# translation

lexentry: tur/-dan__Son_ek__1
sense_num: 01
written_rep: -dan
trans_list: de
sense:
İsmin uzaklaşma hâlidir. Genellikle ismi fiile bağlar. Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır.


lexentry: tur/Adriyatik_Denizi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Adriyatik Denizi
trans_list: Hadriaticum
sense:
(denizler) Akdeniz'in İtalya yarımadası ile Balkan yarımadası arasındaki kolu olup çevresinde Arnavutluk, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Slovenya ve Yunanistan bulunur.


lexentry: tur/Afrikaanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Afrikaanca
trans_list: afrički
sense:
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil


lexentry: tur/Akdeniz__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Akdeniz
trans_list: Mare Mediterraneum | Mare Nostrum
sense:
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz


lexentry: tur/Almanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Almanca
trans_list: lingua Germana | Germanica lingua
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.


lexentry: tur/Amerikan_Samoası__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Amerikan Samoası
trans_list: Samoa Americana
sense:
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ne âit bir ada ülkesi.


lexentry: tur/Arapça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arapça
trans_list: arabice
sense:
(diller) çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil


lexentry: tur/Arktik_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Arktik Okyanusu
trans_list: Oceanus Arcticus
sense:
(okyanuslar) Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzey bölgesinde Kuzey Kutbu'nu kapsayan, buzlarla kaplı okyanus.


lexentry: tur/Armageddon__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Armageddon
trans_list: Armagedōn
sense:
(Hristiyanlık, İslâm) Dinî kaynaklarda Dünya'nın sonu geldiğinde yapılacağı kehanet edilen büyük Kıyâmet muharebesinin ismi.


lexentry: tur/Atlas_Okyanusu__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Atlas Okyanusu
trans_list: Ātlanticus
sense:
(okyanuslar) Avrupa ve Afrika kıtalarını Amerika kıtasından ayıran, yan denizleri ile birlikte (Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi) yeryüzünün beşte bir alanını kaplayan okyanus.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği_Bakanlar_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi
trans_list: Consilium Europaeum
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin ülkelerinden birer bakanın katılmasıyla toplanan ve dış politika, yasama ve yönetme belirlemekle vazifeli konsey.


lexentry: tur/Avrupa_Birliği__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Avrupa Birliği
trans_list: Unio Europaea
sense:
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ve Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram


lexentry: tur/Avrupa_Konseyi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avrupa Konseyi
trans_list: Consilium Europae
sense:
(Avrupa, hukuk) Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluş.


lexentry: tur/Avusturya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Avusturya
trans_list: Austria
sense:
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.


lexentry: tur/Birleşmiş_Milletler__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Birleşmiş Milletler
trans_list: Nationes Unitae
sense:
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt


lexentry: tur/Boğdan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Boğdan
trans_list: Multavia
sense:
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad


lexentry: tur/Budizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Budizm
trans_list: Buddhismus
sense:
(Budizm) M.Ö. 5. yüzyılda kuzeydoğu Hindistan'da Siddartha Gautama tarafından kurulmuş, tanrısı olmayan, karma öğretisine dayalı din ve felsefe


lexentry: tur/Dünya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Dünya
trans_list: Tellus | Terra
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü gezegen


lexentry: tur/Eski_İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Eski İngilizce
trans_list: lingua anglosaxonica
sense:
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı İngilizce.


lexentry: tur/Farsça__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Farsça
trans_list: Achaemenius
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan dil olup İran'ın resmî dilidir.


lexentry: tur/Filistin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Filistin
trans_list: Terra Domini
sense:
(coğrafya) Orta Doğu'da Doğu Akdeniz'de İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistin Devleti topraklarını içine alan coğrafî bölge.


lexentry: tur/Fransızca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Fransızca
trans_list: lingua Francogallica
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil


lexentry: tur/Hinduizm__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Hinduizm
trans_list: hinduismus
sense:
(din) Brahmanizm'den daha sonra ortaya çıkan, Hint Altkıtası'nın büyük bir kısmına yayılmış, Veda metinlerine dayanan, reenkarnasyona inanılan, panenteist bir din


lexentry: tur/Kuzey_Mariana_Adaları__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Kuzey Mariana Adaları
trans_list: Insulae Marianae Septentrionales
sense:
(coğrafya) Kuzey Pasifik Okyanusu'nda, Amerika Birleşik Devletleri ile siyasî birlik içerisinde olan adalar topluluğu


lexentry: tur/Melhâme-i_Kübrâ__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Melhâme-i Kübrâ
trans_list: Armagedōn
sense:
(din, eskatoloji, İslâm) Dinî kaynaklarda Dünya'nın sonu geldiğinde yapılacağı kehanet edilen büyük Kıyâmet muharebesinin ismi.


lexentry: tur/Nijerya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Nijerya
trans_list: Nigritia | Nigeria
sense:
(ülkeler) Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer alan ülke. Başkenti Abuja, en büyük şehri Lagos'tur


lexentry: tur/Oksitanca__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Oksitanca
trans_list: lingua Occitana
sense:
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili


lexentry: tur/Proto_Hint-Avrupa_dili__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Proto Hint-Avrupa dili
trans_list: lingua indogermanica
sense:
(diller) Hint-Avrupa dillerinin ortak bir atası olduğu ve Hint-Avrupalılarca konuşulduğu düşünülerek yeniden yapılandırılmış bir dil.


lexentry: tur/Rusya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Rusya
trans_list: Russia | Ruthenia
sense:
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi


lexentry: tur/Satürn__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Satürn
trans_list: Saturnus
sense:
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen


lexentry: tur/Süryani__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Süryani
trans_list: Assyrii
sense:
(diller) Sâmîlerin Aramî kolunun doğu bölümünde olan bir Hristiyan topluluğu ve bu topluluktan olan kimse


lexentry: tur/Tâbut-u_Sekîne__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Tâbut-u Sekîne
trans_list: Arca foederis
sense:
(İbrahimî dinler) Tevrat'tın Çıkış Kitabı'nda ve Kur'an'da sözü geçen On Emir'in yazılı olduğu sandık


lexentry: tur/Türkiye__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Türkiye
trans_list: Turcia
sense:
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke


lexentry: tur/Vatikan__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vatikan
trans_list: Civitas Vaticana
sense:
(din, ülke) İtalya'nın Roma şehrinde, Hıristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan mikrodevlet


lexentry: tur/Vikimedya__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikimedya
trans_list: Vicipaedīa
sense:
(İnternet, Vikimedya) Vikisözlük, Vikipedi gibi muhtelif hür içerikli projeleri bünyesinde barındıran bir organizasyon.


lexentry: tur/Vikipedi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Vikipedi
trans_list: Vicipaedīa
sense:
(İnternet, Vikimedya) hür, milletlerarası, birçok dilde ve İnternet üzerinde viki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz ansiklopedi


lexentry: tur/Washington__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: Washington
trans_list: Vashingtonia
sense:
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)


lexentry: tur/Zerdüştçülük__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Zerdüştçülük
trans_list: Religio Zoroastrea
sense:
(din, Zerdüştçülük) M.Ö. VII. yüzyılda Zerdüşt tarafından düzenlendiği ileri sürülen, temel ilkeleri, iyilik (aydınlık) ve kötülük (karanlık) olan din


lexentry: tur/aktör__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: aktör
trans_list: actor
sense:
(meslekler, sanat) rejisör tarafından kendisine verilen rôlü sahnede oynayan, oyunlardaki kahramanları sahnede canlandıran erkek oyuncu


lexentry: tur/akuzatif__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: akuzatif
trans_list: accusativus casus
sense:
(dil bilimi) cümlede geçişli fiil tarafından etkilenen ve -i/-ı, -u/-ü eklerinden birisini almış isim


lexentry: tur/alem__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: alem
trans_list: vexillum
sense:
kubbe, minare, sancak direği v.s. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle şeklinde süs


lexentry: tur/algoritma__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: algoritma
trans_list: algorithmus
sense:
(bilgisayar bilimi, mantık) Orta Çağ'da ondalık sayı sistemine göre, son zamanlarda ise iyi tanımlanmış kuralların ve işlemlerin adım adım uygulanmasıyla bir sorunun giderilmesi veya bir sonuca en en hızlı bir şekilde ulaşılması işlemi


lexentry: tur/anı__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: anı
trans_list: memoria
sense:
(edebiyat) bir kişinin kendi yaşadığı veya şahit olduğu olayları, bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini yazdığı edebî eser


lexentry: tur/apron__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: apron
trans_list: līmus
sense:
(havacılık) Hava meydanlarında uçakların park pozisyonlarını aldıkları, yakıt aldıkları ve uçaklara yüklemenin yapıldığı alanlar.


lexentry: tur/araba_vapuru__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: araba vapuru
trans_list: pontō
sense:
(denizcilik, taşıtlar) arabalı vapur, yolcularla birlikte yolcuların araçlarının da taşındığı deniz taşıtı, arabalı, feribot


lexentry: tur/armut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: armut
trans_list: pirum | pirus
sense:
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt


lexentry: tur/arı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: arı
trans_list: apis
sense:
(arıcılık, zar kanatlılar) zar kanatlılardan olup tüylü, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan, iki kanatlı uçan böcek


lexentry: tur/asal_sayı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: asal sayı
trans_list: numerus primus
sense:
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı


lexentry: tur/at__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: at
trans_list: equus | caballus
sense:
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan


lexentry: tur/atasözü__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: atasözü
trans_list: paroemia | proverbium
sense:
Her atasözü yerleşmiş bir itiyadın, bir âdetin, bir huyun söz biçimine girmesi, böylelikle perçinleşmesi demektir. — N. Hikmet


lexentry: tur/ayakkabı__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ayakkabı
trans_list: calceus
sense:
(ayak giyimi) genellikle sokakta giyilen ve altı kösele, lastik v.s. dayanıklı maddelerden yapılan giyecek


lexentry: tur/açık_alan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: açık alan
trans_list: norma
sense:
(coğrafya) şehrin gürültüsünden uzak, insanların dinlenebilecekleri çeşitli bitkilerle kaplı ve geniş, kapalı olmayan yer


lexentry: tur/ağaç__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ağaç
trans_list: arbor
sense:
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki


lexentry: tur/bal__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bal
trans_list: mel
sense:
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde


lexentry: tur/bayrak__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bayrak
trans_list: vexillum
sense:
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem


lexentry: tur/bilim__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: bilim
trans_list: scientia
sense:
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 03
written_rep: birim
trans_list: singularis
sense:
(dil bilimi) dilin oluşturduğu yapı içinde, belli bir düzlemde yeralan öbür unsurlarla kurduğu bağıntılarla tanımlanan ayrı nitelikli öge


lexentry: tur/birim__Ad__2
sense_num: 04
written_rep: birim
trans_list: singularis
sense:
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler


lexentry: tur/biyoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: biyoloji
trans_list: biologia
sense:
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı


lexentry: tur/bulut__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: bulut
trans_list: nubis | nubes
sense:
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle


lexentry: tur/cin__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: cin
trans_list: genius
sense:
(din) dinî inanışa göre ateşten yaratılmış, duyularla kavranamayan, insanlar gibi irade ve anlama kabiliyetine sahip, ilahî emirlere uymakla yükümlü tutulan yaratık


lexentry: tur/cüce_gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cüce gezegen
trans_list: planetula
sense:
(astronomi, planetoloji) Kendi çekim kuvvetinin etkisiyle şekli yuvarlak ve kütlesi büyük olup bir yıldız sisteminin merkezî yıldızının etrafında dönen, uydu olmayan, fakat yörüngesinde başka gök cisimleri bulunan bir planemo.


lexentry: tur/cümle__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: cümle
trans_list: sententia
sense:
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi


lexentry: tur/daha__Belirteç__1
sense_num: 02
written_rep: daha
trans_list: adhuc
sense:
kendisinden sonra üçüncü kişi iyelik eki alan bir sıfatla birlikte sözü edilen konuda en önemli durumu belirtmek için kullanılan bir söz


lexentry: tur/dağ__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: dağ
trans_list: mons | mōns
sense:
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü


lexentry: tur/demir_yolu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: demir yolu
trans_list: ferrivia
sense:
(demir yolu ulaşımı) lokomotif, vagon v.s. demir tekerlekli vasıtaların üzerinde hareket ettiği paralel iki çelik ray döşenerek yapılan bir tür yol


lexentry: tur/devlet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: devlet
trans_list: civitas | res publica
sense:
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık


lexentry: tur/din__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: din
trans_list: religio
sense:
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: dizin
trans_list: index
sense:
(kitap) bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan belli bir sıralaması olan liste, endeks, indeks, fihrist


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: dizin
trans_list: index
sense:
belli bir konuda çıkan kitap ve dergideki yazılarla ilişkiyi sağlayan ve ayrı bir kitap veya süreli yayın biçiminde çıkan eser


lexentry: tur/dizin__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: dizin
trans_list: index
sense:
kitaplık, belge vb. için düzenlenen belli bir bilginin veya belgenin bulunduğu yeri gösteren düzenli liste


lexentry: tur/doğan__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: doğan
trans_list: falco
sense:
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.


lexentry: tur/edat__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: edat
trans_list: particula
sense:
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime


lexentry: tur/ekmek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ekmek
trans_list: panis
sense:
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek


lexentry: tur/el_arabası__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: el arabası
trans_list: iumentum
sense:
(taşıtlar) elle sürülen, taş, toprak v.s. nakletmeye yarayan, tek dinginli ve iki kollu, küçük araba


lexentry: tur/elektron_mikroskobu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: elektron mikroskobu
trans_list: microscopium electronicum
sense:
(ölçü aletleri) normal ışık yerine bir elektron demeti ile çalışan ve bir milyon kere net büyütebilen özel mikroskop


lexentry: tur/eyalet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: eyalet
trans_list: elementum
sense:
(coğrafya, politika) Federâl devletlerde eyalet başkanı, üniter devletlerde valilerce yönetilen ve yönetim bakımından bir tür bağımsızlığı olan büyük il.


lexentry: tur/eş__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: eş
trans_list: concubina
sense:
(oyunlar) ikişer kişilik topluluklarla oynanan oyunda ortak oynayan iki kişiden her birinin öbürüne göre hâli


lexentry: tur/fare__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: fare
trans_list: mus
sense:
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı


lexentry: tur/fay__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: fay
trans_list: culpa
sense:
(jeoloji) Yer kabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre nispî olarak yer değiştirmesi


lexentry: tur/film__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: film
trans_list: pellicula
sense:
(fotoğrafçılık, radyografi, sinemacılık) resim çekmek için kullanılan, selülozdan, saydam, bükülebilir şerit


lexentry: tur/galaksi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: galaksi
trans_list: galaxias
sense:
(astronomi) milyonlarca yıldızdan, yıldız kümelerinden bulutsu ve gaz bulutlarından oluşmuş, Samanyolu gibi bağımsız gök cismi


lexentry: tur/general__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: general
trans_list: dux
sense:
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad


lexentry: tur/gezegen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: gezegen
trans_list: planeta
sense:
(planetoloji) bir yıldız çevresinde dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan, kütle çekimiyle yuvarlaklaşmış ve yörüngesini çekimiyle temizlemiş olan gök cismi


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: grup
trans_list: circulus
sense:
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu


lexentry: tur/grup__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: grup
trans_list: circulus
sense:
(matematik) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme


lexentry: tur/görev__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: görev
trans_list: officium
sense:
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş


lexentry: tur/gözlük__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: gözlük
trans_list: perspicillum
sense:
(optik) görme bozukluğu olan gözlerin daha iyi görmesine veya gözleri korumaya yarayan, bir çerçeveye yerleştirilmiş çift camdan oluşan araç.


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: göç
trans_list: migratio
sense:
(sosyoloji) ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşimyerine gitme işi


lexentry: tur/göç__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: göç
trans_list: migratio
sense:
(zooloji) kuşların, geyiklerin, yarasaların, bazı balık ve böceklerin mevsim, iklim, besin miktarı vb.ne göre çevre değiştirmeleri


lexentry: tur/güç__Ad__1
sense_num: 10
written_rep: güç
trans_list: potentia
sense:
(politika) askerî, ekonomik, siyâsî v.s. bakımdan etki ve önemi büyük olan devlet ya da devletler topluluğu


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hac
trans_list: peregrīnātiō
sense:
(din) Genellikle tek tanrılı dinlerde kutsal olarak tanınan yerlerin o dinden olanlarca yılın belli aylarında ziyaret edilmesi


lexentry: tur/hac__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hac
trans_list: peregrīnātiō
sense:
(İslâm) İslâm'ın beş şartından biri olan ve Müslümanlarca zilhicce ayında Mekke'de yapılan Kâbe'yi ziyaret ve tavaf ibadeti.


lexentry: tur/hasta__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: hasta
trans_list: aeger | infirmus
sense:
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken


lexentry: tur/hisar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hisar
trans_list: castellum
sense:
Bir şehrin veya önemli bir yerin korunması için taştan yapılmış, yüksek duvarlı ve kuleli, çevresinde hendekler bulunan küçük kale.


lexentry: tur/hoş_geldiniz__Ünlem__1
sense_num: 01
written_rep: hoş geldiniz
trans_list: salvete
sense:
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.


lexentry: tur/hukuk__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: hukuk
trans_list: iura
sense:
(bilim) toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen kanunların bütünü ve bu yasaları konu alan bilim


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: hürriyet
trans_list: immunitas
sense:
her türlü dış tesirlerden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi fikirlerine dayanarak karar vermesi hâli


lexentry: tur/hürriyet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: hürriyet
trans_list: immunitas
sense:
herhangi bir tahdîde, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama hâli


lexentry: tur/ideoloji__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ideoloji
trans_list: ideologia
sense:
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü


lexentry: tur/ifade__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ifade
trans_list: vultus
sense:
(matematik) herhangi bir değere eşitlenmemiş ya da bir değerle sınırlandırılmamış matematiksel cümle


lexentry: tur/ikon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: ikon
trans_list: icon
sense:
(Ortodoksluk) Ortodokslarda İsa, Meryem veya ermişlerin tahta üzerine mumlu ve yumurtalı boyalarla yapılmış dinî içerikli resimleri


lexentry: tur/ilkbahar__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ilkbahar
trans_list: ver | έαρ
sense:
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz


lexentry: tur/ilke__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ilke
trans_list: institūtum
sense:
(metafizik) bilimsel metotta nesnel gerçeğin belirgin özelliklerinin ve kanunların genelleştirilmesi ile elde edilen ve insana hem teorik çalışmalarında, hem de uygulama faaliyetlerinde yol gösteren genel dayanak noktası


lexentry: tur/insan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: insan
trans_list: homo | humanus
sense:
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı


lexentry: tur/ip__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: ip
trans_list: fīlum
sense:
(dokuma) ipek, keten, naylon, pamuk, yün v.s. dokuma maddelerinin uzun, ince liflerinden her biri veya bu liflerin birlikte bükülmüş ve çekilmiş hâli, iplik, urgan


lexentry: tur/ittifak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: ittifak
trans_list: societas
sense:
belirli bir amaca ve hedefe ulaşmak için çıkarların uyuşması sonucunda belirli kesimler arasında oluşturulan birlik, beraberlik grubu


lexentry: tur/işletim_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: işletim sistemi
trans_list: systema internum
sense:
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.


lexentry: tur/kalp__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kalp
trans_list: cor
sense:
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek


lexentry: tur/kan__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kan
trans_list: sanguis | cruor
sense:
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı


lexentry: tur/kanun__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: kanun
trans_list: lex
sense:
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum


lexentry: tur/kapı__Ad__1
sense_num: 07
written_rep: kapı
trans_list: ianua | ostium | porta | foris
sense:
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat


lexentry: tur/kaynak_kodu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaynak kodu
trans_list: fōns
sense:
(bilişim) Herhangi bir yazılımın işlenip makine diline çevrilmeden önce insanların okuyup üzerinde çalışabildiği programlama diliyle yazılmış hâli


lexentry: tur/kaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kaz
trans_list: anser | avica
sense:
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 02
written_rep: ki
trans_list: ut
sense:
bâzı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi


lexentry: tur/ki__Bağlaç__1
sense_num: 04
written_rep: ki
trans_list: ut
sense:
ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kilise
trans_list: ecclesia
sense:
(Hristiyanlık) Hristiyanlıkta kendine ait binaları, din adamları ve öğretileri olan mezheplerden her biri


lexentry: tur/kilise__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kilise
trans_list: ecclesia
sense:
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina


lexentry: tur/kim__Adıl__1
sense_num: 01
written_rep: kim
trans_list: quis
sense:
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime


lexentry: tur/kitap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kitap
trans_list: liber | codex
sense:
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü


lexentry: tur/kişniş__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kişniş
trans_list: Coriandrum sativum | coriandrum
sense:
(botanik) Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki.


lexentry: tur/koruma__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: koruma
trans_list: parcus
sense:
(ekonomi) Bankacılık alanında, bir malda veya bir menkûlde gelecekte ortaya çıkacak fiyat değişikliklerine karşı korunmak amacıyla vadeli bir sözleşme yapılması


lexentry: tur/koruma__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: koruma
trans_list: custōs corporis
sense:
(meslekler) Can güvenliğinin tehlikede olduğu düşünülen bir kişiyi saldırılardan korumak üzere görevlendirilmiş kişi


lexentry: tur/kova__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kova
trans_list: situla | hama
sense:
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap


lexentry: tur/kum__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: kum
trans_list: keusik | arena | harena
sense:
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler


lexentry: tur/kurum__Ad__2
sense_num: 02
written_rep: kurum
trans_list: fūlīgō
sense:
(hukuk) aile, evlilik, mülkiyet, ortaklık gibi köklü bir yapıyı içeren, genellikle devletle ilişkisi olan yapı veya birlik


lexentry: tur/kuyu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kuyu
trans_list: fovea
sense:
su tabakasına varıncaya kadar derinliğine kazılan, genellikle silindir şeklinde, çevresine duvar örülen, suyundan yararlanılan çukur


lexentry: tur/kâğıt__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: kâğıt
trans_list: charta | papyrus
sense:
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak


lexentry: tur/kömür__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: kömür
trans_list: carbo
sense:
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt


lexentry: tur/köpek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: köpek
trans_list: canis
sense:
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez


lexentry: tur/kültür__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: kültür
trans_list: cultus
sense:
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü


lexentry: tur/küme__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: küme
trans_list: collectum
sense:
(eğitim) bir sınıfta öğrencilerin, belli bir eğitim ve öğretim amacıyla bir süre için oluşturdukları takım veya öbek


lexentry: tur/lav__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: lav
trans_list: lava
sense:
(volkanoloji) Yanardağların püskürmesi ile yeryüzüne çıkan, planemonun derinliklerinden gelen, soğuyunca katılaşan erimiş, kızgın maddeler


lexentry: tur/lehçe__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: lehçe
trans_list: dialectus
sense:
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu


lexentry: tur/limon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: limon
trans_list: citrus | citreum
sense:
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi


lexentry: tur/mahkeme__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mahkeme
trans_list: iudicium
sense:
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer


lexentry: tur/makas__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: makas
trans_list: axicia
sense:
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet


lexentry: tur/mana__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mana
trans_list: significatio
sense:
bâzı bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda ve tabiat unsurlarında alışılmışın dışında birtakım belirtiler ve fonksiyonlarla kendini gösteren dinî, esrarengiz ve büyüleyici güç


lexentry: tur/mana__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: mana
trans_list: significatio
sense:
(felsefe) kelimeden, sözden, davranış veya vâkıadan anlaşılan şey, bunların hatırlattığı cisim veya fikir


lexentry: tur/mektup__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mektup
trans_list: epistula
sense:
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı


lexentry: tur/mercek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercek
trans_list: ervum
sense:
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim


lexentry: tur/mercimek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mercimek
trans_list: lens
sense:
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu


lexentry: tur/meslek__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: meslek
trans_list: officium
sense:
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş


lexentry: tur/meydan_muharebesi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meydan muharebesi
trans_list: proelior
sense:
(askeriye) Bir muharebede kat'î sonuç almak için düşmana karşı bütün güçlerle yüklenilen ölüm kalım savaşı


lexentry: tur/meyve__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: meyve
trans_list: fructus | frux
sense:
(bitki anatomisi, yiyecekler) Çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir


lexentry: tur/mikroskop__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mikroskop
trans_list: microscopium
sense:
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet


lexentry: tur/muhtemel__Ön_ad__1
sense_num: 01
written_rep: muhtemel
trans_list: qui fieri potest
sense:
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün


lexentry: tur/mutluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mutluluk
trans_list: felicitas
sense:
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık


lexentry: tur/mühendis__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: mühendis
trans_list: māchinātor
sense:
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi


lexentry: tur/namaz__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: namaz
trans_list: lactuca
sense:
(İslâm) Müslümanların günde beş vakit yapmaları emredilen ve dua okuyarak kıyam, rükû, sücut, kuut denilen rükünlere göre Allah'a edilen bedenî ibadet.


lexentry: tur/nüfus__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: nüfus
trans_list: incola
sense:
(toplum bilimi) ülkede, bölgede, evde belirli bir anda yaşayanların oluşturduğu toplam sayı, popülasyon


lexentry: tur/oda__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: oda
trans_list: cella | conclave
sense:
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz


lexentry: tur/okumak__Eylem__1
sense_num: 02
written_rep: okumak
trans_list: lego
sense:
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek


lexentry: tur/olay__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: olay
trans_list: eventum
sense:
(bilişim) bir eylemin gerçekleştiğini, mesela bir tuşa basıldığını ya da fareyle tıklanıldığını bildiren yazılım iletisi


lexentry: tur/otel__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: otel
trans_list: deversorium | caupona | deverticulum | ectropa | hospitium | mansio
sense:
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme


lexentry: tur/paradoks__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: paradoks
trans_list: dictum admirabile
sense:
(felsefe, mantık) Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme, çatışkı


lexentry: tur/parlamento__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: parlamento
trans_list: parlamentum
sense:
(politika) başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı


lexentry: tur/parmak__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: parmak
trans_list: digitus
sense:
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri


lexentry: tur/psikoloji__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: psikoloji
trans_list: psychologia
sense:
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi


lexentry: tur/ruh__Ad__1
sense_num: 06
written_rep: ruh
trans_list: anima | animus | spiritus
sense:
Bazısı ruh koklatır, bazısı alnına sirke sürer, bazısı kollarını, bileklerini ovuşturur. — H. R. Gürpınar


lexentry: tur/sandık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sandık
trans_list: arca
sense:
İçerisine takım eşyaları koyabilmek amacıyla genellikle ahşap yapılan büyükçe, kutu biçiminde bir cisim


lexentry: tur/sayı__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sayı
trans_list: numerus
sense:
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz


lexentry: tur/sepet__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: sepet
trans_list: corbis
sense:
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap


lexentry: tur/sinir__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: sinir
trans_list: nervus
sense:
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet


lexentry: tur/sinir_sistemi__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sinir sistemi
trans_list: systēma nervōsum
sense:
(nöroloji, organ sistemleri) yüksek yapılı organizmalarda organizmanın yaşadığı ortama uymasını, çeşitli organların iş birliği durumunda çalışmasını sağlayan, sinir hücreleri, sinirler ve sinir merkezinden oluşan sistem


lexentry: tur/sorumluluk__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sorumluluk
trans_list: auctoritas
sense:
kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet


lexentry: tur/sunucu__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sunucu
trans_list: minster
sense:
(bilişim, yazılım) Kullanıcıların erişebileceği, kullanımına veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar uygulaması.


lexentry: tur/sözlük__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sözlük
trans_list: dictionarium
sense:
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser


lexentry: tur/sünnet__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sünnet
trans_list: circumcisio
sense:
(İslâm) İslâm Peygamberi'nin Müslümanlarca uyulması gerekli sayılan davranışları, herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz ya da sükûtla tasdiki


lexentry: tur/sürüngenler__Ad__2
sense_num: 01
written_rep: sürüngenler
trans_list: reptilia
sense:
(omurgalılar) kara ve suda yaşayabilen kaplumbağa, kertenkele, timsah, yılan gibi yerde sürünerek veya yürüyerek ilerleyen sınıfı


lexentry: tur/sütyen__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: sütyen
trans_list: strophium
sense:
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı


lexentry: tur/sırt__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: sırt
trans_list: dorsum | tergum
sense:
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm


lexentry: tur/takvim__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: takvim
trans_list: calendarium | fastī
sense:
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.


lexentry: tur/tanımlık__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: tanımlık
trans_list: articulus
sense:
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime


lexentry: tur/tarih__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: tarih
trans_list: historia
sense:
(bilim, tarih) milletleri, toplumları, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilim


lexentry: tur/teknoloji__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: teknoloji
trans_list: technologia
sense:
Aslına yönelerek meseleyi kavramaya çalıştığımızda insan ve teknoloji arasındaki ilişki son çağların bir olayı değildir. — İ. Özel


lexentry: tur/teori__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: teori
trans_list: ars
sense:
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı


lexentry: tur/uygulama__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: uygulama
trans_list: applicatio
sense:
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi


lexentry: tur/ve__Bağlaç__1
sense_num: 01
written_rep: ve
trans_list: et | -que
sense:
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz


lexentry: tur/viki__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: viki
trans_list: vici
sense:
Kullanıcıların üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu açık ağ sayfalarıdır. Geliştirilen özel bir yazılım sayesinde (MediaWiki) her kullanıcı istediği sayfada değişiklik yapabilir ve değiştirilen sayfa anında bütün kullanıcılar tarafından görülür.


lexentry: tur/yanardağ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yanardağ
trans_list: mons ignifer
sense:
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ


lexentry: tur/yapay_zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yapay zekâ
trans_list: intelligentia artificialis
sense:
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti


lexentry: tur/yapı__Ad__1
sense_num: 08
written_rep: yapı
trans_list: aedificium
sense:
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün


lexentry: tur/yazılım__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: yazılım
trans_list: programmatura
sense:
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.


lexentry: tur/yüz__Ad__1
sense_num: 09
written_rep: yüz
trans_list: vultus | facies
sense:
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm


lexentry: tur/yıldız__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: yıldız
trans_list: astrum | stella | sidus
sense:
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri


lexentry: tur/zamir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zamir
trans_list: pronomen
sense:
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime


lexentry: tur/zehir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: zehir
trans_list: venenum
sense:
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde


lexentry: tur/zekâ__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: zekâ
trans_list: ingenium
sense:
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı


lexentry: tur/Çin__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: Çin
trans_list: Sina | Sinae
sense:
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.


lexentry: tur/âdemelması__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: âdemelması
trans_list: prominentia laryngea
sense:
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad


lexentry: tur/çember__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: çember
trans_list: circulus
sense:
(geometri) merkez denilen sabit bir noktadan aynı uzaklık ve düzlemdeki noktalar kümesinin oluşturduğu kapalı eğri


lexentry: tur/çene__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: çene
trans_list: mentum | maxilla
sense:
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad


lexentry: tur/çiçek__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: çiçek
trans_list: flos
sense:
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları


lexentry: tur/önünde__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: önünde
trans_list: prō
sense:
ön (ad) sözcüğünün çekimi:ikinci tekil şahıs bulunma tekilüçüncü tekil şahıs bulunma tekilüçüncü çoğul şahıs bulunma tekil


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: örnek
trans_list: exemplar
sense:
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal


lexentry: tur/örnek__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: örnek
trans_list: exemplar
sense:
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası


lexentry: tur/üniversite__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: üniversite
trans_list: universitas
sense:
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu


lexentry: tur/İngilizce__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İngilizce
trans_list: Anglica | Anglus
sense:
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil


lexentry: tur/İskoç_İngilizcesi__Özel_ad__1
sense_num: 01
written_rep: İskoç İngilizcesi
trans_list: duae
sense:
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili


lexentry: tur/İstanbul__Özel_ad__1
sense_num: 02
written_rep: İstanbul
trans_list: Cōnstantīnopolis
sense:
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili


lexentry: tur/ışık__Ad__1
sense_num: 04
written_rep: ışık
trans_list: lux | lumen
sense:
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şablon
trans_list: exemplar
sense:
Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve işlevine göre yapısı değişen cihaz


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şablon
trans_list: exemplar
sense:
Üzerindeki harf ve şekillerin çevre çizgileri kalem ucu girecek biçimde oyuk olan, bu çizgilerden kalemle istenilen biçim elde edilen, metal ya da plastikten cetvel


lexentry: tur/şablon__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şablon
trans_list: exemplar
sense:
(mecaz) Körü körüne, üzerinde hiç düşünmeden onaylanan, öykünülen, çok kez yinelendiğinden kabul görmüş, basmakalıp örnek


lexentry: tur/şahin__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şahin
trans_list: falco
sense:
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.


lexentry: tur/şap__Ad__1
sense_num: 03
written_rep: şap
trans_list: alūmen
sense:
(kimya) Alüminyum ve potasyum sülfatından veya amonyum alüminyum sülfatından oluşan, sıcak suda eriyen, tadı buruk, antiseptik tuz.


lexentry: tur/şarap__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şarap
trans_list: vinum | merum
sense:
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki


lexentry: tur/şehir__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir
trans_list: urbs
sense:
(yerleşim birimleri) Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı


lexentry: tur/şehir_devleti__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şehir devleti
trans_list: cīvitās
sense:
(tarih) Genellikle bir tane şehirden, kasabalar ve köylerden meydana gelen, kendi içinde ve dışında siyasal ve ekonomik olarak bağımsız, bir hükümdar tarafından ya da Cumhuriyet rejimi ile yönetilen bağımsız bir devlet.


lexentry: tur/şerit__Ad__1
sense_num: 05
written_rep: şerit
trans_list: taenia
sense:
(parazitler, yassısolucanlar) şeritgillerden, vücudu yassı, birbirine kenetlenmiş boğumları bulunan ve bâzısı metrelerce boyda olan bağırsak asalağı


lexentry: tur/şiir__Ad__1
sense_num: 02
written_rep: şiir
trans_list: poema
sense:
Burada herkes kendi gönlünden olduğu kadar bu tabiatın içinden gelen bir şiiri dinler. — A. Ş. Hisar


lexentry: tur/şömine__Ad__1
sense_num: 01
written_rep: şömine
trans_list: focus
sense:
(yangın, mimarlık) odalarda, genellikle duvar kenarlarında tuğla veya taştan yapılmış, bacası olan yer, ocak


