logia ˈlɔɟja suffix
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką ло́гия

nim suffix
… wskazująca, że słowo jest nazwą ним

AIDS ɛjts n
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej; СПИН

Aaron aˈːrɔ̃n pn
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza; Аарон
obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego; Аарон

Abchazja apˈxazʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji; Абхазия

Abel ˈabɛl pn
imię męskie pochodzenia biblijnego; Авел

Aberdeen pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania); Абърдийн

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej; Абиджан

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia; Абисиния

Abraham abˈraxãm pn
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; Авраам
(rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Авраам

Abruzja abˈruzʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim; Абруцо

Abu Zabi ˈabu ˈzabʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich; А́бу Да́би

Achilles aˈçilːɛs pn
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy; Ахил

Achtopol pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, położone na wybrzeżu Morza Czarnego, przy granicy z Turcją; Ахтопол

Adam ˈadãm pn
imię męskie; Адам

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Australii; А́делейд
imię żeńskie pochodzenia niemieckiego; А́делейд

Adelina ˌadɛˈlʲĩna pn
imię żeńskie pochodzenia germańskiego; Аделина

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty; Адонис

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu; Афганистан

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Afganistanu афганистанец

Afryka ˈafrɨka pn
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi; Африка

Afryka Północna ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na n
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu; Северна Африка

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
mieszkaniec Afryki африканец

Afrykanka ˌafrɨˈkãŋka n
mieszkanka Afryki африканка

Agata aˈɡata pn
imię żeńskie; Агафия

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią; Аахен

Alaska aˈlaska pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Аляска

Albania alˈbãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie; Албания

Albanka alˈbãŋka n
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii албанка

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii албанец

Alberta alˈbɛrta pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Албърта

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
imię męskie pochodzenia greckiego; Александър

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego; Александрия

Aleppo pn
(geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1) Халеб
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego; Халеб

Alghero pn
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari; Алгѐро

Algier ˈalʲɟɛr pn
(geografia, geograficzny) stolica Algierii; Алжир

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
obywatel Algierii алжирец

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze; Алжир

Algierka alʲˈɟɛrka n
obywatelka Algierii алжирка

Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii Алжирска народно-демократична република

Allah ˈalːax pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie; Аллах

Alpy ˈalpɨ pn
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia; А́лпи

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem; Елзас

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej; Амазонка

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Америка
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki Америка

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; Южна Америка

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej; Северна Америка

Ameryka Łacińska ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego; Лати́нска Аме́рика

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
obywatelka Stanów Zjednoczonych американка

Amman ˈãmːãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii; Аман

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii; Амстердам

Amu-daria ˌãmu‿ˈdarʲja pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji; Амударя

Amur ˈãmur pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji; Амур

Anastazja ˌãnaˈstazʲja pn
imię żeńskie; Анастасия

Anastazy ˌãnaˈstazɨ pn
imię męskie; Анастас

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej; Мала Азия

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii Андалусия

Andora ãnˈdɔra pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią; Андора

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Андромеда
imię żeńskie; Андромеда

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
imię męskie; Андрей

Andy ˈãndɨ pn
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej; Анди

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
kobieta narodowości angielskiej англичанка

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii; (potocznie, potoczny) utożsamiana ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej; Англия

Anglik ˈãŋɡlʲik n
mężczyzna narodowości angielskiej англичанин

Angola ãŋˈɡɔla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ангола

Anguilla pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim; Ангила

Aniuj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja; Анюй

Ankara ãŋˈkara pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji; Анкара

Anna ˈãnːa pn
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie; Ана

Antares ãnˈtarɛs pn
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona; Антарес

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy; Антарктида Антарктика

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody; Антарктика

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's; Антигуа и Барбуда

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Антоний

Antonia ãnˈtɔ̃ɲja pn
imię żeńskie; Антония

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Антверпен

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne; Нидерландски Антили Холандски Антили

Apia ˈapʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Samoa; Апия

Apulia pn
(geografia, geograficzny) region administracyjny w południowych Włoszech; Пулия

Arab ˈarap n
mężczyzna wywodzący się z jednego z ponad dwudziestu krajów świata arabskiego; mężczyzna, którego językiem ojczystym jest arabski; арабин

Arabia aˈrabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu; Ара́бия

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie; Саудитска Арабия Саудитка Арабия

Arabka aˈrapka n
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego арабка

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii Арагон

Ararat aˈrarat pn
(geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji; Арарат

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji; Архангелск

Archimedes ˌarçĩˈmɛdɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk; Архимед

Ares ˈarɛs pn
(mitologia grecka) bóg wojny; Арес

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Аржентина

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Argentyny аржентинец

Argonauta n
(mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo; аргонавт

Ariel ˈarʲjɛl pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Ариел
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Ариел
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu Ариел

Arktyka ˈarktɨka pn
(geografia, geograficzny) najbliżej na północ wysunięty obszar Ziemi otaczający biegun północny; Арктика

Armagedon ˌarmaˈɡɛdɔ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami Армагедон

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Армения

Armia Czerwona pn
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946; Червена армия

Armoryka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną; Арморика

Aruba aˈruba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej; Аруба

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki, Аристо́тел

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona; Асклепий

Asmara asˈmara pn
(geografia, geograficzny) stolica Erytrei; Асмара

Astrachań aˈstraxãɲ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu; Астрахан

Asturia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo Астурия

Asyria aˈsɨrʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii; Асирия

Atanazy pn
imię męskie; Атанас

Atena aˈtɛ̃na pn
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków; Атина

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji; Атина

Attyka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem; Атика f

Augiasz pn
(mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa; Авгий

Augustyn awˈɡustɨ̃n pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Августин

Australia awˈstralʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; Австралия
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi; Австралия

Austria ˈawstrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Австрия

Austriak ˈawstrʲjak n
mieszkaniec lub obywatel Austrii австриец

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie; Австро-Унгария

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem Авиньон

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku; Азербайджан

Azerbejdżanka ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka n
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu азербайджанка

Azja ˈazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi; Азия

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą; Мала Азия

Azja Południowo-Wschodnia n
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny; Югоизточна Азия

Azjata aˈzʲjata n
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego азиатец

Azory aˈzɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii; Азорски острови

Bab al-Mandab pn
(geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód; Баб ел-Мандеб

Baba Jaga ˈbaba ˈjaɡa n
(literacko) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła Баба Яга

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku; Вавилон

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec Баден-Вюртемберг

Bagdad ˈbaɡdat pn
(geografia, geograficzny) stolica Iraku; Багдад

Bahamy baˈxãmɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej; Бахамски острови
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim; Бахамски острови

Bahrajn ˈbaxrajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manama; Бахрейн

Bajkał ˈbajkaw pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie; Байкал

Bajkonur pn
(geografia, geograficzny) dawny radziecki kosmodrom na terenie Kazachstanu; Байконур

Bakczysaraj pn
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie; Бахчисара́й

Baku ˈbaku pn
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu; Баку

Bali pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich; Бали

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Gambii; Банджул

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii; Банкок

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Бангладеш

Barabasz baˈrabaʃ pn
(biblijny) imię męskie; Варава

Baran ˈbarãn pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; Овен
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Овен

Barbados barˈbadɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Барбадос

Barbara barˈbara pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 234; Варвара
imię żeńskie; Варвара

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii; Барселона

Barnauł pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem; Барнаул

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
imię męskie; Вартоломей

Bawaria baˈvarʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium; Бавария

Bazylea ˌbazɨˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Базел

Bazyli baˈzɨlʲi pn
imię męskie; Василий

Bałakława pn
(geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola; Балаклава

Bałkany bawˈkãnɨ pn
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego; Балкани

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich; бедуин

Bejrut ˈbɛjrut pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu; Бейрут

Belebej pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji; Белебей

Belg bɛlk n
obywatel Belgii белгиец

Belgia ˈbɛlʲɟja n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli; Белгия

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
obywatelka Belgii белгийка

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
stolica Serbii; Белград

Belize bɛˈlʲizɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopan; Белиз

Benewent pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2); Беневенто

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Бенин

Bergamo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Lombardia; Бергамо

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec; Берлин Берли́н

Berlin Zachodni ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi n
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina; Западен Берлин

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2); Бермудски острови Бермуда

Berno ˈbɛrnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii; Берн

Besarabia n
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę; Бесарабия

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny; Витлеем

Bhutan ˈbutãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu; Бутан Бута́н

Bianka ˈbʲjãŋka pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana; Бианка
imię żeńskie; Бианка

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Беларус

Biały Dom pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie; Бе́лият дом

Białystok bʲjaˈwɨstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Polsce; Бялисток

Biblia ˈbʲiblʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga; Библия би́блия

Bieriezniki n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, na lewym brzegu Kamy; Березники

Biełgorod pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego; Белгород

Birma ˈbʲirma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma Бирма

Birobidżan pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem; Биробиджа́н

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł; Византия

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; Близнаци
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Близнаци

Bochum pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec; Бохум

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre; Боливия

Boliwijczyk ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk n
obywatel Boliwii боливиец

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech; Болоня

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach; Мумбай

Bordeaux bɔʁdo pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania; Бордо

Boreasz bɔˈrɛaʃ pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem; Борѐй

Borowicze pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą; Боровичи

Borys ˈbɔrɨs pn
polskie imię męskie pochodzenia protobułgarskiego; Борис

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji; Босфо́р

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Бостън

Botswana bɔtsˈfãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Ботсвана

Bołgrad pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh; Болград

Bośnia ˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; Босна

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Босна и Херцеговина

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa; Коледа Рождество Христово

Brabancja Flamandzka braˈbãnʦ̑ʲja flãˈmãnʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii, we Flandrii; Фламандски Брабант

Brabancja Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch; Северен Брабант

Brabancja Walońska braˈbant͡sja vaˈlɔ̃ɲska pn
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii, w Walonii; Валонски Брабант

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji; Братислава

Brazylia braˈzɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Бразилия

Brema ˈbrɛ̃ma pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą; Бремен

Brenner pn
(geografia, geograficzny) jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch; Бренер

Bretania brɛˈtãɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji; Брета́н

Briańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego Брянск

Brugia pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia; Брюж

Bruksela bruˈksɛla pn
(geografia, geograficzny) stolica Belgii; Брюксел

Brunei brũˈnɛji pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Бруней

Brytania pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów Брита́ния
(rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie Брита́ния

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego; Вирджиски острови

Brześć pn
(geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską; Брест

Buchara n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego; Бухара

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
stolica Węgier; Будапеща

Budziak pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem; Буджак

Budziszyn buˈʥ̑iʃɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Бауцен

Buenos Aires pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny; Буе́нос А́йрес

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii; Букуре́щ

Bureja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru; Бурея

Burgas pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym; Бургас

Burgundia burˈɡũndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji; Бургундия

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce; Буркина Фасо

Burundi buˈrũndʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Бурунди

Bułgar ˈbuwɡar n
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii българин

Bułgaria buwˈɡarʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii; България

Byblos pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl; Библос

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego; Бидгошч

Byk bɨk pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja Телец
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą; Телец

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ Бившата Югославска Република Македония

Bóg buk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej; Бог бог

Błagojewgrad pn
(geografia, geograficzny) miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii; Благоевград

Błagowieszczeńsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem; Благове́шченск

Canberra pn
(geografia, geograficzny) stolica Australii; Канбера

Cannes pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu; Кан

Caracas kaˈrakas pn
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli; Каракас

Cardiff ˈkardʲif pn
(geografia, geograficzny) miasto i stolica Walii; Кардиф

Casablanca pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Maroka Касабланка

Cerber ˈʦ̑ɛrbɛr pn
(mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu; Цербер

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.; Церера
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter; Церера

Chabarowsk xaˈbarɔfsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego; Хабаровск

Chanty-Mansyjsk ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry; Ха́нти-Манси́йск

Charków ˈxarkuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy; Ха́рков

Charon ˈxarɔ̃n pn
(mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej; Харо́н
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona; Харо́н

Chartum ˈxartũm pn
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu; Хартум

Chersoń pn
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego; Херсон

Chicago pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Чика́го

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Чили

Chiny ˈçĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Китай

Chisaria pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw; Хисаря

Chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Chin китаец
osoba narodowości chińskiej; китаец

Chińska Republika Ludowa ˈçĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin; Китайска народна република

Chocim pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem; Хотин

Chodżent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią; Ходжент

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu; Хърватска Хърватия

Chronos pn
(mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu; Хронос

Chrystus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu; Христос

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna narodowości cygańskiej (romskiej); циганин

Cylicja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym; Киликия

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; Кипър
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji; Кипър

Cyrena pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne; Кирена

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym; Пергел

Czad ʧ̑at pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie; Чад

Czara pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy; Чара

Czarnobyl pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim; Чернобил

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy; Черна гора

Czarny Timok pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, razem z Białym Timokiem tworzy Timok; Кривовирски Тимок Църна река Църни Тимок

Czeboksary pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej; Чебоксари

Czech ʧ̑ɛx n
człowiek narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech; чех

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej; Чехословакия

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1); Бохемия
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze; Чехия

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej; Чечения Чечня

Czelabińsk ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego; Челя́бинск

Czerkiesk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji; Черке́ск

Czerniachowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Черняховск

Czerski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego; Черски

Czerwonogród pn
(geografia, geograficzny) miasto wydzielone na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego; Червоноград

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji; Червен кръст

Czo Oju pn
(geografia, geograficzny) szczyt w Himalajach; Чо Ою

Czuja pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny; Чуя

Czułym pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu; Чулим

Czyta pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim; Чита

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski; Ченстохова

Dafne ˈdafnɛ pn
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe; Дафне

Dagestan daˈɡɛstãn n
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji; Дагестан

Dakar ˈdakar pn
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu; Дакар

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku; Дале́чен И́зток

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
(geografia, geograficzny) stolica Syrii; Дамаск

Dania ˈdãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze; Дания

Dardanele ˌdardãˈnɛlɛ n
(geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą; Дардане́ли

Dardżyling pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach; Дарджилинг

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
imię męskie pochodzenia staroperskiego; Дарий

Darkiejmy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy); Озьорск

Darmstadt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Hesji; Дармщат

Debora pn
(biblijny) starotestamentowa prorokini pochodząca z plemienia Naftalego; Девора

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika; Делфин

Demetriusz dɛ̃ˈmɛtrʲjuʃ pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Димитър

Demokratyczna Republika Konga ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Демократична република Конго

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce Демократична република Сао Томе и Принсипи

Derbent pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem; Дербент

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników; Диоген
greckie imię męskie; Диоген

Disneyland pn
(turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company; Дисниленд

Diwali pn
hinduistyczne święto światła obchodzone ku czci bogini Lakszmi; Дивали

Dmitrow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim; Дмитров

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie Днипро
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię; Днепър

Dodekanez pn
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji; Додеканези

Dolina Róż pn
(geografia, geograficzny) dolina w środkowej Bułgarii, w okolicach miasta Kazanłyk; Розова долина

Dolna Frankonia pn
(geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii; Долна Франкония

Dolna Saksonia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze; Долна Саксония

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; Доминика

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Доминиканска република Доминикана

Doniec pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu; Донец

Donieck ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k pn
(geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy; Доне́цк

Drawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ; Драва

Drezno ˈdrɛznɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech; Дрезден

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie Млечен път

Dubaj ˈdubaj pn
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie; Дуба́й
(geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1); Дуба́й

Dublin ˈdublʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii; Дъбли́н

Dubrownik duˈbrɔvʲɲik pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem; Дубровник

Duch Święty ˈduç ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej; Свети Дух

Dunaj ˈdũnaj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Дунав

Dunajec dũˈnajɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły; Дунаец

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu; Душанбе

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii датчанин

Dzierżyńsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką; Дзержинск

Dżakarta ʤ̑aˈkarta pn
(geografia, geograficzny) stolica Indonezji; Джака́рта

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Джибути
(geografia, geograficzny) stolica Dżibuti (1.1); Джибути

EBOR ˈɛbɔr acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju; ЕБВР

EBOiR ɛbɔˈir acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju; ЕБВР

ESBC ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ acronym
= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych; ЕСЦБ

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji, Единбург

Egina ɛˈɟĩna pn
(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich; Егина

Egipt ˈɛɟipt pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze; Египет

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito; Еквадор

Eliasz ˈɛlʲjaʃ pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Илия

Elohim pn
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga; Елохи́м

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego; Eлисавета

Eneasz pn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym; Еней

Engelbert ɛ̃ŋˈɡɛlbɛrt pn
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Енгелберт

Erfurt pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii; Ерфурт

Eros ˈɛrɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem); Ерос
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433; Ерос

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze; Еритрея

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Armenii; Ереван

Essen pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone w środku Zagłębia Ruhry; Есен

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Естония

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Етиопия

Etruria ɛˈtrurʲja pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.; Етрурия

Euklides ɛwˈklʲidɛs pn
grecki matematyk; Евклид

Eupatoria pn
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym; Евпатория

Eurazja ɛwˈrazʲja n
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję; Евразия

Europa ɛwˈrɔpa pn
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; Европа

Europa Południowa n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej Ю́жна Евро́па

Europa Północna n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej Се́верна Евро́па

Europa Wschodnia n
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją; Източна Европа

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa n
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową; За́падна Евро́па

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie; Центра́лна Евро́па

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
mieszkaniec Europy европеец

Ewa ˈɛva pn
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego; Ева
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Ева

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
imię męskie; Ездра

Ezop ˈɛzɔp pn
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej; Езо́п

Facebook pn
(informatyka, informatyczny) internetowy serwis społecznościowy; Фейсбук

Falklandy falkˈlãndɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1); Малвински острови

Fastów pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim; Фастов

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rosji, państwa w Europie i Azji Руска федерация

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
imię męskie; Фердинанд

Fez fɛs pn
(geografia, geograficzny) miasto w Maroku; Фес

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Фиджи

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania; Филаде́лфия

Filip ˈfʲilʲip pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Филип

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Филипини

Fin fʲĩn n
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii финландец

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Финландия

Flandria ˈflãndrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii; Фламандия
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii Фламандия

Flandria Wschodnia ˈflãndrʲja ˈfsxɔdʲɲa pn
(geografia, geograficzny) prowincja w Belgii; Източна Фламандия

Flandria Zachodnia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w zachodniej Belgii, nad Morzem Północnym; Западна Фламандия

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech; Флоренция

Fobos ˈfɔbɔs pn
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa; Фобос

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
imię męskie pochodzenia germańskiego; Франциск

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu; Франция

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji францу́зин

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji французойка

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
imię męskie; Фридрих

Frygia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska; Фригия

Fryzja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii; Фризия

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Габон

Galapagos pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym, na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej; Галапагос

Galicia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii Галисия

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim; Гали́ция

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan; Галилея

Gambia ˈɡãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Гамбия

Gandawa ɡãnˈdava pn
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii; Гент

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach; Ганг

Gargantua pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu; Гаргантюа

Garonna ɡaˈrɔ̃nːa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji; Гарона

Gałacz pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju; Галац

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce; Гданск

Gdow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa; Гдов

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce; Гдиня

Geldria pn
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem; Гелдерланд

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; Женева

Geniczesk pn
(geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego; Геническ

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria; Генуа

Georgia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie; Джо́рджия

Getynga pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Гьотинген

Ghana ˈɡãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Гана

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego Гибралтар

Gioconda pn
(sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci Мона Лиза

Goa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim; Го́а

Golgota pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus; Голгота

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach; Гърция

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji гъркиня

Grek ɡrɛk n
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji грък

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Гренада

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku; Гренландия

Grenoble pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Гренобъл

Grodno ˈɡrɔdnɔ n
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi; Гродно

Gruzja ˈɡruzʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi; Грузия

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
imię męskie; Григор

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii; Гуам
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Stanów Zjednoczonych na wyspie Guam (1.1) Гуам

Gudermes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii; Гудермес

Guernsey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Гърнси

Gujana ɡuˈjãna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Гвиана Гаяна

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim; Фре́нска Гвиа́на

Gusiew pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Гусев

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli; Гваделупа

Gwardiejsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły; Гвардейск

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej; Гватемала

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Гвинея
(geografia, geograficzny) region w Afryce Zachodniej; Гвинея

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau; Гвинея-Бисау

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Екваториална Гвинея

Górny Śląsk pn
(geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech; Горна Силезия

Górski Karabach ˈɡursʲci kaˈrabax pn
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem; Наго́рни Караба́х

Göteborg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat; Гьотеборг

Głuchów pn
(geografia, geograficzny) miasto w obwodzie sumskim na Ukrainie, nad rzeką Esmań; Глухов

Hades ˈxadɛs pn
(mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem; Хадес

Haga ˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii; Хага

Hagåtña pn
(geografia, geograficzny) stolica Guamu, amerykańskiego terytorium zależnego położonego na Pacyfiku; Хагатна

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli; Хаити

Hajmos pn
(geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną Хемус

Halicz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukraine, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem; Галич

Hamburg ˈxãmburk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Хамбург

Hanoi ˈxãnɔj pn
(geografia, geograficzny) stolica Wietnamu; Ханой

Hanower pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii; Хановер
(geografia, geograficzny) region w Niemczech; Хановер

Hawana xaˈvãna pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby; Хавана

Hawr pn
(geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii; Хавър

Helena xɛˈlɛ̃na pn
(oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Елена

Helios ˈxɛlʲjɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie słońca, przedstawiany jako piękny mężczyzna w promienistej aureoli albo koronie z promieni słonecznych, przemierzający dzienne niebo złotym czterokonnym rydwanem, utożsamiany z rzymskim Solem; świadek przysiąg i czynów; źródło światła; syn Hyperiona i Tei; brat Selene i Eos; jedno z bóstw solarnych; jeden z tytanów drugiego pokolenia; Хелиос

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii; Хелзинки

Herceg-Bośnia xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie; Херцег-Босна

Herod ˈxɛrɔt pn
historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego Ирод

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów; Хизбула

Hezjod ˈxɛzʲjɔt pn
(literacko) grecki epik; Хезиод

Hindukusz çĩnˈdukuʃ pn
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz centralnym i wschodnim Afganistanie Хиндукуш

Hiob çjɔp pn
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna; Йов
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Йов

Hiszpan ˈçiʃpãn n
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii испанци

Hiszpania çiʃˈpãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie; Испания

Hitler ˈçitlɛr pn
(historia, historyczny, historycznie) nazwisko niemieckiego dyktatora III Rzeszy w latach 1933-1945; Хитлер
nazwisko męskie pochodzenia austriackiego Хитлер

Hokkaido n
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii; Хока́йдо

Holandia xɔˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Холандия Нидерландия

Holandia Południowa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego; Южна Холандия

Holandia Północna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem; Северна Холандия

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii холандец

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”; Омир
anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego Омир

Honduras xɔ̃nˈduras pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Хондурас

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim; Хонг Конг Хонконг

Honolulu ˌxɔ̃nɔˈlulu pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Hawaje; Хонолулу

Horacy xɔˈraʦ̑ɨ pn
polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego; Хораций

Hydra ˈxɨdra pn
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie; Хидра
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona; Хидра
(mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę; Хидра

Hypnos ˈxɨpnɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem; Хипнос
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827; Хипнос

IKEA acronym
szwedzka firma produkująca meble i artykuły dekoracyjne; ИКЕА

Ibiza iˈbʲiza pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1) Ибиса
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów; Ибиса

Illinois pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield; Илиной Илинойс

Indie ˈĩndʲjɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Индия

Indochiny pn
(geografia, geograficzny) wschodnia część Półwyspu Indochińskiego Индокитай

Indochiny Francuskie pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji; Френски Индокитай

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie; Индонезия

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85; Йо
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa; Йо
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza; Йо

Irak ˈirak pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Ирак Ира́к

Iran ˈirãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Иран Ира́н

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
obywatel Iranu иранец

Irena iˈrɛ̃na pn
imię żeńskie; Ири́на

Irkuck pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut; Иркутск

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej ирландец

Irlandia irˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Ирландия Ейре

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii; Северна Ирландия

Irlandka irˈlãntka n
kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej ирландка

Irszawa pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką; Иршава

Iset pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego; Исет

Islamska Republika Iranu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa Ислямска Република Иран

Islamska Republika Mauretańska isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii Ислямска република Мавритания

Islamska Republika Pakistanu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa Ислямска република Пакистан

Islandia isˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy; Исландия

Islandka isˈlãntka n
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii исландка

Iszymbaj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego; Ишимбай

Itaka iˈtaka pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu; Итака

Iwan ˈivãn pn
imię męskie pochodzenia rosyjskiego Иван

Iwano-Frankiwsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego; Ивано-Франкивск

Iwanowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy; Иваново

Iwdel pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego; Ивдел

Izaak iˈzaːk pn
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; Исаак
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Исаак

Izrael izˈraɛl pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów; Израел

Iżewsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy; Иже́вск

Jabłonków pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Czechach na Zaolziu; Яблунков

Jagodzin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim; Яхотин

Jahwe ˈjaxfɛ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga; Яхве

Jakub ˈjakup pn
polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego; Яков

Jakuck ˈjakuʦ̑k pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji; Якутск

Jamajka jãˈmajka pn
(geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1) Яма́йка
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim; Яма́йка

Jan jãn pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne; Иван

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii; Ян Майен

Jangcy pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji; Яндзъ

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Япония

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii японец

Java n
(informatyka, informatyczny) popularny, obiektowy język programowania; Java

Jawa ˈjava pn
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji); Ява

Jaworzno jaˈvɔʒnɔ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce ; Явожно

Jałta ˈjawta pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego; Я́лта

Jekaterynburg pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego; Екатеринбург

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie; Йемен Йе́мен

Jenisej jɛ̇̃ˈɲisɛj pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; Енисе́й

Jerozolima ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów; Йерусалим

Jersey pn
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie; Джърси

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej; Йерихон

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
imię męskie; Георги

Jessentuki pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu; Есентуки

Jezioro Atanasowskie pn
(geografia, geograficzny) słone jezioro przybrzeżne, położone w Bułgarii, nieopodal wybrzeża Morza Czarnego; Атанасовско езеро

Jezioro Bodeńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii; Боденско езеро

Jezioro Burgaskie pn
(geografia, geograficzny) nizinne jezioro limanowe w południowo-wschodniej Bułgarii, położone na zachód od miasta Burgas; Бургаско езеро

Jezioro Genewskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa; Женевско езеро

Jezioro Warneńskie pn
(geografia, geograficzny) jezioro w Bułgarii, położone na południowy zachód od miasta Warna; Варненско езеро

Jezus ˈjɛzus n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa; Исус

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego; Исус Христос

Jordan ˈjɔrdãn pn
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie; Йордан

Jordania jɔrˈdãɲa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie; Йордания Йорда́ния

Joszkar-Oła pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El; Йошкар Ола

Judasz pn
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota; Ю́да

Judea juˈdɛa pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska; Юдея

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim; Югославия

Justyn pn
imię męskie; Джастин

Józef ˈjuzɛf pn
imię męskie; Йосиф

Kaaba pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce; Кааба

Kabylia kaˈbɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii Кабилия

Kachowka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim; Каховка

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
bohater filmów animowanych; Доналд Дък

Kadyks ˈkadɨks pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii; Кадис

Kafarnaum pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim; Капернаум

Kain pn
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców; Каин

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu; Кайро

Kajmany kajˈmãnɨ pn
(geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej; Кайманови острови Каймански острови

Kalabria kaˈlabrʲja n
(geografia, geograficzny) region w południowych Włoszech; Калабрия

Kali pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini Кали

Kalisz ˈkalʲiʃ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Polsce, w południowo-wschodniej Wielkopolsce; Калиш

Kalkuta kalˈkuta pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach; Калкута

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh; Камбоджа

Kamczatka kãmˈʧ̑atka pn
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji; Камчатка

Kamerun kãˈmɛrũn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Камерун

Kamieniec Podolski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem; Каменец Подолски

Kamionka Dnieprowska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie zaporoskim; Камянка Днипровска

Kanada kãˈnada pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej; Канада

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
obywatel Kanady канадец

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym; Суецки канал

Kandahar pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand; Кандахар

Kandałaksza pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1); Кандалакша

Kapadocja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii; Кападокия

Kapsztad ˈkapʃtat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Republice Południowej Afryki; Кейптаун

Kara-kum pn
(geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej; Каракум

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi n
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju; Карачи

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk; Карибски острови

Karniów pn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach; Кърнов

Karol ˈkarɔl pn
imię męskie; Карл

Karpaty karˈpatɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie; Карпати

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii; Каталуния

Katania pn
(geografia, geograficzny) miasto i port we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Katania, u podnóża Etny; Катания

Katar ˈkatar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego; Катар

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
imię żeńskie; Катерина

Katmandu katˈmãndu pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu Катманду

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica województwa śląskiego; Катовице

Katuń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob; Катун

Kaukaz ˈkawkas pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji; Кавказ
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji; Кавказ

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie; Казахстан

Kazań ˈkazãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Tatarstanu; Казан

Kaługa pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego; Калуга

Kałusz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim; Калуш

Kemerowo pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji; Кемерово

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Кения

Kercz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską; Керч

Kijów ˈcijuf pn
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy; Киев

Kioto pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii; Киото

Kirenga pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny; Киренга

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Киргизстан

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym; Кирибати

Kiszyniów ciˈʃɨ̃ɲuf pn
(geografia, geograficzny) stolica Mołdawii; Кишинев

Kizieł pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w Kraju Permskim, na Uralu; Кизел

Klińce pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną; Клинци

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Кьолн

Kolumb ˈkɔlũmp pn
(historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba Колумб

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej; Колумбия

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Британска Колумбия

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej; Европейска комисия

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Коморски острови

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei; Конакри

Konfucjusz pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof; Конфу́ций

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Конго

Konstanca pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, port nad Morzem Czarnym, stolica okręgu; Констанца Кюстенджа

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu; Константинопол

Konstantynówka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim; Константиновка

Kopciuszek pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni; Пепе́ляшка

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Danii; Копенхаген

Koran ˈkɔrãn pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu; Коран

Kordoba kɔrˈdɔba n
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja; Кордоба

Korea kɔˈrɛa pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański; Коре́я
(potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa Коре́я

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Южна Корея Република Корея

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Северна Корея

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej; Корейска народнодемократична република

Korneliusz kɔrˈnɛlʲjuʃ pn
imię męskie, Корнелий

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba; Южна корона

Korsyka kɔrˈsɨka pn
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji; Корсика

Korynt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez; Коринт

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie; Косово

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Коста Рика Коста Ри́ка

Kozak ˈkɔzak n
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji; казак

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; Козирог
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Козирог

Kołomna pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy; Коломна

Kołomyja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem; Коломия

Kołyma pn
(geografia, geograficzny) rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji; Колима

Kraków ˈkrakuf pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski; Краков

Krasnodar pn
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego; Краснодар

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego; Красноярск

Kreta ˈkrɛta pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym; Крит

Krnów pn
(geografia, geograficzny) miasto w Czechach; Кърнов

Krym krɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) półwysep na południu Ukrainy, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; Крим

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
imię męskie; Кристиан

Krystynopol pn
(geografia, geograficzny) Czerwonogród (egzonim wariantowy); Червоноград

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
imię męskie; Христо

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów; Южен кръст

Królestwo Bahrajnu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa; Кралство Бахрейн

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej Кралство Швеция

Ksenia ˈksɛ̃ɲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Аксиния

Kserkses pn
(historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców Ксеркс

Księstwo Andory pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa Княжество Андора

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie; Луна

Kuba ˈkuba pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; Куба Ку́ба
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach; Куба Ку́ба

Kubań pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia; Кубан

Kurdystan pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów; Кюрдистан

Kurejka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju; Курейка

Kursk pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku; Курск

Kurytyba pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana; Куритиба

Kurówka kuˈrufka pn
(geografia, geograficzny) polska rzeka przepływająca przez Lubelszczyznę; Куровка

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Кувейт
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1); Кувейт

Kwiatosław kfʲjaˈtɔswaf pn
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Цветослав

Kyzył pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy; Кизил

LGBT acronym
= lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość; ЛГБТ

La Manche pn
(geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji; Ла Манш

Lacjum ˈlaʦ̑ʲjũm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie; Лацио

Laos ˈlaɔs pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Лаос

Latakia pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Латакия

Lecco pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech w regionie Lombardia; Леко

Lejda pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego; Лайден

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991 Ленингра́д

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Лесото

Lew lɛf pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; Лъв
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną; Лъв

Liban ˈlʲibãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji; Ливан

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Либерия

Libia ˈlʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Либия

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią; Лихтенщайн

Liguria lʲiˈɡurʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech; Лигурия

Lille pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Лил

Linux n
(informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze; Ли́нукс

Lipieck pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż; Липецк

Lipsk lʲipsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii; Лайпциг

Lisek ˈlʲisɛk pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego; Малка лисица

Litwa ˈlʲitfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Литва

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii; Лисабон

Loara lɔˈara pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Лоара
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego; Лоара

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie; Ломба́рдия

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii; Лондон

Los Angeles pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia; Лос Анджелис

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji; Лотарингия

Lubeka pn
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn; Любек

Lubiercy pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie moskiewskim; Люберци

Lublana luˈblãna pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii; Любля́на

Ludowa Republika Bangladeszu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa; Народна република Бангладеш

Luizjana pn
(geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki; Луизиана

Lukka pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Lukka; Лука

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Люксембург

Luzon pn
(geografia, geograficzny) największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części; Лусон

Lyon pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną; Лион

MAEA ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa acronym
= Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej; МААЕ

Maastricht n
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Holandii; Маастрихт

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Македония

Machaczkała ˌmaxaʧ̑ˈkawa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu; Махачкала

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Мадагаскар

Madera maˈdɛra pn
(geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka; Мадейра

Madryt ˈmadrɨt pn
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii; Мадри́д

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
imię żeńskie; Магдалена

Magdeburg pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt; Магдебург

Maghreb n
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem; Магреб

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu; Мохамед

Majkop pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei; Майко́п

Majotta maˈjɔtːa n
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim; Майот

Makau ˈmakaw pn
(geografia, geograficzny) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej; Макао

Malabo maˈlabɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei Równikowej; Малабо

Malawi maˈlavʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Малави

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim; Малдиви

Malezja maˈlɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Малайзия

Mali ˈmalʲi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako; Мали

Malmö pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund; Малмьо

Malta ˈmalta pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Малта

Mamonowo pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodu kaliningradzkiego w Rosji; Мамоново

Manchester pn
(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy; Манчестър

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin; Манджурия

Manila mãˈɲila pn
(geografia, geograficzny) stolica Filipin; Манила

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Манитоба

Mantua pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua; Мантуя

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
imię męskie; Мартин

Marek ˈmarɛk pn
imię męskie pochodzenia łacińskiego; Марко

Maria ˈmarʲja pn
polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego; Мария

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii; Северни Мариански острови

Mariusz ˈmarʲjuʃ pn
imię męskie; Мариус

Maroko maˈrɔkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej; Мароко

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka; Маракеш

Mars mars pn
(mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii; Марс
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Марс

Marsylia marˈsɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Марси́лия

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach Мартиника

Maryna maˈrɨ̃na pn
imię żeńskie; Марина

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Матей

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut; Мавритания

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; Мавриций

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego; Маргарита

Mały Jenisej pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju; Малък Енисей

Mały Uzeń pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie; Малък Узен

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii; Милано

Mekka pn
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej; Мека

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji; Меконг

Meksyk ˈmɛksɨk pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Мексико

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii; Мелане́зия

Melbourne pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria; Ме́лбърн

Merkury mɛrˈkurɨ pn
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem; Меркурий
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem; Меркурий

Mesjasz pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa) Меси́я

Mesyna pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską; Месина

Metz pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji; Мец

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu; Месопотамия

Miami pn
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie; Маями

Michał ˈmʲixaw pn
imię męskie; Михаил Майкъл

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
imię męskie; Никола Николай

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); Микронезия
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym; Микронезия

Miluza pn
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji; Мюлуз

Mineralne Wody pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu; Минералние води

Minorka pn
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów; Менорка

Mirosława ˌmʲirɔˈswava pn
imię żeńskie; Мирослава

Missouri pn
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych; Мисури
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi; Мисури

Mistra pn
(geografia, geograficzny) ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji; Мистра

Mitra ˈmʲitra pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo solarne czczone w kulturze indyjskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej; patron szczerości, przyjaźni, władców, wojowników; Митра

Mińsk mʲĩj̃sk pn
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi; Минск

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; Моисей Мойсей
imię męskie; Моисей Мойсей

Monachium mɔ̃ˈnaçjũm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii; Мюнхен

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym; Монако

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej; Монголия

Montana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii Монтана
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena; Монтана
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii Монтана

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec; Монреал

Montserrat pn
(geografia, geograficzny) masyw górski w Katalonii; Монсерат
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli; Монсерат
klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii; Монсерат

Morawy mɔˈravɨ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry; Моравия

Morfeusz mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach; Морфей

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego; Адриатическо море

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji; Азовско море

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym; Баренцово море

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze, położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie; Балтийско море

Morze Beringa pn
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię; Бе́рингово мо́ре

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji; Бя́ло мо́ре

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy; Черно море

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim; Червено море

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ n
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego; Бяло море

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią; Ирла́ндско мо́ре

Morze Japońskie pn
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją; Японско море

Morze Jońskie ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego; Йонийско море

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego; Карибско море

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie; Каспи́йско мо́ре

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii; Мъртво море

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈçĩj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Южнокитайско море

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego; Северно море

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim; Тиренско море

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego; Средиземно море

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim; Жълто море

Moskwa ˈmɔskfa pn
(geografia, geograficzny) stolica Rosji; Москва

Mostar ˈmɔstar pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu: Мостар

Mount Everest pn
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach; Еверест

Mowgli pn
(literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”; Маугли

Moza ˈmɔza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie; Маас

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Мозамбик

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie; Молдова

Mołdawianin ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn n
obywatel Mołdawii молдовец

Muntenia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii; Мунтения

Murcja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii Мурсия

Murmańsk ˈmurmãj̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego; Му́рманск

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya Мики Маус

NATO ˈnatɔ acronym
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego; НАТО

NLPZ acronym
= (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny; НСПВС

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna ГДР

Nabierieżnyje Czełny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą; Набережние Челни

Nablus ˈnablus pn
(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej; Наблус

Nachodka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim; Находка

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
(geografia, geograficzny) region autonomiczny Mołdawii; Приднестровие

Nadrenia Północna-Westfalia pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części; Северен Рейн-Вестфалия (Severen Rejn-Vestfalija) Северен Рейн-Вестфалия

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Kenii; Найроби

Nalczyk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej; Налчик

Namibia nãˈmʲibʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Намибия

Namur pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii; Намюр
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1); Намюр

Nancy pn
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji Нанси

Nanga Parbat pn
(geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata; Нанга Парбат

Nankin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica; Нандзин

Nantes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii; Нант

Napoleon ˌnapɔˈlɛɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów Наполео́н
(rzadki, rzadko używany) imię męskie; Наполео́н

Narjan-Mar ˈnarʲjãn ˈmar pn
(geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego; Нарян Мар

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1); Науру

Nazaret naˈzarɛt pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu; Назарет

Nazrań pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Inguszetii; Назран

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
(geografia, geograficzny) stolica Czadu; Нджамена

Neapol nɛˈapɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech; Неапол

Nebraska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha Небраска

Negew pn
(geografia, geograficzny) wyżynna pustynia na południu Izraela; Негев

Nepal ˈnɛpal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Непал

Neptun ˈnɛptũn pn
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji; Нептун
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Нептун

Nercza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki; Нерча

Nevada pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City; Невада

Newel pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel; Невел

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym; Ница

Nieftiejugansk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry; Нефтеюганск

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Германия Герма́ния

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
człowiek narodowości niemieckiej германец

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie; Германска демократична република Германска демократическа република

Niemka ˈɲɛ̃mka n
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec немец

Nieriungri pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; Нерюнгри

Niestierow pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Нестеров

Niger ˈɲiɡɛr pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niamey; Нигер

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży; Нигерия

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Никарагуа

Nil ɲil pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu; Нил

Nina ˈɲĩna pn
imię żeńskie; Нина

Niszawa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Serbii i Bułgarii mająca źródła w Starej Płaninie i uchodząca do Morawy Południowej; Нишава

Nix ɲiks pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona Никс

Niżniaja Sałda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim; Нижняя Салда

Niżniekamsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, nad Kamą; Нижнекамск

Niżniewartowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim; Нижневартовск

Niżny Nowogród pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego; Нижни Новгород

Niżny Tagił pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem; Нижни Тагил

Noe ˈnɔɛ pn
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu; Ной
rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; Ной

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji; Нормандия

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo; Норвегия

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii норвежка

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech; Нюрнберг

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii; Нова Гвинея

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francja ze stolicą w Numei, położone w Oceanii; Нова Каледония

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Нова Зеландия

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
(geografia, geograficzny) stolica Indii; Ню Де́лхи

Nowokuźnieck pn
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem; Новокузнецк

Noworosja n
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.; Новорусия

Noworosyjsk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym; Новороси́йск

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem; Новосибирск

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Ню Брунсуик

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Stanów Zjednoczonych; Ню Йорк
stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych; Ню Йорк

Nowy Meksyk ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk pn
(administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych; Ню Ме́ксико

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych; Нови Орлеан

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim Нова Година

Nowy Sad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Serbii; Нови Сад

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła; Нов завет

Nubia ˈnubʲja pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie; Нубия

Numea pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Nowej Kaledonii, terytorium zależnego Francji; Нумеа

Numidia nũˈmʲidʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji; Нумидия

Nunavut pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Нунавут

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych ООН

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Северен ледовит океан

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką; Атлантически океан

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi; Индийски океан

Ocean Południowy ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi; Ю́жен океа́н

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi; Тихи океан

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent; Океания

Odessa pn
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym; Оде́са

Odra ˈɔdra pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech; Одер

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
imię żeńskie pochodzenia greckiego; Офелия

Ohio n
(geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1); Охайо

Ohio pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus; Охайо

Ojmiakon pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką; Оймякон

Oka pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi; Ока

Oklahoma pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju; Оклахома

Oksford ˈɔksfɔrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire; О́ксфорд

Oktiabrskij pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich; Октябърски

Olga ˈɔlɡa pn
imię żeńskie; Олга

Olimp ˈɔlʲĩmp pn
(geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas; Оли́мп

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
imię żeńskie; Оливия

Olokma pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim, amurskim i Jakucji; prawy dopływ Leny; Ольокма

Oman ˈɔ̃mãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie; Оман

Omsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza; Омск

Onega pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej; Онега

Orenburg pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji; Оренбург

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka; Организация на обединените нации

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej; Организация на Северноатлантическия договор

Orlean pn
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą; Орлеан

Ormianin ɔrˈmʲjä̃ɲĩn pn
osoba narodowości ormiańskiej арменец

Ormianka n
(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości ormiańskiej арменка

Orszowa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii nad Dunajem; Орсово

Osetia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków; Осетия

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość; Ю́жна Осе́тия

Oslo ˈɔslɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii; О́сло

Ostia pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne rzymskie miasto portowe u ujścia Tybru; Остия

Ottawa ɔtˈːava pn
(geografia, geograficzny) stolica Kanady; Ота́ва

Owernia ɔˈvɛrʲɲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji; Овернь

Oziorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji; Озьорск

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych; Озирис
(astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego; Озирис

PKB pɛ‿ka‿ˈbɛ acronym
= produkt krajowy brutto; БВП

Pad pat pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech; По

Pakistan paˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Пакистан

Palau ˈpalaw pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii; Палау

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego; Палестина

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
mieszkaniec Palestyny палестинец

Palmyra pn
(geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej; Палмира Тадмор

Pan pãn pn
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami; Пан
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie Господ

Panama pãˈnãma pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej; Пана́ма

Pandora n
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość; Пандора

Panna ˈpãnːa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; Дева
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną; Дева

Panonia pn
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; Панония

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby; Папу́а Но́ва Гвине́я

Paragwaj paˈraɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Парагвай

Paragwajczyk ˌparaˈɡvajʧ̑ɨk n
obywatel Paragwaju парагваец

Paragwajka ˌparaˈɡvajka n
obywatelka Paragwaju парагвайка

Parys ˈparɨs pn
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny; Па́рис
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317; Па́рис

Paryż ˈparɨʃ pn
(geografia, geograficzny) stolica Francji; Париж

Pasawa pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią; Пасау

Paweł ˈpavɛw pn
imię męskie; Паул

Pałana pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2); Палана

Pekin ˈpɛcĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Chin; Пекин

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim; Пелопонес

Pendżab pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji; Пенджаб
(geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie; Пенджаб
(geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach; Пенджаб

Perm pɛrm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego; Перм

Pers pɛrs n
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu) персиец

Persefona pn
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych; Персефона

Perseusz pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ pn
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1); Персей
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; Персей

Peru ˈpɛru pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; Перу

Peterhof pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską; Петерхоф

Pewek pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym; Певек

Piatigorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu; Пятигорск

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie; Пиемонт

Pietrozawodsk ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk pn
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii; Петрозаводск

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
(geografia, geograficzny) region północnej Francji; Пикарди

Piotr pʲjɔtr̥ pn
imię męskie; Петър

Piotra ˈpʲjɔtra pn
rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego; Петра

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie; Пиренеи

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof; Питагор

Pittsburgh pn
(geografia, geograficzny) duże miasto w USA, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny; Питсбърг

Piza pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza; Пиза

Platon ˈplatɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof; Платон

Plejady plɛˈjadɨ pn
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; Плеяди

Pluton ˈplutɔ̃n pn
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem; Плутон
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego; Плутон

Poczdam ˈpɔʤ̑dãm pn
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia; Потсдам

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry; Подгорица

Podolsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim; Подолск

Polak ˈpɔlak n
obywatel Polski поляк
osoba narodowości polskiej lub poczuwająca się do niej поляк

Pole Marsowe pn
(geografia, geograficzny) miejsce w starożytnym Rzymie, pierwotnie niezabudowane i poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu, poświęcone Marsowi, wykorzystywane do zebrań publicznych; Марсово поле

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Френска Полинезия

Polka ˈpɔlka n
obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego полякиня

Polska ˈpɔlska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie; Полша

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim; Померания

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich; Пуерто Рико

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego; Португалия

Posawie pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina położona w dolinie rzeki Sawy, na obszarze Słowenii, Chorwacji, Bośni i Serbii Посавие

Posejdon pɔˈsɛjdɔ̃n pn
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem; Посейдон

Poznań ˈpɔznãɲ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski; Познан

Praga ˈpraɡa pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech; Прага

Praia pn
stolica Republiki Zielonego Przylądka; Прая

Primorsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji; Приморск

Prokopjewsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą; Прокопевск

Prometeusz pn
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna; Прометей
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień; Прометей

Protobułgar n
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mężczyzna lub chłopiec z ludu koczowniczego zamieszkującego w V-VII w. tereny nadczarnomorskie, będącego przodkami współczesnych Bułgarów; Прабългар

Prowansja prɔˈvãw̃sʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; Прованс

Prusy ˈprusɨ n
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej Прусия

Prypeć pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru; Припят

Przylądek Dobrej Nadziei pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji pn
(geografia, geograficzny) przylądek w RPA; нос Добра Надежда

Psków pskuf pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus; Псков

Pusan ˈpusãn pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Korei Południowej; Пусан

Puszkin pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga; Пушкин

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci n
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską; Ара́бски полуо́стров

Półwysep Bałkański puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci pn
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy; Балкански полуостров

Półwysep Krymski pn
(geografia, geograficzny) (zobacz) Krym полуо́стров Крим

Quebec n
(geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; Квебек

Québec n
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec Квебек

RFN ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n acronym
= Republika Federalna Niemiec ФРГ

RNA ɛr‿ɛ̃n‿ˈa n
(biochemia, biochemiczny) kwas rybonukleinowy; РНК

Ra ra ɛr‿ˈa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca; Ра

Rabat ˈrabat pn
(geografia, geograficzny) stolica Maroka; Рабат

Rak rak pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; Рак
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą; Рак

Ramzes pn
(historia, historyczny, historycznie) imię kilkunastu faraonów; Рамзес

Ratyzbona pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, leżące nad Dunajem; Регенсбург

Rawenna pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech; Равена

Ren rɛ̃n pn
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem; Рейн

Rennes pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania; Рен

Republika Angoli pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli Република Ангола

Republika Argentyńska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny Република Аржентина

Republika Beninu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu Република Бенин

Republika Bułgarii pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii; епублика България

Republika Chińska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa Република Китай

Republika Cypryjska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa; Република Кипър

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo) Чешка република

Republika Estońska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii; Република Естония

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn; Федерална Република Германия

Republika Francuska pn
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa; Френска република

Republika Korei rɛˈpublʲika kɔˈrɛji pn
(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej; Република Корея

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Република Южна Африка Южноафриканска република

Republika Seszeli pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Seszeli jako państwa Република Сейшели

Republika Słowacka rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami; Словашка република

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Кабо Верде Република Зелени нос Република Кабо Верде

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w centralnej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi; Централноафриканска република

Rewda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim; Ревда

Riazań pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego; Рязан

Rijad ˈrʲijat pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej; Рияд

Rjukan pn
(geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna; Рюкан

Rodan ˈrɔdãn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; Рона
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji; Рона

Rodopy pn
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny; Родопи

Rodos ˈrɔdɔs pn
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim; Родос

Rosja ˈrɔsʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie; Русия

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji; руснак

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
obywatelka Rosji рускиня

Rostock pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech; Росток

Rostów pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim; Ростов

Rugia ˈruɟja n
(geografia, geograficzny) niemiecka wyspa na Morzu Bałtyckim; Рюген

Rumun ˈrũmũn n
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii румънец

Rumunia rũˈmũɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie; Румъния

Rwanda ˈrvãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali; Руанда

Ryby ˈrɨbɨ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; Риби
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią; Риби

Ryga ˈrɨɡa pn
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy; Рига

Ryszard ˈrɨʃart pn
polskie imię męskie pochodzenia germańskiego; Ричард

Rzym ʒɨ̃m pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; Рим
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; Рим
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego Рим

SMS ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs acronym
(telekomunikacja) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego SMS

Sahara saˈxara pn
(geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce; Саха́ра

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo; За́падна Саха́ра

Saharyjska Arabska Republika Demokratyczna pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sahary Zachodniej Сахарска арабска демократична република

Saint Kitts i Nevis pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej; Сейнт Китс и Невис

Saint Lucia pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie; Сейнт Лу́сия
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych; Сейнт Лу́сия

Saint Vincent i Grenadyny pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej; Сейнт Винсент и Гренадини

Saipan pn
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan; Сайпан
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego; Сайпан

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w Niemczech; Саксония

Salechard pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem; Салехард

Salsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w europejskiej części Rosji; Салск

Salwador salˈvadɔr pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej; Салвадор

Samara sãˈmara pn
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu samarskiego; Самара

Samarkanda pn
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie; Самарканд

Samoa sãˈmɔa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia; Самоа

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii; Америка́нски Само́а

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Сан Марино

Sana ˈsãna pn
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu; Сана

Santa Fe pn
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Nowy Meksyk Санта Фе

Saqaliba pn
(historia, historyczny, historycznie) od VII/VIII w., zbiorcza nazwa słowiańskich najemników i niewolników w średniowiecznym świecie arabskim; Сакалиби

Sara ˈsara pn
imię żeńskie; Са́ра

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny; Сара́ево

Sarańsk pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką Insar, stolica Republiki Mordowii; Сара́нск

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym; Сардиния

Saturn ˈsaturn pn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops; Catyph
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Catyph
seria amerykańskich rakiet nośnych; Сату́рн

Scylla ˈsʦ̑ɨlːa pn
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej; Сцила

Sekwana sɛˈkfãna pn
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż; Сена

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; Сенегал

Serb sɛrp n
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii сърбин

Serbia ˈsɛrbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry; Сърбия

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie; Сърбия и Черна гора

Sergiusz ˈsɛrʲɟuʃ pn
imię męskie; Серге́й

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; Сейше́ли
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim; Сейше́ли

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej; Сеул

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji; Севиля

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Микронезия

Siebież pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim; Себеж

Siergiejewicz pn
syn Siergieja (rosyjskie imię odojcowskie) Сергеевич

Siergijew Posad pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie moskiewskim; Сергиев Посад

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown; Сиера Леоне

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji; Сингапур

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję; Скандинавия

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; Скорпион
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem; Скорпион

Slawonia pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy; Славония

Smoleńsk ˈsmɔlɛ̃j̃sk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem; Смоленск

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym; Со́чи

Sofia ˈsɔfʲja pn
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii; София

Sogdiana pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany; Согдиана

Sokrates sɔˈkratɛs pn
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; Сократ

Solon ˈsɔlɔ̃n pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.; Солон

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu; Сомалия

Sopot ˈsɔpɔt pn
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim; Сопот

Sosnowy Bór pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim; Соснови Бор

Soż pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Białorusi i w Rosji, lewy dopływ Dniepru; Сож

Sparta ˈsparta pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; Спарта
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie Спарта

Spira pn
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat; Шпайер

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki; Шри Джаяварданапура Коте

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon; Шри Ланка

Stambuł ˈstãmbuw pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach; Истанбул

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; САЩ Съединени американски щати

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie; Съедине́ни Америка́нски Ща́ти

Stawropol pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego; Ставропол

Stefan ˈstɛfãn pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Стефан

Stepanakert ˌstɛpãˈnakɛrt pn
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu; Степанакерт

Sterlitamak pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Baszkortostanie; Стерлитамак

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska n
siedziba papieża, Watykan Свети престол

Strasburg pn
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji; Страсбург

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim; Ивица Газа

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; Стрелец
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem; Стрелец

Suazi pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Свазиле́нд

Sudan ˈsudãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Судан

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce; Ю́жен Суда́н

Sudety suˈdɛtɨ pn
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską; Суде́тите

Sumatra sũˈmatra pn
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich; Суматра

Surinam suˈrʲĩnãm pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo; Суринам

Suzdal pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim; Суздал

Svalbard ˈsfalbart pn
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii; Свалбард

Swobodny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją; Свободни

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji; Сибир

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech; Сицилия

Sydney pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii; Сидни

Sydon ˈsɨdɔ̃n n
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego; Сидон

Symferopol ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl pn
(geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krym; Симферо́пол

Syrakuzy pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, we wschodniej Sycylii; Сиракюз

Syria ˈsɨrʲja pn
(geografia, geograficzny) kraj w Azji; Сирия

Syzyf pn
(mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka; Сизиф

Szachty pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim; Шахти

Szanghaj pn
(geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy; Шанха́й

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego; Шчечин

Sziraz pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji; Шира́з

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo; Шотландия

Szkodra pn
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii; Шкодра

Szkot ʃkɔt n
mieszkaniec Szkocji шотландец

Szkotka ˈʃkɔtka n
mieszkanka Szkocji шотландка

Szlezwik-Holsztyn pn
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii; Шлезвиг-Холщайн

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji; Стокхолм

Szumadia pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w środkowej Serbii Шумадия

Szwabia ˈʃfabʲja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji; Швабия

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
obywatel Szwajcarii швейцарец

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Швейцария

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego; Швеция

Szwed ʃfɛt n
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji швед

Szwedka ˈʃfɛtka n
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji шведка

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej; Словакия

Słowak ˈswɔvak n
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji; словак

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie; Словения

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy; славянин

Słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ pn
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; najjaśniejszy obiekt na niebie; Слънце

Słupsk swupsk n
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce; Слупск

Tadź Mahal pn
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal; Тадж Махал

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Таджикистан Таджикиста́н

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Тайланд

Tajpej ˈtajpɛj pn
(geografia, geograficzny) stolica Tajwanu; Тайпе́й

Tajwan ˈtajvãn n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; Тайван
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; Тайван

Tallinn ˈtallʲĩn pn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii; Талин

Tamara tãˈmara pn
imię żeńskie pochodzenia semickiego; Тамара

Tambow pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną; Тамбов

Tamiza tãˈmʲiza pn
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii; Темза

Tanatos tãˈnatɔs pn
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors; Танатос

Tanganika pn
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; Танганика
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego; Танганика
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego; Танганика

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma; Танзания

Tarent pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent, w południowych Włoszech; Таранто

Tartus pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii; Тартус

Tasmania tasˈmãɲja pn
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii; Тасмания

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu; Ташкент

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji; Тбили́си

Tegucigalpa ˌtɛɡuʨ̑iˈɡalpa pn
(geografia, geograficzny) stolica Hondurasu; Тегусигалпа

Teheran tɛˈxɛrãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Iranu; Техера́н

Teneryfa pn
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich; Тенерифе

Teodor tɛˈɔdɔr pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Тодор

Teodora ˌtɛɔˈdɔra pn
imię żeńskie Теодора

Teofil tɛˈɔfʲil pn
polskie imię męskie pochodzenia greckiego; Теофил

Termopile ˌtɛrmɔˈpʲilɛ pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji; Термопили

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich; Северозападни територии

Tesalia tɛˈsalʲja pn
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji; Тесалия

Timok pn
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Serbii i północno-wschodniej Bułgarii, prawy dopływ Dunaju; Тимок

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Източен Тимор

Tiumeń pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą; Тюмен

Tobolsk pn
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 13125 z pasa głównego asteroid; Тоболск
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, u ujścia rzeki Toboł do Irtysza; Тоболск

Togliatti pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą; Толиати

Togo ˈtɔɡɔ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé; Того

Tokio ˈtɔcɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Japonii; То́кио

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
imię męskie; Тома

Tomsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom; Томск

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii; Тонга

Toronto tɔˈrɔ̃ntɔ pn
(geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario Торонто

Toskania tɔˈskãɲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech; Тоскана

Tracja pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię; Тракия

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej; Тринидад и Тобаго

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg; Троица

Tuapse pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym; Туапсе

Tulcza pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w Dobrudży; Тулча

Tulon pn
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var Тулон

Tuluza tuˈluza pn
miasto we Francji; Тулуза

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Тунис

Tunis ˈtũɲis pn
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji; Тунис

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji; Турция

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej; Туркменистан

Turyn ˈturɨ̃n pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu; Торино

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie; Тюрингия

Tutanchamon pn
(historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów; Тутанкамон

Tuła pn
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego; Тула

Twer pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy; Твер

Tybet ˈtɨbɛt pn
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; Тибет
kraj na Wyżynie Tybetańskiej Тибет

Tyfon pn
(mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile; Тифон

Tyr tɨr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie; Тир

Tyraspol pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza; Тира́спол

Tyrteusz pn
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki; Тиртей

Tytan ˈtɨtãn pn
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna; Титан

UE u‿ˈɛ acronym
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska ЕС

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki; Аме́рика

Uganda uˈɡãnda pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali; Уганда

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna n
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie; Украйна

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej; Слънчева система

Uljanowsk pn
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą; Уляновск

Ulm pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; Улм

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich; Европейски съюз

Uran ˈurãn pn
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; Ypah

Urban ˈurbãn pn
imię męskie; Урбан

Urengoj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii; Уренгой

Urszula urˈʃula pn
imię żeńskie; Урсула

Urugwaj uˈruɡvaj pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej; Уругвай

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Узбекистан

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Mongolii; Улан Батор

Ułan Ude pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Buriacji; Ула́н Уде́

Vaduz pn
(geografia, geograficzny) stolica Liechtensteinu; Вадуц

Valletta pn
(geografia, geograficzny) stolica Malty; Валета

Vancouver pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kanadzie Ванкувър
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w stanie Waszyngton Ванкувър

Vanuatu pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii; Вануату

Vicenza pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; Виченца

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
= Wspólnota Niepodległych Państw; ОНД

Wacław ˈvaʦ̑waf pn
imię męskie pochodzenia czeskiego; Вацлав

Waga ˈvaɡa pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; Везни
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem; Везни

Wagadugu pn
(geografia, geograficzny) stolica Burkina Faso; Уагадугу

Walencja vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii; Валенсия

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
imię męskie; Валентин

Walhalla n
(mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju Валха́ла

Walia ˈvalʲja pn
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii; Уелс

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
mieszkaniec Walii уелсец

Walonia pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii Валония

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; Косите на Вероника

Warna pn
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna; Варна

Warszawa varˈʃava pn
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto; Варшава

Waszyngton vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n pn
(geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych; Вашингто́н
(geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych; Вашингто́н

Watykan vaˈtɨkãn pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; Ватикан

Wałdaj pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim; Валдай

Wellington pn
(geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii; Уелингтън

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo; Вене́ция

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
(geografia, geograficzny) region we Włoszech; Венето

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas; Венецуела

Wenus ˈvɛ̃nus pn
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; Венера
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą; Венера

Werona pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska; Верона

Wersal ˈvɛrsal pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich; Версай

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨç ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia Весела Коледа Честита Коледа

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech; Везувий

Wełtawa vɛwˈtava pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby; Вълта́ва

Widyń pn
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Bułgarii, nad Dunajem, stolica obwodu Widyń; Видин

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
(geografia, geograficzny) stolica Austrii; Виена

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Великобрита́ния
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym; Великобритания

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; Великден Възкресение Христово Пасха

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa; Разпе́ти пе́тък

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie; Велик пост

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata; Голям взрив

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa; Великото Херцогство Люксембург

Wielkie Tyrnowo pn
(geografia, geograficzny) miasto położone w północno-centralnej Bułgarii, nad rzeką Jantrą, stolica obwodu; Велико Търново

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
(geografia, geograficzny) stolica Laosu; Виентян

Wierchniaja Sałda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej; Верхняя Салда

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
(geografia, geograficzny) państwo w Azji; Виетнам

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia; Бъдни вечер

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia Уикипедия

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować; Уикиречник

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia; Уикиизточник

Wiktoria vʲikˈtɔrʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów w Australii; Виктория
(mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike; Викто́рия
imię żeńskie pochodzenia łacińskiego; Викто́рия

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
imię męskie; Уилям

Wilno ˈvʲilnɔ pn
(geografia, geograficzny) stolica Litwy; Ви́лнюс

Wirakocza pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel; Виракоча

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu Вишну

Wisła ˈvʲiswa pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce; Висла

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; Водолей
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią; Водолей

Wojwodina pn
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie; Войводина

Woroneż pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie; Воронеж

Wołga ˈvɔwɡa pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego; Во́лга

Wołgograd vɔwˈɡɔɡrat pn
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone nad Wołgą; Волгоград

Wołogda vɔˈwɔɡda pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej; Вологда

Wołoszczyzna pn
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; Влашко

Wołżski pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą; Волжски

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
(geografia, geograficzny) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce; Вроцлав

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; Кот д'Ивоар

Wyspa Wielkanocna pn
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai; Великденски остров

Wyspy Alandzkie ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii; Аландски острови

Wyspy Brytyjskie ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy; Британски острови

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; Канарски острови
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1) Канарски острови

Wyspy Kurylskie pn
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym położony między Hokkaido a Kamczatką; Курилски острови

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro; Маршалови острови

Wyspy Normandzkie ˈvɨspɨ nɔrˈmãnʦ̑ʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) grupa wysp w kanale La Manche; Нормандски острови

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim; Фарьорски острови

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii; Соломонови Острови

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce; Сао Томе и Принсипи

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Унгария Унга́рия

Władykaukaz pn
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii; Владикавказ

Władywostok ˌvwadɨˈvɔstɔk pn
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim; Владивосто́к

Włochy ˈvwɔxɨ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię; Италия

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich СССР

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael; За́паден бряг

Zachód ˈzaxut n
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia Запада

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji; За́греб

Zambia ˈzãmbʲja pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce; Замбия

Zatoka Adeńska pn
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią; Аденски залив

Zatoka Botnicka zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka pn
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią; Ботнически залив

Zatoka Burgaska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas Бургаски залив

Zatoka Drińska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w północnej części Albanii; Дрински залив

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią; Фи́нски зали́в

Zatoka Gwinejska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez; Гвинейски залив

Zatoka Kalifornijska pn
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku; Калифорнийски залив

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej; Мексикански залив

Zatoka Neapolitańska pn
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania; Неаполски залив

Zatoka Perska zaˈtɔka ˈpɛrska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem; Перси́йски зали́в

Zatoka Tokijska pn
(geografia, geograficzny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu; Токийски залив

Zatoka Warneńska pn
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, leżąca przy wybrzeżu bułgarskim, nieopodal miasta Warna; Варненски залив

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii; Зеландия
(geografia, geograficzny) wyspa Danii; Ше́ланд

Zeus ˈzɛus pn
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu; Зевс

Zielenogradsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim; Зеленоградск

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
(astronomia, astronomiczny) trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, w starożytności i średniowieczu uważana za centralne ciało wszechświata, do czasów Kopernika uważana za nieruchomą; Земя

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare; Зимбабве

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; Обединени арабски емирства Обедине́ни Ара́бски Еми́рства

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Обедине́ното кра́лство

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj pn
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej; Обединено кралство Великобритания и Северна Ирландия

Zurych pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii; Цюрих

Zuzanna zuˈzãnːa pn
imię żeńskie; Сузана

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991; Съве́тски съю́з

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję; Съюз на Съветските Социалистически Републики Съюз на съветските социалистически републики

Zyrianka pn
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej; Зирянка

Złatoust pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Aj; Златоуст

abaka aˈbaka n
lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie; абака

abakus aˈbakus n
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny; аба́к
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; аба́к

abandon aˈbãndɔ̃n n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową; изоставяне

abazja aˈbazʲja n
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego; абазия

abażur aˈbaʒur n
osłona na lampę, tłumiąca jej zbyt jaskrawe światło абажур

abduktor abˈduktɔr n
(anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała; абдуктор

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej абдикация

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji абдикирам отказвам се от престола

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią (dziś: Etiopia) абисински

ablatyw abˈlatɨf n
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika; аблативен падеж

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism абонамент
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu); абонамент

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
osoba płacąca stałą opłatę, abonament абонат

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; wywołanie poronienia; аборт

absces ˈapsʦ̑ɛs n
(medycyna, medyczny) ropień абсцес

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona; абсолютизъм

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs; абсолвент

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie абсорбирам

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; абсорбция
proces pochłaniania energii fali przez ciało; абсорбция

abstrahować ˌapstraˈxɔvaʨ̑ v
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego абстрахирам
(książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś абстрахирам

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
nie mający związku z rzeczywistością абстрактен

abstynencja ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; абстиненция

absurd ˈapsurt n
(logika, logiczny) wyrażenie wewnętrznie sprzeczne; абсурд
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia абсурд

absurdalnie ˌapsurˈdalʲɲɛ adv
w sposób absurdalny абсурдно

absurdalność n
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność абсурдност

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu абсурден
(logika, logiczny) wewnętrznie sprzeczny абсурден

absynt ˈapsɨ̃nt n
alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu; абсент

abulia aˈbulʲja n
chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji безволевост

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik; ацетон

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn ацетилен

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej дамаска

adaptacyjny adj
taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia адаптивен

adaptować ˌadapˈtɔvaʨ̑ v
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska адаптирам
dostosować/dostosowywać do innego użytku адаптирам

adekwatność ˌadɛˈkfatnɔɕʨ̑ n
odpowiedniość адекватност

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
dokładnie czemuś odpowiadający адекватен подходящ съответстващ

adhan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu; езан

adiutancki adj
związany ze stanowiskiem adiutanta адютантски

administracja ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja n
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; администрация

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
osoba zarządzająca czymś администратор

admiralicja ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja n
budynek mieszący admiralicję (1.1) адмиралтейство
korpus admirałów адмиралтейство
władze naczelne marynarki wojennej адмиралтейство

admirał adˈmʲiraw n
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; адмирал
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1) адмирал
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych адмирал

admitancja n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego; адмитанс

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne; осиновяване

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu; адреналин

adres ˈadrɛs n
informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka adres адрес

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
umieszczać adres na liście, przesyłkę адресирам

adriatycki adj
dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim) адриатически

adwentystka ˌadvɛ̃nˈtɨstka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty адвентистка

adwentyzm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię; адвентизъм

adwokacki adj
związany z adwokatem lub adwokaturą адвокатски

adwokat adˈvɔkat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie; адвокат

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze адвокат на дявола

adygejski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski адиге

adźiwika n
(filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) jeden z nurtów filozoficzno-religijnych w Indiach głoszący determinizm, ascetyzm i swoisty ateizm адживика

adżarski adj
związany z Adżarią lub Adżarami аджарски

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów; аеродинамика

aerograf n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza; аерограф

afroamerykański adj
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych афроамерикански

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce; африкаанс

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę африкански

agat ˈaɡat n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie; ахат

agawa aˈɡava n
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach; агаве

agencja aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa czy urzędu агентство

agent ˈaɡɛ̃nt n
pracownik wywiadu агент
przedstawiciel jakiejś firmy агент
tajny pracownik policji lub służb specjalnych агент

agitacyjny adj
służący do agitacji, czyli pozyskaniu dla sprawy czy idei nowych dusz агитационен

aglomeracja n
(urbanistyka, urbanistyczny) skupisko ludzi i budynków na względnie małym obszarze конгломерат
nagromadzenie czego конгломерат

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia boga; pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu; агностицизъм

agnostyk aˈɡnɔstɨk n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu агностик

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych; aгорафобия

agrarny aˈɡrarnɨ adj
rolniczy, rolny аграрен

agresja aˈɡrɛsʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; агре́сия
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody; агре́сия

agrest ˈaɡrɛst n
(spożywczy) owoc agrestu (1.1) цариградско грозде

agresywność n
cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni агресивност

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
zachowujący się wrogo, napastliwie агреси́вен

agrochemia n
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych; агрохимия

agrofizyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki; агрофизика

agronom aˈɡrɔ̃nɔ̃m n
specjalista zajmujący się agronomią; агроном

agronomia ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej; агроно́мство

agronomka ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka n
forma żeńska od: agronom агрономка

ahinsa aˈçĩw̃sa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi; ахинса

aikido ajˈcidɔ n
japońska sztuka samoobrony; айкидо

ajran n
(spożywczy) (kulinaria) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli; айрян айран

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) акация

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
instytucja, towarzystwo naukowe акаде́мия
szkoła wyższa; акаде́мия

akademik ˌakaˈdɛ̃mʲik n
dom akademicki; общежи́тие

akant ˈakãnt n
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1); акант
(botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; . акант

akapit aˈkapʲit n
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza; парагра́ф

akatyst aˈkatɨst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw; акатист

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu; акцент

akcja ˈakʦ̑ʲja n
papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm); акция

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej; акционер

akcyza akˈʦ̑ɨza n
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji; акциз

akmeizm n
(literacko) modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku; акмеизъм

akomodacja ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia привикване

akord ˈakɔrt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków; акорд

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów; акордеон

akredytować v
udzielać akredytacji акредитирам

akrobata ˌakrɔˈbata n
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie акробат

akrobatka n
kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe акробатка

akrobatyczny adj
związany z akrobacją акробатически

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości; акрофобия

akromegalia n
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich; акромегалия

akropol aˈkrɔpɔl n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu Акропол

aksamit aˈksãmʲit n
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici; кадифе

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; аксиома

akt akt n
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela; акт
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej; акт
(urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument акт
czyn, działanie акт

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie; актьор

aktorka akˈtɔrka n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera актри́са

aktualizacja ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja n
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja актуализация

aktualizować v
czynić aktualnym актуализирам

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
dotyczący teraźniejszości общоприет

aktyn ˈaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89; актиний

aktywa n
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych; актив

aktywista ˌaktɨˈvʲista n
bardzo aktywny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań активист

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału активност

akumulacja n
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś акумулация

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej) акумулатор

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka; акупункту́ра

akuratność n
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest akuratne; cecha tych, którzy są akuratni аккуратность

akustyczny adj
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych акустичен

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
(przestarzałe, przestarzały) położna; акушерка

akwaforta ˌakfaˈfɔrta n
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1) офорт
(sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek; офорт

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu; aквамарин

akwarium aˈkfarʲjũm n
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę аквариум

akwedukt aˈkfɛdukt n
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego; акведукт

alabaster ˌalaˈbastɛr n
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała; алабастър

alarm ˈalarm n
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem трево́га

albatros alˈbatrɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie; албатрос

albański alˈbãj̃sʲci adj
związany z Albanią, dotyczący Albanii албански

albański alˈbãj̃sʲci n
język używany przez Albańczyków; албански език шкип

albedo alˈbɛdɔ n
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; албедо
biała część skórki w owocach cytrusowych албедо

albo ˈalbɔ conjunction
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa; или

album ˈalbũm n
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp. албум

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto алхимия

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu алхимик

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego но

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
(literacko) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści; алегория

aleja aˈlɛja n
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami; алея авеню

aleksandryt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu; александрит

alergia aˈlɛrʲɟja n
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik; алергия

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z alergią алергичен

alergik aˈlɛrʲɟik n
osoba uczulona na działanie alergenów алергичен човек

alfa ˈalfa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α; алфа

alfabet alˈfabɛt n
zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku; азбука

algebra alˈɡɛbra n
jeden z działów matematyki; алгебра
(matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna); алгебра

algebraiczny adj
dotyczący algebry алгебричен

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
odnoszący się do państwa Algieria алжирски

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis; алгоритъм

alibi aˈlʲibʲi n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia; алиби

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem; алигатор

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers; алитерация

alizaryna ˌalʲizaˈrɨ̃na n
(chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej; ализарин

alken ˈalkɛ̃n n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; алкен

alkin ˈalʲcĩn n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla; алкин

alkohol alˈkɔxɔl n
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); алкохол спирт
(handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego; алкохол спирт

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych; алкохолизъм

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej алелуя алилуя

almanach alˈmãnax n
rodzaj publikacji; алмана́х

alokacja ˌalɔˈkaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe отпускане разпределение
planowe rozdysponowanie czegoś; отпускане разпределение

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi; алотропия

alpinizm alˈpʲĩɲism̥ n
(dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska алпинизъм

alternatywny adj
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości алтернативен
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane алтернативен

altruizm alˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom; алтруизъм

aluminiowy ˌalũmʲĩˈɲɔvɨ adj
wykonany z aluminium алуминиев
związany z aluminium, dotyczący aluminium алуминиев

aluzja aˈluzʲja n
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost алюзия

amalgamat n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; амалгама

amator ãˈmatɔr n
miłośnik, ktoś oddany czemuś аматьор
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo аматьор

ambasada ˌãmbaˈsada n
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; посолство
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1) посолство
gwara więzienna brzuch, żołądek посолство

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej посланик пратеник

ambitny ãmˈbʲitnɨ adj
charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją амбициозен

ambiwalentny ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ adj
charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami двойствен

ambona ãmˈbɔ̃na n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej амвон

ambrazura ˌãmbraˈzura n
otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym; амбразура

ambrozja ãmˈbrɔzʲja n
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność; амбро́зия

ameba ãˈmɛba n
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek; амеба

amen ˈãmɛ̃n interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie modlitwy амин

ameryk ãˈmɛrɨk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95; америций

amerykanizować v
narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację американизирам

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
dotyczący Ameryki (kontynentu) американски
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki американски

ametyst ãˈmɛtɨst n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2; аметист

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy; амфетамин

amfiteatr ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej амфитеатър

amfora ãw̃ˈfɔra n
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami; амфора

amnestia ãmˈnɛstʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych; амнистия

amnezja ãmˈnɛzʲja n
(medycyna, medyczny) zanik pamięci амнезия

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu; амоняк

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach; амортизатор

amper ˈãmpɛr n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A; ампер

amperogodzina ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna n
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera; амперчас

amperomierz ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ n
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego; амперметър

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej; амплитуда

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny; ампутация

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
dokonywać amputacji ампутирам

amulet ãˈmulɛt n
przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem; амулет

anabioza n
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu; анабиоза

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed; анахрони́зъм

anagram ãˈnaɡrãm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów; анаграма

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel; анаконда

analfabeta ˌãnalfaˈbɛta n
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu необразован

analiza ˌãnaˈlʲiza n
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska; анализ

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
przeprowadzać proces analizy анализирам

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem; аналогия

analogiczny ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ adj
podobny do czegoś аналоги́чен

analogowy adj
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową аналогов непрекъснат

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby, анамнеза

ananas ãˈnãnas n
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych; ананас
(kulinaria) owocostan rośliny z rodzaju (1.1) ананас

anarchia ãˈnarçja n
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności ана́рхия
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; ана́рхия

anarchizm ãˈnarçism̥ n
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość; анархизъм

anatema n
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich ; анатема

androfobia n
(psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami андрофобия

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
robot mający postać człowieka; андроид

anegdota ˌãnɛɡˈdɔta n
krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia анекдо́т

aneksja ãˈnɛksʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części; анексия

anemiczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii анемичен

anestetyk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego; обезболяващ

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami английски

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach; английски

angina ãŋʲˈɟĩna n
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła; ангина

anglezyt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4 англезит

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego; англицизъм

animacja ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja n
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu; анимация

animizm ãˈɲĩmʲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom; анимизъм

anion ˈãɲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon; анион

anioł ˈãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; ангел

anizokoria n
(medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby; анизокория

ankietowy adj
związany z ankietą, dotyczący ankiety; mający formę ankiety анкетен

anoda ãˈnɔda n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni; анод

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
nieznanego autorstwa анони́мен
o nieujawnionym nazwisku анони́мен
z udziałem nieznanych osób анони́мен

anortyt n
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów; анортит

antena ãnˈtɛ̃na n
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie; анте́на

antidotum ˌãntʲiˈdɔtũm n
(przenośnie, przenośnia) środek zaradczy противоотрова

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego антони́м

antropocentryzm n
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego антропоцентризъм
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka антропоцентризъм

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku; антропология

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z antropologią, dotyczący antropologii антропологичен

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom; антропоморфизъм

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje; антибиотик

antycyklon n
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny); антициклон

antydepresant n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji; антидепресант

antyfaszyzm ˌãntɨˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu; антифашизъм

antygen ãnˈtɨɡɛ̃n n
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową; антиген

antyk ˈãntɨk n
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy антика

antyklerykalizm ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥ n
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu); антиклерикализъм

antykomunizm ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu антикомунизъм

antykwaryczny ˌãntɨkfaˈrɨʧ̑nɨ adj
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych антикварен

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy антилопа

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji; антиматерия

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51; антимон

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
niechęć do kogoś антипатия

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem; антисемити́зъм

antyutopia n
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości антиутопия

antywojenny ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ adj
potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie антивое́нен

anyż ˈãnɨʃ n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego; анасон

aorta aˈɔrta n
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka; аорта

aoryst aˈɔrɨst n
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły; аорист

aparat aˈparat n
(medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania апарат
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad апарат
urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny апарат

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii; фотоапара́т

aparat słuchowy n
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków; слухов апарат

apartheid aˈpartxajt aˈpartxɛjt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oddzielnego życia ludzi różnych ras połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej, czasem potwierdzona w prawie państwowym апартейд

apatia aˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności; апа́тия

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje апатичен

apatyt aˈpatɨt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów; апатит

apetyt aˈpɛtɨt n
chęć jedzenia, łaknienie; апетит

apolityczny adj
niezwiązany z polityką аполитичен

apostata ˌapɔˈstata n
osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady вероотстъпник

apostoł aˈpɔstɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk; апо́стол

apostrof aˈpɔstrɔf n
znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie; апостроф

apostrofa n
figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób апостроф

apsik aˈpʲɕik interjection
…naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania апчиху апчих

apteczny adj
związany z apteką аптечен

apteka apˈtɛka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki; апте́ка

aptekarka ˌaptɛˈkarka n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka аптекарка

ara ˈara n
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1); ара

arabeska ˌaraˈbɛska n
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej; арабеска

arabizacja n
narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka арабизация

arabski aˈrapsʲci adj
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują ара́бски

arabski aˈrapsʲci n
język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego; арабски

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii арагонски

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński; арагонски

aranżacja n
zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej аранжимент

aranżować v
organizować, urządzać аранжирам

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu произволен

arbitraż n
sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów арбитраж

arbuz ˈarbus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych; диня
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku диня

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
będący typowym dla dawnych czasów архаичен

archaizm n
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia архаизъм

archanioł arˈxãɲɔw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów; архангел

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw археолог
uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw археолог

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich; археология

archeolożka n
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie archeologii археоложка

archetyp arˈxɛtɨp n
(literacko) pierwowzór postaci архитип
(psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania; архитип

archimandryta n
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich архимандрит
w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji архимандрит

archipelag ˌarçiˈpɛlak n
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie; архипелаг

architekt arˈçitɛkt n
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury архитект

architektura ˌarçitɛkˈtura n
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; архитектура

archiwista n
pracownik archiwum архивар

archiwum arˈçivũm n
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1) архив
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne архив

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”); архиепископ

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca шедьо́вър
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi; шедьо́вър

arcykapłan n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów; върхо́вен жрец
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich; върхо́вен жрец
(teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi върхо́вен жрец

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa аресту́вам

argentyński ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny аржентински

argon ˈarɡɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18; аргон

argument arˈɡũmɛ̃nt n
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; аргумент
(matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik аргумент

argumentacja n
uzasadnianie za pomocą argumentów аргументация

aria ˈarʲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium; а́рия

ariański arʲˈjä̃j̃sʲci adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem ариански

arka ˈarka n
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego ба́рка

arktyczny arkˈtɨʧ̑nɨ adj
związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego арктичен

arkusz ˈarkuʃ n
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp. лист

armata arˈmata n
działo o długiej lufie; топ

armia ˈarmʲja n
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa; армия войска

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się арогантност

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
(książkowy) będący oznaką arogancji арогантен
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja арогантен

aromat aˈrɔ̃mat n
zapach sprawiający przyjemność арома́т

arsen ˈarsɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33; арсен

arsenał arˈsɛ̃naw n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej арсенал

artykuł arˈtɨkuw n
tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie статия

artyleryjski ˌartɨlɛˈrɨjsʲci adj
(wojskowość, wojskowy) (przymiotnik) od artyleria артилерийски

artylerzysta n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wojsk artyleryjskich артилерист

artysta arˈtɨsta n
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją художник

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się ze względu na urodzenie; аристокрация

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
osoba należąca do arystokracji аристократ

arystokratka ˌarɨstɔˈkratka n
kobieta należąca do arystokracji аристократка

as a ɛs as n
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii; а́со
(potocznie, potoczny) osoba aseksualna а́со
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą а́со

asceta asˈʦ̑ɛta n
człowiek uprawiający ascezę аскет

ascetyzm n
filozofia i praktyki ascetów аскетизъм

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego; асексуалност

aseksualność n
(seksuologia, seksuologiczny) trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób асексуалност

asembler aˈsɛ̃mblɛr n
(informatyka, informatyczny) program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy; асемблер

asfalt ˈasfalt n
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego; асфалт

asfaltować v
pokrywać powierzchnię asfaltem асфалтирам

aspartam asˈpartãm n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący аспартам

aspekt ˈaspɛkt n
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; вид
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana вид

aspermia n
(medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie; аспермия

aspiryna ˌaspʲiˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją; аспирин

astat ˈastat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85; астат астатин

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego; астеносфера

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); астероид

astma ˈastma n
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem; астма

astma oskrzelowa ˈastma ˌɔskʃɛˈlɔva n
(medycyna, medyczny) przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych z napadami duszności i kaszlu; бронхиална астма

astrafobia ˌastraˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed błyskawicami астрафобия

astrofizyka n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią; астрофизика

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej астронавт

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem kosmosu; астрономия

asymetryczny ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ adj
niebędący symetrycznym, niemający symetrii несиметричен

asymilacja n
przystosowanie się do życia w obcej społeczności асимилация

asymptota ˌasɨ̃mpˈtɔta n
(matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji; асимптота

asystent n
osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy асисте́нт

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego); инфаркт на миокарда

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów атеист

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem атеистки

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów; атеизъм

atlas ˈatlas n
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu; а́тлас

atletyka aˈtlɛtɨka n
wszystkie ćwiczenia sportowe атлетика

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; атмосфера
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. атмосфера
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie атмосфера

atol ˈatɔl n
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową; атол

atom ˈatɔ̃m n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki; атом

atrakcja aˈtrakʦ̑ʲja n
(książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki атракцион

atrakcyjny ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie) привлека́телен

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania; мастило

atrofia aˈtrɔfʲja n
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów; атрофия

atropina n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice; атропин

atrybut aˈtrɨbut n
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś свойство

attaché n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego; аташе́

audiencja awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja n
oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku аудие́нция

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę; търг

aura ˈawra n
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki аура

aureola ˌawrɛˈɔla n
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza ореол
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych ореол

australijski pies pasterski ˌawstraˈlʲijsʲci ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających; австралийски кетълдог австралийско пастирско куче

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Austrii lub Austriaków австрийски

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością автентичен

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
własnoręcznie napisany swój życiorys; автобиография

autobiograficzny adj
mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia автобиографичен

autobus awˈtɔbus n
(motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym; автобус

autochton n
rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium автохтон

autograf awˈtɔɡraf n
własnoręczny podpis автограф

autoklaw awˈtɔklaf n
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych; автоклав

autokracja ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną; автокра́ция

automat awˈtɔ̃mat n
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka; автомат‎‎

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka автоматичен

automobilista ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista n
(dawniej, dawny) kierowca автомобилист
(przestarzałe, przestarzały) człowiek uprawiający sporty samochodowe автомобилист

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność; автономия

autoportret ˌawtɔˈpɔrtrɛt n
portret artysty wykonany przez siebie samego; автопортрет

autor ˈawtɔr n
twórca, wynalazca, założyciel автор

autorstwo n
fakt bycia twórcą dzieła авторство

autorytarny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący autorytaryzmu авторитарен

autorytaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli авторитаризъм

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi авторите́т
wpływ osobisty, powaga, prestiż авторите́т

autostrada ˌawtɔˈstrada n
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków; автомагистрала

autotomia n
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji; автотомия

autyzm ˈawtɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami; аутизъм

awarski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski; ава́рски ези́к

awestyjski n
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta); авестийски

awifauna n
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym; авифауна

awitaminoza ˌavʲitãmʲĩˈnɔza n
(medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin; авитаминоза

awokado ˌavɔˈkadɔ n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) авокадо
(spożywczy) (kulinaria) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką авокадо
(botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej; авокадо

azbest ˈazbɛst n
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna; азбест

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Azerbejdżan азербайджански

azerski aˈzɛrsʲci adj
odnoszący się do Azerbejdżanu lub Azerów азербайджа́нски

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji азиатски

azot ˈazɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7; азот

azotowy ˌazɔˈtɔvɨ adj
(chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot азотен

azowski adj
(geografia, geograficzny) związany z Azowem (miastem w Rosji) азовски

azymut n
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym; азимут

ałun ˈawũn n
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu сти́пца

ałunit n
(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu; алунит

babcia ˈbapʲʨ̑a n
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki) баба

babie lato ˈbabʲjɛ ˈlatɔ n
nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni; есенна паяжина
wczesnojesienne dni; циганско лято

badanie baˈdãɲɛ n
sprawdzenie stanu zdrowia преглед
szczegółowa obserwacja i analiza преглед

badmintonista n
gracz w badmintona бадминтонист

bagatelizować v
przedstawiać jako mało ważne омаловажавам

bagaż ˈbaɡaʃ n
zapakowane przedmioty zabierane w podróż багаж
(przenośnie, przenośnia) doświadczenia, wspomnienia gromadzone w czasie życia багаж

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach бага́жник

bagażowy adj
związany z bagażem, dotyczący bagażu багажен

bagietka baˈɟɛtka n
(spożywczy) długa, cienka bułka; франзе́ла

bagnet ˈbaɡnɛt n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz; щик

bajka ˈbajka n
(literacko) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem; ба́сня

bajt bajt n
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom; байт

bakelit baˈkɛlʲit n
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu; бакелит

baklawa bakˈlava n
(kulinaria) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego zmiażdżonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi; баклава

bakszysz n
w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna бакши́ш

bakteria bakˈtɛrʲja n
(biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego; бакте́рия

bakteriologiczny adj
związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii бактериологичен

baktrian ˈbaktrʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny двугърба камила

bakłażan bakˈwaʒãn n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach; патладжан
(spożywczy) warzywo; podłużny, zwykle fioletowoczarny owoc rośliny (1.1) патладжан

bal bal n
(choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce; бал

balerina ˌbalɛˈrʲĩna n
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą балери́на
tancerka, solistka zespołu baletowego балери́на

balet ˈbalɛt n
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego; балет

balistyczny ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
taki, który leci po krzywej balistycznej балистичен
związany z balistyką, dotyczący balistyki балистичен

balistyka n
nauka badająca ruch pocisków; балистика

balkon ˈbalkɔ̃n n
wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą балко́н

balon ˈbalɔ̃n n
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem; аероста́т

balustrada ˌbaluˈstrada n
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną; балюстрада

bambus ˈbãmbus n
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych; бамбук

banalny bãˈnalnɨ adj
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności банален

banan ˈbãnãn n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; банан
(spożywczy) (kulinaria) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty банан

banał ˈbãnaw n
powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane баналност

bandaż ˈbãndaʃ n
długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.; бинт

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
zakładać bandaż, owijać bandażem бинтовам

bandycki adj
związany z bandytą, dotyczący bandyty бандитски
właściwy bandycie, charakterystyczny dla bandyty бандитски

bandyta bãnˈdɨta n
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw бандит

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem; ба́нджо

bank bãŋk n
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów банка

bankiet ˈbãŋcɛt n
wystawne, uroczyste przyjęcie банкет

banknot ˈbãŋknɔt n
(bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę; банкно́та

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej; банкома́т

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd банкрут
utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych банкрут

bankrut ˈbãŋkrut n
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność банкрут

baobab baˈɔbap n
(botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce; баобаб

baptyzm ˈbaptɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu; баптизъм

bar bar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56; барий
(fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia; бар
lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; бар

baran ˈbarãn n
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy овен

baranek baˈrãnɛk n
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran агне

barbarzyński adj
cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem варварски

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków по
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika szczególnie, dużo много

bark bark n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe; барк

barok ˈbarɔk n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku; барок

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; барометър

baron ˈbarɔ̃n n
niski tytuł arystokratyczny; барон

barszcz barʃʧ̑ n
(kulinaria) kwaśna zupa; борш

barykada ˌbarɨˈkada n
(wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście; барика́да

bas bas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; бас
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach бас
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie бас

baseball n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem; бейзбол

basen ˈbasɛ̃n n
forma skrócona od basen pływacki басе́йн

basetla baˈsɛtla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego; басетля

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
związany z Baskami, dotyczący Basków баскски

baszkirski adj
związany z Baszkirami башкирски език

baszkirski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski башкирски език

baszybuzuk n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny, nieopłacany żołnierz turecki, muzułmański ochotnik, pochodzący często z bezpośredniego terenu walk; башибозук

bat bat n
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii; бат

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska; батальон

batat n
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej; батат

bateria baˈtɛrʲja n
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii бате́рия

batik ˈbatʲik n
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione; батик

batuta baˈtuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu; диригентска палка

batyskaf baˈtɨskaf n
statek podwodny do badań na dużych głębokościach; батискаф

bawarski baˈvarsʲci adj
(kulinaria) wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej баварски
pochodzący z Bawarii баварски

bawełna baˈvɛwna n
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie; паму́к
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań паму́к
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1); паму́к

bawełniany ˌbavɛwʲˈɲãnɨ adj
wykonany z bawełny паму́чен

bawół ˈbavuw n
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła; би́вол

baza ˈbaza n
główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania база

baza danych n
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym ба́за да́нни

bazalt ˈbazalt n
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie; база́лт

bazylia baˈzɨlʲja n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1); босилек

bazylika baˈzɨlʲika n
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego); базилика
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu базилика
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum базилика
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł базилика
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom базилика

bazyliszek n
rodzaj jaszczurek; базилиск
stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem базилиск

bałagan baˈwaɡãn n
stan braku porządku безпорядък бъркотия

bałkanizacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione балканизация

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami балкански
(geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim) балкански

bałwan ˈbawvãn n
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego идол кумир
figura człowieka ulepiona ze śniegu; снежен човек

bańka ˈbãɲka n
(potocznie, potoczny) bańka mydlana мехурче

bażant ˈbaʒãnt n
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach; фазан

beczka ˈbɛʧ̑ka n
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami; бъчва
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej; бъчва

bednarz ˈbɛdnaʃ n
rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem бъчвар

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
(kulinaria) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany бифте́к

behawioryzm n
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko; бихевиоризъм

bejsbolówka n
sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie бейзболна шапка

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
odbijać się оригвам се

bekerel n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI; бекерел

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
odnoszący się do Belgii lub Belgów белгийски

belka ˈbɛlka n
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo греда
(technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie греда

bemol ˈbɛ̃mɔl n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton; бемол

beneficjent n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś бенефициент

benzen n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny; бензол

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy; бензин бензи́н

beret ˈbɛrɛt n
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny; барета

berkel ˈbɛrkɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97; берклий

berliński bɛrˈlʲĩj̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Berlin берлински

beryl ˈbɛrɨl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4; берилий бери́лий

berło ˈbɛrwɔ n
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim; жезъл

beton ˈbɛtɔ̃n n
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących; бетон

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
wykonany z betonu бетонен

bez bɛs preposition
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem без

bez- bɛs bɛz prefix
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś без

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
niezawierający, pozbawiony alkoholu безалкохолен

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
nie mający barwy безцветен

bezbożnik bɛzˈbɔʒʲɲik n
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga атеист

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga безбожен
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga безбожен

bezceremonialny adj
nie robiący ceremonii, nie zwracający uwagi na ogólnie przyjęte zwyczaje lub formy towarzyskie безцеремонен

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
taki, który nie ma domu бездомен

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek безсърдечен

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
niemający dzieci, potomstwa бездетен

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś безграничен

bezgrzeszny adj
(poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny безгрешен

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
nie mający imienia czy nazwy безименен

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków безкористен

bezkarność n
uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem безнаказаност

bezkarny adj
taki, który uchodzi bez kary безнаказан

bezkrwawy adj
taki, który obywa się bez rozlewu krwi безкръвен

bezkrytyczny ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ adj
pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu безкритичен

bezmierny adj
ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia безмерен

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu; инфинити́в

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby безличен

bezowocny ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ adj
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów безплоден

bezpartyjny adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych безпартиен

bezpański adj
(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela безстопанствен

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym безопа́сност

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej); бушо́н

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi безопасен

bezpodstawny ˌbɛspɔtˈstavnɨ adj
nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw необоснован

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
taki, za który nie pobiera się opłaty безплатен

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji; безпомощност

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć; безработица

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
bez pracy, bez zajęcia безработен

bezrolny adj
nie posiadający własnej ziemi, gospodarstwa rolnego безземен

bezręki bɛzˈrɛ̃ŋʲci adj
niemający rąk безрък

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia; безсъние

bezskuteczny adj
nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków безрезултатен

bezsporny adj
taki, który nie budzi wątpliwości безспорен

bezstronność n
cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny безпристрастност

bezterminowy adj
niemający wyznaczonej daty zakończenia безсрочен

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
nie mający trosk, zmartwień небрежен

bezwodny adj
pozbawiony wody, wilgoci безводен

bezwstydny bɛsˈfstɨdnɨ adj
taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów безсрамен
taki, który świadczy o braku skromności безсрамен

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
okrutny, pozbawiony współczucia безмилостен

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów беззъб

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku бе́жов

biała herbata ˈbʲjawa xɛrˈbata n
herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji бял чай

białko ˈbʲjawkɔ n
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki белтък

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi; белоруски

białowłosy adj
taki, który ma białe włosy белокос

biały ˈbʲjawɨ adj
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp. бял бяло

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; библиография

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; библиотека
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; библиотека

biblistyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii; библеистика

bibuła n
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych; попивателна

bicz bʲiʧ̑ n
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści бич

bidet ˈbʲidɛt n
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej; биде

bieda ˈbʲjɛda n
stan braku środków do życia бедност

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
taki, któremu brakuje środków do życia беден

bieg bʲjɛk n
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety бя́гане
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki бя́гане

bieganie bʲjɛˈɡãɲɛ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa бягане

biegun ˈbʲjɛɡũn n
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny по́люс
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny по́люс
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu по́люс
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; по́люс

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji; диария

biel bʲjɛl n
biały kolor; бяло

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka бельо́

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?; винителен

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej; конфирмация

bigamia bʲiˈɡãmʲja n
pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami; бигамия

bikini bʲiˈcĩɲi n
dwuczęściowy damski kostium plażowy; бики́ни

bilard ˈbʲilart n
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole; билярд
pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1); билярд

bilet ˈbʲilɛt n
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru билет

bilirubina ˌbʲilʲiruˈbʲĩna n
(biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu; билирубин

bilokacja n
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach; билокация

bingo interjection
okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś би́нго

bingo n
rodzaj gry hazardowej би́нго

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym; биохимия

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda бедро́

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
opis życia i działalności jakiejś osoby; биогра́фия

biograficzny ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z biografią, dotyczący biografii биографически

biolog ˈbʲjɔlɔk n
specjalista w zakresie biologii биолог

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej; биология

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji; биоразнообразие

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci; бисексуалност

biskup ˈbʲiskup n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi, następca apostołów, najczęściej kieruje diecezją; епископ владика

biurko ˈbʲjurkɔ n
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania бюро

biuro ˈbʲjurɔ n
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje; бюро
forma działalności administracyjnej polegająca na zbieraniu, opracowywaniu i przekazywaniu informacji бюро
forma działalności usługowej polegająca na zbieraniu i sprzedaży informacji бюро

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd. туристическа агенция

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów бюрокра́ция

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi; сутиен

bizmut ˈbʲizmut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83; бисмут би́смут

bizon ˈbʲizɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy; бизон

blady ˈbladɨ adj
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację блед
o mało intensywnej barwie блед

blaszka ˈblaʃka n
(botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu; ламела

bliski ˈblʲisʲci adj
taki, który jest w niewielkiej odległości близък
taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić близък

blisko ˈblʲiskɔ adv
w niewielkiej odległości близо

bliskość ˈblʲiskɔɕʨ̑ n
niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami близост

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie близна́к

blog blɔk n
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie; блог

blok blɔk n
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; блокада
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy блок
zeszyt, notes z kartkami większego formatu блок
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych блок
rodzaj budynku wielopiętrowego; (zobacz) blok mieszkalny блок

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy; жили́щен блок

blond blɔ̃nt adj
o włosach jasny, płowy руса коса

bluszcz bluʃʧ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie; бръшлян

bluza ˈbluza n
(krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów; блуза

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte богохулствам

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodziny bocianów; щъркел

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.1) белият щъркел

bod bɔt n
(informatyka, informatyczny) jednostka prędkości transmisji sygnału; бод

bodhićitta n
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich istot czujących, pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia; бодхичита

bogaty bɔˈɡatɨ adj
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody богат
taki, który obfituje w coś богат

bogini bɔˈɟĩɲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego богиня

bohater bɔˈxatɛr n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu герой
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. герой

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia герои́ня
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna герои́ня
forma żeńska od: bohater; postać utworu герои́ня

bohaterski ˌbɔxaˈtɛrsʲci adj
postępujący jak bohater героичен
związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi героичен

bohaterstwo ˌbɔxaˈtɛrstfɔ n
czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi героизъм

bohr bɔxr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107; борий бо́рий

bojar n
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów; боля́р

bojaźliwy ˌbɔjäʑˈlʲivɨ adj
(książkowy) wyrażający strach, bojaźń; wystraszony, nieśmiały, niepewny боязлив
skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć боязлив

bojkot ˈbɔjkɔt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku; бойкот

bojkotować v
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu бойкотирам

bojler ˈbɔjlɛr n
zbiornik do podgrzewania wody бойлер

boks bɔks n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami; бокс

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu боля

boleściwy ˌbɔlɛɕˈʨ̑ivɨ adj
pełen boleści скръбен

bom bɔ̃m n
poziome drzewce na żaglowcu; гик

bomba ˈbɔ̃mba n
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; бомба

bomba atomowa n
bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami ядрена бомба

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi бомбардирам

bonapartyzm n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte; бонапартизъм

bonsai n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu; бонзай

boom n
(ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej бум

bor bɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5; бор

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych; обикновена манатарка

borsuk ˈbɔrsuk n
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny kunowatych; язовец

boski ˈbɔsʲci adj
właściwy bogu, bóstwu божествен

bosman ˈbɔsmãn n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek; боцман

botanika bɔˈtãɲika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach; ботаника

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę; ботулизъм

bozon ˈbɔzɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie; бозон

bożodrzew gruczołowaty n
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej; айлант

bożonarodzeniowy ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ adj
związany z Bożym Narodzeniem коледен

brak miesiączki ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci n
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne; aменорея

bramka ˈbrãmka n
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką; врата
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2) врата

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem; вратар

bransoletka ˌbrãw̃sɔˈlɛtka n
ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze; гри́вна

brat brat n
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; брат
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich брат

braterski braˈtɛrsʲci adj
odnoszący się do brata, braci братски

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
pokrewieństwo między synami jednych rodziców бра́тство

bratobójstwo ˌbratɔˈbujstfɔ n
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp. братоубийство

brew brɛf n
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem вежда

brexit n
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej Брексит

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty) преминавам

broda ˈbrɔda n
zarost na brodzie (1.1) брада
(anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka брада
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2) брада
wstydliwa sytuacja брада

brodaty brɔˈdatɨ adj
mający zarost na dolnej części twarzy брадат

brodawka n
(medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze папила
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze брадавица

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek; бо́зка

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych; малък зеленокрак водобегач

brokuł ˈbrɔkuw n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; броколи

brom brɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35; бром

brona ˈbrɔ̃na n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie; бра́на

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
odpierać atak браня́

bronować brɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony бранувам

browar ˈbrɔvar n
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo; пивова́рна

broń brɔ̃ɲ n
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga; оръжие

broń palna ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna n
broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego; огнестре́лно оръ̀жие

brud brut n
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś мръсотия

brudny ˈbrudnɨ adj
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi мръсен
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud мръсен

bruk bruk n
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką; паваж

brukiew ˈbrucɛf n
(botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.; брюква

brutto ˈbrutːɔ adv
bez potrąceń брутен

bruzda n
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa; бразда́

brydż brɨʧ̑ n
(termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary; бридж

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa британски
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy британски

brzeg bʒɛk n
pas lądu ograniczający zbiornik wodny; бряг

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą бреме

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu звук

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
owoc z rodziny różowatych; праскова

brzoza ˈbʒɔza n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych; бреза

brzuch bʒux n
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia; корем

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych гро́зен

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha грозно патенце

brzęczyk ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɨk n
(technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie) зумер

bród brut n
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg брод

brąz brɔ̃w̃s n
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; бронз
kolor brązowy – kolor brązu (1.1) бронз
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) бронз

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
mający kolor brązu; кафяв

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem будистки

buddysta budˈːɨsta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu будист

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama; будизъм

budzik ˈbuʥ̑ik n
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory буди́лник

budżet ˈbuḍʒɛt n
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok; бюджет

buk buk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych; бук

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca; бушприт

buldog ˈbuldɔk n
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa; булдог

buldożer n
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków; булдо́зер

bumerang n
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo; бумеранг

bunt bũnt n
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi бунт

burak ˈburak n
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych; цвекло

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier; захарно цвекло

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej; кмет

burnus ˈburnus n
rodzaj wierzchniego wełnianego okrycia z kapturem i bez rękawów noszonego przez Arabów i przez oddziały spahisów бурнус

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew; кехлибар

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu кехлиба́р

burza ˈbuʒa n
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); бу́ря

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny; брейнсторминг

burza piaskowa n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku; пясъчна буря

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku; буржоазия

burżuazyjny adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji буржоазен

but but n
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy; обувка

butan ˈbutãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG; бутан

butelka buˈtɛlka n
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców бутилка шише

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
związany z Bułgarią lub Bułgarami български

bułgarski buwˈɡarsʲci n
język urzędowy Bułgarii; български български език

bułka ˈbuw.ka n
wypiek o niewielkich rozmiarach; хлебче

bydło ˈbɨdwɔ n
(rolnictwo, rolniczy) Szablon:zoot ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich; гове́до

byk bɨk n
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp. бик

być bɨʨ̑ v
istnieć; trwać съм
charakteryzować się jakąś cechą съм
należeć do jakiejś organizacji съм
pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań съм
uczestniczyć w czymś съм
znajdować się w jakimś miejscu съм

być może
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia може би

były ˈbɨwɨ adj
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli бивш

bóbr bupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie; бобър

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.); бог

ból bul n
(medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; болка

bóstwo ˈbustfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów божество

bąk bɔ̃ŋk n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek; ко́нска муха́
(ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie; голям воден бик
rodzaj wirującej zabawki; пумпал

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek; барабан

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
grać na bębnie бия барабан

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
(pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”); извънбрачен

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu благодат
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece благодат
sprzyjanie, przychylność, pomyślność благодат

błogosławiony n
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu; благословен

błogość n
przyjemny stan zadowolenia, spokoju блаженство

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego; тъпанче

błona dziewicza ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a n
(medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy; девствена ципа

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych; лигавица

błotniak ˈbwɔtʲɲak n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus ястреб блатар

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół калник

błoto ˈbwɔtɔ n
mieszanina ziemi i wody; кал

błysk bwɨsk n
nagłe, krótkie światło блясване

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi мълния

błąd bwɔ̃nt n
niezgodność z zasadami, założeniami грешка

błąd poznawczy ˈbwɔ̃nt pɔˈznafʧ̑ɨ n
(psychologia, psychologiczny) nieracjonalny sposób postrzegania rzeczywistości obejmujący błędy w ocenianiu prawdopodobieństwa, błędy atrybucji, stereotypy i selektywność ludzkiej pamięci; когнитивно отклонение

błędne koło ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ n
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku; омагьо́сан кръг
(potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania омагьо́сан кръг

cal ʦ̑al n
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm; инч

car ʦ̑ar n
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji); цар

caryca n
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji царица
(historia, historyczny, historycznie) żona cara царица

casting n
(środowiskowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) konkurs mający wyłonić aktora (czasem także zwierzę) do jakiejś roli, prezentera, modelkę itp.; ка́стинг

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę доста

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś целувам

całun n
(kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku; плащеница

cały ˈʦ̑awɨ adj
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni цял
jedyny, wyłączny цял

cebula ʦ̑ɛˈbula n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z rośliny (1.1) лук

cebulka n
(botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych луковица

cecha ˈʦ̑ɛxa n
parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób отличителна черта

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; ке́дър

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu; тухла

cel ʦ̑ɛl n
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni цел
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia)) цел

cela ˈʦ̑ɛla n
pokój więźnia w więzieniu клетка
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha клетка

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych безбра́чие
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych; безбра́чие

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?; дателен

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą келтски

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) циме́нт

cementować v
zalewać cementem, spajać za pomocą cementu циментирам

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar цена́

cent ʦ̑ɛ̃nt n
(jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa; цент

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń; кентавър

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka централен

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
środkowa część czegoś център
główna, zwykle środkowa część miasta център

centrum handlowe n
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi търго́вски це́нтър

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
miara długości; jedna setna metra; сантиме́тър

cenzura ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura n
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; цензу́ра

cep ʦ̑ɛp n
(dawniej, dawny) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą; цеп

cer ʦ̑ɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58; церий

cera ˈʦ̑ɛra n
skóra na powierzchni twarzy тен
wygląd cery (1.1) тен

ceramiczny ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ adj
wykonany z ceramiki керамичен
związany z ceramiką, dotyczący ceramiki керамичен

ceramika ʦ̑ɛˈrãmʲika n
(potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych керамика
dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny; керамика

cerkiew ˈʦ̑ɛrʲcɛf n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego lub greckokatolickiego (unickiego) църква
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna; църква

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie кърпя репризирам

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia докуме́нт

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
najwyższy stopień monarchiczny; император

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz; пикочен канал

cez ʦ̑ɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55; цезий

chaczapuri n
(kulinaria) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy; хачапу́ри

chan xãn n
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu кан хан

chaos ˈxaɔs n
nieporządek, bezład хаос

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany безсистемен

charakter xaˈraktɛr n
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby характер
zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju характер

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów характерен
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska характерен

charakterystyka ˌxaraktɛˈrɨstɨka n
opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś характеристика

charyzmatyczny adj
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą харизматичен

chata ˈxata n
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach колиба

chałwa ˈxawva n
(kulinaria) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych; халва

chciwość ˈçʨ̑ivɔɕʨ̑ n
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś алчност

chciwy ˈçʨ̑ivɨ adj
taki, który odznacza się chciwością алчен

chemia ˈxɛ̃mʲja n
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem; химия

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
związany z chemią химически

chemik ˈxɛ̃mʲik n
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią химик

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi; химиотерапия

chimera çĩˈmɛra n
(biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach; химера
(ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera; химера
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego химера

chinina çĩˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej; хинин

chirurg ˈçirurk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami хирург

chirurgia çiˈrurʲɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym; хирургия

chińczyk ˈçĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
gra planszowa dla 2-4 osób; Не се сърди, човече

chiński ˈçĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Chin lub Chińczyków китайски

chiński ˈçĩj̃sʲci n
język urzędowy w Chinach; китайски

chleb xlɛp n
pieczywo z mąki, wody i drożdży; хляб

chlew xlɛf n
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; кочина

chlor xlɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17; хлор

chlorofil xlɔˈrɔfʲil n
organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor; хлорофи́л

chloroform n
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający; хлороформ

chmiel xmʲjɛl n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1) хмел

chmura ˈxmura n
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; облак

chochla ˈxɔxla n
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy; черпа́к

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
mimo że; robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego въпреки че

chodnik ˈxɔdʲɲik n
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych; тротоар

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia; коледна елха

cholera xɔˈlɛra n
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna; холера

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej; xолестерол

chomik ˈxɔ̃mʲik n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae; хамстер хомяк

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych хореография

choroba xɔˈrɔba n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu; болест

choroba psychiczna n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym; психично разстройство

choroba wysokościowa n
(medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu; височинна болест

chorować xɔˈrɔvaʨ̑ v
cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym боледувам

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci adj
związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów хърватски

chory ˈxɔrɨ adj
dotknięty chorobą бо́лен

chowany xɔˈvãnɨ n
dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka; криеница

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
oddychać w trakcie snu charcząc хъ̀ркам

chrom xrɔ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24; хром

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce; хромозома

chroniczny xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) długotrwały дълготраен

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
następstwo, kolejność zdarzeń хронология

chronologiczny adj
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie хронологически

chrzan xʃãn n
(kulinaria) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku хрян
(spożywczy) (kulinaria) przyprawa z tartego chrzanu (1.4) хрян

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu; купел

chrzcić v
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu кръщавам
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością кръщавам

chrzest xʃɛst n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie; кръщение

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa християнин

chrześcijanka ˌxʃɛɕʨ̑iˈjãnka n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje chrześcijaństwo християнка

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami христия́нски

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci; Християнство християнство

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.; хрущял

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; бръмбар
(rzadki, rzadko używany) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) jeden z modeli Volkswagena бръмбар

chudy ˈxudɨ adj
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości мъ̀ршав

chuj xuj n
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek кур хуй

chuligan n
człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd; хулиган

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa носна кърпа

chusteczka do nosa n
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy носна кърпичка

chustka ˈxustka n
okrycie głowy ша́лче

chutor n
(historia, historyczny, historycznie) odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy ху́тор
(historia, historyczny, historycznie) przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach ху́тор

chwila ˈxfʲila n
bardzo krótki czas миг
punkt w czasie миг

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
wprowadzający zdania podrzędne, wyrażające warunek освен ако

chór xur n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; хор
miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów хор
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1) хор

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników; близкородствено размножаване

chętnie ˈxɛ̃ntʲɲɛ adv
z chęcią, z ochotą с радост

chłopak ˈxwɔpak n
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna момче
dziecko płci męskiej момче

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
młody człowiek płci męskiej момче

chłód xwut n
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno хлад

ciasto ˈʨ̑astɔ n
(kulinaria) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami; тесто
(kulinaria) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka; сладкиш

ciało ˈʨ̑awɔ n
organizm ludzki lub zwierzęcy тяло

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata; небесно тяло

cicha woda brzegi rwie ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska тихите води са най-дълбоки

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku ти́хо

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
o małej głośności тих
spokojny тих

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; нахут

ciecz ʨ̑ɛʧ̑ n
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia течност

ciekawostka ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka n
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie курио́з

ciekawość ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ n
chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś любозна́телност

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat любознателен

cielesny ʨ̑ɛˈlɛsnɨ adj
dotyczący ciała i cielesności похотлив

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego; теле́

ciemiernik ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helleborus, rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych; кукуряк

ciemnowłosy ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ adj
mający ciemne włosy тъмнокос

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
stan, w którym jest brak światła, jasności; мрак

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
o kolorze: zbliżony do czarnego тъ̀мен

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
mający niewielki przekrój poprzeczny тънък

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ adv
powodując wzrost lub przynajmniej utrzymanie temperatury топло

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób топлина
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek; топлина

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą топъл

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
długotrwały lub silny ból страдание

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny мъ̀ча са

cierpliwy ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
niezrażający się czekaniem търпели́в

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
ostry wyrostek na pędzie rośliny; бодил

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny; тетрев

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; сянка

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami) проли́в

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
siostra matki леля
siostra ojca леля
w szerszym znaczeniu także żona wujka lub stryjka леля

cios ʨ̑ɔs n
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia бивна

cipa ˈʨ̑ipa n
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwarowe, gwara)) żeński narząd rozrodczy путка пичка

cis ʦ̑is ʨ̑is n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych; тис

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
wlec, przesuwać za sobą тегля

ciągły ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ adj
nieustanny, ciągle trwający непрекъснат

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
dzielić na części ostrym narzędziem ре́жа

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu; бременност

cięciwa n
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią хорда
linka łącząca końce łuku albo kuszy тетива́

ciężarna ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarna n
kobieta w ciąży бременна жена

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
będący w ciąży бре́мен

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów; камион

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
nieprzyjemny, trudny тежък
taki, który dużo waży, ma dużą masę те́жък

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy; гробище

cnota ˈʦ̑nɔta n
dodatnia cecha moralna добродетел

co ʦ̑ɔ pronoun
…służący do zadawania pytań o orzeczniki какво

co ty nie powiesz
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy не думай!

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia всекидневен

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz каквото и да е

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić нещо

crescendo krɛˈʃɛ̃ndɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stopniowe wzmacnianie siły dźwięku кресчендо

croissant n
(kulinaria) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta; кроаса́н

cud ʦ̑ut n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; чудо

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
osoba pochodząca z innego kraju чужденец

cudzoziemka n
kobieta, dziewczyna z innego kraju чужденка

cudzysłów ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf n
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych; кавички

cukier ˈʦ̑ucɛr n
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu; захар
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; захар

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych; бонбо́н

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej; тиквичка

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi; диабет

curry n
(kulinaria) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie къ̀ри
(kulinaria) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej; къ̀ри

cyberkultura n
(neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.; киберкултура

cybernetyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach; кибернетика

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
(kulinaria) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu; ябълково вино

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 цифра

cyfrowy ʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
wykorzystujący technikę cyfrową дигитален

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia пура

cyjanek n
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca; цианид

cykada ʦ̑ɨˈkada n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki; жътвар

cykl ʦ̑ɨkl̥ n
szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo оборот

cyklon ˈʦ̑ɨklɔ̃n n
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; циклон

cyklotymia ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii; циклотимия

cylinder ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr n
(informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego валяк
(technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok; валяк

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy; цимбал

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn; калай

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa; канела

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30; цинк

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych; кипарис

cyrk ʦ̑ɨrk n
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne; цирк

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów; пергел

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; цирконий

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich; а́збука

cysterna ʦ̑ɨˈstɛrna n
duży pojemnik do magazynowania wody резервоар
zamknięty zbiornik do magazynowania wody резервоар

cytadela ˌʦ̑ɨtaˈdɛla n
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją; цитаде́ла

cytat ˈʦ̑ɨtat n
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu; цитат

cytoplazma n
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet; цитоплазма

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu цитирам

cytra ˈʦ̑ɨtra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle; цитра

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny цитрин

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce лимон

cytyzyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego; цитизин

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego; цивилизация

cywilny ʦ̑ɨˈvʲilnɨ adj
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami граждански
nie należący do wojska циви́лен

czajka ˈʧ̑ajka n
(ornitologia, ornitologiczny) europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie; калугерица

czapka ˈʧ̑apka n
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek; шапка

czapla ˈʧ̑apla n
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący; чапла

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia; черна дупка

czarna herbata n
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis черен чай

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem; синя боровинка
owoc czarnej jagody (1.1) синя боровинка

czarna magia ˈʧ̑arna ˈmaɟja n
(ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku; че́рна ма́гия

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych; касис

czarna skrzynka n
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; че́рна кути́я
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej че́рна кути́я

czarne złoto ˈʧ̑arnɛ ˈzwɔtɔ idiom
ropa naftowa черно злато

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
mający najciemniejszy możliwy kolor черен

czarodziejka n
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary фея

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia вещица

czas ʧ̑as n
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; време

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich; бъдеще

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło времето е пари

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
niekiedy, co pewien czas понякога

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą; списание

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności; пространство-време

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany глагол

czasownik przechodni ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi n
(gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej пре́хо́ден глаго́л

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
trwający przez krótki czas временен

czaszka ˈʧ̑aʃka n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie череп

czciciel ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl n
człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś поклонник

czeczeński adj
dotyczący Czeczenii, Czeczenów чеченски

czeczeński n
język czeczeński чеченски

czekan ˈʧ̑ɛkãn n
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie; пикел

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy чакам

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
(spożywczy) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu; шоколад

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
(kulinaria) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą шоколадов
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady шоколадов

czelesta ʧ̑ɛˈlɛsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze; челеста

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach; песеки́ня
(spożywczy) owoc czeremchy (1.1) песеки́ня

czerep ˈʧ̑ɛrɛp n
(anatomia, anatomiczny) czaszka череп

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego череша
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych; череша

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); юни

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
kolor czerwony червен

czerwona porzeczka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; червен касис

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; червен

czerwony olbrzym ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji; червен гигант

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
czarny kolor черно
czarny strój/ubiór черно

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki реша

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów чешки

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
język urzędowy Republiki Czeskiej; чешки

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
(potocznie, potoczny) pozdrowienie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych здравей здравейте здрасти

czkawka ˈʧ̑kafka n
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu; хълцане

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego чесън

czołg ʧ̑ɔwk n
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz; танк

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi чело

czubrica n
(kulinaria) bułgarska przyprawa z cząbru górskiego (Satureja montana); чубрица

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały бдителен

czuwaski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski; чувашки

czuć ʧ̑uʨ̑ v
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów чувствам
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku чувствам
mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie опипвам

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
czwarty dzień tygodnia четвъртък

czworościan n
(matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach; тетраедър

czy ʧ̑ɨ conjunction
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym дали

czyj ʧ̑ɨj interrogativePronoun
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy чий

czyj ʧ̑ɨj pronoun
używany do rozpoczynania zdań podrzędnych, które określają właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu чий

czyn ʧ̑ɨ̃n n
działanie, postępek, akt; действие

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie фактор

czynny ˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
funkcjonujący, uruchomiony действителен
skłonny do działania, aktywny действителен
wykonujący jakąś czynność действителен

czyrak n
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego цирей

czystek ˈʧ̑ɨstɛk n
(botanika, botaniczny) Cistus, krzew z rodziny czystkowatych, liczący kilkanaście gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich цистус

czystka ˈʧ̑ɨstka n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; чистка
fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych чистка

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna непоро́чност

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
pozbawiony brudu чист

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin че́тене
fragment tekstu odczytywany jako (1.4) че́тене
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane че́тене

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną чета

czytelnia ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa n
sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece читалня

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
osoba, która czyta książki, gazety itp. читател
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni читател

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba; чистилище

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
powodować, że coś jest czyste, usuwając brud, zanieczyszczenia чистя

cząsteczka ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu; молекула

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka; части́ца

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
(zobacz) częsty често

częstoskurcz ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑ n
(medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca тахикардия

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu; честота

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest częste честота

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami чест

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
fragment jakiejś całości част
urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim част

część mowy ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ n
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie; част на ре́чта

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia член
część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt; член
(anatomia, anatomiczny) penis; член

członkostwo n
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej членство

człowieczeństwo n
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki човечност
bycie człowiekiem човечност

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; човек
ktoś, jakaś osoba човек

człowiek człowiekowi wilkiem ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m proverb
ludzie nie są sobie życzliwi човек за човека вълк

córka ˈʦ̑urka n
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców) дъщеря

cło ʦ̑wɔ n
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów; митница

dach dax n
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie zasłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp. покрив

daktyl ˈdaktɨl n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca фурма

daleko daˈlɛkɔ adv
w znacznej odległości дале́ч

dalia ˈdalʲja n
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna; гергина

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji; далматин

dandys ˈdãndɨs n
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich конте

dane ˈdãnɛ n
informacje na temat jakiejś osoby да́нни
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków да́нни
zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach да́нни

danie ˈdãɲɛ n
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek блюдо ястие

darbuka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu; тарамбука

darmowy darˈmɔvɨ adj
dany za darmo, bezpłatny безплатен

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110; дармщадтий

darwinizm n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt дарвинизъм

data ˈdata n
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia; вре́ме

datek n
pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne дан

dawka ˈdafka n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu; доза

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podejmować decyzję, postanawiać o czymś решавам

decymetr n
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra; дециметър

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie решение

dedukcja n
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków дедукция

defetyzm dɛˈfɛtɨsm̥ n
niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką дефетизъм

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia; дефини́ция

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki дефлация

defloracja n
(medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej дефлорация

deifikacja ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga; боготворене

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie; деизъм

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
ucięcie głowy; обезглавяване

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
wyjazd w sprawach służbowych делега́ция

delegat dɛˈlɛɡat n
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy делега́т

delfin ˈdɛlfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni; делфин
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego; делфин

delta ˈdɛlta n
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); делта
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ; делта

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie демагог

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów; демагогия

demograficzny adj
dotyczący demografii демографски

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości; демокрация

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją демократичен

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi; де́мон

demoniczny ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity демоничен

demonizować ˌdɛ̃mɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑ v
wyolbrzymiać znaczenie czegoś złego демонизирам

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami демонология

dendrologia ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja n
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach; дендрология

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
(zobacz) stomatolog; зъболекар

departament ˌdɛparˈtãmɛ̃nt n
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji, департамент

depilować v
dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała обезкосмявам

deportacja ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja n
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt депортиране

depresja dɛˈprɛsʲja n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; депресия

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach дрян
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego дрян

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach дерматолог

derwisz ˈdɛrvʲiʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym де́рвиш

deser ˈdɛsɛr n
(kulinaria) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym десерт

deska ˈdɛska n
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny дъска́
płaski kawałek drewna; дъска́

deska do prasowania n
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny дъска за гладене

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki; армату́рно табло́

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu; скейтборд

despota dɛsˈpɔta n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; де́спот
władca absolutny, mający nieograniczoną władzę де́спот

despotyzm dɛsˈpɔtɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich деспотизъм

destalinizacja n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu; десталинизация

destrukcyjny ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ adj
posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury разрушителен

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia); дестилация

deszcz dɛʃʧ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; дъжд

detal ˈdɛtal n
szczegół, coś mało ważnego детайл

detektyw dɛˈtɛktɨf n
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa разузнавач

detonator ˌdɛtɔ̃ˈnatɔr n
ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego; детонатор

deuter ˈdɛwtɛr n
izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron; деуте́рий

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty; девалвация

dezerter n
(wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska беглец

dezinformacja n
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji; дезинформация

dezodorant ˌdɛzɔˈdɔrãnt n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu; дезодора́нт

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej виенското колело

diabeł ˈdʲjabɛw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu; дявол

diagnostyczny ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ adj
dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś диагности́чен

diagram ˈdʲjaɡrãm n
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości; диагра́ма

diakon n
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu; дя́кон

dialekt ˈdʲjalɛkt n
(językoznawstwo, językoznawczy) regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi, itp. диалект

dialektologia n
nauka o dialektach i gwarach; диалектология

dializa n
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej. диализа

dialog ˈdʲjalɔk n
rozmowa dwóch osób диалог

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie; диамант елмаз

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; епархия
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa; епархия

dieta ˈdʲjɛta n
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się дие́та

dietetyczny ˌdʲjɛtɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(książkowy) o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy диетичен
(medycyna, medyczny) spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany диетичен

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie; диноза́вър

dioda ˈdʲjɔda n
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu; диод

dla dla preposition
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności за

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
…pytający, używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności защо
…względny, używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności защо

dmuchawa n
(technologia, technika, techniczny) rodzaj wentylatora o ukierunkowanym strumieniu powietrza вентилатор

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
wypuszczać powietrze z ust вея

dno dnɔ n
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu дъно́
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu дъно́

do dɔ preposition
…określający końcowy punkt w czasie до

do góry adv
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię нагоре

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś довиждане

doba ˈdɔba n
jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny) ден

doberman dɔˈbɛrmãn n
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści; доберман

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy лека нощ

dobry ˈdɔbrɨ adj
miły, uczynny, usłużny, szlachetny добър
korzystny добър
o nastroju wesoły, radosny добър
o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony добър
pomyślny, udany добър
świetny, znakomity w swojej dziedzinie добър

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
uprzejme powitanie używane wieczorem добър вечер

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane proverb
mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego пътят към ада е покрит с добри намерения

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
przyjemnie добре́
w należyty sposób добре́

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko [[благодарен]] съм

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
dodany do istniejącej wcześniej reszty допълнителен
niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków допълнителен
nieplanowany допълнителен
pomocniczy допълнителен

dodawanie ˌdɔdaˈvãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus); прибавяне
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1) прибавяне
(rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać прибавяне

dodo ˈdɔdɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus; додо

dog dɔk n
(kynologia, kynologiczny) nazwa rasy psa; дог

dogmat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół до́гма
twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości до́гма

dogmatyzm n
brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji догматизъм

dogodny adj
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom удо́бен

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy доя
(przenośnie, przenośnia) zabierać, wyłudzać od kogoś pieniądze доя

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła свърше́н

doktor ˈdɔktɔr n
(potocznie, potoczny) lekarz доктор
stopień naukowy; доктор

doktorski dɔkˈtɔrsʲci adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora докторски

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii доктрина

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; документ

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch накъде
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch накъде

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły точно

dokładność dɔˈkwadnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co dokładne точност

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
wykonany z dużą starannością прецизен

dolar ˈdɔlar n
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $; долар

dolina dɔˈlʲĩna n
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu; долина

dolmen ˈdɔlmɛ̃n n
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony; долмен

dolnołużycki ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci adj
związany z Łużycami Dolnymi lub Dolnołużyczanami долнолужишки

dolomit dɔˈlɔ̃mʲit n
minerał z gromady węglanów; доломит
skała osadowa, zbudowana głównie z tego minerału; доломит

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
budynek mieszkalny къща дом
placówka społeczna, usługowa lub handlowa къща
ród, rodzina, dynastia къща
pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu) дом къща

dom towarowy n
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep; универса́лен магази́н

domator n
osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne домошар

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
(historia, historyczny, historycznie) posiadłość należąca do panujących na danym obszarze; имение

domowej roboty dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ adj
wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu домашно приготвен

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
związany z domem, dotyczący domu домашен

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych; саксия

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?; роди́телен паде́ж

dopływ ˈdɔpwɨf n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora прито́к

doradca n
osoba udzielająca porad съветник

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym възрастен

dorosły dɔˈrɔswɨ n
dorosła (1.1) osoba възрастен

dorsz dɔrʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba morska; тре́ска

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć съвършен

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś доставям

dostatecznie ˌdɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
w wystarczającym stopniu достатъчно

dostawać dɔˈstavaʨ̑ v
dosięgać do czegoś достигам стигам
nabawiać się czegoś, chorować заразявам се с прихващам хващам
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny получавам придобивам

dostać ˈdɔstaʨ̑ v
aspekt dokonany od: dostawać получа придобия

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa сановник

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby достъп

dostępność n
łatwość zdobycia tego достижимост

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia наличен

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego допра

dowód ˈdɔvut n
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) доказателство

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo; ли́чна ка́рта

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności опит преживяване

drabina draˈbʲĩna n
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów; стълба

dragon ˈdraɡɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny драгун

dramaturg drãˈmaturk n
pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie драматург

dramatyczny adj
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego драматичен
(przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający драматичен

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
bardzo wysoki budynek небостъргач

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar хи́щник

drastyczny adj
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny драстичен
pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności драстичен

dred n
włosy splecione w strąk расти

dreszcz drɛʃʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą; тръпка

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
wykonany z drewna дървен

drewno ˈdrɛvnɔ n
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; дървен материа́л

drink drʲĩŋk n
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp. питие́

droga ˈdrɔɡa n
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; път
podróżowanie път пътуване
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie) маршрут път

drogi ˈdrɔɟi adj
bliski uczuciowo скъп драг
posiadający wysoką cenę скъп

drogocenny adj
taki, który ma dużą wartość materialną драгоценен

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny; едногъ́рба ками́ла

drozd drɔst n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie; дрозд

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową; квас
(cukiernictwo) (kulinaria) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie квас

drożdżówka drɔʒˈʤ̑ufka n
(kulinaria) małe, słodkie pieczywo drożdżowe; ки́фла

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki; друид

drukarka druˈkarka n
urządzenie służące do drukowania принтер

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
dawać coś do druku, publikować печатам
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce печатам

drumla ˈdrũmla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki; дръмбой

drut drut n
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy; жи́ца

drzemka ˈḍʒɛ̃mka n
krótki sen, przespanie się дрямка

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; дърво
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2); дърво
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); дърво

drzewo genealogiczne ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ n
graf przedstawiający koligacje rodzinne родословно дърво

drzeworyt n
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek; ксилография

drzwi ḍʒvʲi n
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór врата

drób drup n
(kulinaria) mięso drobiu (1.1) птица
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.) птица

drżeć drʒɛʨ̑ v
trząść się, drgać, dygotać треперя

dualizm n
(filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje дуализъм

dubn dupn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105; дубний

duch dux n
dusza ludzka душа
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami; фантом призрак
umysł, myśli ludzkie дух

duchowieństwo n
(kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny; духове́нство

dudek ˈdudɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie; папуняк

dudziarz ˈduʥ̑aʃ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na dudach гайдар

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy дует

dumny ˈdũmnɨ adj
pewny siebie, mający poczucie własnej godności горд
wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu горд

dupa ˈdupa n
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt гъз задник

dupek ˈdupɛk n
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności задник

durszlak ˈdurʃlak n
dziurkowana miska do odcedzania гевгир

dusić ˈduɕiʨ̑ v
podrażniać drogi oddechowe задушавам

dusza ˈduʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; душа душа́

duński ˈdũj̃sʲci adj
odnoszący się do Danii lub Duńczyków датски

duński ˈdũj̃sʲci n
język urzędowy Danii; датски

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
w wielkiej ilości много

duży ˈduʒɨ adj
mający znaczne, wielkie rozmiary голям
mający wiele elementów голям
mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki голям

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.); гара

dwudniowy dvuˈdʲɲɔvɨ adj
trwający dwa dni двудневен

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
o człowieku: mówiący w dwóch językach двуезичен

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć двоето́чие

dwukółka dvuˈkuwka n
(przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach двуколка

dwulicowość ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka двойственост

dwulicowy ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
postępujący według zasad podwójnej moralności двуличен

dwunastnica ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego; дванадесетопръстник

dwupłat ˈdvupwat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych; биплан

dwusieczna dvuˈɕɛʧ̑na n
(matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy; ъглополовяща

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy; въглероден диоксид

dwór dvur n
siedziba władcy двор

dychotomia ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja n
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć дихотомия
para przeciwstawnych pojęć lub dwie części pewnej klasy przedmiotów дихотомия

dyftong ˈdɨftɔ̃ŋk n
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek; дифтонг

dykcja ˈdɨkʦ̑ʲja n
sposób wymawiania wyrazów i zdań, wymowa дикция

dyktator dɨkˈtatɔr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny диктатор
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi; диктатор

dyktatura n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób; диктатура

dyktować v
mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał командвам

dylemat n
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne дилема
sytuacja wymagająca trudnego wyboru дилема

dyletant dɨˈlɛtãnt n
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania дилетант

dym dɨ̃m n
produkty spalania zawieszone w powietrzu дим пушек

dynamika dɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił; динамика

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej; динами́т

dynia ˈdɨ̃ɲa n
(kulinaria) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) тиква
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych; тиква

dyplom ˈdɨplɔ̃m n
dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy диплома

dyplomacja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi дипломация

dyptyk ˈdɨptɨk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz диптих
(sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba диптих

dyrektywa n
wskazówka co do postępowania директива

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny; диригент

dysfagia n
(medycyna, medyczny) zaburzenie połykania; дисфагия

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych дисфория

dysgrafia dɨzˈɡrafʲja n
częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania; дисграфия

dysharmonia n
brak harmonii zestawionych elementów дисхармония

dysk dɨsk n
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1) диск
(sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła; диск

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych; твърд диск

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
zachowujący tajemnice i taktowny дискретен

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym дискриминация

dyskryminować v
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp. дискриминирам

dyskusja dɨsˈkusʲja n
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem; дискусия обсъждане

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania; дислексия

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego; раздаване

dysproz ˈdɨsprɔs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66; диспросий

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
(literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości; антиутопия

dystymia n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej; дистимия

dywan ˈdɨvãn n
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi; килим

dywersja n
(wojskowość, wojskowy) tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela отвличане

dywidenda ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda n
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji; дивидент

dziadek ˈʥ̑adɛk n
ojciec ojca дядо прадядо
ojciec matki дядо прадядо

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów; орешарка

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres акти́вност

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
aktywnie uczestniczyć, pracować действам

działo ˈʥ̑awɔ n
(wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm; топ

dziecinny ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ adj
właściwy dziecku, taki jak u dziecka детски
zachowujący się jak dziecko инфантилен

dziecięcy ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku бебешки

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy; детство

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia; дете
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych; дете

dziedziczny adj
przekazywany przez przodków lub przejęty od nich наследствен

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji; интервал на съществуване
sfera czyjejś aktywności о́бласт

dziekan n
(dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego декан
(kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy; декан
(kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów; декан
(szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni; декан
najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego декан

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia; деление

dzielna n
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik делимо

dzielnica czerwonych latarni n
dzielnica, w której świadczone są usługi erotyczne; квартал на червените фенери

dzielnik ˈʥ̑ɛlʲɲik n
liczba, przez którą dzielimy inną liczbę делител

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie ежедневник

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek журналистика

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.; журналист

dziesięciobój n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów; десетобой

dziesięciokąt n
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych) десетоъгълник

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
okres dziesięciu lat десетилетие

dziesiętny ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ adj
mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10 десетичен

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
(potocznie, potoczny) młoda, niezamężna kobieta момиче

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
dziecko płci żeńskiej девойка

dziewczęcy ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ adj
dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki момичешки

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym де́вственица

dziewictwo n
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą девственост

dziewięcioletni ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
mający dziewięć lat деветгодишен
trwający dziewięć lat деветгодишен

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres od świtu do zmierzchu ден
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba ден

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu добро утро добър ден

dzik ʥ̑ik n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych; глиган

dziki ˈʥ̑ici adj
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach див

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych; птицечовка

dzioborożec ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami; пти́ца-носоро́г

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś днес

dziupla ˈʥ̑upla n
otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa; хралупа

dziura ˈʥ̑ura n
otwór powstały wskutek uszkodzenia дупка
(fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa дупка

dziurkacz biurowy ˈʥ̑urkaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach; перфоратор за офис

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym странен

dziób ʥ̑up n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; клюн човка
przednia część kadłuba statku; нос

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby; венец

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae кълвач

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce; черен кълвач

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła; голям пъстър кълвач

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce; зелен кълвач

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce; малък пъстър кълвач

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
składać podziękowanie благодара

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ
…wyrażający wdzięczność благодаря мерси

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
…wyrażający wdzięczność благодаря много

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk; камбана

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze звън

dzwonki ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki; глокеншпил

dzwonnica ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów; камбанария

dąb dɔ̃mp n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych; дъб

dąbrowa n
las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem дъбрава

dłoń dwɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne; длан

długi ˈdwuɟi adj
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. дълъг
mający znaczny wymiar podłużny (długość) дълъг
trwający znaczny czas дълъг

długo ˈdwuɡɔ adv
przez, na znaczny czas дълго

długopis dwuˈɡɔpʲis n
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem химикалка

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej; дължина́

dłuto ˈdwutɔ n
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania; длето

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka; звук

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec; дъждовен червей

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie, благородник

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska джиха́д
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia джиха́д

dżihadysta ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta n
zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu муджахидин

dżin n
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie джин

dżinn ʤ̑ʲĩn n
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi джин

dżudo ˈʤ̑udɔ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki джудо

dżul ʤ̑ul n
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J; джаул

dżuma ˈʤ̑ũma n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis; чума

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
wilgotny las tropikalny; джунгла

ebonit n
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne; ебонит

echo ˈɛxɔ n
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni; е́хо

echolalia ˌɛxɔˈlalʲja n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych; ехолалия

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu; обикновена гага

edycja n
wydanie, publikacja издание тираж

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane; парников ефект

efektywność n
bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku ефективност

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny еднодневен

egalitaryzm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego; егалитаризъм

egejski adj
dotyczący Morza Egejskiego егейски

egida ɛˈɟida n
(mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa; егида

egipski ɛˈɟipsʲci adj
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu египетски

egiptolog ˌɛɟipˈtɔlɔk n
specjalista w dziedzinie egiptologii египтолог

egocentryzm n
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby егоцентри́зъм
(psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie; егоцентри́зъм

egoizm ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne; егоизъм

egotyzm ɛˈɡɔtɨsm̥ n
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą; самомнение, егоцентричност

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej изпит

egzegeta n
(teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne тълкувател

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów брой

egzotyczny ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ adj
(fizyka, fizyczny) o materii, cząstce: nie złożona z barionów podlegających Modelowi Standardowemu; екзотичен
niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany екзотичен
o urlopie, wyjeździe, itp.: spędzany w dalekich krajach екзотичен
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie екзотичен

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej; екзистенциализъм

einstein ˈajn͇ʃtajn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99; айнщайний айнштайний

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia); еякулация

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie; еклиптика

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody; екология

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
odnoszący się do gospodarki икономичен
związany z ekonomią lub ekonomiką икономичен

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
fragment przyrody będący funkcjonalną całością; екосистема

ekran ˈɛkrãn n
budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp. екра́н
część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje екра́н
ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy екра́н

ekscentryczny ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
dziwaczny, odbiegający od normy ексцентричен

ekshumacja n
wydobycie pochowanych ludzkich szczątków; ексхумация

ekshumować v
wydobywać pochowane zwłoki ексхумирам

ekskluzywny ˌɛkskluˈzɨvnɨ adj
elegancki lub luksusowy отли́чен
odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu отли́чен
przeznaczony dla ograniczonej liczby osób отли́чен

ekskomunika ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim; отлъчване от църквата

ekskomunikować ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑ v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła отлъчвам от църквата

ekspert ˈɛkspɛrt n
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu експерт

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych; експеримент

eksperymentalny ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie експериментален
innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego експериментален
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy експериментален

eksploatacja n
(technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn експлоатация

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki експлодирам

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
rozerwanie się z hukiem; експлозия

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty; експресиони́зъм

ekstaza ɛkˈstaza n
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości; екстаз

ekstrakt n
produkt sporządzony poprzez zagęszczanie екстракт

ekstrawagancja ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja n
wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego разточителство

ekstrawagancki ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci adj
taki, który jest przejawem ekstrawagancji екстравагантен

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
krańcowy, skrajny екстремен

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii екстремизъм

ekwiwalent n
rzecz, która jest równa innej wartością еквивалент

elegancja ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja n
dobry smak w ubiorze i zachowaniu изтънченост

elegancki ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci adj
dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją елегантен

elektron ɛˈlɛktrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu; електрон

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych; електроника

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; електричество
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny електричество
(potocznie, potoczny) sztuczne światło otrzymywane z prądu elektrycznego електричество

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności електрически

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi електротехник

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
część składowa елемент

elementarny ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
podstawowy, najprostszy елемента́рен

elementarz ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
(edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania; а́збучник

elf ɛlf n
istota fantastyczna; елф

elipsa ɛˈlʲipsa n
(matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; елипса
(literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie; елипса

elokwencja n
umiejętność pięknego wysławiania się красноречие

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa ембарго
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; ембарго
zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną ембарго
zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego ембарго

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku; пенсия

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim емиграция

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie емигрирам

emir ˈɛ̃mʲir n
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich емир

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
(administracja) terytorium podległe władzy emira емират

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym; емо́ция

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia; съпричастие

empiryzm ɛ̃mˈpʲirɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne; емпиризъм

emu ˈɛ̃mu n
(zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ptaka australijskiego, Dromaius novaehollandiae, jedyny żyjący przedstawiciel rodziny emu (1.1); ему

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł; енциклопедия

endemiczny adj
występujący tylko na określonym obszarze ендемичен

endometrioza n
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy; ендометриоза

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; ене́ргия
entuzjazm, chęć do działania ене́ргия

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy активен

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
(administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa; анклав

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem; енталпия

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
stan zachwytu czymś; zapał, radość въодушевле́ние

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów; ензим

epicentrum n
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi епицентър

epikureizm ˌɛpʲikuˈrɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) jeden z kierunków filozoficznych; епикурейство

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
(literacko) utwór literacki ku czci zmarłego надгробен надпис
inskrypcja nagrobna; епитафия

eponim ɛˈpɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej; епоним

era ˈɛra n
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; е́ра
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. ера

era paleozoiczna ˈɛra ˌpalɛɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na n
(zobacz) paleozoik палеозойската ера

erb ɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68; ербий

ergofobia n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) fobia pracy, irracjonalny lęk przed pracą ергофобия

erotyczny ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący erotyki, seksu еротичен

erotyka ɛˈrɔtɨka n
ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną еротика

erozja ɛˈrɔzʲja n
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; ерозия

erudycja ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja n
rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie ерудиция

esej n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora; есе

eskalacja n
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś ескала́ция

eskapizm n
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego ескапизъм

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.; есперанто

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna естетичен

estetyka ɛˈstɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie; естетика
subiektywne kryteria piękna естетика
ładny, gustowny wygląd czegoś естетика

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Estonii lub Estończyków естонски

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Estonii; естонски

estuarium n
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich; естуа́р

etan ˈɛtãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego; ета́н

etanol ɛˈtãnɔl n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH; етанол

eter ˈɛtɛr n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; ете́р
(chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; ете́р
w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; ете́р

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z przynależnością do grupy narodowej етнически

etnograficzny adj
związany z etnografią етнографски

etyka ˈɛtɨka n
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; етика
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i środowisku етика

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne; евфемизъм

eukaliptus n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii; евкалипт

eunuch n
mężczyzna z wyciętymi jądrami; евнух
(dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec евнух

euro ˈɛwrɔ n
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej; евро

europ ˈɛwrɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63; евро́пий

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
dotyczący Europy европейски

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień; евтаназия

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia; евакуация

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa; ева́нгелие

ewikcja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności изгонване

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; еволю́ция
(wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów; еволю́ция
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś еволю́ция
trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna еволю́ция

fabryka ˈfabrɨka n
produkcyjny zakład przemysłowy фабрика завод

fagot ˈfaɡɔt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali; фагот

fair play n
uczciwa rywalizacja w sporcie честна игра

fajerwerk n
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne фойерве́рк

fajka ˈfajka n
przedmiot do palenia tytoniu; лула

fakt fakt n
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości; факт

faktoria n
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana; фактория

faktura fakˈtura n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży; факту́ра

fala ˈfala n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody вълна
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; вълна
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie вълна

falochron faˈlɔxrɔ̃n n
konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal; вълнолом

falset n
wysoki rejestr głosu ludzkiego фалцет

familiarny adj
będący w bliskich stosunkach, nie zachowujący dystansu ani oficjalnych form w kontaktach фамилиа́рен

fan fãn n
(potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś; фен

fanatyczny adj
charakteryzujący się fanatyzmem фанатичен

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych фанатизъм

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
fikcyjny, zmyślony фантастичен

farad ˈfarat n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI; фарад

faraon faˈraɔ̃n n
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu; фараон

farba ˈfarba n
mieszanina barwników służąca do malowania боя

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków фармакология

fascynacja n
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś очарование

fasola faˈsɔla n
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; фасоль боб

fast food adj
o jadłodajni: serwująca fast food (1.1) бързо хранене

fast food n
(kulinaria) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe; бързо хранене

faszysta faˈʃɨsta n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu фашист

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa; фашизъм

fatamorgana n
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze; фата моргана

faul fawl n
(sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry, фаул

fawela faˈvɛla n
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums; фавела

faworyt n
ktoś lubiany, faworyzowany фаворит

fałszerz n
osoba, która coś fałszuje фалшификатор

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
sztuczny, podrobiony фалшив

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; федера́ция

federalny adj
dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji федера́лен

felga ˈfɛlɡa n
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę джанта

felinologia ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o kotach; фелинология

fellatio fɛlˈːatʲjɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa; минет

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet; феминизъм

feniks ˈfɛ̃ɲiks n
(mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności; фе́никс

ferm fɛrm n
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100; фе́рмий

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie; фермиони

feudalny adj
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem феодален

fez fɛs n
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem; фес

fidżyjski fʲiˈʤ̑ɨjsʲci n
język urzędowy Fidżi, фиджийски

figa ˈfʲiɡa n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc figi (1.1) смокиня

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi смокиня
(botanika, botaniczny) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych; смокиня

fikcja n
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania измислица

fikcyjny fʲikˈʦ̑ɨjnɨ adj
właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie въображаем

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych; филателия

filipika ˌfʲilʲiˈpʲika n
stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie; филипика

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
(potocznie, potoczny) (kulinaria) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1) чаша
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje чаша

film fʲilm n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór; филм

film grozy n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror филм на ужасите

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego; филология

filosemityzm n
postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej филосемитизъм

filozof fʲiˈlɔzɔf n
specjalista w zakresie filozofii философ

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.; философия

filtr fʲiltr̥ n
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości фи́лтър
(optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji фи́лтър
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych фи́лтър

finansować v
dostarczać finansów финансирам

finał ˈfʲĩnaw n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego финал
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia финал
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek финал
koniec, zakończenie финал

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego; лилав виолетов

fiord fʲjɔrt n
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd; фиорд

firma ˈfʲirma n
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo фирма

fiskalny adj
dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa фискален

fizjologia n
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów физиология

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
dostępny zmysłom физически

fizyk ˈfʲizɨk n
naukowiec zajmujący się fizyką физик

fizyka ˈfʲizɨka n
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii; физика

fiński ˈfʲĩj̃sʲci n
ugrofiński język używany przez Finów; фински

flaga ˈflaɡa n
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu флаг знаме

flanelowy adj
wykonany z flaneli фланелен

flet flɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; фле́йта

flirtować v
(przenośnie, przenośnia) czynić zalotne rozmowy oraz kokieteryjne gesty флиртувам

flota ˈflɔta n
zbiór jednostek pływających; флота
zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów флота

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9; флуор

fobia ˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) uporczywy, chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami, zwierzętami lub przedmiotami; фо́бия

foka ˈfɔka n
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny; тюлен

folia ˈfɔlʲja n
cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach; варак

folklor ˈfɔlklɔr n
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp. фолкло́р

fondue n
(kulinaria) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw; фондю

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka; фонетика

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika; фонтан шадраван

formalizm n
ścisłe trzymanie się litery przepisów w danym działaniu формализъм

forsa ˈfɔrsa n
(potocznie, potoczny) pieniądze мангизи

fortuna fɔrˈtũna n
los, szczególnie ten dobry съдба
wielkie bogactwo съдба

forum ˈfɔrũm n
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji свободна дискусия
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat свободна дискусия

fory n
dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji ава́нс

fosa ˈfɔsa n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia; ров

fosfor ˈfɔsfɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15; фосфор

fosforan n
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego фосфат

fotel ˈfɔtɛl n
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami; фотьойл

fotogeniczny adj
korzystnie wyglądający na zdjęciach фотогеничен

fotograf fɔˈtɔɡraf n
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo; фотограф

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
sztuka wykonywania fotografii (1.1); фотография

foton ˈfɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego; фото́н

fotosynteza n
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła; фотосинтеза

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji френски

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw; френски френски език

frankfurterka ˌfrãŋkfurˈtɛrka n
(kulinaria) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco; кренвирш

frans frãw̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87; франций

fregata frɛˈɡata n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; фрегата

fresk frɛsk n
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1) фреска

fretka ˈfrɛtka n
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem; пор

frezja ˈfrɛzʲja n
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty; фрезия

front frɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; чело

fruktoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów; фруктоза плодова захар

frustracja n
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu; фрустрация

frytka ˈfrɨtka n
(kulinaria) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu; пържени картофи

fryzura frɨˈzura n
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób прическа

fundacja fũnˈdaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny; фондация

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń; основа

fundamentalizm n
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji фундаментализъм

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie функция
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; функция
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania; функция

funt fũnt n
(ekonomia, ekonomiczny) waluta niektórych państw фунт
anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg; фунт

futerał fuˈtɛraw n
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu футляр

futro ˈfutrɔ n
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu кожа
część odzieży (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść кожа
wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan кожа

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim; футуризъм

fuzja ˈfuzʲja n
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe сливане

gabardyna ˌɡabarˈdɨ̃na n
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp. габардин

gad ɡat n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami; влечуго

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64; гадолиний

gadżet ˈɡaʤ̑ɛt n
przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie; джаджа

gafa n
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się гаф

gal ɡal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31; галий

galaktyczny adj
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki галактичен

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów; галактика

galeria ɡaˈlɛrʲja n
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum гале́рия

galon ˈɡalɔ̃n n
jednostka objętości używana w krajach anglosaskich; галон
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach; галон

gama ˈɡãma n
odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku; гама

gamoń ˈɡãmɔ̃ɲ n
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny глупак

garaż ˈɡaraʃ n
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami; гараж

garb ɡarp n
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem гърбица
skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu; гърбица
wypukłość na jakimś przedmiocie гърбица легнал полицай

garbarz ˈɡarbaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór дерач

garbus ˈɡarbus n
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen бръмбар

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
ogół odzieży, ubrań, które się posiada гардеро́б
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży гардеро́б

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą презирам

gardło ˈɡardwɔ n
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi; гърло

garncarski adj
dotyczący garncarstwa albo garncarza грънчарски

garncarz ˈɡarn̥ʦ̑aʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne грънчар

garnek ˈɡarnɛk n
(kulinaria) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw; гърне тенджера

garnitur ɡarʲˈɲitur n
eleganckie ubranie męskie; костю́м

garnizon n
(wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania (1.1) гарнизон
(wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu гарнизон

garść ɡarʲɕʨ̑ n
ilość mieszcząca się w garści (1.1) шепа

gastryczny adj
żołądkowy стомашен

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych; вид

gaucho n
południowoamerykański konny pasterz; гаучо

gawial n
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy; гавиал

gawron ˈɡavrɔ̃n n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu, ale mniejszy od kruka z rodziny krukowatych; по́лска вра́на

gaz ɡas n
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; газ
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna газ
substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) газ

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża; природен газ

gazański adj
dotyczący Gazy lub Strefy Gazy, związany z Gazą lub Strefą Gazy газки

gazeta ɡaˈzɛta n
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie; вестник

gazowany adj
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla газиран

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
(kulinaria) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym; индийско орехче

gałka oczna n
(anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół о́чна я́бълка

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu клон

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru; пожарогасител

gdakać ˈɡdakaʨ̑ v
o kurze: wydawać głos кудкудякам

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
…pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację къде където

gdzie indziej ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j
do innego miejsca другаде
w innym miejscu другаде

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce където и да е

gejsza ˈɡɛjʃa n
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.; гейша

gejzer ˈɡɛjzɛr n
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą; гейзер

gekon ˈɡɛkɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach гекон

gen ɡɛ̃n n
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu; ген

genealogiczny adj
związany z genealogią генеалогичен

generacja n
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku поколение

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych; генерал

generał broni ɡɛ̃ˈnɛraw ˈbrɔ̃ɲi n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji; генерал-лейтенант

generał dywizji ɡɛ̃ˈnɛraw dɨˈvʲizʲji n
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni генерал-майор

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką генетичен

genialny adj
wybitnie uzdolniony гениален

geniusz ˈɡɛ̃ɲuʃ n
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach гениалност
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent гениалност

geodeta ˌɡɛɔˈdɛta n
osoba zajmująca się geodezją землеме́р

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi; геодезия

geofizyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej геофизика

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi; география

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z geografią, odnoszący się do geografii географски

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi; геология

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi geometrija геометрия

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu; геоморфология

gepard ˈɡɛpart n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych; гепард

german ˈɡɛrmãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32; германий

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
dotyczący Germanii герма́нски

gest ɡɛst n
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi жест

getto ˈɡɛtːɔ n
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej гето
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia гето
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) гето
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej гето

ghul n
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej; гул

giaur ɟawr n
(etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina гяур

gibelin n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech; гибелин

gibon ˈɟibɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych гибон

giełda ˈɟɛwda n
(ekonomia, ekonomiczny) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe; борса

gigant ˈɟiɡãnt n
(zobacz) olbrzym тита̀н

gil ɟil n
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków; червенушка

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną гимнастика

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii гинеколог

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego; гинекология

ginekologiczny ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z ginekologią, dotyczący ginekologii гинекологичен

gips ɟips n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany; гипс

gitara ɟiˈtara n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny; кита́ра

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk; електрическа китара

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze китарист

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o lodowcach i lądolodach; глациология

glin ɡlʲĩn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; алуминий

glina ˈɡlʲĩna n
(geologia, geologiczny) skała osadowa; глина

gliniasty adj
zawierający dużo gliny глинест

globalne ocieplenie ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów; глобално затопляне

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
całościowy, liczony lub rozpatrywany ogólnie глобален
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat глобален

globus ˈɡlɔbus n
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą; глобус

glon ɡlɔ̃n n
Algae, rodzaj organizmów wodnych; водора́сло

gloryfikować v
(książkowy) wysławiać, podnosić czyjeś zasługi, zalety славя

glosariusz n
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy речник

glukometr ɡluˈkɔ̃mɛtr̥ n
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi глюкомер

glukoza n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych; глюкоза

gmina ˈɡmʲĩna n
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego; община

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt; гнездо

gnida ˈɟɲida n
jajo wszy; гни́да

gniew ɟɲɛf n
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś; гняв

gnu ɡnu n
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich; гну

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; час
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy час

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach; полицейски час

gol ɡɔl n
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób гол

golem ˈɡɔlɛ̃m n
(mitologia, mitologiczny) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich; голем

goleń ˈɡɔlɛ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą; пищя́л

golf ɡɔlf n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki; голф

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze бръсна
usuwać zarost samemu sobie бръсна се

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
kosz balonu lub sterowca гондола
wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; гондола

gong ɡɔ̃ŋk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu; гонг

goryl ˈɡɔrɨl n
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna; горила

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu горчив

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie горещ

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego треска
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃; треска

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
całokształt działalności gospodarczej иконо́мика

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
osoba przyjmująca gości домакин

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi домаки́ня

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
doprowadzać do wrzenia варя
przyrządzać ciepłą potrawę готвя
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia варя
(potocznie, potoczny) odczuwać dyskomfort i pocić się obficie z powodu gorąca готвя

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
skończony, wykonany готов

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach; гълъб

gościnność n
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom гостоприемство

gość ɡɔɕʨ̑ n
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. гост

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; карамфил

gra ɡra n
zabawa według ustalonych reguł; игра
(sport, sportowy) mecz игра

grab ɡrap n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; габър
drewno grabu (1.1) габър

grabarz ˈɡrabaʃ n
osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych; гробокопач

grabie ˈɡrabʲjɛ n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia; гребло

grabieżca n
ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi грабител

gracz ɡraʧ̑ n
uczestnik gry lub zawodów играч плейър

grad ɡrat n
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; град

graf ɡraf n
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami; граф

grafen ˈɡrafɛ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka; графен

grafit n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych; графит

grafologia n
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu; графология

grafomania n
mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych графомания

gram ɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma; грам

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem języka, граматика

granat ˈɡrãnat n
(spożywczy) owoc granatowca нар
(wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym; граната ръчна бомба

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty; нар

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski; тъмносин

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.; граница

graniczyć ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑ v
mieć wspólną granicę, sąsiadować гранича

granit ˈɡrãɲit n
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa; гранит

grappa ˈɡrapːa n
(kulinaria) wódka z winogron (i ich pestek) гра́па

grasica n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania; тимус

gratulacja ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja n
wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu поздравление

gratulacje interjection
wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia поздравле́ния

gratulacje n
wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby поздравление

grawerować v
żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych гравирам

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę; гравитация

grać ɡraʨ̑ v
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie играя

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków гръцки

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
język Greków i po części Cypryjczyków; гръцки

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych; грейпфрут

grekofil ɡrɛˈkɔfʲil n
(książkowy) zwolennik, wielbiciel kultury greckiej, języka greckiego; przyjaciel Greków гъркофил

groch ɡrɔx n
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; грах

grog ɡrɔk n
(kulinaria) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier; грог

gromada ɡrɔ̃ˈmada n
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba; рой

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych; сибирска белка хермелин

gros ɡrɔ ɡrɔs n
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki; гроса

grosz ɡrɔʃ n
(jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego; грош

grot ɡrɔt n
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych; връх на стрела

grota ˈɡrɔta n
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie; пещера

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny странен

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku; черешарка

grubość n
wymiar w krótszej osi дебелина

gruby ˈɡrubɨ adj
mający dużą grubość, średnicę дебе́л
otyły дебе́л
o odzieży: ciepły дебел

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
(anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju; жлеза

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); декември

grupa ˈɡrupa n
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego гру́па
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze гру́па
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie гру́па

grupa krwi n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych кръвна група

gruszka ˈɡruʃka n
(spożywczy) owoc gruszy; круша

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami грузи́нски

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
język urzędowy Gruzji; грузински

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca; туберкулоза

gryf ɡrɨf n
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła; грифон

gryka ˈɡrɨka n
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną; елда

grymas ˈɡrɨ̃mas n
wykrzywienie twarzy гримаса

grypa ˈɡrɨpa n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego; грип

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
ssak z rzędu Rodentia; гризач

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
zatapiać w czymś zęby хапя

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; гребен

grzech ɡʒɛx n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii; грях

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu дрънкулка

grzeszny ˈɡʒɛʃnɨ adj
popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne грешен

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy; гъба
(potocznie, potoczny) owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor гъба
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu гъба
(potocznie, potoczny) grzybica, choroba wywoływana przez grzyby (1.1) pasożytnicze микоза

grzybica n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby микоза

grzybowy adj
związany z grzybami, dotyczący grzybów гъбен

grzywa ˈɡʒɨva n
(książkowy) bujna czupryna грива
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi гри́ва

grzywka ˈɡʒɨfka n
włosy przycięte tak, że spadają na czoło бретон

grzywna n
kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne гло́ба

grób ɡrup n
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły; гроб

guano ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ n
wyschłe odchodów ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz; гуано

gubernator n
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach; губернатор

gubernia n
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych; губе́рния

guma ˈɡũma n
rodzaj rozciągliwego tworzywa; гу́ма

guma do żucia n
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia; дъвка

gumka ˈɡũmka n
(szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru; гу́ма
(potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa; гу́ма

guz ɡus n
zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem издутина

guzik ˈɡuʑik n
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; ко́пче
(potocznie, potoczny) włącznik, przycisk ко́пче

gułag ˈɡuwak n
system obozów pracy przymusowej w ZSRR; ГУЛАГ

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela гаранция
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad); гаранция
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś гаранция

gwatemalski ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci adj
odnoszący się do państwa Gwatemala гватемалски
odnoszący się do miasta Gwatemala гватемалски

gwałcić ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑ v
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy изнасилвам
zmuszać do stosunku płciowego изнасилвам

gwałt ɡvawt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej; изнасилване

gwelf n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech; гибелли

gwiazda ˈɡvʲjazda n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; звезда

gwiazda Dawida n
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela; Давидова звезда

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba; съзвездие

gwint n
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali резба

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza; свирка

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów; пирон

gzyms ɡzɨ̃ms n
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową; корниз

góra ˈɡura n
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu; планина

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu; айсберг

góralek n
(zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych даман

górnictwo n
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu; минно дело

górnik ˈɡurʲɲik n
pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin миньор

gówno ˈɡuvnɔ n
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał лайно

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne; гъ̀ба
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; гъ̀ба

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; гъсеница
metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie гъсеница

gąsior ˈɡɔ̃w̃ɕɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi гъсок

gąszcz ɡɔ̃w̃ʃʧ̑ n
gęste skupienie drzew lub krzewów гъсталак

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej; сива гъска

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków; гъша кожа

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
(o płynach) skondensowany гъст
(o włosach lub sierści) bujny гъст
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie гъст

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; гъска
(kulinaria) potrawa z mięsa gęsi (1.2) rzadziej (1.1) гъска
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona гъска патка

gładki ˈɡwatʲci adj
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości гла́дък

głagolica ˌɡwaɡɔˈlʲiʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) najstarszy alfabet słowiański; глаголица

głasnost ˈɡwasnɔst n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa; гласност

głodnemu chleb na myśli ɡwɔdˈnɛ̃mu ˈxlɛp na‿ˈmɨɕlʲi proverb
człowiek naturalnie kieruje swoje myśli i starania ku temu, czego mu najdotkliwiej brakuje гладна кокошка просо сънува

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny гла́ден

głos ɡwɔs n
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania глас
dźwięk wydawany przez istoty żyjące глас

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś гласуване

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania гласу́вам

głowa ˈɡwɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; глава

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący; кафявоглава потапница

głowonóg n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków; главоного

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
taki, który jest dobrze słyszalny гръ́мък

głuchoniemy ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ adj
niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić глухоня́м

głuchy ˈɡwuxɨ adj
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu глух

głupi ˈɡwupʲi adj
niemądry, ograniczony intelektualnie глупав

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem; глухар

głód ɡwut n
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; глад

głóg ɡwuk n
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; глог

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu дълбо́к
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia дълбо́к

głęboko ɡwɛ̃mˈbɔkɔ adv
daleko w głębi дълбоко

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza дълбочина

habilitacja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora; хабилитация

habit ˈxabʲit n
ubiór zakonny; монашеско облекло

habituacja ˌxabʲituˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
(fizjologia, fizjologiczny) stopniowe zanikanie reakcji na powtarzający się lub trwający bodziec; приучване

hafn xafn̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72 хафний

haft xaft n
dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie; бродерия

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
tworzyć nićmi wzór na materiale бродирам

hagiografia n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego; агиография

hajduk n
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz piechoty węgierskiej zorganizowanej w Polsce przez króla Stefana Batorego; oddziały hajduków stanowiły gwardię przyboczną władców Polski i hetmanów. хайдутин

hak xak n
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp. ку́ка

haker ˈxakɛr n
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską; ха́кер

halabarda ˌxalaˈbarda n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu; алебарда

halibut xaˈlʲibut n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym; камбала

hamak ˈxãmak n
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko; хамак

hamburger xãmˈburɡɛr n
(kulinaria) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło; хамбургер ха́мбургер

hammam n
łaźnia w krajach arabskich i muzułmańskich; турска баня хамам

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca спирам

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny; спирачка

handel ˈxãndɛl n
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych; търговия

hangar ˈxãŋɡar n
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych); хангар

haplotyp n
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli; хаплотип

harakiri n
(historia, historyczny, historycznie) japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem brzucha харакири

harem ˈxarɛ̃m n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; харе́м
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1) харе́м

harfa ˈxarfa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta; арфа

harfista xarˈfʲista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie арфист

harmonogram ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm n
opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia; програ́ма

harpun ˈxarpũn n
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie; харпун

has xas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108; хасий

haszysz ˈxaʃɨʃ n
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich; хашиш

hasło ˈxaswɔ n
wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu статия

hau xaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa бау джаф

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego; гаубица

hazard ˈxazart n
(przenośnie, przenośnia) ryzyko риск

hazardzista ˌxazarʲˈʥ̑ista n
człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy хазартджия

hałaśliwy ˌxawaɕˈlʲivɨ adj
powodujący hałas буен

heavy metal n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki); хеви метъл

heban ˈxɛbãn n
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej; абанос

hebanowy adj
wykonany z hebanu, dotyczący hebanu абаносов
głęboko czarny lub bardzo ciemny абаносов

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
związany z Hebrajczykami иврит

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich; иврит

hedonizm n
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia хедонизъм

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś хегемония

hektar ˈxɛktar n
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych); хекта́р

hel xɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2; хелий

helleński adj
związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów древногръцки

helota n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy helotów czyli ludności niewolnej w społeczeństwie Sparty, stanowiącej własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty илот

hematyt n
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III); хематит

hemofilia n
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości; хемофилия

hemofobia n
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią хемофобия

henna ˈxɛ̃nːa n
(botanika, botaniczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów; къна

hentai ˈxɛ̃ntaj n
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne; хента́й

heparyna ˌxɛpaˈrɨ̃na n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny; хепарин

heraldyka n
nauka o herbach i rodach szlacheckich; хералдика

herb xɛrp n
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki; герб
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe герб

herbaciarnia ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa n
(gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty ча́йна

herbata xɛrˈbata n
napój, napar z herbaty (1.2); чай
wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2); чай
susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3) чай

herc xɛrʦ̑ n
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz; херц

herezjarcha n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił; ересиарх

heroiczny adj
(książkowy) pełen odwagi i poświęcenia героичен

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek; хероин

heroizm n
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami. героизъм

heterogeniczny adj
(chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych разнороден
(chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz разнороден
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze разнороден

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej хетеросексуален

hetman ˈxɛtmãn n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy; хе́тман

hełm xɛwm n
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami; шлем

hiacynt ˈçjaʦ̑ɨ̃nt n
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; зюмбюл хиацинт

hidżab ˈçiʤ̑ap n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna zasada muzułmańskiego kobiecego i męskiego sposobu ubierania, ale także zachowywania się, zgodna z nakazem religijnej przyzwoitości, cnotliwości bądź skromności хиджа́б
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą; хиджа́б

hiena ˈçjɛ̃na n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną; хие́на

hierarchia çjɛˈrarçja n
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; йерархия

hieroglif çjɛˈrɔɡlʲif n
starożytne egipskie pismo obrazkowe; йеро́глиф

higiena çiˈɟɛ̃na n
dbanie o czystość ciała хигие́на

higienicznie ˌçiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób higieniczny, zgodny z higieną хигиенично

higieniczny adj
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia хигиеничен

higroskopijność ˌçiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑ n
podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci; хигроскопичност

hindi ˈçĩndʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii хи́нди

hinduizm çĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim; индуизъм

hiperbola ˌçipɛrˈbɔla n
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; хипе́рбола

hiperrzeczywistość n
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności; хиперреалност

hiperseksualność n
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych; хиперсексуалност

hipnoza n
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen хипноза

hipoalergiczny ˌçipɔalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii хипоалергенна

hipochondria n
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości хипохондрия

hipodrom n
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta хиподрум

hipoglikemia n
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej хипогликемия

hipokryzja ˌçipɔˈkrɨzʲja n
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle; двуличие

hipopotam ˌçipɔˈpɔtãm n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia; хипопотам

hipotetyczny adj
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia хипотетичен

hirsutyzm çirˈsutɨsm̥ n
(medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet; хирзутизъм

histeria çiˈstɛrʲja n
(psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie; истерия

histologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach хистология

historia çiˈstɔrʲja n
nauka zajmująca się badaniem przeszłości; история
krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia история

historiozofia ˌçistɔrʲjɔˈzɔfʲja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia; философия на историята

historyczny ˌçistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość истори́чески

historyk çiˈstɔrɨk n
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów историк

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci adj
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów испански

hiszpański çiʃˈpãj̃sʲci n
romański język używany m.in. w Hiszpanii; испански

hobbit ˈxɔbbʲit n
(fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała; хобит

hobby ˈxɔbbʲi n
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie хо́би

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania отглеждам

hokej ˈxɔkɛj n
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika; хокей

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
związany z Holandią, dotyczący Holandii холандски

holm xɔlm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67; холмий

holownik xɔˈlɔvʲɲik n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek; влекач

homar ˈxɔ̃mar n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; омар

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę; хомеопатия

homeostaza ˌxɔ̃mɛɔˈstaza n
zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu хомеостаза

homiletyka n
(teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań; омилетика

homilia n
tekst wygłoszonej (1.1) хомилия
w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon; хомилия

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów; хомофо́бия

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu омоним

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci хомосексуалност хомосексуалността

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu хомосексуа́лен

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
odnoszący się do państwa Honduras хондураски

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe; хормон

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię; хоризонт

horyzont zdarzeń n
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji; радиус на Шварцшилд

hosanna interjection
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja; осанна

hospicjum n
zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym хоспис

hostia ˈxɔstʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji; нафора

hotel ˈxɔtɛl n
budynek do czasowego pobytu za opłatą; хотел хоте́л

hrabia ˈxrabʲja n
tytuł szlachecki; граф

hrabina xraˈbʲĩna n
żona hrabiego графиня

hrabstwo ˈxrapstfɔ n
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; графство
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych графство

hrywna ˈxrɨvna n
waluta Ukrainy; гривна

huba ˈxuba n
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Polyporus – grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik праханова гъба

humanizm n
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie хуманизъм
postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością хуманизъм

hummus n
(kulinaria) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie; хумус

humor ˈxũmɔr n
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry ху́мор
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości ху́мор

huragan xuˈraɡãn n
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym; ураган

huśtawka xuɕˈtafka n
przyrząd do bujania dzieci; люлка

hydrant ˈxɨdrãnt n
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych; пожарен кран

hydrauliczny ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ adj
zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą воден

hydraulika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii; хидравлика

hydrobiologia ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi; хидробиология

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie; хидрология

hymn xɨ̃mn n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei; химн

i i conjunction
…łączący słowa i zdania równorzędne и
…uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach) и

i tak dalej adv
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia и така нататък

ich ix pronoun
3 (osoba) lm им

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach; ихтиология

idealny ˌidɛˈalnɨ adj
taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny идеален

ideał n
doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień идеа́л

identyfikować v
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest идентифицирам

ideolog n
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii идеолог

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego идеология

idiom ˈidʲjɔ̃m n
zwrot charakterystyczny dla danego języka, niemożliwy do dosłownego przetłumaczenia na inny język идиом

idiosynkrazja n
(psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację идиосинкразия

ido ˈidɔ n
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto; идо

idol ˈidɔl n
osoba, którą się podziwia идол
figura bóstwa идол

idylla n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi идилия

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
pomijać, nie zwracać uwagi игнорирам

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów; игуана

igła ˈiɡwa n
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym końcu, najczęściej wykonany z metalu; игла

ikona iˈkɔ̃na n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; икона

ikra ˈikra n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb хайвер

ile ˈilɛ interrogativePronoun
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze ко́лко
używany do pytania o wielkość ко́лко

ile ˈilɛ pronoun
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze ко́лко
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś ко́лко

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego произведение

ilościowy adj
dotyczący ilości количествен

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
liczba określająca objętość lub masę; величина

iluzoryczny ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ adj
złudny, pozorny илюзорен

imadło ĩˈmadwɔ n
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu; менгеме

imam ˈĩmãm n
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny; имам

imbir ˈĩmbʲir n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii; джинджифил

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek; причастие

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim имигра́ция

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim имигрант

imię ˈĩmʲjɛ n
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp. име
imię (1.1) i nazwisko име

immunitet n
przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom имунитет

immunoterapia n
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu; имунотерапия

impeachment n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe; импи́йчмънт

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy цар

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje импе́рия

imponujący adj
wzbudzający uznanie i zachwyt внушителен

importować v
(handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów внасям

impresjonista n
(sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia импресионист

impresjonizm n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku; импресионизъм

improwizacja n
komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania імправізацыя

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
uroczyste zapoczątkowanie инавгура́ция

ind ĩnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49; индий

indoktrynacja ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei; индоктринация

industrializacja n
uprzemysłowienie индустриализа́ция

industrialny adj
związany z industrializacją, dotyczący industrializacji индустриален

indyferentny ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ adj
obojętny; taki, który ma bierny stosunek индиферентен

indygo n
kolor ciemnobłękitny индиго

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
związany z Indiami, dotyczący Indii индийски

indyk ˈĩndɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; пуйка

infant ˈĩnfãnt n
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii; инфант

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie; инфекция

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen; инфла́ция

infografika n
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie инфографика

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie информация

informatyk ˌĩnfɔrˈmatɨk n
człowiek zajmujący się zawodowo informatyką информатик

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji; информатика

informować ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑ v
przekazywać wiadomość i objaśniać информирам

infradźwięk n
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz); инфразвук

inhibitor ˌĩnçiˈbʲitɔr n
(chemia, chemiczny) substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną; инхибитор

iniekcja n
(medycyna, medyczny) zastrzyk инжекция

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
nie ten, jakiś odmienny друг

inspirować v
dostarczać natchnienia инспирирам

instrument muzyczny n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych; музика́лен инструме́нт

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji инстинкт

instytut ĩw̃ˈstɨtut n
nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych; институ́т

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; инсулин

intarsja ĩnˈtarsʲja n
(sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna; интарзия

intelekt ĩnˈtɛlɛkt n
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia интелект

intelektualizacja n
(psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie интелектуализация

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji; интелект

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
ciekawy, zajmujący интересен

interfejs ĩnˈtɛrfɛjs n
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat интерфе́йс
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu интерфе́йс
(technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji; интерфе́йс

interferencja n
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal интерференция

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
międzynarodowy sztuczny język pomocniczy; интерлингва

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań; интона́ция
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew; интона́ция
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym; интона́ция

introligator ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr n
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw; книговезец

inwalida ˌĩnvaˈlʲida n
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia инвалид

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne; инжене́р

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi инженерство

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii; иприт

irański iˈrãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Iran ирански

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków ирландски

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
język celtycki używany przez Irlandczyków; ирландски

ironia iˈrɔ̃ɲja n
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą; ирония

iryd ˈirɨt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77 иридий

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
denerwować się, wpadać w irytację безпокоя

iskra ˈiskra n
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości искра́

islam ˈislãm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa; ислям

islamizm isˈlãmʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa; ислямизъм

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów; ислямофобия

islamski isˈlãmsʲci adj
związany z islamem, dotyczący islamu ислямски

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
język urzędowy Islandii; исландски

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
wyodrębniona całość, istota, byt съществу́ване

istota iˈstɔta n
coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy същина същност
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać същество

iterb ˈitɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70; итербий

itr itr̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39; итрий

izba ˈizba n
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach пала́та

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej изоглоса

izokoszta ˌizɔˈkɔʃta n
(ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam; изокоста

izotop iˈzɔtɔp n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów; изотоп

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
odnoszący się do państwa Izrael израелски

iść iɕʨ̑ v
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem отивам

ja ja personalPronoun
pierwsza osoba liczby pojedynczej аз

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
(spożywczy) owoc jabłoni ябълка

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn) Ада́мова я́бълка

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
drzewo, na którym rosną jabłka; ябълката ябълка

jacht jaxt n
lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu; яхта

jadalnia jaˈdalʲɲa n
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków столова

jadalny jaˈdalnɨ adj
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć годен за ядене

jagoda jaˈɡɔda n
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona; зръ̀нце

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca; ягуар

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
(kulinaria) smażona potrawa z wymieszanych jajek; бъркани яйца

jajko ˈjäjkɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce яйце

jajnik ˈjäjɲik n
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy; яйчник

jajo ˈjäjɔ n
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; яйце
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka; яйце

jak jak pronoun
…używany w pytaniach o sposób lub stan как

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój как си

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany всякакъв

jakościowy adj
odnoszący się do jakości, związany z jakością качествен

jamajski jãˈmajsʲci adj
odnoszący się do państwa Jamajka ямайски
odnoszący się do wyspy Jamajka ямайски

jamnik ˈjãmʲɲik n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; Дакел

jamraj ˈjãmraj n
(zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę; бандикут

japonistyka n
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię японистика

japonka jaˈpɔ̃nka n
(potocznie, potoczny) klapek z paskiem pomiędzy dużym palcem a palcem obok; джапанка

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków японски

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
język używany w Japonii; японски

jard n
brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra ярд

jarmułka n
okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów; ермолка

jarzmo ˈjaʒmɔ n
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów иго
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; хомот

jarzynowy adj
związany z jarzynami, dotyczący jarzyn, przyrządzony z jarzyn зеленчуков

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach; лещарка

jaskier ˈjasʲcɛr n
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; лютиче
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) лютиче

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka; пещера

jaskółka jaˈskuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie; лястовица

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych; ястреб

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach; гущер

jazz ʤ̑ɛs n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych; джаз

jałmużna jawˈmuʒna n
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania muloctinja

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
(botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.; хвойна

jałówka jaˈwufka n
(zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów юница

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
liczba 1 един

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego idiom
zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność един за всички, всички за един

jednomyślny adj
bez różnic w przekonaniach единодушен

jednopłat n
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny; моноплан

jednorodny adj
mający identyczne cechy еднороден

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach; еднорог

jednostka jɛdˈnɔstka n
część całości едини́ца
określona wartość jakiejś wielkości едини́ца

jednostka astronomiczna n
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca; астрономическа единица

jedność ˈjɛdnɔɕʨ̑ n
wspólnota, unia, zjednoczenie сплотеност

jedwab ˈjɛdvap n
(włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1); коприна
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników коприна

jedwabnik jɛdˈvabʲɲik n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab; копринена буба копринена пеперуда

jedwabny szlak n
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie; път на коприната

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
istniejący tylko w jednym egzemplarzu еди́нствен

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
coś, co można jeść; żywność, pokarm храна
spożywanie pokarmu храна

jego ˈjɛɡɔ pronoun
3 os. lp, rodzaj męski негов
3 os. lp, rodzaj nijaki негов

jej jɛ̇j pronoun
3 (osoba) lp, rodzaj żeński не́ин

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców; елен

jelito grube n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy; дебело черво

jelonek jɛˈlɔ̃nɛk n
młody jeleń еленче

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków; бръмбар рогач

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Jemen йеменски

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ; kопринарка

jen jɛ̃n n
(jednostka monetarna) waluta Japonii; йе́на

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny; пле́нник

jer jɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków; планинска чинка

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią есенен

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
pora roku między latem a zimą; есен

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych; ясен

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze; есетра

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny; езеро

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spożywać, przyjmować pokarmy ям храня се

jeździec ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑ n
(jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym; ездач

jeździecki adj
związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa конен

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
poruszać się na grzbiecie konia яздя

jeż jɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami таралеж

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego ако

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) Hystricidae, duży gryzoń pokryty długimi kolcami; мъначка

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; къпина
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica къпина

jidysz ˈjidɨʃ n
język Żydów aszkenazyjskich; идиш

jod jɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53; йод

jodełka jɔˈdɛwka n
(włókiennictwo) rodzaj splotu tkaniny, przypominający układ igieł jodły рибена кост

jodoform n
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu; йодоформ

jodła ˈjɔdwa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; ела

joga ˈjɔɡa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; йога
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych йога

jogging n
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym; джогинг

jogurt ˈjɔɡurt n
(kulinaria) produkt mleczarski fermentowany mlekowo; кисело мляко

jon jɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni); йон

jonosferyczny ˌjɔnɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ adj
związany z jonosferą ziemską йоносферен

joruba n
język używany przez Joruba; йоруба

joński adj
(geografia, geograficzny) dotyczący Morza Jońskiego йонийски

jubiler juˈbʲilɛr n
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych бижутер

jubileusz ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ n
uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy юбилей
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś юбилей

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów; юдаи́зъм

judo ˈʤ̑udɔ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; джудо

jurta ˈjurta n
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii; юрта

jutro ˈjutrɔ adv
następnego dnia po obecnym утре

jutro ˈjutrɔ n
dzień następny w stosunku do obecnego утре

już juʃ particle
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń вече досега

jąderko n
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA; ядърце

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie; те́стис

jądrowy jɔ̃nˈdrɔvɨ adj
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego ядрен

jąkać v
(rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały заеквам

jęczeć v
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie охкам

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1) ечеми́к
(botanika, botaniczny) Hordeum L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; ечемик
(medycyna, medyczny) torbielowata infekcja powieki; ечемик
(spożywczy) (kulinaria) ziarno z nasion rośliny (1.1) ечемик

jętka ˈjɛ̃ntka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko; еднодневка

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; език
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; език
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; език
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy език

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
język inny niż język ojczysty чужд ези́к

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
język, którego ktoś uczy się jako pierwszego w kraju, w którym się wychowuje майчин език роден език

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych ези́к за програми́ране

językoznawca ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a n
(językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa езиковед езиковедка

kabaret kaˈbarɛt n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.; кабаре

kabina n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku салон

kabriolet kaˈbrʲjɔlɛt n
(motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu) кабрио

kabura n
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni; кобур

kac kaʦ̑ n
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu; махмурлук

kaczka ˈkaʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; патица

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa; измислица

kaczka krzyżówka n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; дива патица

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki пато́к

kadm katm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48; ка́дмий

kadzidło kaˈʥ̑idwɔ n
przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń тамя́н

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk; намо̀рдник

kajak ˈkajak n
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach; каякът

kajdanki n
para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów; белезни́ци

kajuta kaˈjuta n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku; каюта

kakadu kaˈkadu n
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór; какаду

kakao kaˈkaɔ n
(botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec; кака́о
(kulinaria) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem кака́о
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca кака́о

kaktus ˈkaktus n
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej; кактус

kalafior kaˈlafʲjɔr n
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; карфиол

kalander n
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału; каландър

kalcyt ˈkalʦ̑ɨt n
(geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych; калцит

kaleka kaˈlɛka n
człowiek dotknięty kalectwem инвалид
kobieta dotknięta kalectwem инвалид

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; календар

kalif n
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa; хали́ф

kalifat kaˈlʲifat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa; халифат

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98; калифорний калифо́рний

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych; джобен калкулатор

kalokagatia n
(filozofia, filozoficzny), w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym калокагати́я

kaloria kaˈlɔrʲja n
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin; кало́рия

kalosz ˈkalɔʃ n
gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą; гало́ш

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała; хамелеон

kamerdyner n
starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe иконом

kamfora kãw̃ˈfɔra n
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie; ка́мфора

kamieniarz n
rzemieślnik, który zajmuje się obróbką kamieni каменар

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni каменен

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia камък

kampania n
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; кампа́ния
(wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem; кампа́ния

kampus ˈkãmpus n
kompleks budynków i terenów uniwersyteckich ка́мпус

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
związany z Kanadą, dotyczący Kanady канадски

kanapa kãˈnapa n
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia диван

kanapka kãˈnapka n
(spożywczy) (kulinaria) (handel, handlowy) kanapka (1.1)składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami са́ндвич

kanarek kãˈnarɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu; кaнaрчe

kanaryjski adj
(geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi канарски

kanał ˈkãnaw n
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych кана́л
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków кана́л

kanclerz n
(administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi ка́нцлер
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech ка́нцлер

kandela kãnˈdɛla n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd; кандела

kandydat kãnˈdɨdat n
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś кандида́т

kandydatura n
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś кандидатура

kangur ˈkãŋɡur n
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków; кенгуру

kania ˈkãɲa n
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych; ка́ня

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku; канибализъм

kanikuła ˌkãɲiˈkuwa n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia горещници

kanon ˈkãnɔ̃n n
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; канон
(kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; канон
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu канон
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); канон
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; канон
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie канон

kanonada n
(wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska канонада

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości канонерка

kanonizować v
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym канонизирам

kaolin kaˈɔlʲĩn n
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny; каолин

kapar ˈkapar n
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; каперсник
(kulinaria) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa каперсник

kapać ˈkapaʨ̑ v
o cieczy spadać kroplami капя

kapelusz kaˈpɛluʃ n
rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku; шапка

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
obuwie używane tylko w domu панто́фи

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie; капитализъм

kapitan kaˈpʲitãn n
(sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę капитан
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; капитан
dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu капитан

kapitał kaˈpʲitaw n
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) капита́л

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; параклис
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem параклис

kapral ˈkapral n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim; ефрейтор

kapsaicyna n
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili; капсаицин

kaptur ˈkaptur n
część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy качу́лка

kapturka kapˈturka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych; черноглаво коприварче

kapusta kaˈpusta n
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; зеле

kapłon n
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej кастриран петел

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa; смъртно наказание

karabin kaˈrabʲĩn n
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie; пушка

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm; картечница

karafka kaˈrafka n
rodzaj butelki z wąską szyjką; гара́фа

karaluch kaˈralux n
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi; хлебарка

karaoke n
śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach карао́ке

karat ˈkarat n
dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty); карат
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł; карат

karate kaˈratɛ n
(sport, sportowy) japońska sztuka walki; карате

karawan n
pojazd do przewozu trumny ze zwłokami катафалка

karawana ˌkaraˈvãna n
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni; керва́н

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych; артишок

kardamon karˈdãmɔ̃n n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; кардамон
(kulinaria) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1) кардамон

kardiologia ˌkardʲjɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem; кардиология

kardynalny adj
główny, najważniejszy, zasadniczy кардинален

kardynał karˈdɨ̃naw n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim; кардинал

kariatyda ˌkarʲjaˈtɨda n
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms; кариатида

kariera karʲˈjɛra n
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym карие́ра

kark kark n
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu врат

karkołomny adj
taki, który grozi śmiercią, kalectwem, połamaniem karku главоломен

karmazyn karˈmazɨ̃n n
barwa intensywnie czerwona пурпур

karmazynowy adj
intensywnie czerwony пурпурен

karmel ˈkarmɛl n
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa карамел

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś храня́

karnawał karˈnavaw n
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody; карнава́л

karo ˈkarɔ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru; кари

karotenoid ˌkarɔtɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it n
(biochemia, biochemiczny) grupa organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze; каротиноид

karp karp n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana; шаран

karta SIM n
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem; SIM карта

karta do gry ˈkarta dɔ‿ˈɡrɨ n
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych; карта за игра

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową; кредитна карта

kartka ˈkartka n
(potocznie, potoczny) karta pocztowa lub pocztówka картичка
bon towarowy na artykuły deficytowe купон
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony лист страница

karton ˈkartɔ̃n n
gruby, sztywny papier карто́н

karuzela ˌkaruˈzɛla n
urządzenie do zabawy, które się kręci; въртележка

karykaturalny ˌkarɨkatuˈralnɨ adj
mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony карикатурен

karykaturzysta n
(sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur карикатурист

karzeł ˈkaʒɛw n
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego; джу́дже
człowiek o niedoborze wzrostu; джу́дже
istota fantastyczna w postaci niewielkiego człowieka джу́дже

kask kask n
rodzaj ochronnego nakrycia głowy; шлем

kaskada kaˈskada n
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni; водопа́д

kaspijski adj
dotyczący rejonu Morza Kaspijskiego каспийски

kasta ˈkasta n
grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię; каста

kastet n
broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni; бокс

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji кастрирам

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
budynek przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu; казино́

kaszalot kaˈʃalɔt n
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej; кашалот

kaszel ˈkaʃɛl n
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego кашлица

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc кашлям

kasztan ˈkaʃtãn n
(kulinaria) owoc (orzech) kasztana (1.1) ке́стен

kasztanowiec ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych; див кестен

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; катализатор

katalog kaˈtalɔk n
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami каталог
spis zawartości biblioteki каталог

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci adj
związany z Katalonią каталонски

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
język Katalonii каталонски

katapulta ˌkataˈpulta n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków; катапу́лт

katarynka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami; латерна

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi катастро́фа

katechumen ˌkatɛˈxũmɛ̃n n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu новопокръстен

katedra kaˈtɛdra n
(kościelny) główny kościół diecezji; катедрала

kategoria ˌkatɛˈɡɔrʲja n
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji категория

katharewusa n
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.; катаревуса

katiusza n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich mobilnych (montowanych na samochodach ciężarowych) wyrzutni rakietowych, wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej; катюша

katoda kaˈtɔda n
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale; като́д

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu католически

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych; Католичество

katolik kaˈtɔlʲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego католик

kaucja ˈkawʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania гаранция

kaukaski kawˈkasʲci adj
wywodzący się z Kaukazu кавка́зки

kaval ˈkaval n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach кавал

kawa ˈkava n
(kulinaria) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych кафе
ziarna tej rośliny, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3) кафе
kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea; кафе

kawaler kaˈvalɛr n
(przestarzałe, przestarzały) rycerz рицар
mężczyzna, który otrzymał dany order рицар

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno; кавалерия

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje; кафе

kawior ˈkavʲjɔr n
(kulinaria) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym; хайвер

kawka ˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych; чавка

kazirodztwo n
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii; кръвосмеше́ние

kaznodzieja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania; проповедник

kał kaw n
(medycyna, medyczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe; екскреме́нти

kałamarz kaˈwãmaʃ n
pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu; мастилница

kałuża kaˈwuʒa n
płytki dołek wypełniony wodą, błotem ло́ква

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku всеки

kciuk cʨ̑uk n
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców; палец

kebab ˈkɛbap n
(kulinaria) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami; кеба́пче

kefir ˈkɛfʲir n
napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego; кефи́р

kelner ˈkɛlnɛr n
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy келнер сервитьор

kelnerka kɛlˈnɛrka n
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy келнерка

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
związany z Khmerami z Kambodży кхмерски

khmerski ˈkmɛrsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach кхмерски

kibuc ˈcibuʦ̑ n
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną; кибуц

kichać ˈcixaʨ̑ v
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz кихам

kicz ciʧ̑ n
mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu кич

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia кога
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia кога

kielich ˈcɛlʲix n
naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce; бокал

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle; чаша
zawartość kieliszka (1.1) чаша

kier cɛr n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru купа

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta) водач

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu; велосипедно кормило

kierunek cɛˈrũnɛk n
droga, linia (często umyślna) łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel направле́ние

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
(krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie; джоб

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki отстъпка

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi джебчия

kieł cɛw n
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi; кучешки зъб

kiełbasa cɛwˈbasa n
(kulinaria) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego; на́деница

kij cij n
długi patyk; пръчка

kijanka ciˈjãnka n
(zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów; попова лъжичка

kikut ˈcikut n
resztka kończyny lub palca po amputacji пън

kilka ˈcilka indefinitePronoun
oznaczenie w sposób przybliżony ilość od trzech do dziewięciu няколко

kilof ˈcilɔf n
metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.; кирка

kilogram ciˈlɔɡrãm n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg; килограм

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
jednostka długości równa tysiącowi metrów; километър

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
tradycyjny strój japoński; кимоно

kindżał n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym кинжал

kinematograf n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów; кинематограф

kino ˈcĩnɔ n
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy кино

kiosk cɔsk n
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy бу́дка

kirgiski cirʲˈɟisʲci adj
odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów киргизки

kirgiski cirʲˈɟisʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu; киргизки

kita ˈcita n
puszysty ogon zwierzęcia опашка

kiur cjur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96; кю́рий

kiwi ˈki.vʲi n
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce киви
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię; киви

kiwi ˈki.vʲi possessiveAdjective
od kiwi (2.1): należący do kiwi (2.1), określający kiwi (2.1), używany przy kiwi (2.1) киви

klaka ˈklaka n
opłacona przez artystę grupa osób, które za wynagrodzenie wyrażają zachwyt nad jego dziełem клакьори

klakson ˈklaksɔ̃n n
urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia); корна

klamerka klãˈmɛrka n
przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura щи́пка

klan klãn n
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; клан
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) nazwa zespołu w sportach elektronicznych; клан
wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani; клан
związek osób wspierających się i mających wspólne interesy клан

klarnet ˈklarnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem; кларинет

klasa ˈklasa n
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych кла̀са
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; кла̀са
dobry styl кла̀са
grupa dzieci w szkole кла̀са
pewien zbiór spełniający dane kryteria кла̀са
standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu кла̀са

klasy n
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą дама

klasycyzm n
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego; класицизъм

klasyfikacja ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady класификация
zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp. класификация

klasztor ˈklaʃtɔr n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły манастир

klasztorny klaˈʃtɔrnɨ adj
związany z klasztorem, dotyczący klasztoru манастирски

klatka ˈklatka n
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki ка́фез

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce; гръден кош

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym клаустрофобия

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny; клавесин

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków клавиатура

klawisz ˈklavʲiʃ n
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp. кла́виша

kleik ˈklɛ<sup>j</sup>ik n
potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom каша

kleisty adj
o właściwościach klejenia się, ciągnący się лепкав

klej klɛj n
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów лепило

klepisko n
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach; гумно́

klerykalizm n
tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie; клерикализъм

kleszcz klɛʃʧ̑ n
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią; къ́рлеж

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej клиент

klif klʲif n
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji; канара

klika ˈklʲika n
(matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego; клика
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą; клика

klimat ˈklʲĩmat n
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat; кли́мат

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu; климатик

klimatyzator ˌklʲĩmatɨˈzatɔr n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń; климатик

klin klʲĩn n
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta; клин
kształt tej maszyny клин

klingoński adj
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów клингонски

klingoński n
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek" клингонски

kliniczny adj
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego клиничен

klon klɔ̃n n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych; клен явор

klub klup n
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach клуб

klucz kluʧ̑ n
przyrząd do otwierania zamka; ключ
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków; ключ
kod do szyfru; ключ
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki ключ
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord ключ
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub ключ
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego ключ

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji коленича

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych; кимион
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym кимион
(spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku кимион

kminek ˈkmʲĩnɛk n
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych; кимион
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie кимион

knaga ˈknaɡa n
okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających służące do unieruchamiania różnych lin olinowana ruchomego кнехт

koala kɔˈala n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski; коа́ла

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji коали́ция

kobalt ˈkɔbalt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27; кобалт

kobieta kɔˈbʲjɛta n
dorosły człowiek płci żeńskiej; жена

kobra ˈkɔbra n
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki; ко́бра

koc kɔʦ̑ n
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem одея́ло

kochanka kɔˈxãnka n
kobieta pozostająca w skrytym związku z żonatym mężczyzną любо́вница

kochany kɔˈxãnɨ adj
taki, który jest darzony przez kogoś miłością любим

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
odczuwać miłość do kogoś обичам
uwielbiać jakąś rzecz обичам
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem обичам

koci ˈkɔ.ʨ̑i possessiveAdjective
należący do kota котешки

kocioł ˈkɔʨ̑ɔw n
duże naczynie metalowe z pokrywą каза́н
urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody); парен котел

koczkodan kɔʧ̑ˈkɔdãn n
(zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa; гвенон

kod kɔt n
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji; код

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki; баркод

kod pocztowy n
ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek по́щенски код

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym; кофеин

kogut ˈkɔɡut n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; петел

koherencja n
wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi съгласуваност

koherentny ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ adj
będący spójną całością последователен

kohorta kɔˈxɔrta n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu; кохорта

kojot ˈkɔjɔt n
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka; койо́т

kok kɔk n
(fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy кок

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny; кокаин

kokarda kɔˈkarda n
rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka па́нделка

kokon n
(zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt; какавида

koks kɔks n
stały produkt suchej destylacji węgla; кокс

koktajl ˈkɔktajl n
(kulinaria) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób; коктейл

koktajl Mołotowa ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva n
(potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną; кокте́йл Мо́лотов

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
ostatni posiłek w ciągu dnia вечеря

kolano kɔˈlãnɔ n
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę; коляно
miejsce w którym koryto rzeki silnie zakręca завой

kolaż n
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów; кола́ж

kolba ˈkɔlba n
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką; колба
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej; приклад

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
(zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami; ехидна

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu, обица

kolej ˈkɔlɛj n
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną; железница

kolejka kɔˈlɛjka n
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych; опа́шка
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś; опа́шка

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję колекционирам

kolektywizacja n
nadawanie czemuś formy kolektywnej; колективиза́ция

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne; кориандър

koliber kɔˈlʲibɛr n
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków; колибри

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; коло́ния
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; коло́ния

kolonizacja n
przekształcanie podbitych miejsc w kolonie колонизация
tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych колониза́ция

kolor ˈkɔlɔr n
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; цвят

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia разкрасявам

kolos ˈkɔlɔs n
(książkowy) olbrzymi posąg гигант

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
bardzo duży; wielki колосален

kolumna kɔˈlũmna n
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną; колона

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia; коледна песен

koma ˈkɔ̃ma n
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety глава
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej глава

komar ˈkɔ̃mar n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień; комар

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; комедия

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora коментар
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś бележка

komentator ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr n
(sport, sportowy) sprawozdawca sportowy комента́тор
osoba, która komentuje coś комента́тор

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi коментирам

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań комерсиален

kometa kɔ̃ˈmɛta n
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej; комета

komfortowy ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ adj
sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie комфортен

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię; комикс

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca; коми́н
pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach; коми́н

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia; ками́на

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów; коминочистач

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności; комисия

komitet ˈkɔ̃mʲitɛt n
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań комитет

komoda kɔ̃ˈmɔda n
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki; скрин

komora kɔ̃ˈmɔra n
wydzielone pomieszczenie камера

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca; газова камера

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera; рота

kompas ˈkɔ̃mpas n
przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego; компас

kompleks ˈkɔ̃mplɛks n
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość компле́кс
(psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; компле́кс
zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość компле́кс

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic) компост

kompot ˈkɔ̃mpɔt n
(kulinaria) słodki napój z gotowanych owoców; компот

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę композитор

kompresja kɔ̃mˈprɛsʲja n
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni; компресиране
(informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów; компресиране

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie; компромис

komputer kɔ̃mˈputɛr n
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego; компютър

komsomoł n
(historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991; комсомо́л

komunia kɔ̃ˈmũɲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament eucharystii; единение

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności общуване

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu комунистически

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa; комунизъм

komórka kɔ̃ˈmurka n
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych; клетка

komórkowy ˌkɔ̃murˈkɔvɨ adj
związany z komórką клетъчен

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny; конце́рт

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne; кондензатор

kondotier n
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym кондотиер

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.); конду́ктор

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin; полива́чка

konfederacja ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
związek, stowarzyszenie, unia конфедерация

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień конференция

konfesjonał n
(kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi; изповеда́лня

konfiskata n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa конфиска́ция

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
dokonywać konfiskaty конфискувам

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
(kulinaria) owoce smażone w syropie cukrowym; конфитюр

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności конфликт

konformizm n
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie; конформизъм

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja конгре́с
najwyższy organ niektórych organizacji конгре́с
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji конгре́с

koniak ˈkɔ̃ɲak n
rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji; коньяк

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; детелина
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść детелина

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana край
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu край
okoliczności końca (1.2) край

konieczność kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
coś, czego nie można uniknąć необходимост

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj; конюгация

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego наложница

konkurować v
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo съпернича съревновавам се

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony ко́нкурс

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; коно́п

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu единоду́шие

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów консервативен

konsternacja ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja n
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji смайване

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie; конституция

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
dotyczący konstytucji конституционен
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji конституционен

konsul ˈkɔ̃w̃sul n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; ко́нсул
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki; ко́нсул
urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; ко́нсул

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: godność konsula консулство
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję консулство
(historia, historyczny, historycznie) we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie; консулство
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym; консулство

konsumować v
spożywać, jeść консумирам

konsystencja ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość консистенция

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
zetknięcie się допир

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; конте́кст
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń конте́кст

kontemplacja ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa съзерцание

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych; конте́йнер

konto ˈkɔ̃ntɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; сме́тка

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy; контрабас

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi власт

kontrowersyjny ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ adj
wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje спорен

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw; контраразузнаване

kontur ˈkɔ̃ntur n
linia, zarys kształtu очертание

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych; континент

kontynuacja n
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności продължение

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś продължавам

konwój ˈkɔ̃nvuj n
poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo; конво́й

kopacz n
ktoś, kto zajmuje się kopaniem w ziemi, wykopywaniem копач

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin; ми́на

koparka kɔˈparka n
maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu екскаватор

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
uderzać kogoś / coś nogą ритам
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny вдълбавам

koper ˈkɔpɛr n
(botanika, botaniczny) (kulinaria) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa; Копър

koperta kɔˈpɛrta n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty; плик

kopia ˈkɔpʲja n
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał копие

kopuła kɔˈpuwa n
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie; ку́пол

kopytny adj
taki, który ma kopyta копитен

kopyto kɔˈpɨtɔ n
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków; копи́то

kora ˈkɔra n
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką кора
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny кора

koral ˈkɔral n
(biologia, biologiczny) koralowiec корали
(jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny корали

kord kɔrt n
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa; абордажна сабя

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków корейски

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci n
język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej; корейски

korek ˈkɔrɛk n
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca корк
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału корк
(potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym; задръ̀стване

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych; корелация
współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami корелация

korespondencja ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory) кореспонденция

korespondować ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
prowadzić korespondencję, wymieniać się listami кореспондирам

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek; тирбушон

kormoran kɔrˈmɔrãn n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek; голям корморан

kornet ˈkɔrnɛt n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki; корнет
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy корнет

koromysło n
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą; кобилица

korona kɔˈrɔ̃na n
(jednostka monetarna) waluta w Czechach; корона
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; корона
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) корона

koronacja n
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu коронация

koronka kɔˈrɔ̃nka n
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici данте́ла

koronować v
przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego коронясвам

kort kɔrt n
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa корт

kortyzol n
(biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów; кортизол

korund ˈkɔrũnt n
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu; корунд

korupcja kɔˈrupʦ̑ʲja n
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści; кору́пция

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku; коридо́р

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; корен

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
przynoszący korzyść благоприятен

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
zysk, pożytek предимство

kos kɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1) кос

kosa ˈkɔsa n
narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju; коса́

kosmetyczny ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody козметичен

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
(przenośnie, przenośnia) bardzo duży космически
odbywający się w kosmosie космически
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu космически

kosmodrom kɔsˈmɔdrɔ̃m n
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne; космодрум

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie; космология

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej космонавт

kosmopolita ˌkɔsmɔpɔˈlʲita n
człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe космополит

kosmopolityczny adj
nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności космополитен

kostarykański ˌkɔstarɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Kostaryka костарикански

kostka ˈkɔstka n
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą; глезен
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych перце
(zdrobniale) od: kość кокълче костица
nawierzchnia drogi z prostopadłościennych kamieni паве

kostka Rubika ˈkɔstka ruˈbʲika n
zabawka logiczna o kształcie sześcianu; куб на Рубик

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu; мо́рга

kosz kɔʃ n
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego кош

koszerny adj
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków каше́р

koszmar ˈkɔʃmar n
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu; кошмар

koszt kɔʃt n
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek цена

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
mieć jakąś cenę (także przenośnie) струвам

koszula kɔˈʃula n
(krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki; ри́за

koszyk ˈkɔʃɨk n
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów ко́шница

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu; баскетбол

kot kɔt n
(zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe; котка

kotek ˈkɔtɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot коте котенце

kotlet ˈkɔtlɛt n
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu; котлет

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno; ко́тва

kotylion n
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1); котильон

kowadło kɔˈvadwɔ n
ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego; накова́лня

kowal ˈkɔval n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu; ковач

koza ˈkɔza n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich; коза

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka idiom
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki козя брадичка

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca; дива коза

koziorożec n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych; козирог

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi же́ртвен козе́л
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś; же́ртвен козе́л

kołchoz ˈkɔwxɔs n
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich; колхоз

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
część ubrania otaczająca szyję; я́ка

koło ˈkɔwɔ n
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu; колело

kołysanka ˌkɔwɨˈsãnka n
piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły приспивна песен

koń kɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; кон
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; кон

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy; конска сила

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca завършвам

koński ˈkɔ̃j̃sʲci possessiveAdjective
należący do konia конски

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja; зарът е хвърлен

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
(budownictwo) świątynia chrześcijańska; църква храм

kościół parafialny n
(kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii; енорийска църква

kość kɔɕʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt; кост
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) niewielki podzespół na płytce drukowanej зар

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; cлонова кост

koźlę n
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej я́ре

krab krap n
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz; рак

krach krax n
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne крах

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej кражба

kraj kraj n
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny; страна край
państwo страна държава

krajowy kraˈjɔvɨ adj
związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju местен

kran krãn n
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu; кран

krater ˈkratɛr n
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; кра́тер
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu; кра́тер

kratka ˈkratka n
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów шахматна шарка

krawat ˈkravat n
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety; вратовръзка

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin; шивач

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
(geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej; ръб
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu; ръб
brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry ръб

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
(budownictwo) elemnt budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią бордю́р

kraść kraɕʨ̑ v
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela крада

kreacjonizm ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga); креациони́зъм

kreda ˈkrɛda n
(geologia, geologiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; кре́да
kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie кре́да

krem krɛ̃m n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; крем

krem do opalania ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa n
krem do ochrony przed słońcem плажно мляко

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała кремация

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
miejsce, w którym przeprowadza się palenie zwłok; кремато́риум

kreska ˈkrɛska n
(marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a тире
(potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski тире

kret krɛt n
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele; къртица

krew krɛf n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; кръв

krewetka krɛˈvɛtka n
(kulinaria) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) скари́да
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; скари́да

krocze n
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem перинеум

kroić ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑ v
oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia нарязвам

krok krɔk n
przestawienie nogi, by wykonać ruch крачка

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele; крокодил

krokosz barwierski n
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych; шафранка

krokus ˈkrɔkus n
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; шафран
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) шафран

kromka ˈkrɔ̃mka n
(kulinaria) cienki kawałek chleba odcięty nożem филийка

kropka ˈkrɔpka n
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.: точка
małe wypełnione kółko, plamka точка

kropla ˈkrɔpla n
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość; капка

krosno ˈkrɔsnɔ n
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku; тъка́чен стан

krowa ˈkrɔva n
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; крава скот

krtań kr̥tãɲ n
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą; ларинкс

kruchy ˈkruxɨ adj
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny трошлив чуплив

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
(historia, historyczny, historycznie) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej кръстоносен поход

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa; разпятие

kruk kruk n
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona zamieszkujący półkulę północną; гарван

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec; покри́та арка́да

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych тече кръв

krwawy adj
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny кървав

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie кръводарител

krykiet ˈkrɨcɛt n
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją; кри́кет

krymskotatarski ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci adj
odnoszący się do Tatarów krymskich кримскота́тарски

krypta ˈkrɨpta n
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych; крипта

kryptografia n
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie криптография

kryptologia n
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę); криптология

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36; криптон

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; криста́л

kryterium n
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru критерий

krytyczny krɨˈtɨʧ̑nɨ adj
bardzo trudny, ciężki критичен
znajdujący się w decydującej fazie критичен
oparty na sumiennej, rzeczowej ocenie критичен
surowo lub negatywnie oceniający kogoś lub coś критичен

krytyk ˈkrɨtɨk n
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie критик

krytyka ˈkrɨtɨka n
surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś кри́тика

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady критикувам

kryzys ˈkrɨzɨs n
zła sytuacja (trwająca dłużej) криза

krzak kʃak n
(botanika, botaniczny) krzew храст

krzem kʃɛ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; силиций

krzesło ˈkʃɛswɔ n
mebel przeznaczony do siedzenia, zazwyczaj prosty, bez podłokietników, z oparciem na plecy i czterema nogami; стол

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
mówić lub wołać bardzo głośno ви́кам

krzywa ˈkʃɨva n
(matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni; крива

krzywdzić v
wyrządzać krzywdę увреждам

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą клетвопрестъпничество

krzywy ˈkʃɨvɨ adj
wygięty, powyginany, nieprosty изкривен

krzyż kʃɨʃ n
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; кръст
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności кръст
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) кръст

krzyżmo n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów; еле́й

krzyżowiec n
(historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych кръстоносец

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów; кръстословица

król krul n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; цар крал
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; цар крал
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem; цар крал

król zwierząt ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt idiom
lew цар на животните

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; кралство царство

królewski kruˈlɛfsʲci adj
mający związek z królem lub królową кралски

królik ˈkrulʲik n
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych; заек

królowa kruˈlɔva n
monarchini rządząca królestwem кралица царица

krótki ˈkrutʲci adj
mający małą długość къс кратък
trwający niedługo къс

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty; късогледство

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu; крайцер

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę; гръбнак гръбначен стълб

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem; гръбначен

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie; ксенофобия

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54; ксенон

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie свещеник

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; книга

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych; готварска книга

książkowy cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ adj
(książkowy) odnoszący się do książki, zawarty w książce книжен

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
wysoki tytuł szlachecki дук

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.; книжарница

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych счетоводител

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
rządzone przez księcia państwo lub jego część княжество

księżna ˈcɕɛ̃w̃ʒna n
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie дукеса

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
córka księcia господарка

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.; спъ̀тник
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część луна

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości; ксилофон

kto ktɔ pronoun
…służący jako podmiot zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę кой
…służący do zadawania pytań o takie orzeczniki кой

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
obojętnie, bez znaczenia kto всеки

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
nieokreślona osoba, nieznany człowiek някой

który ˈkturɨ pronoun
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego което

kubek ˈkubɛk n
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho, чаша канче

kubizm ˈkubʲism̥ n
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.; кубизъм
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów; кубизъм

kuc kuʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie; по́ни

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach приклякам

kucharz ˈkuxaʃ n
(kulinaria) ten, kto gotuje potrawy; готвач

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania печка

kuchnia ˈkuçɲa n
komplet mebli kuchennych кухня
pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; кухния кухня
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp. кухния кухня
zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się кухния кухня

kufel ˈkufɛl n
grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina; халба

kukabura n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo; кукабура

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; царевица
(kulinaria) kolba kukurydzy (1.1) царевица
(kulinaria) ziarno kukurydzy (1.1) царевица

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta кукуригу

kukułka kuˈkuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd; ку̀кувица

kula ˈkula n
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby; кълбо
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1) кълбо
(medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie; патерица
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą; гюле
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej куршум гюле

kult kult n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie; култ

kultowy adj
związany z kultem, dotyczący kultu култов
(przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej култов

kultura kulˈtura n
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości култура

kultywar kulˈtɨvar n
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości; сорт

kumys ˈkũmɨs n
(kulinaria) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji; куми́с

kuna ˈkũna n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju; бя́лка

kundel ˈkũndɛl n
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów пес

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego търго́вец

kupić ˈkupʲiʨ̑ v
(zobacz) kupować купя

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy купувам

kura ˈkura n
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj; коко́шка

kurczak ˈkurʧ̑ak n
(kulinaria) mięso z kurczaka (1.1) пиле
(ornitologia, ornitologiczny) większe kurczę (pisklę kury) пиле

kurdyjski kurˈdɨjsʲci adj
dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów кю́рдски

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów кю́рдски

kurhan ˈkurxãn n
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca; курган

kuriozalny ˌkurʲjɔˈzalnɨ adj
wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością куриозен

kurkuma kurˈkũma n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi куркума

kurnik ˈkurʲɲik n
(rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur; кокошарник

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną; яребица

kurort ˈkurɔrt n
miejscowość wypoczynkowa курорт

kurs kurs n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu курс
cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat курс

kurtka ˈkurtka n
krótkie okrycie wierzchnie; я́ке

kurtyna kurˈtɨ̃na n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni заве́са

kurz kuʃ n
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp. прах

kusiciel n
ten, kto kusi изкусител

kuskus ˈkuskus n
tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy; кускус

kusza ˈkuʃa n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym; арбалет

kuśnierz n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra кожар

kuźnia ˈkuʑɲa n
(technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie ковачница
warsztat kowala; ковачница

kwadrat ˈkfadrat n
(geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny; квадрат
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby; квадрат

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia квадратен

kwarantanna n
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią карантина

kwarc kfarʦ̑ n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach; кварц

kwark kfark n
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów; кварк

kwas kfas n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; киселина

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych; акриловата киселина

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3 азотна киселина

kwas chlebowy n
(kulinaria) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego; квас

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B; фолиева киселина

kwas hialuronowy n
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych, należący do najliczniejszej grupy związków mających identyczną budowę chemiczną tak u bakterii, jak i człowieka; хиалуронова киселина

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy; 2-хидроксипропанова киселина

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH; оцетна киселина

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej; сярна киселина

kwazar ˈkfazar n
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda; квазар

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
mający cierpki smak кисел
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu кисел

kwestionariusz n
arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia въпросник

kwiat kfʲjat n
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania цвят цвете
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna цвете
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część цвете
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa цвете саксиен растение

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny; съцве́тие

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny; xвойнов дрозд

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); април

kwietniowy kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ adj
charakterystyczny dla kwietnia, związany z kwietniem; taki, jak w kwietniu априлски

kwintesencja ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja n
elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy квинтесенция

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty цъфтя

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach; кинология

kądziel n
(włókiennictwo) pęk włókien umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka; хурка

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych къпя

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś ба́ня
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji ба́ня
kąpanie kogoś, kąpanie się ба́ня
woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi ба́ня

kąt kɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi ъ́гъл
przestrzeń w okolicy styku dwóch prostopadłych ścian ъгъл

kęs kɛ̃w̃s n
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach хапка

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd; лъжа

kłos kwɔs n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż; клас

kłódka ˈkwutka n
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem; катинар

kłótnia ˈkwutʲɲa n
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura дискусия

kłębek ˈkwɛ̃mbɛk n
przędza (np. nić) zwinięty w kulkę кълбо́

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście; лабиринт

laborant laˈbɔrãnt n
pracownik laboratorium лаборант

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych; лаборатория

labrys ˈlabrɨs n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny; двойна брадва

lada ˈlada n
rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru гише

laguna laˈɡũna n
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol; лагуна

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
kolorowy lakier do nakładania na paznokcie jako ozdoba, zarówno u dłoni, jak i stóp лак за нокти

lakierować v
pokrywać, powlekać coś lakierem лакирам

laktaza lakˈtaza n
enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy; лактаза

laktoza lakˈtɔza n
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków; лактоза

lalka ˈlalka n
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; кукла

lama ˈlãma n
jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi лама

lampa ˈlãmpa n
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło; ла́мпа лампа

lampart ˈlãmpart n
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny; леопард

lancet ˈlãnʦ̑ɛt n
mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu ланцет

lantan ˈlãntãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57; лантан

laptop ˈlaptɔp n
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop; лаптоп

larwa ˈlarva n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego; ла́рва

las las n
gęste zbiorowisko drzew; гора лес

laser ˈlasɛr n
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej; лазер

laska ˈlaska n
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) fellatio свирка
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna мацка
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu) пръчка
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; бастун

lasostep n
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych; лесостеп

latarka laˈtarka n
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło джобно фенерче

latarnia laˈtarʲɲa n
lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni фене́р

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego; фар

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi; хвърчило

lato ˈlatɔ n
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; лято

lawa ˈlava n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej; лава

lawenda laˈvɛ̃nda n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie; лавандула

lawina laˈvʲĩna n
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego; лави́на

lać laʨ̑ v
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie лея

lecieć ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑ v
podróżować samolotem летя
przemieszczać się w powietrzu летя

lecytyna n
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej лецитин

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć лече́ние

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby лекувам

legalny lɛˈɡalnɨ adj
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem легален
zgodny z prawem легален

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
(geografia, geograficzny) opis oznaczeń na brzegu mapy, planu; леге́нда
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji; леге́нда
wymysł, bajka, przesadzona ocena czyjejś wartości леге́нда

lej lɛj n
(jednostka monetarna) waluta Mołdawii лея
(jednostka monetarna) waluta Rumunii; лея

lekarka lɛˈkarka n
(potocznie, potoczny) kobieta pracująca jako lekarz лекарка

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy лекарство

lekarz ˈlɛkaʃ n
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; лекар доктор

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
nie przywiązywać do czegoś wagi игнорирам
traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania игнорирам

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
(przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą уро́к
jednostka zajęć dydaktycznych уро́к

lekki ˈlɛcːi adj
o małej wadze, małym ciężarze лека

lekkoatleta ˌlɛkːɔaˈtlɛta n
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę лекоатлет

lekkoatletyczny adj
związany z lekką atletyką, dotyczący lekką atletyką лекоатлетически

leksykon n
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej; речник

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
(publikatory) (pogardliwie) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom стадо

lemur ˈlɛ̃mur n
(mitologia rzymska) (zwykle lm) duch zmarłej osoby; лемур
(zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze; лемур

len lɛ̃n n
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion лен

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku мързел

leniuch n
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie) безделник

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak; лени́вец

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
charakteryzujący się lenistwem мързалив

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
nie powinno się (robić czegoś) по-добре

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale по-добре късно отколкото никога

lesbijka lɛzˈbʲijka n
homoseksualna kobieta; лесби́йка

lesbijski adj
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom лесби́йски

less lɛs n
(geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego; льос

leszcz lɛʃʧ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna; платика

lew lɛf n
(jednostka monetarna) bułgarska jednostka monetarna; 100 stotinek; лев
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; лъв

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy; левица

lewy ˈlɛvɨ adj
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka ляв

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
zachowywać pozycję poziomą лежа́

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Liban ливански

libido lʲiˈbʲidɔ n
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego; либидо

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego; лиценз

lichwa ˈlʲixfa n
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze; Лихварство

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); число

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu; атомен номер

liczba całkowita ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita n
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0; цяло число

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element мно́жествено число́

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą; просто́ число́

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy еди́нствено число́

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
(gramatyka) nazwa liczby числи́телно

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; числи́тел

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
(o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek многоброен
(tylko w lm.) występujący w dużej liczbie многоброен

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór броя

likier ˈlʲicɛr n
słodki i mocny napój alkoholowy; ликьо́р

limit ˈlʲĩmʲit n
granica niemożliwa do przekroczenia гра́ница

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska; лимнология

lina ˈlʲĩna n
elastyczne cięgno z włókna lub drutów; въже

linia ˈlʲĩɲja n
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka ли́ния

linie lotnicze n
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego; авиокомпа́ния

linijka lʲĩˈɲijka n
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości; лини́йка

lipa ˈlʲipa n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych; липа

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); юли

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych; липан

lis lʲis n
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie; лисица

list lʲist n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu писмо
papier, na którym napisano wypowiedź (1.1) писмо
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie писмо

list otwarty ˈlʲist ɔtˈfartɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją; отворено писмо

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki пощальон

listopad lʲiˈstɔpat n
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); ноември

listwa ˈlʲistfa n
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby дъска

lit lʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3; литий

litera lʲiˈtɛra n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów; буква

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
mający związek z literaturą литературен

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym; литература

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Litwy lub Litwinów лито́вски

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
bałtyjski język używany przez Litwinów; литовски

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; литография
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1) литография

litr lʲitr̥ n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny; ли́тър

liturgia lʲiˈturʲɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym литургия

liturgiczny adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii богослужебен

lizak ˈlʲizak n
twardy cukierek na patyku близалка

liść lʲiɕʨ̑ n
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu; лист

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
wolno płynąca rzeka lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu; гле́тчер

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków; ледоразбивач

lody n
(spożywczy) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków сладолед

lodówka lɔˈdufka n
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze; хладилник

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument; логаритъм

logika ˈlɔɟika n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; логика
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych логика

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; . локомотив

lokówka lɔˈkufka n
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco маша
(fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów ро́лка

lombard ˈlɔ̃mbart n
instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych; зало́жна къ̀ща

lont lɔ̃nt n
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika фити́л

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103; лоуренсий лавренций

lot lɔt n
przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu летене

lotnik ˈlɔtʲɲik n
(lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi авиатор

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych; летище

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy; самолетоносач

lotos ˈlɔtɔs n
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych; лотос

lub lup conjunction
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa; или

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak; девесил

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem ща

lucerna luˈʦ̑ɛrna n
(botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych; люцерна

lud lut n
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie народ

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium населе́ние

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie; геноцид

ludowy luˈdɔvɨ adj
dotyczący obszarów wiejskich i chłopów народен

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka човешки
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka човешки

lufa ˈlufa n
część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale; цев

lukier ˈlucɛr n
(kulinaria) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru; глазура

luksus ˈluksus n
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek; лукс

lupa ˈlupa n
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu; лупа

lustracja n
(urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp. лустрация

lustro ˈlustrɔ n
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; огледало

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra; лутеранство

lutet ˈlutɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71; лутеций лютеций

lutnia ˈlutʲɲa n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę; лю́тня

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem запоя́вам

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania; поялник

luty ˈlutɨ n
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) февруари

lwi lvʲi adj
właściwy lwu, należący do lwa лъвски

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica lwa лъвица

lód lut n
(potocznie, potoczny) lodowisko лед сладолед
stały stan skupienia wody; лед
często w lm deser przyrządzany ze zmrożonego mleka, czasem z dodatkiem owoców oraz innych substancji лед

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
osiadać na czymś – z powietrza lub wody кацам приземявам се

lęk lɛ̃ŋk n
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne фобия

maca ˈmaʦ̑a n
płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy; маца́

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Macedonia lub Macedończyków македо́нски
odnoszący się do regionu Macedonia w Grecji lub mieszkańców tego regionu македо́нски

macedoński ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci n
język urzędowy Macedonii; македо́нски
język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii; македо́нски

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion; ма́тка

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia; матрица

macocha maˈʦ̑ɔxa n
żona ojca, ale nie matka ма́щеха

maczuga n
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu; сопа

mafia ˈmafʲja n
zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce ма́фия

magazyn maˈɡazɨ̃n n
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów склад

magenta maˈɡɛ̃nta n
barwa purpurowa; [[пу́рпурен]] [[цвят]]

magia ˈmaɟja n
praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne; магия

magma ˈmaɡma n
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej; магма

magnes ˈmaɡnɛs n
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów); магни́т

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej; магнитофон

magnetyzm n
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych магнетизъм
(przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca чар

magnez ˈmaɡnɛs n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12 магнезий

magnolia maɡˈnɔlʲja n
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych; магнолия

mahajana ˌmaxaˈjãna n
(filozofia, filozoficzny) kierunek buddyzmu, wyodrębniony w pierwszym wieku p.n.e.; Махаяна

maj maj n
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) май

majonez maˈjɔ̃nɛs n
(kulinaria) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju майонеза

mak mak n
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; мак
(cukiernictwo) (spożywczy) nasiona maku (1.2) мак

makaron maˈkarɔ̃n n
(spożywczy) (kulinaria) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli; макарони

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach; конопарче

makrela maˈkrɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus; ску́мрия

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu) максимален

malajski maˈlajsʲci adj
dotyczący Malezji, pochodzący z Malezji, taki jak na Malezji малайски

malajski maˈlajsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów малайски

malakologia ˌmalakɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami; малакология

malarz ˈmalaʃ n
(budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku художник
(sztuka) artysta, który maluje obrazy художник

malina maˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; малина
(potocznie, potoczny) (kulinaria) owoc maliny właściwej (1.2) малина
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej малина

maltański malˈtãj̃sʲci adj
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta малтийски
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta малтийски

mamka ˈmãmka n
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko дойка

mamut ˈmãmut n
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych; маму́т

mandala mãnˈdala n
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii; мандала

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców; мандари́на
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce мандари́на

mandat ˈmãndat n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie; квитанция

manga ˈmãŋɡa n
japoński komiks; Манга

mangan ˈmãŋɡãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25; манган

mango ˈmãŋɡɔ n
(botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych; ма́нго
(kulinaria) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) ма́нго

mangusta mãŋˈɡusta n
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki; мангу́ста

manicure n
pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk; маникюр

manierka n
płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów; манерка

manifestacja ˌmãɲifɛˈstaʦ̑ʲja n
czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności манифестация

mankiet ˈmãŋʲcɛt n
(krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę манше́т

mantykora n
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil; мантикора

maoizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin; маоизъм

maoryski adj
związany z Maorysami, dotyczący Maorysów маорски

maoryski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski; маорски

mapa ˈmapa n
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba; карта

marathi n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra; маратхи

maraton maˈratɔ̃n n
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m маратон

marchew ˈmarxɛf n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.; морков

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
(kulinaria) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych; маргарин

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych; марихуа́на

marketing n
działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów; маркетинг

markiza marʲˈciza n
daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp. козирка

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego; марксизъм

marmolada ˌmarmɔˈlada n
(kulinaria) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem; мармалад

marmur ˈmarmur n
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny; мрамор

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do Maroka марокански

marsz marʃ n
przemieszczanie się, pochód wojsk; марш
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy марш
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice; марш

marszałek marˈʃawɛk n
(wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce; маршал

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp. натюрмо́рт

martwy ˈmartfɨ adj
taki, który umarł мъртъв

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu военноморски сили

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
człowiek należący do załogi okrętu lub statku; матрос моряк

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego) март

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego мечта́
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu мечта
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś мечта

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło мечтая

masa ˈmasa n
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; маса

masa molowa n
(chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej; моларна маса

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków; седеф

masaż ˈmasaʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała; масаж

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
osoba zajmująca się masażem масажист

maska ˈmaska n
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik капак
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych; ма́ска

mastektomia ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi; мастектомия

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm мастурбация

maszt maʃt n
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie; ма́чта
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; ма́чта

maszyna maˈʃɨ̃na n
urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy машина

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
(technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie mechaniczne do pisania tekstów; пи́шеща маши́на

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
urządzenie do łączenia kawałków elastycznych materiałów za pomocą nici poprzez utworzenie szwu; шевна машина

maszynista ˌmaʃɨ̃ˈɲista n
(kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg; машини́ст

maszynka do golenia maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa n
narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała самобръсначка

masło ˈmaswɔ n
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; масло

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
(kulinaria) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej; фъстъчено масло

mat mat n
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść; мат

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
osoba zajmująca się zawodowo matematyką математик

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
(edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych; математика

materac maˈtɛraʦ̑ n
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych; дюше́к

materia maˈtɛrʲja n
(filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie; мате́рия
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych; мате́рия

materiał maˈtɛrʲjaw n
to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina материа́л
to, z czego są wytwarzane przedmioty материа́л
zbiór wiadomości z jakiegoś zakresu, na jakiś temat материа́л

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry; експлозив

matka ˈmatka n
rodzic płci żeńskiej; майка
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru майка
(zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo майка

matrioszka maˈtrʲjɔʃka n
rosyjska drewniana zabawka przypominająca lalkę; матрьошка

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję; мавзолей

mało ˈmawɔ adv
w niewielkim stopniu малко

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
niewielka ilość czegoś lub kogoś малко

małpa ˈmawpa n
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @ кльомба
(zoologia, zoologiczny) człekokształtne zwierzę z rzędu naczelnych; маймуна маймун

mały ˈmawɨ adj
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski ма́лък
występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą) малък

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi кутре малък пръст кутле

małż mawʃ n
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak; мида

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci; брак

małżonek mawˈʒɔ̃nɛk n
mąż (czyjś) съпруг

maślak ˈmaɕlak n
(mikologia, mikologiczny) grzyb z rodzaju maślakowatych (Suillaceae); масловка

maślak sitarz ˈmaɕlac ˈɕitaʃ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek; кравешка масловка

maślak ziarnisty ˈmaɕlaɟ ʑarʲˈɲistɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia; зърнеста масловка

maślak zwyczajny ˈmaɕlaɡ zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych; обикновена масловка

maślak żółty ˈmaɕlaɡ ˈʒuwtɨ n
(mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza; елегантна масловка

maślanka maɕˈlãnka n
(spożywczy) (kulinaria) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany; mътеница

maść maɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry; мазило

mebel ˈmɛbɛl n
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń; ме́бел

mech mɛx n
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach мъх

mechanika mɛˈxãɲika n
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. механика
(informatyka, informatyczny) model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej механика
(technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów механика
sposób działania mechanizmu механика
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; mеханика

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność механи́зъм
grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań механи́зъм

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie; джамия

medal ˈmɛdal n
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie; меда́л

mediana mɛˈdʲjãna n
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb); медиана

meduza mɛˈduza n
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską; меду́за

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia, медицина
(edukacja, edukacyjny) kierunek na wyższej uczelni, obejmujący studia w zakresie (1.1) медицина

meitner ˈmajtnɛr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109; майтнерий мейтнерий

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
odnoszący się do państwa Meksyk мексикански

melatonina ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna n
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania; мелатонин

melizmat n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu; мелизъм

melodia mɛˈlɔdʲja n
ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość; мело́дия

melodyjny adj
o przyjemnym brzmieniu мелодичен

melon ˈmɛlɔ̃n n
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku melon ogórek, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych; пъ̀пеш
(przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) kobieca pierś пъ̀пеш
(spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1) пъ̀пеш

mem mɛ̃m n
dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury; мем
śmieszna idea, obrazek, powielany w internecie мем

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101; менделеевий

mentalność n
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości манталитет

menu n
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu меню́
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji меню́

merytokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym; меритокрация

meskalina ˌmɛskaˈlʲĩna n
(chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen; мескалин

metabolizm ˌmɛtaˈbɔlʲism̥ n
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; метаболизъм

metafizyka n
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu метафизика

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia; метафора

metal ˈmɛtal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; метал

metamfetamina n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym; метамфетамин

metan ˈmɛtãn n
(chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy; метан

meteor mɛˈtɛɔr n
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid); метеор

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody; метеорология

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni; метеорит

metka ˈmɛtka n
(handel, handlowy) kartonik albo kawałek tkaniny zawierający informacje – przyczepiony lub przyszyty do towaru; етикет

metr mɛtr̥ n
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy; метър

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra; квадратен метър

metro ˈmɛtrɔ n
podziemna kolej miejska метро

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego; метроном

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju метрополия

metroseksualny ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii метросексуален

mewa ˈmɛva n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o gęstym upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach basenów wodnych; чайка

mglisty ˈmɡlʲistɨ adj
pełen mgły мъглив

mgła mɡwa n
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność; мъгла

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego; мъглявина

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
(gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?; именителен падеж
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową; знаменател

miasteczko mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
(zdrobniale) od: miasto градче
małe miasto градче

miasto ˈmʲjastɔ n
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; град
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) град
(potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1) град

miau mʲjaw interjection
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota мяу

miażdżyca mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a n
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych; атеросклероза

miecz mʲjɛʧ̑ n
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem; меч

mieczyk ˈmʲjɛʧ̑ɨk n
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze; гладиола

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi меден

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29; мед бакър

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
obszar lub punkt w przestrzeni място
(sport, sportowy) ranga, pozycja място
miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś място
wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś място

miejska legenda ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda n
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców; градска легенда

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku; месец

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje ме́ден ме́сец

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
dodawać, łączyć pojęcia itp. смесвам
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) смесвам

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
miejsce, gdzie dana osoba mieszka апартаме́нт
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi; апартамент

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem живея

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś имам
dążyć do oddania czegoś komuś имам
dysponować środkami na wykonanie czegoś имам
musieć coś zrobić трябва

migdał ˈmʲiɡdaw n
(anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek бадем
(kulinaria) jadalna pestka owocu migdałowca pokryte brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; баде́м
(zobacz) migdałowiec баде́м

migdałek n
(anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła; сливица

migdałowiec n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku бадем клепуш миндал

migdałowy ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ adj
zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem бадемов

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem; микробиология

mikrobus n
(motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób минибу́с

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia; микрофон

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem микрооргани́зъм

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem; микроскоп

mila ˈmʲila n
jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych; ми́ля

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
nie mówić, nie wydawać głosu мълча

milenium n
okres tysiąca lat хилядолетие

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny милиция
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji милиция

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
tysięczna część metra; милиметър

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony милионер

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają въпреки

mina ˈmʲĩna n
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara; ми́на
wyraz twarzy грима́са

minaret mʲĩˈnarɛt n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę; минаре

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach; минерало́гия

minister mʲĩˈɲistɛr n
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem; министър

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
urząd, którego szefem jest minister министе́рство

minuta mʲĩˈnuta n
jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); минута

miotła ˈmʲjɔtwa n
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy; метла

mioza n
(medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka; миоза

misja ˈmʲisʲja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców мисия
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania мисия

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej мисионер

mistrz mʲisṭʃ n
osoba najlepsza w czymś ма́йстор

miswak n
alternatywa szczoteczki do zębów z gałązki drzewa arakowego (Salvadora persica L.); мисвак

mit mʲit n
baśń, stara opowieść fantastyczna; мит
fałszywy pogląd o czymś мит

mitochondrium n
(biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe; митохондрия

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; митология
nauka zajmująca się mitami митология

mizoginia ˌmʲizɔˈɟĩɲja n
patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet; мизогиния

miód mʲjut n
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; мед

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
(kulinaria) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw; медови́на

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne; мекоте́ло

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami между́

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów междунаро́ден

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem мек

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; месо

mięso armatnie ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ idiom
(przenośnie, przenośnia) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie пу́шечно ме́со

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
(kulinaria) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na rodzaj) кайма́

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu; ме́нта

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone; михалица

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; любов обич

miłość od pierwszego wejrzenia ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa n
zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy любо́в от пръв по́глед

miły ˈmʲiwɨ adj
uprzejmy, serdeczny вежлив

mleczarnia n
miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko млекарница мандра

mleko ˈmlɛkɔ n
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu мляко

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
szacunkowe podanie miary, wielkości малко или много

mobilizacja ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej мобилиза́ция

mocz mɔʧ̑ n
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt; урина

moda ˈmɔda n
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa мо́да

modem ˈmɔdɛ̃m n
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót; модем

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy; богомо́лка

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum; молитва
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany молитва

modry adj
niebieski o dużej intensywności лазурен

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę лиственица

moduł n
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości мо́дул

moim zdaniem
wyrażenie oceniające, wprowadzające osobistą opinię autora wypowiedzi по мое мнение по моему според мен

mojito n
(kulinaria) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty; мохито

mokradło mɔˈkradwɔ n
obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą; мочурище

mol mɔl n
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI; мол

molekularny adj
dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś молекулен

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi; молекула

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42; молибден

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
krótki odcinek czasu момент

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim; монарх

monarchia mɔ̃ˈnarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą; монархия

monastycyzm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie; монашество

moneta mɔ̃ˈnɛta n
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy; монета

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów монголски

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
język urzędowy Mongolii; монголски

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru; монито́р
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera монито́р

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
życie w związku z tylko jednym partnerem; моногамия

monogram mɔ̃ˈnɔɡrãm n
ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter; моногра́ма

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo; монопол

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
budować coś z części монтирам

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe; е́тика

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo убиец

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
celowe odebranie komuś życia убийство

morela mɔˈrɛla n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych; кайсия
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoce tego drzewa кайсия

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu; морфе́ма

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; морфология

mors mɔrs n
(zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki; морж

morze ˈmɔ.ʒɛ n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; море

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
(zoologia, zoologiczny) Phocaena phocaena, ssak morski półkuli północnej, waleń spokrewniony z delfinem; морска свиня

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
stop miedzi z cynkiem; месинг

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
wykonany z mosiądzu бронзов

moskiewski mɔˈsʲcɛfsʲci adj
odnoszący się do miasta Moskwa московски

most mɔst n
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą; мост

mostek ˈmɔstɛk n
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej; гръдна кост
(stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej мост
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wzniesiona część pokładu; мост

moszna ˈmɔʃna n
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem; скротална торба

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób; мотоциклет

motorniczy ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑ɨ n
osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju; ватман

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały; мотопе́д

motyka mɔˈtɨka n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; моти́ка

motyl ˈmɔtɨl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera; пеперуда

mowa ˈmɔva n
przemówienie, wypowiedź; говор
zdolność mówienia; говор

mowa ciała n
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.; език на тялото

mozaika mɔˈzajka n
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie; мозайка

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
(kulinaria) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek; минохвърга́чка
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru; минохвърга́чка

może ˈmɔʒɛ particle
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia може би
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby може би

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować) възможност

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić възможен

mrok mrɔk n
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca мрак

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych; мравуняк

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
przejmująco zimny мразовит

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) świecić nieregularnym, przerywanym światłem мигам
wykonywać szybkie ruchy powiekami мигам

mrówka ˈmrufka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae мравка

mrówkojad mrufˈkɔjat n
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami; мравояд

mrównik ˈmruvʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka; мравояд

mróz mrus n
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza; мраз

mszyca ˈm̥ʃɨʦ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach; листна въшка

mucha ˈmu.xa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity czarny dwuskrzydły owad; муха

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
(biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących; мухоморка

muchomor czerwonawy muˈxɔ̃mɔr ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych; бисерна гъба

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza; червена мухоморка

muchomor jadowity muˈxɔ̃mɔrʲ ˌjadɔˈvʲitɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza; бяла мухоморка

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami; пантерка

muchomor sromotnikowy muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ n
(mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza; зелена мухоморка

muezin muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę; мюези́н

mugol ˈmuɡɔl n
(fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności; мъ̀гъл

mulwijski adj
związany z osobą Mulviusa lub jego rodziną милвийски

mumia ˈmũmʲja n
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem; мумия

mur mur n
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku стена́

murarz ˈmuraʃ n
robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów зидар

musaka muˈsaka n
(kulinaria) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej; мусака

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
być zobowiązanym do zrobienia czegoś тря́бва
zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami тря́бва

muszka ˈmuʃka n
jeden z elementów celownika mechanicznego; мушка

musztarda muˈʃtarda n
(kulinaria) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu; горчи́ца

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych; мутация

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym; музей
(turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1) музей

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu; мюсюлманин

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów мюсюлма́нски

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką музикален

muzyk ˈmuzɨk n
osoba, która zajmuje się muzyką; музикант

muzyka ˈmuzɨka n
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków музика му́зика

muzykologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku; музикология

muł muw n
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia; муле

muślin ˈmuɕlʲĩn n
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna; муселин

my mɨ personalPronoun
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca ние

mydło ˈmɨdwɔ n
substancja używana do mycia i prania сапун

mykologia ˌmɨkɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów; микология

myrmekologia ˌmɨrmɛkɔˈlɔɟja n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o mrówkach; мирмекология

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny; жълтоглаво кралче

mysz mɨʃ n
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; мишка
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora мишка
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych мишка

myszka ˈmɨʃka n
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece мишка
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa мишка

myszołów mɨˈʃɔwuf n
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady; [[обикновен]] [[мишелов]]

myśl mɨɕl̥ n
efekt pracy umysłu мисъл
zbiór powiązanych idei иде́я

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
chcieć coś zrobić, mieć zamiar
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu
mieć zdanie
skupiać się nad czymś

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑ n
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga; изтребител

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta ловец

móc muʦ̑ modal
być w stanie coś wykonać мога
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się мога

mój muj pronoun
1 (osoba) lp мой

mól mul n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania; молец

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
posługiwać się jakimś językiem говоря
rozmawiać говоря
używać mowy do wyrażania myśli казвам
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie казвам

mózg musk n
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie; мозък

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
związany z mózgiem, dotyczący mózgu церебрален

móżdżek n
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; малък мозък
(kulinaria) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego малък мозък

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem мъдрост

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie мъ̀дър
przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony мъдър

mąka ˈmɔ̃ŋka n
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż; брашно

mątwa ˈmɔ̃ntfa n
(zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie; сепия

mąż mɔ̃w̃ʃ n
mężczyzna będący w małżeństwie мъж съпруг

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom мъ́жки
(gramatyka) (zobacz) rodzaj męski мъжки

mętny ˈmɛ̃ntnɨ adj
słabo widoczny, widziany jak przez mgłę замъглен

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
dorosły człowiek płci męskiej; мъж

młode ˈmwɔdɛ n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej кутре

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością младост младини

młody ˈmwɔdɨ adj
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością млад

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
młodzi ludzie младе́ж

młot mwɔt n
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek чук

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym чукче

młotek ˈmwɔtɛk n
narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ чук

młyn mwɨ̃n n
budynek, w którym zboże miele się na mąkę ме́лница

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
człowiek, który miele mąkę w młynie мелничар

mżawka ˈmʒafka n
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm; ситен дъжд

na na preposition
…opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch на
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem на

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać наизу́ст

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
… poprzedzająca wyliczenie przykładów например

na razie na‿ˈraʑɛ adv
tymczasem, w pierwszej chwili, póki coś się nie zmieni за момента засега

na razie na‿ˈraʑɛ interjection
(potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce! до скоро

na zawsze adv
bez możliwości zmiany danego stanu завинаги

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
zwrot używany przed toastem наздраве

na żywo adv
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania на живо

nabiał ˈnabʲjaw n
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj млечни произведения

nabój ˈnabuj n
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy; патро́н

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro; национали́зъм

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia съд

naczynie krwionośne n
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia кръвоносен съд

nad nat preposition
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia над
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia над

nadawać naˈdavaʨ̑ v
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób [[предавам]] [[по]] [[радио

nadawca naˈdafʦ̑a n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę адресант

nadciśnienie n
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne високо кръвно налягане

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy ramieniem a dłonią; китка

nadmiar ˈnadmʲjar n
zbyt duża ilość lub liczba czegoś излишък

nadużycie n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem злоупотреба

nadwzroczność n
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko; далекогледство

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy надежда

nadziemny nadʲˈʑɛ̃mnɨ adj
znajdujący się nad ziemią lub na powierzchni ziemi надземен

nafta ˈnafta n
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce; кероси́н

nagana naˈɡãna n
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie порицание

nagi ˈnaɟi adj
bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga гол

nagle ˈnaɡlɛ adv
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób внеза́пно

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
brak ubrania na ciele голота́

nagroda naˈɡrɔda n
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę награ́да

nagrywać naˈɡrɨvaʨ̑ v
rejestrować obraz, dźwięk lub informację na nośniku записвам

nagłówek naˈɡwuvɛk n
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem заглавен ред

naj- naj prefix
…służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków най

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności първо

nakaz ˈnakas n
polecenie, któremu powinno się podporządkować заповед

naklejka naˈklɛjka n
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś; лепенка стикер

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: nakryć прибори
coś, co okrywa, zasłania, osłania прибори

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie га́йка

nakład ˈnakwat n
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma тираж

naleśnik naˈlɛɕɲik n
(kulinaria) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek; палачи́нка
(środowiskowy) (fotografia) niewielki, cienki obiektyw палачи́нка

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
(tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się трябва
być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru принадлежа част съм членувам
być w posiadaniu czyimś принадлежа

należy naˈlɛʒɨ v
powinno się; warto, trzeba, wypada трябва

namiot ˈnãmʲjɔt n
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób; пала́тка

napalm ˈnapalm n
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa; напалм

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
(potocznie, potoczny) podniecony seksualnie възбуден

naparstek naˈparstɛk n
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu; напръстник

napastnik naˈpastʲɲik n
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki; нападател

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
wyrazić coś słowami na piśmie напиша

napiwek naˈpʲivɛk n
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę; бакши́ш

napletek naˈplɛtɛk n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia; препуциум

naprawdę naˈpravdɛ particle
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością наистина

naprzód ˈnapʃut adv
do przodu, przed siebie напред
na czele, przed innymi напред
zawczasu, z góry напред

napój ˈnapuj n
(spożywczy) (kulinaria) płyn przeznaczony do picia; напитка

napój gazowany n
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla газирана напитка

narcyzm n
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby нарцисизъм

narkoman narˈkɔ̃mãn n
osoba uzależniona od narkotyków наркоман

narkomania ˌnarkɔ̃ˈmãɲja n
nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków наркома́ния

narkotyk narˈkɔtɨk n
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne; дро́га

narkoza narˈkɔza n
stan uśpienia spowodowany zastosowaniem (1.1) наркоза

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu; гражда́нство

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem народен национален

narodowy socjalizm ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm; националсоциализъм

narta ˈnarta n
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu; ска

narzeczona ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na n
kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona годеница

narzeczony n
mężczyzna w okresie narzeczeństwa годеник жених

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; инструмент
(informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania инструмент
(przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy инструмент

naród ˈnarut n
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia, lub pochodzenie etniczne; народ

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
występować po sobie kolejno следвам

nasz naʃ pronoun
1 osoba lm: należący do nas lub mający związek z nami наш

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję; герда́н

natchnienie n
coś, co powoduje twórcze działanie вдъхновение
stan umysłowy twórczego ożywienia вдъхновение

naturalizacja ˌnaturalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił; натурализация

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
osoba zajmująca się nauczaniem; учител

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza; наука

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
człowiek zajmujący się nauką; у́чен

nawa ˈnava n
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium; неф

nawet ˈnavɛt particle
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru да́же
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją да́же

nawias ˈnavʲjas n
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; скоба
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1) скоба

nawyk ˈnavɨk n
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność; навик

nawóz ˈnavus n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby изкуствен тор
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby; изкуствен тор

nazizm ˈnaʑism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza; нацизъм

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
nazwa rodziny, do której dana osoba należy; фамилия

nazwisko panieńskie n
nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż моминско име

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
określać nazwą, mianem именувам

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑ v
powtarzać po kimś jakąś czynność имитирам

negować nɛˈɡɔvaʨ̑ v
odrzucać, podważać słuszność czegoś опроверга́вам
zaprzeczać опроверга́вам

nekromancja n
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości; некромантия

neodym nɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60; неодим

neofaszyzm ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu; неофашизъм

neon ˈnɛɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10; неон

neonatologia ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi; неонатология

neoplatoński ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci adj
(filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników неоплатонически

nepalski nɛˈpalsʲci adj
odnoszący się do państwa Nepal непалски

nepotyzm nɛˈpɔtɨsm̥ n
obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi i znajomymi шуробаджанащина

neptun ˈnɛptũn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93; нептуний

nerka ˈnɛrka n
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt; бъбрек

nerw nɛrf n
(anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych; нерв
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu; нерв

nerwowy nɛrˈvɔvɨ adj
(anatomia, anatomiczny) związany z nerwami, dotyczący nerwów не́рвен

nestorianizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej; несторианство

neurastenia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego; неврастения

neurofizjologia n
(medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego неврофизиология

neuroleptyk n
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic антипсихотик невролептик

neurologia ˌnɛwrɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego неврология

neuron n
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji; неврон

neurotoksyna n
(biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy; невротоксин

neutralność n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami неутралност

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru; неутри́но

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego; неутрон

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu нищо

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów холандски

nie ɲɛ particle
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś не
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów не

nie ma za co
odpowiedź na „dziękuję” моля

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników хубавите неща стават бавно

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości не всичко, което блести, е злато

nie- ɲɛ prefix
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający… не-

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody опасност

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego опасен

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy; син

niebo ˈɲɛbɔ n
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; небе
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie небе

niech żyje ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ interjection
wiwat na cześć kogoś lub czegoś да живее

niechlujny ɲɛˈxlujnɨ adj
niestaranny, niedbały, byle jaki недоизкусурен

niechętny ɲɛˈxɛ̃ntnɨ adj
nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu неохотен

niecny adj
(książkowy) haniebny, niegodziwy, nikczemny долен

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach крушата не пада по-далеч от дървото

niedawny adj
taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości скорошен

niedbały adj
wyrażający lekceważenie небрежен
wykonujący coś niedokładnie небрежен

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie недоразвит

niedokonany ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
(gramatyka) opisujący czynność trwającą lub powtarzającą się несвърше́н

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi; анемия

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu фас

niedostatek ˌɲɛdɔˈstatɛk n
zbyt mała ilość недостиг

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć недостъпен

niedotlenienie n
(fizjologia, fizjologiczny) stan wynikły z niedostarczenia organizmowi dostatecznej ilości tlenu хипоксия

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
siódmy i ostatni dzień tygodnia; неделя

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae); мечка мечок

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę; бяла мечка

niegdysiejszy ˌɲɛɡdɨˈɕɛ̇jʃɨ adj
(przestarzałe, przestarzały) taki, który był dawniej бивш

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy непослушен

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości нея́сен

niekompetentny ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ adj
nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu некомпетентен

niemal ˈɲɛ̃mal particle
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było. почти

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec немски

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki); нѐмски

niemoralny ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ adj
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne неморален

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
taki, którego nie da się urzeczywistnić невъзможен

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
taki, który nie może mówić ням

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś мра́зя

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
silna niechęć, awersja, wrogość омраза

niepiśmienny adj
taki, który nie umie pisać неграмотен

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych; независимост

niepodległy ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ adj
mający niepodległość; niezależny независим

niepokalaność n
(rzadki, rzadko używany) stan bycia niepokalanym безупречност

niepokalany adj
w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą безупречен

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi безпоко́йство

nieporządek n
brak porządku безпорядък

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa неподчинение

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który nie jest potrzebny ненужен

nieprawdopodobny ˌɲɛpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
pozbawiony cech prawdopodobieństwa, niedający się uznać za prawdziwy неправдоподобен

nieprzyjaciel ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl n
ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś неприятел

nieruchomy ˌɲɛruˈxɔ̃mɨ adj
bez ruchu, nie zmieniający pozycji, położenia недвижим

nierówność ɲɛˈruvnɔɕʨ̑ n
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości неравенство

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce за жалост

nieszkodliwy adj
niestanowiący zagrożenia безвреден

nietolerancja ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd. нетолерантност

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją; прилеп

nieuczciwość n
cecha tego, kto jest nieuczciwy измама

nieuczciwy ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu непочтен

nieuprzejmy adj
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości невежлив

nieważkość n
(fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia безтегло́вност

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności неблагодарен

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi невидим

niewola ɲɛˈvɔla n
areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny плен
brak wolności, suwerenności; zamknięcie плен

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia; ро́бство

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
osoba będąca w niewoli роб

niewystarczający adj
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom недостатъчен

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
bycie niezależnym od kogoś независимост

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie независим

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych; незабравка

niezdecydowanie ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ n
nieumiejętność podjęcia decyzji колебливост

niezliczony adj
niedający się zliczyć, bardzo liczny безброен

niezmiernie adv
w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie много

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas; безсмъртие

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający безмъртен

nieświeży adj
(kulinaria) taki, który utracił świeżość лош

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
w żadnym czasie, momencie, sytuacji никога нивга

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
w żadnym miejscu никъде

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Nigeria нигерийски

nihilizm n
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości; нихилизъм

nikiel ˈɲicɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28; никел

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu; никотин

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet; нимфомания

niniejszym ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m adv
(urzędowy) tak więc, tym oto aktem, pismem, wystąpieniem по този начин

niob ɲɔp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41; ниобий

niski ˈɲisʲci adj
mający mały wymiar w pionie нисък
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości нисък

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji унищожавам

nit ɲit n
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym; нит

niuton ˈɲutɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) jednostka siły w układzie SI; нютон

niwchijski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski; Нивх

niż ɲiʃ conjunction
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami от отколкото

nobel ˈnɔbɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102; нобелий

noc nɔʦ̑ n
okres od zmierzchu do świtu; нощ

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
naczynie do oddawania moczu i kału, używane zwłaszcza przez małe dzieci; нощно гърне

nocny ˈnɔʦ̑nɨ adj
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy но́щен

noga ˈnɔɡa n
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; крак
element budowy mebla крак

nogawka nɔˈɡafka n
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę крачол

nonteizm nɔ̃nˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
doktryna religijna, która ani nie uznaje, ani też nie zaprzecza istnieniu Boga; нетеизъм

norma ˈnɔrma n
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie określane w pierścieniach Euklidesa; но́рма
(matematyka, matematyczny) podgrupa rozważana w teorii grup; но́рма
(matematyka, matematyczny) przekształcenie rozważane w tzw. przestrzeniach unormowanych; но́рма
ogólnie przyjęta zasada; но́рма
typowe zachowanie но́рма
wyznaczona granica pewnej wielkości, której nie powinno się przekraczać но́рма

normalność n
cecha tego, co normalne, brak dziwactw нормалност

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów норвежки

norweski nɔrˈvɛsʲci n
język urzędowy Norwegii; норвежки

norymberski adj
związany z Norymbergą, dotyczący Norymbergi Нюрнбергски

nos nɔs n
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; нос
dziób samolotu нос

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu нося
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie нося

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych; носорог

nosze n
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych; носи́лка

notariusz n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron нотариус

notes ˈnɔtɛs n
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek; тетрадка

nowotwór nɔˈvɔtfur n
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki; новообразувание

nowy ˈnɔvɨ adj
istniejący od niedawna нов
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego нов

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa но́здра

nozologia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób; нозология

nożownik n
złoczyńca, morderca posługujący się nożem главорез

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
małe nożyce; ножица

nuda ˈnuda n
stan, gdy jest nudno; dzieje się coś nieciekawego, nudnego, nużącego; скука

nudny ˈnudnɨ adj
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie доса́ден

nudysta nuˈdɨsta n
osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą нудист

nudziarz n
człowiek zanudzający innych досаден човек

numer ˈnũmɛr n
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru но́мер

nur nur n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy; гмурец

nurek ˈnurɛk n
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych гмуркач

nurkowanie ˌnurkɔˈvãɲɛ n
(przenośnie, przenośnia) szybkie chowanie się w czymś гмуркане
(rzeczownik odczasownikowy) od: nurkować гмуркане
o samolotach, ptakach szybki lot w dół гмуркане
pływanie pod wodą; гмуркане
skakanie do wody гмуркане

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
pływać pod powierzchnią wody гмуркам се

nylon ˈnɨlɔ̃n n
tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch найлон

nów nuf n
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część; новолуние

nóż nuʃ n
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia; нож

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach говорим за вълка, а той в кошарата

oaza ɔˈaza n
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody; оазис

obcas ˈɔpʦ̑as n
część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry; токче

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
nienależący do jakiegoś kręgu чужд

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
ktoś nienależący do danej grupy чуждене́ц

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
bycie, przebywanie gdzieś присъствие
uczestnictwo w wydarzeniu, spotkaniu, stawienie się gdzieś посещение

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
mieścić w sobie включвам
otaczać ramionami прегръщам

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego; обелиск

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś изобилие

obfity ɔpˈfʲitɨ adj
występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś изобилен

obiad ˈɔbʲjat n
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia; вече́ря

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności обект
rzecz fizycznie istniejąca обект

obiektywny ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ adj
istniejący niezależnie od poznającego podmiotu обективен
odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń обективен

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości обещание

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni обем
(matematyka, matematyczny) miara przestrzeni обем

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką; ключица

obowiązek ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk n
nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary дълг задължение

obraz ˈɔbras n
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji картина

obraźliwy ˌɔbraʑˈlʲivɨ adj
stanowiący dla kogoś obrazę обиден

obrona ɔbˈrɔ̃na n
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu; защита
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją защита

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny брани́тел
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp. брани́тел

obroża ɔbˈrɔʒa n
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego нашийник

obrus ˈɔbrus n
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu; покри́вка

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych; обрязване

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu; обръч
sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś обръч

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa; обсервато́рия

obsesyjny adj
właściwy obsesji, taki, jak w obsesji натрапчив

obszar ˈɔpʃar n
ograniczona część powierzchni област

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami обу́вка

obwodnica ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a n
droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie; обиколен път

obwód ˈɔbvut n
(geometria) długość brzegu figury geometrycznej; обиколка
(matematyka, matematyczny) długość najkrótszego cyklu zawartego w grafie; обиколка

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję; гражданин

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki; гражда́нство

obój ˈɔbuj n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych; обой

obóz ˈɔbus n
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje ла́гер

obóz dla uchodźców n
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową; бежански лагер

obłok ˈɔbwɔk n
(meteorologia, meteorologiczny) kłęby zawieszonej wysoko nad ziemią skroplonej pary wodnej облак

obłudnik ɔbˈwudʲɲik n
ktoś, kto jest nieszczery, fałszywy лицемер

obłąkany adj
będący w stanie obłąkania побъркан

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi океан

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
(zoologia, zoologiczny) kotowaty drapieżnik amerykański; оцелот

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
(szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi оце́нка
opinia kogoś o czymś lub kimś оценка
oszacowanie wartości czegoś оценка

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
(spożywczy) (kulinaria) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami; оцет

ochlokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum; охлокрация

ochocki adj
związany z Ochockiem, dotyczący Ochocka охотски

octan ˈɔktãn n
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego; ацетат

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
dłużej czekać очаквам

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ interjection
wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie разби́ра се

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
partykuła wyrażająca brak wątpliwości разби́ра се

od ɔt preposition
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot от

od czasu do czasu ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu adv
co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często от време на време

oda ˈɔda n
patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee; о́да

odaliska ˌɔdaˈlʲiska n
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim одалиска

odbijacz ɔdˈbʲijaʧ̑ n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu; кранец

odbyt ˈɔdbɨt n
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego; а́нус

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru нюанс

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami; oтсечка
jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno епизо́д

oddech ˈɔdːɛx n
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc дишане

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska дишам

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej откритие

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika; прахосмукачка

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd. пускам прахосмукачка

odmiana ɔdˈmʲjãna n
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp. склонение

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił о́тдих

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił почива́м

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami имунитет

odporny ɔtˈpɔrnɨ adj
mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały устойчив

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
być równoważnym czemuś отговарям
być zgodnym z czymś отговарям
dawać odpowiedź отговарям
odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy отговарям
odpisywać (np. na list) подхождам
ponosić za coś konsekwencje подхождам
spełniać jakieś warunki, oczekiwania подхождам

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
reakcja na pytanie одговор отговор

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy чукам на дърво

odpychający adj
taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie отблъскващ отвратителен

odpływ ˈɔtpwɨf n
(hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów отлив

odra ˈɔdra n
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka; дребна шарка

odrobina ˌɔdrɔˈbʲĩna n
bardzo mała ilość czegoś оттенък

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę; компенсация обезщетение

odtrutka ɔtˈːrutka n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny; противоотрова

odwaga ɔdˈvaɡa n
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa смелост

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
taki, który ma odwagę смел
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze смел

odwrót n
(wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska отстъпление

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca костюм

ofiara ɔˈfʲjara n
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś же́ртва
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku же́ртва

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż; офице́р

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący официален официално

ogar ˈɔɡar n
gończy pies myśliwski ловджийско куче

ogier ˈɔɟɛr n
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych; жребец жребе́ц
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) mężczyzna o dużej sprawności i potrzebach seksualnych жребец

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania; огън пожар

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
przypatrywać się komuś lub czemuś гледам

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
(fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie фокус

ogniwo ɔɟˈɲivɔ n
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego кле́тка

ogon ˈɔɡɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; опашка
(potocznie, potoczny) długa kolejka опашка
końcowa część jakiegoś przedmiotu опашка

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
osoba zajmująca się ogrodem градинар

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
czynność dostarczania ciepła отопление
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło отопление

ogród ˈɔɡrut n
miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych; градина

ogród zimowy n
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami; зимна градина

ogród zoologiczny ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ n
teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata; зоологическа градина

ogólnie ɔˈɡulʲɲɛ adv
powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy общо взето
w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły общо взето

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
nieuwzględniający szczegółów всео̀бщ
zbierający w całość всео̀бщ

ogórek ɔˈɡurɛk n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; краставица

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
obrzydliwy, budzący wstręt безобразен гаден

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); баща

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną кръстник

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
bycie ojcem бащинство

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym вто́ри баща́

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
kraj, w którym ktoś się urodził; отечество

okapi ɔˈkapʲi n
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach; окапи

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
oszklony otwór w ścianie прозорец
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program прозорец

oko ˈɔkɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; око

oko za oko, ząb za ząb ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp proverb
zasada odwetu, odpłacanie złem za zło; о́ко за о́ко, зъб за зъб

okolica ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a n
obszar wokół czegoś зона

około ɔˈkɔwɔ particle
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu около

około ɔˈkɔwɔ preposition
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu около

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba drapieżna; костур

okres ˈɔkrɛs n
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy; пери́од
przedział czasu, czas trwania czegoś пери́од

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom; жестокост

okrutny ɔˈkrutnɨ adj
nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem жесто́к

okrzyk ˈɔkʃɨk n
głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych възклицание

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); кръг
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1) кръг

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich кръгъл

okręg ˈɔkrɛ̃ŋk n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości район

okręt podwodny n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu; подводница

oksymoron ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych; окси́морон

oksytocyna n
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu; окситоцин

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu; очила

okultyzm n
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk; окултизъм

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium занимание

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa окупи́рам

okładka ɔˈkwatka n
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu корица

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile гига̀нт
rzecz o bardzo dużych rozmiarach гига̀нт

olej ˈɔlɛj n
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo олио

olej palmowy n
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego; палмово масло

oligarcha n
członek oligarchii олигарх

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarçja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ олигархия
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; олигархия

oliwa ɔˈlʲiva n
(spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek; зехтин

oliwka ɔˈlʲifka n
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne; масли́на
owoc oliwki (1.1) масли́на

om mani padme hum
buddyjska sześciosylabowa mantra bodhisattwy; ом мани падме хум

omega ɔ̃ˈmɛɡa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω; омега

on ɔ̃n personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski той

ona ˈɔ̃na personalPronoun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński тя

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych; онанизъм

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego те

onomastyka ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka n
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych); ономастика

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy; ономатопея

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; онтология

onuca ɔ̃ˈnuʦ̑a n
pas tkaniny do owijania stopy; парте́нка

opacki adj
związany z opatem lub opactwem абатски

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata; аба́тство

opal ˈɔpal n
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu; опал

oparcie ɔˈparʲʨ̑ɛ n
część mebla służąca do podtrzymywania pleców облегалка

oparzenie n
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) изгаряне
(medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem изгаряне
(rzeczownik odczasownikowy) od: oparzyć изгаряне

opat ˈɔpat n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa игумен

opatrunek n
(medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała превръзка

opcja ˈɔpʦ̑ʲja n
jedna z możliwości do wyboru опция

opera ˈɔpɛra n
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; опера

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny; операция
działania skierowane na wykonanie określonego zadania операция

opieka ɔˈpʲjɛka n
dbanie o kogoś lub coś; грижи

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
osoba, która się kimś lub czymś opiekuje настойник

opinia ɔˈpʲĩɲja n
sąd, zdanie na jakiś temat мнение възглед

opis ˈɔpʲis n
określenie podstawowych cech czegoś описание

opisowy adj
mający charakter opisu описателен

opium ˈɔpʲjũm n
wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek; о́пиум

opiłek ɔˈpʲiwɛk n
mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły стружки

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści при́казка
opowiadana historia при́казка

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
przeciwstawienie, przeciwdziałanie опози́ция

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
ogół programów komputerowych програмно осигуряване

optyka n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle оптика

opór ˈɔpur n
w lm przeszkody, utrudnienia непокорство

opóźnienie ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ n
odsunięcie zdarzenia w czasie закъснение

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej; орангутан

orać ˈɔraʨ̑ v
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem ора

orchidea ˌɔrçiˈdɛa n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk; орхидеи

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L. риган
(kulinaria) liście lebiodki stosowane jako przyprawa риган

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów организация

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku; неправи́телствена организа́ция

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; организъм
(medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka организъм

organy n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały; орга́н

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy; оргазъм

orgia ˈɔrʲɟja n
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia оргия

orientacja seksualna n
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci сексуална ориентация

ork n
(literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą орк

orka ˈɔrka n
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy; косатка

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne оркестър

orleański adj
związany z Orleanem, dotyczący Orleanu орлеански

orlik ˈɔrlʲik n
(botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach; кандилка

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
związany z Ormianami [[арме́нски]] [[ези́к]]

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach; орнитология

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu i innych symboli; правопис

orzech ˈɔʒɛx n
suchy owoc o zdrewniałej łupinie; орех
(potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego; орех

orzech włoski n
(spożywczy) (kulinaria) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2) орех

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu сказу́емо

orzeł ˈɔʒɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach; орел

osa ˈɔsa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło; оса

osad ˈɔsat n
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego; утайка

oset ˈɔsɛt n
(botanika, botaniczny) Carduus rodzaj roślin z rodziny astrowatych; магарешки бодил

osełka n
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi брус

osiedle typu miejskiego n
(administracja) pośredni między miastem a wsią status jednostki osadniczej, w której ludność w dużej mierze nie zajmuje się działalnością rolniczą, np. osiedla przyfabryczne селище от градски тип

osioł ˈɔɕɔw n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych; магаре
(potocznie, potoczny) głupi człowiek магаре
(potocznie, potoczny) uparty człowiek магаре

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem обвинение

oskarżony ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne обвиняем

oskarżyciel n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wnosząca na kogo skargę do sądu обвинител
człowiek, który oskarża обвинител

osm ɔsm̥ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76; осмий

osoba ɔˈsɔba n
pojedynczy człowiek, ktoś лице човек

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
znajdujący się na końcu listy, kolejności после́ден

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach; бодлива зеленика

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
w sposób ostrożny, uważny внимателно

ostrożność n
zdolność do działania z rozwagą предпазливост

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności внимателен

ostry ˈɔstrɨ adj
(kulinaria) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący лют
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie остър

ostryga ɔˈstrɨɡa n
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym; стри́да

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie; стридояд

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu нож

oszczędny adj
nietrwoniący pieniędzy, majątku икономичен

oszukańczy ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ adj
opierający się na oszustwie, nieuczciwości измамнически

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktó изигравам
mówić komuś nieprawdę, kłamać изигравам
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry изигравам

oszust ˈɔʃust n
ten, kto oszukuje измамник

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści заблужде́ние
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; измама

otrzewna n
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy; коремница перитонеум

otwarty ɔtˈfartɨ adj
(informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy неограниче́н
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony неограниче́н
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; неограниче́н
o sklepie: czynny, działający неограниче́н
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami неограниче́н

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
powodować, że coś przestaje być zamknięte отварям

otwór ˈɔtfur n
dziura lub wgłębienie дупка

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga; затлъстяване охраненост

owad ˈɔvat n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł; насекомо

owal ˈɔval n
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę; овал

owalny ɔˈvalnɨ adj
(geometria) mający kształt owalu овален
przypominający kształtem owal овален

owca ˈɔfʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie; овца

owies ˈɔvʲjɛs n
(botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy; овес

owiewka ɔˈvʲjɛfka n
aerodynamiczna osłona w konstrukcji pojazdu lub samolotu; обтекател

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; плод овошка

owocnik ɔˈvɔʦ̑ʲɲik n
(biologia, biologiczny) zbita część grzybni, występująca u grzybów wyższych, tworząca zarodniki; плодно тяло спорокарп

owocny ɔˈvɔʦ̑nɨ adj
dający rezultaty, przynoszący korzyści плодовит

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
(kulinaria) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie; ка́ша

owulacja n
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej; овулация

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
wyrażać określoną treść значи

ozon ˈɔzɔ̃n n
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach; озон

ołtarz ˈɔwtaʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu; олтар

ołów ˈɔwuf n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82; олово

ołówek ɔˈwuvɛk n
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać; молив

oś ɔɕ n
(matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy; ос
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na tej osi wirujących elementów; вал
centralna linia danego układu вал

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach; октопод

ość ɔɕʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb; рибна кост

pacha ˈpaxa n
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym мишница

pachwina paxˈfʲĩna n
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda слабина

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej; пациент

pacyfizm n
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen пацифизъм

paczka ˈpaʧ̑ka n
(handel, handlowy) małe opakowanie паке́т

padać ˈpadaʨ̑ v
w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą понижавам се
zlatywać, lecieć w dół понижавам се

padlina paˈdlʲĩna n
zwierzęce zwłoki мърша

pagoda paˈɡɔda n
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami па́года

pagórek paˈɡurɛk n
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów хълм

pajac ˈpajaʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności паля́чо

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny; паяк

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
sieć tkana przez pająka паяжи́на

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu пакистанска

palec ˈpalɛʦ̑ n
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy пръст

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki; показалец

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu пу́шене

paleoantropologia ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o ewolucji człowieka; палеоантропология

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych; палеография

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych; палеонтология

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców палестински

paliczek paˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni; фаланга

palilalia n
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab; палилалия

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz); палиндром

paliwo paˈlʲivɔ n
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach гориво

palić ˈpalʲiʨ̑ v
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo пу́ша

pallad ˈpalːat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46; паладий

palma ˈpalma n
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie палма
(przenośnie, przenośnia) zwycięstwo, pierwszeństwo w czymś палма

pamflet ˈpãw̃flɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji памфлет

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę сувени́р

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; памет

pan pãn n
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca господар
pracodawca dla służby господар
właściciel niewolników господар
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy господар
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty господар

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
mężczyzna w dniu swojego ślubu младоженец

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek; броненосец

pancerz ˈpãnʦ̑ɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym защитна обвивка
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze; броня

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat) пандемия

pani ˈpãɲi n
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty госпожа

panika n
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu) паника

panna ˈpãnːa n
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani) госпожица

panpsychizm n
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi панпсихизъм

panslawizm pãw̃ˈslavʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich; панславизъм

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury; пантеизъм

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej; барс

papier ˈpapʲjɛr n
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; хартия
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument хартия

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu тоале́тна харти́я

papieros paˈpʲjɛrɔs n
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem; цигара

papież ˈpapʲjɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan; папа

paplać ˈpaplaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach бърборя

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników; папрат

papryka ˈpaprɨka n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; чушка

papuga paˈpuɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes, rząd ptaków tropikalnych; папагал
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1) папагал

para ˈpara n
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym; водна пара
dwa przedmioty stanowiące komplet чифт
dwie osoby, darzące się uczuciem двойка

paradoks paˈradɔks n
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy парадокс
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią парадокс

parafia paˈrafʲja n
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza; енория

parafilia n
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne парафилия

paragon paˈraɡɔ̃n n
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar квита́нция

paranoja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu; параноя

parasol paˈrasɔl n
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem чадър

parazytologia ˌparazɨtɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami; паразитология

park park n
duży śródmiejski, rekreacyjny ogród z wytyczonymi alejkami; парк

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody; национален парк

parlament parˈlãmɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; парламент

parodia paˈrɔdʲja n
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego; пародия

partia ˈpartʲja n
(zobacz) partia polityczna партия

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem; политическа партия

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech; части́ца

partyzant parˈtɨzãnt n
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego партизанин

parzysty paˈʒɨstɨ adj
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa; четен

parówka paˈrufka n
(kulinaria) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco; кренвирш

pas planetoid n
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid; астероиден пояс

pasieka paˈɕɛka n
(pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami; пчелин

paskal ˈpaskal n
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI; паска́л

pasmanteria ˌpasmãnˈtɛrʲja n
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi галантерия
wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki) галантерия

pasmo ˈpasmɔ n
przedział (częstotliwości, energii, czasu) лента

pasożyt paˈsɔʒɨt n
(biologia, biologiczny) organizm czerpiący korzyści ze współżycia z innym organizmem, zazwyczaj ze szkodą dla swego gospodarza; парази́т

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej; па́ста за зъ̀би

pasterz ˈpastɛʃ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun пасти́р
osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu пасти́р

pasturma paˈsturma n
(kulinaria) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej; пастърма

pastwisko paˈstfʲiskɔ n
(rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt па́сбище

paszenog n
(staropolski) mąż siostry żony баджанак

paszport ˈpaʃpɔrt n
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych; паспорт

pat pat n
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany; безизходица

patelnia paˈtɛlʲɲa n
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw; тиган

patriarcha paˈtrʲjarxa n
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów баща
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych баща
(przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec баща
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich баща
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim баща
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie баща

patriota paˈtrʲjɔta n
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej патриот родолюбец

patriotka paˈtrʲjɔtka n
kobieta kochająca swoją ojczyznę, gotowa do poświęceń dla niej патриотка

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
taki, którego cechuje patriotyzm патриотичен
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu патриотичен

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
miłość ojczyzny i własnego narodu, połączona z gorliwością ofiar dla nich; патриотизъм

patrolować v
wykonywać obchód kontrolowanego terenu патрулирам

paw paf n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1) паун

pawian ˈpavʲjãn n
(zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku; павиа́н

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka; нокът

pazur ˈpazur n
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych; но́кът

pałac ˈpawaʦ̑ n
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka дворе́ц

pałeczka paˈwɛʧ̑ka n
(kulinaria) (zobacz) pałeczki пръчица за ядене
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej палка

państwo ˈpãj̃stfɔ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury; държава

paść paɕʨ̑ v
doglądać zwierząt pożywiających się na łące паса́

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego); октомври

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów би́тпаза́р

pchnięcie kulą ˈpçɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃ n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m; тласкането на гюле

pchła pxwa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią; бълха

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania; педагогика

pedał ˈpɛdaw n
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych; педа́л

pederastia ˌpɛdɛˈrastʲja n
(dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami; педерастия
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) homoseksualizm педерастия

pediatria n
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi; педиатрия

pedofil pɛˈdɔfʲil n
(seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci педофил

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci; педофилия

pelargonia ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa мушкато

pelikan pɛˈlʲikãn n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych; пеликан

penis ˈpɛ̃ɲis n
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt; пенис хуй

pentagram n
(geometria) pięciokąt gwiaździsty; пентаграм

pepsi ˈpɛpsʲi n
rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo; Пепси

perfumować v
skrapiać perfumami, aplikować perfumy парфюмирам

perfumy pɛrˈfũmɨ n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk парфю́м

pergamin n
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania пергамент

perkoz ˈpɛrkɔs n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku; гмурец

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji барабанист

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic; токачка

peron ˈpɛrɔ̃n n
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego перон

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem; перонизъм

perski ˈpɛrsʲci adj
dotyczący Persji, pochodzący z Persji перси́йски

perski ˈpɛrsʲci n
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu; перси́йски

peruka pɛˈruka n
cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę; перу́ка

perygeum n
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi перигей

perła ˈpɛrwa n
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; би́сер
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1) би́сер

pestka ˈpɛstka n
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono костилка

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
całkowite przekonanie o czymś сигурност

pełny ˈpɛwnɨ adj
wypełniony w największym możliwym stopniu пълен

piana ˈpʲjãna n
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu пяна

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
głos wydawany przez koguta кукуригане

pianista pʲjä̃ˈɲista n
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie пианист

piasek ˈpʲjasɛk n
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; пясък

piasta ˈpʲjasta n
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś; главина

piać pʲjäʨ̑ v
o kogucie: wydawać charakterystyczny głos кукуригам

piec pʲjɛʦ̑ v
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody пека

piechota pʲjɛˈxɔta n
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem; пехота

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności печат

pieg pʲjɛk n
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych); луничка

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp. пекар

piekielny pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ adj
(przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny адски

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień ад пъкъл
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; ад пъкъл

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów; пара пари

pieprz pʲjɛpʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zielna lub krzew; пи́пер
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z tej rośliny пи́пер

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne пърдя

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
(kulinaria) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem; меденка

piersiowy adj
dotyczący piersi, związany z piersią гръден

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny; елеме́нт
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; корен
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji; корен

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny елов певец

pierworodny ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ adj
urodzony jako pierwszy z potomstwa първене́ц

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia; бърза помощ

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
najważniejszy пъ́рви

pieróg ˈpʲjɛruk n
(kulinaria) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu; кне́дла

pierś pʲjɛrʲɕ n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy człowieka гръд
(kulinaria) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu гръд
przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia гръд

pies pʲjɛs n
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe; куче

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby полицейско куче

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci; магданоз

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi ствол

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego; песен

pigwa ˈpʲiɡva n
(kulinaria) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory дюля
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach; дюля

pijany pʲiˈjãnɨ adj
pod wpływem alkoholu пиян

pijawka pʲiˈjafka n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych пия́вица
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; пия́вица

pik pʲik n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru пика

piknik ˈpʲicɲik n
wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności; пикни́к

piksel ˈpʲiksɛl n
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner); пиксел

pilaw ˈpʲilaf n
(kulinaria) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu; пилаф

pilnik ˈpʲilʲɲik n
rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna; пила

pilny ˈpʲilnɨ adj
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący прилежен

pilot ˈpʲilɔt n
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem летец

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej; пингвин

pionier ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr n
ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje пионе́р

piorun ˈpʲjɔrũn n
wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią; мълния

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze; песен

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem; певец

piołun ˈpʲjɔwũn n
(botanika, botaniczny) bylica piołun пелин

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego пиратство
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów пиратство
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku пиратство

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; пирами́да

pirania pʲiˈrãɲja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki; пира́ня

pirenejski ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci adj
związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów пиренейски

pirol ˈpʲirɔl n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N; пирол

pirotechnika n
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych; пиротехника

pisarz ˈpʲisaʃ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą; писател

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma пиша
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium пиша
tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę пиша
(przestarzałe, przestarzały) malować, rysować (szczególnie prawosławne ikony) пиша

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie писмен

pisklę ˈpʲisklɛ n
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka; пиленце
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku пи́ле

pismo ˈpʲismɔ n
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; писане

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
owoc drzewa pistacjowego шам фъстък

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa; пистоле́т

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami, картечен пистолет

pitny ˈpʲitnɨ adj
nieszkodliwy i zdatny do picia питеен

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
podziemne piętro budynku изба

piwo ˈpʲivɔ n
(spożywczy) (kulinaria) niskoalkoholowy napój orzeźwiający; бира пиво

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1) божу́р
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; божу́р
(potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1) божу́р

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
(kulinaria) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie; пица

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
restauracja, w której pizza jest głównym daniem; пицария

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
(szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi; кути́я за мо́ли́ви

pióro ˈpʲjurɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek; перо
przyrząd do pisania перо

piąta kolumna ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna n
(potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni; пета колона

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
piąty dzień tygodnia петък

pić pʲiʨ̑ v
spożywać płyny пия
pić (1.1) alkohol, również nałogowo пия

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o pięciu bokach (kątach); петоъгъ́лник

piękność ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑ n
piękna kobieta красавица

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt красив

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy пета

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej етаж

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
zaciśnięta dłoń юмрук

piłka ˈpʲiwka n
gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych бал

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; футбол футбо́л

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika; хандбал

piłka wodna n
(sport, sportowy) gra zespołowa rozgrywana piłką w basenie; водна топка

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną футболист

piłkarzyki ˌpʲiwkaˈʒɨci n
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach; футбол на маса

piżmak ˈpʲiʒmak n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo; мускус

plac plaʦ̑ n
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów; площад

plagiat ˈplaɟjat n
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa; плагиа́т
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1) плагиа́т

plama ˈplãma n
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś петно

plan plãn n
to, co chcemy zrobić план
układ czegoś, szkic план
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety план

planeta plãˈnɛta n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę; планета

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą; планета-джудже

plastelina ˌplastɛˈlʲĩna n
zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci; пластили́н

plaster ˈplastɛr n
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany паваж

platyna plaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78; плати́на

plaża ˈplaʒa n
brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji; плаж

plecak ˈplɛʦ̑ak n
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach раница

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa; гръб
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) poparcie wpływowych osób гръб
tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1) гръб

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
(biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt; племе
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar; племе

pleśń n
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych плесен

plik plʲik n
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość; файл
pęk papierów (dokumentów, banknotów) вързоп пачка сноп

pliszka ˈplʲiʃka n
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae; бяли стърчиопашка

plotka ˈplɔtka n
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie клюка

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
opowiadać, roznosić plotki клюкарствам

pluskwa ˈpluskfa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius; дървеница

plutokracja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi плутокрация

pluton ˈplutɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94; плутоний
(wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów) чета

po pɔ preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności след

po moim trupie pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ interjection
nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie само през трупа ми

pobieżny adj
wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści бегъл

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii набожен

pobór n
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej; военна повинност

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby целувка

pochlebca n
człowiek pochlebiający komu ласкател

pochlebstwo n
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się ласкателство

pochmurny pɔˈxmurnɨ adj
pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami зао́блачен

pochodna pɔˈxɔdna n
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego; производна

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
wywodzenie się z czegoś прои́зход

pochwa ˈpɔxfa n
(anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków; влагалище
futerał na broń białą; влагалище

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie утеха

pocieszenie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: pocieszyć утеха

pocieszyciel n
ten, który daje pocieszenie утешител

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami; влак

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku потя

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
miejsce dla osób, które czekają чакалня

poczta ˈpɔʧ̑ta n
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1) поща
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp. поща
korespondencja, listy поща

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty; пощенска картичка

poczwarka pɔʧ̑ˈfarka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym; какавида

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
to, od czego się coś zaczyna начало

początkowy ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ adj
stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś първоначален

poczęcie pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
zajście kobiety w ciążę заче́ване

pod pɔt preposition
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia под
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia под

podatek pɔˈdatɛk n
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy данък

podatny adj
ulegający z łatwością czemuś податлив

podbój ˈpɔdbuj n
wkroczenie i opanowanie terenów zajmowanych przez kogoś innego завоевание

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności в продълже́ние на

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy подозрение

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś подход

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami подме́тка

podkast n
audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy подкаст

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele; по́тник

podkowa pɔtˈkɔva n
metalowe wzmocnienie kopyt końskich; подкова

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt подчертавам
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę подчертавам

podkładka n
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji ша́йба

podmiot ˈpɔdmʲjɔt n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności; подло́г
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś подло́г

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców; небце
(przenośnie, przenośnia) smak, gust небце

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym харесвам

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
(geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury; подобен
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd подобен

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru; палеж

podpis ˈpɔtpʲis n
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol) подпис

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie подписвам

podróż ˈpɔdruʃ n
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego пътеше́ствие

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych; cиньогушка

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca пътувам

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny; уче́бник

poduszka pɔˈduʃka n
spodnia, miękka część końców palców ludzi i zwierząt възгла́вница
umieszczony w pudełeczku kawałek materiału nasycony tuszem lub wodą, przeznaczony do zwilżania przykładanych do niego pieczątek lub palca възгла́вница
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych; възгла́вница

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej; съд на въздушна възглавница

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę; жартиера

podwozie pɔdˈvɔʑɛ n
(motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym; шаси́

podwójnie adv
dwa razy tyle двойно двукратно

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części двоен

podział ˈpɔʥ̑aw n
podzielenie czegoś na dwie lub więcej części делене

podzielny adj
(matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę делим

podziemny pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ adj
znajdujący się pod powierzchnią ziemi подземен

podziw ˈpɔʥ̑if n
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem възхищение

podłoga pɔdˈwɔɡa n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże под

poeta pɔˈɛta n
literat piszący wiersze, tworzący poezję поет

poetka pɔˈɛtka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze поетеса

poezja pɔˈɛzʲja n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką пое́зия

poganin pɔˈɡãɲĩn n
osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm) езичник поганец

pogarda pɔˈɡarda n
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś презрение

pogardliwy ˌpɔɡarˈdlʲivɨ adj
wyrażający pogardę надменен

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
związany z pogaństwem ези́чески

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych ези́чество

pogoda pɔˈɡɔda n
chwilowy stan atmosfery време

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej погро́м

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi погребение

pogrzebacz n
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku; ръжен

pointylizm n
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów; поантилизъм

pojazd ˈpɔjast n
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; превозно средство

pojedynek n
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów дуел

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje съд

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić вмести́мост

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym вдругиден

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
dawać możliwość zobaczenia czegoś показвам

poker ˈpɔkɛr n
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników; покер

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci) поколе́ние
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku поколе́ние
grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń поколе́ние

pokora pɔˈkɔra n
cecha tego, kto się nie pyszni, jest skromny покорност

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
nanosić coś na coś покривам
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części покривам
(zootechnika, zootechniczny) zapładniać покривам

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami коприва

pokój ˈpɔkuj n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny мир
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę мир
(przestarzałe, przestarzały) spokój мир

polana pɔˈlãna n
pozbawione drzew miejsce w lesie; поля́на

pole ˈpɔlɛ n
część ziemi przeznaczona pod uprawę; поле
(fizyka, fizyczny) obszar działania sił; поле

pole ryżowe n
podtopiony obszar, na którym uprawia się ryż оризище

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek; полиамория

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; полиция

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
funkcjonariusz policji полицай

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa буза
(architektura, architektoniczny) rodzaj konstrukcji, na której opierają się stopnie schodów пързалка
uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1) шамар плесница

polifagia n
(biologia, biologiczny) nadmierne zwiększenie łaknienia, wzmożony apetyt полифагия

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami полигамия

poliglota ˌpɔlʲiˈɡlɔta n
osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami полиглот

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce политически

polityk pɔˈlʲitɨk n
osoba zajmująca się polityką политик

polityka pɔˈlʲitɨka n
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; политика

polo ˈpɔlɔ n
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny; по́ло

polon ˈpɔlɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84; полоний

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny лов

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić ловя́

polski ˈpɔlsʲci adj
odnoszący się do Polski lub Polaków полски

polski ˈpɔlsʲci n
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków; полски

poltergeist n
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu полтъргайст

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej помагам

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(spożywczy) (kulinaria) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce; портокал

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem; оранжев

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej; измерѐние

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
(kulinaria) (spożywczy) owoc pomidora (1.2) домат
(botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych; домат

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności помощ

pompa ˈpɔ̃mpa n
maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu; по́мпа

ponad ˈpɔ̃nat preposition
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia освен това
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości освен това

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
pierwszy dzień tygodnia; понеделник

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że… защото понеже тъй като

pop pɔp n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej поп

popadia n
żona popa попадия

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa; пепелник

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę; бюст

popiół ˈpɔpʲjuw n
szary proch pozostający po spaleniu czegoś пе́пел

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
okres pomiędzy południem a wieczorem следо́бед

poprawka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego корекция
skorygowanie czegoś корекция

poprawność polityczna pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy; политическа коректност

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce напречна греда
(sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki напречна греда

poprzedzać pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
być, poruszać się przed kimś, czymś предшествам

por pɔr n
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych; праз

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt; сезон

porażka pɔˈraʃka n
przegrana bitwa пораже́ние

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób; порцелан

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne; порнография

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
związany z pornografią, dotyczący pornografii порнографичен

port pɔrt n
(informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń; порт
wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; порт приста́нище

portmonetka n
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon кесия

portret ˈpɔrtrɛt n
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej) портре́т
dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób портре́т

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią португалски

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
język urzędowy Portugalii; португалски

poruszać pɔˈruʃaʨ̑ v
wprawiać coś w ruch движа

porwać ˈpɔrvaʨ̑ v
aspekt dokonany od: porywać отвлека
aspekt dokonany od: rwać извадя извлека

poryw n
nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury порив

porywać pɔˈrɨvaʨ̑ v
uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli отвличам

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; френско грозде

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
kolejność czegoś ред
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu ред

poród ˈpɔrut n
(fizjologia, fizjologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki; раждане

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: porównać сравне́ние
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego; сравне́ние

porównawczy adj
opierający się na porównaniu сравнителен

porównywalny adj
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić сравним

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic сравнявам

poseł ˈpɔsɛw n
członek Sejmu lub innego parlamentu; депутат

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości имам

posiłek pɔˈɕiwɛk n
(kulinaria) coś do zjedzenia, pożywienia się ядене
czynność jedzenia czegoś ядене

pospolity ˌpɔspɔˈlʲitɨ adj
jeden z wielu, zwyczajny обикновен
wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany обикновен

postać ˈpɔstaʨ̑ n
bohater utworu literackiego, filmu герой

postprodukcja n
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp. постпродукция

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu напредък

posłuszeństwo n
postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów подчине́ние

pot pɔt n
wydzielina gruczołów potowych; пот

potas ˈpɔtas n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19; калий

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk) пото́мък

potop ˈpɔtɔp n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6-8), jako kara zesłana przez Boga наводнение

potrawa pɔˈtrava n
posiłek stworzony z jadalnych składników ястие

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś нужда

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
taki, który jest niezbędny w czymś нужен

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu нужда̀я се

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają потвърждение

potwór ˈpɔtfur n
straszny stwór изрод

potępienie n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: utrata zbawienia проклятие

poufały adj
taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków фамилиа́рен

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
tajny, powierzony w sekrecie поверителен

powaga pɔˈvaɡa n
zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom важност

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
w sposób poważny сериозно

powiadać v
mówić; mówiąc informować, oznajmiać; opowiadać говоря казвам

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
wyrazić coś słowami, oznajmić кажа

powieka pɔˈvʲjɛka n
kawałek skóry zakrywający oko; клепач

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃçɲa pɔˈvʲjɛʃçɲɛ n
(geometria) dwuwymiarowy odpowiednik krzywej повърхнина
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach площ
zewnętrzna strona повърхност

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; въздух

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
(literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki; роман

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
wyraża życzenie udanej pracy; szczęścia успех

powoli pɔˈvɔlʲi adv
wolno, z małą prędkością бавно

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej; въста́ние

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił повтарям

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś горе

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
(meteorologia, meteorologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru; наводнение

powój ˈpɔvuj n
(botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych; поветица

powóz ˈpɔvus n
czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie каре́та

poza ˈpɔza preposition
(zobacz) oprócz освен

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie поздрав

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
prostopadły do kierunku siły grawitacji хоризонтален

pozornie adv
sprawiając wrażenie prawdziwego както изглежда привидно

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego привиден

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
konkretne ułożenie ludzkiego ciała поза
ranga kogoś w stosunku do innych osób w grupie поза

pozycja misjonarska n
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim; мисионерска поза

pozłacać v
pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor позлатявам

połabski n
język połabski; Полабски

połowa pɔˈwɔva n
jedna z dwóch równych części całości половина

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
miejsce znajdowania się czegoś място

położnictwo n
(medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu акушерство

położnik pɔˈwɔʒʲɲik n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu акушер

położony ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ participleAdjective
znajdujący się, usytuowany w danym miejscu разположен
(zobacz) położyć разположен
znajdujący się, usytuowany w danym miejscu разположен

południe pɔˈwudʲɲɛ n
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta; юг
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód; юг

południk pɔˈwudʲɲik n
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny; меридиа́н

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
będący na południowym wschodzie югоизточен

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
będący na południowym zachodzie югозападен

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek) южен

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim югоизток

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim югозапад

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę; чора́п

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
przestrzegać postu nakazanego przez religię постя

pośladek pɔˈɕladɛk n
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami; задник

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
spieszenie się, robienie czegoś szybko бързане

pośrednio adv
w sposób pośredni индиректно

pożar ˈpɔʒar n
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia; пожар

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś жадуване

pożądać pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć жаду́вам
czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie жаду́вам

praca ˈpraʦ̑a n
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; работа

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników; работодател

pracoholik ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik n
osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy работохолик

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym работя

pracowitość ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɔɕʨ̑ n
cecha tego, kto jest pracowity работливост трудолюбие

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością работен

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
ojciec dziadka lub babci прадядо

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu; жа́жда

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej индоевропейски праезик

prajęzyk n
język, z którego wywodzą się inne języki; праезик

praktyczny prakˈtɨʧ̑nɨ adj
dbający o sprawy życiowe практичен
przydatny do czegoś практичен
związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce практичен

pralka ˈpralka n
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny; перална машина пералня

pralnia ˈpralʲɲa n
miejsce, w którym pierze się odzież пера́лня

pranie ˈprãɲɛ n
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych пра́не

prasłowiański adj
związany z Prasłowianami lub z prasłowiańszczyzną, dotyczący Prasłowian lub prasłowiańszczyzny праславянски
mający cechy przypisywane Prasłowianom праславянски

prasłowiański n
martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie; праславянски език

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności; чове́шки пра́ва

prawda ˈpravda n
treść zgodna z rzeczywistością; истина правда

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1); вероятно
szansa, że coś się wydarzy вероятно

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
przypuszczalnie, być może вероятно

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy вероя́тен

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
rzeczywisty истински

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ proverb
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem приятел в нужда се познава

prawica praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej десен
(książkowy) prawa dłoń, prawa ręka десен

prawie ˈpravʲjɛ particle
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu почти

prawnik ˈpravʲɲik n
osoba posiadająca wykształcenie prawnicze юрист

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
córka wnuka lub wnuczki пра́внучка

prawnuk ˈpravnuk n
syn wnuczki lub wnuka пра́внук

prawo ˈpravɔ adv
prawa strona пра́во

prawo ˈpravɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; пра́во
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; закон

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe; разрешително за шофиране

prawy ˈpravɨ adj
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce де́сен

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59; празеодим

prefektura ˌprɛfɛkˈtura n
teren działania prefekta префектура
urząd prefekta префектура

prefiks ˈprɛfʲiks n
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek; представка

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości; прекогниция

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu; министър-председател

pretensjonalny ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
(książkowy) zachowujący się sztucznie, krygujący się претенциозен
(książkowy) zbyt wyszukany, świadczący o złym guście претенциозен

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej; презвитериум

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii подарък дар

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
(seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu; презерватив

prezydencki adj
dotyczący prezydenta lub prezydentury президентски

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach; президент

problem ˈprɔblɛ̃m n
kłopotliwa sytuacja проблем

probówka n
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów; епруветка

proca ˈprɔʦ̑a n
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski; прашка

procedura ˌprɔʦ̑ɛˈdura n
(informatyka, informatyczny) wydzielona część programu; процеду́ра
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie процеду́ра

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt n
(drukarstwo, drukarski) symbol procenta (1.1) проце́нт

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
(matematyka, matematyczny) setna część całości; проце́нт

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu проце́с
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie проце́с
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie проце́с

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów; проце́сор

produkować ˌprɔduˈkɔvaʨ̑ v
tworzyć, wytwarzać coś продуцирам произвеждам

produkt ˈprɔdukt n
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej; продукт
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; продукт
rezultat pracy twórczej продукт
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa продукт
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku; продукт

profesor prɔˈfɛsɔr n
(edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych; профе́сор
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym; профе́сор

prognoza pogody n
przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie прогноза за времето

program ˈprɔɡrãm n
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań програ́ма
plan działań програ́ма

projekcja prɔˈjɛkʦ̑ʲja n
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie; проекция

projekt ˈprɔjɛkt n
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu проект

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem; обвини́тел

proletariat ˌprɔlɛˈtarʲjat n
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; пролетариа́т
(socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna пролетариа́т
(socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją пролетариа́т

prolog ˈprɔlɔk n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję; пролог

prom prɔ̃m n
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo; ферибот

promet ˈprɔ̃mɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61; прометий

promienica n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt; актиномикоза

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała лъч
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; лъч
(matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka; ра́диус

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników; пропага́нда

propan ˈprɔpãn n
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG; пропа́н

prorok ˈprɔrɔk n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie; пророк

prorokini ˌprɔrɔˈcĩɲi n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości проро́чица

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś моля

prosię ˈprɔɕɛ n
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia прасе

proso ˈprɔsɔ n
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa; просо́

prostak ˈprɔstak n
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski абда́л

prostata n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia простата

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste; правоъгъ̀лник

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
mający kształt prostokąta правоъгълен

prosty ˈprɔstɨ adj
niewykształcony; zwykły лесно
łatwy, o niewielkiej trudności лесно

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
proceder sprzedaży usług seksualnych; проститу́ция

proszek ˈprɔʃɛk n
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek прах

proszek do pieczenia n
(kulinaria) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu; бакпулвер

proszę ˈprɔʃɛ
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego мо́ля

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91; протактиний

protest ˈprɔtɛst n
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś проте́ст

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku; протестантство

proton ˈprɔtɔ̃n n
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego; протон

prototyp prɔˈtɔtɨp n
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji; прототип

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach о́бласт
(biologia, biologiczny) obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę о́бласт
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; о́бласт
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo; о́бласт

prowokacja ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja n
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania провокация
podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody провокация

prowokacyjny ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ adj
zaczepny, mający charakter prowokacji провокационен

prymitywny ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ adj
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury груб

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli; душ

prywatyzacja ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja n
(ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego; приватизация

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L. кокиче

przebój n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych хит шлагер

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; запета́я

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm; антитяло

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę противник

przeciwprostokątna n
(matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego хипотенуза

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę; нормален
banalny, nieskomplikowany, prosty нормален
niczym się nie wyróżniający, zwykły нормален
reprezentatywny, typowy нормален

przed pʃɛt preposition
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności пред преди

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze пре́ди вси́чко

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem; предгра́дие

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
rzecz, obiekt nieożywiony предмет

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca предпоследен

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń вестибюл

przedsionek n
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory ухо на предсърдието

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo; предприемач предприема́ч

przedsiębiorczy adj
zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny предприемчив инициативен предприемачески

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku; предприятие фирма

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana предприятие

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
(szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego; детска градина

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie преждевременен

przedwcześnie pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem преждевременно

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj завчера

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
klątwa, życzenie komuś źle псувня
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś клетва

przekomarzać się ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ v
żartując, spierać się z kimś задявам се

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii убеждение

przekroczenie prędkości n
poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona превишена скорост

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa насилие

przemoc domowa n
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny; домашно насилие

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę; индустрия

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle индустриален

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru игуменка

przepis ˈpʃɛpʲis n
(kulinaria) sposób przygotowania potrawy рецепта

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała; пъдпъдък

przepona pʃɛˈpɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów диафрагма

przepuklina n
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną херния

przepust ˈpʃɛpust n
rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem; водосток

przepustka n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś; пропуск

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego поток
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego; поток

przerwa ˈpʃɛrva n
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole междучасие

przesada pʃɛˈsada n
wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność преувеличение

przesilenie n
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika; слънцестоéне

przesilenie zimowe n
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej; зимно слънцестоене

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne; простра́нство
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; простра́нство
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; простра́нство
określony obszar простра́нство

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery космическо пространство

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy; престъпление

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
coś, co przeszkadza, utrudnia препятствие

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
wszystko to, co już się wydarzyło; минало

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków; суеверие
praktyki wynikające z tej wiary (1.1) суеверие

przewaga pʃɛˈvaɡa n
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś превъзходство

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
w przeważającej części в повечето случаи

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
prognozować przyszłe zdarzenia предвиждам

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
trwający długo lub stale хроничен

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji председа́тел

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp. водач
osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę водач
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny; проводни́к
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.; водач

przewód ˈpʃɛvut n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) narząd transportujący substancje wewnątrz organizmów канал тракт тръба
(elektryczność) element obwodu służący do prowadzenia prądu; кабел проводник
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (potocznie, potoczny) (zobacz) przewód sądowy процес
(technologia, technika, techniczny) kanał (rura, wąż) umożliwiający przepływ substancji sypkich, cieczy, gazów тръба

przez pʃɛs preposition
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności през

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu просту́да

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
taki, który przepuszcza światło прозрачен

przełyk ˈpʃɛwɨk n
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem, хранопровод

przodek ˈpʃɔdɛk n
ktoś, od kogo ktoś pochodzi праоте́ц

prztyczek ˈpʃtɨʧ̑ɛk n
lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk щракване с пръсти

przybliżony adj
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością приблизителен

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
przybywać dokądś идвам

przychylnie pʃɨˈxɨlʲɲɛ adv
w sposób przychylny благосклонно

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. буто́н
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem буто́н

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko по́вод

przygoda pʃɨˈɡɔda n
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie авантюра
przelotny romans, przeżycie erotyczne авантюра

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym; предло́г

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach приятел
osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem приятел

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
kobieta zaprzyjaźniona z kimś прия́телка

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia дружелюбен

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości; приятелство

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące наслада

przykazanie ˌpʃɨkaˈzãɲɛ n
kategoryczne polecenie, nakaz декре́т

przykład ˈpʃɨkwat n
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem пример

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego; нос

przymiarka pʃɨ̃ˈmʲjarka n
przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek проба

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”; прилагателно име прилагателно

przymus ˈpʃɨ̃mus n
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś насилие

przynęta n
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki; примамка

przypadek pʃɨˈpadɛk n
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; падеж
przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby) случай
losowe, nieplanowane wydarzenie случай

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności случайно

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
będący wynikiem przypadku инцидентен

przyprawa pʃɨˈprava n
(kulinaria) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu; подправка

przypływ n
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca прили́в

przyroda pʃɨˈrɔda n
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności; природа

przyrodniczy adj
związany z przyrodą, dotyczący przyrody природен

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie; наставка

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego кле́тва

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
silnie deklarować, mocno obiecywać заклевам се

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść спирка

przystojniak pʃɨˈstɔjɲak n
(potocznie, potoczny) przystojny mężczyzna lub chłopiec красавец

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi; бъдеще

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości бъ̀дещ
następny, bliski w czasie бъ̀дещ

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę; пословица

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
(gramatyka) część mowy określająca sposób wykonywania czynności (jako okolicznik sposobu) lub stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem; наречие

przytulny adj
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa уютен

przytułek n
miejsce schronienia убе́жище

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania благоприличен
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie благоприличен
właściwy, stosowny благоприличен

przyśpieszać pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑ v
sprawiać, że coś dzieje się szybciej ускорявам
zwiększać prędkość ускорявам

prząść v
przerabiać kłąb włókna na przędzę преда

próg pruk n
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny праг
początek праг
wejście do domu праг
wielkość graniczna праг

próżnia ˈpruʒʲɲa n
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); вакуум

prąd prɔ̃nt n
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; ток
(potocznie, potoczny) energia elektryczna стру́я

prądnica prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a n
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną; генератор

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; скорост

pręt prɛ̃nt n
drążek, tyczka, witka прът
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki прът

psalm psalm n
(literacko) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej псалм псалом
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny; псалм псалом

pseudonauka ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka n
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki; лъженаука

psi psʲi pʲɕi adj
dotyczący psa, określający psa, używany przy psie кучешки
charakterystyczny dla psa, mający cechy psa кучешки

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach; пъстърва
(kulinaria) potrawa z pstrąga (1.1) пъстърва

psy szczekają, karawana idzie dalej ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj proverb
można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu кучетата лаят, керванът си върви

psychiatra psɨˈçjatra n
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych психиатър

psychiatryczny adj
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii психиатричен

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka; психология

psychoza psɨˈxɔza n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego; психоза

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół; пчела́рство

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych пчелар

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
(potocznie, potoczny) latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach пчела

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
roślina zbożowa z rodzaju (1.1) жито

ptak ptak n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób; птица

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki; птичият грип

publicystyka n
(literacko) jakakolwiek wypowiedź i tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach; публицистика

publicznie adv
w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich публично

puch n
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza мъх

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa; бухал

puchar ˈpuxar n
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda; купа
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła; купа

pudel ˈpudɛl n
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy; пудел

puder ˈpudɛr n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy; пудра

pulmonologia ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc; пулмология

pulsar ˈpulsar n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne; пулса́р

puma ˈpũma n
(zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; пума

pumeks ˈpũmɛks n
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy; пемза

punkt pũŋkt n
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny; то́чка

punktualność ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑ n
wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się акуратност

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury пурпурен

puryna n
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny; пурин

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie отшелник

pustka n
pusta, niewypełniona przestrzeń празнота

pustułka puˈstuwka n
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki; керкенез

pusty ˈpustɨ adj
niezawierający niczego празен

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów; пустиня

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu; горска улулица

puszka ˈpuʃka n
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.; кутия

puszysty adj
o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści пухкав

puzon n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem; тромбон

pułapka puˈwapka n
zasadzka, podstęp капан

pułk n
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji; полк

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
wyższy stopień oficerski niższy od generała; полковник

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem; Пирова победа

pysk pɨsk n
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki муцуна

pytanie pɨˈtãɲɛ n
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji въпрос

pytanie retoryczne pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania; реторичен въпрос

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi питам

półka ˈpuwka n
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów полица

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1); полуме́сец

półkula puwˈkula n
(geometria) połowa kuli; полукълбо

półmisek n
rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół блюдо
zawartość (1.1) блюдо

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
godzina 24:00 полунощ
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa; север

północno-wschodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
będący na północnym wschodzie североизточен

północno-zachodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi adj
będący na północnym zachodzie северозападен

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku северен

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim североизток

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim северозапад

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach; полупроводник

półtora puwˈtɔra numeralFraction
jeden/jedno i pół едно и половина

półwysep puwˈvɨsɛp n
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki; полуостров

późno ˈpuʑnɔ adv
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu късно
po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano късно
wieczorem lub w nocy късно

późny ˈpuʑnɨ adj
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów къ́сен
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa къ́сен

pęcherz n
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców мехур
(dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem мехур
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia мехур

pęcherz moczowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu пикочен мехур

pęcherzyk żółciowy n
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci жлъчен мехур

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie; пъп

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
dawać (przekazywać) pieniądze za coś плащам

płakać ˈpwakaʨ̑ v
wylewać łzy, ronić łzy плача

płaszcz pwaʃʧ̑ n
(anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków; палто
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem; жакет

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim; морска́ лиси́ца

płatek ˈpwatɛk n
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów: венчелистче

płaz pwas n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia; земново́дно

płetwa ˈpwɛtfa n
(zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych; перка
płaski element nakładany na stopę i ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie; перка

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą водолаз

płeć pwɛʨ̑ n
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych; пол

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem; пла́мък

płot pwɔt n
ogrodzenie domu lub gospodarstwa; ограда

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców oddychających powietrzem; бял дроб

pług pwuk n
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki; плуг

płyn pwɨ̃n n
(fizyka, fizyczny) ciecz lub gaz; флуид
(potocznie, potoczny) ciecz течност

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
będący płynem, ciekły течност

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku тече
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi тече
o czasie: upływać, mijać тече

płyta ˈpwɨta n
krążek służący do przechowywania muzyki lub danych грамофонна плоча диск оптичен диск плоча
płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości плоча

pływak ˈpwɨvak n
(sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem плувец

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie плувам

płód pwut n
zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju ембрио́н

płótno ˈpwutnɔ n
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy; брезент

rabin ˈrabʲĩn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim; равин

rachatłukum ˌraxatˈwukũm n
(kulinaria) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, serwowany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem; локум

rachunek raˈxũnɛk n
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową сметка

raczenica n
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) bułgarski korowodowy taniec ludowy ръченица

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie)) благоволявам

rad rat n
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal; радий

rada ˈrada n
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu съвет
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji съвет
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem съвет

radar ˈradar n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów; радар

radian n
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu; радиан

radiator raˈdʲjatɔr n
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia; радиа́тор

radio ˈradʲjɔ n
instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych Радиото
urządzenie do odbioru takich audycji; радио

radioaktywność n
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma радиоактивност

radon ˈradɔ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny; радон

radość ˈradɔɕʨ̑ n
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski радост

radykalny ˌradɨˈkalnɨ adj
który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań радикален

radziecki raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) съветски

rafa ˈrafa n
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich; риф

raj raj n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; рай

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców; данъчно убежище

rak rak n
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego; рак
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów; рак

rakieta raˈcɛta n
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym раке́та
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym; раке́та

rama ˈrãma n
oprawa obrazu, lustra lub szyby рамка

ramadan rãˈmadãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1) рамазан
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego рамазан

ramię ˈrãmʲjɛ n
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym ръка
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna ръка
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę ръка

rana ˈrãna n
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.; ра́на

randka ˈrãntka n
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu сре́ща

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem; дългоопашат синигер

ransomware n
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu; рансъмуер софтуер за изнудване

rasizm ˈraɕism̥ n
ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi; расизъм

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów спася̀вам

ratusz ˈratuʃ n
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta; кметство

raz 'razɨ ras n
pojedyncza realizacja czynności път

razem ˈrazɛ̃m adv
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie за́едно

rdza rʣ̑a n
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu; ръжда́

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne; реакция
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki реакция
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana реакция
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian реакция
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy реакция
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce реакция

realizm n
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku; реализъм
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości реализъм

redaktor rɛˈdaktɔr n
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych редактор

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy; рефере́ндум

reforma rɛˈfɔrma n
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy рефо́рма

reformacja ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja n
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim; реформация

refren ˈrɛfrɛ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst рефрен

regał ˈrɛɡaw n
mebel z półkami полица

region ˈrɛɟɔ̃n n
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi област
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii област

reguła rɛˈɡuwa n
zasada, według której należy postępować правило

rejs n
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego пътуване по море

rekin ˈrɛcĩn n
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach; акула

reklama rɛkˈlãma n
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; реклама

relief ˈrɛlʲjɛf n
płaskorzeźba; релеф

religia rɛˈlʲiɟja n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; религия

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
dotyczący religii, opisujący religię религиозен
postępujący zgodnie z zasadami religii религиозен

remis ˈrɛ̃mʲis n
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta равенство

remiz ˈrɛ̃mʲis n
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda; торбогнезд синигер

ren rɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75; рений

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę; северен елен

republika rɛˈpublʲika n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas; република

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy; бананова република

respekt ˈrɛspɛkt n
szacunek, poważanie респект

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie; ресторант

reszta ˈrɛʃta n
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać ресто

retoryka n
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających реторика
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; реторика
(językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1) реторика

reumatyczny ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
(medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi ревматичен

rewidować ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑ v
przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego претърсвам

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; революция
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany революция

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
czynność rezerwowania czegoś резерва́ция
dowód zarezerwowania czegoś резерва́ция

rezerwuar ˌrɛzɛrˈvu<sup>w</sup>ar n
(książkowy) zbiornik do przechowywania cieczy lub gazów; резервоар

rezolucja ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad резолюция

rezultat rɛˈzultat n
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania резултат

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej; режисьор

riksza ˈrʲikʃa n
dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka ри́кша

ring rʲĩŋk n
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich; ринг

robak ˈrɔbak n
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; червей

robić ˈrɔbʲib niwvbxhdoejdjskwhsbdkg*$4&#(10./$*@&5/2ʨ̑ v
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać правя
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan правя

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać правя от мухата слон

robot ˈrɔbɔt n
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; робот
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie робот

robotyka rɔˈbɔtɨka n
nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem; роботика

rock rɔk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie; рок

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu; годи́шнина

rocznik n
czasopismo ukazujące się raz na rok годишник

rod rɔt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45; родий

rododendron ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n n
(botanika, botaniczny) różanecznik рододендрон

rodowód n
dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy родословие
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go произход

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny; род
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; род
typ, odmiana, gatunek сорт

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku мъ́жки род

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku среден род

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku же́нски род

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika; член

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych определителен член

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka роди́тел

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
ojciec i matka родител

rodzicielski adj
związany z rodzicielstwem родителски

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
rodzice wraz z ich dziećmi семейство
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju; семейство
grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo; семейство

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat раждам

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111; рьонтгений

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzany mąż рогоносец

rogal ˈrɔɡal n
(kulinaria) pieczywo w kształcie półksiężyca; кифла

rogówka n
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej; роговица

rok rɔk n
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni; година

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni; високосна година

rok świetlny ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku; светлинна годи́на

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt; земеделие

rolniczy rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim аграрен

rolnik ˈrɔlʲɲik n
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym земеде́лец

romans ˈrɔ̃mãw̃s n
związek miłosny osób niebędących parą małżeńską връзка

romantyzm rɔ̃ˈmãntɨsm̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu; романтизъм

romb rɔ̃mp n
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych; ромб

ropa ˈrɔpa n
(medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu гной

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego; нефт

ropieć v
(medycyna, medyczny) wydzielać ropę гноя мокрея

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne абсцес

rosa ˈrɔsa n
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach роса́

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości раста́
o roślinach występować раста́
powiększać swoje rozmiary, skalę раста́

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy; pосомаха

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan руски

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
język urzędowy Rosji; руски

rottweiler n
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosych psów o silnym ciele wywodząca się z Germanii; ротвайлер

rower ˈrɔvɛr n
jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni; колело велосипед

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
osoba poruszająca się za pomocą roweru велосипеди́ст

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności несъгласие

rozbieżny adj
(fizyka, fizyczny) o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła отклоняващ се
(matematyka, matematyczny) o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy отклоняващ се
(rzadki, rzadko używany) oddzielny, rozproszony отклоняващ се
rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach отклоняващ се

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa корабокрушенец
osoba ocalała z katastrofy statku; корабокрушенец

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis глава

rozejm n
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami примирие

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów; опрощение

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę; морска звезда

rozkaz ˈrɔskas n
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę заповед

rozkład ˈrɔskwat n
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1) расписание

rozległy rɔzˈlɛɡwɨ adj
posiadający znaczny zakres, zasięg пространен

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; розмари́н

rozmowa rɔzˈmɔva n
ustna wymiana zdań разговор

rozmówki rɔzˈmufʲci n
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce разговорник

rozpaczać v
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć губя надежда

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach lub spódnicy дюкян

rozprawa rɔsˈprava n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy процес

rozpusta n
brak moralności w sferze seksualnej разврат

rozpustnica n
(przestarzałe, przestarzały) kobieta oddająca się rozpuście блудница

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał разтворител

rozrywka rɔzˈrɨfka n
działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi развлечение

roztargnienie n
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne разсеяност

rozum ˈrɔzũm n
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia; ра́зум

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń разбирам схващам

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując замислям

rozwidlenie ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ n
miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi разклонение

rozwód ˈrɔzvut n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem; развод

rozwój ˈrɔzvuj n
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy напредък
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu напредък
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami напредък

roślina rɔɕˈlʲĩna n
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła; растение

roślinność rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑ n
wszystkie rośliny danego terenu растителност

roślinożerca ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami тревопасно животно
(żartobliwie) wegetarianin, weganin тревопасно животно

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny тревопасен

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80; живак меркурий

rubid ˈrubʲit n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37; рубидий

rubin ˈrubʲĩn n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu; рубин

ruch rux n
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; движение

ruchomy chodnik ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik n
urządzenie do poziomego transportu ludzi; траволатор

ruda ˈruda n
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali руда

rudzik ˈruʥ̑ik n
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem; червеногръдка

rufa ˈrufa n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku; кърма

rugby `rʌgbɪ ˈruɡbɨ n
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki; ръгби

rum rũm n
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej; ром

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
(botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce; ла́йка

rumuński rũˈmũj̃sʲci adj
pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów румънски

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
urzędowy język Rumunii; румънски

rupia ˈrupʲja n
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach; ру́пия

rura ˈrura n
przewód do transportu płynów; тръба
słupek do tańca go-go lub akrobacji sportowych пилон

rurociąg ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości; тръбопровод

rusałka admirał ruˈsawka ːdˈmʲiraw n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych; адмирал

ruten ˈrutɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44; рутений

rutherford ruˈtɛrfɔrt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104; ръдърфордий

ryba ˈrɨba n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; риба

rybak ˈrɨbak n
człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb; рибар

rybitwa rɨˈbʲitfa n
(ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych; рибарка

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec; рицар

rym rɨ̃m n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach ри́ма

rynna ˈrɨ̃nːa n
rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu водосток

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia рисувам

rysownik rɨˈsɔvʲɲik n
ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych рисувач

rysunek rɨˈsũnɛk n
to, co zostało narysowane; рисунка

rytm rɨtm̥ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; ри́тъм
określony porządek powtarzający się okresowo ри́тъм

rytuał rɨˈtu<sup>w</sup>aw n
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury; обред ритуал

rywal n
osoba, która konkuruje w czymś съперник

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka конкуре́нция

ryś rɨɕ n
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu; рис

ryż rɨʃ n
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; ориз
(spożywczy) nasiona ryżu (1.1) ориз

rzadki ˈʒatʲci adj
zachodzący rzadko ря́дък

rzadko ˈʒatkɔ adv
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami рядко

rzecz ʒɛʧ̑ n
temat, treść, wątek предмет тема
wytwór materialny, przedmiot вещ предмет

rzeczny ˈʒɛʧ̑nɨ adj
związany z rzeką речен

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion; съществително име съществително

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie действи́телност

rzeka ˈʒɛka n
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi; река

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy) занаятчия

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności занаят

rzepa n
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym; ря́па

rzeź ʒɛɕ n
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień) клане

rzeźba ˈʒɛʑba n
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów; скулпту́ра
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną скулпту́ра

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki скулптор

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa касапин
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym касапин

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni; кресон
(botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.); кресон

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna; гонорея

rzodkiew n
(spożywczy) (kulinaria) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2) репичка

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; репичка

rzut dyskiem ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość; диск хвърляне

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska; корнер

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.; гаргойл

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
odnoszący się do miasta Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu Римска
odnoszący się do państwa Rzym, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu Римска

rząd ʒɔ̃nt n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną; правительство правителство

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
(anatomia, anatomiczny) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki; ресница

ród rut n
duża, wielopokoleniowa rodzina рода

róg ruk n
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; рог рогово вещество

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość рог на изоби́лието

rój ruj n
duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków рой

równanie ruvˈnãɲɛ n
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości уравне́ние

również ˈruvʲɲɛʃ particle
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także също

równik ˈruvʲɲik n
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała; екватор

równina ruvʲˈɲĩna n
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren; равнина

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa; равноденствие

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
stabilny stan jakiegoś układu равновесие

równoważny adj
mający równe znaczenie, równą wartość равнозначен

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) равноправие
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) равноправие

równy ˈruvnɨ adj
posiadający gładką powierzchnię равен

róż ruʃ n
kolor różowy ро́зов цвят

róża ˈruʒa n
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; роза ро́за

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw броеница

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania разлика
to, czym się coś od czegoś różni разлика

różniczka n
(matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną; диференциал

różnorodność ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest różnorodne разнообразие

różowy ruˈʒɔvɨ adj
mający kolor pośredni między białym a czerwonym; розов

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa; рубеола

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania ръце нагоре

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała кърпа кърпа за баня

ręczny ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny ръчен

ręczyć ˈrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
odpowiadać za coś lub za kogoś гарантирам

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna człowieka lub małpy człekokształtnej od barku po palce ръка
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; ръка

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce ръкав

sabotaż saˈbɔtaʃ n
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania; саботаж

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
stosować sabotaż възпрепятствам

sad sat n
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe; овощна гради́на

sadysta n
człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia садист

sadyzm n
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera садизъм

sake ˈsakɛ n
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco; саке

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu; саксофон

sala ˈsala n
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową; за́ла

sala królestwa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy; Зала на Царството

salamandra ˌsalãˈmãndra n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych; дъждовник

salami saˈlãmʲi n
(kulinaria) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego; салам

saldo ˈsaldɔ n
(ekonomia, ekonomiczny) w księgowości: suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie; баланс

salmonelloza n
(medycyna, medyczny) ostre zatrucie pokarmowe wywołane przez salmonellę салмонелоза

sam sãm pronoun
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny единствен

samar ˈsãmar n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62; самарий

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
zwierzę płci męskiej саме́ц

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
osoba próbująca zabić samą siebie самоубиец

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
zabicie samego siebie; самоуби́йство самоубийство

samochód sãˈmɔxut n
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów; кола

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
samotnie, bez innych сам

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby; гла́сна

samolot sãˈmɔlɔt n
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną; самолет

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa сам

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
uczucie braku bliskich osób самота
życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi самота

samotny sãˈmɔtnɨ adj
taki, który jest sam, żyje samotnie самотен

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela самоук

samowar sãˈmɔvar n
(kulinaria) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka; самовар

samuraj n
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej; самурай

sandał ˈsãndaw n
rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie; санда́л

sangha n
wspólnota mnichów buddyjskich lub świeckich wyznawców buddyzmu; сангха

sanie ˈsãɲɛ n
pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery); шейна

sankcja n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa са́нкция

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii; санскрит

saper ˈsapɛr n
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi; сапьор

sardela sarˈdɛla n
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych; аншоа

sardynka sarˈdɨ̃nka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych; сардина

sarkazm ˈsarkasm̥ n
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia сарказъм

sarkofag sarˈkɔfak n
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia; cаркофаг

sarna ˈsarna n
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego; сърна

satanistyczny adj
związany z satanizmem, dotyczący satanizmu сатанистичен

satelita ˌsatɛˈlʲita n
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; сателит
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; сателит
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego; сателит

satyra saˈtɨra n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.; сатира

sauna ˈsawna n
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność; сауна

sawanna n
(geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami; савана

sałata saˈwata n
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych; маруля
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo маруля

sałatka saˈwatka n
(kulinaria) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.; салата

sałatka szopska n
(kulinaria) tradycyjna sałatka kuchni bułgarskiej, w skład której wchodzą pokrojone w niewielkie kawałki pomidory i świeże ogórki, cebula, papryka, olej roślinny lub oliwa oraz zwykle tarty słony ser szopski; шопска салата

sałatka ziemniaczana n
(spożywczy) (kulinaria) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki; картофена салата

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy; скептицизъм

sceptyczny adj
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś скептичен

schizofrenia ˌsçizɔˈfrɛ̃ɲja n
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami; шизофрения

schizofreniczka ˌsçizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑ka n
forma żeńska od: schizofrenik шизофреничка

schody ˈsxɔdɨ n
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami; стълбище

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami; ескалатор

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować скривалище

seaborg ˈsʲibɔrk n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106; зеаборгий сиборгий

secesja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego; отцепване

sejf sɛjf n
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy сейф

seks sɛks n
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami еба

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami орален секс

seksizm ˈsɛcɕism̥ n
dyskryminacja ze względu na płeć; сексизъм

seksualność n
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność; сексуалност

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka; сексология

sekta ˈsɛkta n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii секта

sekunda sɛˈkũnda n
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty секу́нда
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia секу́нда
(potocznie, potoczny) krótka chwila секу́нда
interwał między dwoma kolejnymi dźwiękami skali; секу́нда

selen ˈsɛlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34; селен

seler ˈsɛlɛr n
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna; целина

sen sɛ̃n n
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości сън
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) сън
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste сън

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy; зимен сън

senat ˈsɛ̃nat n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu; сена́т

senator sɛ̃ˈnatɔr n
członek izby wyższej parlamentu (senatu) сенатор

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości; сепарати́зъм

ser sɛr n
(spożywczy) (kulinaria) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego; сирене кашкавал

serbski ˈsɛrpsʲci adj
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów сръбски

serbski ˈsɛrpsʲci n
jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH; сръбски

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; сърце

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć сърдечен

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki безимен пръст

serenada n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej серенада
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym; серенада

serwatka n
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera; суроватка

serwer ˈsɛrvɛr n
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; съ̀рвър

serwetka n
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia салфе́тка

seter szkocki ˈsɛtɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci n
(kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie seterów; шотландски сетер

sezam ˈsɛzãm n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) сусам

sfera ˈsfɛra n
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli; сфе́ра

sfinks sfʲĩŋks n
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia; сфинкс

siano ˈɕãnɔ n
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę; сено

siarka ˈɕarka n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16; сяра

siarkowodór ˌɕarkɔˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru сероводород

siatkówka ɕatˈkufka n
(anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe; рети́на
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką; волейбо́л

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku; плажен волейбол

siać ɕäʨ̑ v
rzucać nasiona w glebę се́я

siedem grzechów głównych n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego; седемте смъртни гряха

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt o siedmiu bokach; седмоъгълник

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach седя
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności седя

siedzący adj
taki, który wymaga siedzenia седящ

siekacz n
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu резец

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska бра́два

sierota ɕɛˈrɔta n
dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców сирак

sierp ɕɛrp n
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.; сърп

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów; сърп и чук

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego; август

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant; сержант

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet мре́жа
połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś мре́жа
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; мре́жа
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki; мре́жа
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję вери́га
pajęczyna уе́б

sikhizm ˈsʲikçism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach; Сикхизъм

sikora ɕiˈkɔra n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych; синигер

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu; голям синигер

silnia ˈɕilʲɲa n
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero; факториел

silnik ˈɕilʲɲik n
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii; дви́гател

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach; китаистика синология

siodło ˈɕɔdwɔ n
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca; седло

siorbać v
(potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia сърбам

siostra ˈɕɔstra n
pielęgniarka сестра
zakonnica сестра
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki сестра сестра́

się ɕɛ pronoun
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków се

siła ˈɕiwa n
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami; сила
energia, zdolność do wysiłku си́ла

skakać ˈskakaʨ̑ v
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi) скачам
zmieniać się w sposób nieciągły скачам

skala ˈskala n
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu маща́б
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; маща́б
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; маща́б
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; маща́б
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; маща́б
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym) маща́б

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej; вкаменелост

skand skãnt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21; скандий

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii скандинавски

skaner ˈskãnɛr n
(informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze; ске́нер

skarb skarp n
zbiór bardzo wartościowych rzeczy съкровище

skarga ˈskarɡa n
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś недоволство

skarpeta skarˈpɛta n
okrycie (ubiór) stopy чорап

skazaniec n
człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę осъден

skała ˈskawa n
zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału; скала

sklep sklɛp n
pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary магазин

skocznia narciarska n
(sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków; шанца

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
składający się z wielu elementów объркан

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku; скорпио́н

skorupa skɔˈrupa n
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu кора

skorupiak skɔˈrupʲjak n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp ракообразно

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alaudidae, rodzina małych ptaków o perlistym, wysokim śpiewie; чучулига

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania; крайнодясна политика

skrajny ˈskrajnɨ adj
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci екстремен

skrobia n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii; нишесте

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych скромност

skroń skrɔ̃ɲ n
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami; слепоочие

skrzele ˈskʃɛlɛ n
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie; хри́ле

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
(sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy крило
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; крило
boczna część budynku, wydzielona z głównej części; крило
część samolotu tworząca siłę nośną; крило
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach крило
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; крило
(wojskowość, wojskowy) lotnicza jednostka wojskowa złożona z kilku dywizjonów; крило́

skrzynka pocztowa n
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania; пощенска кутия

skrzyp skʃɨp n
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych; хвощ

skrzyp polny ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ n
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze; полски хвощ

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy smyczkowych; цигулка

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach цигулар

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
miejsce połączenia dwóch dróg; кръстопът

skrót skrut n
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter; абревиату́ра

skunks skũŋks n
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą; скунс

skóra ˈskura n
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców; кожа
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt; кожа

skąd skɔ̃nt pronoun
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch откъде

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑ n
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze скъперник

slawistyka slaˈvʲistɨka n
dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię славистика славянознание

smak smak n
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; вкус

smakosz n
ktoś lubiący wykwintne dania чревоугодник

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
próbować czegoś w celu określenia smaku вкусвам

smalec ˈsmalɛʦ̑ n
(spożywczy) (kulinaria) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa; мас

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu; смартфо́н

smażony adj
(kulinaria) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu пържен

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania; залъгалка

smok smɔk n
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada; дракoн

smoking n
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak; смо́кинг

smoła ˈsmɔwa n
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.; смола

smród sm̥rut n
przykry zapach смрад

smutek ˈsmutɛk n
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny тъга

smutny ˈsmutnɨ adj
odczuwający smutek, pogrążony w smutku тъжен

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun; лък

sobota sɔˈbɔta n
szósty dzień tygodnia; събота

sobowtór sɔˈbɔftur n
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej; двойник

soból ˈsɔbul n
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze; самур

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze); социализъм

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii социолог

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących; социология

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) леща

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne; ле́ща
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne; ле́ща

soczysty sɔˈʧ̑ɨstɨ adj
zawierający dużo soku, pełen soku сочен

sojusz n
porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego); алианс

sok sɔk n
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw; сок

sokół ˈsɔkuw n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach; сокол

solidarność ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑ n
poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń солида́рност

solniczka sɔlʲˈɲiʧ̑ka n
niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli солница
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy; солница

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
odnoszący się do państwa Somalia сомалийски

sonata sɔ̃ˈnata n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części; соната

sonet ˈsɔ̃nɛt n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof; сонет

sopel ˈsɔpɛl n
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.; вису́лка

sos sɔs n
(spożywczy) (kulinaria) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw; coc

sosna ˈsɔsna n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1) бор мура

sowa ˈsɔva n
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą; сова кукумявка

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności разходка

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami интервал

spadać ˈspadaʨ̑ v
lecieć bezwładnie w dół падам

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał парашут

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron; спагети

spalić ˈspalʲiʨ̑ v
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem прегрявам

spam spãm n
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne; спам

spawacz ˈspavaʧ̑ n
robotnik zajmujący się spawaniem заварчик

spać spaʨ̑ v
być pogrążonym we śnie спя
(eufemistycznie) mieć stosunek seksualny спя

speleologia ˌspɛlɛɔˈlɔɟja n
(geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach; спелеология

sperma ˈspɛrma n
(biologia, biologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca; сперма

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru; кламер

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe киле́р

spluwaczka n
naczynie przeznaczone do spluwania do niego; плювалник

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
(krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi; панталон

spojówka spɔˈjufka n
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek; конюнктива

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
o człowieku: opanowany, zrównoważony спокоен
o morzu: niezmącony спокоен
nierzucający się w oczy спокоен

spokój ˈspɔkuj n
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania спокойствие

spontanicznie ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ adv
w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie спонтанно

spontaniczny adj
działający odruchowo, bez innych wpływów спонтанен

sporny ˈspɔrnɨ adj
będący przedmiotem sporu спорен

sport spɔrt n
forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa; спорт

sposób ˈspɔsup n
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu маниер
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp. вид

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś) среща

spowiednik spɔˈvʲjɛdʲɲik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi; изповедник

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia изповед

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.; о́бщество

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym; о́бщество

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody жа́ден

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
(potocznie, potoczny) władza sądownicza правосъ̀дие
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy; правосъ̀дие

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
(o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości справедлив
(o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością справедлив

sprawność ˈspravnɔɕʨ̑ n
szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie производителност

sprzeczność n
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą противоречие

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze продавам

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie злоупотребявам

sprzęg spʃɛ̃ŋk n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie złączające pojazdy szynowe; съединител

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą; амбриаж

sprzęt spʃɛ̃nt n
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności екипировка

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu; пружи́на

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi; пола́

spójnik ˈspujɲik n
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych; съю́з

spójność n
ścisłe przystawanie do siebie elementów czego сцепление

spór spur n
różnica zdań, stanowisk, interesów спор

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
(językoznawstwo, językoznawczy) niesylabotwórczy dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy; съгла́сна

spółka ˈspuwka n
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników; компания

spłukany adj
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa разорен

srać sraʨ̑ v
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec сера́

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
przypominający kolor srebra сребърен

srebro ˈsrɛbrɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; сребро

sroka ˈsrɔka n
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem; сврака

srom srɔ̃m n
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe; ву́лва

ssak sːak n
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki; бозайник

ssać sːaʨ̑ v
pić wyciągając z czegoś płyn ustami смуча
powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu смуча
trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem смуча

stabilizacja n
stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia стабилизация

stabilny staˈbʲilnɨ adj
niezmieniający się przez dłuższy czas стабилен

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją станция

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów; бензиностанция

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych; стадион

stado ˈstadɔ n
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy) ста́до
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; ста́до
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów стадо

stajnia ˈstajɲa n
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni; конюшня

stal stal n
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem; стомана

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina; сталини́зъм

stan stãn n
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych; щат

stan wojenny ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa; военно положение

stan wyjątkowy ˈstãn ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa; извънредно положение

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
składać się na coś, tworzyć coś образувам

stara panna n
(pogardliwie) niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż стара мома

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych; въ̀зраст

starożytność ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku античност
dawne, zamierzchłe czasy древност древност

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności античен

starszy kapral ˈstarʃɨ ˈkapral n
(wojskowość, wojskowy) podoficerski stopień wojskowy, w hierarchii pomiędzy kapralem a plutonowym ; ефрейтор

stary ˈstarɨ adj
mający wiele lat, niemłody стар

statek ˈstatɛk n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną кораб

statystyka staˈtɨstɨka n
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; статистика
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów статистика
(fizyka, fizyczny) (potocznie, potoczny) rozkład prawdopodobieństwa będący podstawą statystyki (1.4) статистика
(fizyka, fizyczny) model opisujący zbiorowe zachowanie obiektów fizycznych, np. cząstek статистика

staw staf n
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości; става

stać staʨ̑ v
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach стоя

stała ˈstawa n
symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość; конста́нта

stenografia n
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy; стенография

step stɛp n
trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior; степ

ster stɛr n
urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego; кормило

sterczeć ˈstɛrʧ̑ɛʨ̑ v
wystawać poza jakąś powierzchnię, stać na sztorc стърча

sterownik stɛˈrɔvʲɲik n
(informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera драйвър

stodoła stɔˈdɔwa n
budynek, w którym przechowuje się zboże, siano itp. плевня

stokrotka stɔˈkrɔtka n
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych; маргаритка
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1) маргаритка

stolarz ˈstɔlaʃ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem; мебелист

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa; столица

stonka ˈstɔ̃nka n
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) колорадски бръмбар

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży стоножка

stop stɔp n
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali; сплав

stopa ˈstɔpa n
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; крак
jednostka długości, używana w niektórych krajach; крак

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury гра́дус
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych; гра́дус

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś сравнителна степен

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych; полово сноше́ние

stotinka n
(jednostka monetarna) bułgarska waluta groszowa; стотинка

stożek ˈstɔʒɛk n
(geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych; ко́нус

strach strax n
uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne страх

strachliwy straxˈlʲivɨ adj
o osobie, która często i łatwo ulega strachowi страхлив

strajk strajk n
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów; ста́чка

strata ˈstrata n
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma за̀губа

strateg ˈstratɛk n
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi страте́г

straż przybrzeżna n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic брегова охрана

strażak ˈstraʒak n
osoba szkolona do walki z ogniem; пожарникар

strażnik ˈstraʒʲɲik n
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób охрана

strefa erogenna ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa n
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym; ерогенна зона

stroboskop n
(technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu стробоскоп

stroić ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku настройвам

strona ˈstrɔ̃na n
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. страница

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW; сайт

stront strɔ̃nt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38; стронций

strudel ˈstrudɛl n
(kulinaria) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła; щру́дел

struktura strukˈtura n
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość структура

strup strup n
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny; коричка

struś struɕ n
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych; щраус

strychnina strɨçˈɲĩna n
(chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby; стрихнин

strzał sṭʃaw n
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni и́зстрел

strzała ˈsṭʃawa n
pocisk przeznaczony do łuku; стрела

strzałka ˈsṭʃawka n
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek стре́лка

strzelba ˈsṭʃɛlba n
długa, palna broń myśliwska; пушка

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle; стре́ме

strzykawka n
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych; спринцо́вка

strzykwa n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni; морска краставица

strój kąpielowy n
skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych; бански костюм

student ˈstudɛ̃nt n
osoba, która studiuje na wyższej uczelni; студент

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach у́ча се

studnia ˈstudʲɲa n
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody; кла́денец

stwardnienie rozsiane stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ n
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego; множествена склероза

stwór stfur n
dziwna, często odrażająca istota чудовище

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); януари

styczniowy stɨʧ̑ʲˈɲɔvɨ adj
dotyczący stycznia, dziejący się w styczniu януарски

styl stɨl n
(informatyka, informatyczny) wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS стил
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej стил
rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec стил
sposób czyjegoś postępowania, zachowania стил
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania стил
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp. стил

styl życia n
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje; модел на живот начин на живот

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe стипендия

stół stuw n
mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; маса

stąd stɔ̃nt pronoun
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz оттук
z tego powodu следователно

stępka ˈstɛ̃mpka n
(marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego; кил

stężenie n
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy; концентрация

suahili ˌsu<sup>w</sup>aˈçilʲi n
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki; суахили

subiektywny ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ adj
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego субективен
stronniczy, odznaczający się subiektywizmem субективен

suchy ˈsuxɨ adj
pozbawiony wilgoci сух

sufit ˈsufʲit n
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia таван

sufizm ˈsufʲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm; суфизъм

sugilit suˈɟilʲit n
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie; сугилит

suka ˈsuka n
(wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się курва
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego курва

sukmana sukˈmãna n
(historia, historyczny, historycznie) długie męskie okrycie wierzchnie z sukna lub wełny, dołem rozszerzane, dawniej powszechnie noszone przez chłopów; сукман

sum sũm n
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami; сом

suma ˈsũma n
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania су́ма

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło съ̀вест

sumo ˈsũmɔ n
(sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy; сумо

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami; супергерой

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy; суперма́ркет

supernowa ˌsupɛrˈnɔva n
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw; свръхнова

sura ˈsura n
w islamie: rozdział Koranu; су́ра

surowość suˈrɔvɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest surowe строгост

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości; сюрреализъм

suseł ˈsusɛw n
(zoologia, zoologiczny) Spermophilus niewielki gryzoń półkuli północnej, zapadający w sen zimowy; лалугер

sushi ˈsuʃʲi n
(kulinaria) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek; су́ши

susza ˈsuʃa n
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych; су́ша

suszarka suˈʃarka n
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza суши́лня

sutanna suˈtãnːa n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich; ра́со

sutener suˈtɛ̃nɛr n
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób сводник

suwak logarytmiczny n
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych; логаритми́чна лини́йка

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji суверените́т

sułtan n
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich; султан

swastyka ˈsfastɨka n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) multikulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach; сва́стика
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach сва́стика

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
emitować dźwięk przypominający głoskę s съскам
mówić ze złością, z pasją съскам

sygnalizować v
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały сигнализирам

syjonistyczny ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów ционистки

symbioza n
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści симбиоза

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu символ

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy; симфония

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego; признак

syn sɨ̃n n
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców); син

synapsa sɨ̃ˈnapsa n
połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej синапс

syndrom sztokholmski ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci n
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi; стокхолмски синдром

synestezja n
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów; синестезия

syngaleski n
(językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski; синха́лски

synogarlica senegalska ˌsɨ̃nɔɡarˈlʲiʦ̑a ˌsɛ̃nɛˈɡalska n
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia senegalensis, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych сенегалска гургулица

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik синоним

synowa sɨ̃ˈnɔva n
żona syna снаха

syntagma sɨ̃nˈtaɡma n
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań; синтагма

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
pokój służący do spania спалня

syrena sɨˈrɛ̃na n
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo półkobieta, półptak, później półkobieta, półryba; także bohaterka baśni i legend; сире́на
(zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd; сире́на
kobieta uwodząca, kusicielka сире́на
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy; сире́на
odgłos syreny (1.3) сирена

syrop ˈsɨrɔp n
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1) сиро́п
(kulinaria) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok сиро́п

system ˈsɨstɛ̃m n
układ urządzeń współpracujących ze sobą; cистема

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem; операционна система

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie; файлова система

systematyzacja ˌsɨstɛ̃matɨˈzaʦ̑ʲja n
ujęcie czegoś w system, porządkowanie систематизация

syty adj
taki, który zaspokoił głód, najadł się нахранен

szabla ˈʃabla n
(wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą; сабя

szablon ˈʃablɔ̃n n
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty шабло́н

szach ʃax interjection
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi шах

szach ʃax n
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem; шах
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie; шах

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze; шахма́тна дъска́

szachy ˈʃaxɨ n
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; шах шахмат

szafa ˈʃafa n
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów; шкаф

szafir ˈʃafʲir n
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego сапфир
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu; сапфир

szafran ˈʃafrãn n
(kulinaria) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów шафран

szahada ʃaˈxada n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu шехадет

szakal ˈʃakal n
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka; чакал

szakal złocisty n
(zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych; златист чакал

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo луда глава

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna лудост

szalik ˈʃalʲik n
pas materiału służący do owijania szyi шал

szalom interjection
pozdrowienie żydowskie шало́м

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2) луд
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany луд
nieszablonowy, dziwny луд
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny луд
szybki (np. pościg, ruch) луд

szaman ˈʃãmãn n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu; шама́н

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów; шамани́зъм

szambo ˈʃãmbɔ n
(technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia помийна яма

szampan ˈʃãmpãn n
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii; шампанско

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
płynny środek do mycia włosów lub sierści; шампоан

szaniec ˈʃãɲɛʦ̑ n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu; шанец

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem почитам

szansa ˈʃãw̃sa n
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności шанс

szantaż ˈʃãntaʃ n
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich) изнудване

szantażować ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑ v
stosować szantaż wobec kogoś изнудвам

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw; скака́лец

szarlatan n
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski шарлата́нин

szary ˈʃarɨ adj
w kolorze pośrednim między czarnym a białym сив
bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający сив
niezmienny, nieurozmaicony, bez wyrazu сив

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
(kulinaria) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana; шишче

szatnia ˈʃatʲɲa n
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia гардероб

szczaw ʃʧ̑af n
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.; киселец

szczegół ˈʃʧ̑ɛɡuw n
drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji) детайл

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos джавкам лая

szczelny adj
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany херметичен въздухонепроницаем

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę ваксинирам

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje и́скрен

szczerze ˈʃʧ̑ɛʒɛ adv
od: szczery честно

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów; че́тка за зъ̀би

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
(technologia, technika, techniczny) specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami; че́тка
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia че́тка

szczupak ˈʃʧ̑upak n
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna; щука

szczur ʃʧ̑ur n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych; плъх

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki; кадънка

szczyt ʃʧ̑ɨt n
najwyższy punkt góry връх
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego) връх
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób връх

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
uczucie radości i zadowolenia късмет

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku честита нова година

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
odczuwający szczęście щастли́в
przynoszący szczęście щастлив

szef ʃɛf n
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem нача́лник

szejk n
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej шейх

szekel ˈʃɛkɛl n
(jednostka monetarna) waluta Izraela; ше́кел
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi; ше́кел

szept n
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska шепот

szeregowy ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ n
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy; редник

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla фехтовка
sztuka władania białą bronią фехтовка

szeroki ʃɛˈrɔci adj
mający określony wymiar poprzeczny широ́к

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
poprzeczny wymiar obiektu ширина

szewc ʃɛfʦ̑ n
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty; обущар

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
(matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem; куб
(matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby; куб

sześcienny adj
(matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi куби́чен

sześciokąt ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
(geometria) wielokąt o sześciu bokach; шестоъгълник

szkatułka ʃkaˈtuwka n
małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi ковчеже

szkic ʃʲciʦ̑ n
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku ески́з

szkicować v
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku скицирам
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego скицирам

szklanka ˈʃklãnka n
szklane naczynie, z którego się pije; чаша

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin; парни́к

szkliwo ˈʃklʲivɔ n
(anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba; емайл

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
przynoszący szkodę вреден

szkorbut n
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C; скорбут

szkoła ˈʃkɔwa n
(szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna; училище школа

szkuner ˈʃkũnɛr n
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; шхуна

szkło ʃkwɔ n
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki; стъкло

szlachta ˈʃlaxta n
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu аристокрация
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa; аристокрация

szlafrok ˈʃlafrɔk n
domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć хавлия

szmaragd ˈʃmarakt n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej; изумруд

szminka ˈʃmʲĩnka n
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust червило

sznur ʃnur n
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno; кабел

sznurek ˈʃnurɛk n
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur връв

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów; връ̀зка

sznycel ˈʃnɨʦ̑ɛl n
(kulinaria) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny шни́цел

szofer n
zawodowy kierowca шофьо́р

szop ʃɔp n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze; ено́т

szopska salata n
(kulinaria) tradycyjna bułgarska sałatka z ogórków, papryki, cebuli, pomidorów i słonego sera; шопска салата

szowinizm ʃɔˈvʲĩɲism̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów; шовини́зъм
(socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się brakiem tolerancji i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej шовини́зъм

szpak ʃpak n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak; скорец

szparag ˈʃparak n
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach; аспара́гус
(kulinaria) jadalny pęd szparaga lekarskiego аспара́гус

szpieg ʃpʲjɛk n
osoba zajmująca się szpiegostwem шпионин

szpiegostwo n
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe шпионаж

szpik ʃpʲik n
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości; костен мозък

szpilka ˈʃpʲilka n
(botanika, botaniczny) wąski, ostry liść u drzew iglastych игличка
(gwarowe, gwara) (motoryzacja) śruba posiadająca z obu stron gwint шпилка
cienki i wysoki obcas w bucie висок токче
mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny карфица

szpinak ˈʃpʲĩnak n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach спанак

szpital ˈʃpʲital n
zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji; болница

szpital psychiatryczny n
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych психиатрична болница

sztafeta n
(przenośnie, przenośnia) seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły щафета

sztaluga n
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji; статив

sztanga ˈʃtãŋɡa n
(sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców; щанга

sztruks n
(włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana; рипсено кадифе́

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne; фойерве́рк

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
wytworzony syntetycznie przez człowieka изкуствен

sztuka ˈʃtuka n
pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element бройка
twórczość artystyczna изкуство
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności изкуство
utwór sceniczny, przedstawienie пиеса

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie; бесилка

szuflada ʃufˈlada n
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów; чекмедже

szukanie ʃuˈkãɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: szukać търсене

szukać ˈʃukaʨ̑ v
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś / czegoś търся

szum ʃũm n
przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór; шум

szwadron n
(wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie; ескадрон

szwagier ˈʃfaɟɛr n
brat żony зет шурей
mąż siostry зет шурей

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
siostra żony lub męża балдъза
żona szwagra балдъза

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
odnoszący się do państwa Szwajcaria, wywodzący się ze Szwajcarii швейцарски

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Szwecji lub Szwedów шведски

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Szwecji; шведски

szybki ˈʃɨpʲci adj
poruszający, odbywający się z dużą prędkością бърз

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko скорост бързина

szyderczy adj
wyrażający kpinę, szyderstwo насмешлив подигравателен присмехулен

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
(włókiennictwo) wytwarzać wyroby tekstylne szydełkiem, dziać плета на една кука

szydło ˈʃɨdwɔ n
ostry kolec na trzonku; ши́ло

szyfr ʃɨfr̥ n
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby; шифриране

szyja ˈʃɨja n
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem шия

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy; маточна шийка

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska; шимпанзе

szynka ˈʃɨ̃nka n
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin; шунка

szynszyla ʃɨ̃w̃ˈʃɨla n
(zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała; чинчила

szyszka ˈʃɨʃka n
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych; шишарка

szyć ʃɨʨ̑ v
robić ubrania ши́я

sód sut n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11; натрий на́трий

sójka ˈsujka n
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak leśny; сойка

sól sul n
(kulinaria) (spożywczy) chlorek sodu сол
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce; сол

sąd sɔ̃nt n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem съд

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania съсед

sążeń ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ n
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m клафтер

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; съдия

sękaty sɛ̃ŋˈkatɨ adj
pokryty sękami чворест

sęp sɛ̃mp n
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi; лешояд

słaby ˈswabɨ adj
(matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły; слаб
niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny слаб

sława ˈswava n
wielki rozgłos изве́стност

sławny ˈswavnɨ adj
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom извѐстен

słodki ˈswɔtʲci adj
mający smak cukru сладък сладка сладко
wywołujący miłe uczucie сладка сладко сладък

słodzik ˈswɔʥ̑ik n
(spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru подслади́тел

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych буркан

słoma ˈswɔ̃ma n
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna; сла́ма

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
(botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin; слънчоглед
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; слънчоглед

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
pełen słońca слъ̀нчев
związany ze słońcem слъ̀нчев

słony ˈswɔ̃nɨ adj
mający smak soli солен

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków словашки

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci n
język słowacki; словашки

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców словенски

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian славя́нски
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną славя́нски

słowik ˈswɔvʲik n
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek славей

słowik szary ˈswɔvʲik ˈʃarɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia luscinia) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii; северен славей

słownik ˈswɔvʲɲik n
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; речник

słowo ˈswɔvɔ n
wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku; дума

słoń swɔ̃ɲ n
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą; слон

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
Słońce widziane jako tarcza na niebie слънце

słuch swux n
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki; слух

słuchawki swuˈxafʲci n
zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha слу́шалки

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu слушам

słuchowy swuˈxɔvɨ adj
dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem слухов

sługa ˈswuɡa n
(dawniej, dawny) osoba która usługuje любимец

słup swup n
wysoki, pionowy element konstrukcyjny; стълб

służalczy adj
poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym сервилен

służba ˈswuʒba n
działanie dla jakiejś idei дежу́рство

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
być czyimś sługą служа́
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać служа́
pracować w wojsku служа́

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu чувам

słód n
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie; малц

tabela taˈbɛla n
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach табли́ца

tabletka taˈblɛtka n
mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie таблетка

tablica taˈblʲiʦ̑a n
(edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska) дъска

taboryta n
(historia, historyczny, historycznie) członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižke i Prokopa Wielkiego; таборит

tabu ˈtabu n
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy; табу

taca ˈtaʦ̑a n
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.; tabla поднос

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca тахикардия

taczka ˈtaʧ̑ka n
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach; ръчна количка

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta тайна

tajemnica poliszynela ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla n
rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą; обществена тайна публична тайна

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
zagadkowy i trudny do zrozumienia таи́нствен

tajfun ˈtajfũn n
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej; тайфун

tajga ˈtajɡa n
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji; тайга́

tajski ˈtajsʲci n
język urzędowy Tajlandii; тайски

tajwański tajˈvãj̃sʲci adj
dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu тайва́нски

tak tak particle
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś да

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle бива

taki ˈtaci pronoun
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym такъв
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu такъв
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności такъв

taksonomia n
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków; таксономия

taktyka ˈtaktɨka n
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; тактика
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu тактика

tal tal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych; талий таллий

talent ˈtalɛ̃nt n
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna; тала́нт
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku тала́нт
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie тала́нт

talerz ˈtalɛʃ n
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; чиния

talizman taˈlʲizmãn n
przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi; талисма́н

tam tãm pronoun
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący там

tani ˈtãɲi adj
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych евтин

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób; танц

tantal ˈtãntal n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73; тантал

tapir ˈtapʲir n
(zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi; тапир

tarcza ˈtarʧ̑a n
obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych щит

targ tark n
kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia пазар
miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży пазар

tarka ˈtarka n
(kulinaria) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie ренде

taryfa n
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów ми́то

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele; татуировка

taśma ˈtaɕma n
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp. ле́нта

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc; диха́телна тръба́

tchórz txuʃ n
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny; прът

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić страхлив

teatr ˈtɛatr̥ n
budynek teatru (1.2); театър
dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); театър
instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji театър

teatralny ˌtɛaˈtralnɨ adj
związany z teatrem, odnoszący się do teatru театрален
obliczony na wywołanie efektu u obserwatora театрален

technet ˈtɛxnɛt n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43; технеций

technik ˈtɛçɲik n
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym техник

technika ˈtɛçɲika n
sposób wytwarzania, produkcji техника

techno ˈtɛxnɔ n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej; техно

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy технокрация

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania техноло́гия
proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś техноло́гия

tekst tɛkst n
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść текст

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; телефон

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych; мобилен телефон

teleskop tɛˈlɛskɔp n
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba; телескоп

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość; телеви́зия

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego; телевизор

tellur ˈtɛlːur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52; телур

temat ˈtɛ̃mat n
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła тема

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał; температура
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali температура

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków; острилка

tempura tɛ̃mˈpura n
(kulinaria) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem; те́мпура

ten tɛ̃n pronoun
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego тази

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi proverb
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały който се смее последен, се смее най-добре

tenis ˈtɛ̃ɲis n
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika; тенис

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów; теодолит

teodycea n
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie; теодицея

teoria tɛˈɔrʲja n
(potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi) тео́рия
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; теория

teraz ˈtɛras adv
w tej chwili, obecnie сега

teraźniejszość n
czas obecny; to, co dzieje się teraz настоя́ще

terb tɛrp n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65; тербий

terier ˈtɛrʲjɛr n
(kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców; териер

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości терминология

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych; термодинамика

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
przyrząd do pomiaru temperatury; термометър

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw; терори́зъм

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego; терито́рия

tetum ˈtɛtũm n
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego; тетун

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
matka żony lub męża тъща

theravada n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna ze szkół buddyjskich, tzw. wczesnych, uważana za najstarszą spośród istniejących do dziś; Теравада

tkanka ˈtkãnka n
(biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach; тъкан

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
(biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu; мастна тъкан

tkać tkaʨ̑ v
sporządzać tkaninę тъка

tlen tlɛ̃n n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8; кислород

to tɔ pronoun
…występujący w funkcji podmiotu то

toaletka ˌtɔaˈlɛtka n
(książkowy) mebel z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp. тоале́тка

toast ˈtɔast n
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu тост

tofu ˈtɔfu n
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich; тофу

tokarka tɔˈkarka n
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni; струг

toksyna tɔˈksɨ̃na n
substancja chemiczna o właściwościach trujących токсин

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk толерирам

tom tɔ̃m n
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.) том

tonfa ˈtɔ̃nfa n
sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz; тонфа

tonik ˈtɔ̃ɲik n
(kulinaria) (spożywczy) bezbarwny napój gazowany z dodatkiem chininy, o gorzkawym smaku тоник

topaz ˈtɔpas n
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; топаз

topnieć ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑ v
przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury стопявам

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map; топография

topola tɔˈpɔla n
rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych; топола

topór ˈtɔpur n
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń; брадва

tor tɔr n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90; торий

torba ˈtɔrba n
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych торба
worek, opakowanie do przechowywania rzeczy чанта

torf tɔrf n
(geologia, geologiczny) skała osadowa występująca w postaci brunatnej lub czarnej masy, wykorzystywana jako składnik nawozów oraz jako paliwo stałe; торф

tornado tɔrˈnadɔ n
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; торнадо

tort tɔrt n
(kulinaria) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem; торта

tortura tɔrˈtura n
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort измъчване
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; изтеза́ние

totem ˈtɔtɛ̃m n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią; тотем

towar ˈtɔvar n
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej; стока

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
obecność przy kimś компа́ния

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identyczność, brak różnic еднаквост

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów; традиция

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją традиционен

tragedia traˈɡɛdʲja n
ogromne nieszczęście трагедия

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii; трагикомедия

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów; трамвай

transcendentalizm n
(filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych; трансцендентализъм

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
(biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein; транскри́пция
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych транскри́пция
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos транскри́пция
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma транскри́пция

transliteracja ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja n
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka; транслитера́ция

transwestytyzm n
(psychologia, psychologiczny) upodobnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie; трансвестизъм трансвестицизъм

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych; транзистор
(potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy транзистор

traper n
(łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe; трапер

traszka ˈtraʃka n
(zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz; трито́н

tratwa ˈtratfa n
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie; сал

trawa ˈtrava n
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; трева

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy; храносмилане

trawić ˈtravʲiʨ̑ v
rozkładać spożyty pokarm na prostsze części смилам

trawnik ˈtravʲɲik n
poletko trawy o charakterze ozdobnym; поляна

trawożerny adj
(zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą тревопасен

trefl trɛfl̥ n
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru спатия

tren trɛ̃n n
(literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć; погребална песен

trener ˈtrɛ̃nɛr n
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin; треньор

trenować v
podnosić czyjeś umiejętności тренирам

triera n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel; триера

triumwirat trʲjũw̃ˈvʲirat n
trójka osób, które rządzą razem; триумвират

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
w niewielkim stopniu, niewiele ма́лко

trockizm n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm; троцкизъм

trojański adj
związany z Troją, dotyczący Troi троянски

trolejbus trɔˈlɛjbus n
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej; тролейбус

troll trɔl n
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi трол

tron trɔ̃n n
(przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju престо́л
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; престо́л

troska ˈtrɔska n
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro грижа

trucizna truˈʨ̑izna n
substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć; отрова

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
coś, co jest trudne мъчнотия
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu мъчнотия
właściwość rzeczy trudnych мъчнотия

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć отровен

trumna ˈtrũmna n
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby, ковчег

trup trup n
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia труп

truskawka truˈskafka n
(kulinaria) owoc truskawki (1.1) ягода
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; ягода

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej; тъ̀ртей

tryb trɨp n
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia; наклонение

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie; условно наклонение

tryb rozkazujący ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie; императив повелително наклонение

trygonometria n
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi; тригонометрия

tryktrak ˈtrɨktrak n
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy; табла

trylogia n
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów трилогия

trzcina cukrowa n
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski; захарна тръстика

trzepot n
szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem пляскане

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi; земна пчела

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami; oсояд

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych; жълта овесарка

trzustka ˈṭʃustka n
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej; панкреас

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać държа́

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego; земетресение

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
(matematyka, matematyczny) wielokąt posiadający trzy boki триъ̀гълник
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką триъ̀гълник

trójskok ˈtrujskɔk n
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż; троен скок

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem; тризъбец

trąba ˈtrɔ̃mba n
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia); хо́бот

trąba powietrzna n
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej ви́хър

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem; тромпет

trąd trɔ̃nt n
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego; проказа

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok акне

trądzik różowaty n
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych; розацея

tukan ˈtukãn n
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów; тукан

tul tul n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69; ту́лий

tulipan tuˈlʲipãn n
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami; лале

tundra ˈtũndra n
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej; ту́ндра

tunel ˈtũnɛl n
(informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie; туне́л
budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; туне́л

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
odnoszący się do państwa Tunezja туниски

tunika tũˈɲika n
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie; туника

turban ˈturbãn n
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych; тюрбан

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp. турски

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci n
język urzędowy Turcji; ту́рски

turkawka turˈkafka n
(ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia; гургулица

turystyka tuˈrɨstɨka n
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych; туризъм

tuwiński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy тувински

tuzin ˈtuʑĩn n
12 sztuk ду́зина

tuż tuʃ adv
prawie, blisko почти

twardy ˈtfardɨ adj
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem твърд
nieustępliwy, niedający się przekonać do zmiany zdania твърд
o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom твърд
surowy, bezlitosny твърд

twarz tfaʃ n
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy лице лик образ

twarzą w twarz ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ adv
bezpośrednio лице́ в лице́

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś теорема

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych) създавам

twój tfuj pronoun
2 os. lp твой

twórca ˈtfurʦ̑a n
(książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki баща

ty tɨ personalPronoun
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej ти Вие

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; седмица
każdy okres siedmiu dni седмица

tyfus ˈtɨfus n
(medycyna, medyczny) grupa bakteryjnych chorób zakaźnych; тиф

tygiel ˈtɨɟɛl n
element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd. тигел

tygrys ˈtɨɡrɨs n
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści; тигър

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa тигрица

tylko ˈtɨlkɔ particle
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie само

typ tɨp n
(potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna вид
rodzaj, wzorzec тип

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
technika druku wypukłego, drukarstwo; типография

typowy tɨˈpɔvɨ adj
często spotykany типичен

tyrania n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze тирания

tyrreński adj
dotyczący Morza Tyrreńskiego тиренски

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo хиля́да

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
tysiąc lat хилядолетие

tytan ˈtɨtãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22; титан

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
suszone liście tej rośliny (1.1); тютюн

tytuł ˈtɨtuw n
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja титла

tytułować ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑ v
nadawać czemuś tytuł, nazwę давам титла

tył tɨw n
część czegoś najdalej od przodu опако

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła; дъга

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę; ирис

tęgoskór cytrynowy tɛ̃ŋˈɡɔskur ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ n
(biologia, biologiczny) Scleroderma citrinum, gatunek grzyba z rodziny tęgoskórowatych; брадавичеста пърхутка

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny глупав
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę притъпен

tło twɔ n
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan заден план

tłum twũm n
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu навалица

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku превод

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy превеждам

tłusty czwartek ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk n
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami; дебел четвъртък

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne застраховане

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie облека́

ubiór ˈubʲjur n
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie облекло

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie боготворя́

ucho ˈuxɔ n
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; ухо

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe; бежанец

uchwyt ˈuxfɨt n
uchwycenie хватка

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
szybkie uciekanie skądś lub przed czymś бя́гство

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie) бягам

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku обременяващ

uczciwie uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ adv
w sposób uczciwy, dobry, czysty честно

uczciwość uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
uczciwe zachowanie честност

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym) честен
zgodny z przyjętymi zasadami честен

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
ten, kto się uczy, pobiera naukę ученик

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu усещане

uczulenie n
(medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem алергия

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
przekazywać komuś wiedzę преподавам

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć удар

udo ˈudɔ n
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem; бедро

udowadniać v
wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody доказвам

ukleja ukˈlɛja n
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych; уклейка

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców украински

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości; периодична таблица

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej; периодична система на елементите

ul ul n
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli; кошер

ulewa uˈlɛva n
deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody порой

ulica uˈlʲiʦ̑a n
droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście; улица

ulotka uˈlɔtka n
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny листо́вка

ulotny uˈlɔtnɨ adj
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały бегъл

ultradźwięk n
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz) ; ултразвук

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
najbardziej lubiany любим

umiejętność ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś вещина

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić знам зная

umywalka ˌũmɨˈvalka n
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej; умивалник

unikalny adj
unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany уникален

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych университет

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik унунбий

upadek uˈpadɛk n
spadnięcie падение

uparty uˈpartɨ adj
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś инат

upał ˈupaw n
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur; жега

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
załatwić dwie sprawy jednocześnie да убиеш с един куршум два заека

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu idiom
załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść Да убиеш с един куршум два заека

upokorzenie n
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu унижение

uprząż n
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś сбруя
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu сбруя

uran ˈurãn n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92; уран

uraz ˈuras n
uszkodzenie ciała травма

urlopowicz ˌurlɔˈpɔvʲiʧ̑ n
(potocznie, potoczny) osoba spędzająca urlop летовник

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący очарователен

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić раждане

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
rocznica dnia narodzin рожден ден

urok ˈurɔk n
(książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie обаяние

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego; урология

usilny adj
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku настойчив настоятелен

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
dawać uspokojenie спокойна

usta ˈusta n
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek; уста

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp. изтривам

utopia uˈtɔpʲja n
nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego утопия

utykać v
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych куцам

uwaga uˈvaɡa interjection
uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1) внима́ние

uwaga uˈvaɡa n
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą внима́ние

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania смятам считам
sądzić coś o kimś lub czymś смятам считам
uznawać; poczytywać смятам считам
skupiać się внимавам
zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym внимавам

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem зависимост пристрастеност

uzależnienie seksualne n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) uzależnienie od seksu; сексуално пристрастяване

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
podawać dowody na prawdziwość czegoś оправдаят

uzbrojony adj
posiadający broń przy sobie въоръжен

uzdrowiciel n
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił лечител

uzdrowisko n
miejscowość mająca naturalne właściwości lecznicze курорт

ułamek uˈwãmɛk n
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem) дроб
fragment całości дроб

ułan ˈuwãn n
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej улан

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii; усмивка

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś потребител

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania вто́ра ръка́

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś употребявам

vipassana n
technika medytacyjna w buddyzmie therawada; випасана випасяна

w f v vu n
dwudziesta ósma litera polskiego alfabetu

w f v vu preposition
…wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.) на

wachlarz ˈvaxlaʃ n
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto ветрило

wada ˈvada n
ujemna cecha charakteru дефект

waga ˈvaɡa n
urządzenie do pomiaru masy; везна

wagon ˈvaɡɔ̃n n
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów; вагон

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków; вака́нция

walc valʦ̑ n
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4; валс
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1); валс

walec ˈvalɛʦ̑ n
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem; цили́ндър
przedmiot o kształcie walca (1.2) цили́ндър

walizka vaˈlʲiska n
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem; ку́фар

walka ˈvalka n
siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu борба

waloński adj
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów валонски

waloński n
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński; валонски

waluta vaˈluta n
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa; валу́та

wampir ˈvãmpʲir n
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; вампир

wanad ˈvãnat n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23; ванадий

wandalizm vãnˈdalʲism̥ n
akt bezmyślnego zniszczenia вандализъм

wanilina n
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie ванилин

wanna ˈvãnːa n
duże naczynie do kąpieli вана

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia; варо́вик

wapń vapʲɲ̊ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20; калций ка́лций

waran ˈvarãn n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki варан

warcaby n
gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy; да́ма

warczeć v
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku ръмжа

warga ˈvarɡa n
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta; бърна

wariograf n
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności; полиграф

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów пли́тка

warstwa ˈvarstfa n
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych; пласт
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię; пласт
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn слой

wartościowy ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
o wysokiej wartości materialnej це́нен

warunek vaˈrũnɛk n
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe усло́вие

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
przygotowywać piwo забърквам

wasabi n
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) chrzan japoński, Eutrema japonica (Miq.) Koidz., roślina z rodziny kapustowatych; васа́би

wat vat n
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy; ват

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
(kulinaria) jadalny wyrób z cukru przypominający watę; захарен памук

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych; лавър

wazektomia ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja n
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów); вазектомия

wazon ˈvazɔ̃n n
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów ва́за

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
(kulinaria) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy; точилка

ważka ˈvaʃka n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny owad o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach; водно конче

ważny ˈvaʒnɨ adj
mający duże znaczenie ва́жен

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
określać czyjś ciężar za pomocą wagi претегля
mieć jakiś ciężar, masę претегля

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
taki, który jest u swojego początku преждевременен
występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory преждевременен

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
podczas początkowego etapu trwania czegoś ра́но
rano, w pierwszych godzinach po świcie ра́но

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
w dniu poprzedzającym dzisiejszy вчера

wdowa ˈvdɔva n
kobieta, której ostatni mąż nie żyje; вдови́ца

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje вдове́ц

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc вдишвам

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa благодарност

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
pełen wdzięczności благодарен

weber n
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej; вебер

weekend n
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia уикенд

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach); веганство

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
człowiek, który nie je mięsa вегетарианец

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych; вегетарианство

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
(kulinaria) o jedzeniu: pozbawiony mięsa вегетариански
(kulinaria) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego вегетариански
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu вегетариански

wehikuł czasu vɛˈçikuw ˈʧ̑asu n
fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie; машина на време

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć вход

weksylolog n
specjalista w dziedzinie weksylologii вексилолог

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi; вексилология

wena ˈvɛ̃na n
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia вдъхновение

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków венецуелски

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.; вентилатор

wermut n
(kulinaria) wino korzenno-ziołowe; вермут

wersja ˈvɛrsʲja n
jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś версия

wesoło vɛˈsɔwɔ adv
w pogodnym nastroju весело

westchnienie n
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji вдишване въздишка

wesz vɛʃ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach; въшка

wełna ˈvɛwna n
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów вълна́
tkanina, wyrób z wełny (1.1) вълна́

whisky n
mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią; уиски

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
nowina, informacja новина

wiadro ˈvʲjadrɔ n
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich; кофа

wiara ˈvʲjara n
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych вяра

wiatr vʲjatr̥ n
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza; вятър

wibracja n
drganie o dużej częstotliwości вибрация

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.; орлови нокти

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia; вилица

wideo n
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu; ви́део

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
taki, którego widać видим

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
odbierać bodźce wzrokowe виждам

widły ˈvʲidwɨ n
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu; вила

wiec n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publiczne zgromadzenie polityczne; ми́тинг

wieczne pióro n
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki; автомати́чна писа́лка

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem; ве́чност

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
część doby między zachodem słońca a nocą вечер

wiedeński vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do miasta Wiedeń виенски

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
ogół posiadanych wiadomości знание

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś зная знам

wiek vʲjɛk n
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło въ̀зраст
pewna charakterystyczna epoka въ̀зраст
sto lat; век

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
(zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami; камила

wielce adv
w sposób znaczny значително

wiele ˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
duża ilość, duża liczba мно́го

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
o nadzwyczaj dużych rozmiarach велик

wielokulturowość ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑ n
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy мултикултурализъм

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur междукултурен

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia; кит

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów; многостен

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów венец
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła венец

wieprz vʲjɛpʃ n
wykastrowany samiec świni шопар

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
(spożywczy) (kulinaria) mięso ze świni; свиня

wierność ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑ n
bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś вярност

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły верен
wykazujący się wiernością, lojalnością верен

wiersz vʲjɛrʃ n
utwór poetycki, często rymowany стихотворение

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów; бормашина

wierzba ˈvʲjɛʒba n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych; върба

wierzba płacząca ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a n
(botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach; плачеща върба

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
(geografia, geograficzny) szczyt góry среща на високо равнище

wierzyciel vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl n
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze кредитор

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację вя́рвам
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego вя́рвам
wyznawać religię вя́рвам

wieszak ˈvʲjɛʃak n
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku; закачалка

wieszczek n
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych; жълтоклюна гарга

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków виетна́мски

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci n
język urzędowy Wietnamu; виетнамски

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie; катерица ка́терица

wieś vʲjɛ̇ɕ n
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta; село

wieża ˈvʲjɛʒa n
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; топ
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; топ

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu; Айфелова кула

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy небостъргач

wilga ˈvʲilɡa n
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae); авлига

wilgotność n
stan wyższego nasycenia czegoś wodą влажност

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
trochę mokry влажен

wilk vʲilk n
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; вълк

wilk syty i owca cała ˈvʲilk ˈsɨtɨ i‿ˈɔfʦ̑a ˈʦ̑awa proverb
rozwiązanie problemu z korzyścią dla obu stron и вълкът сит и агнето цяло

wilkołak vʲilˈkɔwak n
(folklor) człowiek, który może zmienić się w wilka podczas pełni вълколак

willa ˈvʲilːa n
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka; вила

wina ˈvʲĩna n
czyn niezgodny z normami postępowania вина

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów; асансьор

wino ˈvʲĩnɔ n
(kulinaria) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców; вино

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
(spożywczy) (kulinaria) (cukiernictwo) owoc winorośli грозде

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści. лоза

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu; виолончело

wiosna ˈvʲjɔsna n
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato; пролет

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią; весло

wiosłować v
(ornitologia, ornitologiczny) (o ptakach wodnych) poruszać kończynami ciało zanurzone w wodzie, nadając mu pęd греба
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku греба

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych; aкадемичното гребане

wir vʲir n
szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi вихрушка

wirginał n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku; виржинал

wirtualny ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
(informatyka, informatyczny) odwzorowany w pamięci komputera виртуален
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny виртуален

wirus ˈvʲirus n
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej; вирус

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach; вирусология

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
być przymocowanym do czegoś od góry вися́
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać вися́
umierać na szubienicy вися́
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią вися́

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego; витами́н

witać ˈvʲitaʨ̑ v
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś приве́тствам

witraż ˈvʲitraʃ n
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb; витраж

wiza ˈvʲiza n
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju виза

wizyta vʲiˈzɨta n
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych визи́та

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi визи́тка

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych; бряст
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1) бряст

wiązać koniec z końcem ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m v
dawać radę finansowo свързвам двата края

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem затова следователно

więc vʲjɛ̃nʦ̑ particle
…używana do rozpoczęcia wypowiedzi значи

więcej ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj adv
stopień wyższy od: wiele, dużo още

więdnąć ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑ v
o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać вехна

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa мнозинство

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności затвор

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia затворник

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
owoce wiśni (1.1) вишна
(botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych; вишна

wiśniowy vʲiɕˈɲɔvɨ adj
mający kolor dojrzałych owoców wiśni вишнев

wkład fkwat n
to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze) принос

wlec vlɛʦ̑ v
ciągnąć po ziemi дърпам

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
córka syna lub córki внучка

wnuk vnuk n
syn córki lub syna внук

woda ˈvɔda n
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O; вода

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
naturalna woda lecznicza; минерална вода

wodny ˈvɔdnɨ adj
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie во́ден
żyjący w wodzie lub na wodzie во́ден

wodolot vɔˈdɔlɔt n
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki; хидрофойл

wodomierz vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ n
miernik pokazujący ilość zużytej wody; водомер

wodospad vɔˈdɔspat n
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki водопад

wodór ˈvɔdur n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1; водород

wojewoda ˌvɔjɛˈvɔda n
zwierzchnik administracji na terenie województwa войво́да

wojna ˈvɔjna n
zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali; война

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej; гражданска война

wola ˈvɔla n
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem во́ля

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego предпочитам

wolfram ˈvɔlfrãm n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74; волфрам

wolna miłość n
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim; свободна любов

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu свобода

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych; свобода на словото

wolny ˈvɔlnɨ adj
mogący postępować zgodnie z własną wolą свободен
niezajęty przez coś свободен
odbywający się bez pośpiechu бавен

wolt vɔlt n
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej; волт

worek ˈvɔrɛk n
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; чувал

worek treningowy n
(sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego боксов чувал

wosk vɔsk n
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym; восък

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków; ушна кал

woskowy adj
odnoszący się do wosku, zrobiony z wosku восъчен

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy; говеждо месо

wpływ fpwɨf n
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś влияние

wrogi ˈvrɔɟi adj
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy враждебен
o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem враждебен

wrona ˈvrɔ̃na n
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych; врана

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy; врете́но

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); септември

wrzos vʒɔs n
(botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią; пирем

wrzątek ˈvʒɔ̃ntɛk n
ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę) вря вода

wróbel ˈvrubɛl n
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich; врабче

wróg vruk n
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami враг неприятел

wróżka ˈvruʃka n
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary; фея

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód източен

wschodniosłowiański ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny източнославянски

wschód fsxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy; изток

wskazówka fskaˈzufka n
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości; стрелка

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
(informatyka, informatyczny) adres w pamięci показа́лка
długi i cienki przedmiot do wskazywania показа́лка

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
udzielenie pomocy подкрепа

wspólnota fspulˈnɔta n
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami колония

wspólny ˈfspulnɨ adj
charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy общ
należący lub używany przez kilka osób общ

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy модерен

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym състрадание

współczynnik n
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego коефицие́нт
jeden z czynników oddziałujących коефицие́нт

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
wspólne działanie kilku podmiotów сътрудничество

współrzędna n
(matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni координата

wstyd fstɨt n
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; срам

wstydzić się ˈfstɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ v
odczuwać wstyd (gdy się zrobi coś niewłaściwego) срамувам се
odczuwać zawstydzenie, być onieśmielonym, speszonym w danej sytuacji срамувам се

wszechmogący adj
(książkowy) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko всемогъщ

wszechobecny adj
obecny wszędzie, występujący wszędzie вездесъщ

wszechstronny adj
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś обсто̀ен

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
ogół rzeczy i spraw вси́чко

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
do każdego miejsca навсякъде
w każdym miejscu навсякъде

wtorek ˈftɔrɛk n
drugi dzień tygodnia вторник

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego; електрически контакт

wujek ˈvujɛk n
brat matki вуйчо чичо
dziś także brat ojca (= stryj) вуйчо чичо
mąż cioci вуйчо чичо

wulgarny vulˈɡarnɨ adj
zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański вулгарен
świadczący o czyjejś ordynarności, nieprzyzwoitości, o czyimś grubiaństwie вулгарен

wulgaryzm vulˈɡarɨsm̥ n
słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne; вулгаризъм

wulkan ˈvulkãn n
miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; вулкан

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
związany z wulkanami i ich aktywnością вулканичен

wy vɨ personalPronoun
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy вие

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów; белина

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie избирам
dokonywać wyboru избирам

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach избирател

wyborczy vɨˈbɔrʧ̑ɨ adj
taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami избирателен

wybory vɨˈbɔrɨ n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy; избор
rodzaj konkursu, plebiscytu, w którym dokonuje się wyboru osób pretendujących do jakiegoś tytułu избор

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić взискателен

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej; крайбрежие

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej избухлив

wybór ˈvɨbur n
wybranie jednej z wielu możliwości избор
coś, co zostało wybrane избор
szeroka możliwość wyboru (1.1) избор

wycie n
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyć вой

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych екскурзия

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów; изтривалка

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego подвиг

wydanie vɨˈdãɲɛ n
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego издание

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
to, co się stało събитие

wydatek vɨˈdatɛk n
kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś изразходване

wydma ˈvɨdma n
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr; дюна

wydra ˈvɨdra n
(zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści; ви́дра

wydział ˈvɨʥ̑aw n
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę факулте́т

wydziedziczyć ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku лишавам от наследство

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu външен вид

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
mieć dany wygląd изглѐждам

wygnaniec n
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony заточеник

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę удобен

wyjeżdżać vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce заминавам

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła изключение
(informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu изключение

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem изключителен

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
droga lub otwór, którym się wychodzi изход
(rzeczownik odczasownikowy) od: wyjść изход

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia; кле́чка

wykonalność ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać изпълнимост

wykonawczy ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ adj
związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś изпълнителен

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata; междуметие
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !; удивителна

wykusz ˈvɨkuʃ n
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji; еркер

wykład ˈvɨkwat n
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat лекция

wymiana vɨ̃ˈmʲjãna n
otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego размяна

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; измере́ние

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych; ви́ме

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
sposób artykulacji dźwięków mowy произношение

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
coś, co wynaleziono; изобретение

wynik ˈvɨ̃ɲik n
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu позициониране

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń; въображение

wypadek vɨˈpadɛk n
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał ава́рия

wypełnienie ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba пълнеж

wypukły vɨˈpukwɨ adj
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś изпъкнал

wyrażenie ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ n
(informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość израз
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy израз
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej израз

wyrok ˈvɨrɔk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu dotyczące kwestii będącej przedmiotem postępowania sądowego; присъ̀да

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś старание

wysoki vɨˈsɔci adj
mający duży wymiar pionowy висок

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
(odprzymiotnikowy) → wysoki високо

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
wymiar pionowy czegoś височина
odległość od ziemi височина

wyspa ˈvɨspa n
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; остров

wystarczająco ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ adv
w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio достатъчно

wystarczający adj
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom достатъчен

wystarczać vɨˈstarʧ̑aʨ̑ v
aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować) стигам

wystawa vɨˈstava n
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz изло́жба

wyszukany adj
mający szczególne cechy, rzadko spotykany сложен

wytrawny adj
(kulinaria) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki сух

wywiad ˈvɨvʲjat n
instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw; разузнаване
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom интервю

wyznacznik vɨˈznaʧ̑ʲɲik n
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych; детерминанта
to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś детерминанта

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
przyznanie się do czegoś признание

wyznanie wiary n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii вероизповедание

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią предизвикателство

wyć vɨʨ̑ v
o ludziach przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości вия
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć вия

wyśmiewać v
ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady осмея

wyświetlacz vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑ n
tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje дисплей

wyżłobienie n
rowek, żłobek, wgłębienie w jakiejś powierzchni жлеб

wzdłuż vzdwuʃ preposition
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu край

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim; таламус

wzór vzur n
sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego фо́рмула

wódka ˈvutka n
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników; водка

wóz vus n
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie каруца

wózek dziecięcy n
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka; детска количка

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd. инвалидна количка

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie; пазарска количка

wół vuw n
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego; вол

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
mający niewielką szerokość тесен

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); ни́шка
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję; ни́шка

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość [[съмнявам]] се

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś съмнение

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności съмнително

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt; черен дроб

wątły adj
słabego zdrowia крехък
zagrożony zniszczeniem крехък

wąż vɔ̃w̃ʃ n
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele; змия
giętka rura do transportu wody маркуч

węch vɛ̃w̃x n
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia; обоняние

wędka ˈvɛ̃ntka n
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka; въ́дица

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
osoba łowiąca ryby na wędkę въдичар

wędrowiec n
ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo турист

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6; въглерод
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy; въглища

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; кафяви въглища
opał z węgla (1.1) кафяви въглища

węgiel drzewny n
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi дървен въглен

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów унга́рски

węglowodór n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru въглеводород

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny węgorzowatych; змиорка

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
(marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów; въ̀зел
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; въ̀зел
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; въ̀зел

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem гордиев възел

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność притежател собственик

włos vwɔs n
nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków; коса

włoski ˈvwɔsʲci adj
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch италиански
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii италиански

włoski ˈvwɔsʲci n
język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech; италиански

włosy ˈvwɔsɨ n
owłosienie głowy ludzkiej коса

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej копие

włókno ˈvwuknɔ n
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój; нишка

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka; бяс

wściekły ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ adj
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony яростен

z s z zet preposition
…opisujący związek с със
…wskazujący zawartość с със
…wskazujący towarzystwo с със
…wskazujący okres от
…wskazujący przyczynę от
…wskazujący punkt początku ruchu от
…wskazujący źródło от
…wskazujący miejsce znajdowania się от
…wskazujący składnik, materiał от

z pewnością adv
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie безспорно

z powodu s‿pɔˈvɔdu
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności благодарение на

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem отзад

z tyłu adv
od przeciwnej strony niż przód назад

za za preposition
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem зад
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem зад
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem за
…służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie след
w głosowaniu: zgodnie z pytaniem; popierając kogoś след

zabawa zaˈbava n
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia веселие

zabawka zaˈbafka n
rzecz służąca do zabawy; играчка

zabawny zaˈbavnɨ adj
o wesołym usposobieniu забавен
wywołujący rozbawienie, śmiech забавен

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
pozbawiać życia убия

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś забранявам

zabójstwo honorowe n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny; убийство на честта

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód западен

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
stać się chorym, popaść w chorobę разболя́вам се

zachód ˈzaxut n
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy; запад

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
zjawisko chowania się słońca za horyzont залез

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
przystępować do wykonywania jakiejś czynności започвам

zacząć ˈzaʧ̑ɔ̃ɲʨ̑ v
aspekt dokonany od: zaczynać започна

zadowalający adj
wystarczająco dobry задоволителен

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny доволен

zagadka zaˈɡatka n
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni; га́танка

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa чужбина

zagrożony adj
taki, któremu coś grozi застрашен

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu; местоимение

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą интере́с

zajezdnia n
miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej; депо

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami; заек за́ек

zajączek zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
(zdrobniale) od: zając зайче
mały lub młody zając зайче

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność деен

zakaz ˈzakas n
zabronienie czegoś komuś анатема

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu инфекция

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego сестра

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego; брат

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg завой
zmiany kierunku ruchu завой

zakład ˈzakwat n
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność бас

zakłócenie ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś прекъсване

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
być uwarunkowanym завися

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności аванс

zamach ˈzãmax n
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie политическо убийство

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły; преврат

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały замръзвам

zamek ˈzãmɛk n
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny; крепост
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady; ключалка

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny; цип

zamiast ˈzãmʲjast conjunction
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio вме́сто

zamiast ˈzãmʲjast preposition
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio вме́сто

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
bez dostępu, odizolowany затворен

zamorski zãˈmɔrsʲci adj
taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem задморски

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
dysponujący dużym majątkiem богат

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych фри́зер

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś поръ̀чка

zapach ˈzapax n
węchowe wrażenie zmysłowe; благоухание

zapalenie okrężnicy n
(medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy колит

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli; бронхит

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt; пневмония

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia; запалка

zaparcie n
(medycyna, medyczny) utrudniona lub nieczęsta defekacja; запек

zapałka zaˈpawka n
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę; кибрит клечка

zapaść ˈzapaɕʨ̑ n
(medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi срутване

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci запа̀звам

zaplecze n
pomocniczy zespół osób lub środków база

zapominalski adj
taki, który ma skłonność do łatwego/szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie разсеян късопаметен

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego; заемка

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny каня

zapłon n
(fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający (1.1) възпламеняване

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych; зороастризъм

zaraźliwy adj
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami заразен

zarządzanie n
sprawowanie nad czymś zarządu ме́ниджмънт

zaręczyny n
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie; бракосъчетание

zasada zaˈsada n
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej; основа

zasadzka zaˈsaʦ̑ka n
pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy засада

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki; смок

zastawka n
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu клапан
(technologia, technika, techniczny) (melioratywnie, melioratywny) urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody клапан

zatoka zaˈtɔka n
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd; залив

zator n
(medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep емболия

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
to, co się w czymś znajduje предмет

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego; инфа́ркт

zawias n
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien панта

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się побирам

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści завистлив

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy винаги

zawód ˈzavut n
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze занятие

zawór ˈzavur n
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów; вентил

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku ревни́в

zazdrościć v
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny завиждам

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona за́вист

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień; затъмнение

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
plik dołączony do wiadomości e-mail приложе́ние

zbieg zbʲjɛk n
miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych) сливане

zbieżność n
schodzenie się w jednym punkcie сходимост

zbiór zbʲjur n
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś сбор

zboże ˈzbɔʒɛ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna житна култура

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów; военно престъпление

zdanie ˈzdãɲɛ n
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika) изречение
opinia мнение

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji; съби́тие
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu; съби́тие
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się случка

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
podjąć decyzję разреша́вам

zdejmować zdɛjˈmɔvaʨ̑ v
ściągać ubranie, buty събличам

zderzak ˈzdɛʒak n
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą; броня

zdesperowany ˌzdɛspɛrɔˈvãnɨ adj
taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją отчаян

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności вещина́

zdrada ˈzdrada n
działanie na szkodę narodu lub kraju измя́на

zdrobnienie zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu; умали́телно и́ме

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby) здраве

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
dobry dla zdrowia здрав
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze здрав

zebra ˈzɛbra n
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści; зебра

zegar ˈzɛɡar n
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu; часовник

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca слънчев часовник

zegarek zɛˈɡarɛk n
niewielkich rozmiarów zegar часо́вник

zemsta ˈzɛ̃msta n
odwet za krzywdy отмъщение

zepsucie n
rozkład moralności греховност

zero ˈzɛrɔ n
liczba 0; ну́ла

zespół lęku uogólnionego n
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towazyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem; генерализирано тревожно разстройство

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz външен

zez zɛs n
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie; кривогледство

zezłościć v
doprowadzić do złości ядосам

zgaga ˈzɡaɡa n
uczucie pieczenia w przełyku стомашни киселини

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne съгласие
brak konfliktów съгласие

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo асамблея

zgubny ˈzɡubnɨ adj
prowadzący do zguby гибелен

ziarno ˈʑarnɔ n
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; зрънце
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii; зрънце
cząstka czegoś зрънце

ziele angielskie n
(kulinaria) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa; бахар

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
kolor zielony зеле́н
ubranie w kolorze zielonym зеле́н

zielnik ˈʑɛlʲɲik n
kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin хербарий

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
(kulinaria) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania зелен чай

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
(książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy зеленоок

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; зелен
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody зелен
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały зелен

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
grunt, podłoże (także w budynku) земя́
kraina geograficzna земя́

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z gatunku psianka ziemniak, o jadalnych bulwach; картоф

zima ˈʑĩ.ma n
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku; зима

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku; Студена война

zimno ˈʑĩmnɔ adv
(przysłówek) od: zimny студено

zimny ˈʑĩmnɨ adj
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna студен

zimorodek ˌʑĩmɔˈrɔdɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa nurkując; земеродно рибарче

zioło ˈʑɔwɔ n
(potocznie, potoczny) marihuana трева

zięba ˈʑɛ̃mba n
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs; обикновена чинка

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
mąż córki зет

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie; пързалка

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych бръчка

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie; възкресение

zmiana ˈzmʲjãna n
grupa pracowników pracująca o danej porze смяна
określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników смяна
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną измене́ние

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
(matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości; проме́нлива

zmierzch zmʲjɛʃx n
(przenośnie, przenośnia) końcowy etap залез
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się; здрач сумрак

zmywarka zmɨˈvarka n
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń; съдоми́яна маши́на

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem изтощение

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek Уморих се от

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) mały, papierowy prostokąt przyklejany do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki); пощенска марка

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje значение

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
dużo, w dużym stopniu, bardzo значително

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
mieć znaczenie, sens зна́ча

znajda n
dziecko, które zostało znalezione подхвърлено дете

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś намирам
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś намирам
zdobywać to, czego się szuka намирам

znak znak n
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie знак
(matematyka, matematyczny) dla liczby rzeczywistej informacja, czy jest ona większa od zera, mniejsza od zera, czy równa zeru; знак

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie находка

znać znaʨ̑ modal
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym зна́я
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości зна́я

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych; червеноглаво кралче

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ adj
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy женствен

znikomy adj
niewielki, prawie żaden далечен незначителен нищожен

znowu ˈznɔvu adv
jeszcze raz, ponownie, na nowo пак

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś отегчен

znęcać się ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ v
robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować заплашвам

zobaczyć zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś гледам

zoo- ˈzɔː
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami зоо-

zoofobia ˌzɔːˈfɔbʲja n
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami; зоофобия

zoogeografia ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja n
nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej зоогеография

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach; зоология

zoologiczny ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
związany z zoologią, dotyczący zoologii зоологически

zooplankton ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n n
(zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu; зоопланктон

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych; Аврора

zrozumienie ˌzrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność понятие

zróżnicowany adj
zawierający wiele wyraźnie różniących się od siebie elementów, zjawisk albo wydarzeń разнообразен

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
zwinny изкусен

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek; те́лбод

zupa ˈzupa n
(kulinaria) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu; супа

zurwanizm n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu зурванизъм

zwariowany adj
(potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany ненормален

zwieracz ˈzvʲjɛraʧ̑ n
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów; сфинктер

zwierzątko zvʲjɛˈʒɔ̃ntkɔ n
(zdrobniale) od: zwierzę животинка животинче

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej; животно

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa; дома́шен люби́мец

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami сдружение
stowarzyszenie, sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów; сдружение

zwolnienie zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
(rzeczownik odczasownikowy) od: zwolnić уволне́ние

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji победа

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
ten, który zwyciężył, wygrał победи́тел

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę на́вик
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby на́вик

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły обикновен

zwój zvuj n
coś zwiniętego w kłębek, rulon нави́вка

zwłoki ˈzvwɔci n
ciało martwego człowieka; труп

zygota n
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia; зигота

ząb zɔ̃mp n
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; зъб
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu зъб

złamać ˈzwãmaʨ̑ v
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części чу́пя

zło zwɔ n
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; зло

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
osoba, która kradnie крадец

złota rybka n
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus; златна рибка

złota rączka ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić момче за всичко

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) златар

złoto ˈzwɔtɔ n
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; злато
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet злато
(sport, sportowy) złoty medal злато

złoty ˈzwɔtɨ adj
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota златист
mający kolor i połysk złota златен

złoty ˈzwɔtɨ n
jednostka monetarna Polski równa 100 groszom; злоти

złościć v
doprowadzać do złości ядосвам

złośliwe oprogramowanie n
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym; злонамерен софтуер малуер

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość злобен
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu злобен

złożoność n
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów обърканост

złudzenie zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych илюзия

zły zwɨ adj
kiepski, nieznający się лош
niekorzystny лош
niesmaczny лош
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany лош
o zdrowiu, zmysłach słaby лош

ósemka uˈsɛ̃mka n
nazwa cyfry 8 осмица

ćapati n
(kulinaria) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba чапати

ćma ʨ̑ma n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny; молец

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka трениро́вка

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
(szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności тренирам

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
jedna czwarta, 25% че́твърт

ćwierćnuta ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta n
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty; четвъртина нота

Łaba ˈwaba pn
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech i w Czechach; Елба

Łazy ˈwazɨ pn
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie śląskim; Лази

Łotwa ˈwɔtfa pn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie; Латвия

Łować pn
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen; Ловат

Łukasz ˈwukaʃ pn
imię męskie; Лука

Łużyce wuˈʒɨʦ̑ɛ pn
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian; Лужица

Łódź wuʨ̑ pn
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce; Лодз

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi; лебед

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; ням лебед

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego латински

ładować waˈdɔvaʨ̑ v
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora зарежда
(informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową зарежда
nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną зарежда

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym облекча́вам

łamaniec językowy wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ idiom
trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach скоропоговорка

łamać ˈwãmaʨ̑ v
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając чупя
nie stosować się do czegoś чупя

łania ˈwãɲa n
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela сърна

łapa ˈwapa n
noga zwierzęcia niemającego kopyt ла́па

łapówka waˈpufka n
wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści по́дкуп

łasica waˈɕiʦ̑a n
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe; невестулка

łasić się ˈwaɕiʨ̑‿ɕɛ v
o zwierzętach: ocierać się pieszczotliwie въртя опашка

łaska ˈwaska n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą благоволение

łaskotać v
lekko podrażniać wrażliwe na dotyk miejsca гъделичкам

łatwowierny adj
taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji доверчив

ławka ˈwafka n
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób; пе́йка

łazienka waˈʑɛ̃nka n
pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem; баня

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
(technologia, technika, techniczny) element mechaniczny, składający się z identycznych ogniw; синджир

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
(biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego; хранителна верига

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków; клитор

łodyga wɔˈdɨɡa n
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej; стрък

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem лакът

łopata wɔˈpata n
(lotnictwo, lotniczy) płaska część śmigła лопата
część maszyny kształtem przypominająca narzędzie do kopania лопата
część maszyny służąca do kopania лопата
ilość materiału mieszcząca się na łopacie (1.1) лопата
jedno ramię śruby okrętowej лопата
narzędzie do wsuwania oraz wyjmowania pieczywa do/z pieca лопата
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; лопата

łosoś ˈwɔsɔɕ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; сьомга

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
odnoszący się do Łotwy lub Łotyszów латвийски

łoś wɔɕ n
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu; лос

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł смъртно легло

łożysko wɔˈʒɨskɔ n
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem; плаце́нта
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy; ла́гер

łucznictwo wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy стрелба с лък

łuk wuk n
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); арка дъга
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce (cięciwy) i nadanie tak strzale energii; лък
(fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami; лък
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej; лък
każdy kształt przypominający łuk (1.1) лък

łupież ˈwupʲjɛʃ n
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka; пъ̀рхот

łuska ˈwuska n
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt лю́спи

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
język słowiański, którym mówi się na Łużycach; лужишки

łydka ˈwɨtka n
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą; прасец

łyska ˈwɨska n
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole; лиска

łysy ˈwɨsɨ adj
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie плешив

łyżka ˈwɨʃka n
sztuciec służący do jedzenia лъжица

łyżwiarstwo figurowe n
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp. фигурно пързаляне

łza wza n
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko; сълза

łódź wuʨ̑ n
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach; лодка

łój n
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji лой

łóżko ˈwuʃkɔ n
mebel przeznaczony do spania; легло

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska свързвам
spajać elementy za pomocą środków technicznych свързвам
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną свързвам
jednoczyć, umożliwiać zespolenie свързвам

łąka ˈwɔ̃ŋka n
teren gęsto porośnięty trawami; лива́да

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na lewym brzegu górnej Odry; Силезия

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm; Снежанка

Świetlana pn
słowiańskie imię żeńskie Светлана

Święty Mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj pn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami; Свети Николай

ściana ˈɕʨ̑ãna n
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca; стена́

ścieki ˈɕʨ̑ɛ̇ci n
płynne odpady отпадъчни води

ścierać ˈɕʨ̑ɛraʨ̑ v
oczyszczać powierzchnię poprzez tarcie бърша

ścierniwo ɕʨ̑ɛrʲˈɲivɔ n
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności; абразив

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia леш

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dyska komputera, np. c:\windows\system.ini; път
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych път

ściągawka ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka n
karteczka z informacjami używana tajnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp. пищов

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu свалям тегля
egzekwować podatki lub inne należności събирам
odpisywać od kogoś innego podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp. преписвам
zdejmować niżej coś, co znajduje się wysoko свалям смъквам
zdejmować ubranie lub buty свалям събличам

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny; сухожилие

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców; далак слезка

śledź ɕlɛʨ̑ n
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska; херинга

ślepota ɕlɛˈpɔta n
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie слепота

ślimak ˈɕlʲĩmak n
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka; охлюв

ślina ˈɕlʲĩna n
płynna wydzielina wytwarzana w ustach; плю́нка

śliwa ˈɕlʲiva n
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe; слива

śliwka ˈɕlʲifka n
(spożywczy) (kulinaria) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie; слива

śliwowica ˌɕlʲivɔˈvʲiʦ̑a n
(kulinaria) wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek; сливовица

ślub ɕlup n
akt zawarcia małżeństwa; сватба

śluza n
urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych; шлюз

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem смея се
kpić z kogoś lub czegoś смея се

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
cecha śmiałego czynu дързост

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko авантюристичен

śmiech ɕmʲjɛx n
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło смях

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
o sprawach: wydawać się podejrzanymi смърдя́
wydzielać nieprzyjemny zapach смърдя́

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności; смърт

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka сметана

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska кайма́к
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka кайма́к

śmietankowy adj
przygotowany ze śmietanki сметанов

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
coś do wyrzucenia, odpadek боклук

śmigłowiec n
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi хеликоптер

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
poranny posiłek; закуска

śnieg ɕɲɛk n
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; сняг
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora сняг

śnić ɕɲiʨ̑ v
widzieć sen podczas spania сънувам

śpieszyć ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑ v
robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć бързам

śpiew ɕpʲjɛf n
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki; пе́ене

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
wykonywać melodię głosem пея

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
taki, któremu chce się spać сънлив

śpiączka n
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce кома

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości среден

średnia n
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę; средно число

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; диаметър
długość średnicy (1.1) диаметър

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi; Средновековие

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza средновековен

środa ˈɕrɔda n
trzeci dzień tygodnia; сряда

środek ˈɕrɔdɛk n
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi среда

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory сре́дства за ма́сова информа́ция

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie обстановка

śruba ˈɕruba n
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; болт

śródziemnomorski ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci adj
związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem средиземноморски

świadek ˈɕfʲjadɛk n
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; очеви́дец
osoba, która widziała coś na własne oczy очеви́дец

świat ɕfʲjat n
cała Ziemia свят

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie; мироглед

światowy ɕfʲjaˈtɔvɨ adj
odnoszący się do całego świata световен

światło ˈɕfʲjatwɔ n
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; електрическа крушка
przedmiot będący źródłem światła (1.1) електрическа крушка

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła; оптично влакно

świder n
urządzenie do wiercenia otworów; бургия

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła; свещ

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
emitować, produkować światło светя́

świerk ɕfʲjɛrk n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; смърч

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki; щуре́ц

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
(botanika, botaniczny) Euphrasia L., roślina z rodziny zarazowatych o białych kwiatach, stosowana w lecznictwie przy chorobach oczu; очанка

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu пресен

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; свиня

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
(zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach; морско свинче
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1) морско свинче

świstak ˈɕfʲistak n
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych; мармот

świstun ˈɕfʲistũn n
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających); Фиш

świtać v
o dniu zaczynać się зазорява се

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów; храм

święta krowa ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva n
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krowa o specjalnym statusie w Indiach; свещена крава

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni пра́зник

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu; свят
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego светец

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
mężczyzna święty w znaczeniu (1.1) свят

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię; Дядо Коледа

źle się dzieje w państwie duńskim ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm proverb
sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca има нещо гнило в Дания

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; зеница

źródło ˈʑrudwɔ n
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; извор
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań източник
przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp. източник
to, co stanowi początek czegoś източник
tylko w lm, (informatyka, informatyczny) kod źródłowy източник

Żmudź pn
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy; Жемайтия

Żydowski Obwód Autonomiczny pn
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego; Еврейска автономна област

Żygulowsk pn
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, położone nad Wołgą; Жигульовск

żaba ˈʒaba n
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych; жаба

żagiel ˈʒaɟɛl n
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku платно

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru; ветроходен кораб

żako ˈʒakɔ n
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek afrykańskiej papugi o szarym upierzeniu i czerwonym ogonie, zdolnej naśladować ludzki głos; жако

żal ʒal n
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą; мъка

żandarm ˈʒãndarm n
funkcjonariusz żandarmerii заптие

żar ʒar n
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa жар

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) odmiana języka charakterystyczna dla określonej grupy środowiskowej; жаргон

żarówka ʒaˈrufka n
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód; крушка

że ʒɛ conjunction
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym че

żebrak ˈʒɛbrak n
ten, kto żebrze просяк

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie изпросвам

żebro ˈʒɛbrɔ n
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową; ребро

żel ʒɛl n
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu; гел

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych; желатин

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
urządzenie służące do ręcznego prasowania; ютия

żelazna kurtyna n
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu; желя́зна заве́са

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo желе́зен

żelazo ʒɛˈlazɔ n
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) желязо

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami; чугун

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety женски
(biologia, biologiczny) mający narządy wytwarzające jaja, mający komórki ulegające zapłodnieniu, charakterystyczny dla samicy женски

żmija ˈʒmʲija n
(herpetologia, herpetologiczny) gad z z podrodziny węży; змия

żniwa ˈʒʲɲiva n
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych; жътва

żona ˈʒɔ̃na n
kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem жена

żonkil ˈʒɔ̃ŋʲcil n
(botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach; нарцис

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej боец

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego; стомах

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu; жъ̀лъд

żreć ʒrɛʨ̑ v
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) o człowieku: jeść нагъвам

żubr ʒupr̥ n
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem; бизон

żuchwa ˈʒuxfa n
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki; челюст

żuraw ˈʒuraf n
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza; жера́в
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości; жера́в

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; червена боровинка
(kulinaria) owoc żurawiny (1.1) червена боровинка

żwir ʒvʲir n
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci; чакъл

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; живот

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować желание
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) пожелание

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
składać życzenia желая пожелавам

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
związany z Żydami, ich religią, kulturą евре́йски

żyrafa ʒɨˈrafa n
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją; жираф

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
ozdobna lampa wisząca pod sufitem полилей

żyto ˈʒɨtɔ n
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1) ръж

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje; смола

żywokost ʒɨˈvɔkɔst n
(botanika, botaniczny) Symphytum L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych, liczący około 35 gatunków; bylina o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach; зарасличе

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin; жив плет

żywy ˈʒɨvɨ adj
przejawiający oznaki życia жив

żyzny ˈʒɨznɨ adj
dający wysokie plony плодороден
posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów плодороден

żyć ʒɨʨ̑ v
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym живея

żyła ˈʒɨwa n
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca; вена

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią); жълт картон

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu; жълтеница

żółty ˈʒuwtɨ adj
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy; жълт

żółw ʒuwf n
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; костенурка

żółć ʒuwʲʨ̑ n
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa; жлъчка

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
domagać się czegoś kategorycznie изисквам

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu; жило