenvaunut

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd. pyörätuoli

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie; ostoskärryt

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy; haarukkatrukki

wół vuw n
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego; härkä

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
badać zapach nozdrzami haistaa

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
mający niewielką szerokość kapea

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); säie
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ kude
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję; juoni

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość epäillä

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś epäilys epäily

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt; maksa

wątrobianka ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka n
(kulinaria) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana maksamakkara

wątły adj
słabego zdrowia hauras
zagrożony zniszczeniem hauras
słabej budowy mitätön

wąż vɔ̃w̃ʃ n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele; käärme

wędka ˈvɛ̃ntka n
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka; onkivapa

wędkarstwo vɛ̃ntˈkarstfɔ n
rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę; onginta

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
osoba łowiąca ryby na wędkę onkija

wędrowiec n
ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo vaeltaja

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce kuljeskeleva

wędzony adj
(kulinaria) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia savustettu

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6; hiili
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy; hiili kivihiili

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; ruskohiili
opał z węgla (1.1) ruskohiili

węgiel drzewny n
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi puuhiili

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; kivihiili
opał z węgla (1.1) kivihiili

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów unkarilainen unkari

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci n
ugrofiński język używany przez Węgrów; unkari

węgierskojęzyczny vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
posługujący się językiem węgierskim unkarinkielinen
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim unkarinkielinen
udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim unkarinkielinen

węglan ˈvɛ̃ŋɡlãn n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego; karbonaatti

węglan litu ˈvɛ̃ŋɡlãn ˈlʲitu n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól litowa kwasu węglowego, bezwonny, krystaliczny, biały proszek, stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych i jako lek przeciwdepresyjny; litiumkarbonaatti

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem hiilimies

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu; hiilihydraatti

węglowodór n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru hiilivety

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny węgorzowatych; ankerias

węszyć v
szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem haistaa

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; solmu
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; solmu

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem Gordionin solmu

wężówka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhingidae; käärmekaula

władca ˈvwatʦ̑a n
osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika hallitsija

władza ˈvwaʣ̑a n
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą valta

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej omaisuus
rzecz posiadana przez kogoś omaisuus
właściwość, cecha omaisuus

własny ˈvwasnɨ adj
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu oma

właz vwas n
otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach kulkuaukko

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność omistaja

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi oikeastaan

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki kelpo

włochatka vwɔˈxatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi; helmipöllö

włos vwɔs n
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków; hius karva

włoski ˈvwɔsʲci adj
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch italialainen italia
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii italialainen italia

włoski ˈvwɔsʲci n
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech; italia italialainen

włosy ˈvwɔsɨ n
owłosienie głowy ludzkiej tukka

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej keihäs

włókno ˈvwuknɔ n
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój; kuitu

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej kytkeä

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka; vesikauhu raivotauti

wściekły ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ adj
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony raivoisa

wślizg fʲɕlʲisk n
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki liukutaklaus

yeti ˈjɛtʲi n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach; jeti

z s z zet preposition
…opisujący związek kanssa
…wskazujący zawartość kanssa

z całego serca s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a adv
całym sobą, całkowicie, angażując wszystkie swoje uczucia täysin rinnoin

z pewnością adv
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie varmasti

z poważaniem ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m idiom
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie kunnioittavasti

z powodu s‿pɔˈvɔdu
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności vuoksi

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem takaisin

z tyłu adv
od przeciwnej strony niż przód taakse

za za preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem takana

za darmo adv
bezpłatnie, gratis ilman

za kratkami ˌza‿kratˈkãmʲi idiom
(potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie [[kalterien]] [[takana]]

zabawa zaˈbava n
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia peli

zabawka zaˈbafka n
rzecz służąca do zabawy; lelu leikkikalu

zabawny zaˈbavnɨ adj
o wesołym usposobieniu hassu
wywołujący rozbawienie, śmiech hassu

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś kieltää

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy häiriö

zabójca zaˈbujʦ̑a n
ktoś, kto zabił lub zabija tappaja

zabójstwo honorowe n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny; kunniamurha

zachmurzenie ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ n
(meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury; pilvisyys

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód läntinen

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą laskea

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
stać się chorym, popaść w chorobę sairastua

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje; käytös

zachwyt ˈzaxfɨt n
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem hämmästys

zachód ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy; länsi
chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem auringonlasku
trud, wysiłek, starania vaiva

zachód księżyca n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko chowania się księżyca za horyzont kuun lasku

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
zjawisko chowania się słońca za horyzont auringonlasku

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
pragnący więcej niż potrzebuje ahkera

zacier n
(spożywczy) fermentująca mieszanina na wódkę mäski

zaczepiać v
zatrzymywać kogoś, podejmując relację tiukata

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
przystępować do wykonywania jakiejś czynności alkaa aloittaa
mieć swój początek alkaa

zadanie zaˈdãɲɛ n
coś, co należy wykonać tehtävä

zadawać zaˈdavaʨ̑ v
nakazywać komuś coś robić antaa tehtäväksi

zadowalający adj
wystarczająco dobry tyydyttävä riittävä

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny tyytyväinen

zagadka zaˈɡatka n
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni; arvoitus

zaganiacz zaˈɡãɲaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais icterina, drobny ptak śpiewający; kultarinta

zaganiacz szczebiotliwy zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Hippolais polyglotta) gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową; taiturikultarinta

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa ulkomaa

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
coś, co jest niebezpieczne uhka

zagrożony adj
taki, któremu coś grozi uhanalainen

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu; pronomini asemo

zaimek dzierżawczy zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ n
(gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy ossessiivipronominit

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą kiinnostus

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ adj
taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa kiinnostunut

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ n
osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa kiinnostunut

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
użytkować pomieszczenie varata

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; jänis

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: zając jäniksenpoika
mały lub młody zając jäniksenpoika

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność kiireinen

zakaz ˈzakas n
zabronienie czegoś komuś kielto

zakazany owoc ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami kielletty hedelmä

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu infektio

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie rakastunut

zakochiwać się v
zaczynać odczuwać do kogoś miłość rakastua

zakon ˈzakɔ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł; lahko

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego nunna

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego; munkki

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych; sakaristo sakasti

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg mutka

zakupoholik n
osoba uzależniona od robienia zakupów himoshoppailija

zakupy zaˈkupɨ n
czynność kupowania ostos

zakład ˈzakwat n
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność veto

zakładka zaˈkwatka n
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej kirjanmerkki
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie kirjanmerkki

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści; panttivanki

zakłócenie ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś hajaannus

zalać v
lejąc, przykryć coś płynem hukuttaa

zaleta zaˈlɛta n
dodatnia cecha charakteru etu

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
być uwarunkowanym riippua

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym riippuvuus

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności ennakko

zamach ˈzãmax n
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie attentaatti

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły; vallankaappaus

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały jähmettyä

zamek ˈzãmɛk n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny; linna
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady; lukko

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny; vetoketju

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio asemasta

zamiast ˈzãmʲjast preposition
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio asemasta

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
planować coś, mieć intencję coś zrobić aikoa

zamieć ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr; lumimyrsky tuisku

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
bez dostępu, odizolowany kiinni

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno sulkea

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
dysponujący dużym majątkiem varakas

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych pakastin

zamsz zãmʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej); mokka

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś tilaus

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp. tilata

zanieczyszczenie ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
stan bycia zanieczyszczonym saaste

zaokrąglać v
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych pyöristyä

zaopatrzenie ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ n
dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy hankinta

zapach ˈzapax n
węchowe wrażenie zmysłowe; haju tuoksu

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie; tulehdus

zapalenie okrężnicy n
(medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy paksunsuolen tulehdus koliitti

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli; keuhkokatarri

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt; keuhkokuume pneumonia

zapalenie spojówek n
(medycyna, medyczny) choroba oczu; sidekalvontulehdus

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
wzniecić ogień sytyttää

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia; sytytin tupakansytytin

zaparcie n
(medycyna, medyczny) utrudniona lub nieczęsta defekacja; ummetus

zapał ˈzapaw n
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania into

zapałka zaˈpawka n
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę; tulitikku

zapaść ˈzapaɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi kollapsi

zapiekanka ˌzapʲjɛˈkãnka n
(kulinaria) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników; laatikko

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. napittaa

zapis nutowy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym nuottiviivasto

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci kirjata

zaplecze n
pomieszczenie pomocnicze huoltotilat

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś) ehkäistä

zapominalski adj
taki, który ma skłonność do łatwego/szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie huonomuistinen muistamaton

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą) unohtaa
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś unohtaa

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego; lainasana

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny kutsua
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś kutsua

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia kutsu

zapłata zaˈpwata n
należność za coś korvaus

zapłodnienie n
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem hedelmöitys

zapłon n
(fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający (1.1) syttyminen

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę ansaita

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych; zarathustralaisuus

zaraźliwy adj
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami tarttuva

zarodek zaˈrɔdɛk n
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty sikiö

zarost ˈzarɔst n
owłosienie w dolnej części twarzy [[kasvojen]] [[karvoitus]]

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
mający wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę itserakas

zarzut ˈzaʒut n
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania moite

zarządzanie n
sprawowanie nad czymś zarządu hallinto

zaręczyny n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie; kihlaus

zasada zaˈsada n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej; emäs
reguła rządząca czymś periaate

zasadzka zaˈsaʦ̑ka n
pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy väijytys

zasiek ˈzaɕɛk n
(wojskowość, wojskowy) zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne murros

zasilacz zaˈɕilaʧ̑ n
urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia teholähde

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu kantama

zaskakiwać v
sprawiać niespodziankę yllättää

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki; rantakäärme

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas nukkua pommiin

zastawka n
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu läppä

zastrzyk ˈzasṭʃɨk n
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły injektio

zaszczyt ˈzaʃʧ̑ɨt n
coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie kunnia

zasób ˈzasup n
posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności resurssi
(informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp resurssi

zasłona zaˈswɔ̃na n
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia; verho

zasługa zaˈswuɡa n
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania hyvä työ

zatoka zaˈtɔka n
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd; lahti

zator n
(medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep veritulppa

zatrucie n
stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu myrkytys

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
przeświadczenie, że można komuś ufać luottamus

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku huomata
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś huomata

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
to, co się w czymś znajduje sisältö
ilość jakiegoś składnika w czymś sisältö

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego; sydäninfarkti

zawias n
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien sarana

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się sisältää

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach; aselepo

zawietrzna zaˈvʲjɛṭʃna n
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta przeciwna do tej, na którą wieje wiatr suojanpuoli

zawietrzny zaˈvʲjɛṭʃnɨ adj
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr suojanpuoleinen

zawilec zaˈvʲilɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; vuokko

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści kateellinen

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi; huimaus

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy aina

zawód ˈzavut n
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze ammatti

zawór ˈzavur n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów; venttiili

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych, varoventtiili

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność kateellinen
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku mustasukkainen

zazdrościć v
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny kadehtia

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna mustasukkaisuus
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona kateus

zazdrość o członek n
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego; peniskateus

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
w większości przypadków tavallinen

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień; pimennys

założyciel n
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek perustaja

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
plik dołączony do wiadomości e-mail liite

zaświaty zaˈɕfʲjatɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli manala

zbawić v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uchronić przed potępieniem wiecznym pelastaa
wyciągnąć kogoś z opresji, uratować pelastaa

zbieg zbʲjɛk n
miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych) yhtymäkohta

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie yhteensattuma

zbieżność n
schodzenie się w jednym punkcie suppeneminen

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów säiliö

zbiór zbʲjur n
(matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; joukko
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś kokoelma

zboczeniec zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
(potocznie, potoczny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych perverssi

zboże ˈzbɔʒɛ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna vilja

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo; rikos

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów; sotarikos

zbrodniarz n
człowiek popełniający zbrodnię rikollinen

zbroja ˈzbrɔja n
okrycie ochronne wojownika, zabezpieczające przed ciosami haarniska

zbyt zbɨt adv
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie liian

zdalny ˈzdalnɨ adj
(technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość etä-

zdanie ˈzdãɲɛ n
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika) lause virke

zdanie podrzędne ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ n
(gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne sivulause

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji; tapahtuma
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu; tapahtuma
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się tapahtuma

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podjąć decyzję päättää

zderzacz n
urządzenie, które ma za zadanie coś zderzać törmäytin

zderzak ˈzdɛʒak n
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą; pehmike

zdesperowany ˌzdɛspɛrɔˈvãnɨ adj
taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją epätoivoinen

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności kyky
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś kyky

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
będący w stanie wykonać określoną czynność kyvykäs

zdrada ˈzdrada n
działanie na szkodę narodu lub kraju petos

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku pettää

zdrajca ˈzdrajʦ̑a n
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. kavaltaja

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu; deminutiivi diminutiivi

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby) terveys

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
dobry dla zdrowia terve
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze terve terveellinen hyvinvoipa

zebra ˈzɛbra n
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści; seepra

zefir ˈzɛfʲir n
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) łagodny i ciepły wiatr tuulenhenkäys leuto länsituuli

zegar ˈzɛɡar n
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu; kello

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca aurinkokello

zegarek zɛˈɡarɛk n
niewielkich rozmiarów zegar kello rannekello

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków; kelloseppä

zemsta ˈzɛ̃msta n
odwet za krzywdy kosto

zenit ˈzɛ̃ɲit n
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie; zeniitti

zero ˈzɛrɔ n
liczba 0; nolla

zerowy zɛˈrɔvɨ adj
identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy nollas

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś erota

zespół ˈzɛspuw n
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu; oireyhtymä
grupa muzyków występująca razem na scenie yhtye
grupa osób realizująca wspólny cel; ryhmä

zespół Downa n
(medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21; Downin oireyhtymä

zespół Guillaina-Barrégo n
(medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii; Guillain-Barrén oireyhtymä

zespół Sjögrena n
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek; Sjögrenin oireyhtymä Sjögrenin syndrooma

zespół kanału nadgarstka ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka n
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka rannekanavaoireyhtymä

zespół lęku uogólnionego n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towazyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem; yleistynyt ahdistuneisuushäiriö

zespół napięcia przedmiesiączkowego ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ n
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia; kuukautisia edeltävä oireyhtymä premenstruaalisyndrooma

zespół policystycznych jajników n
(medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym; munasarjojen monirakkulaoireyhtymä

zestaw ˈzɛstaf n
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów lajitelma

zeszyt ˈzɛʃɨt n
(szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania; vihko

zet zɛt n
nazwa litery z, trzydziestej litery polskiego alfabetu tseta

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz ulko-

zez zɛs n
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie; karsastus

zeznanie zɛˈznãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami todistajanlausunto

zgaga ˈzɡaɡa n
uczucie pieczenia w przełyku närästys

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne määräystenmukaisuus

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo kokous

zgrubienie zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym; augmentatiivi

zguba ˈzɡuba n
rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć hävikki

zgubny ˈzɡubnɨ adj
prowadzący do zguby tappava

ziarno ˈʑarnɔ n
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; jyvä

zielarstwo ʑɛˈlarstfɔ n
dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych; herbalismi kasvilääkintä

ziele angielskie n
(kulinaria) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa; maustepippuri

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
kolor zielony vihreä

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
(kulinaria) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania vihreä tee

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
(książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy vihreäsilmäinen

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody vihreä
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały vihreä
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; vihreä kokematon

zielony ludzik n
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze pieni vihreä mies pieni vihreä ukkeli

zielsko n
(potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin varvikko

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
gleba maa
grunt, podłoże (także w budynku) maa
kraina geograficzna maa maapallo

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z gatunku psianka ziemniak, o jadalnych bulwach; peruna
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1) peruna

ziemnokraska n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Brachypteraciidae; marhi

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia haukotella

ziewnięcie ʑɛvʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: ziewnąć haukotus

zika n
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie; zikavirus

zima ˈʑĩ.ma n
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku; talvi

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku; kylmä sota

zimno ˈʑĩmnɔ n
niska temperatura kylmä

zimny ˈʑĩmnɨ adj
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna kylmä

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa nurkując; kuningaskalastaja

zimować v
spędzać zimę w określonym miejscu talvehtia

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie talvinen

zioło ˈʑɔwɔ n
(potocznie, potoczny) marihuana ruoho

ziołosiek n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Phytotoma silpoja

zięba ˈʑɛ̃mba n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs; peippo

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
mąż córki vävy

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie; liukumäki

zlew zlɛf n
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową tiskiallas

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych ryppy
załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu kurttu

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi huoli

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie; ylösnousemus

zmiana ˈzmʲjãna n
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną muutos

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości vaihtaa

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
(matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości; muuttuja

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka) muuttuva
ulegający zmianom muuttuva

zmierzch zmʲjɛʃx n
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się; hämärä

zmrocznik gładysz n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych; horsmakiitäjä

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś pakottaa

zmysł zmɨsw̥ n
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju; aisti

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci; kynsilakanpoistoaine

zmywarka zmɨˈvarka n
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń; astianpesukone tiskikone

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem väsymys

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek väsynyt uupunut

znachor ˈznaxɔr n
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów puoskari

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) mały, papierowy prostokąt przyklejany do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki); postimerkki

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje merkitys

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
dużo, w dużym stopniu, bardzo huomattavasti

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
mieć znaczenie, sens tarkoittaa

znajda n
dziecko, które zostało znalezione löytölapsi

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś löytää
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś löytää
zdobywać to, czego się szuka löytää

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia) tuttu

znak znak n
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie merkki
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji merkki

znak drogowy ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ n
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg; liikennemerkki

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji; vesileima

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego; kysymysmerkki

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie löytö

znać znaʨ̑ modal
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym tuntea

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych; tulipäähippiäinen

znieczulać v
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu nukuttaa

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ adj
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy epämiehekäs

zniszczenie zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone tuho

znowu ˈznɔvu adv
jeszcze raz, ponownie, na nowo jälleen

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś tylsistynyt

znęcać się ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ v
robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować kiusata

zodiakalny ˌzɔdʲjaˈkalnɨ adj
(przymiotnik) od zodiak eläinrata-

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych; zoisiitti

zoo ˈzɔː n
ogród zoologiczny eläintarha

zoofilia ˌzɔːˈfʲilʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami zoofilia

zoofobia ˌzɔːˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami; zoofobia

zoogeografia ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej eläinmaantiede

zoolatria ˌzɔːˈlatrʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm; eläintenpalvonta zoolatria

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach; eläintiede zoologia

zooplankton ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu; eläinplankton

zorza ˈzɔʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie aamurusko

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych; revontulet

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca jäädä
być pozostałością po czymś, czego już nie ma jäädä

zośka ˈzɔɕka n
gra polegająca na podbijaniu zośki (1.1) nogą tak, aby nie upadła lub trafianiu nią do określonego celu footbag
mała piłeczka wypełniona piaskiem lub pęczek nici, kawałków włóczki czy szmatek tworzący coś na kształt pomponu i obciążony ołowiem footbag

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia ymmärrettävä

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek; nitoja

zszywka ˈsʃɨfka n
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza nitomanasta

zupa ˈzupa n
(kulinaria) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu; keitto

zurwanizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu zurvalaisuus

zwiadowca n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie; tiedustelija

zwieracz ˈzvʲjɛraʧ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów; sulkijalihas

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej; eläin elukka

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa; kotieläin

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
stowarzyszenie, sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów; yhdiste

związek chemiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
(chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów; kemiallinen yhdiste

związek frazeologiczny ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ n
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie; idiomi

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych; ammattiliitto

zworka ˈzvɔrka n
(zdrobniale) od: zwora jumpperi

zwrot zvrɔt n
oddanie komuś czegoś asiakaspalautus
spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów) korvaus

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut); kääntöpiiri

zwrotny adj
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega refleksiivinen

zwycięski adj
związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa voittoisa voitokas voitollinen

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji voitto

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
ten, który zwyciężył, wygrał voittaja

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę tapa
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby tapa

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
niewyróżniający się niczym tavallinen

zwój zvuj n
coś zwiniętego w kłębek, rulon kela

zwłoki ˈzvwɔci n
ciało martwego człowieka; ruumis

zygota n
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia; tsygootti

zygzak ˈzɨɡzak n
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z” siksakki

zysk zɨsk n
(ekonomia, ekonomiczny) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży voitto

ząb zɔ̃mp n
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; hammas
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu hammas

ząb mleczny n
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka) maitohammas

ząbek czosnku ˈzɔ̃mbɛk ˈʧ̑ɔsn̥ku n
jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku valkosipulinkynsi

zębowa wróżka zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka n
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby; hammaskeiju

zęza ˈzɛ̃w̃za n
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najniższa wewnętrzna część kadłuba statku; pilssi

złamać ˈzwãmaʨ̑ v
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części katkaista

złe oko n
(związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok; paha silmä

zło zwɔ n
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; paha

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
osoba, która kradnie varas

złota rybka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus; kultakala

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) kultaseppä

złoto ˈzwɔtɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; kulta
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet kulta
(sport, sportowy) złoty medal kulta

złoty ˈzwɔtɨ adj
mający kolor i połysk złota kultainen

złoty środek ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk idiom
(przenośnie, przenośnia) kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska kultainen keskitie

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
będący oznaką czegoś złego paha
mający wrogie zamiary ilkeä

złościć v
doprowadzać do złości saada

złośliwe oprogramowanie n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym; haittaohjelma

złośliwość zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest złośliwy ilkeys

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość ilkeä
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu pahanlaatuinen

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów; yhdyssana
(rzeczownik odczasownikowy) od: złożyć yhdyssana
coś powstałe w wyniku składania różnych części yhdyssana

złożoność n
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów monimutkaisuus mutkikkuus

zły zwɨ adj
kiepski, nieznający się huono paha
niegrzeczny, nieposłuszny huono paha
niekorzystny huono paha
niesmaczny huono paha
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany huono paha
o zdrowiu, zmysłach słaby huono paha
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) huono paha

złącze ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
miejsce połączenia, złączenia, kontaktu liitos

ósemka uˈsɛ̃mka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty; kahdeksasosanuotti
nazwa cyfry 8 kahdeksikko

ósemkowy adj
związany z liczbą osiem, dotyczący liczby osiem oktaalinen

ćma ʨ̑ma n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny; yöperhonen

ćwiartka n
jedna z czterech równych części czego neljännestunti

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka harjoitus

ćwiczenie czyni mistrza ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa proverb
im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy harjoitus tekee mestarin

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
(szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności harjoitella

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
jedna czwarta, 25% neljännestunti

ćwierćfinał ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw n
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału quartierfinal

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty; neljäsosanuotti

Łaba ˈwaba pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech i w Czechach; Elbe

Łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy; Joutsen

Ładoga pn
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga; Laatokka

Łazarz ˈwazaʃ pn
(biblijny) postać biblijna Lasarus
imię męskie; Lasarus

Łotwa ˈwɔtfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Latvia

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy latvialainen

Łucja ˈwuʦ̑ʲja pn
imię żeńskie; Lucia

Ługańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego; Lugansk

Ługańska Republika Ludowa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy; [[Luhanskin]] [[kansantasavalta]]

Łukasz ˈwukaʃ pn
imię męskie; Luukas

Łódź wuʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Łódź

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności joutsenlaulu

łabędziątko ˌwabɛ̃ɲˈʥ̑ɔ̃ntkɔ n
(zdrobniale) (zoologia, zoologiczny) łabędzię joutsenenpoikanen

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi; joutsen

łabędź czarny n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu; mustajoutsen

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek łabędzia o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem; laulujoutsen

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; kyhmyjoutsen

łacina waˈʨ̑ĩna n
język starożytnych Rzymian; latina

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego latinalainen

ładnie ˈwadʲɲɛ adv
w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry sievästi

ładny ˈwadnɨ adj
odznaczający się urodą sievä

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym lievittää

łamać ˈwãmaʨ̑ v
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając murtaa

łania ˈwãɲa n
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela saksanhirvi

łapa ˈwapa n
noga zwierzęcia niemającego kopyt käpälä

łapówka waˈpufka n
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści lahjus

łasica waˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe; lumikko

łasić się ˈwaɕiʨ̑‿ɕɛ v
o zwierzętach: ocierać się pieszczotliwie [[heiluttaa]] [[häntää]]

łaska ˈwaska n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą armo

łaskotać v
lekko podrażniać wrażliwe na dotyk miejsca kutittaa

łatwowierny adj
taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji sinisilmäinen

ława przysięgłych n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych jury

ławka ˈwafka n
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób; penkki

łazienka waˈʑɛ̃nka n
pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem; kylpyhuone

łazik ˈwaʑik n
(astronomia, astronomiczny) pojazd kosmiczny badający powierzchnię obcej planety; kulkija

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
(technologia, technika, techniczny) element mechaniczny, składający się z identycznych ogniw; ketju

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego; ravintoketju

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków; häpykieli klitoris

łochynia wɔˈxɨ̃ɲa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku borówka bagienna juolukka

łodyga wɔˈdɨɡa n
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej; varsi

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem kyynärpää

łom n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.; sorkkarauta

łono ˈwɔ̃nɔ n
wnętrze brzucha kobiety w ciąży kehto

łopata wɔˈpata n
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; lapio

łopatka wɔˈpatka n
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem; lapaluu

łososiowy ˌwɔsɔˈɕɔvɨ adj
(książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia lohenpunainen

łosoś ˈwɔsɔɕ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; lohi lohikala

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Łotwy lub Łotyszów latvialainen latvia

łotewski wɔˈtɛfsʲci n
język urzędowy Łotwy; latvia

łozówka wɔˈzufka n
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków; luhtakerttunen

łoś wɔɕ n
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu; hirvi

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł kuolinvuode

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem; istukka
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy; laakeri

łubin n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) lupiini

łucznictwo wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy jousiammuntaa

ług wuk n
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) wodny roztwór silnej zasady nieorganicznej; lipeä

łuk wuk n
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); kaari
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej; kaari
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami; kaari
każdy kształt przypominający łuk (1.1) kaari
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce (cięciwy) i nadanie tak strzale energii; jousi kaari

łupek ˈwupɛk n
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość; saviliuske

łupież ˈwupʲjɛʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka; hilse

łuska ˈwuska n
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki hylsy
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt hilse

łuskowiec n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny ziarnojadów, Pinicola enucleator, taviokuurna

łuszczyca wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a n
przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów; hilsetystauti

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
język słowiański, którym mówi się na Łużycach; sorbi

łydka ˈwɨtka n
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą; pohje

łyska ˈwɨska n
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole; nokikana

łysy ˈwɨsɨ adj
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie kalju

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
mała łyżka teelusikallinen

łyżeczka do herbaty n
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów teelusikka

łyżka ˈwɨʃka n
sztuciec służący do jedzenia lusikka

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
narzędzie ułatwiające zakładanie butów kenkälusikka

łyżwa ˈwɨʒva n
stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie; luistin

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew; luistelu

łyżwiarstwo figurowe n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp. kaunoluistelu

łyżwiarstwo synchroniczne n
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje); muodostelmaluistelu

łyżwiarstwo szybkie n
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu; pikaluistelu

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo; luistelija

łza wza n
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko; kyynel

łódź wuʨ̑ n
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach; vene

łój n
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji tali
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych tali

łóżko ˈwuʃkɔ n
mebel przeznaczony do spania; sänky vuode

łóżko piętrowe n
rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania; kerrossänky

łącznik ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący kopula

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną yhdistyä
jednoczyć, umożliwiać zespolenie yhdistyä
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska yhdistää
spajać elementy za pomocą środków technicznych yhdistää

łąka ˈwɔ̃ŋka n
teren gęsto porośnięty trawami; niitty

łęczak ˈwɛ̃n͇ʧ̑ak n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa glareola, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; liro

ŚRK ɛɕ‿ɛr‿ˈka acronym
= (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów; KMN

Śiwa ˈɕiva pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu Shiva

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na lewym brzegu górnej Odry; Sleesia

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm; Lumikki

Średnie Państwo n
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.; keskivaltakunta

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem; tuhkakeskiviikko

Święty Hufiec ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.; pyhä joukko

Święty Mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami; Pyhä Nikolaus

Święty Zastęp ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp pn
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.; pyhä joukko

ściana ˈɕʨ̑ãna n
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca; seinä

ściany mają uszy ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ proverb
mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany seinilläkin on korvat

ścieg ɕʨ̑ɛk n
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu ommel

ścierwnik ˈɕʨ̑ɛrvʲɲik n
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych; haaskalintu

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia haaska

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych polku
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dyska komputera, np. c:\windows\system.ini; polku

ściółka ˈɕʨ̑uwka n
materiał na posłanie dla zwierząt karike

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny; jänne

ślad ɕlat n
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś jälki

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców; perna

śledzić ˈɕlɛʥ̑iʨ̑ v
szpiegować seurata

śledź ɕlɛʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska; silli silakka

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka n
uliczka niemająca wylotu umpikuja

ślepota ɕlɛˈpɔta n
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie sokeus

ślepota śnieżna n
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe; lumisokeus

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok sokea
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności sokea

ślimak ˈɕlʲĩmak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka; etana kotilo
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1) kotilo

ślina ˈɕlʲĩna n
płynna wydzielina wytwarzana w ustach; sylki

śliwa ˈɕlʲiva n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe; luumupuu

śliwka ˈɕlʲifka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie; luumu

śliwowica ˌɕlʲivɔˈvʲiʦ̑a n
(kulinaria) wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek; slivovits

ślub ɕlup n
akt zawarcia małżeństwa; häät

ślusarz ˈɕlusaʃ n
rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe lukkoseppä

śluza n
urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych; sulku

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem nauraa

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha śmiałego czynu julkeus

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko uskalias

śmiech ɕmʲjɛx n
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło nauru

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka n
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów roska-auto

śmierdziel ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛl n
(potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek, który cuchnie i odrażająco wygląda haisuli

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
o sprawach: wydawać się podejrzanymi haista
wydzielać nieprzyjemny zapach haista

śmiertelnik n
(książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek kuolevainen

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze kuolevainen
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie) kuolevainen

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności; kuolema

śmieszka ˈɕmʲjɛʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) Larus ridibundus, pospolity gatunek mewy; naurulokki

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka kerma

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska kerma
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka kerma

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
coś do wyrzucenia, odpadek jäte

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
mieć odwagę, śmiałość uskaltaa

śmigłowiec n
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi helikopteri

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
poranny posiłek; aamiainen aamupala

śnieg ɕɲɛk n
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; lumi
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora lumisade lumi

śnieguła ɕɲɛˈɡuwa n
(ornitologia, ornitologiczny) Plectrophenax nivalis, ptak z rzędu wróblowych; pulmunen

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś; lumipallo

śnieżki ˈɕɲɛʃʲci n
zabawa we wzajemne obrzucanie się śniegiem lumisota

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
padać (o śniegu) sataa lunta

śnić ɕɲiʨ̑ v
widzieć sen podczas spania uneksia

śpiew ɕpʲjɛf n
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki; laulaminen

śpiewaczka ɕpʲjɛˈvaʧ̑ka n
forma żeńska od: śpiewak laulajatar

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa laulaja

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
wykonywać melodię głosem laulaa

śpiewnik ˈɕpʲjɛvʲɲik n
książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek laulukirja

śpioch ɕpʲjɔx n
człowiek lubiący dużo, długo spać unikeko

śpiwór ˈɕpʲivur n
worek do spania makuupussi

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, któremu chce się spać uninen

śpiączka n
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce kooma

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości keskimääräinen
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy keskikokoinen

średnia n
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę; keskiarvo

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; halkaisija

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem; puolipiste

średnio ˈɕrɛdʲɲɔ adv
przeciętnie, zazwyczaj tyypillisesti

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi; keskiaika

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza keskiaikainen

środa ˈɕrɔda n
trzeci dzień tygodnia; keskiviikko

środek ˈɕrɔdɛk n
coś, co ułatwia działanie keino
dobro ekonomiczne keino
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi keskipiste

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory joukkotiedotusvälineet

środkowoamerykański adj
związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej väliamerikkalainen

środkowoeuropejski adj
odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową keskieurooppalainen

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie ympäristö

śruba ˈɕruba n
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; ruuvi
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego; potkuri

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów ruuvimeisseli

śródlądowy ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ adj
znajdujący się w środku lądu sisämaa-

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
centrum; główna, centralna część danego miasta keskusta

świadek ˈɕfʲjadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; todistaja
osoba, która widziała coś na własne oczy todistaja

świadek Jehowy ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy; Jehovan todistaja

świadomie ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ adv
w sposób przemyślany, zaplanowany; celowo tietoisesti

świat ɕfʲjat n
cała Ziemia maailma maa

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie; maailmankatsomus

światło ˈɕfʲjatwɔ n
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; valo
przedmiot będący źródłem światła (1.1) valo

światłoczuły ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ adj
wrażliwy na światło valoherkkä

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek); valonarkuus

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła; valokuitu

świder n
urządzenie do wiercenia otworów; kaira

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła; kynttilä

świeca zapłonowa n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego; sytytystulppa

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
emitować, produkować światło loistaa valaista

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych maallinen

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec kynttilänjalka

świergotek n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z rzędu wróblowatych rodzaju Anthus kirvinen

świergotek polny n
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus campestris, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych; nummikirvinen

świergotek łąkowy n
(ornitologia, ornitologiczny) Anthus pratensis, gatunek ptaka z rzędu wróblowatych; niittykirvinen

świerk ɕfʲjɛrk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; kuusi

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki; sirkka

świerzb ɕfʲjɛʃp n
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce; syyhy

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych; kiiltomato

świetnie ˈɕfʲjɛtʲɲɛ adv
bardzo dobrze erinomaisesti

świeżość ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest świeże raikkaus

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu tuore

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej sika
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie sika
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes; sika
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) sika
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; sika porsas

świniopas ɕfʲĩˈɲɔpas n
człowiek, który pasie świnie sikopaimen

świnka ˈɕfʲĩnka n
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic sikotauti

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1) marsu

świstak ˈɕfʲistak n
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych; murmeli

świstun ˈɕfʲistũn n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających); haapana

świtać v
o dniu zaczynać się sarastaa

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów; temppeli

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni juhla

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu; pyhä
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego pyhä

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1) pyhä

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię; joulupukki

Źrebię ˈʑrɛbʲjɛ pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Pieni Hevonen

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
(botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża; korsi

źle się dzieje w państwie duńskim ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm proverb
sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca on jotain mätää Tanskanmaalla

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć; varsa

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; silmäterä

źródło ˈʑrudwɔ n
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; lähde
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań lähde

Żagiel ˈʒaɟɛl pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego; Purje

Żmudź pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy; Samogitia

Żuraw ˈʒuraf pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego; Kurki

Żyd ʒɨt n
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael; juutalainen

Żydowski Obwód Autonomiczny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego; Juutalaisten autonominen alue

Żyrafa ʒɨˈrafa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Kirahvi

Żyzny Półksiężyc ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii; hedelmällinen puolikuu

żaba ˈʒaba n
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych; sammakko

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
…informujący o braku kogoś lub czegoś ei

żagiel ˈʒaɟɛl n
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku purje

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru; purjealus

żaglówka ʒaɡˈlufka n
(marynarka) niewielka łódź żaglowa; purjevene

żal ʒal n
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą; suru

żaluzja ʒaˈluzʲja n
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła; sälekaihdin

żar ʒar n
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa kekäle

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) odmiana języka charakterystyczna dla określonej grupy środowiskowej; slangi

żart ʒart n
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć vitsi kepponen kuje pila

żartobliwy ˌʒartɔˈblʲivɨ adj
często żartujący hilpeä

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć pilailla

żarówka ʒaˈrufka n
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód; hehkulamppu

żarłok ˈʒarwɔk n
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie ahmatti

żałoba ʒaˈwɔba n
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby suruasu

żałoba narodowa ʒaˈwɔba ˌnarɔˈdɔva n
jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości; maansuru

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
wzbudzający politowanie lub pogardę säälittävä

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym katua
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad katua

żbik ʒbʲik n
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych; villikissa

że ʒɛ conjunction
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym että

żebrak ˈʒɛbrak n
ten, kto żebrze kerjäläinen

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie kerjätä

żebro ˈʒɛbrɔ n
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową; kylkiluu

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych merimies purjehtija merenkulkija

żegluga n
(marynarka) transport wodny laivaliikenne

żel ʒɛl n
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu; geeli

żel pod prysznic ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem suihkugeeli

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych; gelatiini liivate

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
urządzenie służące do ręcznego prasowania; silitysrauta

żelazna kurtyna n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu; rautaesirippu

żelazo ʒɛˈlazɔ n
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) rauta

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
= (budownictwo) żelazobeton; teräsbetoni

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami; valurauta

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa; ginseng

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety feminiini

żigolo ʒʲiɡɔˈlɔ ˈʒʲiɡɔlɔ n
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami gigolo

żmija ˈʒmʲija n
(herpetologia, herpetologiczny) gad z z podrodziny węży; kyy

żniwa ˈʒʲɲiva n
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych; sadonkorjuu

żona ˈʒɔ̃na n
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem vaimo

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami; jonglööri

żonkil ˈʒɔ̃ŋʲcil n
(botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach; narsissi

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej sotilas

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego; maha vatsa mahalaukku

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu; tammenterho

żubr ʒupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem; visentti

żuchwa ˈʒuxfa n
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki; alaleuanluu

żuraw ˈʒuraf n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza; kurki

żuraw biały ˈʒurav ˈbʲjawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego; lumikurki

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; amerikankarpalo pensaskarpalo

żuć ʒuʨ̑ v
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć pureskella

żużel ˈʒuʒɛl n
(hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali; kuona
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) sport żużlowy, zawody motocyklowe; speedway

żwacz ʒvaʧ̑ n
jeden z przedżołądków u przeżuwaczy; pötsi

żwir ʒvʲir n
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci; sora

życica ʒɨˈʨ̑iʦ̑a n
(botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych; raiheinä

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; elämä henki

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować toive
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) toive

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
składać życzenia toivoa

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
związany z Żydami, ich religią, kulturą juutalainen

żyletka ʒɨˈlɛtka n
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia; partaterä

żyrafa ʒɨˈrafa n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją; kirahvi

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
ozdobna lampa wisząca pod sufitem kattokruunu

żyroskop ʒɨˈrɔskɔp n
(fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu; gyroskooppi

żyto ˈʒɨtɔ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1) ruis

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje; pihka

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin; pensasaita

żywy ˈʒɨvɨ adj
będący w użyciu elollinen
przejawiający oznaki życia elollinen
żwawy, szybki eläväinen

żyzny ˈʒɨznɨ adj
dający wysokie plony hedelmällinen
posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów hedelmällinen

żyć ʒɨʨ̑ v
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym elää
bytować w jakichś warunkach elää
obcować z kimś elää
trwać elää

żyła ˈʒɨwa n
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca; laskimo

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią); keltainen kortti

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu; keltaisuus

żółtawy ʒuwˈtavɨ adj
lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty kellahko

żółty ˈʒuwtɨ adj
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy; keltainen

żółw ʒuwf n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; kilpikonna
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo; kilpikonna

żółw lamparci ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i n
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates leopardikilpikonna

żółwik ˈʒuwvʲik n
(potocznie, potoczny) lekkie uderzenie się pięściami dwojga osób w geście np. powitania nyrkkitervehdys

żółć ʒuwʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa; sappi

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
domagać się czegoś kategorycznie vaatia

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu; pistin

żłób n
(rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni kaukalo